PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO"

Transkrypt

1 SoftGIS s.c Wrocław, ul. Parkowa 25 tel. (071) NIP , REGON PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Istebna Autor: mgr inż. Joanna Szuła Wrocław 2013 r.

2 SPIS TREŚCI: 1. WSTĘP Podstawa prawna Metody zastosowane przy sporządzaniu prognozy Informacje o zawartości i głównych celach projektowanego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz jej powiązaniach z innymi dokumentami 6 2. STAN ŚRODOWISKA Istniejący stan środowiska Położenie administracyjne i geograficzne Budowa geologiczna i rzeźba terenu Surowce mineralne Wody powierzchniowe i zagrożenie powodziowe Wody podziemne Powietrze atmosferyczne Warunki klimatyczne Klimat akustyczny Promieniowanie elektromagnetyczne Szata roślinna i świat zwierzęcy Potencjalne zmiany stanu środowiska w przypadku braku realizacji projektowanej studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Stan środowiska na obszarach objętych przewidywanym znaczącym oddziaływaniem Ekofizjograficzne uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego obszaru objętego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego ISTNIEJĄCE PROBLEMY OCHRONY ŚRODOWISKA ISTOTNE Z PUNKTU WIDZENIA REALIZACJI PROJEKTOWANEJ ZAMIANY STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO CELE OCHRONY ŚRODOWISKA USTANOWIONE NA SZCZEBLU MIĘDZYNARODOWYM, WSPÓLNOTOWYM I KRAJOWYM, ISTOTNE Z PUNKTU WIDZENIA PROJEKTOWANEJ STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO ORAZ SPOSOBY, W JAKICH TE CELE I INNE PROBLEMY ŚRODOWISKA ZOSTAŁY UWZGLĘDNIONE PODCZAS OPRACOWYWANIA DOKUMENTU ANALIZA ZMIAN SPOSOBU ZAGOSPODAROWANIA OCENA WPŁYWU USTALEŃ STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO NA POSZCZEGÓLNE KOMPONENTY ŚRODOWISKA W SZCZEGÓLNOŚCI NA CELE I PRZEDMIOT OCHRONY OBSZARÓW NATURA 2000 ORAZ INTEGRALNOŚĆ TYCH OBSZARÓW PRZEWIDYWANE ZNACZĄCE ODDZIAŁYWANIA, W TYM ODDZIAŁYWANIA BEZPOŚREDNIE, POŚREDNIE, WTÓRNE, SKUMULOWANE, KRÓTKOTERMINOWE, ŚREDNIOTERMINOWE I DŁUGOTERMINOWE, STAŁE I CHWILOWE ORAZ POZYTYWNE I NEGATYWNE INFORMACJE O MOŻLIWYM TRANSGRANICZNYM ODDZIAŁYWANIU NA ŚRODOWISKO 81 2

3 9. ROZWIĄZANIA MAJĄCE NA CELU ZAPOBIEGANIE, OGRANICZENIE LUB KOMPENSACJĘ PRZYRODNICZĄ NEGATYWNYCH ODDZIAŁYWAŃ NA ŚRODOWISKO, MOGĄCYCH BYĆ REZULTATEM REALIZACJI STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO, W SZCZEGÓLNOŚCI NA CELE I PRZEDMIOT OCHRONY OBSZARU NATURA 2000 ORAZ INTEGRALNOŚĆ TEGO OBSZARU PROPOZYCJE DOTYCZĄCE METOD ANALIZY SKUTKÓW REALIZACJI POSTANOWIEŃ PROJEKTOWANEJ STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO ORAZ CZĘSTOTLIWOŚCI ICH PRZEPROWADZANIA ROZWIAZANIA ALTERNATYWNE DO ROZWIĄZAŃ PRZYJĘTYCH W STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WRAZ Z UZASADNIENIEM ICH WYBORU ORAZ OPISEM METOD DOKONANIA OCENY PROWADZĄCEJ DO TEGO WYBORU ALBO WYJAŚNIENIE BRAKU ROZWIĄŻAŃ ALTERNATYWNYCH, W TYM WSKAZANIE NAPOTKANYCH TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCYCH Z NIEDOSTATKÓW TECHNIKI LUB LUK WE WSPÓŁCZESNEJ WIEDZY STRESZCZENIE W JĘZYKU NIESPECJALISTYCZNYM SPIS TABEL SPIS RYSUNKÓW MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE 94 3

4 1. WSTĘP 1.1 Podstawa prawna Niniejsze opracowanie zostało sporządzone na potrzeby zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Istebna przyjętego Uchwałą Rady Gminy Istebna nr XVIII/141/2000 z dnia 29 czerwca 2000 r., zmienionego Uchwałą Nr XLII/38/2006 Rady Gminy Istebna z dnia 28 października 2006 r., Uchwałą Nr XXIV/230/2009 Rady Gminy Istebna z dnia 6 lipca 2009 r. i Uchwałą Nr XXXVI/346/2010 rady Gminy Istebna z dnia 5 listopada 2010 r., w związku z podjęciem przez Radę Gminy Istebna uchwały Nr X/56/2011 z dnia 28 września 2011 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Istebna. Podstawę prawną opracowania niniejszej prognozy stanowią dwie ustawy: 1) Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. nr 199, poz ze zm.); 2) Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.). W myśl Art. 46 pkt 1 ww. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku... przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wymagają projekty: koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, planów zagospodarowania przestrzennego oraz strategii rozwoju regionalnego. Art. 3. ust. 1 pkt 14, tej samej ustawy definiuje natomiast zakres działań składających się na strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko. Są to: - uzgodnienie stopnia szczegółowości informacji zawartych w prognozie oddziaływania na środowisko, - sporządzenie prognozy oddziaływania na środowisko, - uzyskanie wymaganych ustawą opinii, - zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Zakres prognozy oddziaływania na środowisko definiuje natomiast Art. 51 przedmiotowej ustawy. Informacje zawarte w prognozie oddziaływania na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 2, powinny być opracowane stosownie do stanu współczesnej wiedzy i metod oceny oraz dostosowane do zawartości i stopnia szczegółowości projektowanego dokumentu oraz etapu przyjęcia tego dokumentu w procesie opracowywania projektów dokumentów powiązanych 4

5 z tym dokumentem. Ponadto zakres niniejszej prognozy został uzgodniony z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Katowicach (Pismo nr WOOŚ-BB AB z dnia 9 marca 2011 r.) i z Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Cieszynie (Pismo nr ONS ZNS 5222/2/12 z dnia 26 marca 2012 r.). 1.2 Metody zastosowane przy sporządzaniu prognozy Zakres niniejszej prognozy odpowiada zakresowi zdefiniowanemu w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. nr 199, poz ze zm.). Zakres merytoryczny prognozy jest bardzo szeroki i obejmuje kompleks zagadnień związanych z problematyką ochrony i kształtowania środowiska przyrodniczego i kulturowego, ochroną zdrowia mieszkańców i zasobów naturalnych, kształtowaniem i ochroną walorów krajobrazowych. W trakcie sporządzania prognozy przeanalizowano rozwiązania funkcjonalnoprzestrzenne i pozostałe ustalenia projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego pod kątem ich zgodności z uwarunkowaniami określonymi w opracowaniu ekofizjograficznym oraz pod kątem ochrony środowiska, zwłaszcza istniejącego na terenie gminy obszaru Natura 2000, a także ochrony walorów środowiska kulturowego. Analizie poddano również ustalenia projektu studium dotyczące warunków zagospodarowania terenu. Przy sporządzaniu prognozy, jako stan odniesienia przyjęto charakterystykę stanu środowiska przyrodniczego oraz stan zagospodarowania terenu określony w opracowaniu ekofizjograficznym wykonanym na potrzeby przedmiotowego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 52 w/w ustawy, w prognozie oddziaływania na środowisko, uwzględniono także informacje zawarte w prognozach oddziaływania na środowisko sporządzonych dla innych, przyjętych już dokumentów, powiązanych z projektem dokumentu będącego przedmiotem postępowania. Dla poszczególnych terenów oceniono typy i rodzaje oddziaływań, a następnie zbilansowano te oddziaływania, w wyniku czego powstał obraz oddziaływania niekorzystnego, zrównoważonego, korzystnego (załącznik rysunkowy do prognozy). W dalszej części prognozy przedstawiono zabiegi łagodzące negatywne oddziaływanie wywołane realizacją ustaleń projektu Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Integralną częścią prognozy jest załącznik graficzny, stanowiący część kartograficzną prognozy w skali 1:

6 1.3 Informacje o zawartości i głównych celach projektowanego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz jejgo powiązaniach z innymi dokumentami Obszar opracowania obejmuje gminę wiejską Istebna, w jej granicach administracyjnych. Gmina Istebna wchodzi w skład powiatu cieszyńskiego, w województwie śląskim i graniczy z gminą miejską Wisła oraz z dwoma gminami wiejskimi powiatu żywieckiego Rajczą i Milówką. Zachodnia i południowa granica gminy stanowi jednocześnie granicę państwa, odpowiednio z Czechami i Słowacją. W związku z położeniem w pobliżu aglomeracji górnośląskiej, dobrym skomunikowaniem oraz wyjątkowymi walorami krajobrazowymi i przyrodniczymi gmina Istebna jest jednym z najatrakcyjniejszych terenów zarówno dla rozwoju turystyki i budownictwa mieszkaniowego w całym regionie górnośląskim. Pomimo faktu, że niniejsze opracowanie stanowi zmianę studium, to jest ono opracowaniem jednolitym przygotowanym, jako całkowicie nowy dokument planistyczny, ze względu na fakt, iż zapisy poprzedniego studium uległy znaczącej dezaktualizacji w zakresie podstaw prawnych, uwarunkowań, zamierzeń inwestycyjnych gminy i oczekiwań społecznych mieszkańców gminy Istebna. Ponadto, w związku z licznymi punktowymi zmianami, poprzedni dokument utracił spójność i nie stanowił już właściwego narzędzia do planowania rozwoju przestrzennego gminy. W trakcie procedury planistycznej po publikacji informacji o przystąpieniu do sporządzenia studium wpłynęło 117 wniosków o zmianę przeznaczenia terenów, co świadczy o skali oczekiwań mieszkańców w zakresie konieczności dokonania zmian. Znakomita większość dotyczyła zmiany przeznaczenia pod zabudowę mieszkaniową lub letniskową. Ponadto kilka wniosków dotyczyło rozbudowy infrastruktury turystycznej, głównie narciarskiej. Na terenie gminy Istebna obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz jego punktowe zmiany. Przedmiotowa zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego składa się z części tekstowej i graficznej. W Studium wyznaczono cztery strefy, w ramach których ustalono 14 kierunków rozwoju gminy. Wskazane kierunki uwzględniają zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zapewniają kształtowanie przestrzeni w gminie w sposób przemyślany oraz zgodny z potrzebami mieszkańców i władz gminy. W obszarach osadniczych wyznaczono obszary rozwoju zabudowy zwartej (Oz), obszary rozwoju zabudowy rozproszonej (Or i OrN), obszary rozwoju usług publicznych (Up), obszary cmentarzy (ZC) oraz o obszary rozwoju infrastruktury technicznej (IT). W strefie 6

