OKRES POPORODOWY - FRESH COW

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OKRES POPORODOWY - FRESH COW"

Transkrypt

1 OKRES POPORODOWY - FRESH COW Kluczem dobrego rozdojenia jest pokrycie zapotrzebowania świeżo wycielonych krów na energię, białko, witaminy i składniki mineralne. W pierwszych 2 tygodniach po wycieleniu występuje często utrata apetytu, która ma wymierne skutki dla funkcjonowania organizmu. Wykazano, że ograniczone pobranie paszy o 25-40%, w stosunku do zapotrzebowania, powoduje wystąpienie zaburzeń metabolicznych oraz rozrodczych. Szczególnie narażone są pierwiastki, ponieważ pobierają znacznie mniejsze ilości paszy Ze względu na podwyższone wymagania pokarmowe związane z wzrastającą produkcją mleka, przy ograniczonym pobraniu suchej masy dawki, wyliczana racja żywieniowa powinna być bardzo zagęszczona energetycznie i białkowo. Poziom energii NEL powinien wahać się na poziomie 1,70-1,85 Mcal/kg s.m., przy udziale białka % w suchej masie, natomiast zawartość skrobi 25-27% w s.m. dawki. Wzrost brodawek (kosmków) żwaczowych, trwający około 6 tygodni, następuje do 2 3 tygodnia laktacji i dlatego poziom węglowodanów niestrukturalnych powinien być w tym okresie na umiarkowanym poziomie, jednakże znacznie wyższym niż w okresie przejściowym przed wycieleniem, a niższym niż wynika to z uzyskiwanej wydajności mlecznej. Pozwala to nie tylko na wzrost brodawek żwaczowych, ale zabezpiecza przed nadmiernym wzrostem poziomu kwasu propionowego. Niebezpieczne dla zdrowia krowy jest wprowadzenie dużej ilości niestrukturalnych pasz energetycznych (treściwych), ponieważ nierozwinięte w pełni brodawki nie mogą wchłaniać dużej ilości LKT, co grozi kwasicą. Metaboliczna adaptacja krów bezpośrednio po porodzie ukierunkowana jest na zaopatrzenie gruczołu mlekowego w substraty niezbędne do syntezy mleka. W tym czasie najbardziej wzrasta zapotrzebowanie na glukozę, która jest

2 niezbędna do syntezy laktozy mleka. Szczególnie intensywne przyspieszenie przemian i wzrost zapotrzebowania występuje w pierwszych 6 tygodniach laktacji. Przy dużym deficycie energii następuje znaczne pobranie energii z tłuszczu zapasowego. Obliczono, że z tego tłuszczu krowa może wyprodukować nawet 900 kg mleka, ale rezerwy białka pozwalają na wyprodukowanie tylko 300 kg mleka. Rozkład skrobi zbożowej w żwaczu do LKT wynosi 90%. Skrobia ziaren kukurydzy jest wolniej i w mniejszym stopniu rozkładana w żwaczu, a więcej w jelicie w porównaniu do ziarna zbóż. Dlatego zmniejsza się niebezpieczeństwo zakwaszenia żwacza, a trawienie skrobi w jelicie cienkim jest efektywniejsze. W jelicie może być trawione dziennie g skrobi. Pięćset gramów skrobi trawionej w jelicie daje 440 g wchłoniętej glukozy, co w przeliczeniu na laktozę daje produkcję około 10 kg mleka. Dlatego śruta z ziarna kukurydzy powinna być stosowana w żywieniu wysokowydajnych krów w pierwszym okresie laktacji (ok. 1/3 śrut zbożowych). Prawidłowy dobór i wybór jakościowy węglowodanów (skrobi) i związków glukoplastycznych, to również dodatkowe zwiększenie puli glukozy i ograniczenie ujemnego bilansu energii. Połowa glukozy syntetyzowanej w wątrobie pochodzi z kwasu propionowego, natomiast około 12% z kwasu mlekowego. Pozostała pula glukozy jest syntetyzowana z aminokwasów wchłanianych w jelicie cienkim. Zwiększenie syntezy kwasu propionowego i mlekowego na drodze zwiększenia podaży skrobi do żwacza, prowadzi często do jego destabilizacji i powstawania chorób metabolicznych. Istotnym źródłem energii w okresie powycieleniowym są niezestryfikowane kwasy tłuszczowe uwalniane z tkanki tłuszczowej i dostarczane do wątroby, gdzie część ulega utlenieniu do dwutlenku węgla lub związków ketonowych, a część ulega estryfikacji. Z 1 kg rezerw tłuszczowych po porodzie krowa uzyskuje zaledwie 3,5 JMP. U krów mlecznych występuje wrodzony niski wskaźnik wytwarzania i wydzielania przez wątrobę lipoprotein

