Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? - Józef Dopke

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? - Józef Dopke"

Transkrypt

1 Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? - Józef Dopke WYDOBYCIE GAZU ZIEMNEGO W USA Wydobycie gazu brutto w USA [1] wynosiło 666,4 mld m 3 w 2006 roku, 698,3 mld m 3 w 2007 roku, 725,9 mld m 3 w 2008 roku, 736,5 mld m 3 w 2009 roku i 760,5 mld m 3 w 2010 roku. Po ponownym zatłoczeniu części gazu ze względów technologicznych, spaleniu na flarach, upustach, usunięciu gazów niepalnych oraz stratach na ekstrakcji produkcja netto gazu ziemnego w USA wynosiła 523,9 mld m 3 w 2006 roku, 545,5 mld m 3 w 2007 roku, 570,8 mld m 3 w 2008 roku, 582,7 mld m 3 w 2009 roku i 610,9 mld m 3 w 2010 roku. W 2009 roku produkcja netto gazu w USA była wyższa niż w Federacji Rosyjskiej. Zużycie gazu ziemnego w USA wynosiło: 614 mld m 3 w 2006 roku, 654 mld m 3 w 2007 roku, 657,6 mld m 3 w 2008 roku, 646,7 mld m 3 w 2009 roku i 683,3 mld m 3 w 2010 roku. Różnica między zużyciem gazu a produkcją netto wynosiła: 90,1 mld m 3 w 2006 roku, 108,5 mld m 3 w 2007 roku, 86,9 mld m 3 w 2008 roku, 64 mld m 3 w 2009 roku, 72,3 mld m 3 w 2010 roku. W tych latach import netto malał i wynosił: 98 mld m 3 w 2006 roku, 107,2 mld m 3 w 2007 roku, 85,5 mld m 3 w 2008 roku, 75,9 mld m 3 w 2009 roku i 73,6 mld m 3 w 2010 roku. Powodem zmian na rynku gazu ziemnego w USA jest gaz łupkowy - nowe źródło gazu ziemnego, znajdujące się w łupkach ilastych. Wdrożone w USA nowe technologie szczelinowania hydraulicznego oraz wierceń poziomych okazały się skuteczne. Spowodowały one rewolucję w zagłębiach gazowych. Rezerwy gazu w USA wzrosły trzykrotnie. Gaz z łupków wydobyto w ilości brutto: 36,61 mld m 3 w 2007 roku, 64,678 mld m 3 w 2008 roku. Wydobycie brutto gazu łupkowego w 2009 roku wzrosło o 31,123 mld m 3 (48,1%) i wynosiło 95,801 mld m 3, a produkcja netto 92,87 mld m 3. Prognozowana produkcja netto może wynieść 125 mld m 3 w 2010 roku, 155 mld m 3 w 2011 roku, 180 mld m 3 w 2012 roku, 203,9 mld m 3 w 2015 roku, 232,5 mld m 3 w 2020 roku, 274,4 mld m 3 w 2025 roku, 309,8 mld m 3 w 2030 roku i 346,8 mld m 3 w 2035 roku [2]. W najbliższych latach wydobycie gazu łupkowego będzie największym źródłem wzrostu dostaw gazu ziemnego na rynek USA i będzie stanowiło 47% w ogólnych dostawach. Produkcja brutto gazu (metanu) z pokładów węgla kamiennego wzrastała w USA i wynosiła: 45,3 mld m 3 w 2003 roku, 48,7 mld m 3 w 2004 roku, 49,0 mld m 3 w 2005 roku, 49,8 mld m 3 w 2006 roku, 50,4 mld m 3 w 2007 roku, 56,2 mld m 3 w 2008 roku i 56 mld m 3 w 2009 roku. Prognozuje się niewielki spadek wydobycia gazu z pokładów węgla do 47,3 mld m 3 w 2015 roku, 47,0 mld m 3 w 2020 roku, 48,3 mld m 3 w 2025 roku, 48,4 mld m 3 w 2030 roku i 48,3 mld m 3 w 2035 roku [2]. W 2009 roku wydobyto brutto 736,5 mld m 3 gazu ziemnego w tym 95,8 mld m 3 stanowił gaz łupkowy