7 aktywności gospodarczej wyznaczono obszary rozwoju usług (U), obszary rozwoju usług i produkcji, w tym składy i magazyny (U/P) i obszary rozwoju obsługi produkcji w gospodarstwach leśnych (RU). W strefie sportu i rekreacji wyznaczono obszary sportu i rekreacji całorocznej (US), obszary rozwoju sportu i rekreacji zimowej (USz) oraz obszary parkingu terenowego (KD-P). W strefie cennej przyrodniczo wyznaczono obszary lasów i zalesień (ZL), obszary łąk, pastwisk i pól (R), obszary zieleni urządzonej (ZP) i wody powierzchniowe (WS). na rysunku studium wskazano podstawowy układ drogowy oraz zaznaczono, iż na etapie realizacji miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy wyznaczyć dodatkowe drogi klasy lokalnej i dojazdowej zapewniające dojazd do terenów przeznaczonych pod zainwestowanie. Studium wskazuje także, że na terenach zabudowy zwartej należy dążyć, aby zabudowa mieszkaniowa i mieszkaniowo-usługowa tworzyła zwarte osiedla, dlatego dopuszcza się jedynie dalsze wypełnianie istniejących struktur osadniczych zabudowy mieszkaniowej. Na obszarach zabudowy rozproszonej należy zachować jej ekstensywny charakter, który służy drożności korytarzy ekologicznych. Na wszystkich terenach dopuszcza lokalizację dróg oraz wszelkich sieci i urządzeń infrastruktury technicznej. Wskazane dopuszczalne przeznaczenia uwzględniają zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zapewniają kształtowanie przestrzeni w gminie w sposób przemyślany oraz zgodny potrzebami mieszkańców i władz gminy. Na terenach, gdzie studium dopuszcza różne formy zagospodarowania w obrębie jednego przeznaczenia dopuszczono określenie w planach miejscowych przeznaczenia terenu pod wybraną funkcję. Za zgodne ze studium uznaje się także wprowadzenie w planach miejscowych zakazu zabudowy, w tym również zmianę przeznaczenia terenu, na obszarach istniejących aktywnych osuwisk oraz osuwisk skartowanych w przyszłości. W zakresie ochrony ładu przestrzennego oraz najcenniejszych obszarów przyrodniczych w niniejszym studium wskazuje się tereny wyłączone spod zabudowy: 1. Tereny rolne R (za wyjątkiem dróg, wszelkich sieci i urządzeń infrastruktury technicznej oraz zbiorników małej retencji). 2. Zieleni nieurządzonej Z (za wyjątkiem dróg, wszelkich sieci i urządzeń infrastruktury technicznej oraz zbiorników małej retencji). 3. Tereny lasów ZL (za wyjątkiem zabudowy związanej z gospodarką leśną, dróg, wszelkich sieci i urządzeń infrastruktury technicznej oraz zbiorników małej retencji). 4. Tereny w odległości mniejszej niż 5 m od brzegu cieków wodnych. 7

8 Ponadto wskazano, że na pozostałych terenach obiekty budowlane powinny się znajdować w odległościach wynikających z przepisów odrębnych. W niniejszym Studium nie wyznacza się obszarów przestrzeni publicznych w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dopuszcza się wyznaczenie przestrzeni publicznych w planach miejscowych. Za przestrzenie o znaczeniu publicznym uznaje się tereny: dróg publicznych, tereny obiektów administracji, obiekty usług oświaty, zdrowia, ośrodki kultury, tereny zieleni urządzonej, sportu i rekreacji oraz cmentarze. 8

9 2. STAN ŚRODOWISKA 2.1. Istniejący stan środowiska Położenie administracyjne i geograficzne Obszar opracowania obejmuje gminę wiejską Istebna, w jej granicach administracyjnych. Gmina położona jest na styku trzech granic państwowych. Jej zachodnia granica jest jednocześnie granicą polsko-czeską, natomiast południowa granicą polsko-słowacką. Gmina znajduje się w powiecie cieszyńskim i sąsiaduje z gminą miejską Wisła oraz z dwoma gminami wiejskimi powiatu żywieckiego Rajczą i Milówką (Ryc.1.). Istebna posiada dobre połączenie drogowe drogą wojewódzką nr 943, która łączy się z drogą krajową nr 69 Bielsko-Biała przejście graniczne w Zwardoniu. Droga ta jest obecnie modernizowana, a częściowo już zmodernizowana, do klasy drogi ekspresowej, natomiast w Bielsku-Białej łączy się z drogą krajową nr 1 prowadzącą z Gdańska przez Toruń, Łódź do przejścia granicznego w Cieszynie. Jest ona częścią europejskiej trasy E75 prowadzącą dalej przez Węgry do Aten. Do Warszawy jest ok. 400 km, do Katowic niewiele ponad 100 km, a do Cieszyna niemal 40 km. Ryc.1. Lokalizacja obszaru opracowania (Źródło: opracowanie własne) 9

10 Gmina Istebna zajmuje powierzchnię 84,25 km 2 i jest pod względem powierzchni jedną z największych gmin powiatu cieszyńskiego. W pierwszym kwartale 2012 roku gminę zamieszkiwało osób. Siedzibą władz gminy jest miejscowość Istebna, gmina podzielona jest zaledwie na 3 sołectwa. Według regionalizacji fizycznogeograficznej Kondrackiego gmina Istebna znajduje się na obszarze Europy Zachodniej w megaregionie Karpaty, Podkarpacie i Nizina Panońska (5), na obszarze prowincji Karpaty Zachodnie z Podkarpaciem (51). Uszczegóławiając położenie fizycznogeograficzne gminy możemy powiedzieć, że należy do podprowincji Zewnętrzne Karpaty Zachodnie (513), do makroregionu Beskidy Zachodnie ( ) i do mezoregionu Beskid Śląski (513.45). Mezoregion Beskid Śląski, do którego należy gmina Istebna, rozpościera się pomiędzy doliną Olzy na zachodzie a doliną Soły, Kotliną Żywiecką i Bramą Wilkowiską na wschodzie i na terytorium Polski zajmuje ok. 560 km 2. Zbudowany jest z piaskowców godulskich i istebniańskich, w mniejszym stopniu z fliszu magurskiego. Jest to rejon bardzo eksponowany na napływające masy powietrza polarno-morskiego i w związku z tym występują tu bardzo wysokie opady deszczu i śniegu. W Beskidzie Śląskim początek bierze Wisła oraz znajduje się bałtycko-czarnomorski dział wodny. Najwyższymi szczytami są Skrzyczne (1257 m), Barania Góra (1220 m) i Klimczok (1117 m) Budowa geologiczna i rzeźba terenu Gmina Istebna wchodzi w skład dwóch zasadniczych jednostek: geologicznych płaszczowiny śląskiej i płaszczowiny magurskiej, rozdzielonych wąską jednostką przedmagurską. Poszczególne jednostki są dodatkowo pocięte uskokami, z których największy na linii Istebna - Młoda Góra o przebiegu z SE na NW ciągnie się na długości 4 km. W budowie wszystkich trzech jednostek dominuje flisz karpacki w postaci rozmaitych form łupków i piaskowców pochodzących z górnej kredy i z trzeciorzędu. Północną część obszaru budują fliszowe utwory płaszczowiny śląskiej, na którą składają się górnokredowe warstwy godulskie (łupki i piaskowce cienkoławicowe) i górnokredowe warstwy istebniańskie (złożone przeważnie z piaskowców, piaskowców zlepieńcowatych i łupków), nad którymi zalegają trzeciorzędowe eoceńskie łupki ciemne i pstre oraz piaskowce ciężkowickie. Budują one między innymi pasmo Gańczorki. Na południe od doliny Olzy napotykamy eoceńskie łupki i piaskowce warstw hieroglifowych oraz oligoceńskie łupki menilitowe z rogowcami, które budują m. in. górę Tyniok. Sekwencję serii śląskiej kończą oligoceńskie piaskowce i łupki warstw krośnieńskich. Na południu oraz w środkowej części gminy występują górnokredowe 10

11 utwory płaszczowiny magurskiej z pasmami pstrych łupków i margli. Należą do nich także, budujące Wawrzaczów Groń, paleoceńskie łupki ciemne ze znaleziskami kopalnej fauny. Trzeciorzędowe piaskowce z Łyski i oligoceńskie łupki i piaskowce warstw podmagurskich budują największą powierzchnię tej serii osadowej na terenie gminy. Pomiędzy wspomnianymi płaszczowinami występują utwory północnej i południowej części jednostki przedmagurskiej wykształcone głównie jako oligoceńskie piaskowce i łupki warstw krośnieńskich z gruboławicowymi piaskowcami w spągu oraz pstrymi marglami i łupkami. Piaskowce i łupki krośnieńskie budują m.in. całe pasmo Ochodzitej. Najmłodsze osady na terenie gminy to utwory czwartorzędowe, występujące głównie w dolinach rzecznych i dolnych partiach stoków. W krajobrazie najbardziej charakterystycznym elementem jest wyraźna plejstoceńska terasa rzeczna na prawym brzegu Olzy między Zaolziem a ujściem Olecki. Terasa ta, zbudowana ze żwirów, piasków i gliny, wznosi się na 4-12 m nad poziom rzeki. Ponadto wzdłuż Olzy (poza odcinkami przełomowymi) oraz w końcowych odcinkach większych potoków występują holoceńskie terasy zalewowe, zbudowane ze żwirów, piasków i gliny, wznoszące się 1-3 m powyżej poziomu rzeki. Rzeźba terenu jest bardzo urozmaicona, a dominującą formą są pogórza z fragmentami zrównań, przy czym najwyższe wzniesienia mają charakter ostańcowy, natomiast niższe zostały sklasyfikowane jako góry niskie i pogórza z fragmentami zrównań mioceńskich. Rzeźbę terenu uzupełniają niewielkie fragmenty niskich pogórzy i obniżeń śródgórskich. Deniwelacje na terenie gminy sięgają 500 metrów. Najniżej położone tereny, w korycie rzeki Olzy, znajdują się na wysokości oko 450 m n.p.m. natomiast najwyżej położony punkt szczyt Kiczory osiąga wysokość 989,6 m n.p.m. W ukształtowaniu terenu dominują rozległe, kopulaste szczyty górskie z licznymi spłaszczeniami, przechodzące w strome stoki o nachyleniu sięgającym nawet 40. Przebiegające przez teren gminy grzbiety posiadają głównie orientację równoleżnikową. Na północny grzbiet z kulminacją Kiczory stanowi naturalną granicę gminy i jednocześnie jest działem wodnym l rzędu oddzielający zlewnie Wisły i Olzy. Południową granicę zlewni Olzy stanowi grzbiet rozpoczynający się kulminacją Ochodzitej (895,0 m n.p.m.), a ciągnący się aż po Łupienie na granicy z Republiką Czeską i dalej już po stronie czeskiej. Grzbiet ten jest jednocześnie fragmentem europejskiego działu wodnego rozdzielającego zlewisko Morza Bałtyckiego od zlewiska Morza Czarnego. Południową granicę gminy oraz granicę państwową ze Słowacją wyznacza niższy grzbiet ciągnący się od Solowego Wierchu i schodzący do doliny Czadeczki. Wschodnią granicę gminy stanowi jedyny grzbiet o rozciągłości południkowej, ciągnący się od Karolówki przez Gańczorkę, Tyniok, Koci Zamek, 11