3 o bardzo małej gęstości, co jest czynnikiem predysponującym do stłuszczenia wątrobowego. Od drugiej doby po porodzie obserwuje się najwyższy poziom estryfikacji wolnych kwasów tłuszczowych i depozytu triacylogliceroli. Niedobór glukozy przyczynia się do niepełnego spalania kwasów tłuszczowych, czego efektem jest spontaniczna ketoza w okresie poporodowym. Krowy wykazujące zwiększoną mobilizację tkanki tłuszczowej charakteryzują się niższym poziomem glukozy i wyższą wartością aminotransferazy asparaginianowej (AST) w porównaniu z krowami zdrowymi. Zwiększona na początku laktacji kumulacja triacyloglicerydów (TG) w wątrobie jest stanem fizjologicznym. Jeśli występuje w umiarkowanym stopniu, nie wpływa ujemnie na funkcję wątroby. Jeżeli jednak stosunek triacyloglicerolu do glikogenu przekroczy 2:1, można spodziewać się obniżenia glukoneogenezy i urogenezy. Wzrostowi zawartości TG w wątrobie towarzyszy spadek hormonów w tym narządzie, jak również poziomu cholesterolu i estrogenów we krwi. Okres okołopoporodowy to także czas supresji układu immunologicznego. Skutkiem jest wysoki odsetek zapaleń gruczołu mlekowego i macicy. W pierwszym tygodniu laktacji neutrofile cechują się osłabioną zdolnością do niszczenia bakterii. Jest także ograniczona zdolność limfocytów do produkcji przeciwciał. Poród wywołuje gwałtowny wzrost zapotrzebowania na wit. A i E, szczególnie między 7 a 10 dniem przed porodem. Dlatego witaminy te we krwi utrzymują się na niskim poziomie przez pierwsze dwa tygodnie laktacji. Może to być wywołane nie tylko wydzielaniem ich z siarą, ale również na skutek stresu oksydacyjnego i metabolicznego. Niedobór energii uaktywnia hormony kory nadnerczy i przyczynia się do wytwarzania wolnych rodników tlenowych. Witamina E będąc najważniejszym antyoksydantem rozpuszczalnym w tłuszczach, chroni lipidy błon komórkowych przed atakiem reaktywnych form tlenu. Dodatek tej witaminy w okresie

4 okołoporodowym może zwiększać przeciwbakteryjną aktywność makrofagów i neutrofili. Stan zaopatrzenia energetycznego po porodzie jest ważnym czynnikiem wpływającym na wznowienie cyklicznej aktywności jajników po porodzie. Znaczne obniżenie masy ciała wpływa na obniżenie w wydzielaniu GnRH, LH i FSH oraz wzrost progesteronu. Synteza laktozy, jak również białka w mleku, jest uwarunkowana przez prolaktynę. Nie odnotowano wpływu tego hormonu na syntezę tłuszczu mlekowego. Wzmożona mobilizacja tłuszczu zapasowego prowadzi do wzrostu WKT we krwi. Kwasy te tylko w niewielkim stopniu są wykorzystywane do syntezy tłuszczu mleka w gruczole mlekowym. Istnieje ścisła zależność pomiędzy koncentracją WKT w krwi, a częstotliwością występowania chorób metabolicznych. Uwalnianie tłuszczu stymulują katecholaminy i czynniki stresogenne, odwrotnie natomiast działa insulina. Wolne kwasy tłuszczowe trafiają z krwią do wątroby, gdzie są wykorzystywane, jako źródło energii ulegając spaleniu do dwutlenku węgla i wody lub częściowemu do związków ketonowych. Mogą służyć ponownie do syntezy triacylogliceroli, co przy ich nadmiarze może prowadzić do stłuszczenia wątroby oraz ketozy. Dlatego nieodzownym w profilaktyce jest stosowanie preparatu KETO-STOP.

5 Stężenie WKT jest odwrotnie skorelowane ze spożyciem pasz im mniejszy apetyt, tym większe ich stężenie we krwi. Im większy deficyt energii i wyższy BCS, tym zachodzi intensywniejsze uwalnianie rezerw tłuszczowych i większa koncentracja WKT we krwi oraz związane z tym zagrożenie wystąpienia chorób. Wątroba jest centralnym organem i miejscem przemian metabolicznych, a obciążona tłuszczem traci swoje fizjologiczne funkcje. Obciążenie wątroby tłuszczem ogranicza syntezę glukozy (glukoneogenezę), usuwanie amoniaku i endotoksyn oraz obniża odporność. Największej koncentracji tłuszczu w wątrobie odpowiada najmniejsza ilość glikogenu, natomiast wzrostowi zawartości triacylogliceroli w wątrobie towarzyszy spadek poziomu cholesterolu i estrogenów we krwi. Jednym ze skutków jest wyraźne osłabienie objawów rujowych. Początek laktacji wiąże się z drastycznym ubytkiem Ca i Mg z siarą, a następnie z mlekiem. Ubytek jest na tyle duży, że nie jest wystarczającą bieżąca absorpcja Ca z przewodu pokarmowego i dlatego musi nastąpić jonowa mobilizacja Ca z kości. Problem jest o tyle ważny, że poporodowy spadek Ca i Mg w krwi dotyczy większości krów wysokowydajnych, ale do ostrego

6 porażenia poporodowego dochodzi tylko u niektórych. Lżejsza, bezobjawowa postać hipokalcemii przyczynia się do zwiększonego ryzyka trudnego porodu, zatrzymania łożyska, zapalenia wymienia i dróg rodnych, przemieszczenia trawieńca i ketozy. Wapń i magnez odpowiadają za sprężystość mięśni i przewodnictwo impulsów nerwowych. Istnieje dodatnia korelacja pomiędzy hipokalcemią, a wysokim poziomem WKT i innymi zaburzeniami metabolicznymi. Dlatego istotne znaczenie mogą mieć wlewki poporodowe zawierające w swoim składzie duże ilości łatwo przyswajalnego Ca, P, Mg w formie chelatowej. Stosunkowo łatwiejsze jest rozdajanie krów utrzymywanych na uwięzi. Podawana jest stała ilość paszy objętościowej, którą uzupełnia się paszą treściwą we wzrastającej ilości. Należy jednak pamiętać, że jednorazowo możemy podać tylko 2,5-3 kg, które należy każdorazowo wymieszać z paszą objętościową znajdująca się w korycie. Rozdajane krowy należy umieścić w tym samym sektorze obory, co nie tylko ułatwi kontrolę rozdajenia i stanu zdrowia, ale także ograniczy podkradanie paszy przez krowy z innych grup technologicznych. Rozdajanie powinno być pod stałą kontrolą żywienia, wydajności mlecznej i jakości mleka. Niestety hodowcy nie przeprowadzają próbnych udojów na swoje potrzeby. Nie zdają sobie sprawy, że im więcej mamy informacji o rozdajanej krowie, tym precyzyjniej bilansujemy dawkę. Najtrudniejszym technicznie systemem żywienia dla rozdojenia jest system TMR, gdy dawka mieszana w wozie paszowym dotyczy wielu krów, często o różnym zapotrzebowaniu. Dlatego pomocną w tym przypadku jest stacja paszowa. W przypadku braku stacji paszowych, należy zwrócić uwagę na tę grupę, a szczególnie na ewentualną możliwość separowania paszy. Warunkiem powodzenia rozdajania w systemie TMR jest stopniowe skarmienie pasz treściwych oraz dodatków glukoplastycznych już na 3-4 tygodnie przed porodem.

