Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? - Józef Dopke

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? - Józef Dopke"

Transkrypt

1 Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? - Józef Dopke WYDOBYCIE GAZU ZIEMNEGO W USA Wydobycie gazu brutto w USA [1] wynosiło 666,4 mld m 3 w 2006 roku, 698,3 mld m 3 w 2007 roku, 725,9 mld m 3 w 2008 roku, 736,5 mld m 3 w 2009 roku i 760,5 mld m 3 w 2010 roku. Po ponownym zatłoczeniu części gazu ze względów technologicznych, spaleniu na flarach, upustach, usunięciu gazów niepalnych oraz stratach na ekstrakcji produkcja netto gazu ziemnego w USA wynosiła 523,9 mld m 3 w 2006 roku, 545,5 mld m 3 w 2007 roku, 570,8 mld m 3 w 2008 roku, 582,7 mld m 3 w 2009 roku i 610,9 mld m 3 w 2010 roku. W 2009 roku produkcja netto gazu w USA była wyższa niż w Federacji Rosyjskiej. Zużycie gazu ziemnego w USA wynosiło: 614 mld m 3 w 2006 roku, 654 mld m 3 w 2007 roku, 657,6 mld m 3 w 2008 roku, 646,7 mld m 3 w 2009 roku i 683,3 mld m 3 w 2010 roku. Różnica między zużyciem gazu a produkcją netto wynosiła: 90,1 mld m 3 w 2006 roku, 108,5 mld m 3 w 2007 roku, 86,9 mld m 3 w 2008 roku, 64 mld m 3 w 2009 roku, 72,3 mld m 3 w 2010 roku. W tych latach import netto malał i wynosił: 98 mld m 3 w 2006 roku, 107,2 mld m 3 w 2007 roku, 85,5 mld m 3 w 2008 roku, 75,9 mld m 3 w 2009 roku i 73,6 mld m 3 w 2010 roku. Powodem zmian na rynku gazu ziemnego w USA jest gaz łupkowy - nowe źródło gazu ziemnego, znajdujące się w łupkach ilastych. Wdrożone w USA nowe technologie szczelinowania hydraulicznego oraz wierceń poziomych okazały się skuteczne. Spowodowały one rewolucję w zagłębiach gazowych. Rezerwy gazu w USA wzrosły trzykrotnie. Gaz z łupków wydobyto w ilości brutto: 36,61 mld m 3 w 2007 roku, 64,678 mld m 3 w 2008 roku. Wydobycie brutto gazu łupkowego w 2009 roku wzrosło o 31,123 mld m 3 (48,1%) i wynosiło 95,801 mld m 3, a produkcja netto 92,87 mld m 3. Prognozowana produkcja netto może wynieść 125 mld m 3 w 2010 roku, 155 mld m 3 w 2011 roku, 180 mld m 3 w 2012 roku, 203,9 mld m 3 w 2015 roku, 232,5 mld m 3 w 2020 roku, 274,4 mld m 3 w 2025 roku, 309,8 mld m 3 w 2030 roku i 346,8 mld m 3 w 2035 roku [2]. W najbliższych latach wydobycie gazu łupkowego będzie największym źródłem wzrostu dostaw gazu ziemnego na rynek USA i będzie stanowiło 47% w ogólnych dostawach. Produkcja brutto gazu (metanu) z pokładów węgla kamiennego wzrastała w USA i wynosiła: 45,3 mld m 3 w 2003 roku, 48,7 mld m 3 w 2004 roku, 49,0 mld m 3 w 2005 roku, 49,8 mld m 3 w 2006 roku, 50,4 mld m 3 w 2007 roku, 56,2 mld m 3 w 2008 roku i 56 mld m 3 w 2009 roku. Prognozuje się niewielki spadek wydobycia gazu z pokładów węgla do 47,3 mld m 3 w 2015 roku, 47,0 mld m 3 w 2020 roku, 48,3 mld m 3 w 2025 roku, 48,4 mld m 3 w 2030 roku i 48,3 mld m 3 w 2035 roku [2]. W 2009 roku wydobyto brutto 736,5 mld m 3 gazu ziemnego w tym 95,8 mld m 3 stanowił gaz łupkowy