12 Ochodzitą po Trojaki. Z pomniejszych grzbietów na uwagę zasługuje południowo-wschodnia odnoga Kiczory z kulminacjami Tokarzonki i Młodej Góry. Doliny górskich potoków są wąskie, o znacznym wcięciu, a ich dna są zazwyczaj w całości zajęte przez koryta cieków. Doliny większych cieków są płaskodenne (wyjątek przełomowy odcinek Olzy) z wyraźnymi terasami zalewowymi. Podobnie jak na pozostałym obszarze Karpat Fliszowych nieodłącznym elementem istebniańskiej rzeźby terenu są osuwiska. Największe ich nagromadzenia znajdują się na północnych i zachodnich stokach Ochodzitej oraz na lewym zboczu doliny Olzy w rejonie Groniczków. Ryc.2. Rzeźba trenu (Źródło: opracowanie własne na podstawie danych WODGiK) 12

13 Surowce mineralne Na obszarze gminy Istebna znajdują się jedynie złoża pospolitych surowców budowlanych przydatne do eksploatacji, głównie piaskowców. Na terenie gminy znajdują się trzy nieczynne kamieniołomy (eksploatację zakończono w latach 90.). Dwa zlokalizowane są w pobliżu drogi z Koniakowa do Milówki (w masywie Ochodzitej oraz między Ochodzitą i Kocim Zamkiem); eksploatowano w nim piaskowce. Trzeci kamieniołom znajduje się na Kocurzonce. Tylko złoże Koci Zamek jest udokumentowane posiada numer ewidencyjny MIDAS (586). Ponadto na terenie gminy rozsiane są liczne drobne, nieczynne wyrobiska po dawnej eksploatacji surowców skalnych Gleby W pokrywie glebowej dominują gleby brunatne kwaśne powstałe ze zwietrzeliny skał fliszu karpackiego. Gleby brunatne kwaśne powstały ze skał ubogich w związki zasadowe. Morfologicznie są podobne do gleb brunatnych właściwych, z tym że w całym profilu nie zawierają węglanów. Gleby te w całym profilu nie zawierają węglanów, zwłaszcza CaCO 3, nie wykazują także oglejenia. Stopień wysycenia kompleksu sorpcyjnego kationami o charakterze zasadowym wynosi poniżej 30% w przypadku brunatnych kwaśnych typowych i nawet poniżej 20% w przypadku bielicowanych. Tworzą głównie siedliska uboższego lasu mieszanego świeżego grądy wysokie, a w górach także buczyny karpackiej. W ich składzie granulometrycznym przeważają gliny ciężkie i średnie, we fragmentach pylaste oraz gliny lekkie. Dna dolin cieków przepływających przez obszar gminy pokrywają płytkie i silnie szkieletowe mady górskie, natomiast na południe od Istebnej, na zboczu potoku Gliniany zachował się niewielki płat gleby płowej wytworzonej na wietrzeniowych glinach ciężkich pylastych. Ze względu na ukształtowanie terenu oraz budowę geologiczną praktycznie cały obszar gminy jest narażony na intensywną erozję pokrywy glebowej. Negatywne oddziaływanie człowieka na powierzchnię ziemi charakteryzuje się pogorszeniem jakości gleb tj. procesami degradacji lub dewastacji gleb zarówno w zakresie ich właściwości mechanicznych, jak i składu chemicznego. Głównie czynniki mające wpływ na powierzchnię ziemi to m.in. mechaniczne niszczenie pokrywy glebowej wskutek procesów urbanizacji i niewłaściwie prowadzonych prac w rolnictwie, chemiczne zanieczyszczenie gleb, a w tym zakwaszenie, zasolenie oraz zanieczyszczenie metalami ciężkimi, które związane jest z emisją zanieczyszczeń do powietrza, stosowaniem nadmiernej ilości nawozów sztucznych i środków ochrony roślin oraz składowaniem odpadów komunalnych i przemysłowych. Potencjalnym źródłem zanieczyszczeń gleby na terenie gminy Istebna są dawne składowiska 13

14 odpadów oraz miejsca nielegalnego deponowania odpadów tzw. dzikie wysypiska. Niestety w dalszym ciągu ma miejsce tworzenie nowych miejsc nielegalnego składowania odpadów, szczególnie można to zaobserwować wzdłuż dróg, jak również na terenie nieużytków. Szansą na likwidację nielegalnych składowisk jest nowa ustawa, która nakłada na gminę obowiązek organizowania wywozu śmieci i pobierania stałych opłat od wszystkich mieszkańców. Niestety gleby na terenie gminy nie są objęte bieżącym monitoringiem. Z badań przeprowadzonych w połowie lat 90. przez Stację Chemiczno-Rolniczą w Gliwicach wynika, że gleby obszaru gminy Istebna mają odczyn kwaśny. Wartość ph mieści się w granicach 3,0-6,2, a zmierzone zawartości metali ciężkich nie odbiegają znacząco od poziomu naturalnego. Gleby gminy Istebna mają zatem parametry zbliżone do grupy gleb o 0 stopniu zanieczyszczenia. Warto pamiętać, że przez obszar opracowania przebiegają drogi wojewódzkie, w związku z czym, parametry gleb na tym obszarze wykazują najpewniej większe zanieczyszczenie aniżeli uśrednione wartości dla całej gminy Wody powierzchniowe i zagrożenie powodziowe Gmina Istebna jest jedną z kilku w Polsce, przez które przebiega europejski dział wodny rozdzielający zlewiska dwóch mórz, w tym przypadku Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego. Ponadto w północnej części gminy znajduje się dział wodny I rzędu rozdzielający dwie główne rzeki Polski Wisłę i Odrę. Przeważająca część gminy jest odwadniana przez Olzę, prawobrzeżny dopływ Odry. Południowa część gminy jest natomiast odwadniana przez Czadeczkę i jej dopływy, z których największy to Krężelka, w dorzeczu Dunaju. Sieć rzeczna na obszarze gminy jest dobrze rozwinięta, przeważają cieki o charakterze stałym. Przebieg działów wodnych jest pewny. Główną rzeką gminy jest Olza, której źródła znajdują się na stokach Gańczorki na wysokości około 870 m n. p. m. Drugim ważnym ciekiem na terenie gminy jest znacznie mniejsza, ale należąca do zlewiska Morza Czarnego Czadeczka, która rozpoczyna swój bieg w źródle położonym na wysokości około 700 m n.p.m. Na terenie opracowania przeważa odpływ z półrocza zimowego, który w zlewni Olzy stanowi ponad 55% odpływu rocznego. W przebiegu odpływu wyraźnie zaznaczają się dwa wezbrania: wiosenne, roztopowe trwające od marca do kwietnia oraz letnie z kulminacja w lipcu. Wiosną występują największe przepływy przekraczające nawet 170% średniego rocznego przepływu. Drugorzędne wezbranie lipcowe osiąga jedynie 120% wartości przepływu średniego. Najmniejsze wartości przepływu obserwowane są jesienią, kiedy na Olzie odnotowywane jest 60% średniego rocznego przepływu. 14

15 Ryc.3. Cieki wodne na obszarze opracowania (Źródło: opracowanie własne na podstawie danych WODGiK) Obszary górskie sprzyjają występowaniu naturalnych wypływów wód podziemnych w postaci źródeł, młak, wycieków i wysięków. Średnia gęstość występowania źródeł na tym terenie waha się od 4 do 5 na 1 km 2. Większość wypływów (głównie młak i źródeł zwietrzelinowych) charakteryzuje się znacznymi wahaniami wydajności ze względu na szybką reakcję na opad atmosferyczny. Największe zagrożenie powodziowe stwarzają: rzeka Olza i jej lewy dopływ Raztoka oraz Czadeczka wraz z Krężelką. Do najbardziej zagrożonych obszarów na terenie gminy należą: dolina rzeki Olzy, w tym zabudowa Zaolzia, zabudowa w rejonie mostu przy drodze DW 941, przysiółki Szymcze i Suszki oraz dolina Czadeczki w jej dolnym biegu, zwłaszcza przysiółek Czadeczka i zabudowa w rejonie ujścia Krężelki. Ze względu na stopień przekształcenia antropogenicznego terenu gminy, wszystkie wody powierzchniowe narażone są na zanieczyszczenia związane z wprowadzaniem do rzeki ścieków komunalnych i przemysłowych, zanieczyszczenia obszarowe spływające z wodami opadowymi z terenów użytkowanych rolniczo i utwardzonych terenów komunikacyjnych. Ze zbiorowego zaopatrzenia w wodę w 2010 roku korzystało niewiele ponad 36% mieszkańców, natomiast ścieki do kanalizacji odprowadza mniej niż 30% mieszkańców. 15

16 W województwie śląskim badaniami objętych będzie 154 jednolitych części wód rzecznych, na których zlokalizowanych będzie 179 punktów pomiarowo-kontrolnych. Dwa z nich, na Olzie i na Czadeczce, zlokalizowane są na terenie gminy Istebna. Pod względem elementów biologicznych, Olza na terenie gminy została sklasyfikowana do I klasy na podstawie makrofitowego wskaźnika rzecznego (MIR) i do III klasy pod względem wskaźnika okrzemkowego (IO). Pod względem stanu fizycznego, warunków tlenowych, zanieczyszczeń organicznych, zasolenia, zakwaszenia, substancji biogennych oraz zanieczyszczeń specyficznych, wszystkie oceniane wskaźniki pozwoliły na zaliczenie jej do I klasy czystości. W przypadku wszystkich ocenianych substancji priorytetowych stan Olzy został oceniony jako dobry. Spośród pozostałych badanych wskaźników nie stwierdzono występowania węglowodorów ropopochodnych ani związków fenolowych. Czadeczka, w punkcie zlokalizowanym w miejscowości Jaworzynka, pod względem elementów biologicznych zarówno z uwagi na wskaźniki okrzemkowy jak i na makrofitowy wskaźnik rzeczny, została zaliczona do klasy III. Pod względem biochemicznego zapotrzebowanie tlenu w cyklu 5 dniowym, Czadeczka została zakwalifikowana do klasy II, natomiast pod względem pozostałych wskaźników z zakresu stanu fizycznego, warunków tlenowych, zanieczyszczeń organicznych, zasolenia, i zakwaszenia - do klasy I. Spośród substancji biogennych, poniżej stanu dobrego została oznaczona zawartość fosforanów, a spośród zanieczyszczeń specyficznych zawartość baru, miedzi i fenoli lotnych została sklasyfikowana jako II klasa. Pozostałe wskaźniki, które podlegały ocenie wykazały I klasę czystości. W przypadku wszystkich ocenianych substancji priorytetowych i innych substancji zanieczyszczających stan Czadeczki został oceniony jako dobry. Niestety w gminie Istebna nie prowadzono badań osadów wodnych rzek i jezior wykonywanych w ramach podsystemu PMŚ - Monitoring jakości śródlądowych wód powierzchniowych. Punkt pomiarowy zlokalizowany najbliżej obszaru opracowania znajduje się na Olzie w Cieszynie. W tym miejscu stwierdzono osady zanieczyszczone trwałymi związkami organicznymi takimi jak: wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), pestycydy chloroorganiczne i polichlorowane bifenyle (PCB). Trwałe zanieczyszczenia organiczne (TZO) to oparte na węglu związki chemiczne i mieszaniny, związki uboczne pochodzenia antropogenicznego, które uwolnione do środowiska rozprzestrzeniają się poprzez powietrze i wodę do obszarów znacznie oddalonych od źródeł ich emisji. Trwałe zanieczyszczenia organiczne jako związki bardzo silnie toksyczne powodują bardzo duże zagrożenie dla środowiska. Obecność wysokich zawartości potencjalnie szkodliwych składników w osadach ujemnie wpływa na jakość środowiska wód powierzchniowych. Zanieczyszczone osady mogą 16