2 (13%) i 56 mld m 3 (7,6%) stanowił gaz wydobywany z pokładów węgla. Gaz pozyskiwany z niekonwencjonalnych źródeł stanowił więc w USA w 2009 roku 20,6% wydobycia brutto. IMPORT GAZU NETTO W USA Import do USA gazu rurociągami z Kanady spadał z 101,6 mld m 3 w 2006 roku, 107,1 mld m 3 w 2007 roku, 101,6 mld m 3 w 2008 roku do 91,5 mld m 3 w 2009 roku. Analogiczny import z Meksyku w wysokości: 0,4 mld m 3 w 2006 roku, 1,5 mld m 3 w 2007 roku, 1,2 mld m 3 w 2008 roku i 0,8 mld m 3 w 2009 roku nie miał istotnego znaczenia dla bilansu gazu ziemnego w USA. Największy import LNG do USA wystąpił w 2007 roku i wynosił 21,8 mld m 3 i spadł w kolejnych latach do 9,96 mld m 3 w 2008 roku, 12,8 mld m 3 w 2009 roku i 12,2 mld m 3 w 2010 roku. W 2009 roku największymi dostawcami LNG na rynek USA byli: 6,7 mld m 3 Trynidad, 4,5 mld m 3 Egipt, 0,8 mld m 3 Norwegia, 0,4 mld m 3 Nigeria oraz 0,4 mld m 3 Katar. W 2010 roku największymi dostawcami LNG na rynek USA byli: 5,4 mld m 3 Trynidad, 2,1 mld m 3 Egipt, 1,3 mld m 3 Katar, 1,2 mld m 3 Nigeria oraz 0,8 mld m 3 Norwegia. Według [2] import netto LNG w latach od 2026 do 2035 spadnie do śladowych ilości. Import netto gazu do USA spadł z 107,168 mld m 3 w 2007 roku do 73,616 mld m 3 w 2010 roku. Te ilości LNG, które nie znajdują nabywców na rynku USA trafiają na rynek europejski i azjatycki powodując presję na obniżkę cen gazu. Więcej niż połowa zdolności przeładunkowych terminali LNG w USA była już w 2008 roku niewykorzystana. Według informacji podanych w Energy Business Review Daily Newsletter March 30, 2011 Europa Zachodnia, niektóre terminale odbierające skroplony gaz LNG w USA składają już do rządu prośbę o zezwolenie na zmianę zakresu ich działalności w terminale skraplające gaz z możliwością eksportu LNG na inne rynki. Na początku grudnia 2010 roku pierwszy statek ze skroplonym gazem przypłynął z USA do W. Brytanii, skąd rurociągami będzie mógł popłynąć do Europy. CENY GAZU ZIEMNEGO W USA [3] Cena wydobycia gazu ziemnego w USA w 2010 roku spadała i wynosiła 182 USD/1000 m 3 w styczniu, 118 USD/1000 m 3 w listopadzie, 140 USD/1000 m 3 w grudniu 2010 roku (rys. 1, tabela 1), 144 USD/1000 m 3 w styczniu, 149 USD/1000 m 3 w lutym i 138 USD/1000 m 3 w marcu 2011 roku. Średnia cena wydobycia w 2010 roku wynosiła 147 USD/1000 m 3. Ceny gazu w imporcie rurociągami wynosiły 211 USD/1000 m 3 w styczniu, 135 USD/1000 m 3 w listopadzie i 159 USD/1000 m 3 w grudniu 2010 roku. Ceny gazu w imporcie LNG wynosiły 204 USD/1000 m 3 w styczniu, 180 USD/1000 m 3 w listopadzie i 191 USD/1000 m 3 w grudniu 2010 roku. Ceny gazu ziemnego na bramie (wejściu do) miasta wynosiły od 241 USD/1000 m 3 w styczniu, 194 USD/1000 m 3 w listopadzie i 203 USD/1000 m 3 w grudniu 2010 roku. Średnia cena na bramie miasta w 2010 roku wynosiła 218 USD/1000 m 3. Średnie ceny dla odbiorców domowych w USA wynosiły 369 USD/1000 m 3 w styczniu, najwyższe były w sierpniu 562 USD/1000 m 3 i 349 USD/1000 m 3 w grudniu 2010 roku. Średnie ceny gazu podobnie jak w Polsce są najwyższe w miesiącach o najniższym zużyciu gazu, a najniższe w miesiącach zimowych, gdy zużycie jest najwyższe. Średnia cena gazu dla odbiorców domowych w 2010 roku wynosiła 396 USD/1000 m 3. Uwzględniając obecny kurs dolara 2,7914 PLN/USD ( r.) otrzymujemy ceny gazu ziemnego dla odbiorców domowych w wysokości 1,03 zł/m 3 w styczniu, 1,57 zł/m 3 w sierpniu, 0,97 zł/m 3 w grudniu 2010 roku i średnio w 2010 roku 1,10 zł/m 3. Ceny te są dwukrotnie niższe niż w Polsce i z całą pewnością Polacy ogrzewający mieszkania gazem ziemnym chcieliby tyle płacić za gaz.

3 Średnie ceny dla odbiorców komercyjnych (sklepy, budynki użyteczności publicznej, szpitale, szkoły) w USA wynosiły 329 USD/1000 m 3 w styczniu, najwyższe były w lipcu 348 USD/1000 m 3, 302 USD/1000 m 3 w grudniu 2010 roku i 308 USD/1000 m 3 w marcu 2011 roku. Średnie ceny gazu podobnie jak w Polsce są najwyższe w miesiącach o najniższym zużyciu gazu, a najniższe w miesiącach zimowych, gdy zużycie jest najwyższe. Średnia cena gazu dla odbiorców komercyjnych w 2010 roku wynosiła 323 USD/1000 m 3. Uwzględniając obecny kurs dolara 2,7914 PLN/USD ( r.) otrzymujemy ceny gazu ziemnego dla odbiorców komercyjnych w wysokości 0,92 zł/m 3 w styczniu, 0,93 zł/m 3 w sierpniu, 0,84 zł/m 3 w grudniu 2010 roku i średnio w 2010 roku 0,90 zł/m 3. Ceny te są dwukrotnie niższe niż w Polsce. Rys. 1. Ceny gazu ziemnego oraz cena ropy naftowej Cushing OK. WTI Spot Price FOB od stycznia 2003 roku do marca 2011 roku. Średnia cena gazu ziemnego oferowana przez Gazprom w 2010 roku dla PGNiG S.A. wynosiła 308 USD/1000 m 3. Tę cenę można porównać do cen importu rurociągami (z Kanady). Cena gazu w USA była dwukrotnie niższa niż oferuje polskim odbiorcom Gazprom. Jak to się dzieje, że pomimo wydobycia 125 mld m 3 (wg optymistycznych prognoz 137 mld m 3 ) gazu łupkowego w 2010 roku, który według przeciwników jego wydobywania w Polsce jest drogi, gaz w USA jest dwukrotnie tańszy niż importowany do Polski od Gazpromu. Tabela 1. Ceny gazu ziemnego w USA w 2010 roku [3]. Stan Michigan ma klimat zbliżony do Polski. Cena ropy naftowej rośnie od 41,73 USD/baryłkę w styczniu 2009 roku, kiedy osiągnęła minimum, do 72,85 USD/baryłkę w styczniu 2010 roku i 90,85 USD/baryłkę w styczniu 2011 roku (rys. 1, tabela 2). Ceny importu gazu i na bramie miasta uwolniły się od indeksacji na cenach ropy i spadają. W tym okresie wydobycie brutto gazu łupkowego gwałtownie rosło: 36,61 mld m 3 w 2007 roku, 64,678 mld m 3 w 2008 roku, 95,801 mld m 3 w 2009 roku, mld m 3 (prognoza) w