2 (13%) i 56 mld m 3 (7,6%) stanowił gaz wydobywany z pokładów węgla. Gaz pozyskiwany z niekonwencjonalnych źródeł stanowił więc w USA w 2009 roku 20,6% wydobycia brutto. IMPORT GAZU NETTO W USA Import do USA gazu rurociągami z Kanady spadał z 101,6 mld m 3 w 2006 roku, 107,1 mld m 3 w 2007 roku, 101,6 mld m 3 w 2008 roku do 91,5 mld m 3 w 2009 roku. Analogiczny import z Meksyku w wysokości: 0,4 mld m 3 w 2006 roku, 1,5 mld m 3 w 2007 roku, 1,2 mld m 3 w 2008 roku i 0,8 mld m 3 w 2009 roku nie miał istotnego znaczenia dla bilansu gazu ziemnego w USA. Największy import LNG do USA wystąpił w 2007 roku i wynosił 21,8 mld m 3 i spadł w kolejnych latach do 9,96 mld m 3 w 2008 roku, 12,8 mld m 3 w 2009 roku i 12,2 mld m 3 w 2010 roku. W 2009 roku największymi dostawcami LNG na rynek USA byli: 6,7 mld m 3 Trynidad, 4,5 mld m 3 Egipt, 0,8 mld m 3 Norwegia, 0,4 mld m 3 Nigeria oraz 0,4 mld m 3 Katar. W 2010 roku największymi dostawcami LNG na rynek USA byli: 5,4 mld m 3 Trynidad, 2,1 mld m 3 Egipt, 1,3 mld m 3 Katar, 1,2 mld m 3 Nigeria oraz 0,8 mld m 3 Norwegia. Według [2] import netto LNG w latach od 2026 do 2035 spadnie do śladowych ilości. Import netto gazu do USA spadł z 107,168 mld m 3 w 2007 roku do 73,616 mld m 3 w 2010 roku. Te ilości LNG, które nie znajdują nabywców na rynku USA trafiają na rynek europejski i azjatycki powodując presję na obniżkę cen gazu. Więcej niż połowa zdolności przeładunkowych terminali LNG w USA była już w 2008 roku niewykorzystana. Według informacji podanych w Energy Business Review Daily Newsletter March 30, 2011 Europa Zachodnia, niektóre terminale odbierające skroplony gaz LNG w USA składają już do rządu prośbę o zezwolenie na zmianę zakresu ich działalności w terminale skraplające gaz z możliwością eksportu LNG na inne rynki. Na początku grudnia 2010 roku pierwszy statek ze skroplonym gazem przypłynął z USA do W. Brytanii, skąd rurociągami będzie mógł popłynąć do Europy. CENY GAZU ZIEMNEGO W USA [3] Cena wydobycia gazu ziemnego w USA w 2010 roku spadała i wynosiła 182 USD/1000 m 3 w styczniu, 118 USD/1000 m 3 w listopadzie, 140 USD/1000 m 3 w grudniu 2010 roku (rys. 1, tabela 1), 144 USD/1000 m 3 w styczniu, 149 USD/1000 m 3 w lutym i 138 USD/1000 m 3 w marcu 2011 roku. Średnia cena wydobycia w 2010 roku wynosiła 147 USD/1000 m 3. Ceny gazu w imporcie rurociągami wynosiły 211 USD/1000 m 3 w styczniu, 135 USD/1000 m 3 w listopadzie i 159 USD/1000 m 3 w grudniu 2010 roku. Ceny gazu w imporcie LNG wynosiły 204 USD/1000 m 3 w styczniu, 180 USD/1000 m 3 w listopadzie i 191 USD/1000 m 3 w grudniu 2010 roku. Ceny gazu ziemnego na bramie (wejściu do) miasta wynosiły od 241 USD/1000 m 3 w styczniu, 194 USD/1000 m 3 w listopadzie i 203 USD/1000 m 3 w grudniu 2010 roku. Średnia cena na bramie miasta w 2010 roku wynosiła 218 USD/1000 m 3. Średnie ceny dla odbiorców domowych w USA wynosiły 369 USD/1000 m 3 w styczniu, najwyższe były w sierpniu 562 USD/1000 m 3 i 349 USD/1000 m 3 w grudniu 2010 roku. Średnie ceny gazu podobnie jak w Polsce są najwyższe w miesiącach o najniższym zużyciu gazu, a najniższe w miesiącach zimowych, gdy zużycie jest najwyższe. Średnia cena gazu dla odbiorców domowych w 2010 roku wynosiła 396 USD/1000 m 3. Uwzględniając obecny kurs dolara 2,7914 PLN/USD ( r.) otrzymujemy ceny gazu ziemnego dla odbiorców domowych w wysokości 1,03 zł/m 3 w styczniu, 1,57 zł/m 3 w sierpniu, 0,97 zł/m 3 w grudniu 2010 roku i średnio w 2010 roku 1,10 zł/m 3. Ceny te są dwukrotnie niższe niż w Polsce i z całą pewnością Polacy ogrzewający mieszkania gazem ziemnym chcieliby tyle płacić za gaz.

3 Średnie ceny dla odbiorców komercyjnych (sklepy, budynki użyteczności publicznej, szpitale, szkoły) w USA wynosiły 329 USD/1000 m 3 w styczniu, najwyższe były w lipcu 348 USD/1000 m 3, 302 USD/1000 m 3 w grudniu 2010 roku i 308 USD/1000 m 3 w marcu 2011 roku. Średnie ceny gazu podobnie jak w Polsce są najwyższe w miesiącach o najniższym zużyciu gazu, a najniższe w miesiącach zimowych, gdy zużycie jest najwyższe. Średnia cena gazu dla odbiorców komercyjnych w 2010 roku wynosiła 323 USD/1000 m 3. Uwzględniając obecny kurs dolara 2,7914 PLN/USD ( r.) otrzymujemy ceny gazu ziemnego dla odbiorców komercyjnych w wysokości 0,92 zł/m 3 w styczniu, 0,93 zł/m 3 w sierpniu, 0,84 zł/m 3 w grudniu 2010 roku i średnio w 2010 roku 0,90 zł/m 3. Ceny te są dwukrotnie niższe niż w Polsce. Rys. 1. Ceny gazu ziemnego oraz cena ropy naftowej Cushing OK. WTI Spot Price FOB od stycznia 2003 roku do marca 2011 roku. Średnia cena gazu ziemnego oferowana przez Gazprom w 2010 roku dla PGNiG S.A. wynosiła 308 USD/1000 m 3. Tę cenę można porównać do cen importu rurociągami (z Kanady). Cena gazu w USA była dwukrotnie niższa niż oferuje polskim odbiorcom Gazprom. Jak to się dzieje, że pomimo wydobycia 125 mld m 3 (wg optymistycznych prognoz 137 mld m 3 ) gazu łupkowego w 2010 roku, który według przeciwników jego wydobywania w Polsce jest drogi, gaz w USA jest dwukrotnie tańszy niż importowany do Polski od Gazpromu. Tabela 1. Ceny gazu ziemnego w USA w 2010 roku [3]. Stan Michigan ma klimat zbliżony do Polski. Cena ropy naftowej rośnie od 41,73 USD/baryłkę w styczniu 2009 roku, kiedy osiągnęła minimum, do 72,85 USD/baryłkę w styczniu 2010 roku i 90,85 USD/baryłkę w styczniu 2011 roku (rys. 1, tabela 2). Ceny importu gazu i na bramie miasta uwolniły się od indeksacji na cenach ropy i spadają. W tym okresie wydobycie brutto gazu łupkowego gwałtownie rosło: 36,61 mld m 3 w 2007 roku, 64,678 mld m 3 w 2008 roku, 95,801 mld m 3 w 2009 roku, mld m 3 (prognoza) w