17 szkodliwe oddziaływać na zasoby biologiczne wód powierzchniowych i często pośrednio na zdrowie człowieka. Występujące w osadach metale ciężkie i inne substancje niebezpieczne mogą akumulować się łańcuchu troficznym do poziomu który jest toksyczny dla organizmów wodnych, zwłaszcza drapieżników, a także mogą stwarzać ryzyko dla ludzi. Podczas powodzi zanieczyszczone osady mogą być natomiast przemieszczane na gleby tarasów zalewowych albo transportowane w dół rzek. Ocena wód ujmowanych do celów zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia Wymagania jakości wód ujmowanych do celów zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia (Dz.U. nr 204, poz.1728). Na terenie gminy, znalazły się dwa punkty pomiarowe, jednak jakość wody nie odpowiadała poszczególnym kategoriom określonym w rozporządzeniu przede wszystkim w zakresie zanieczyszczenia bakteriologicznego. Woda w tych punktach została zatem zakwalifikowana poniżej kategorii A3. Ocena wód pod względem wymagań, jakim powinny odpowiadać wody śródlądowe będące środowiskiem życia ryb w warunkach naturalnych Ocenę wód pod względem wymagań, jakim powinny odpowiadać wody śródlądowe będące środowiskiem życia ryb w warunkach naturalnych przeprowadzi się zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 4 października 2002 r. (Dz. U. Nr 176, poz. 1455). Na terenie gminy Istebna, ani w jej najbliższym sąsiedztwie nie prowadzono jednak takich badań. Ocena eutrofizacji jednolitych części wód powierzchniowych Ocena eutrofizacji przeprowadzona została w oparciu o 194 punkty pomiarowe badane w latach Podstawą oceny rzek były wskaźniki biologiczne: fitobentos i chlorofil oraz fizykochemiczne: BZT5, OWO, azot amonowy, azot Kjeldahla, azot azotanowy, azot ogólny, fosfor ogólny i fosforany. Na terenie gminy Istebna badaniem objęta została Olza i Czadeczka. Obie rzeki sklasyfikowano jako eutroficzne. W skali całego województwa wartości graniczne określone dla dobrego stanu wód najczęściej przekraczały wskaźniki: azot Kjeldahla, fosfor ogólny, BZT5 oraz fitobentos. Eutrofizacja, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt.11 Dyrektywy Rady z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (91/271EWG) oznacza wzbogacenie wody składnikami odżywczymi, szczególnie związkami 17

18 azotu i/lub fosforu, powodującymi przyspieszony wzrost glonów i wyższych form życia roślinnego, co jest przyczyną niepożądanych zakłóceń równowagi wśród organizmów żyjących w wodzie. Sporządzanie oceny eutrofizacji jest obowiązkiem wynikającym z art. 47 ust. 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U nr 115 poz. 1229) Wody podziemne Według regionalizacji hydrogeologicznej Polski według J. Malinowskiego gmina Istebna należy do bardzo dużego regionu karpackiego. Biorąc pod uwagę warunki litologicznosturkturalne, podzielono go na subregiony, w związku z czym możemy mówić, że Istebna należy do subregionu zewnątrzkarpackiego. Wody podziemne występują tu w postaci wód szczelinowych, rzadziej szczelinowo-porowych w utworach kredy i paleogenu. W większych dolinach rzecznych występują wody porowe w utworach czwartorzędowych. Zwierciadło wód podziemnych w partiach wododziałowych zalega na głębokości m, natomiast w dnach dolin zaledwie kilka metrów poniżej poziomu terenu. Na całym obszarze brak izolacji pierwszego poziomu wodonośnego. Wody podziemne zasilane są głównie przez bezpośrednią infiltracje wód opadowych, dlatego zmiany położenia zwierciadła zachodzą gwałtownie i krótkotrwale, po silnych opadach. Ryc.4. Główne użytkowe poziomy wodonośne (Źródło: opracowanie własne na podstawie danych PSH) 18

19 Północna część gminy leży w zasięgu Głównego Zbiornika Wód Podziemnych GWZP nr 348 Zbiornik warstw Godula (Beskid Śląski). Zbiornik Beskid Śląski (GZWP nr 348) ma powierzchnię 410 km 2. Tworzą go kredowe warstwy godulskie, które zbudowane są z gruboławicowych (do 0,70 m) piaskowców średnio- i gruboziarnistych, z wkładkami łupków ilastych (Chowaniec i in., 2005a). Piaskowce gruboławicowe są przepuszczalne do głębokości m p.p.t. Najbardziej przepuszczalna jest strefa przypowierzchniowa o miąższości m, w której wartość współczynnika filtracji wynosi od 0,1 do 2,0 m/d. Wody podziemne województwa śląskiego poddawane są zarówno presjom ilościowym jak i jakościowym. Niezbędnym elementem sprawnej ochrony wód jest monitoring jej stanu. Dostarcza on danych o aktualnym stanie wód, pozwala oceniać skutki stosowanej polityki ekologicznej i podejmowanych w jej ramach działań ochronnych, a także przewidywać zmiany zachodzące w wyniku zamierzonych działań. W wyniku monitoringu oceniany jest stan chemiczny (jakość), jak również stan ilościowy wód podziemnych. W roku 2010 badania wód podziemnych w województwie śląskim prowadzone były w oparciu o krajową sieć pomiarową modyfikowaną pod kątem dostosowania do wymagań Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz sieć regionalną uzupełniającą badania pod kątem ochrony Głównych Zbiorników Wód Podziemnych wykorzystywanych do celów pitnych. Badaniami objęto 81 punktów w sieci krajowej i 63 punkty w sieci regionalnej. Na obszarze gminy Istebna znalazł się tylko jeden z punktów pomiarowych 11394/K. Wody pobrane w tym punkcie zostały zakwalifikowane do klasy III i ich stan został określony jako dobry Powietrze atmosferyczne Zanieczyszczenia powietrza są główną przyczyną globalnych zagrożeń środowiska przyrodniczego. Wpływają one również bezpośrednio na zdrowie ludzi, zwierząt i roślin, a także mogą niekorzystnie wpływać na glebę, wodę i inne elementy środowiska przyrodniczego. Ważną cechą zanieczyszczeń powietrza jest możliwość ich przenoszenia na znaczną odległość. Dopuszczalne wartości stężeń substancji zanieczyszczających w powietrzu, określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 r. (Dz.U ). Jak wynika z raportu Stan Środowiska w województwie śląskim w 2010 r., podstawowym źródłem zanieczyszczeń na terenie Śląska jest emisja antropogeniczna pochodząca głównie z działalności przemysłowej (emisja punktowa), z sektora bytowego (emisja powierzchniowa) oraz komunikacji (emisja liniowa). W związku z położeniem gminy z dala od dużych zakładów przemysłowych największy udział w zanieczyszczeniu powietrza ma emisja z sektora bytowego oraz emisja komunikacyjna związana z przebiegiem dróg wojewódzkich. 19

20 Wielkość emisji z palenisk i kotłowni domowych zależna jest przede wszystkim od rodzaju instalacji grzewczych, rodzaju stosowanych w nich paliw i stopnia izolacji termicznej budynków. Decyduje o tym w dużej mierze wiek budynków. Gmina Istebna charakteryzuje się znacznym udziałem zabytkowych budynków budowanych, często znacznie sprzed 1944 r., o dużych stratach cieplnych, w których dominują indywidualne instalacje grzewcze na paliwa stałe: piece oraz kotły węglowe starego typu. Istotnym zagrożeniem dla stanu powietrza atmosferycznego jest spalanie odpadów w piecach domowych oraz coraz powszechniejsze opalanie domów drewnem, które może stać się istotnym źródłem emisji m.in. wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych. Ponadto z tego sektora emitowane są głównie: dwutlenek siarki, tlenki azotu, tlenek węgla, węglowodory oraz znaczne ilości pyłów. W przeciwieństwie do zakładów przemysłowych, lokalne systemy grzewcze nie są wyposażone w urządzenia ochrony powietrza, a emitowane przez nie zanieczyszczenia nie podlegają żadnej kontroli w związku z czym wielkość tej emisji jest trudna do oszacowania. Mimo wprowadzania nowych technologii spalania konwencjonalnych paliw przez gospodarstwa domowe a także stosowania paliw gazowych, ogrzewania geotermalnego, działania te nie są jeszcze prowadzone na taką skalę, aby w sposób istotny wpłynąć na poprawę obecnego stanu, zwłaszcza ze względu na rachunek ekonomiczny gospodarstw domowych. Na obszarze gminy emisja komunikacyjna ma mniejszy udział w zanieczyszczaniu powietrza, jednak potencjalne zagrożenie dla stanu powietrza atmosferycznego stanowią przebiegające przez teren gminy dwie drogi wojewódzkie oraz drogi powiatowe i gminne. Emisja zanieczyszczeń powodowana przez ruch komunikacyjny powstaje podczas: spalania paliw w silnikach, ocierania jezdni, opon i hamulców oraz wtórnego unoszenia drobin pyłu z powierzchni dróg (tzw. emisja wtórna). Szczególna uciążliwość ruchu drogowego wynika ze sposobu wprowadzania zanieczyszczeń do powietrza (nisko nad ziemią, znacznego natężenia ruchu samochodowego oraz przebiegu dróg pomiędzy zabudową). W wyniku spalania paliwa dostają się do atmosfery zanieczyszczenia gazowe, głównie: dwutlenek węgla, tlenek węgla, tlenki azotu, węglowodory, aldehydy, tlenki siarki. Powstające pyły zawierają związki ołowiu, kadmu, niklu, miedzi, a także wyższe węglowodory aromatyczne. Ilość emitowanych zanieczyszczeń zależy od wielu czynników, między innymi od natężenia i płynności ruchu, konstrukcji silnika i jego stanu technicznego, zastosowania dopalaczy i filtrów, rodzaju paliwa, parametrów technicznych i stanu drogi. Ze względu na osiadanie zanieczyszczeń atmosferycznych są one także źródłem skażenia wód powierzchniowych, gleb, roślinności oraz mają bardzo niekorzystny wpływ na życie i zdrowie ludzi. 20