7 Na wysoką wydajność mleczną w najwyższym stopniu wpływa wysokie spożycie pasz podstawowych na początku laktacji. Do sposobów pobudzających spożycie należą: wstępne przygotowanie krów w okresie przejściowym (- 3 tygodnie przed porodem) stały dostęp do stołu paszowego, podgarnianie między odpasami, stół paszowy powinien być gładki, czysty i odkażony, zapewnienie stałego dostępu do wody, obszar pobrania oświetlony i wentylowany, pasza w żłobie powinna być ujednolicona (TMR,PMR) stosowanie zanęcaczy np. melasy, gliceryny, środków smakowozapachowych (aroma-gliceryna), odpowiednie wymiary stołu paszowego i legowisk, gdzie krowy mogą leżeć i przeżuwać, dobre zbilansowanie dawki po porodzie

8

MIESZANKI PASZOWE UZUPEŁNIAJĄCE 2,5% DLA BYDŁA

MIESZANKI PASZOWE UZUPEŁNIAJĄCE 2,5% DLA BYDŁA MIESZANKI PASZOWE UZUPEŁNIAJĄCE 2,5% DLA BYDŁA Przy stosowaniu MPU należy pamiętać, że wyżej wymienione efekty są możliwe tylko przy prawidłowym zbilansowaniu energetyczno-białkowym całej dawki pokarmowej.

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

NOWE WYZWANIA DLA WITAMINY C U KRÓW MLECZNYCH

NOWE WYZWANIA DLA WITAMINY C U KRÓW MLECZNYCH NOWE WYZWANIA DLA WITAMINY C U KRÓW MLECZNYCH Witamina C, czyli kwas L-askorbinowy uczestniczy w bardzo wielu reakcjach i przemianach biochemicznych o niezmiernie istotnym znaczeniu dla zwierząt. Z uwagi

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE DAWKI POKARMOWE

PRZYKŁADOWE DAWKI POKARMOWE PRZYKŁADOWE DAWKI POKARMOWE Kraków 2005 Wszelkie prawa zastrzeżone Kopiowanie materiałów w całości lub części za zgodą DJ Group lub Educagri Editions www.djgroup.com.pl Układanie DAWEK w programie INRAtion-PrevAlim

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

Reviva. Pomarańczowe pójło energetyzujące dla szybkiego przywrócenia aktywności po ocieleniu

Reviva. Pomarańczowe pójło energetyzujące dla szybkiego przywrócenia aktywności po ocieleniu Reviva. Pomarańczowe pójło energetyzujące dla szybkiego przywrócenia aktywności po ocieleniu Zdrowe krowy po ocieleniu Wszystkie zmiany metaboliczne zachodzące w okresie okołowycieleniowym mogą prowadzić

Bardziej szczegółowo

Układ wewnątrzwydzielniczy

Układ wewnątrzwydzielniczy Układ wewnątrzwydzielniczy 1. Gruczoły dokrewne właściwe: przysadka mózgowa, szyszynka, gruczoł tarczowy, gruczoły przytarczyczne, nadnercza 2. Gruczoły dokrewne mieszane: trzustka, jajniki, jądra 3. Inne

Bardziej szczegółowo

L 351/30 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 30.12.2009

L 351/30 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 30.12.2009 PL L 351/30 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 30.12.2009 Sprostowanie do dyrektywy Komisji 2008/38/WE z dnia 5 marca 2008 r. ustanawiającej wykaz planowanych zastosowań pasz zwierzęcych do szczególnych

Bardziej szczegółowo

104 +48 61 657 67 00, fax: +48 61 657 67 67. Lizawki solne. Lizawka solna LISAL 10 kg. Lizawka solna LISAL M 10 kg. Lizawka solna MULTI LISAL SE

104 +48 61 657 67 00, fax: +48 61 657 67 67. Lizawki solne. Lizawka solna LISAL 10 kg. Lizawka solna LISAL M 10 kg. Lizawka solna MULTI LISAL SE 05 ŻYWIENIE Lizawki solne Lizawka solna LISAL 10 kg SKŁAD MINERALNY: sód (Na) 374 g/kg min.; chlor (Cl) 576 g/kg min. PRZEZNACZENIE: Jako dodatek żywieniowy, uzupełniający niedobór soli. Nr kat. 7100 Lizawka

Bardziej szczegółowo

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które DROGI RODZICU Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które zjadamy w ciągu dnia. Przy czym obowiązuje zasada,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3 SPIS TREŚCI 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu................................................8 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka.............................................9

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

Żywienie w sporcie, czyli po co mojemu dziecku dietetyk?

Żywienie w sporcie, czyli po co mojemu dziecku dietetyk? Żywienie w sporcie, czyli po co mojemu dziecku dietetyk? Podczas intensywnego treningu organizm produkuje energię znacznie szybciej, niż wówczas, gdy aktywność jest mała. W trakcie ćwiczeń serce bije częściej,

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. dr n.med. Jolanta Meller

Żywienie dziecka. dr n.med. Jolanta Meller Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

Katalog Bydło 2014. S L i n i i I L K

Katalog Bydło 2014. S L i n i i I L K Katalog Bydło 2014 S L i n i i P M I L K Wstęp Przedstawiamy gamę produktów firmy WIPASZ S.A. przeznaczoną do żywienia bydła, powstałą w oparciu o wieloletnie doświadczenie i wiedzę naszych ekspertów.