4 2010 roku. Obecne ceny gazu w USA spadły do wartości jakie notowano w 2003 roku, a uwzględniając inflację w wartościach realnych są niższe. Tabela 2. Cena ropy naftowej Cushing OK. WTI Spot Price FOB w 2010 roku [4]. Rosyjska formuła cenowa bazująca na 9 miesięcznej indeksacji cen gazu na cenach ropy naftowej była niekorzystna dla importerów w Unii Europejskiej [5], przy spadających cenach ropy i na globalnym rynku gazu będzie powodowała wypychanie rosyjskiego gazu z rynku europejskiego. Średnia cena gazu ziemnego oferowana przez Gazprom w 2010 roku wynosiła 308 USD/1000 m 3. Szacowany koszt wydobycia gazu łupkowego w Polsce przez stronę rosyjską jest trzykrotnie mniejszy niż obecne ceny gazu ziemnego w umowach wieloletnich z Gazpromem. Nakłady na wydobycie gazu łupkowego w Europie określą ceny gazu ziemnego na lat. Jeśli Gazprom zainwestuje duże pieniądze w planowane gazociągi, to wydatki związane z przesyłem i spłatą kredytów nie pozwolą na cenowe konkurowanie z miejscowym gazem łupkowym wydobywanym w Europie. WNIOSKI Pomimo tego, że udział gazu z niekonwencjonalnych źródeł w całkowitym wydobyciu jest już wyższy niż 20,6% i stale rośnie, gaz w USA jest dwukrotnie tańszy niż importowany do Polski z Federacji Rosyjskiej. A przecież według przeciwników wydobywania gazu z łupków powtarzanych przez ekologów jest on bardzo drogi. W USA ceny importu gazu i na bramie miasta uwolniły się od indeksacji na cenach ropy i spadają pomimo, że cena baryłki ropy rośnie. Powodem rewolucji na rynku gazu ziemnego w USA jest gaz łupkowy - nowe źródło gazu ziemnego, znajdujące się w łupkach ilastych. Wdrożone w USA nowe technologie szczelinowania hydraulicznego oraz wierceń poziomych okazały się skuteczne. Spowodowały one rewolucję w zagłębiach gazowych. Rezerwy gazu w USA wzrosły trzykrotnie. Średnia cena gazu dla odbiorców domowych wynosiła: 485 USD/1000 m 3 w 2006 roku, 462 USD/1000 m 3 w 2007 roku, 491 USD/1000 m 3 w 2008 roku, 429 USD/1000 m 3 w 2009 roku i 396 USD/1000 m 3 w 2010 roku. Uwzględniając obecny kurs dolara 2,7914 PLN/USD ( r.) otrzymujemy średnie ceny gazu ziemnego dla odbiorców domowych w wysokości 1,36 zł/m 3 w 2006 roku, 1,29 zł/m 3 w 2007 roku, 1,37 zł/m 3 w 2008 roku, 1,20 zł/m 3 w 2009 roku i 1,10 zł/m 3 w 2010 roku. Ceny za gaz ziemny w USA są dwukrotnie niższe niż w Polsce i z całą pewnością polskie gospodarstwa domowe ogrzewające mieszkania gazem ziemnym chciałyby tyle płacić za gaz. Za trzy lata można oczekiwać pierwszego gazu wydobywanego z polskich łupków. Polska posiada największe w Europie technicznie wydobywalne rezerwy gazu łupkowego (5,3 biliona m 3 ). Na drugim miejscu pod względem zasobów jest Francja (5,1 biliona m 3 ), a następnie Norwegia (2,35 biliona m 3 ), Ukraina (1,2 biliona m 3 ), Szwecja (1,16 biliona m 3 ), Dania (0,65 biliona m 3 ) i W. Brytania (0,6 biliona m 3 ) [6]. W Polsce największe zasoby gazu łupkowego znajdują się w Basenie Bałtyckim (3,65 biliona m 3 ), Basenie Lubelskim (1,25 biliona m 3 ) i Basenie Podlaskim (0,4 biliona m 3 ). Czy wydobycie gazu łupkowego w Polsce obniży ceny za gaz płacone przez polskich odbiorców pokaże przyszłość. Literatura [1] U. S. Energy Information Administration. Natural Gas Gross Withdrawals and Production.

5 , [2] U. S. Energy Administration. Annual Energy Outlook 2011, [3] Natural Gas Monthly. May Energy Information Administration. Office of Oil, Gas and Coal Supply Statistics U. S. Department of Energy. Washington DC 20585, [4] EconStats. EIA Daily Energy Spot Prices. U. S. Energy Information Administration Daily Prices, USA [5] Gazprom: Gaz łupkowy może zmienić światowy rynek gazowy r., [6] World Shale Gas Resources: An Initial Assessment of 14 Regions Outside United States. April Autor: Józef Dopke Kierownik Laboratorium Zakładowego APATOR METRIX S.A., Tczew

Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? Józef Dopke

Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? Józef Dopke Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? Józef Dopke Słowa kluczowe: gaz ziemny, gaz łupkowy, łupki ilaste, wydobycie gazu, produkcja netto, odbiorcy domowi, odbiorcy komercyjni, odbiorcy przemysłowi,

Bardziej szczegółowo

Czy rewolucja na rynku gazu w USA powtórzy się w Europie?