21 Na obszarze gminy nie ma dużych zakładów przemysłowy emitujący zanieczyszczenia, ale ze wzglądu na wyjątkowo łatwą migracje zanieczyszczeń atmosferycznych odczuwalne jest zanieczyszczenie emitowane przez zakłady na terenie Aglomeracji Górnośląskiej oraz Rybnickiego Okręgu Węglowego. Do największy emitentów zaliczyć można zakłady: elektrownie Rybnik, Jaworzno III, Łagisza, Łaziska, Halemba, elektrociepłownie: EC Nowa w Dąbrowie Górniczej i Będzin w Będzinie, Zespół Elektrociepłowni Bielsko- Biała, Spółka Energetyczna Jastrzębie w Jastrzębiu Zdroju, ArcelorMittal Poland Oddział w Dąbrowie Górniczej, oraz Kompania Węglowa Oddział Zakład Elektrociepłownie. Nie bez znaczenia dla stanu powietrza atmosferycznego na terenie gminy Istebna jest także wielkość emisji z Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego na terenie Czech. Ocenę jakości powietrza w województwie śląskim, obejmującą 2010 rok, przeprowadzono w oparciu o wyniki badań ze 159 stanowisk pomiarowych. W 2010 roku zakłady z terenu województwa śląskiego, uznanego za szczególnie uciążliwe dla środowiska, wyemitowały do atmosfery ogółem 703,2 tys. ton zanieczyszczeń pyłowych i gazowych (bez dwutlenku węgla). Emisja zanieczyszczeń pyłowych ukształtowała się na poziomie 13,4 tys. (o 14,3% wyższym w porównaniu z rokiem poprzednim), co stanowiło 21,4% emisji krajowej. W ogólnej emisji pyłów największy udział miały pyły ze spalania paliw (62,3%). Emisja zanieczyszczeń gazowych (bez dwutlenku węgla) ukształtowała się na poziomie 689,8 tys. ton (o 7,0% wyższym w stosunku do 2009 roku) i stanowiła 40,5% emisji w kraju. Wśród emitowanych zanieczyszczeń gazowych (bez dwutlenku węgla) dominowały: metan (56,3%), tlenek węgla (20,0%) i dwutlenek siarki (13,4%). W 2010 roku, w porównaniu do roku poprzedniego, w województwie wystąpił po raz pierwszy od dziesięciu lat, wzrost o 11% dwutlenku siarki, 10% tlenków azotu, 44% tlenku węgla, 14% pyłu zawieszonego oraz 15% dwutlenku węgla (tabela 1). Jeszcze gorzej było na terenie powiatu cieszyńskiego gdzie wzrost ten wyniósł odpowiednio 20% w przypadku tlenków azotu, 36% w przypadku dwutlenku węgla i aż 46% w przypadku pyłu zawieszonego. O 3% w porównaniu do roku 2009 spadło zanieczyszczenie dwutlenkiem siarki, natomiast zanieczyszczenie tlenkiem węgla wzrosło, ale jedynie o 15%. Tab.1. Procentowe zmiany stężeń w roku 2010 w stosunku do roku Źródło: Raport WIOŚ 2010 Obszar Dwutlenek siarki Tlenki azotu Tlenek węgla Dwutlenek węgla Pył zawieszony Województwo śląskie Powiat cieszyński Powiat bielski Powiat żywiecki

22 Tendencję do przekraczania poziomów dopuszczalnych średniorocznych, wykazuje przede wszystkim pył zawieszony PM10. Znacznie większe stężenia obserwowane są w okresie od października do marca, czyli w sezonie grzewczym. W porównaniu do sezonu letniego, w sezonie zimowym zwiększa się prawie dwukrotnie lub trzykrotnie częstość przekraczania poziomu 24-godzinnego pyłu zawieszonego oraz stężeń pyłu PM10 i PM2,5, a od ośmio do ponad dwudziestokrotnie stężeń benzo(a)pirenu. W 2010 roku wartości 90,4 percentyla dla stężeń 24-godzinnych pyłu zawieszonego PM10 przekroczyły poziom 50 µg/m3 na wszystkich stanowiskach, osiągając maksymalne przekroczenie o 166% w Aglomeracji Górnośląskiej, o 200% w aglomeracji rybnicko-jastrzębskiej, o 100% w Bielsku-Białej, o 61% w Częstochowie oraz 214% w strefie śląskiej. W ciepłej porze roku, wysokie usłonecznienie, przy wysokich temperaturach maksymalnych sprzyjają występowaniu podwyższonych stężeń ozonu przyziemnego. Stężenia 8- godzinne ozonu od 2005 roku przekraczają poziom docelowy oraz wykazują przekroczenia dopuszczalnej ilości 25 dni z przekroczeniem poziomu docelowego w roku kalendarzowym uśrednione w ciągu trzech lat. W okresie jedenastu lat na stacjach pozamiejskich, tylko w 2002 roku, średnia liczba dni była niższa niż 25. Ryc.5. Pył zawieszony w województwie śląskim (Źródło: Raport WIOŚ 2010) Średnie roczne stężenia dwutlenku azotu, poza stacją komunikacyjną w Chorzowie, mieściły się w przedziale od 30% do 83% poziomu dopuszczalnego, maksymalne 1 godzinne 22

23 stężenia dwutlenku azotu wyniosło 198 µg/m 3 i wystąpiło w Katowicach ul. Kossutha. Średnie roczne stężenia benzenu nie przekroczyły poziomu dopuszczalnego, podobnie jak stężenia poszczególnych metali ciężkich: ołowiu, arsenu, kadmu i niklu. Maksymalne stężenie 8-godzinne tlenku węgla osiągnęły najwyższe poziomy w Rybniku na stacji tła miejskiego oraz w Częstochowie, na stacji komunikacyjnej (około 75% poziomu dopuszczalnego). W porównaniu do 2009 roku stężenia wzrosły na dziewięciu z dziesięciu stanowisk pomiarowych, maksymalnie w Cieszynie o około 3 mg/m3. Średnie roczne stężenia dwutlenku siarki w 2010 roku wykazały brak przekroczeń dopuszczalnej częstości poziomów dopuszczalnych stężeń 1-godzinnych. Najwyższe stężenia 24- godzinne dwutlenku siarki wystąpiło w Żywcu przekraczając o ponad 100% poziom 125 µg/m 3, poziom ten został przekroczony na 7 z 16 stanowisk: w aglomeracji górnośląskiej jednokrotnie w Dąbrowie Górniczej i Gliwicach, dwukrotnie w Zabrzu i trzykrotnie w Tychach, w aglomeracji rybnickiej trzykrotnie w Rybniku, a w strefie śląskiej trzykrotnie w Cieszynie oraz siedmiokrotnie w Żywcu, przekroczenie dopuszczalnej częstości poziomów dopuszczalnych stężeń 24-godzinnych spowodowało zaliczenie strefy śląskiej do klasy C - na stanowisku w Żywcu zanotowano przez siedem dni w roku stężenia wyższe niż 125 µg/m 3 (dopuszczalna częstość przekraczania 3 razy). Ryc.6. Dwutlenek siarki w województwie śląskim (Źródło: Raport WIOŚ 2010) 23

24 Monitoring chemizmu opadów atmosferycznych i ocena depozycji zanieczyszczeń do podłoża prowadzony jest w 23 stacjach badawczych, z których dwie (w Katowicach i Raciborzu), znajdują się na terenie województwa śląskiego. W 2010 roku na stacjach monitoringowych w województwie śląskim wykonano 295 pomiarów wartości ph dobowych próbek opadów. Wartości ph mieściły się w zakresie od 5,33 do 7,38. W przypadku 61% próbek stwierdzono kwaśne deszcze, czyli opady o wartości ph poniżej 5,6, oznaczającej naturalny stopień zakwaszenia wod opadowych, wskazując na zawartość w nich mocnych kwasów mineralnych. W porównaniu z rokiem ubiegłym stwierdzono wzrost ilości kwaśnych deszczy o 5% Warunki klimatyczne Obszar opracowania został zakwalifikowany do karpackiej dzielnicy klimatycznej, a najistotniejszym czynnikiem klimatotwórczym na terenie gminy są różnice wysokości nad poziomem morza. Klimat obszarów górskich jest astrefowy i w związku z tym warunki klimatyczne charakteryzuje się najczęściej w poszczególnych piętrach wysokościowych. Na omawianym terenie można wyróżnić dwa piętra klimatyczne: umiarkowanie ciepłe - obejmujące tereny do wysokości 550 m n. p. m.; średnia roczna temperatura powietrza w tym piętrze wynosi od 6 do 8 C, roczna suma opadów atmosferycznych kształtuje się na poziomie mm, a liczba dni z pokrywą śnieżną waha się od 90 do 140; umiarkowanie chłodne - obejmujące tereny położone na wysokości m n.p.m.; średnia roczna temperatura powietrza w tym piętrze wynosi od 4 do 6 C, roczna suma opadów atmosferycznych kształtuje się na poziomie mm, a liczba dni z pokrywą śnieżną waha się od 125 do 175. Ryc. 7. Temperatura i opady średnie z wielolecia dla stacji Bielsko-Biała (Źródło: opracowanie własne na podstawie 24

25 Ze względu na duże deniwelacje rzeźby i różnice pokrycia terenu, na terenie gminy Istebna znaczną rolę odgrywa topoklimat poszczególnych zbiorowisk. Ponad 50 % powierzchni gminy stanowią lasy, które pod względem temperatury zasadniczo różnią się od terenów otwartych. Do dna lasu dochodzi znikoma ilość promieniowania słonecznego, dlatego w słoneczne dni wnętrze lasu jest wyraźnie chłodniejsze. W nocy natomiast korony drzew zapobiegają wypromieniowaniu radiacyjnemu i dzięki temu wnętrze lasu jest znacznie cieplejsze. Różnice temperatur mogą osiągać niemal 10 C. Ponadto należy zaznaczyć, że konary drzew zatrzymują znaczna część opadów (jest to tzw. zjawisko incepcji), w związku z czym do dna lasu dociera nawet kilkanaście procent mniej wody niż na tereny otwarte. Natomiast ze względu na znaczne zacienienie, śnieg który spadnie na dno lasu, na wiosnę topnieje znacznie dłużej i wolniej. Zbiorowiska leśne determinują także mikroklimat na polanach. W dzień, ze względu na utrudnioną wymianę powietrza temperatura powietrza jest wyższa niż w lesie, w nocy natomiast następuje bardzo silne wypromieniowanie radiacyjne, a ponadto na polanie gromadzi się cięższe, chłodne powietrze spływające z koron drzew. Jest to przyczyna znacznie niższych temperatur, a często nawet przymrozków radiacyjnych. Topoklimat wzniesień zależy od ekspozycji, wysokości i nachylenia. W przypadku słabego wiatru, temperatura na stokach północnych i południowych może różnić się nawet o 10 C. W nocy natomiast izotermy układają się równolegle do poziomic im bliżej szczytu tym wyższa temperatura. Jest to spowodowane spływaniem cięższego, chłodnego powietrza w doliny i wznoszeniem się ciepłych mas ku górze. Najgrubsza warstwa śniegu utrzymuje się u podnóży wzniesień i na stokach zawietrznych, a najdłużej zalegają pokrywy na stokach o ekspozycji północnej. Szczytowe partie wzniesień otrzymują najmniej opadów, w związku z najsilniejszym wiatrem, a ponadto przychód wody z rosy jest o połowę mniejszy aniżeli u podnóża. Dna dolin, w których prędkość wiatru jest bardzo małą (duży jest wręcz procent cisz atmosferycznych), charakteryzują się bardzo wysoką temperaturą w ciągu dnia i niską temperaturą w nocy, kiedy chłodne powietrze spływa adiabatycznie ze stoków. W dolinach często tworzą się zastoiska zimnego powietrza, co sprzyja powstawaniu mgieł oraz osadów atmosferycznych (rosa, szron). Takie zjawisko inwersji termicznej może być groźne dla roślinności, szkodząc głównie sadom i uprawom warzywnym. Na terenie gminy nie ma dużych miast, jednak w pobliżu większych skupień siedzib ludzkich może już być obserwowane zjawisko zwieszonej emisji ciepła przez systemy grzewcze i komunikację oraz większej pojemności cieplnej, na skutek zastąpienia roślinności asfaltem, kostką betonową, czy ciemnymi połaciami dachów. Obszary zabudowane, charakteryzują się zatem wyższą temperaturą zarówno w ciągu dnia jak i w nocy. 25

