Newsletter 1/2011 (3)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Newsletter 1/2011 (3)"

Transkrypt

1 Zintegrowany system wspomagający zarządzaniem i ochroną zbiornika zaporowego POIG /09 Strategiczny projekt badawczy Newsletter 1/2011 (3)

2 2 OD KOORDYNATORÓW Rozpoczęliśmy drugi sezon badań zbiornika goczałkowickiego. Zimową przerwę wykorzystaliśmy na konserwację i niezbędne naprawy naszej łodzi badawczej. W kwietniu UŚka ponownie wypłynęła na wody zbiornika goczałkowickiego. Pierwszy rejs posłużył do ustawienia boi oznaczających punkty pomiarowe i weryfikacji lokalizacji punktów badawczych. Kapryśny kwiecień i początek maja były dla nas przyjazne, bo wprawdzie było chłodno, ale pogodnie. Rozpoczęły się warsztaty robocze podsumowujące Zadanie 2. Na kolejnych warsztatach zespoły badawcze prezentowały wyniki będące efektem monitoringu badawczego. Koordynatorzy projektu

3 3 SPIS TREŚCI 2 Od koordynatorów 4 Warsztaty robocze Projektu ZiZOZap 7 Badania roślinności zlewni zbiornika goczałkowickiego 11 Automatyczna stacja hydro-meteorologiczna 13 Zimowe zagrożenie czyli manewry z boją 14 Jak się promujemy 17 Więcej o Projekcie ZiZOZap REDAKCJA mgr inż. Wanda Jarosz, prof. zw. dr. hab. Paweł Migula, Koordynator Projektu ZiZOZap, dr hab. Piotr Łaszczyca, Zastępca Koordynatora Projektu dr Andrzej Woźnica, Zastępca Koordynatora Projektu Zdjęcia: Marek Grucka, Marek Jarosz, Wanda Jarosz, Paweł Migula, Andrzej Pasierbiński, Andrzej Woźnica Oprawa graficzna i skład: Anna Kopaczewska Fundusze Europejskie dla rozwoju innowacyjnej gospodarki Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka POIG /09

4 4 WARSZTATY ROBOCZE PROJEKTU ZiZOZap Od marca do czerwca 2011 naukowcy realizujący Projekt ZiZOZap uczestniczyli w warsztatach roboczych podsumowujących prace wykonane w ramach Monitoring badawczy zbiornika zaporowego (Zadanie 2). Jego celami były: ocena stanu i właściwości dynamicznych zbiornika z uwzględnieniem gospodarki wodnej w oparciu o monitoring ilościowy oraz określenie powiązania zbiornika z wodami podziemnymi, stworzenie podstaw do budowy modelu dynamicznego i realizacja badawczego monitoringu jakościowego w wyznaczonych basenach. Przeprowadzone badania obejmowały: ocenę właściwości hydrodynamicznych z uwzględnieniem gospodarki wodnej w oparciu o badawczy monitoring ilościowy, jakościowy monitoring badawczy wskaźników stanu fizykochemicznego i biologicznego zbiornika. Jednostką odpowiedzialną za realizację Zadania 2. jest Uniwersytet Śląski w Katowicach. Zadanie koordynuje dr hab. Piotr Łaszczyca (UŚ, WBiOŚ).

5 5 Tematem pierwszych warsztatów, które odbyły się w styczniu br., były zagadnienia modelowania zjawisk hydrologicznych w zbiorniku. Głównymi uczestnikami dyskusji były zespoły specjalistów inżynierii wodnej z Politechniki Krakowskiej oraz hydrolodzy i meteorolodzy z Wydziału Nauk o Ziemi UŚ. Istotny koncepcyjny wkład wnieśli też partnerzy z NILU-Polska oraz współdziałające z projektem firmy, głównie EcoClima z Pszczyny. W trakcie drugich, marcowych warsztatów uzgadniano rozwiązania problemów dotyczących tworzenia i zarządzania bazami danych oraz zasadami współdziałania uczestników projektu z zespołem zarządzającym bazami danych. Prace te realizuje zespół mgr inż. Jacka Długosza (IETU), który równolegle walczy z uporządkowaniem systemu geograficznej lokalizacji stanowisk badawczych. Mimo, że satelitarne systemy pozycjonowania są tu bardzo użyteczne, zadanie to rodzi trudności wynikające z właściwości biologicznych opisywanego i mapowanego systemu nie zawsze badane organizmy chcą uzgodnić swoje aktualne położenie z dokładnymi mapami. W drugiej części warsztatów omawiano wyniki monitoringu badawczego zbiornika zaporowego w zakresie badań hydrobiologicznych i zoologicznych. W dyskusji uczestniczył też kierownik zespołu ornitologów, dr hab. Robert Gwiazda (IOP PAN, Kraków), który podjął współpracę z Projektem ZiZOZap w listopadzie ubiegłego roku. Limnolog, dr Maciej Kostecki (IPIŚ PAN, Zabrze) wniósł do dyskusji rzeczowy wkład, w postaci wyników monitoringu jakości wód zbiornika i oceny ich klasy. Wyniki te korespondują z wynikami monitoringu on-line prowadzonego przez zespoły hydrologów WNoZ. Będąca źródłem tych wyników żółta boja, ciągle dostarcza powodów do pracy, w związku z rwącą się zdalną transmisja danych. W serii kolejnych warsztatów w węższym gronie omawiane były problemy implementacji danych biologicznych do modelu zbiornika CAEDYM. Odpowiedzi na szereg trudnych pytań, zadawanych przez kierującego Zadaniem 5 dr Czesława Klisia z IETU, poszukiwali specjaliści z poszczególnych dyscyplin hydrobiologicznych: prof. dr hab. Elżbieta Wilk Woźniak fykolog z IOP PAN, prof. dr hab. Irena Bielańska-Grajner z UŚ specjalistka w zakresie zooplanktonu, z zespołu hydrobiologów pracujących pod kierunkiem prof. dr hab. Małgorzaty Strzelec, oraz