Czy rewolucja na rynku gazu w USA powtórzy się w Europie? Czy rewolucja na rynku gazu w USA powtórzy się w Europie? Wstęp Najnowszy, jeden z największych na świecie, amerykański terminal LNG w Sabine Pass w pobliżu Western Cameron Parish w stanie Luizjana budowany

Bardziej szczegółowo

Ile wzrosły już ceny gazu w 2008 r.? Józef Dopke

Ile wzrosły już ceny gazu w 2008 r.? Józef Dopke Ile wzrosły już ceny gazu w 28 r.? Józef Dopke Słowa kluczowe: gaz ziemny, cena gazu ziemnego, taryfa, zużycie gazu w gospodarstwach domowych Streszczenie. Przedstawiono ceny netto i brutto gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

Marcin Tarnawski Spadkowy trend cen gazu na świecie

Marcin Tarnawski Spadkowy trend cen gazu na świecie Komentarz IK Marcin Tarnawski Rynek amerykaoski W 2010 r. na świecie wydobyto 3.193 mld m 3 gazu ziemnego z czego najwięcej w Stanach Zjednoczonych (611 mld m 3 ) oraz w Rosji (588 mld m 3 ). Gaz niekonwencjonalny

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce

Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce Dr Andrzej Cylwik Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce 1. Perspektywa do roku 2020 W chwili obecnej dysponujemy mała liczbą sprawdzonych informacji, które dotyczą ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

Efektywność zużycia energii w gospodarstwach domowych

Efektywność zużycia energii w gospodarstwach domowych Efektywność zużycia energii w gospodarstwach domowych 1. Struktura zużycia energii w gospodarstwach domowych Ustawa z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 191, poz. 1373)

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

Ceny energii dla gospodarstw domowych w Polsce są najwyższe w Europie Józef Dopke

Ceny energii dla gospodarstw domowych w Polsce są najwyższe w Europie Józef Dopke Ceny energii dla gospodarstw domowych w Polsce są najwyższe w Europie Józef Dopke Słowa kluczowe: energia elektryczna, cena energii elektrycznej, gaz ziemny, cena gazu ziemnego, zużycie energii, zużycie

Bardziej szczegółowo

Gaz łupkowy. Polskie strategie i regulacje. Konferencja SCC, 18 listopada 2011 Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce

Gaz łupkowy. Polskie strategie i regulacje. Konferencja SCC, 18 listopada 2011 Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce Gaz łupkowy Polskie strategie i regulacje Konferencja SCC, 18 listopada 2011 Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce Andrzej Szczęśniak www.naftagaz.pl Agenda 1. Polski gaz niekonwencjonalny na tle

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY GAZU ŁUPKOWEGO W POLSCE

PERSPEKTYWY GAZU ŁUPKOWEGO W POLSCE Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energia PAN PERSPEKTYWY GAZU ŁUPKOWEGO W POLSCE Eugeniusz Mokrzycki Posiedzenie Plenarne Komitetu Problemów Energetyki Warszawa, 14 grudnia 2011 r. Perspektywy

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

Rynek węgla energetycznego w Polsce w latach

Rynek węgla energetycznego w Polsce w latach Materiały XXIX Konferencji z cyklu Zagadnienie surowców energetycznych i energii w gospodarce krajowej Zakopane, 11 14.1.215 r. ISBN 978-83-62922-51-2 Waldemar Beuch*, Robert Marzec* Rynek węgla energetycznego

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Podstawowym używanym w Polsce pierwotnym nośnikiem energii jest: a) ropa naftowa

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Nieco historii Instalacje naftowe w Polsce, początek XX w. Nieco historii

Bardziej szczegółowo

Główne kierunki handlu ropą naftową w 2008 r. [mln ton]

Główne kierunki handlu ropą naftową w 2008 r. [mln ton] ROPA: poszukiwania, wydobycie, sprzedaż Główne kierunki handlu ropą naftową w [mln ton] 318.5 43.4 22.4 24.4 23.8 121.7 127.6 49.5 196.9 90.9 101.3 32.6 64.7 92.0 119.7 25.4 53.1 21.4 107.6 119.4 44.5

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie gazu ziemnego w krajach Unii Europejskiej w 2007 r. Józef Dopke

Opodatkowanie gazu ziemnego w krajach Unii Europejskiej w 2007 r. Józef Dopke Opodatkowanie gazu ziemnego w krajach Unii Europejskiej w 2007 r. Józef Dopke Słowa kluczowe: gaz ziemny, cena gazu ziemnego, zużycie gazu, ciepło spalania, VAT, podatek, akcyza Streszczenie. Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Gaz łupkowy na Lubelszczyźnie szanse i wyzwania ORLEN Upstream Sp. z o.o. - poszukiwanie i rozpoznawanie gazu ziemnego w złoŝach niekonwencjonalnych

Gaz łupkowy na Lubelszczyźnie szanse i wyzwania ORLEN Upstream Sp. z o.o. - poszukiwanie i rozpoznawanie gazu ziemnego w złoŝach niekonwencjonalnych Gaz łupkowy na Lubelszczyźnie szanse i wyzwania ORLEN Upstream Sp. z o.o. - poszukiwanie i rozpoznawanie gazu ziemnego w złoŝach niekonwencjonalnych na terenie województwa lubelskiego. Lublin, 27 września

Bardziej szczegółowo

X POLSKO-NIEMIECKA KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZNA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY SULECHÓW, 21-22 LISTOPAD 2013

X POLSKO-NIEMIECKA KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZNA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY SULECHÓW, 21-22 LISTOPAD 2013 X POLSKO-NIEMIECKA KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZNA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY SULECHÓW, 21-22 LISTOPAD 2013 SHALE GAS, TIGHT GAS MINIONY ROK W POSZUKIWANIACH mgr inż. Aldona Nowicka

Bardziej szczegółowo

Agenda. Rynek gazu w Polsce. 2 Prognozy rynkowe. Oferta gazowa Grupy TAURON - Multipakiet

Agenda. Rynek gazu w Polsce. 2 Prognozy rynkowe. Oferta gazowa Grupy TAURON - Multipakiet Agenda 1 Rynek gazu w Polsce 2 Prognozy rynkowe 3 Dane rynkowe Źródło: Urząd Regulacji Energetyki Dane rynkowe Udział gazu ziemnego w strukturze zużycia energii pierwotnej w krajach europejskich Źródło:

Bardziej szczegółowo

Nowy gazowy porządek świata

Nowy gazowy porządek świata Centrum Strategii Energetycznych w poszukiwaniu opcji strategicznych dla polskiej energetyki Nowy gazowy porządek świata prof. UG, dr hab Henryk Woźniak Uniwersytet Gdański Od redakcji Rewolucja łupkowa