POWIETRZE. 1. Presja POWIETRZE

POWIETRZE. 1. Presja POWIETRZE 9 1. Presja Głównym źródłem zanieczyszczenia powietrza jest emisja antropogeniczna, na którą składa się emisja z działalności przemysłowej, z sektora bytowego oraz emisja komunikacyjna. W strukturze całkowitej

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008 WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W ŁODZI 90-006 Łódź, ul. Piotrkowska 120 WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008 Opracowali: Włodzimierz Andrzejczak Barbara Witaszczyk Monika Krajewska

Bardziej szczegółowo

Informacje dotyczace rozwiązań alternatywnych oraz w jaki sposób zostały uwzględnione wniosków z przeprowadzonej oceny

Informacje dotyczace rozwiązań alternatywnych oraz w jaki sposób zostały uwzględnione wniosków z przeprowadzonej oceny Podsumowanie, wynikające z art. 43 i 55 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku udziale społeczenstwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu Program ochrony środowiska Powiat Strzelce Opolskie Spis treści str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania... 4 1.3. Informacje

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z badań jakości powietrza wykonanych ambulansem pomiarowym w Tarnowskich Górach w dzielnicy Osada Jana w dniach

Sprawozdanie z badań jakości powietrza wykonanych ambulansem pomiarowym w Tarnowskich Górach w dzielnicy Osada Jana w dniach WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W KATOWICACH DELEGATURA W CZĘSTOCHOWIE ul. Rząsawska 24/28 tel. (34) 369 41 20, (34) 364-35-12 42-200 Częstochowa tel./fax (34) 360-42-80 e-mail: czestochowa@katowice.wios.gov.pl

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO W ZAKRESIE POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA

STRATEGIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO W ZAKRESIE POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA STRATEGIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO W ZAKRESIE POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Ś l ą s k i e. P o z y t y w n a e n e r g i a STRATEGIA OCHRONY POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE

Bardziej szczegółowo

Monitoring i ocena środowiska

Monitoring i ocena środowiska Monitoring i ocena środowiska Monika Roszkowska Łódź, dn. 12. 03. 2014r. Plan prezentacji: Źródła zanieczyszczeń Poziomy dopuszczalne Ocena jakości powietrza w Gdańsku, Gdyni i Sopocie Parametry normowane

Bardziej szczegółowo

STAN ŚRODOWISKA NA TERENIE WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO NA PODSTAWIE BADAŃ PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA

STAN ŚRODOWISKA NA TERENIE WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO NA PODSTAWIE BADAŃ PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie STAN ŚRODOWISKA NA TERENIE WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO NA PODSTAWIE BADAŃ PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA Rzeszów, maj 2016 r. CO TO JEST PAŃSTWOWY

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla miasta Tczewa na lata

Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla miasta Tczewa na lata załącznik Nr 2 do uchwały Nr XXV/198/2012 Rady Miejskiej w Tczewie z dnia 25 października 2012 r. w sprawie przyjęcia Aktualizacji Programu ochrony środowiska dla miasta Tczewa na lata 2012-2015 z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA wg art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia VI KONFERENCJA NAUKOWA WODA - ŚRODOWISKO - OBSZARY WIEJSKIE- 2013 Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia A. Kuźniar, A. Kowalczyk, M. Kostuch Instytut Technologiczno - Przyrodniczy,

Bardziej szczegółowo

Aktualny stan jakości powietrza w Warszawie

Aktualny stan jakości powietrza w Warszawie Aktualny stan jakości powietrza w Warszawie XII Forum Operatorów Systemów i Odbiorców Energii i Paliw CZYSTE POWIETRZE W WARSZAWIE jako efekt polityki energetycznej miasta Warszawa, 23 października 2015

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 5A PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO OSIEDLE ZODIAK W POZNANIU

ZAŁĄCZNIK NR 5A PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO OSIEDLE ZODIAK W POZNANIU PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO OSIEDLE ZODIAK W POZNANIU ZAŁĄCZNIK NR 5A DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNA Fot.1. Zabudowa wielorodzinna

Bardziej szczegółowo

Aby jakość powietrza w województwie łódzkim służyła dobremu zdrowiu. Skąd się bierze zanieczyszczenie powietrza i czym ono jest?

Aby jakość powietrza w województwie łódzkim służyła dobremu zdrowiu. Skąd się bierze zanieczyszczenie powietrza i czym ono jest? Aby jakość powietrza w województwie łódzkim służyła dobremu zdrowiu Skąd się bierze zanieczyszczenie powietrza i czym ono jest? Zanieczyszczenie powietrza to termin ogólny, warto więc sprecyzować z jakimi

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Katarzyna Kurowska Ścieki komunalne - definicja Istotnym warunkiem prawidłowej oceny wymagań, jakim

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu / potencjału ekologicznego, stanu chemicznego i ocena stanu wód rzecznych.

Ocena stanu / potencjału ekologicznego, stanu chemicznego i ocena stanu wód rzecznych. Ocena stanu jednolitych części powierzchniowych wód płynących (w tym zbiorników zaporowych) w 2013 roku, z uwzględnieniem monitoringu w latach 2011 i 2012. Zgodnie z zapisami Ramowej Dyrektywy Wodnej podstawowym

Bardziej szczegółowo

Ścieki, zanieczyszczenia, jakość wody Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej

Ścieki, zanieczyszczenia, jakość wody Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Warszawa, 11 kwietnia 2014 r. Ścieki, zanieczyszczenia, jakość wody Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Ustawa z dnia 18 lipca 2001

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE INFORMACJE STATYSTYCZNE DOTYCZĄCE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

OGÓLNE INFORMACJE STATYSTYCZNE DOTYCZĄCE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO OGÓLNE INFORMACJE STATYSTYCZNE DOTYCZĄCE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Jan Fryc, Zofia Płoszaj-Witkowicz Urząd Statystyczny w Katowicach, Śląski Ośrodek Badań Regionalnych Katarzyna Kimel, Barbara Zawada Urząd

Bardziej szczegółowo

CONSULTING ENGINEERS SALZGITTER GMBH * ROYAL HASKONING * EKOSYSTEM

CONSULTING ENGINEERS SALZGITTER GMBH * ROYAL HASKONING * EKOSYSTEM 1 WPROWADZENIE 1.1 Przedmiot raportu i formalna podstawa jego sporządzenia Przedmiotem niniejszego raportu jest oszacowanie oddziaływań na środowisko planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie

Bardziej szczegółowo

Monitoring i ocena jakości powietrza w województwie podkarpackim. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie

Monitoring i ocena jakości powietrza w województwie podkarpackim. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie Monitoring i ocena jakości powietrza w województwie podkarpackim Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie KROSNO listopad 2016 Monitoring jakości powietrza Wojewódzki inspektor ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

Lp. STANDARD PODSTAWA PRAWNA

Lp. STANDARD PODSTAWA PRAWNA Zestawienie standardów jakości środowiska oraz standardów emisyjnych Lp. STANDARD PODSTAWA PRAWNA STANDARDY JAKOŚCI ŚRODOWISKA (IMISYJNE) [wymagania, które muszą być spełnione w określonym czasie przez

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy.

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy. Program ochrony środowiska Gmina Izbicko str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka

Bardziej szczegółowo

Program ochrony środowiska dla Powiatu Poznańskiego na lata

Program ochrony środowiska dla Powiatu Poznańskiego na lata 10. Dane źródłowe - Informacja o stanie środowiska w roku 2014 i działalności kontrolnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w powiecie poznańskim ziemskim w roku 2014, WIOŚ, Poznań,

Bardziej szczegółowo

Niska emisja sprawa wysokiej wagi

Niska emisja sprawa wysokiej wagi M I S EMISJA A Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Suwałkach Sp. z o.o. Niska emisja sprawa wysokiej wagi Niska emisja emisja zanieczyszczeń do powietrza kominami o wysokości do 40 m, co prowadzi do

Bardziej szczegółowo

Raport z wykonania zadań wynikających z Programu ochrony środowiska powiatu ełckiego obejmujących okres dwóch lat

Raport z wykonania zadań wynikających z Programu ochrony środowiska powiatu ełckiego obejmujących okres dwóch lat Raport z wykonania zadań wynikających z Programu ochrony środowiska powiatu ełckiego obejmujących okres dwóch lat 2008-2009 Cele Wskaźniki Stan w 2007 r. Lata 2008-2009 1 2 3 5 I. OCHRONA I RACJONALNE

Bardziej szczegółowo

Jak działamy dla dobrego klimatu?

Jak działamy dla dobrego klimatu? Jak działamy dla dobrego klimatu? Utrzymanie stanu czystości powietrza Zanieczyszczenia powietrza w istotny sposób wpływają na społeczeństwo. Grupy najbardziej narażone to: dzieci, osoby starsze oraz ludzie

Bardziej szczegółowo

Problemy zanieczyszczenia powietrza w Polsce i innych krajach europejskich

Problemy zanieczyszczenia powietrza w Polsce i innych krajach europejskich Problemy zanieczyszczenia powietrza w Polsce i innych krajach europejskich Barbara Toczko Departament Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektorat Ochrony Środowiska 15 listopada 2012 r. Wyniki

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM. z dnia 28 sierpnia 2014 r.

UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM. z dnia 28 sierpnia 2014 r. UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Grodzisk Wielkopolski

Bardziej szczegółowo

Poniżej prezentujemy opracowane wyniki pomiarów stężeń zanieczyszczeń, natomiast szczegółowe zestawienie danych zawiera załącznik nr 1.

Poniżej prezentujemy opracowane wyniki pomiarów stężeń zanieczyszczeń, natomiast szczegółowe zestawienie danych zawiera załącznik nr 1. Sprawozdanie z pomiarów jakości powietrza wykonanych w I półroczu 14 roku zgodnie z zawartymi porozumieniami pomiędzy Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Środowiska w Krakowie a gminami: Miasto Nowy Targ

Bardziej szczegółowo

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZASOBY WODNE I PRZYRODNICZE MONOGRAFIA pod redakcją Jana Dojlido i Bohdana Wieprzkowicza WARSZAWA 2007 SPIS TREŚCI WSTĘP 7 1. ZASOBY WODNE 9 1.1. EWOLUCJA POGLĄDÓW NA GOSPODARKĘ

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA EKOLOGICZNE XXI WIEKU

WYZWANIA EKOLOGICZNE XXI WIEKU WYZWANIA EKOLOGICZNE XXI WIEKU ZA GŁÓWNE ŹRÓDŁA ZANIECZYSZCZEŃ UWAŻANE SĄ: -przemysł -transport -rolnictwo -gospodarka komunalna Zanieczyszczenie gleb Przyczyny zanieczyszczeń gleb to, np.: działalność

Bardziej szczegółowo

1. Rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia:

1. Rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia: zasięgnął opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ustrzykach Dolnych w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego

Bardziej szczegółowo

Karta informacyjna przedsięwzięcia

Karta informacyjna przedsięwzięcia Karta informacyjna przedsięwzięcia sporządzona zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz o ocenach

Bardziej szczegółowo

6. OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI

6. OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI 6. OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI Główne czynniki mające wpływ na powierzchnię ziemi to m.in. mechaniczne niszczenie pokrywy glebowej wskutek procesów urbanizacji, działalności górniczej i niewłaściwie prowadzonych

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 7A PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MPZP REZERWAT ŻURAWINIEC W POZNANIU DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNA Fot. 1. Lasy komunalne wejście od strony ul. Umultowskiej Fot. 2.