4 2010 roku. Obecne ceny gazu w USA spadły do wartości jakie notowano w 2003 roku, a uwzględniając inflację w wartościach realnych są niższe. Tabela 2. Cena ropy naftowej Cushing OK. WTI Spot Price FOB w 2010 roku [4]. Rosyjska formuła cenowa bazująca na 9 miesięcznej indeksacji cen gazu na cenach ropy naftowej była niekorzystna dla importerów w Unii Europejskiej [5], przy spadających cenach ropy i na globalnym rynku gazu będzie powodowała wypychanie rosyjskiego gazu z rynku europejskiego. Średnia cena gazu ziemnego oferowana przez Gazprom w 2010 roku wynosiła 308 USD/1000 m 3. Szacowany koszt wydobycia gazu łupkowego w Polsce przez stronę rosyjską jest trzykrotnie mniejszy niż obecne ceny gazu ziemnego w umowach wieloletnich z Gazpromem. Nakłady na wydobycie gazu łupkowego w Europie określą ceny gazu ziemnego na lat. Jeśli Gazprom zainwestuje duże pieniądze w planowane gazociągi, to wydatki związane z przesyłem i spłatą kredytów nie pozwolą na cenowe konkurowanie z miejscowym gazem łupkowym wydobywanym w Europie. WNIOSKI Pomimo tego, że udział gazu z niekonwencjonalnych źródeł w całkowitym wydobyciu jest już wyższy niż 20,6% i stale rośnie, gaz w USA jest dwukrotnie tańszy niż importowany do Polski z Federacji Rosyjskiej. A przecież według przeciwników wydobywania gazu z łupków powtarzanych przez ekologów jest on bardzo drogi. W USA ceny importu gazu i na bramie miasta uwolniły się od indeksacji na cenach ropy i spadają pomimo, że cena baryłki ropy rośnie. Powodem rewolucji na rynku gazu ziemnego w USA jest gaz łupkowy - nowe źródło gazu ziemnego, znajdujące się w łupkach ilastych. Wdrożone w USA nowe technologie szczelinowania hydraulicznego oraz wierceń poziomych okazały się skuteczne. Spowodowały one rewolucję w zagłębiach gazowych. Rezerwy gazu w USA wzrosły trzykrotnie. Średnia cena gazu dla odbiorców domowych wynosiła: 485 USD/1000 m 3 w 2006 roku, 462 USD/1000 m 3 w 2007 roku, 491 USD/1000 m 3 w 2008 roku, 429 USD/1000 m 3 w 2009 roku i 396 USD/1000 m 3 w 2010 roku. Uwzględniając obecny kurs dolara 2,7914 PLN/USD ( r.) otrzymujemy średnie ceny gazu ziemnego dla odbiorców domowych w wysokości 1,36 zł/m 3 w 2006 roku, 1,29 zł/m 3 w 2007 roku, 1,37 zł/m 3 w 2008 roku, 1,20 zł/m 3 w 2009 roku i 1,10 zł/m 3 w 2010 roku. Ceny za gaz ziemny w USA są dwukrotnie niższe niż w Polsce i z całą pewnością polskie gospodarstwa domowe ogrzewające mieszkania gazem ziemnym chciałyby tyle płacić za gaz. Za trzy lata można oczekiwać pierwszego gazu wydobywanego z polskich łupków. Polska posiada największe w Europie technicznie wydobywalne rezerwy gazu łupkowego (5,3 biliona m 3 ). Na drugim miejscu pod względem zasobów jest Francja (5,1 biliona m 3 ), a następnie Norwegia (2,35 biliona m 3 ), Ukraina (1,2 biliona m 3 ), Szwecja (1,16 biliona m 3 ), Dania (0,65 biliona m 3 ) i W. Brytania (0,6 biliona m 3 ) [6]. W Polsce największe zasoby gazu łupkowego znajdują się w Basenie Bałtyckim (3,65 biliona m 3 ), Basenie Lubelskim (1,25 biliona m 3 ) i Basenie Podlaskim (0,4 biliona m 3 ). Czy wydobycie gazu łupkowego w Polsce obniży ceny za gaz płacone przez polskich odbiorców pokaże przyszłość. Literatura [1] U. S. Energy Information Administration. Natural Gas Gross Withdrawals and Production.

5 , [2] U. S. Energy Administration. Annual Energy Outlook 2011, [3] Natural Gas Monthly. May Energy Information Administration. Office of Oil, Gas and Coal Supply Statistics U. S. Department of Energy. Washington DC 20585, [4] EconStats. EIA Daily Energy Spot Prices. U. S. Energy Information Administration Daily Prices, USA [5] Gazprom: Gaz łupkowy może zmienić światowy rynek gazowy r., [6] World Shale Gas Resources: An Initial Assessment of 14 Regions Outside United States. April Autor: Józef Dopke Kierownik Laboratorium Zakładowego APATOR METRIX S.A., Tczew

Czy rewolucja na rynku gazu w USA powtórzy się w Europie?