Bardziej szczegółowo

Wszystkie przedstawione dane opierają się na źródłach :

Wszystkie przedstawione dane opierają się na źródłach : Wszystkie przedstawione dane opierają się na źródłach : - The Energy Information Administration (EIA) of the U.S. Department of Energy http://poland.usembassy.gov/gas_release.html - Ustawa z dnia 16 września

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty dziewiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017

Bardziej szczegółowo

A wydawałoby się, że podstawą są wiatraki... Niemcy idą "w słońce"

A wydawałoby się, że podstawą są wiatraki... Niemcy idą w słońce A wydawałoby się, że podstawą są wiatraki... Niemcy idą "w słońce" Autor: Jacek Balcewicz ("Energia Gigawat" - nr 10-11/2014) Niemcy są uważane za trzecią gospodarkę świata i pierwszą gospodarkę Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

GAZ ŁUPKOWY W POLSCE: CZY WCIĄŻ JEST SZANSA NA SUKCES?

GAZ ŁUPKOWY W POLSCE: CZY WCIĄŻ JEST SZANSA NA SUKCES? Warszawa, 6 sierpnia 2013 r. GAZ ŁUPKOWY W POLSCE: CZY WCIĄŻ JEST SZANSA NA SUKCES? Łupki źródłem rewolucji w światowej energii ceny gazu mogą spaść nawet o 90% do roku 2022 USA dzięki łupkom osiągną samowystarczalność

Bardziej szczegółowo

Debata: www.kgo.agh.edu.pl. Węgiel skarb czy przekleństwo dla gospodarki Polski? Aktualna sytuacja na międzynarodowych rynkach węgla kamiennego

Debata: www.kgo.agh.edu.pl. Węgiel skarb czy przekleństwo dla gospodarki Polski? Aktualna sytuacja na międzynarodowych rynkach węgla kamiennego Kraków, 11 czerwca 212 Debata: Węgiel skarb czy przekleństwo dla gospodarki Polski? Aktualna sytuacja na międzynarodowych rynkach węgla kamiennego Prof. dr hab. inż. Wiesław Blaschke dr inż. Zbigniew Grudziński

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Grudziński. Ceny węgla energetycznego w imporcie do Europy SZANSA DLA POLSKI

Zbigniew Grudziński. Ceny węgla energetycznego w imporcie do Europy SZANSA DLA POLSKI marzec kwiecień 4. Wyd. GIPH, Katowice, s. 6 7. Biuletyn Górniczy nr 3 4 (15 16) marzec kwiecień 4. Wyd. GIPH, Katowice, s. 6 7. Zbigniew Grudziński Ceny węgla energetycznego w imporcie do Europy SZANSA

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Warszawa, 22.03.2013 Konferencja Rzeczpospolitej Rynek gazu ziemnego w Polsce. Stan obecny i perspektywy PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Cele raportu Stan infrastruktury gazowej

Bardziej szczegółowo

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Wzrost zapotrzebowania na

Bardziej szczegółowo

Rola gazu ziemnego w polityce energetycznej państwa

Rola gazu ziemnego w polityce energetycznej państwa MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Ropy i Gazu Rola gazu ziemnego w polityce energetycznej państwa Maciej Kaliski Warszawa, 27 stycznia 2010 r. Wprowadzenie Polski sektor energetyczny stoi obecnie przed

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK 07.06.206 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 56 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 207 ROK Jak wynika z prognoz Komisji Europejskiej na 207 rok, dynamika realnego

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Tchórzewski

Krzysztof Tchórzewski Krzysztof Tchórzewski Warszawa, 28 czerwca 2016 r. BM-I-0700-69/16BM-I-0700-69/16 Pan Marek Kuchciński Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację Pana

Bardziej szczegółowo

analiza Polska i Indie: czy połączy nas energia i węgiel?

analiza Polska i Indie: czy połączy nas energia i węgiel? Polska i Indie: czy połączy nas energia i węgiel? GŁÓWNA MYŚL Rosnące zapotrzebowanie na energię skłania Indie do szukania partnerów zagranicznych dla rodzimego przemysłu. To dobra okazja dla Polski do

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu łupkowego

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu łupkowego Środowiskowe aspekty wydobycia gazu łupkowego Małgorzata Woźnicka - Gaz łupkowy w Polsce i na Lubelszczyźnie Gaz łupkowy (shale gas) Gaz ziemny o genezie termogenicznej Niekonwencjonalne złoża gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011 Rynek gazu w Polsce Warszawa 30 czerwca 2011 Agenda 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce 2. Perspektywy rozwoju rynku gazu w Polsce Page 2 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce ramy regulacyjne Rynek gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PGNiG S.A. 4 kwartały y 2005 r. 2 marca 2006 roku

Wyniki finansowe PGNiG S.A. 4 kwartały y 2005 r. 2 marca 2006 roku Wyniki finansowe PGNiG S.A. 4 kwartały y 25 r. 2 marca 26 roku Podstawowe wyniki finansowe 3 GK PGNiG S.A. w mln, MSSF Przychody ze sprzedaży Zysk brutto Zysk netto EBITDA * EBITDA (leasing) ** Wyniki

Bardziej szczegółowo

ZASOBY SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH POLSKI a

ZASOBY SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH POLSKI a ZASOBY SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH POLSKI a BEZPIECZEŃSTWO ENRGETYCZNE W HORYZONCIE 2050 ROKU Dr Michał Wilczyński Zdefiniujmy bezpieczeństwo energetyczne bezpieczeństwo dostaw tj. zapewnienie ciągłości i

Bardziej szczegółowo

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW CZY MOŻLIWA JEST DALSZA INTEGRACJA POLITYCZNA UE ORAZ WZROST KONKURENCYJNOŚCI GOSPODARKI EUROPEJSKIEJ BEZ ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO? DEBATA PLENARNA JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY

Bardziej szczegółowo

podtytuł slajdu / podrozdziału Konferencja prasowa 9 listopada 2016 r.