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z MONITORINGU JAKOŚCI POWIETRZA W 2009 ROKU

SPRAWOZDANIE Z MONITORINGU JAKOŚCI POWIETRZA W 2009 ROKU WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W RZESZOWIE DELEGATURA W JAŚLE SPRAWOZDANIE Z MONITORINGU JAKOŚCI POWIETRZA W 2009 ROKU Stanowisko pomiarowe: ŻYDOWSKIE Jasło, luty 2010 r. 1. Położenie i najbliższe

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne. Program Ochrony Środowiska dla Gminy Aleksandrów Kujawski. ABRYS Technika Sp. z o.o.

Bibliografia. Akty prawne. Program Ochrony Środowiska dla Gminy Aleksandrów Kujawski. ABRYS Technika Sp. z o.o. Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań,

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ

Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ Załącznik nr 1 Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ DLA CZĘŚCI TERENU W MIEJSCOWOŚCI CHUDOBCZYCE (tekst i rysunek zmiany studium) Kwilcz,

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1. Wykaz najważniejszych aktów prawnych. Prawodawstwo polskie

Załącznik Nr 1. Wykaz najważniejszych aktów prawnych. Prawodawstwo polskie Załącznik Nr 1 Wykaz najważniejszych aktów prawnych Prawodawstwo polskie Ustawy i Rozporządzenia o charakterze ogólnym Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627,

Bardziej szczegółowo

Relacje człowiek środowisko przyrodnicze

Relacje człowiek środowisko przyrodnicze 138 SPRAWDZIANY LEKCJI Sprawdzian z działu Relacje człowiek środowisko przyrodnicze Grupa I Zadanie 1 (0 4 p.) Każdemu terminowi przyporządkuj odpowiadającą mu definicję. 1. Zasoby przyrody A. Zasoby mające

Bardziej szczegółowo

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska.

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania...

Bardziej szczegółowo

Stanowisko WIOŚ w Krakowie- skala zanieczyszczeń powietrza w Małopolsce i Krakowie

Stanowisko WIOŚ w Krakowie- skala zanieczyszczeń powietrza w Małopolsce i Krakowie Stanowisko WIOŚ w Krakowie- skala zanieczyszczeń powietrza w Małopolsce i Krakowie 1. Skala zanieczyszczenia powietrza w Polsce na przykładzie pyłów PM 10, substancji rakotwórczej benzoαpirenu i dwutlenku

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

4. Blok stan 4.2. Podsystem monitoringu jakości wód Monitoring wód podziemnych

4. Blok stan 4.2. Podsystem monitoringu jakości wód Monitoring wód podziemnych Monitoring wód podziemnych dotyczy ich stanu chemicznego i ilościowego, i wchodzi w zakres informacji uzyskiwanych w ramach państwowego monitoringu środowiska. Ogólne zapisy dotyczące badania i oceny stanu

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra, październik 2015r.

Zielona Góra, październik 2015r. Streszczenie Aktualizacji Programu ochrony powietrza dla strefy miasta Gorzów Wielkopolski ze względu na przekroczenie wartości docelowej benzo(a)pirenu w pyle PM10 Zielona Góra, październik 2015r. Streszczenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE Załącznik do Uchwały Rady Gminy nr XXII/170/2004, z dnia 24.06.2004 r. Gmina Michałowice PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY

Bardziej szczegółowo

Integralną częścią planu jest rysunek nr 1 w skali 1:5000, który stanowi załącznik nr 1 do niniejszej uchwały.

Integralną częścią planu jest rysunek nr 1 w skali 1:5000, który stanowi załącznik nr 1 do niniejszej uchwały. Uchwała nr II/9/03 Rady Gminy Stary Dzierzgoń z dnia 28. marca 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu działki nr 5/1 w obrębie Porzecze. Na podstawie art. 26 ustawy

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.), zarządza się co następuje:

Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.), zarządza się co następuje: Rozporządzenie nr Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z dnia... w sprawie ustalenia warunków korzystania z wód zlewni Małej Panwi Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Powiatowego Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Zgierskiego. Wykaz waŝniejszych aktów prawnych stan na r.

Załącznik nr 1 do Powiatowego Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Zgierskiego. Wykaz waŝniejszych aktów prawnych stan na r. Załącznik nr 1 do Powiatowego Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Zgierskiego Wykaz waŝniejszych aktów prawnych stan na 11.10.2003 r. Regulacje ogólne dotyczące ochrony środowiska - Konstytucja Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE

KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE POWIETRZE W POLSKICH AGLOMERACJACH? WYBRANEASPEKTYJAKOŚCI POWIETRZA WMIASTACH Artur Jerzy BADYDA 2 Problemy jakości powietrza PROBLEMYJAKOŚCIPOWIETRZA ozanieczyszczenie powietrza

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO

PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO ZMIANY MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO CZĘŚCI OBSZARU MIASTA PRUSZKOWA PRZY ULICY PARTYZANTÓW SPORZĄDZANEJ NA MOCY UCHWAŁY NR XLIII/409/2014 RADY

Bardziej szczegółowo

MIEJSCOWY PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO BIELSKA-BIAŁEJ W ZAKRESIE USŁUG HANDLU I USŁUG ZWIĄZANYCH Z OBSŁUGĄ PODRÓŻNYCH

MIEJSCOWY PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO BIELSKA-BIAŁEJ W ZAKRESIE USŁUG HANDLU I USŁUG ZWIĄZANYCH Z OBSŁUGĄ PODRÓŻNYCH ZARZĄD MIASTA BIELSKO-BIAŁA MIEJSCOWY PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO BIELSKA-BIAŁEJ W ZAKRESIE USŁUG HANDLU I USŁUG ZWIĄZANYCH Z OBSŁUGĄ PODRÓŻNYCH ZMIENIAJĄCY MIEJSCOWY PLAN OGÓLNY ZAGOSPODAROWANIA

Bardziej szczegółowo

Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko Podsumowanie i uzasadnienie

Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko Podsumowanie i uzasadnienie MPU-II/4523/81/28/2016/MG Radom, dnia 02.09.2016 r. Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko Podsumowanie i uzasadnienie do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic:

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA NAZWA PRZEDSIĘWZIĘCIA zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WYDANIE DECYZJI O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH

WNIOSEK O WYDANIE DECYZJI O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH .... (imię i nazwisko/nazwa inwestora) (miejscowość i data) Wójt Gminy Chełmiec... ul. Papieska 2 33-395 Chełmiec imię i nazwisko pełnomocnika... WNIOSEK O WYDANIE DECYZJI O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH

Bardziej szczegółowo

Walory klimatyczne Kościerzyny i powiatu kościerskiego na tle uwarunkowań prawnych dotyczących gmin uzdrowiskowych

Walory klimatyczne Kościerzyny i powiatu kościerskiego na tle uwarunkowań prawnych dotyczących gmin uzdrowiskowych Walory klimatyczne Kościerzyny i powiatu kościerskiego na tle uwarunkowań prawnych dotyczących gmin uzdrowiskowych Leszek Ośródka Kościerzyna, 13 stycznia 214 r. Uzdrowiska w Polsce 2 Lokalizacja miejscowości

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr.. RADY GMINY KROKOWA z dnia r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części terenu

UCHWAŁA Nr.. RADY GMINY KROKOWA z dnia r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części terenu UCHWAŁA Nr.. RADY GMINY KROKOWA z dnia r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części terenu zwartych obszarów rolnych i leśnych, położonego w rejonie Łąk Karwieńskich,

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WYDANIE DECYZJI O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH

WNIOSEK O WYDANIE DECYZJI O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH .... (imię i nazwisko/nazwa inwestora) (miejscowość i data) (adres) Wójt Gminy Chełmiec... ul. Papieska 2 (nr telefonu kontaktowego) 33-395 Chełmiec imię i nazwisko pełnomocnika (adres)... (nr telefonu

Bardziej szczegółowo

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA Monitoring of rainfall chemistry and of the deposition of pollutants to the ground Przygotowano w oparciu o zlecone

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. O ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W OŻAROWIE MAZOWIECKIM z dnia r.

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W OŻAROWIE MAZOWIECKIM z dnia r. Projekt DRUK Nr... UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W OŻAROWIE MAZOWIECKIM z dnia... 2014 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ożarów Mazowiecki

Bardziej szczegółowo

(adres) WÓJT GMINY NOWINKA WNIOSEK O WYDANIE DECYZJI O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH

(adres) WÓJT GMINY NOWINKA WNIOSEK O WYDANIE DECYZJI O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH Urząd Gminy Nowinka 16-304 Nowinka 33, woj. podlaskie tel. 87 641-95-20, fax. 87 641-96-60, e-mail: ugnowinka@poczta.onet.pl System Zarządzania Jakością wg normy PN-EN ISO 9001:2009.... (imię i nazwisko/nazwa

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań Rafał Kosieradzki specjalista

Bardziej szczegółowo

3. Warunki hydrometeorologiczne

3. Warunki hydrometeorologiczne 3. WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE Monitoring zjawisk meteorologicznych i hydrologicznych jest jednym z najważniejszych zadań realizowanych w ramach ZMŚP. Właściwe rozpoznanie warunków hydrometeorologicznych

Bardziej szczegółowo

Początki początków - maj br.

Początki początków - maj br. Dotychczasowe doświadczenia w zakresie egzekwowania i ujmowania zagadnień klimatycznych w składanych dokumentach na etapie ooś w województwie kujawsko - pomorskim Rdoś Bydgoszcz Początki początków - maj

Bardziej szczegółowo

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA Monitoring of rainfall chemistry and of the deposition of pollutants to the ground Przygotowano w oparciu o zlecone

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 Zespół nr III Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska Grzegorz Boroń -Z-ca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 193/XVIII/12 RADY MIASTA MILANÓWKA z dnia 26 czerwca 2012 r.

UCHWAŁA Nr 193/XVIII/12 RADY MIASTA MILANÓWKA z dnia 26 czerwca 2012 r. UCHWAŁA Nr 193/XVIII/12 RADY MIASTA MILANÓWKA z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu Polesie w Milanówku. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych

Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych dr inż. Henryk KLETA WYDZIAŁ GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ Katedra Geomechaniki, Budownictwa Podziemnego i Zarządzania Ochroną Powierzchni Analiza

Bardziej szczegółowo

NOWY SĄCZ wrzesień 2014r.