6 6 mikrobiolodzy i genetycy badający skomplikowane zespoły mikroorganizmów bytujących w zbiorniku. Warsztaty poświęcono omówieniu takich zagadnień jak: 1. ocena ilościowa i jakościowa mikroorganizmów w badanej wodzie na tle zmian sezonowych i chemicznych w zbiorniku, 2. analiza składu populacji za pomocą oznaczania profili komórkowych PLFA 3. możliwości metod metagenomicznych w analizie biologicznej jeziora goczałkowickiego 4. grupy bakterii zaangażowanych w obieg biogenów, 5. gatunki roślin szuwarowych i wodnych o największej przydatności do tworzenia strefy zaporowej przed dopływem nadmiernej ilości ksenobiotyków i biogenów do zbiornika, 6. gatunki roślin o największej przydatności do monitoringu zanieczyszczenia zbiornika, 7. selekcja najbardziej przydatnych do celów monitoringowych, powierzchni badawczych w fitocenozach leśnych i nieleśnych w strefie zlewni zbiornika goczałkowickiego, 8. analiza ogólnej toksyczności wody oraz osadów z wykorzystaniem biotestów, 9. ocena kondycji energetycznej ryb jako pośredni wskaźnik narażenia na związki toksyczne, 10. biomarkery (narzędzia wczesnego ostrzegania) ocena ogólnego narażenia na stres środowiskowy, 11. implementacja modelu ELCOM/CAEDYM. Dyskusja i liczne kontakty doraźne pozwoliły uruchomić częściowe modele funkcji zbiornika. Problemy związane z tym zadaniem mnożą się jednak w miarę zagłębiania w procedury modelowania. Istotnym problemem okazuje się pogodzenie zasad monitoringu określonych normami krajowymi z wymogami zasilania modelu w dane. Niezależnie od tego aspektu prac, kolejne zespoły formułują wnioski końcowe na temat wdrożonych i walidowanych w Zadaniu 2. metod badawczych i użyteczności uzyskiwanych wyników dla modelu. dr hab. Piotr Łaszczyca, Zastępca Koordynatora Projektu, UŚ, WBiOŚ

7 7 BADANIA ROŚLINNOŚCI ZLEWNI ZBIORNIKA GOCZAŁKOWICKIEGO rys. 4 Masowy zanik drzewostanów świerkowych w Beskidzie Śląskim

8 8 rys. 1 Cyfrowy model roślinności zbiornika goczałkowickiego Jednym z wielu czynników wpływających na funkcjonowanie zbiornika goczałkowickiego jest roślinność w jego najbliższym otoczeniu. Niektóre zbiorowiska roślinności szuwarowej i wodnej mogą spełniać funkcję naturalnych oczyszczalni hydrobotanicznych, gromadząc w tkankach roślin niepożądane substancje, pochodzące ze zlewni zbiornika. Inne z kolei mogą się okazać przydatne w bioindykacji jakości wody. W celu opracowania modelu roślinności zbiornika i jego otoczenia wykorzystano zdjęcie satelitarne, rejestrujące prócz światła widzialnego także niektóre zakresy podczerwieni. Zdjęcie satelitarne poddano analizom, których efektem jest sklasyfikowany obraz roślinności (rys. 1). Niektóre zarejestrowane na zdjęciu zakresy promieniowania są szczególnie wrażliwe na zawartość chlorofilu w tkankach roślin, co za tym idzie, pozwalają na stworzenie modelu biomasy roślinnej (rys. 2).

9 9 rys. 2 Model biomasy na podstawie indeksu NDVI. Dodatnie wartości indeksu określają poziom biomasy roślinnej. Drugim ważnym aspektem podjętych badań jest roślinność zlewni zbiornika goczałkowickiego. Przedmiotem szczegółowych analiz jest udział i rozmieszczenie głównych typów zbiorowisk roślinnych w zlewni. Szczególne znaczenie mają tu lasy, będące naturalnym magazynem wody. Zjawisko magazynowania wody przez roślinność nazywane jest retencją szaty roślinnej i prócz ukształtowania terenu, jest jednym z ważniejszych czynników kształtujących retencję całej zlewni. Ma to niebagatelne znaczenie dla przeciwdziałania i prognozowania zjawisk powodziowych. Wysoki poziom lesistości zlewni pozwala na zmagazynowanie znacznych objętości nadmiarowej wody i zmniejszenie rys. 3 Zmiany w drzewostanach świerkowych widać gołym okiem na kolejnych obrazach satelitarnych zlewni: A 2000 rok, B 2005 rok, C 2010 rok, D sklasyfikowany obraz z 2010 roku.

10 10 skutków powodzi. Jednocześnie negatywne zmiany w szacie roślinnej, polegające np. na masowych wylesieniach mogą znacznie zmniejszyć retencję. Dlatego istotnym aspektem prowadzonych badań jest monitoring szaty roślinnej, szczególnie w rejonie Beskidu Śląskiego, gdzie bierze swe źródła Wisła. W ostatnim dziesięcioleciu zaobserwowano na tym obszarze niepokojące zmiany w populacjach świerka, których powierzchnia uległa radykalnemu zmniejszeniu (rys. 3). dr Andrzej Pasierbiński, UŚ, WBiOS rys. 5 Widok 3D zlewni zbiornika

11 11 AUTOMATYCZNA STACJA HYDRO-METEOROLOGICZNA Pływająca automatyczna stacja hydro-meteorologiczna została umieszczona w najgłębszym punkcie zbiornika goczałkowickiego latem Pława wyposażona jest w szereg czujników oraz rejestrator danych połączony z modemem GPRS i autonomiczny system zasilania. Stacja monitoruje parametry fizykochemiczne wody oraz realizuje pomiar podstawowych parametrów meteorologicznych. W odróżnieniu od konwencjonalnych pław, sonda zamontowana jest w rurze osłonowej, co umożliwia kalibrację oraz obsługę serwisową sondy bez konieczności otwierania komory ze sprzętem. Ponadto system monitoruje jakość wody na wlocie i wylocie zbiornika goczałkowickiego, a uzupełnieniem sieci pomiarowej jest przenośna sonda wieloparametrowa MS5.

12 12 Mierzone parametry Pława pomiarowa OTT Water Station temperatura wody na 12 głębokościach przewodnictwo elektrolityczne tlen rozpuszczony odczyn ph potencjał redox chlorofil azotany chlorki kierunek i prędkość wiatru temperatura i wilgotność powietrza Sondy wieloparametrowe DS5X na wlocie i wylocie zbiornika goczałkowickiego temperatura wody przewodnictwo elektrolityczne tlen rozpuszczony odczyn ph potencjał redox mętność azotany chlorki Przenośna sonda wieloparametrowa MS5 temperatura wody przewodnictwo elektrolityczne tlen rozpuszczony odczyn ph potencjał redox azotany chlorki

13 13 ZIMOWE ZAGROŻENIE CZYLI MANEWRY Z BOJĄ Pływająca stacja meteorologiczna w trudnych w warunkach zimowych zerwała się z kotwicy. Jeszcze raz natura okazała się silniejsza niż technika. Naukowcy zostali zmuszenie do zabezpieczenia uszkodzonego urządzenia. Specyficzne warunki lodowe na zbiorniku zaporowym w Goczałkowicach powodują, że prowadzenie prac na lodzie stwarza poważne zagrożenie i wymaga specjalistycznego sprzętu lodowego i zabezpieczenia nurkowego. Pokrywa lodowa zbiornika ma obecnie cm grubości. W niedzielę, 30 stycznia 2011 Pluton Ratownictwa Wodnego i Poszukiwawczego wraz z pracownikami Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, przy aktywnej pomocy płetwonurków z Pszczyńskiego Klubu Płetwonurków PARTNUR oraz strażaków z OSP Łąka przystąpili do jej zabezpieczenia na skutym lodem zbiorniku. Członkowie Plutonu Ratownictwa Wodnego i Poszukiwawczego i nurkowie wycięli z lodu pławę badawczą, a następnie przewieźli ja na sankach ratowniczych na brzeg. Tu jej przeglądem, naprawą i przygotowaniem do dalszej pracy zajęli się specjaliści. Wszystkim, którzy bezinteresownie pomogli składamy serdeczne podziękowania.