podtytuł slajdu / podrozdziału Konferencja prasowa 9 listopada 2016 r. podtytuł slajdu / podrozdziału Konferencja prasowa 9 listopada 2016 r. Kontrybucja segmentów wg skorygowanej EBITDA* Wytwarzanie 11% 8% Q1-3 2016 Poszukiwanie i Wydobycie 34% 33% Q1-3 2015 45% Dystrybucja

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej

Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej Akademia Finansów Polskie Towarzystwo Współpracy z Klubem Rzymskim Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej dr Konrad Prandecki kprand@interia.pl Plan wystąpienia Znaczenie energii we

Bardziej szczegółowo

Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze

Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze ("Energia Gigawat" - 9/2015) Wydawany od 64 lat Raport BP Statistical Review of World Energy jest najbardziej wyczekiwanym

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce 5 Rynek energii Charakterystyka rynku gazu w Polsce Źródła gazu ziemnego w Polsce Dostawy gazu na rynek krajowy, 2010 r. 7% 30% 63% Import z Federacji Rosyjskiej Wydobycie krajowe Import z innych krajów

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 17 czerwca 2005 r. Taryfa PGNiG SA

Warszawa, 17 czerwca 2005 r. Taryfa PGNiG SA Warszawa, 17 czerwca 2005 r. Taryfa PGNiG SA W dniu 16 czerwca 2005 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki podjął decyzję w sprawie wydłużenia terminu obowiązywania taryfy PGNiG SA do dnia 30 września 2005

Bardziej szczegółowo

Michigan, 4,2 mld m 3 w Indiana, 3,7 mld m 3 w Wisconsin i 1,9 mld m 3 w Iowa.

Michigan, 4,2 mld m 3 w Indiana, 3,7 mld m 3 w Wisconsin i 1,9 mld m 3 w Iowa. Rynek energii zależy mocno od przebiegu pogody w sezonie grzewczym. Analiza korelacji zużycia energii elektrycznej, oleju opałowego lub gazu ziemnego względem liczby stopniodni grzania daje odpowiedź czy

Bardziej szczegółowo

II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego. Terminal LNG

II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego. Terminal LNG II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego Terminal LNG Tadeusz Zwierzyński - Wiceprezes Zarządu PGNiG Warszawa, 1 grudnia 2006 roku Agenda 1. Co to jest

Bardziej szczegółowo

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Rosja zwiększyła produkcje ropy naftowej w czerwcu bieżącego roku utrzymując pozycję czołowego producenta. Jednakże analitycy zwracają uwagę na problemy mogące

Bardziej szczegółowo

Gazprom a rynek rosyjski

Gazprom a rynek rosyjski Gazprom Strategie europejskie Konferencja PISM Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Andrzej Szczęśniak 21 czerwca 2012 r. NaftaGaz.pl - Centrum Analiz Gazprom a rynek

Bardziej szczegółowo

ROLA GAZU W BEZPIECZEŃSTWIE ENERGETYCZNYM POLSKI

ROLA GAZU W BEZPIECZEŃSTWIE ENERGETYCZNYM POLSKI Mariusz Tomczyk, Tomasz Kościelecki Akademia Obrony Narodowej m26@poczta.onet.pl tel. 505 361 052 ROLA GAZU W BEZPIECZEŃSTWIE ENERGETYCZNYM POLSKI Streszczenie Gaz ziemny staje się coraz bardziej istotnym

Bardziej szczegółowo

Efektywna ekonomicznie ochrona klimatu w zasobach mieszkaniowych Unii Europejskiej - analiza wpływu kosztów energii

Efektywna ekonomicznie ochrona klimatu w zasobach mieszkaniowych Unii Europejskiej - analiza wpływu kosztów energii Efektywna ekonomicznie ochrona klimatu w zasobach mieszkaniowych Unii Europejskiej - analiza wpływu kosztów energii Raport opracowany przez ECOFYS dla Eurima EFEKTYWNA EKONOMICZNIE OCHRONA KLIMATU 06 CZERWCA

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa GAZ-3

MINISTERSTWO GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa GAZ-3 MINISTERSTWO GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON GAZ-3 Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Główne wskaźniki. Wybrane wskaźniki gospodarcze r r. newss.pl Słabną notowania ekonomiczne Polski

Główne wskaźniki. Wybrane wskaźniki gospodarcze r r. newss.pl Słabną notowania ekonomiczne Polski Strona 1 z 2Raport analityków Euler Hermes, światowego lidera w ubezpieczaniu należności, przygotowany pod kierunkiem dr. Manfreda Stamera Mimo że polska gospodarka należała w ostatnich miesiącach do najzdrowszych

Bardziej szczegółowo

Chiny - czas przemian

Chiny - czas przemian Chiny - czas przemian Opracowała Barbara Cieszewska, źródło: http://www.eia.gov/ ( Energetyka kwiecień 2013) Chińska Republika Ludowa jest największym producentem i konsumentem energii elektrycznej na

Bardziej szczegółowo

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz.

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. -1MX WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. 78/10 Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. SIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH WPfc. 2010-03- 0 3 Pan Janusz Kochanowski

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PGNiG SA IV kwartał 2008 roku. 2 marca 2009 roku

Wyniki finansowe PGNiG SA IV kwartał 2008 roku. 2 marca 2009 roku Wyniki finansowe PGNiG SA IV kwartał 28 roku 2 marca 29 roku Podstawowe wyniki finansowe GK PGNiG (mln PLN) 27 28 zmiana I- 27 I- 28 zmiana Przychody ze sprzedaży 5 77 5 52 9% 16 652 18 433 11% EBIT (94)

Bardziej szczegółowo

Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na najbliższe lata

Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na najbliższe lata Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na najbliższe lata Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 23/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 23/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W drugim tygodniu czerwca 2015 r. na rynku krajowym ceny skupu zbóż podstawowych nieco wzrosły. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie sprzedaży gazu ziemnego z liczby stopniodni grzania Józef Dopke