Bardziej szczegółowo

MIRELA BANY studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO. Aktywność fizyczna podstawowy warunek zdrowia

MIRELA BANY studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO. Aktywność fizyczna podstawowy warunek zdrowia MIRELA BANY studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO Aktywność fizyczna podstawowy warunek zdrowia Aktywność fizyczna - jest to dowolna forma ruchu ciała

Bardziej szczegółowo

Wtórna nietolerancja laktozy, inaczej zwana jest odwracalną lub czasową. Więcej na temat tego, dlaczego wtórna nietolerancja laktozy rozwija się u

Wtórna nietolerancja laktozy, inaczej zwana jest odwracalną lub czasową. Więcej na temat tego, dlaczego wtórna nietolerancja laktozy rozwija się u Wtórna nietolerancja laktozy, inaczej zwana jest odwracalną lub czasową. Więcej na temat tego, dlaczego wtórna nietolerancja laktozy rozwija się u chorych onkologicznie w dalszej części prezentacji. 1

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego 9 Przedmowa do czwartego wydania niemieckiego 11. 1. Od liścioŝercy do owsianego silnika" 13

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego 9 Przedmowa do czwartego wydania niemieckiego 11. 1. Od liścioŝercy do owsianego silnika 13 Spis treści Przedmowa do wydania polskiego 9 Przedmowa do czwartego wydania niemieckiego 11 1. Od liścioŝercy do owsianego silnika" 13 2. Wiadomości ogólne 19 2.1. Liczebność koni 19 2.2. Wzrost i masa

Bardziej szczegółowo

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie H. Dyląg, 1 H. Weker 1, M. Barańska 2 1 Zakład Żywienia 2 Zakład Wczesnej Interwencji Psychologicznej karmienie na żądanie 7-5 posiłków 3 posiłki

Bardziej szczegółowo

a problemy z masą ciała

a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała Badanie NATPOL PLUS (2002): reprezentatywna grupa dorosłych Polek: wiek 18-94 lata Skutki otyłości choroby układu sercowo-naczyniowego cukrzyca

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r.

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r. Warsztaty dla Rodziców Wiosenne śniadanie Warszawa 26.05.2015 r. Urozmaicenie Uregulowanie Umiarkowanie Umiejętności Unikanie Prawidłowe żywienie 7 zasad wg prof. Bergera + Uprawianie sportu + Uśmiech

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Pamiętaj o codziennym spożywaniu produktów zawartych w piramidzie! PRODUKTY ZBOŻOWE ( mąki, kasza, ryż, płatki, pieczywo i makarony) Sągłównym

Bardziej szczegółowo

www.eko-rol.com.pl KROWY MLECZNE MILKER MILK SPIS TREŒCI strona 4 strona 5 strona 6 strona 7 strona 8 strona 9 strona 10 www.eko-rol.com.

www.eko-rol.com.pl KROWY MLECZNE MILKER MILK SPIS TREŒCI strona 4 strona 5 strona 6 strona 7 strona 8 strona 9 strona 10 www.eko-rol.com. Preparaty mlekozastępcze Pasze pełnoporcjowe dla cieląt Pasze pełnoporcjowe dla krów mlecznych MPU białkowe dla krów mlecznych MPU mineralne dla krów mlecznych MPU białkowe dla cieląt MPU białkowe dla

Bardziej szczegółowo

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Uwaga: tkanka tłuszczowa (adipose tissue) NIE wykorzystuje glicerolu do biosyntezy triacylogliceroli Endo-, para-, i autokrynna droga przekazu informacji biologicznej.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 13 sierpnia 2013 r. Poz. 923 OBWIESZCZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI. z dnia 18 kwietnia 2013 r.

Warszawa, dnia 13 sierpnia 2013 r. Poz. 923 OBWIESZCZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI. z dnia 18 kwietnia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 13 sierpnia 2013 r. Poz. 923 OBWIESZCZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO JESTEŚMY SZCZĘŚLIWE?

DLACZEGO JESTEŚMY SZCZĘŚLIWE? CATOSAL: SKŁAD Per ml: Butafosfan Witamina B12 WSKAZANIA 100 mg ] Źródło aktywnego fosforu ] 0,050 mg ] Składniki Dodatek witaminowy aktywne Zaleca się stosowanie preparatu przy zaburzeniach przemiany

Bardziej szczegółowo

DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI

DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI zmiany: 2008-07-22 Dz.U.2008.119.768 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 2 kwietnia 2007 r. w sprawie mieszanek paszowych dietetycznych Na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 22

Bardziej szczegółowo

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku Ryby to organizmy zmiennocieplne. Temperatura środowiska wpływa na pobieranie

Bardziej szczegółowo

ŚWIADOME ŻYWIENIE A ROZWÓJ DZIECKA

ŚWIADOME ŻYWIENIE A ROZWÓJ DZIECKA ŚWIADOME ŻYWIENIE A ROZWÓJ DZIECKA mgr Katarzyna Liptak Nauczyciel wych. wczesnoszkolnego, Trener Wellness Co to jest ODŻYWIANIE? To proces życiowy polegający na pozyskiwaniu przez organizm ze środowiska

Bardziej szczegółowo

Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu

Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu Jan Łabętowicz, Wojciech Stępień 1. Względność pojęcia jakości plonu 2. Miejsce nawożenia w kształtowaniu jakości plonów 3. Azot jako główny

Bardziej szczegółowo

SLIMXL. Trójfazowy system odchudzania: oczyszcza organizm i redukuje wahania nastroju