Czy rewolucja na rynku gazu w USA powtórzy się w Europie? Czy rewolucja na rynku gazu w USA powtórzy się w Europie? Wstęp Najnowszy, jeden z największych na świecie, amerykański terminal LNG w Sabine Pass w pobliżu Western Cameron Parish w stanie Luizjana budowany

Bardziej szczegółowo

Marcin Tarnawski Spadkowy trend cen gazu na świecie

Marcin Tarnawski Spadkowy trend cen gazu na świecie Komentarz IK Marcin Tarnawski Rynek amerykaoski W 2010 r. na świecie wydobyto 3.193 mld m 3 gazu ziemnego z czego najwięcej w Stanach Zjednoczonych (611 mld m 3 ) oraz w Rosji (588 mld m 3 ). Gaz niekonwencjonalny

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce

Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce Dr Andrzej Cylwik Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce 1. Perspektywa do roku 2020 W chwili obecnej dysponujemy mała liczbą sprawdzonych informacji, które dotyczą ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

Ceny energii dla gospodarstw domowych w Polsce są najwyższe w Europie Józef Dopke

Ceny energii dla gospodarstw domowych w Polsce są najwyższe w Europie Józef Dopke Ceny energii dla gospodarstw domowych w Polsce są najwyższe w Europie Józef Dopke Słowa kluczowe: energia elektryczna, cena energii elektrycznej, gaz ziemny, cena gazu ziemnego, zużycie energii, zużycie

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY GAZU ŁUPKOWEGO W POLSCE

PERSPEKTYWY GAZU ŁUPKOWEGO W POLSCE Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energia PAN PERSPEKTYWY GAZU ŁUPKOWEGO W POLSCE Eugeniusz Mokrzycki Posiedzenie Plenarne Komitetu Problemów Energetyki Warszawa, 14 grudnia 2011 r. Perspektywy

Bardziej szczegółowo

Gaz łupkowy. Polskie strategie i regulacje. Konferencja SCC, 18 listopada 2011 Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce

Gaz łupkowy. Polskie strategie i regulacje. Konferencja SCC, 18 listopada 2011 Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce Gaz łupkowy Polskie strategie i regulacje Konferencja SCC, 18 listopada 2011 Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce Andrzej Szczęśniak www.naftagaz.pl Agenda 1. Polski gaz niekonwencjonalny na tle

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Nieco historii Instalacje naftowe w Polsce, początek XX w. Nieco historii

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

X POLSKO-NIEMIECKA KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZNA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY SULECHÓW, 21-22 LISTOPAD 2013

X POLSKO-NIEMIECKA KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZNA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY SULECHÓW, 21-22 LISTOPAD 2013 X POLSKO-NIEMIECKA KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZNA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY SULECHÓW, 21-22 LISTOPAD 2013 SHALE GAS, TIGHT GAS MINIONY ROK W POSZUKIWANIACH mgr inż. Aldona Nowicka

Bardziej szczegółowo

GAZ ŁUPKOWY W POLSCE: CZY WCIĄŻ JEST SZANSA NA SUKCES?

GAZ ŁUPKOWY W POLSCE: CZY WCIĄŻ JEST SZANSA NA SUKCES? Warszawa, 6 sierpnia 2013 r. GAZ ŁUPKOWY W POLSCE: CZY WCIĄŻ JEST SZANSA NA SUKCES? Łupki źródłem rewolucji w światowej energii ceny gazu mogą spaść nawet o 90% do roku 2022 USA dzięki łupkom osiągną samowystarczalność

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Podstawowym używanym w Polsce pierwotnym nośnikiem energii jest: a) ropa naftowa

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Warszawa, 22.03.2013 Konferencja Rzeczpospolitej Rynek gazu ziemnego w Polsce. Stan obecny i perspektywy PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Cele raportu Stan infrastruktury gazowej

Bardziej szczegółowo

Wszystkie przedstawione dane opierają się na źródłach :

Wszystkie przedstawione dane opierają się na źródłach : Wszystkie przedstawione dane opierają się na źródłach : - The Energy Information Administration (EIA) of the U.S. Department of Energy http://poland.usembassy.gov/gas_release.html - Ustawa z dnia 16 września

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu łupkowego

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu łupkowego Środowiskowe aspekty wydobycia gazu łupkowego Małgorzata Woźnicka - Gaz łupkowy w Polsce i na Lubelszczyźnie Gaz łupkowy (shale gas) Gaz ziemny o genezie termogenicznej Niekonwencjonalne złoża gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

analiza Polska i Indie: czy połączy nas energia i węgiel?

analiza Polska i Indie: czy połączy nas energia i węgiel? Polska i Indie: czy połączy nas energia i węgiel? GŁÓWNA MYŚL Rosnące zapotrzebowanie na energię skłania Indie do szukania partnerów zagranicznych dla rodzimego przemysłu. To dobra okazja dla Polski do

Bardziej szczegółowo

Debata: www.kgo.agh.edu.pl. Węgiel skarb czy przekleństwo dla gospodarki Polski? Aktualna sytuacja na międzynarodowych rynkach węgla kamiennego

Debata: www.kgo.agh.edu.pl. Węgiel skarb czy przekleństwo dla gospodarki Polski? Aktualna sytuacja na międzynarodowych rynkach węgla kamiennego Kraków, 11 czerwca 212 Debata: Węgiel skarb czy przekleństwo dla gospodarki Polski? Aktualna sytuacja na międzynarodowych rynkach węgla kamiennego Prof. dr hab. inż. Wiesław Blaschke dr inż. Zbigniew Grudziński

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Grudziński. Ceny węgla energetycznego w imporcie do Europy SZANSA DLA POLSKI

Zbigniew Grudziński. Ceny węgla energetycznego w imporcie do Europy SZANSA DLA POLSKI marzec kwiecień 4. Wyd. GIPH, Katowice, s. 6 7. Biuletyn Górniczy nr 3 4 (15 16) marzec kwiecień 4. Wyd. GIPH, Katowice, s. 6 7. Zbigniew Grudziński Ceny węgla energetycznego w imporcie do Europy SZANSA

Bardziej szczegółowo

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW CZY MOŻLIWA JEST DALSZA INTEGRACJA POLITYCZNA UE ORAZ WZROST KONKURENCYJNOŚCI GOSPODARKI EUROPEJSKIEJ BEZ ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO? DEBATA PLENARNA JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce 5 Rynek energii Charakterystyka rynku gazu w Polsce Źródła gazu ziemnego w Polsce Dostawy gazu na rynek krajowy, 2010 r. 7% 30% 63% Import z Federacji Rosyjskiej Wydobycie krajowe Import z innych krajów

Bardziej szczegółowo

Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze

Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze ("Energia Gigawat" - 9/2015) Wydawany od 64 lat Raport BP Statistical Review of World Energy jest najbardziej wyczekiwanym

Bardziej szczegółowo

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011 Rynek gazu w Polsce Warszawa 30 czerwca 2011 Agenda 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce 2. Perspektywy rozwoju rynku gazu w Polsce Page 2 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce ramy regulacyjne Rynek gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

Michigan, 4,2 mld m 3 w Indiana, 3,7 mld m 3 w Wisconsin i 1,9 mld m 3 w Iowa.