Prognozowanie sprzedaży gazu ziemnego z liczby stopniodni grzania Józef Dopke Prognozowanie sprzedaży gazu ziemnego z liczby stopniodni grzania Józef Dopke (jozefdopke@wp.pl) Stopniodni grzania Stopniodni grzania są ilościowym wskaźnikiem określającym zapotrzebowanie na energię

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca: r 1) za rok )

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca: r 1) za rok ) MINISTERSTWO GOSPODARKI, pl. Trzech KrzyŜy 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON 1) Niepotrzebne skreślić. GAZ-3 Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

3. Rezerwy i zasoby kopalnych surowców energetycznych

3. Rezerwy i zasoby kopalnych surowców energetycznych 3. Rezerwy i zasoby kopalnych surowców energetycznych Soliński J.: Światowe rezerwy surowców energetycznych na podstawie przeglądu przedstawionego podczas 18. Kongresu Energetycznego. Energetyka, nr 2,

Bardziej szczegółowo

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2005 r.

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2005 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY, pl. Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON 1) Niepotrzebne skreślić GAZ-3 Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Sulechów, 16 listopada 2012 1 Terminal LNG w Świnoujściu

Bardziej szczegółowo

O co pytają mieszkańcy lokalnych społeczności. i jakie mają wątpliwości związane z wydobyciem gazu łupkowego.

O co pytają mieszkańcy lokalnych społeczności. i jakie mają wątpliwości związane z wydobyciem gazu łupkowego. O co pytają mieszkańcy lokalnych społeczności i jakie mają wątpliwości związane z wydobyciem gazu łupkowego. Czy szczelinowanie zanieczyszcza wody gruntowe? Warstwy wodonośne chronione są w ten sposób,

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W2 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska W2. Zasoby i zużycie gazu ziemnego w świecie i Polsce

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 40/2010

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 40/2010 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w skupie Na przełomie września i października 2010 r., w krajowym skupie, monitorowane rodzaje zbóż podstawowych były o około 2% droższe niż tydzień wcześniej.

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W ostatnim tygodniu listopada 2014 r. w krajowym skupie odnotowano umiarkowany wzrost cen zbóż. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

Korelacja zmian na rynku ropy naftowej z cenami LNG oraz rozwojem tego rynku

Korelacja zmian na rynku ropy naftowej z cenami LNG oraz rozwojem tego rynku Korelacja zmian na rynku ropy naftowej z cenami LNG oraz rozwojem tego rynku Autor: Kamil Moskwik - współpracownik BiznesAlert.pl (BiznesAlert.pl) Zmiany cen ropy naftowej Brent 2013-2014 Ceny ropy naftowej

Bardziej szczegółowo

Ewa Zalewska Dyrektor Departament Geologii i Koncesji Geologicznych Ministerstwo rodowiska. Lublin

Ewa Zalewska Dyrektor Departament Geologii i Koncesji Geologicznych Ministerstwo rodowiska. Lublin S h a l e g a s w r e g i o n i e l u b e l s k i m d z i a ł a n i a M Ś j a k o o r g a n u a d m i n i s t r a c j i g e o l o g i c z n e j Ewa Zalewska Dyrektor Departament Geologii i Koncesji Geologicznych

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych Wyciąg z raportu Uwarunkowania gospodarcze i geopolityczne Polski sprawiają, że konieczne jest zaproponowanie modelu rynku gazu, który odpowiadał będzie na wyzwania stojące przed tym rynkiem w aspekcie

Bardziej szczegółowo

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2013 r.

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2013 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej GAZ-3 Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych Agencja Rynku Energii S.A. Portal

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r.

Terminal LNG. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Terminal LNG Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu

Bardziej szczegółowo

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r.

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Unijny rynek gazu model a rzeczywistość Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Analiza trendów Wydobycie gazu w UE w 2010 r. Holandia Wielka

Bardziej szczegółowo

Wyroby długie - kluczowy segment stalowego rynku. Bieżąca sytuacja i perspektywy rozwoju.

Wyroby długie - kluczowy segment stalowego rynku. Bieżąca sytuacja i perspektywy rozwoju. Wyroby długie - kluczowy segment stalowego rynku. Bieżąca sytuacja i perspektywy rozwoju. Jerzy Bernhard, Prezes Zarządu Stalprofil S.A. 7 listopad 2012 1 sty 02 maj 02 wrz 02 sty 03 maj 03 wrz 03 sty

Bardziej szczegółowo

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Warszawa,.7. r. Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Instytut Ekonomiczny Projekcja PKB lipiec % 9 8 9% % % proj.centralna 9 8 7 7-8q 9q q q

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego?

Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego? Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego? Adam Szurlej Jacek Kamiński Tomasz

Bardziej szczegółowo

Korytarz przesyłowy Zachód-Wschód Połączenie Ukrainy z europejskim rynkiem gazu

Korytarz przesyłowy Zachód-Wschód Połączenie Ukrainy z europejskim rynkiem gazu Korytarz przesyłowy Zachód-Wschód Połączenie Ukrainy z europejskim rynkiem gazu październik 2014 Wstęp Europa Centralna (Polska, Czechy, Słowacja i Węgry) wraz z Ukrainą zużywają ok. 85 mld m 3 gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia dziewięćdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2016 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie technologii Gas to Liquids

Zastosowanie technologii Gas to Liquids Spis treści 1. WYKAZ SKRÓTÓW I OZNACZEŃ... 4 2. WSTĘP... 5 3. BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE CHARAKTERYSTYKA... 9 3.1. Pojęcie bezpieczeństwa energetycznego... 9 3.2. Wskaźniki bezpieczeństwa energetycznego...

Bardziej szczegółowo

Inflacja - definicja. Inflacja wzrost ogólnego poziomu cen. Deflacja spadek ogólnego poziomu cen. Dezinflacja spadek tempa inflacji.

Inflacja - definicja. Inflacja wzrost ogólnego poziomu cen. Deflacja spadek ogólnego poziomu cen. Dezinflacja spadek tempa inflacji. Wykład: NFLACJA nflacja - definicja nflacja wzrost ogólnego poziomu cen. Deflacja spadek ogólnego poziomu cen. Dezinflacja spadek tempa inflacji. Pomiar inflacji ndeks cen konsumpcyjnych (CP Consumer Price

Bardziej szczegółowo

Zasoby gazu ze złóż niekonwencjonalnych - informacje ogólne i główne pojęcia

Zasoby gazu ze złóż niekonwencjonalnych - informacje ogólne i główne pojęcia ZASOBY GAZU I ROPY ZE ZŁÓŻ NIEKONWENCJONALNYCH (NATURAL GAS AND OIL FROM UNCONVENTIONAL DEPOSITS) ZARYS STANU PRAC POSZUKIWAWCZO-WYDOBYWCZYCH, PERSPEKTYWY ROZWOJU I MOŻLIWE IMPLIKACJE MIĘDZYNARODOWE (A)

Bardziej szczegółowo

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22.

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22. 09:00 Okazuje się, że wczorajsze dane o wykorzystanie deficytu budżetowego w Polsce nie były tragiczne i dodatkowo EURUSD znów zaczyna rosnąć więc występują naturalne czynniki sprzyjające umocnieniu PLN.

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku :38:33

Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku :38:33 Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku 2015-10-21 14:38:33 2 Rumunia jest krajem o dynamicznie rozwijającej się gospodarce Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku. Rumunia jest dużym krajem o dynamicznie

Bardziej szczegółowo

Rynek węgla kamiennego w Republice Czeskiej

Rynek węgla kamiennego w Republice Czeskiej Rynek węgla kamiennego w Republice Czeskiej Na terytorium Republiki Czeskiej znajdują się łożyska węgla kamiennego zarówno koksującego jak i energetycznego. Znaczenie dla czeskiego wydobycia ma obecnie

Bardziej szczegółowo

SPÓŁKA AKCYJNA. źródło ekologicznej energii

SPÓŁKA AKCYJNA. źródło ekologicznej energii SPÓŁKA AKCYJNA źródło ekologicznej energii Spis treści Informacje o Spółce Rynek LPG w Polsce Działalność Spółki Rozlewnia gazu Najwyższa jakość obsługi Debiut giełdowy Struktura akcjonariatu Status Spółki

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

KONIUNKTURA GOSPODARCZA ŚWIATA I POLSKI. Polska koniunktura w 2014 r. i prognoza na lata 2015-2016. Warszawa, lipiec 2015

KONIUNKTURA GOSPODARCZA ŚWIATA I POLSKI. Polska koniunktura w 2014 r. i prognoza na lata 2015-2016. Warszawa, lipiec 2015 KONIUNKTURA GOSPODARCZA ŚWIATA I POLSKI Polska koniunktura w 2014 r. i prognoza na lata 2015-2016 Warszawa, lipiec 2015 Produkt krajowy brutto oraz popyt krajowy (tempo wzrostu w stosunku do analogicznego

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty trzeci kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii

Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii Informacja prasowa Łączny obrót energią elektryczną: 13,789 TWh wzrost o 257 proc. r/r Warszawa, 11 marca 2013 r.

Bardziej szczegółowo

Surowce energetyczne a energia odnawialna

Surowce energetyczne a energia odnawialna Surowce energetyczne a energia odnawialna Poznań 6 czerwca 2012 1 Energia = cywilizacja, dobrobyt Warszawa 11 maja 2012 Andrzej Szczęśniak Bezpieczeństwo energetyczne - wykład dla PISM 2 Surowce jako twarda

Bardziej szczegółowo

Wolumen obrotu LNG w latach 1970-2013

Wolumen obrotu LNG w latach 1970-2013 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 mld m3 Globalny handel LNG Autor: Dawid Klimczak, ENEA Trading Sp. z o.o. ("Energetyka" - nr 2/2015)

Bardziej szczegółowo

CP Energia. Prezentacja Grupy CP Energia niezależnego dystrybutora gazu ziemnego. Warszawa, grudzień 2009

CP Energia. Prezentacja Grupy CP Energia niezależnego dystrybutora gazu ziemnego. Warszawa, grudzień 2009 Prezentacja Grupy niezależnego dystrybutora gazu ziemnego Warszawa, grudzień 2009 Agenda Profil i strategia Grupy Realizacja celów emisji akcji serii G i I Rynek gazu ziemnego w Polsce 2 Profil i strategia

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

STALPROFIL S.A. i jego Grupa Kapitałowa w 2015 roku. 6 maj

STALPROFIL S.A. i jego Grupa Kapitałowa w 2015 roku. 6 maj STALPROFIL S.A. i jego Grupa Kapitałowa w 2015 roku 6 maj 2016 1 Kryzys na światowym rynku stali dotknął prawie wszystkie regiony EU-28 Turkey Russia USA South-America China India Japan South-Korea World

Bardziej szczegółowo

Transport Morski w gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05. dr Adam Salomon

Transport Morski w gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05. dr Adam Salomon gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05 dr Adam Salomon : TENDENCJE NA RYNKU ŁADUNKÓW MASOWYCH CIEKŁYCH dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki AM w Gdyni 2 Wolumen ładunków masowych

Bardziej szczegółowo

Wêgieligazziemnywprodukcji energiielektrycznejpolskiiue

Wêgieligazziemnywprodukcji energiielektrycznejpolskiiue POLITYKA ENERGETYCZNA Tom 15 Zeszyt 4 2012 ISSN 1429-6675 Maciej KALISKI*, Adam SZURLEJ**, Zbigniew GRUDZIÑSKI*** Wêgieligazziemnywprodukcji energiielektrycznejpolskiiue STRESZCZENIE. W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd 1 SKRÓCONE SPRAWOZDANIE FINANSOWE 2 3 4 INFORMACJA DODATKOWA DO RAPORTU ZA I KWARTAL 2006 (zgodnie z 91 ust. 4 Rozporządzenia Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 października 2005 r. - Dz. U. Nr 209,

Bardziej szczegółowo