SLIMXL. Trójfazowy system odchudzania: oczyszcza organizm i redukuje wahania nastroju SLIMXL Trójfazowy system odchudzania: oczyszcza organizm i redukuje wahania nastroju GRUPA DOCELOWA SlimXL to suplement diety przeznaczony dla kobiet: - z nadwagą i otyłością - które chcą tygodniowo zrzucić

Bardziej szczegółowo

WITAMINY DLA DIABETYKÓW

WITAMINY DLA DIABETYKÓW WITAMINY DLA DIABETYKÓW Witaminy dla diabetyków: zestaw witamin i składników mineralnych dostosowany ilościowo i jakościowo do potrzeb osób chorych na cukrzycę jako uzupełnienie codziennej diety. Energia

Bardziej szczegółowo

Dawka dla krowy - krok po kroku

Dawka dla krowy - krok po kroku dr inż. Zbigniew Lach Ośrodek Hodowli Zarodowej w Osięcinach Dawka dla krowy - krok po kroku Część 3. Jak fizycznie nakarmić krowę W numerze 3 HiChB cykl artykułów o układaniu dawki pokarmowej dla krowy

Bardziej szczegółowo

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Badania epidemiologiczne i eksperymentalne nie budzą wątpliwości spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju wielu nowotworów złośliwych, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

Saccharomyces cerevisiae 100% i preparaty na bazie tych drożdży

Saccharomyces cerevisiae 100% i preparaty na bazie tych drożdży Saccharomyces cerevisiae 100% i preparaty na bazie tych drożdży Ideą stworzenia marki AgroYeast było długotrwałe doświadczenie w pracy z drożdżami piwowarskimi Saccharomyces cerevisiae i ich oddziaływaniem

Bardziej szczegółowo

JAK ŻYWIĆ LOCHY, ŻEBY MIEĆ WYRÓWNANE PROSIĘTA I WYSOKIE WAGI ODSADZENIOWE. Przemysław Sawoński Mateusz Mik Wipasz S.A.

JAK ŻYWIĆ LOCHY, ŻEBY MIEĆ WYRÓWNANE PROSIĘTA I WYSOKIE WAGI ODSADZENIOWE. Przemysław Sawoński Mateusz Mik Wipasz S.A. JAK ŻYWIĆ LOCHY, ŻEBY MIEĆ WYRÓWNANE PROSIĘTA I WYSOKIE WAGI ODSADZENIOWE Przemysław Sawoński Mateusz Mik Wipasz S.A. Trochę statystki lochy 1 MLN, tuczniki od lochy 15 szt. 220 tyś podmiotów produkujących

Bardziej szczegółowo

AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy

AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy Cena brutto zamówienia - każdego pakietu powinna stanowić sumę wartości brutto wszystkich pozycji ujętych w pakiecie, natomiast wartość brutto poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Powoli podnoszona jest temperatura. działania enzymów rozbijających. rozpuszczalnych.

Powoli podnoszona jest temperatura. działania enzymów rozbijających. rozpuszczalnych. prezentacje Energia prebiotyczna EMAL koncentrat płynnej maltozy w żywieniu krów mlecznych www.bio-plus.com.pl Ekstrakt płynnej maltozy to mieszanina cukrów rozpuszczalnych (różnych) otrzymanych z procesów

Bardziej szczegółowo

TRENER I. Rekomendowane dawkowanie: 0,5 1 kg musli TRENER I na 100 kg masy ciała konia plus 50 100 g mieszank i Dostępne opakowania: 20 kg

TRENER I. Rekomendowane dawkowanie: 0,5 1 kg musli TRENER I na 100 kg masy ciała konia plus 50 100 g mieszank i Dostępne opakowania: 20 kg TRENER I Mieszanka paszowa uzupełniająca dla koni w okresie treningu sportowego i regularnie pracujących koni rekreacyjnych o zrównoważonym usposobieniu Od koni sportowych oczekujemy gotowości do wysiłku,

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Jurata Jurkun Specjalista ds. odżywiania i kontroli wagi Centrum Zdrowego Odżywiania i Kontroli Wagi w Suwałkach Zmiany cywilizacyjne Zmiany cywilizacyjne Transport Zbiory

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

wskaźnikowej dla cech funkcjonalnych niskiej odziedziczalności, czy cech związanych z rozrodem. Ale jak słusznie konstatuje Autorka uzyskane wyniki

wskaźnikowej dla cech funkcjonalnych niskiej odziedziczalności, czy cech związanych z rozrodem. Ale jak słusznie konstatuje Autorka uzyskane wyniki Recenzja rozprawy doktorskiej Pani mgr inż. Katarzyny Rzewuskiej pt." Zmienność zawartości mocznika w mleku krów rasy polskiej olsztyńsko-fryzyjskiej oraz jej związki z cechami użytkowymi" wykonana w Katedrze

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 100 ml roztworu do infuzji zawiera: L-Izoleucyna... L-Leucyna... L-Walina...