Michigan, 4,2 mld m 3 w Indiana, 3,7 mld m 3 w Wisconsin i 1,9 mld m 3 w Iowa. Rynek energii zależy mocno od przebiegu pogody w sezonie grzewczym. Analiza korelacji zużycia energii elektrycznej, oleju opałowego lub gazu ziemnego względem liczby stopniodni grzania daje odpowiedź czy

Bardziej szczegółowo

II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego. Terminal LNG

II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego. Terminal LNG II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego Terminal LNG Tadeusz Zwierzyński - Wiceprezes Zarządu PGNiG Warszawa, 1 grudnia 2006 roku Agenda 1. Co to jest

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa GAZ-3

MINISTERSTWO GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa GAZ-3 MINISTERSTWO GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON GAZ-3 Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz.

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. -1MX WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. 78/10 Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. SIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH WPfc. 2010-03- 0 3 Pan Janusz Kochanowski

Bardziej szczegółowo

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Rosja zwiększyła produkcje ropy naftowej w czerwcu bieżącego roku utrzymując pozycję czołowego producenta. Jednakże analitycy zwracają uwagę na problemy mogące

Bardziej szczegółowo

Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na najbliższe lata

Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na najbliższe lata Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na najbliższe lata Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na

Bardziej szczegółowo

Efektywna ekonomicznie ochrona klimatu w zasobach mieszkaniowych Unii Europejskiej - analiza wpływu kosztów energii

Efektywna ekonomicznie ochrona klimatu w zasobach mieszkaniowych Unii Europejskiej - analiza wpływu kosztów energii Efektywna ekonomicznie ochrona klimatu w zasobach mieszkaniowych Unii Europejskiej - analiza wpływu kosztów energii Raport opracowany przez ECOFYS dla Eurima EFEKTYWNA EKONOMICZNIE OCHRONA KLIMATU 06 CZERWCA

Bardziej szczegółowo

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22.

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22. 09:00 Okazuje się, że wczorajsze dane o wykorzystanie deficytu budżetowego w Polsce nie były tragiczne i dodatkowo EURUSD znów zaczyna rosnąć więc występują naturalne czynniki sprzyjające umocnieniu PLN.

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2005 r.

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2005 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY, pl. Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON 1) Niepotrzebne skreślić GAZ-3 Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r.

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Unijny rynek gazu model a rzeczywistość Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Analiza trendów Wydobycie gazu w UE w 2010 r. Holandia Wielka

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W ostatnim tygodniu listopada 2014 r. w krajowym skupie odnotowano umiarkowany wzrost cen zbóż. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2013 r.

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2013 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej GAZ-3 Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych Agencja Rynku Energii S.A. Portal

Bardziej szczegółowo

Zasoby gazu ze złóż niekonwencjonalnych - informacje ogólne i główne pojęcia

Zasoby gazu ze złóż niekonwencjonalnych - informacje ogólne i główne pojęcia ZASOBY GAZU I ROPY ZE ZŁÓŻ NIEKONWENCJONALNYCH (NATURAL GAS AND OIL FROM UNCONVENTIONAL DEPOSITS) ZARYS STANU PRAC POSZUKIWAWCZO-WYDOBYWCZYCH, PERSPEKTYWY ROZWOJU I MOŻLIWE IMPLIKACJE MIĘDZYNARODOWE (A)

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego?

Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego? Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego? Adam Szurlej Jacek Kamiński Tomasz

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Sulechów, 16 listopada 2012 1 Terminal LNG w Świnoujściu

Bardziej szczegółowo

SPÓŁKA AKCYJNA. źródło ekologicznej energii

SPÓŁKA AKCYJNA. źródło ekologicznej energii SPÓŁKA AKCYJNA źródło ekologicznej energii Spis treści Informacje o Spółce Rynek LPG w Polsce Działalność Spółki Rozlewnia gazu Najwyższa jakość obsługi Debiut giełdowy Struktura akcjonariatu Status Spółki

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

Wolumen obrotu LNG w latach 1970-2013

Wolumen obrotu LNG w latach 1970-2013 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 mld m3 Globalny handel LNG Autor: Dawid Klimczak, ENEA Trading Sp. z o.o. ("Energetyka" - nr 2/2015)

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych Wyciąg z raportu Uwarunkowania gospodarcze i geopolityczne Polski sprawiają, że konieczne jest zaproponowanie modelu rynku gazu, który odpowiadał będzie na wyzwania stojące przed tym rynkiem w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W2 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska W2. Zasoby i zużycie gazu ziemnego w świecie i Polsce

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii

Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii Informacja prasowa Łączny obrót energią elektryczną: 13,789 TWh wzrost o 257 proc. r/r Warszawa, 11 marca 2013 r.