NOWY SĄCZ wrzesień 2014r. SYNTEZA USTALEŃ PROJEKTU ZMIANY STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY STARY SĄCZ przyjętego Uchwałą Nr XXVIII/73/2000 Rady Miejskiej w Starym Sączu z dnia 11 września

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 611/XLIII/2005 RADY MIASTA CZĘSTOCHOWY z dnia 18 kwietnia 2005 roku

UCHWAŁA NR 611/XLIII/2005 RADY MIASTA CZĘSTOCHOWY z dnia 18 kwietnia 2005 roku UCHWAŁA NR 611/XLIII/2005 RADY MIASTA CZĘSTOCHOWY z dnia 18 kwietnia 2005 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla realizacji gazociągów wysokiego ciśnienia DN 200. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

OCENA JAKOŚCI WÓD RZEK GRANICZNYCH ZA 2010 ROK

OCENA JAKOŚCI WÓD RZEK GRANICZNYCH ZA 2010 ROK WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W RZESZOWIE DELEGATURA W PRZEMYŚLU OCENA JAKOŚCI WÓD RZEK GRANICZNYCH ZA 2010 ROK Opracowała: mgr inż.danuta Satkowska Przemyśl, kwiecień 2010r. SPIS TREŚCI 1.

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE Strategicznej oceny oddziaływania na środowisko aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Ozimek

PODSUMOWANIE Strategicznej oceny oddziaływania na środowisko aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Ozimek PODSUMOWANIE Strategicznej oceny oddziaływania na środowisko aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Ozimek Kierownik Projektu: mgr inŝ. Ksenia Czachor Opracowanie: mgr Katarzyna Kędzierska

Bardziej szczegółowo

CZYM ODDYCHAMY? Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie. Płock, styczeń 2014 r.

CZYM ODDYCHAMY? Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie. Płock, styczeń 2014 r. CZYM ODDYCHAMY? Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie Płock, styczeń 2014 r. TROCHĘ DETALI TECHNICZNYCH STACJE POMIAROWE TROCHĘ DETALI TECHNICZNYCH WNĘTRZE STACJI dwutlenek siarki SO 2,

Bardziej szczegółowo

SEZONOWE I PRZESTRZENNE ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY ZBIORNIKA GOCZAŁKOWICE

SEZONOWE I PRZESTRZENNE ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY ZBIORNIKA GOCZAŁKOWICE SEZONOWE I PRZESTRZENNE ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY ZBIORNIKA GOCZAŁKOWICE Maciej KOSTECKI, Joanna KERNERT, Witold NOCOŃ, Krystyna JANTA-KOSZUTA Wstęp Zbiornik Zaporowy w Goczałkowicach powstał

Bardziej szczegółowo

Gmina: Ostrzeszów (Szklarka Przygodzicka, Lubeszczyk, Szklarka Myślniewska, Aniołki, m. Ostrzeszów)

Gmina: Ostrzeszów (Szklarka Przygodzicka, Lubeszczyk, Szklarka Myślniewska, Aniołki, m. Ostrzeszów) I.49. Droga nr 444 odc. od ronda z drogą krajową nr 25 do m. Ostrzeszów. 49 Droga nr 444 odc. od ronda z drogą krajową nr 25 do m. Ostrzeszów Lokalizacja przedsięwzięcia Charakterystyka ogólna i cel przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PRZECISZÓW

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PRZECISZÓW GMINA PRZECISZÓW STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PRZECISZÓW Część I WPROWADZENIE Załącznik nr 1 do uchwały Nr V/39/15 Rady Gminy Przeciszów z dnia 26 marca 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. Dz. U. Nr 115, poz. 1229; 3. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to:

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to: WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: OCHRONA ŚRODOWISKA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Ekologia II.

Bardziej szczegółowo

Elementy środowiska abiotycznego Ciężkowicko-Rożnowskiego Parku Krajobrazowego oraz Parku Krajobrazowego Pasma Brzanki. mgr inż.

Elementy środowiska abiotycznego Ciężkowicko-Rożnowskiego Parku Krajobrazowego oraz Parku Krajobrazowego Pasma Brzanki. mgr inż. środowiska abiotycznego Ciężkowicko-Rożnowskiego Parku Krajobrazowego oraz Parku Krajobrazowego Pasma Brzanki mgr inż. Piotr Dmytrowski środowiska abiotycznego Metodyka pracy zebranie i przegląd materiałów

Bardziej szczegółowo

Planowanie przestrzenne w gminie

Planowanie przestrzenne w gminie Czy obecny system planowania przestrzennego na szczeblu gminnym może być skutecznym narzędziem ochrony korytarzy ekologicznych? Jacek Skorupski Planowanie przestrzenne w gminie studium uwarunkowań i kierunków

Bardziej szczegółowo

Rzeszów, dnia 2 grudnia 2014 r. Poz UCHWAŁA NR XLI/379/14 RADY MIEJSKIEJ W SĘDZISZOWIE MAŁOPOLSKIM. z dnia 30 października 2014 r.

Rzeszów, dnia 2 grudnia 2014 r. Poz UCHWAŁA NR XLI/379/14 RADY MIEJSKIEJ W SĘDZISZOWIE MAŁOPOLSKIM. z dnia 30 października 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Rzeszów, dnia 2 grudnia 2014 r. Poz. 3237 UCHWAŁA NR XLI/379/14 RADY MIEJSKIEJ W SĘDZISZOWIE MAŁOPOLSKIM z dnia 30 października 2014 r. w sprawie uchwalenia

Bardziej szczegółowo

Elementy środowiska abiotycznego Rudniańskiego Parku Krajobrazowego. mgr inż. Piotr Dmytrowski

Elementy środowiska abiotycznego Rudniańskiego Parku Krajobrazowego. mgr inż. Piotr Dmytrowski mgr inż. Piotr Dmytrowski Metodyka pracy zebranie i przegląd materiałów źródłowych inwentaryzacja terenowa opis elementów środowiska abiotycznego geomorfologia budowa geologiczna złoża surowców mineralnych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA RADY MIEJSKIEJ W SZKLARSKIEJ PORĘBIE NR XXXVIII/445/09

UCHWAŁA RADY MIEJSKIEJ W SZKLARSKIEJ PORĘBIE NR XXXVIII/445/09 UCHWAŁA RADY MIEJSKIEJ W SZKLARSKIEJ PORĘBIE NR XXXVIII/445/09 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów narciarskich w masywie Góry Szrenica w Szklarskiej

Bardziej szczegółowo

DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ (1971-1995)

DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ (1971-1995) Słupskie Prace Geograficzne 2 2005 Dariusz Baranowski Instytut Geografii Pomorska Akademia Pedagogiczna Słupsk DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 8 czerwca 2015 r. Poz. 3055 UCHWAŁA NR VIII/59/15 RADY MIEJSKIEJ W MIASTECZKU ŚLĄSKIM z dnia 26 maja 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania

Bardziej szczegółowo

Olsztyn, dnia 3 czerwca 2015 r. Poz. 2071 ROZPORZĄDZENIE NR 13/2015 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ W WARSZAWIE

Olsztyn, dnia 3 czerwca 2015 r. Poz. 2071 ROZPORZĄDZENIE NR 13/2015 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ W WARSZAWIE DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO Olsztyn, dnia 3 czerwca 2015 r. Poz. 2071 ROZPORZĄDZENIE NR 13/2015 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ W WARSZAWIE z dnia 27 maja 2015

Bardziej szczegółowo

RAPORT O ODDZIAŁYWANIU PRZEDSIĘWZIĘCIA NA ŚRODOWISKO

RAPORT O ODDZIAŁYWANIU PRZEDSIĘWZIĘCIA NA ŚRODOWISKO RAPORT O ODDZIAŁYWANIU PRZEDSIĘWZIĘCIA NA ŚRODOWISKO NAZWA PRZEDIĘZWIĘCIA Zgodnie z art. 66 Ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

Bardziej szczegółowo

Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach

Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Wnioskodawca:...... ( imię i nazwisko lub firma)..., dnia... Wójt Gminy Mełgiew ( adres zamieszkania lub siedziby)... (telefon kontaktowy, fax, e-mail) Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r.

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r. Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego kraju - - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry 11 czerwca 2015 r. Wałbrzych PLAN PREZENTACJI 1. Aktualizacja Programu Wodno-środowiskowego

Bardziej szczegółowo

Ocena roczna jakości powietrza w województwie pomorskim - stan w 2014 roku

Ocena roczna jakości powietrza w województwie pomorskim - stan w 2014 roku Ocena roczna jakości powietrza w województwie pomorskim - stan w 2014 roku Adam Zarembski Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Gdańsku WYDZIAŁ MONITORINGU www.gdansk.wios.gov.pl Pomorski Wojewódzki

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY. Wrocław, dnia 10 stycznia 2012 r. Poz. 31 UCHWAŁA NR VIII/66/2011 RADY GMINY RUDNA. z dnia 27 października 2011 r.

DZIENNIK URZĘDOWY. Wrocław, dnia 10 stycznia 2012 r. Poz. 31 UCHWAŁA NR VIII/66/2011 RADY GMINY RUDNA. z dnia 27 października 2011 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 10 stycznia 2012 r. Poz. 31 UCHWAŁA NR VIII/66/2011 RADY GMINY RUDNA z dnia 27 października 2011 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 10 maja 2012 r. Poz. 1919 UCHWAŁA NR XVII/372/12 RADY MIASTA TYCHY z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA MIEJSCOWY PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO (MPZP) WYBRANE ZAGADNIENIA

PREZENTACJA MIEJSCOWY PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO (MPZP) WYBRANE ZAGADNIENIA PREZENTACJA MIEJSCOWY PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO (MPZP) WYBRANE ZAGADNIENIA 1. Podstawy prawne 2. Procedura ustawowa 3. Zakres merytoryczny planu 4. Praca zespołu projektowego 5. Skutki uchwalenia

Bardziej szczegółowo

analiza form geomorfologicznych; zagadnienia zagrożeń - osuwisk, powodzi i podtopień

analiza form geomorfologicznych; zagadnienia zagrożeń - osuwisk, powodzi i podtopień Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej [PUGP] Ćwiczenie 3 analiza form geomorfologicznych; zagadnienia zagrożeń - osuwisk, powodzi i podtopień zasoby środowiska Zasoby odnawialne Zasoby nieodnawialne

Bardziej szczegółowo

TARGI POL-ECO-SYSTEM 2015 strefa ograniczania niskiej emisji 27-29 października 2015 r., Poznań

TARGI POL-ECO-SYSTEM 2015 strefa ograniczania niskiej emisji 27-29 października 2015 r., Poznań Anna Chlebowska-Styś Wydział Monitoringu Środowiska Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska. 2. Podstawy prawne monitoringu powietrza w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XLV/855/2000 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2000 r.

Uchwała Nr XLV/855/2000 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2000 r. Uchwała Nr XLV/855/2000 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2000 r. zmieniająca miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi w części obejmującej obszar pomiędzy: ul. Hodowlaną,

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA GEOTECHNICZNA. Temat: Kanalizacja sanitarna we wsiach Godzikowice, Ścinawa Polska, Ścinawa (gm. Oława)

DOKUMENTACJA GEOTECHNICZNA. Temat: Kanalizacja sanitarna we wsiach Godzikowice, Ścinawa Polska, Ścinawa (gm. Oława) G E O L badania geologiczne ul. Świeża 7a; 54-060 Wrocław NIP 894-172-74-83 tel./fax. (071) 351 38 83; tel. kom. (0601) 55 68 90 DOKUMENTACJA GEOTECHNICZNA PODŁOŻA GRUNTOWEGO Temat: Kanalizacja sanitarna

Bardziej szczegółowo