14 14 JAK SIĘ PROMUJEMY Wykład Czysta woda dla Śląska Zespół koordynatorów Projektu ZiZOZap prof. zw. dr hab. Paweł Migula, dr hab. Piotr Łaszczyca, dr Andrzej Woźnica przygotował wykład Modelowanie gospodarowania zasobami środowiska wodnego na przykładzie zbiornika zaporowego w Goczałkowicach. 24 marca 2011 w auli Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego wygłosił go dr Andrzej Woźnica. Wykład odbył się w ramach XIX cyklu wykładów: Wybrane problemy ekologii i ochrony środowiska organizowanego przez Centrum Studiów nad Człowiekiem i Środowiskiem Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Wystawa posterów Przygotowaliśmy dwanaście posterów, które prezentują cele, zadania i oczekiwane rezultaty badań zbiornika goczałkowickiego. Postery można było oglądać w lutym i marcu 2011 w Urzędzie Miejskim w Pszczynie. Obecnie postery wystawione są w Urzędzie Miejskim w Goczałkowicach. Do końca maja br. zapraszamy mieszkańców Goczałkowic i okolic do zapoznania się z zakresem badań prowadzonych na zbiorniku zaporowym w Goczałkowicach oraz w jego zlewni.

15 15 Wykład Co w wodzie piszczy czyli dlaczego badamy zbiornik goczałkowicki? 24 maja 2011 w sali sesyjnej pszczyńskiego ratusza ponad czterdziestu mieszkańców Pszczyny, regionu silnie związanego ze zbiornikiem goczałkowickim, wysłuchało wykładu dr Andrzeja Woźnicy pt. Co w wodzie piszczy dlaczego badamy zbiornik goczałkowicki? Wykład zakończyło losowanie dwóch zaproszeń na rejs badawczy łodzią UŚka po zbiorniku goczałkowickim przy okazji kolejnego poboru prób. Serdecznie dziękujemy pani Teresie Musik, dyrektor Miejsko- Powiatowej Biblioteki Publicznej w Pszczynie za przychylność i pomoc w zorganizowaniu spotkania. III Europejski Kongres Gospodarczy Problemom branży wodno-kanalizacyjnej poświęcona była jedna z sesji III Europejskiego Kongresu Gospodarczego zorganizowana 17 maja br. przez Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów S.A. partnera strategicznego Projektu ZiZOZap. Sesję podzielono na dwa bloki tematyczne. Pierwszy poświęcony był wpływowi branży wodno-kanalizacyjnej na kształtowanie zrównoważonego rozwoju gospodarczego. Tematem drugiego była współpraca w ramach branży wod-kanalizacyjnej i wspieranie relacji z nauką. Dyskutowano nad praktycznym wykorzystaniem osiągnięć nauki do rozwiązywania zagadnień gospodarki wodno-ściekowej. Pan prof. dr hab. Andrzej Kowalczyk, Prorektor ds. Nauki i Współpracy z Gospodarką Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Przewodniczący Rady Konsorcjum Projektu przedstawił szereg przykładów współpracy nauki i przemysłu. Za kluczowy i najważniejszy uznał Projekt ZiZOZap, szeroko uzasadniając znaczenie tego nowatorskiego przedsięwzięcia badawczego dla gospodarki regionu i kraju. I to, że nie mógłby go wykonać swoimi siłami Uniwersytet bez partnerów i zintegrowanych wysiłków interdyscyplinarnych zespołów badawczych oraz GPW w Katowicach jako zarządzającego zbiornikiem goczałkowickim.

16 16 Rejs UŚką Siedmiu uczestników wykładów nt. projektu ZiZOZap, które odbyły się w Pszczynie i Katowicach, wzięło 4 czerwca 2011 udział w rejsie badawczym po zbiorniku goczałkowickim. Naukowcy testowali system rejestracji i gromadzenia danych batymetrycznych czyli prowadzili z użyciem sonaru pomiary głębokości zbiornika. Dr Andrzej Woźnica opisał naszym gościom prace badawcze prowadzone przez konsorcjum naukowe projektu ZiZOZap. Rejs łodzią badawczą UŚka trwał dwie godziny przy niezwykle pięknej pogodzie. Mamy nadzieję, że nasi goście będą mile wspominać spędzony wspólnie czas.

17 17 WIĘCEJ O PROJEKCIE ZiZOZap NEWSLETTER DLA MEDIÓW AKTUALNOŚCI ZIZOZAP W MEDIACH KONTAKT O PROJEKCIE ZBIORNIK GOCZALKOWICKI GALERIA KONFERENCJE REZULTATY PUBLIKACJE KOORDYNATOR REALIZATORZY PRZYJACIELE PROJEKTU PLIKI DO POBRANIA

Zarządzanie zbiornikami zaporowymi w świetle Ramowej Dyrektywy Wodnej

Zarządzanie zbiornikami zaporowymi w świetle Ramowej Dyrektywy Wodnej Zarządzanie zbiornikami zaporowymi w świetle Ramowej Dyrektywy Wodnej konferencja naukowa w ramach strategicznego projektu badawczego Zintegrowany system wspomagający zarządzaniem i ochroną zbiornika zaporowego

Bardziej szczegółowo

Zbiornik Goczałkowicki doświadczenia w zarządzaniu

Zbiornik Goczałkowicki doświadczenia w zarządzaniu Zbiornik Goczałkowicki doświadczenia w zarządzaniu Andrzej Siudy, Kierownik Zbiornika Zaporowego w Goczałkowicach Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów SA w Katowicach Projekt współfinansowany ze środków

Bardziej szczegółowo

Monitoring ciągły parametrów fizyko-chemicznych wody Zbiornika Goczałkowickiego

Monitoring ciągły parametrów fizyko-chemicznych wody Zbiornika Goczałkowickiego Monitoring ciągły parametrów fizyko-chemicznych wody Zbiornika Goczałkowickiego Dr Marek Ruman Dr Magdalena Matysik Dr Damian Absalon Zespół Hydrologów Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytet Śląski 1 Lokalizacja

Bardziej szczegółowo

Newsletter 1/2012 (4)

Newsletter 1/2012 (4) Zintegrowany system wspomagający zarządzaniem i ochroną zbiornika zaporowego POIG 01.01.02-24-078/09 Strategiczny projekt badawczy Newsletter 1/2012 (4) 2 OD KOORDYNATORÓW Zakończyliśmy drugi sezon badań

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Konferencja Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Uniwersytet Śląski w Katowicach 12 lutego 2014 Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo we wdrażaniu innowacyjnych metod zarządzania środowiskiem