Bardziej szczegółowo

Wêgieligazziemnywprodukcji energiielektrycznejpolskiiue

Wêgieligazziemnywprodukcji energiielektrycznejpolskiiue POLITYKA ENERGETYCZNA Tom 15 Zeszyt 4 2012 ISSN 1429-6675 Maciej KALISKI*, Adam SZURLEJ**, Zbigniew GRUDZIÑSKI*** Wêgieligazziemnywprodukcji energiielektrycznejpolskiiue STRESZCZENIE. W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Ranking gospodarek świata 2010

Ranking gospodarek świata 2010 Drukuj zamknij Ranking gospodarek świata 2010 03.11.2010, 12:04 Instytut Globalizacji ogłosił III edycję rankingu najszybciej rozwijających się państw, z którego wynika, że Państwo Środka posiada najbardziej

Bardziej szczegółowo

Otoczenie rynkowe. Otoczenie międzynarodowe. Grupa LOTOS w 2008 roku Otoczenie rynkowe

Otoczenie rynkowe. Otoczenie międzynarodowe. Grupa LOTOS w 2008 roku Otoczenie rynkowe Otoczenie międzynarodowe Globalne wskaźniki ekonomiczne pokazują, że rok 2008 był kolejnym okresem wzrostu gospodarczego. Jednak charakter tego wzrostu nie był jednolity - już na początku roku wystąpiły

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r.

Terminal LNG. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Terminal LNG Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ENERGETYCZNA Tom 8 Zeszyt specjalny 2005 PL ISSN 1429-6675. Tadeusz OLKUSKI* Œwiatowy rynek LNG. Wprowadzenie

POLITYKA ENERGETYCZNA Tom 8 Zeszyt specjalny 2005 PL ISSN 1429-6675. Tadeusz OLKUSKI* Œwiatowy rynek LNG. Wprowadzenie POLITYKA ENERGETYCZNA Tom 8 Zeszyt specjalny 2005 PL ISSN 1429-6675 Tadeusz OLKUSKI* Œwiatowy rynek LNG STRESZCZENIE. Œwiatowy rynek LNG rozwija siê bardzo dynamicznie, gdy transport tankowcami pozwala

Bardziej szczegółowo

GÓRNICTWO WĘGLA KAMIENNEGO. W POLSCE wyniki za okres I-IX. 2015r. 03.11. 2015r

GÓRNICTWO WĘGLA KAMIENNEGO. W POLSCE wyniki za okres I-IX. 2015r. 03.11. 2015r GÓRNICTWO WĘGLA KAMIENNEGO W POLSCE wyniki za okres I-IX. 2015r. 03.11. 2015r Zasoby bilansowe w polach zagospodarowanych 20,3 mld ton Zasoby przemysłowe 6,02 mld ton Zasoby operatywne w złożach zakładów

Bardziej szczegółowo

Transport Morski w gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05. dr Adam Salomon

Transport Morski w gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05. dr Adam Salomon gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05 dr Adam Salomon : TENDENCJE NA RYNKU ŁADUNKÓW MASOWYCH CIEKŁYCH dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki AM w Gdyni 2 Wolumen ładunków masowych

Bardziej szczegółowo

Kilka uwag o wydobyciu gazu ziemnego na świecie

Kilka uwag o wydobyciu gazu ziemnego na świecie Henryk Kowgier Uniwersytet Szczeciński Kilka uwag o wydobyciu gazu ziemnego na świecie Streszczenie W dzisiejszych czasach gaz ziemny zaliczamy do jednego z trzech głównych nośników energii na świecie

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2014

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2014 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2014 Panel, piątek 3 października 2014, godz. 15:30-17:00 Partner: BUSINESSEUROPE Jak zapewnić Europie bezpieczeństwo energetyczne? Tematyka: Jak zbudować wspólny rynek energii?

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do formularza GAZ-3 na rok 2012. Objaśnienia dotyczą wzoru formularza zawierającego dane za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r.

Objaśnienia do formularza GAZ-3 na rok 2012. Objaśnienia dotyczą wzoru formularza zawierającego dane za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. Objaśnienia do formularza GAZ-3 na rok 2012 Objaśnienia dotyczą wzoru formularza zawierającego dane za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. Działy 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10,11 i 13 sprawozdania należy

Bardziej szczegółowo

KONIUNKTURA GOSPODARCZA ŚWIATA I POLSKI. Polska koniunktura w 2014 r. i prognoza na lata 2015-2016. Warszawa, lipiec 2015

KONIUNKTURA GOSPODARCZA ŚWIATA I POLSKI. Polska koniunktura w 2014 r. i prognoza na lata 2015-2016. Warszawa, lipiec 2015 KONIUNKTURA GOSPODARCZA ŚWIATA I POLSKI Polska koniunktura w 2014 r. i prognoza na lata 2015-2016 Warszawa, lipiec 2015 Produkt krajowy brutto oraz popyt krajowy (tempo wzrostu w stosunku do analogicznego

Bardziej szczegółowo

Działania na rzecz wykorzystania potencjału terminalu

Działania na rzecz wykorzystania potencjału terminalu W bieżącym wydaniu: Nowe realia rynku gazu ziemnego związane z terminalem LNG przykład Litwy Luty 215 Znaczne spadki cen LNG w marcu 215 r. Marzec 215 roku jest miesiącem, w którym ceny dostarczanego LNG

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 2 Eksport jest siłą napędową niemieckiej gospodarki. Niemcy są także znaczącym importerem surowców, głównie energetycznych, ale i wysoko przetworzonych wyrobów

Bardziej szczegółowo

Węgiel, ropa, gaz ziemny analiza cen w latach 2006 2011

Węgiel, ropa, gaz ziemny analiza cen w latach 2006 2011 306 PRZEGLĄD GÓRNICZY 2011 UKD: 622.333: 622.323: 622.324.5: 338.516.22(100): Węgiel, ropa, gaz ziemny analiza cen w latach 2006 2011 dr inż. Zbigniew Grudziński* ) dr inż. Adam Szurlej* ) Treść: W artykule

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Surowce energetyczne a energia odnawialna

Surowce energetyczne a energia odnawialna Surowce energetyczne a energia odnawialna Poznań 6 czerwca 2012 1 Energia = cywilizacja, dobrobyt Warszawa 11 maja 2012 Andrzej Szczęśniak Bezpieczeństwo energetyczne - wykład dla PISM 2 Surowce jako twarda

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu z łupków

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu z łupków Środowiskowe aspekty wydobycia gazu z łupków Małgorzata Woźnicka - Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce 18 listopad 2011 r. Analiza presji na środowisko naturalne Szczelinowanie hydrauliczne,

Bardziej szczegółowo

FREE ARTICLE. www.pmrconsulting.com. Gaz łupkowy w Polsce

FREE ARTICLE. www.pmrconsulting.com. Gaz łupkowy w Polsce FREE ARTICLE Gaz łupkowy w Polsce Wrzesień 2012 Polska jest europejskim pionierem w dziedzinie projektów poszukiwawczych gazu łupkowego i ma szansę stać się centrum rozwoju tego sektora w przyszłości.