Bardziej szczegółowo

Gruczoły wydzielania wewnętrznego - oddają swoją wydzielinę bezpośrednio do krwi - wydzielają hormony. anatomia i fizjologia człowieka

Gruczoły wydzielania wewnętrznego - oddają swoją wydzielinę bezpośrednio do krwi - wydzielają hormony. anatomia i fizjologia człowieka Gruczoły wydzielania wewnętrznego - oddają swoją wydzielinę bezpośrednio do krwi - wydzielają hormony Gruczoły dokrewne człowieka PRZYSADKA mózgowa Przysadka mózgowa jest gruczołem wielkości ziarna grochu

Bardziej szczegółowo

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA Wartość odżywcza Żywność z tej grupy należy do grupy produktów białkowych. Białko mięsa, ryb i jaj charakteryzuje sie dużą wartością

Bardziej szczegółowo

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi Gdy robimy badania laboratoryjne krwi w wyniku otrzymujemy wydruk z niezliczoną liczbą skrótów, cyferek i znaków. Zazwyczaj odstępstwa od norm zaznaczone są na kartce z wynikami gwiazdkami. Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ ŻYWIENIA KRÓW O WYSOKIEJ WYDAJNOŚCI MLECZNEJ

EFEKTYWNOŚĆ ŻYWIENIA KRÓW O WYSOKIEJ WYDAJNOŚCI MLECZNEJ Problemy Inżynierii Rolniczej nr 2/2010 Stanisław Winnicki 1), Tomasz Kołodziejczyk 1), Andrzej Karbowy 2) 1) Instytut Technologiczno Przyrodniczy w Falentach Oddział w Poznaniu 2) Zachodniopomorski Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Cukry właściwości i funkcje

Cukry właściwości i funkcje Cukry właściwości i funkcje Miejsce cukrów wśród innych składników chemicznych Cukry Z cukrem mamy do czynienia bardzo często - kiedy sięgamy po białe kryształy z cukiernicy. Większość z nas nie uświadamia

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE SZKOLNYM Opracowała: Iwona Konowalska Prawidłowe żywienie powinno stanowić bardzo istotny element promocji zdrowia. Tworząc szkolne programy prozdrowotne należy koncentrować

Bardziej szczegółowo

Miejsce mięsa w diecie

Miejsce mięsa w diecie Miejsce mięsa w diecie Walory zdrowotne mięsa od dawna są przedmiotem kontrowersyjnych poglądów wśród ludzi. Jedni widzą w mięsie znakomite źródło niezbędnych składników odżywczych, inni natomiast przypisują

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

Zadanie zawarte w arkuszach egzaminacyjnych CKE w latach 2002-2007

Zadanie zawarte w arkuszach egzaminacyjnych CKE w latach 2002-2007 Układ pokarmowy - zadania Zadanie 1. (2 pkt) Przedstaw schematyczny zapis kolejnych etapów trawienia skrobi przez człowieka bez ich lokalizacji w organizmie. Uwzględnij następujące substancje: glukoza,

Bardziej szczegółowo

Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E. Omega-3. Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię

Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E. Omega-3. Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię Dlaczego kwasy tłuszczowe są tak ważne? Kwasy tłuszczowe należą do grupy

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

ZASADY ŻYWIENIA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI

ZASADY ŻYWIENIA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI ZASADY ŻYWIENIA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI Optymalnym i fizjologicznym sposobem żywienia niemowląt jest karmienie piersią. Pokarm kobiecy wytwarzany w wystarczających ilościach przez zdrową matkę w pełni

Bardziej szczegółowo

Interakcje leków z żywnością. Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska

Interakcje leków z żywnością. Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska Interakcje leków z żywnością Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska wchłanianie dystrybucja metabolizm synergizm wydalanie Efekty interakcji lek-pożywienie Osłabienie działania leku Wzmocnienie działania

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE Dietetyka Dietetyka to nauka, która bada jak to, co spożywamy wpływa na nasze zdrowie i wydajność organizmu. Bada pewne składniki pożywienia, które mogą wpływać na nasze zdrowie. Na przykład

Bardziej szczegółowo

Zalety właściwego postępowania z rybami. Wiktor Niemczuk

Zalety właściwego postępowania z rybami. Wiktor Niemczuk Zalety właściwego postępowania z rybami Wiktor Niemczuk Właściwe postępowanie z rybami ma bezpośredni wpływ na: stan zdrowotny walory konsumpcyjne Walory ryb (karpi) jako produktów żywnościowych: Żywność

Bardziej szczegółowo

Plan suplementacji ukierunkowany na redukcję tkanki tłuszczowej i kształtowanie rzeźby mięśni.

Plan suplementacji ukierunkowany na redukcję tkanki tłuszczowej i kształtowanie rzeźby mięśni. Plan suplementacji ukierunkowany na redukcję tkanki tłuszczowej i kształtowanie rzeźby mięśni. Dane otrzymane od Klienta, przez specjalny formularz: Rafał, wiek: 30 lat, waga: 84kg, wzrost: 179cm BMI:

Bardziej szczegółowo

Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów.

Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów. Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów. 1 / 9 Pozbycie się grzybicy to proces, który wymaga czasu, cierpliwości i wytrwałości. Suplementacja

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Anatomia człowieka 1. Które z białek występujących w organizmie człowieka odpowiedzialne są za kurczliwość mięśni? 2. Co to są neurony i w jaki sposób stykają się między sobą i efektorami?

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z MONITORINGU ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO I SUPLEMENTÓW DIETY W 2007 ROKU

RAPORT Z MONITORINGU ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO I SUPLEMENTÓW DIETY W 2007 ROKU RAPORT Z BADAŃ MONITORINGOWYCH ZAKRESIE WYBRANYCH GRUP ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO ORAZ SUPLEMENTÓW DIETY PRZEPROWADZONYCH PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W 2007 ROKU.

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku Nadwaga i otyłość - najważniejszy problem zdrowia publicznego. Istnieje ok. 80 chorób powstających na tle wadliwego

Bardziej szczegółowo

Śniadanie jeść czy nie jeść? To nie jest trudne pytanie.

Śniadanie jeść czy nie jeść? To nie jest trudne pytanie. Katedra Żywienia Człowieka Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Komitet Nauki o Żywieniu Człowieka Wydział V Nauk Medycznych Polska Akademia Nauk Polskie Towarzystwo Nauk Żywieniowych Śniadanie jeść czy nie

Bardziej szczegółowo

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Piramida Żywienia Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Zasady zdrowego żywienia 1. Dbaj o różnorodnośd spożywanych produktów. 2. Strzeż się nadwagi i otyłości, nie zapominaj o codziennej aktywności fizycznej.

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka JAK PRAWIDŁOWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Zalecenia żywieniowe 6 + 1 U według S. Bergera Urozmaicenie

Bardziej szczegółowo

Prawidłowo zbilansowana dieta i aktywność fizyczna jako niezbędny element zdrowego stylu życia. Anna Jelonek dietetyk

Prawidłowo zbilansowana dieta i aktywność fizyczna jako niezbędny element zdrowego stylu życia. Anna Jelonek dietetyk Prawidłowo zbilansowana dieta i aktywność fizyczna jako niezbędny element zdrowego stylu życia Anna Jelonek dietetyk Rola jednostek i społeczeństwa Sposób odżywiania kobiety w ciąży związany z przekarmieniem

Bardziej szczegółowo

Spis treści Przedmowa Układ pokarmowy 1.1. Czucie smaku i węchu 1.2. Procesy trawienne zachodzące w przewodzie pokarmowym

Spis treści Przedmowa Układ pokarmowy 1.1. Czucie smaku i węchu 1.2. Procesy trawienne zachodzące w przewodzie pokarmowym Spis treści Przedmowa... 9 1. Układ pokarmowy... 11 1.1. Czucie smaku i węchu... 11 Ćwiczenia... 13 I Rozmieszczenie receptorów smakowych na języku człowieka... 13 II Próba na daltonizm smakowy... 14 III

Bardziej szczegółowo

Tkanka kostna. Kość jest tkanką w której zachodzą stale dwa procesy pozostające ze sobą w stanie dynamicznej równowagi:

Tkanka kostna. Kość jest tkanką w której zachodzą stale dwa procesy pozostające ze sobą w stanie dynamicznej równowagi: Tkanka kostna Kość jest tkanką w której zachodzą stale dwa procesy pozostające ze sobą w stanie dynamicznej równowagi: Osteogeneza (kościotworzenie) - przeważa do 25-30 lat tzn. do osiągnięcia szczytowej

Bardziej szczegółowo

II. III. Scenariusz lekcji. I. Cele lekcji. Metoda pracy rozwiązywanie testu. Środki dydaktyczne formularz testu. Przebieg lekcji

II. III. Scenariusz lekcji. I. Cele lekcji. Metoda pracy rozwiązywanie testu. Środki dydaktyczne formularz testu. Przebieg lekcji Scenariusz lekcji I. Cele lekcji 1) Wiadomości Uczeń: zna pojęcia: trawienie, odżywianie, enzymy wymienia narządy układu pokarmowego (jama ustna, przełyk, żołądek, wątroba, trzustka, jelito) zna funkcje

Bardziej szczegółowo

Konkursu wiedzy o zdrowym stylu życia Trzymaj Formę! rok szkolny 2013/2014

Konkursu wiedzy o zdrowym stylu życia Trzymaj Formę! rok szkolny 2013/2014 Konkursu wiedzy o zdrowym stylu życia Trzymaj Formę! rok szkolny 2013/2014 Kod ucznia Informacje dla ucznia 1. Na stronie tytułowej arkusza w wyznaczonym miejscu wpisz swój kod ustalony przez komisję.

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODANY

PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODANY PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODANY Zadanie 1216 (2 pkt) Przeczytaj poniższy tekst i zapisz poniżej nazwy cukrów X i Y, o których mowa. Kwasy nukleinowe są długimi łańcuchami poliestrowymi, zbudowanymi z połączonych

Bardziej szczegółowo

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Potrawy typu fast food a żywność przygotowywana w domu. Cele: uświadomienie różnic pomiędzy daniami typu fast food a żywnością przygotowywaną

Bardziej szczegółowo

Rola warzyw i owoców w diecie dzieci i młodzieży, czyli jak powinny jeść nasze dzieci.

Rola warzyw i owoców w diecie dzieci i młodzieży, czyli jak powinny jeść nasze dzieci. Rola warzyw i owoców w diecie dzieci i młodzieży, czyli jak powinny jeść nasze dzieci. Alicja Kalińska Najczęstsze problemy w żywieniu dzieci Eksperci potwierdzają, że dieta dzieci w wieku szkolnym nie

Bardziej szczegółowo

GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH

GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH Rodzaje testów Genodiet Test Genodiet składają się z 3 uzupełniających się modułów, stanowiących 3 kroki do poznania indywidualnych zasad zdrowia. Identyfikacja typu

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r.

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Polega na systematycznym dostarczaniu do organizmu wszystkich niezbędnych składników odżywczych w ilościach i proporcjach

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny fizycznie - ruch korzystnie wpływa na sprawność i prawidłową sylwetkę.

Bardziej szczegółowo

Sterydy (Steroidy) "Chemia Medyczna" dr inż. Ewa Mironiuk-Puchalska, WChem PW

Sterydy (Steroidy) Chemia Medyczna dr inż. Ewa Mironiuk-Puchalska, WChem PW Sterydy (Steroidy) Związki pochodzenia zwierzęcego, roślinnego i mikroorganicznego; pochodne lipidów, których wspólnącechą budowy jest układ czterech sprzężonych pierścieni węglowodorowych zwany steranem(cyklopentanoperhydrofenantren)

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej Zdrowe odżywianie polega na odpowiednim wyborze produktów i przygotowaniu posiłków umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie organizmu poprzez

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE ŻYWIENIA W PREWENCJI CHORÓB CYWILIZACYJNYCH

ZNACZENIE ŻYWIENIA W PREWENCJI CHORÓB CYWILIZACYJNYCH ZNACZENIE ŻYWIENIA W PREWENCJI CHORÓB CYWILIZACYJNYCH Dr inż. Anna Tokarska Dział Żywienia Świętokrzyskie Centrum Onkologii Obserwowane trendy w żywieniu w ostatnim czasie wskazują, że na wskaźniki zachorowalności

Bardziej szczegółowo

Korzyści z wegetarianizmu

Korzyści z wegetarianizmu Korzyści z wegetarianizmu QQ QQ Wegetarianizm a choroby cywilizacyjne Przemiana lipidowa ustroju Lipidy (tłuszcze) dostarczają z 1 grama 9 kcal. Są naturalną formą gromadzenia zapasów energii magazynowanej

Bardziej szczegółowo

WYNIKI ANKIET I TESTÓW KLAUDIA KRZYŻAŃSKA, KL.IIIF GIMNAZJUM NR14 BYTOM

WYNIKI ANKIET I TESTÓW KLAUDIA KRZYŻAŃSKA, KL.IIIF GIMNAZJUM NR14 BYTOM . WYNIKI ANKIET I TESTÓW KLAUDIA KRZYŻAŃSKA, KL.IIIF GIMNAZJUM NR14 BYTOM TESTY TESTY ROZWIĄZAŁO 140 UCZNIÓW 1.Co dostarcza organizmowi najwięcej energii? A)WĘGLOWODANY, TŁUSZCZE I BIAŁKA B)MAGNEZ,POTAS

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO Oestrophan 0,25 mg/ml roztwór do wstrzykiwań dla bydła i świń 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI

Bardziej szczegółowo

PL 196487 B1. Grzelakowski Zdzisław,Bydgoszcz,PL 13.08.2001 BUP 17/01. Wojcieszko Jerzy, Kancelaria Patentowa PATENT-PARTNER 31.01.

PL 196487 B1. Grzelakowski Zdzisław,Bydgoszcz,PL 13.08.2001 BUP 17/01. Wojcieszko Jerzy, Kancelaria Patentowa PATENT-PARTNER 31.01. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 196487 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 338270 (51) Int.Cl. G01N 33/02 (2006.01) A23L 1/307 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 20-50% sięga

Bardziej szczegółowo

Program Koła Kulinarnego Palce lizać. Projekt edukacyjny realizowany od II półrocza 2011/2012r.

Program Koła Kulinarnego Palce lizać. Projekt edukacyjny realizowany od II półrocza 2011/2012r. Program Koła Kulinarnego Palce lizać Projekt edukacyjny realizowany od II półrocza 2011/2012r. 1 Założenia ogólne: Prowadzące: Aneta Ciapcińska i Aleksandra Rubajczyk Miejsce realizacji: Szkoła Podstawowa

Bardziej szczegółowo

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47 Spis treści Przedmowa... 9 1. Ustalanie zapotrzebowania energetycznego w róŝnych stanach chorobowych (Danuta Gajewska)... 11 Wiadomości ogólne... 11 Całkowita przemiana materii... 12 Wprowadzenie... 12

Bardziej szczegółowo

Porcja standardowa alkoholu

Porcja standardowa alkoholu Porcja standardowa alkoholu Porcja standardowa to 10 gramów czystego alkoholu etylowego czyli: 200 ml piwa o zaw.alk. 5% 100 ml wina o zaw.alk. 10% 25 ml wódki o zaw.alk. 40% Czas usuwania z organizmu

Bardziej szczegółowo

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA Soki 100% naturalne MALINA Sok z malin 100 % jest doskonałym uzupełnieniem codziennej diety. Zawiera bogactwo witamin: C, E, B1, B2, B6, PP oraz minerały: magnez, potas, wapń i żelazo. W jego składzie

Bardziej szczegółowo

Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania.

Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania. Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania. W czasie zajęć ocenie podlegają wyłącznie zaangażowanie i aktywność ucznia na zajęciach. Planowane są w semestrze: - 3 oceny z zadań

Bardziej szczegółowo

www.instytutsanvita.pl

www.instytutsanvita.pl 1 Kiedy skorzystać z pomocy dietetyka? Prowadzisz intensywny tryb życia i chcesz mieć pewność, że Twoja dieta pokrywa zwiększone zapotrzebowanie na niezbędne składniki Nie udaje Ci się skutecznie schudnąć

Bardziej szczegółowo

www.california-fitness.pl www.calivita.com

www.california-fitness.pl www.calivita.com DRIVERADE branica.pl SKONCENTROWANA OCHRONA AKTYWNEGO CZŁOWIEKA Unikalny zestaw składników uwzględniający potrzeby współczesnego człowieka Ekstrakt z guarany Witamina C Lecytyna Witamina E Cholina Selen

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE A SŁODYCZE

ZDROWE ODŻYWIANIE A SŁODYCZE ZDROWE ODŻYWIANIE A SŁODYCZE Diana Fydryk SKN Zdrowia Publicznego sekcja Promocja Zdrowia 13.11.2014r. ZDROWE ODŻYWIANIE SŁODYCZE Gotowe produkty spożywcze o słodkim smaku i zazwyczaj o stałej konsystencji,

Bardziej szczegółowo

GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie)

GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie) 1. Czym jest GDA? GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie) to wartości poziomu spożycia poszczególnych składników odżywczych w codziennej diecie zostały wyznaczone przez naukowców dla przeciętnego

Bardziej szczegółowo

1.5. Zasady planowania diet leczniczych na podstawie dziennej racji pokarmowej człowieka zdrowego

1.5. Zasady planowania diet leczniczych na podstawie dziennej racji pokarmowej człowieka zdrowego DIETETYKA Dariusz Włodarek SPIS TREŚCI Rozdział I. Planowanie i organizacja żywienia dietetycznego 1.1. Zagadnienia sanitarno-higieniczne w żywieniu dietetycznym 1.2. Dobór surowców i technik przyrządzania

Bardziej szczegółowo

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany

Bardziej szczegółowo