Partnerstwo we wdrażaniu innowacyjnych metod zarządzania środowiskiem Panel ekspertów Partnerstwo we wdrażaniu innowacyjnych metod zarządzania środowiskiem Uniwersytet Śląski w Katowicach 16 stycznia 2013 Wprowadzenie Prof. dr hab. Paweł Migula Koordynator Projektu POIG

Bardziej szczegółowo

Model fizykochemiczny i biologiczny

Model fizykochemiczny i biologiczny Model fizykochemiczny i biologiczny dr Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany system wspomagający zarządzaniem i ochroną zbiornika zaporowego POIG 01.01.02-24-078/09

Zintegrowany system wspomagający zarządzaniem i ochroną zbiornika zaporowego POIG 01.01.02-24-078/09 Zintegrowany system wspomagający zarządzaniem i ochroną zbiornika zaporowego POIG 01.01.02-24-078/09 Prezentacja Projektu Uniwersytet Śląski, Katowice, 17 maja 2010 1 Uniwersytet Śląski Katowice, 17 maj

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Konferencja Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Uniwersytet Śląski w Katowicach 12 lutego 2014 Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Konferencja Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Uniwersytet Śląski w Katowicach 12 lutego 2014 Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Monitoring wód podziemnych i zarządzanie zasobami wodnymi w Aglomeracji Gdańskiej

Monitoring wód podziemnych i zarządzanie zasobami wodnymi w Aglomeracji Gdańskiej Monitoring wód podziemnych i zarządzanie zasobami wodnymi w Aglomeracji Gdańskiej Przykładem kompleksowego podejścia do zagadnienia monitorowania wód podziemnych na obszarach dużych aglomeracji miejskich

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany system monitoringu stanu środowiska w procesach poszukiwania i eksploatacji gazu z łupków

Zintegrowany system monitoringu stanu środowiska w procesach poszukiwania i eksploatacji gazu z łupków 8 października 2013, POZNAŃ Zintegrowany system monitoringu stanu środowiska w procesach poszukiwania i eksploatacji gazu z łupków prof. Jarosław Arabas, prof. Jarosław Mizera, dr hab. Jerzy Weremczuk

Bardziej szczegółowo

System informatyczny i bazy danych dla projektu ZiZOZap i jego beneficjentów

System informatyczny i bazy danych dla projektu ZiZOZap i jego beneficjentów System informatyczny i bazy danych dla projektu ZiZOZap i jego beneficjentów Jacek Długosz Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach 1 Cel Systemu ZiZOZap W ramach projektu ZiZOZap zostanie

Bardziej szczegółowo

Zleceniodawca: Eco Life System Sp. z o. o., ul. Królewiecka 5 lok. 3, 11-700 Mrągowo

Zleceniodawca: Eco Life System Sp. z o. o., ul. Królewiecka 5 lok. 3, 11-700 Mrągowo UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU INSTYTUT INŻYNIERII ŚRODOWISKA Sprawozdanie z wykonania monitoringu jakości wody i osadów dennych w zbiorniku wodnym w miejscowości Modła - gmina Jerzmanowa, przed

Bardziej szczegółowo

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r.

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Cele Obserwatoriów Specjalistycznych 1. Wsparcie i usprawnienie zarządzania

Bardziej szczegółowo

OFERTA WSPÓŁPRACY W RAMACH PROJEKTÓW REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO DLA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO NA LATA 2014-2020 W ZAKRESIE BIORÓŻNORODNOŚCI

OFERTA WSPÓŁPRACY W RAMACH PROJEKTÓW REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO DLA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO NA LATA 2014-2020 W ZAKRESIE BIORÓŻNORODNOŚCI OFERTA WSPÓŁPRACY W RAMACH PROJEKTÓW REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO DLA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO NA LATA 2014-2020 W ZAKRESIE BIORÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ (OŚ PRIORYTETOWA V) Szanowni Państwo, Komisja

Bardziej szczegółowo

Założenia zadań projektu

Założenia zadań projektu Założenia zadań projektu 1. Ocena związku układu poziomego i pionowego celem parametryzacji równowagi hydrodynamicznej a) zakup sprzętu GPS RTK i łódź b) pomiar profilu podłużnego w nurcie Wisły od Tarnobrzegu

Bardziej szczegółowo

Numeryczny model ekosystemu zbiornika zaporowego

Numeryczny model ekosystemu zbiornika zaporowego Otwarte seminaria 2012 Numeryczny model ekosystemu zbiornika zaporowego dr Czesław Kliś Zespół Ochrony Powietrza Zbiorniki zaporowe i ich funkcje Zbiorniki zaporowe są budowlami, które powstają w ściśle

Bardziej szczegółowo

Izabela Zimoch Zenon Szlęk Biuro Badań i Rozwoju Technologicznego. Katowice, dnia 13.08.2013 r.

Izabela Zimoch Zenon Szlęk Biuro Badań i Rozwoju Technologicznego. Katowice, dnia 13.08.2013 r. System informatyczny wspomagający optymalizację i administrowanie produkcją i dystrybucją wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi subregionu centralnego i zachodniego województwa śląskiego Izabela Zimoch

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Raport z realizacji konferencji pt. Urząd otwarty na innowacje, dotyczącej rezultatów oraz planów dalszych prac w projekcie: Implementacja i rozwój systemu informacyjnego publicznych służb zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM WSPOMAGAJĄCY ZARZĄDZANIEM

ZINTEGROWANY SYSTEM WSPOMAGAJĄCY ZARZĄDZANIEM ZINTEGROWANY SYSTEM WSPOMAGAJĄCY ZARZĄDZANIEM Druk na papierze w 100% z recyklingu Zintegrowany system wspomagający zarządzaniem i ochroną zbiornika zaporowego Realizatorzy Uniwersytet Śląski w Katowicach

Bardziej szczegółowo

System informacji o jakości powietrza na obszarze Pogranicza Polsko-Czeskiego w rejonie Śląska i Moraw. www.air-silesia.eu

System informacji o jakości powietrza na obszarze Pogranicza Polsko-Czeskiego w rejonie Śląska i Moraw. www.air-silesia.eu System informacji o jakości powietrza na obszarze Pogranicza Polsko-Czeskiego w rejonie Śląska i Moraw www.air-silesia.eu Krystian Skubacz, Maciej Kotok, Paweł Urban, Małgorzata Wysocka Główny Instytut

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zamiarze udzielenia zamówienia

Ogłoszenie o zamiarze udzielenia zamówienia Ogłoszenie o zamiarze udzielenia zamówienia dla postępowania prowadzonego z wyłączeniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych p.n.: Naprawy systemu pomiarowego - 4 sondy zlokalizowane w zbiorniku

Bardziej szczegółowo

Dane i produkty zintegrowanego systemu satelitarnej teledetekcji Morza Bałtyckiego- SatBałtyk.