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe Grupy PGNiG za I półrocze 2015. 14 sierpnia 2015r.

Wyniki finansowe Grupy PGNiG za I półrocze 2015. 14 sierpnia 2015r. Wyniki finansowe Grupy PGNiG za I półrocze 2015 14 sierpnia 2015r. W 1H mimo dużego spadku cen ropy wzrost wyniku EBITDA w Grupie PGNiG 24% 25% 15% 20% 23% 20 390 16 381 4,9 mld PLN - eliminacje pro forma

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wydobycia gazu z łupków

Ekonomia wydobycia gazu z łupków Ekonomia wydobycia gazu z łupków Piotr Woźniak Wstęp W poprzednich dwóch częściach serii artykułów omówione zostały procesy, które są istotne w procesie szczelinowania oraz istotnie wpływają na efektywne

Bardziej szczegółowo

wiedza o gazie z łupków w Europie

wiedza o gazie z łupków w Europie Środowiskowe aspekty poszukiwań i eksploatacji niekonwencjonalnych złóż węglowodorów amerykańskie doświadczenia i europejskie wyzwania Paweł Poprawa Państwowy Instytut Geologiczny-Państwowy Instytut Badawczy

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-03 12:31:21

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-03 12:31:21 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-03 12:31:21 2 Kanada to kraj uprzemysłowiony i zaawansowany technicznie. Tutejsza gospodarka opiera się głównie na bogactwach naturalnych, takich jak surowce mineralne

Bardziej szczegółowo

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań Badania wykonane przez Activ Group. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat nr 1.30.06(099) Aktywność turystyczna Polaków.

Bardziej szczegółowo

Zaopatrzenie Europy w paliwa pierwotne

Zaopatrzenie Europy w paliwa pierwotne POLITYKA ENERGETYCZNA Tom 8 Zeszyt 2 2005 PL ISSN 1429-6675 Lidia GAWLIK* Zaopatrzenie Europy w paliwa pierwotne STRESZCZENIE. W artykule przedstawiono aktualne œwiatowe zasoby œwiatowych ropy, gazu i

Bardziej szczegółowo

Wydobycie węglowodorów ze złóż niekonwencjonalnych w Argentynie 2014-10-14 03:55:50

Wydobycie węglowodorów ze złóż niekonwencjonalnych w Argentynie 2014-10-14 03:55:50 Wydobycie węglowodorów ze złóż niekonwencjonalnych w Argentynie 2014-10-14 03:55:50 2 Według amerykańskiej Agencji ds. Informacji Energetycznej (Energy Information Administration- EIA), Argentyna może

Bardziej szczegółowo

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Ogólnopolska Konferencja Naukowa "Bezpieczeństwo energetyczne na wspólnym

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Ceny pszenicy netto wg województw w I kwartale 2011 roku w zł/t

Tabela 1. Ceny pszenicy netto wg województw w I kwartale 2011 roku w zł/t Rynek zbóż Notowania targowiskowe zbóż w I kwartale 2011 roku utrzymywały tendencje wzrostową, która została zapoczątkowana w ubiegłym roku. W I kwartale tego roku wszystkie rodzaje zbóż drożały oscylując

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r.

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Warszawa, dnia 14 września 2015 r. Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z miesięcznych i kwartalnych sprawozdań polskich podmiotów

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Indii w 2013 roku 2014-05-24 07:44:05

Sytuacja gospodarcza Indii w 2013 roku 2014-05-24 07:44:05 Sytuacja gospodarcza Indii w 2013 roku 2014-05-24 07:44:05 2 Brytyjskie Centrum ds. Badań Ekonomicznych i Biznesowych CEBR prognozuje, że w roku 2028 gospodarka indyjska osiągnie pozycję trzeciej gospodarki

Bardziej szczegółowo

RYNEK ROŚLIN OLEISTYCH

RYNEK ROŚLIN OLEISTYCH MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ Podstawa prawna : Ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o rolniczych badaniach rynkowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 42, poz. 471

Bardziej szczegółowo

GAZ Z ŁUPKÓW PRZYSZŁOŚĆ DLA POLSKI

GAZ Z ŁUPKÓW PRZYSZŁOŚĆ DLA POLSKI GAZ Z ŁUPKÓW PRZYSZŁOŚĆ DLA POLSKI Projekt kierunkowych założeń do ustawy o wydobywaniu węglowodorów, ich opodatkowaniu i Węglowodorowym Funduszu Pokoleń Gaz z łupków przyszłość dla Polski Już teraz Polska

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o spółce PKO BP

Podstawowe informacje o spółce PKO BP Podstawowe informacje o spółce PKO BP PKO BANK POLSKI S.A. jeden z najstarszych banków w Polsce. W opinii wielu pokoleń Polaków uważany jest za bezpieczną i silną instytucję finansową. Większościowym akcjonariuszem

Bardziej szczegółowo

LNG ile to kosztuje? Autorzy: Piotr Seklecki, Piotr Staręga, pracownicy Departamentu Integracji Europejskiej i Studiów Porównawczych URE