Dane i produkty zintegrowanego systemu satelitarnej teledetekcji Morza Bałtyckiego- SatBałtyk. Dane i produkty zintegrowanego systemu satelitarnej teledetekcji Morza Bałtyckiego- SatBałtyk. Mirosław Darecki Marek Kowalewski, Jerzy Dera, Mirosława Ostrowska, Bogdan Woźniak Instytut Oceanologii Polskiej

Bardziej szczegółowo

Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca

Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca Rybnik, 24 marca 2015 r. Działania Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa Śląskiego w kontekście realizacji Wieloletniego regionalnego

Bardziej szczegółowo

Adam Ludwikowski Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Warszawie Warszawa 13 grudzień 2011r.

Adam Ludwikowski Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Warszawie Warszawa 13 grudzień 2011r. Wpływ na środowisko wysokiego stężenia odprowadzanych do rzek substancji oraz zawartości tlenu w wodzie przy obecnej sytuacji hydrologicznej Adam Ludwikowski Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu Polsko-Norweska Współpraca Badawcza realizowanego przez Narodowe

Bardziej szczegółowo

Raport o stanie środowiska w 2011 r. Upowszechnianie informacji o środowisku. 9. UPOWSZECHNIANIE INFORMACJI O ŚRODOWISKU (Renata Jaroń- Warszyńska)

Raport o stanie środowiska w 2011 r. Upowszechnianie informacji o środowisku. 9. UPOWSZECHNIANIE INFORMACJI O ŚRODOWISKU (Renata Jaroń- Warszyńska) Upowszechnianie informacji o środowisku Raport o stanie środowiska w 2011 r. 9. UPOWSZECHNIANIE INFORMACJI O ŚRODOWISKU (Renata Jaroń- Warszyńska) Ważnym elementem Państwowego monitoringu środowiska jest

Bardziej szczegółowo

SEZONOWE I PRZESTRZENNE ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY ZBIORNIKA GOCZAŁKOWICE

SEZONOWE I PRZESTRZENNE ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY ZBIORNIKA GOCZAŁKOWICE SEZONOWE I PRZESTRZENNE ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY ZBIORNIKA GOCZAŁKOWICE Maciej KOSTECKI, Joanna KERNERT, Witold NOCOŃ, Krystyna JANTA-KOSZUTA Wstęp Zbiornik Zaporowy w Goczałkowicach powstał

Bardziej szczegółowo

Centrum monitoringu i prognozowania bezpieczeństwa pożarowego i ekologicznego lasów w Województwie Zachodniopomorskim

Centrum monitoringu i prognozowania bezpieczeństwa pożarowego i ekologicznego lasów w Województwie Zachodniopomorskim Nie można być mistrzem we wszystkich dyscyplinach. Czas na biogospodarkę Zbigniew Suszyński Centrum monitoringu i prognozowania bezpieczeństwa pożarowego i ekologicznego lasów w Województwie Zachodniopomorskim

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r.

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r. Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego kraju - - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry 11 czerwca 2015 r. Wałbrzych PLAN PREZENTACJI 1. Aktualizacja Programu Wodno-środowiskowego

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

gromadzenie, przetwarzanie

gromadzenie, przetwarzanie Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Moduł danych w serwisie CRIS - gromadzenie, przetwarzanie i prezentacja danych mgr inż. Piotr Cofałka, mgr inż. Jacek Długosz dr Joachim

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji badań w rejsie jachtu Magnus Zaremba.

Sprawozdanie z realizacji badań w rejsie jachtu Magnus Zaremba. Sprawozdanie z realizacji badań w rejsie jachtu Magnus Zaremba. Rejs odbył się na jachcie Magnus Zaremba w okresie od 5 lipca do 26 września 2014 r. na trasie Gdańsk, Islandia, Grenlandia, Spitsbergen

Bardziej szczegółowo

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika Koszty i wykaz badań wykonywanych w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Stawka podstawowa wynosi 40,41 zł. 2. Wyliczenie kosztów usługi następuje w sposób następujący: koszt usługi

Bardziej szczegółowo

Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS

Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Projekt finansowany ze środków funduszy

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo we wdrażaniu innowacyjnych metod zarządzania środowiskiem

Partnerstwo we wdrażaniu innowacyjnych metod zarządzania środowiskiem Panel ekspertów Partnerstwo we wdrażaniu innowacyjnych metod zarządzania środowiskiem Uniwersytet Śląski w Katowicach 16 stycznia 2013 Natura 2000 Kłopot czy szansa dla samorządów? dr Andrzej Pasierbiński,

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach.

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych i placówek prowadzących pomiary skażeń promieniotwórczych Joanna Walas Łódź, 2014

Bardziej szczegółowo

Zróbmy to dla Wisły ZRÓBMY TO DLA WISŁY

Zróbmy to dla Wisły ZRÓBMY TO DLA WISŁY ZRÓBMY TO DLA WISŁY Włocławskie Centrum Edukacji Ekologicznej od dnia 01 października 2010r. realizowało projekt Zróbmy to dla Wisły finansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Monitor ujęć wód, jako narzędzie

Monitor ujęć wód, jako narzędzie Monitor ujęć wód, jako narzędzie służące monitorowaniu zagrożenia Magdalena Kwiecień, Beata Mucha, Grzegorz Słota, Tomasz Walczykiewicz, IMGW-PIB XIII Ogólnopolska Szkoła Nadzwyczajnych Zagrożeń Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Tworzymy innowacje Wykorzystanie ICT w badaniach i usługach

Tworzymy innowacje Wykorzystanie ICT w badaniach i usługach Tworzymy innowacje Wykorzystanie ICT w badaniach i usługach Katowice, 24 czerwca 2015 Rozbudowa infrastruktury informatycznej gromadzenia, przetwarzania i analizy danych środowiskowych Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Raport z monitoringu opracowania i wdrażania standardu wzajemnego informowania się JST i NGO o planach, zamierzeniach, kierunkach działań przez Gminę Frampol w projekcie pt.: Współpracujemy profesjonalnie!

Bardziej szczegółowo

2. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska

2. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska 2. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska Działalność Państwowego Monitoringu Środowiska z mocy art. 24 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska ( Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz.

Bardziej szczegółowo

Wpływ gospodarki wodno-ściekowej w przemyśle na stan wód powierzchniowych w Polsce Andrzej KRÓLIKOWSKI

Wpływ gospodarki wodno-ściekowej w przemyśle na stan wód powierzchniowych w Polsce Andrzej KRÓLIKOWSKI Wpływ gospodarki wodno-ściekowej w przemyśle na stan wód powierzchniowych w Polsce Andrzej KRÓLIKOWSKI Podhalańska Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Targu Podstawową zasadą stosowaną w krajach Unii

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Boroń, Magdalena Kwiecień, Tomasz Walczykiewicz, Łukasz Woźniak IMGW-PIB Oddział w Krakowie. Kraków, 08.10.2014 r.

Agnieszka Boroń, Magdalena Kwiecień, Tomasz Walczykiewicz, Łukasz Woźniak IMGW-PIB Oddział w Krakowie. Kraków, 08.10.2014 r. Prognoza stopnia zakłócenia w sieciach elektroenergetycznych na przykładzie Mapy zakłóceń w sieciach elektroenergetycznych z uwagi na warunki meteorologiczne Agnieszka Boroń, Magdalena Kwiecień, Tomasz

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Przetwarzania Danych Oceanograficznych jako narzędzie wspomagające Archiwum Instytutu Oceanolohii PAN

Zintegrowany System Przetwarzania Danych Oceanograficznych jako narzędzie wspomagające Archiwum Instytutu Oceanolohii PAN Zintegrowany System Przetwarzania Danych Oceanograficznych jako narzędzie wspomagające Archiwum Instytutu Oceanolohii PAN Wystąpienie na III Spotkaniu archiwów instytucji Polskiej Akademii Nauk Warszawa

Bardziej szczegółowo

Natura 2000 Powiązania ekologiczne a funkcjonowanie zbiornika

Natura 2000 Powiązania ekologiczne a funkcjonowanie zbiornika Natura 2000 Powiązania ekologiczne a funkcjonowanie zbiornika Robert Gwiazda Instytut Ochrony Przyrody PAN Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Krótkofalowcy tworzą wspierającą sieć radiowej łączności kryzysowej w rejonie Beskidów. Beskid Śląski, Żywiecki i Mały

Krótkofalowcy tworzą wspierającą sieć radiowej łączności kryzysowej w rejonie Beskidów. Beskid Śląski, Żywiecki i Mały Krótkofalowcy tworzą wspierającą sieć radiowej łączności kryzysowej w rejonie Beskidów Beskid Śląski, Żywiecki i Mały Realizujemy projekt Beskidzka Sieć Ratunkowa finansowany z Programu Fundusz Inicjatyw

Bardziej szczegółowo

Zintegrowanego Systemu

Zintegrowanego Systemu Zintegrowany System Informacji o Zlewni - CRIS Dane meteorologiczne dla Zintegrowanego Systemu Informacji o Zlewni CRIS dr Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Projekt

Bardziej szczegółowo

dr inż. Marek Zawilski, prof. P.Ł.

dr inż. Marek Zawilski, prof. P.Ł. UŻYTKOWANIE I OCHRONA ŚRODOWISKA W STRATEGII ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU Ograniczenie emisji zanieczyszczeń z terenów zurbanizowanych do środowiska PROBLEMY OBLICZANIA PRZEPŁYWÓW MAKSYMALNYCH PRAWDOPODOBNYCH

Bardziej szczegółowo

System Ostrzegania, Alarmowania i Informowania dla województwa dolnośląskiego

System Ostrzegania, Alarmowania i Informowania dla województwa dolnośląskiego System Ostrzegania, Alarmowania i Informowania dla województwa dolnośląskiego Dolnośląski Urząd Wojewódzki we Wrocławiu zgodnie z zawartym w dniu 28 czerwca 2012r. porozumieniem o dofinansowanie, zrealizował

Bardziej szczegółowo

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska 7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska Podstawową zasadą realizacji Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Pińczowskiego powinna być zasada wykonywania

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Środowiska, ul. Wawelska 52/54 00-922 Warszawa. OŚ-2a. badań powietrza, wód i gleb oraz gospodarki odpadami.

Ministerstwo Środowiska, ul. Wawelska 52/54 00-922 Warszawa. OŚ-2a. badań powietrza, wód i gleb oraz gospodarki odpadami. Ministerstwo Środowiska, ul. Wawelska 52/54 00-922 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej OŚ-2a Sprawozdanie z działalności Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie badań powietrza, wód i gleb

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia Projektu systemowego Zarządzanie, wdrażanie i monitorowanie Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego

Osiągnięcia Projektu systemowego Zarządzanie, wdrażanie i monitorowanie Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego Osiągnięcia Projektu systemowego Zarządzanie, wdrażanie i monitorowanie Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego Katowice, 25 kwietnia 2012r. Projekt - charakterystyka Wdrażanie Regionalnej

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Biologicznych

Wydział Nauk Biologicznych Wydział Nauk Biologicznych Interesujesz się... Biologia sp. biologia człowieka rozwojem biologicznym człowieka i jego ewolucją populacjami pradziejowymi biologicznymi i psychologicznymi uwarunkowaniami

Bardziej szczegółowo

www.harcerskanatura.eu PROJEKT

www.harcerskanatura.eu PROJEKT PROJEKT kampania edukacyjna dla dzieci i młodzieży 4 żywioły przyjaciele człowieka cykl konkursów w szkołach główna nagroda w konkursach wymiana dzieci i młodzieży między Partnerami projektu program edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Raport z monitoringu opracowania i wdrażania standardu realizacji zadań publicznych z wykorzystaniem form finansowych przez Gminę Frampol w projekcie pt.: Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowanym

Bardziej szczegółowo

w ramach realizacji V etapu umowy nr 48/2009/F pt.

w ramach realizacji V etapu umowy nr 48/2009/F pt. Sprawozdanie z realizacji zadania nr 4 w ramach realizacji V etapu umowy nr 48/2009/F pt. Realizacja programu Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego nadzór merytoryczny oraz prowadzenie pomiarów

Bardziej szczegółowo

Monitoring jezior w 2007 roku

Monitoring jezior w 2007 roku Monitoring jezior w 2007 roku Badania jezior wykonano uwzględniając zalecenia zawarte w "Wytycznych monitoringu podstawowego jezior" (PIOŚ Warszawa, 1994) oraz w projekcie rozporządzenia dotyczącego prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Program wodno-środowiskowy kraju

Program wodno-środowiskowy kraju Program wodno-środowiskowy kraju Art. 113 ustawy Prawo wodne Dokumenty planistyczne w gospodarowaniu wodami: 1. plan gospodarowania wodami 2. program wodno-środowiskowy kraju 3. plan zarządzania ryzykiem

Bardziej szczegółowo

3. Warunki hydrometeorologiczne

3. Warunki hydrometeorologiczne 3. WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE Monitoring zjawisk meteorologicznych i hydrologicznych jest jednym z najważniejszych zadań realizowanych w ramach ZMŚP. Właściwe rozpoznanie warunków hydrometeorologicznych

Bardziej szczegółowo

Stan sanitarny urządzeń do zaopatrywania w wodę oraz jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na terenie powiatu żnińskiego w 2012 roku

Stan sanitarny urządzeń do zaopatrywania w wodę oraz jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na terenie powiatu żnińskiego w 2012 roku Stan sanitarny urządzeń do zaopatrywania w wodę oraz jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na terenie powiatu żnińskiego w 2012 roku Wstęp Podstawę oceny jakości wody przeznaczonej do spożycia

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008 WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W ŁODZI 90-006 Łódź, ul. Piotrkowska 120 WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008 Opracowali: Włodzimierz Andrzejczak Barbara Witaszczyk Monika Krajewska

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, 23 listopada 2015 roku

Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, 23 listopada 2015 roku Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach Katowice, 23 listopada 2015 roku Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach działa od 1993 roku jako instrument regionalnej

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki do ewaluacji i monitorowania Programu. Cel główny : Wzmocnienie Rodziny w funkcjonowaniu społecznym

Wskaźniki do ewaluacji i monitorowania Programu. Cel główny : Wzmocnienie Rodziny w funkcjonowaniu społecznym Wskaźniki do ewaluacji i monitorowania Programu Cel główny : Wzmocnienie Rodziny w funkcjonowaniu społecznym 1. Zwiększenie umiejętności opiekuńczo-wychowawczych rodziny, w szczególności poprzez: Działania

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW. Semestr. Forma zal./ punkty ECTS. Liczba godz. w sem. Wykłady obowiązkowe

PLAN STUDIÓW. Semestr. Forma zal./ punkty ECTS. Liczba godz. w sem. Wykłady obowiązkowe BEZPIECZEŃSTWO EKOLOGICZNE profil ogólnoakademicki, studia stacjonarne I stopnia, 7 semestrów, 210 pkt. (cykl kształcenia rozpoczynający się w 2014 r.) ROK I - ROK AKADEMICKI 2014/15 Lp. Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOT SPOTKANIA. Sterowanie oraz monitoring oświetlania ulicznego przy użyciu zegarów CPA 6.0 oraz CPA net

PRZEDMIOT SPOTKANIA. Sterowanie oraz monitoring oświetlania ulicznego przy użyciu zegarów CPA 6.0 oraz CPA net PRZEDMIOT SPOTKANIA Sterowanie oraz monitoring oświetlania ulicznego przy użyciu zegarów CPA 6.0 oraz CPA net SYSTEMY STEROWANIA OŚWIETLENIEM ULICZNYM 1989 rok założenia firmy Rabbit SYSTEMY STEROWANIA

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej

Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej Stowarzyszenie Jeden Świat (SJŚ) i holenderski Oxfam Novib, realizują wspólny projekt pt. E-Motive, który dotyczy transferu wiedzy z Krajów Globalnego

Bardziej szczegółowo

Green universities. Konferencja poświęcona środowisku i zmianom klimatycznym Fundusz Stypendialny i Szkoleniowy Warszawa, 18 listopada 2015

Green universities. Konferencja poświęcona środowisku i zmianom klimatycznym Fundusz Stypendialny i Szkoleniowy Warszawa, 18 listopada 2015 Green universities Konferencja poświęcona środowisku i zmianom klimatycznym Fundusz Stypendialny i Szkoleniowy Warszawa, 18 listopada 2015 prof. dr hab. Jan Kozłowski mgr inż. Anna Wachowicz-Pyzik Implementacja

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA i STAN PRAC W PROJEKCIE SANAERO. Dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas

ZAŁOŻENIA i STAN PRAC W PROJEKCIE SANAERO. Dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas ZAŁOŻENIA i STAN PRAC W PROJEKCIE SANAERO Dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas Warsztaty Międzynarodowe 13.03. 2013 r. WCTT, Wrocław Działania projektu SANAERO skierowane są na monitoring i przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Zajęcia edukacyjne dla uczestników XXIX Olimpiady Wiedzy Ekonomicznej

Zajęcia edukacyjne dla uczestników XXIX Olimpiady Wiedzy Ekonomicznej Urząd Statystyczny w Zielonej Górze Szkolenia Zajęcia edukacyjne dla uczestników XXIX Olimpiady Wiedzy Ekonomicznej W dniach 23 i 25 lutego br., w ramach współpracy z Polskim Towarzystwem Ekonomicznym

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Raport z realizacji konferencji pt. Informatyk urzędu pracy 2.0, dotyczącej rezultatów oraz planów dalszych prac w projekcie: Implementacja i rozwój systemu informacyjnego publicznych służb zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Narzędzia do monitoringu oraz prognozowania pracy systemu kanalizacji ogólnospławnej - Demonstracja w mieście Gliwice. Prepared enabling change 1

Narzędzia do monitoringu oraz prognozowania pracy systemu kanalizacji ogólnospławnej - Demonstracja w mieście Gliwice. Prepared enabling change 1 Narzędzia do monitoringu oraz prognozowania pracy systemu kanalizacji ogólnospławnej - Demonstracja w mieście Gliwice Prepared enabling change 1 Demonstracja w mieście Gliwice: Luty 2013 Styczeń 2014 monitoring

Bardziej szczegółowo

Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody

Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody Zarys projektu Celem projektu, którego pierwszy, opisywany tu etap planujemy zrealizować w okresie od stycznia do sierpnia 2006, jest przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Przemysław Nawrocki WWF, Ptaki Polskie Jak dbać o obszar Natura 2000 i o wody - w procesach

Bardziej szczegółowo

I spotkanie Grupy Roboczej ds. Adaptacji do Zmian Klimatu w ramach działania krajowej sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju. 2 czerwca 2015 r.

I spotkanie Grupy Roboczej ds. Adaptacji do Zmian Klimatu w ramach działania krajowej sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju. 2 czerwca 2015 r. I spotkanie Grupy Roboczej ds. Adaptacji do Zmian Klimatu w ramach działania krajowej sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 2 czerwca 2015 r. Plan prezentacji Sieć Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Aneks nr 4 do PROGRAMU PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO na lata 2013 2015

Aneks nr 4 do PROGRAMU PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO na lata 2013 2015 Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Łodzi Aneks nr 4 do PROGRAMU PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO na lata 2013 2015 Przedkładam Zatwierdzam Piotr Maks Wojewódzki Inspektor

Bardziej szczegółowo

Rathdowney Resources Ltd. Projekt Olza. Maj 2014

Rathdowney Resources Ltd. Projekt Olza. Maj 2014 Rathdowney Resources Ltd. Projekt Olza Maj 2014 1 Rathdowney Resources Rathdowney Resources - firma kanadyjska skoncentrowana na zaawansowaniu projektu OLZA, stowarzyszona z grupą Hunter Dickinson Inc.

Bardziej szczegółowo

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 7/2014

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 7/2014 Nrr 7/2014(lipiec) Siła ekobiznesu E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U Numer 7/ 2014 Spis treści: Enviromental Technology and Business Konferencja USA VI/2014 2 1 Nr 7/ 2014 (lipiec

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy monitoring dynamiki drzewostanów Puszczy Białowieskiej z wykorzystaniem danych teledetekcyjnych

Kompleksowy monitoring dynamiki drzewostanów Puszczy Białowieskiej z wykorzystaniem danych teledetekcyjnych Instytut Badawczy Leśnictwa www.ibles.pl Dane pozyskane w projekcie Kompleksowy monitoring dynamiki drzewostanów Puszczy Białowieskiej z wykorzystaniem danych teledetekcyjnych Aneta Modzelewska, Małgorzata

Bardziej szczegółowo

7. System baz danych i prezentacji informacji PMŚ

7. System baz danych i prezentacji informacji PMŚ 7. System baz danych i prezentacji informacji PMŚ System baz danych i prezentacji informacji PMŚ stanowi zbiór powiązanych ze sobą elementów, którego funkcją jest rejestrowanie, przetwarzanie i udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej przyznanych Polsce w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, Priorytet II,

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej przyznanych Polsce w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, Priorytet II, Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej przyznanych Polsce w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, Priorytet II, Działanie 2.3 oraz ze środków Budżetu Państwa Cel Celem projektu

Bardziej szczegółowo

Monitoring jezior w 2006 roku

Monitoring jezior w 2006 roku Monitoring jezior w 2006 roku Badania jezior wykonano uwzględniając zalecenia zawarte w "Wytycznych monitoringu podstawowego jezior" (PIOŚ Warszawa, 1994). Przeprowadzono badania w okresie wiosennym oraz

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy monitoring procesów hydrometeorologicznych

Kompleksowy monitoring procesów hydrometeorologicznych NCN: INTREV-WetEco: Intercepcja-transpiracja-parowanie; współzależność procesów hydrologicznych w ekosystemie mokradłowym na przykładzie szuwarów turzycowych Kompleksowy monitoring procesów hydrometeorologicznych

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia na:

Opis przedmiotu zamówienia na: Załącznik nr 5 do SIWZ Opis przedmiotu zamówienia na: Sporządzenie oceny w zakresie metodyki opracowania mapy zagrożenia dla zdrowia i życia ludności z uwagi na warunki meteorologiczne i społeczną wrażliwość

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ II SIWZ OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

CZĘŚĆ II SIWZ OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA CZĘŚĆ II SIWZ OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Strona 1 z 5 Opis Przedmiotu Zamówienia Przedmiotem zamówienia jest organizacja i przeprowadzenie szkoleń z zakresu systemu zarządzania środowiskowego w PSE S.A.

Bardziej szczegółowo

Ochrona środowiska 10/10

Ochrona środowiska 10/10 Ochrona środowiska 10/10 Czyli 10 bezpłatnych audytów środowiskowych dla 10 przedsiębiorstw z województwa śląskiego! Conart Sp. z o.o. ul. Barbary 21, 40-053 Katowice Tel. 32 253 71 33 e-mail: pos@conart.pl

Bardziej szczegółowo

Projekt Ekosystem lasu

Projekt Ekosystem lasu Projekt Ekosystem lasu Adresaci projektu: uczniowie klas III gimnazjum Formy i metody pracy: praca grupowa, metoda projektów Czas realizacji: 4 tygodnie Cele projektu: Cel główny: Badanie struktury i funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU (NCBR)

NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU (NCBR) 3 października 2014 1 NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU (NCBR) agencja wykonawcza nadzorowana przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego powołana w lipcu 2007 w celu realizacji zadań z zakresu polityki

Bardziej szczegółowo

WiComm dla innowacyjnego Pomorza

WiComm dla innowacyjnego Pomorza Centrum Doskonałości WiComm WiComm dla innowacyjnego Pomorza Michał Mrozowski wicomm@wicomm.pl Centrum Doskonałości WiComm Inżynieria Systemów Komunikacji Bezprzewodowej Politechnika Gdańska Ul. Narutowicza

Bardziej szczegółowo

ZIMOWE WARSZTATY BADAWCZE FIZYKI ATMOSFERY SIECI NAUKOWEJ POLAND-AOD

ZIMOWE WARSZTATY BADAWCZE FIZYKI ATMOSFERY SIECI NAUKOWEJ POLAND-AOD ZIMOWE WARSZTATY BADAWCZE FIZYKI ATMOSFERY SIECI NAUKOWEJ POLAND-AOD 1 Celem warsztatów jest poznanie procesów fizycznych z udziałem aerozolu atmosferycznego zachodzących w dolnej troposferze w rejonie

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE LABORATORIUM BADAWCZE NA STATKU R/V BALTICA

NOWOCZESNE LABORATORIUM BADAWCZE NA STATKU R/V BALTICA NOWOCZESNE LABORATORIUM BADAWCZE NA STATKU R/V BALTICA Krzysztof Pawlikowski PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU REGIONALNEGO v.3.4 Charakterystyka statku r/v

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA DOBRY PARTNER DLA PRZEMYSŁU

POLITECHNIKA ŁÓDZKA DOBRY PARTNER DLA PRZEMYSŁU POLITECHNIKA ŁÓDZKA DOBRY PARTNER DLA PRZEMYSŁU Politechnika Łódzka obszary aktywności Uczenie wyższe KSZTAŁCENIE PROWADZENIE BADAŃ WSPÓŁPRACA Z OTOCZENIEM SPOŁECZNO - GOSPODARCZYM Potencjał Politechniki

Bardziej szczegółowo

Pracownicy elektrowni są narażeni na promieniowanie zewnętrzne i skażenia wewnętrzne.

Pracownicy elektrowni są narażeni na promieniowanie zewnętrzne i skażenia wewnętrzne. Reaktory jądrowe, Rurociągi pierwszego obiegu chłodzenia, Baseny służące do przechowywania wypalonego paliwa, Układy oczyszczania wody z obiegu reaktora. Pracownicy elektrowni są narażeni na promieniowanie

Bardziej szczegółowo

Spotkanie realizatorów projektu SaLMaR z interesariuszami. Czorsztyn - Niedzica - Sromowce Wyżne

Spotkanie realizatorów projektu SaLMaR z interesariuszami. Czorsztyn - Niedzica - Sromowce Wyżne Spotkanie realizatorów projektu SaLMaR z interesariuszami działającymi w zlewni zbiorników wodnych Czorsztyn - Niedzica - Sromowce Wyżne CZORSZTYN - MANIOWY, 28.05.2013 R. Tytuł projektu: ZRÓWNOWAŻONE

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Wydział: INŻYNIERIA ŚRODOWISKA Kierunek: OCHRONA ŚRODOWISKA (OS) Stopień studiów: I Efekty kształcenia na I stopniu dla kierunku OS K1OS_W01 K1OS_W02 K1OS_W03 OPIS KIERUNKOWYCH

Bardziej szczegółowo

OCENA OBSZAROWA JAKOŚCI WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA NA TERENIE CHORZOWA I ŚWIĘTOCHŁOWIC za rok 2014

OCENA OBSZAROWA JAKOŚCI WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA NA TERENIE CHORZOWA I ŚWIĘTOCHŁOWIC za rok 2014 OCENA OBSZAROWA JAKOŚCI WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA NA TERENIE CHORZOWA I ŚWIĘTOCHŁOWIC za rok 2014 SYSTEM ZAOPATRZENIA MIESZKAŃCÓW W WODĘ PRZEZNACZONĄ DO SPOŻYCIA Teren nadzorowany przez PPIS w Chorzowie,

Bardziej szczegółowo