LNG ile to kosztuje? Autorzy: Piotr Seklecki, Piotr Staręga, pracownicy Departamentu Integracji Europejskiej i Studiów Porównawczych URE LNG ile to kosztuje? Autorzy: Piotr Seklecki, Piotr Staręga, pracownicy Departamentu Integracji Europejskiej i Studiów Porównawczych URE (Biuletyn Urzędu Regulacji Energetyki nr 1/2006) Rosnące znaczenie

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe przedsiębiorstw kanadyjskich w II kwartale 2014 r. 2014-09-30 15:52:28

Wyniki finansowe przedsiębiorstw kanadyjskich w II kwartale 2014 r. 2014-09-30 15:52:28 Wyniki finansowe przedsiębiorstw kanadyjskich w II kwartale 2014-09-30 15:52:28 2 Wyniki finansowe przedsiębiorstw kanadyjskich w II kwartale W II kw. przedsiębiorstwa kanadyjskie odnotowały łączne zyski

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 41/2010

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 41/2010 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w skupie W pierwszym tygodniu października br. w krajowym skupie zbóż przeważały spadkowe tendencje cen. Według danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 2 Najważniejszym partnerem eksportowym Litwy w 2014 r. była Rosja, ale najwięcej produktów pochodzenia litewskiego wyeksportowano do Niemiec. Według wstępnych

Bardziej szczegółowo

Dywersyfikacja źródeł i dróg dostaw gazu ziemnego i ropy a bezpieczeństwo energetyczne państw członkowskich Unii Europejskiej

Dywersyfikacja źródeł i dróg dostaw gazu ziemnego i ropy a bezpieczeństwo energetyczne państw członkowskich Unii Europejskiej ZNUV 215;41(3);1322 13 Nebras Al Masny Ambasada Zjednoczonych Emiratów Arabskich w Warszawie Dywersyfikacja źródeł i dróg dostaw gazu ziemnego i ropy a bezpieczeństwo energetyczne państw członkowskich

Bardziej szczegółowo

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia dr.inż. Wojciech Winogrodzki Prezes Zarządu Członek Konfederacji Lewiatan Przygotowując moje wystąpienie wykorzystałem:

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

Produkcja propylenu metodą PDH Warszawa, 27 marca 2015

Produkcja propylenu metodą PDH Warszawa, 27 marca 2015 Produkcja propylenu metodą PDH Warszawa, 27 marca 2015 Polska jest importerem netto propylenu. Rocznie sprowadzamy około 150 tys. ton tego surowca, z czego większość trafia do Kędzierzyna na potrzeby produkcji

Bardziej szczegółowo

RAPORT SEPCJALNY Data publikacji: 26 listopada 2014

RAPORT SEPCJALNY Data publikacji: 26 listopada 2014 RAPORT SEPCJALNY Data publikacji: 26 listopada 2014 Co zrobi OPEC? Już w czwartek 27 listopada odbędzie się spotkanie kartelu OPEC w Wiedniu. Kluczowa będzie konferencja prasowa, która zaplanowana jest

Bardziej szczegółowo

GAZ ZIEMNY W POLSCE WYDOBYCIE, ZUŻYCIE I IMPORT DO 2030 ROKU

GAZ ZIEMNY W POLSCE WYDOBYCIE, ZUŻYCIE I IMPORT DO 2030 ROKU GÓRNICTWO I GEOLOGIA 2010 Tom 5 Zeszyt 3 Maciej KALISKI, Stanisław NAGY, Stanisław RYCHLICKI, Jakub SIEMEK, Adam SZURLEJ Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków GAZ ZIEMNY W POLSCE WYDOBYCIE, ZUŻYCIE I IMPORT

Bardziej szczegółowo

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marcin Lewenstein Dyrektor Biura Planowania Strategicznego PGNiG SA 18 listopada 2010 r. Warszawa Rynek gazu w Europie wnioski dla Polski Prognozy

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 kg na mieszkańca Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W pierwszym tygodniu września 2015 r. na rynku krajowym ceny

Bardziej szczegółowo

Siedziba: Wiedeń Organ naczelny: Konferencja OPEC Organ wykonawczy: Rada Gubernatorów i Komisja Ekonomiczna oraz Sekretariat

Siedziba: Wiedeń Organ naczelny: Konferencja OPEC Organ wykonawczy: Rada Gubernatorów i Komisja Ekonomiczna oraz Sekretariat Kartel umowa państw posiadających decydujący wpływ w tej samej lub podobnej branży, mająca na celu kontrolę nad rynkiem i jego regulację (ceny, podaży, popytu). Nie jest to oddzielna instytucja. OPEC (Organization

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Stanisław Nagy, prof. nzw.

Dr hab. inż. Stanisław Nagy, prof. nzw. Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu Katedra Inżynierii Gazowniczej NOWE EKOLOGICZNE TECHNOLOGIE POZYSKANIA GAZU ZIEMNEGO ZE ZŁÓŻ NIEKONWENCJONALNYCH (SHALE GAS, TIGHT GAS, CBM) Dr hab. inż. Stanisław Nagy,

Bardziej szczegółowo

RYNEK PRODUKTÓW MLECZARSKICH

RYNEK PRODUKTÓW MLECZARSKICH zł/hl Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 20/2015 RYNEK PRODUKTÓW MLECZARSKICH Ceny skupu mleka TENDENCJE CENOWE W kwietniu 2015 r., krajowa cena skupu mleka uległa znacznemu obniżeniu w wyniku zwiększonej

Bardziej szczegółowo

Przewidywane ceny węgla w handlu międzynarodowym w porównaniu z innymi nośnikami energii pierwotnej

Przewidywane ceny węgla w handlu międzynarodowym w porównaniu z innymi nośnikami energii pierwotnej Międzynarodowa Konferencja Przyszłość węgla w gospodarce świata i Polski Katowice 15-16 listopada 2004. Wyd. GIPH, Katowice, s. 136-144 dr inż. Lidia GAWLIK dr inż. Zbigniew GRUDZIŃSKI Instytut Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo