Program Operacyjny Infrastruktura Energetyczna

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Program Operacyjny Infrastruktura Energetyczna"

Transkrypt

1 MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY PROJEKT, WERSJA 2 Program Operacyjny Infrastruktura Energetyczna Wstępny projekt narodowego Planu Rozwoju Warszawa, Sierpień

2 SPIS TREŚCI 1. WPROWADZENIE DIAGNOZA SYTUACJI SPOŁECZNO-GOSPODARCZEJ POLSKI W ZAKRESIE INFRASTRUKTURY ENERGETYCZNEJ Podstawowe dane na temat sektora energetycznego w Polsce Stan infrastruktury rynków i bezpieczeństwa dostaw paliw i energii elektrycznej System elektroenergetyczny System gazu ziemnego System przesyłu paliw ciekłych Efektywność energetyczna Efektywność użytkowania energii w gospodarce Sprawność wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej Straty sieciowe Rozwój energetyki wykorzystującej odnawialne źródła energii (OZE) Wymogi ochrony środowiska dla sektora energetycznego Analiza SWOT Pomoc publiczna dla sektora energetycznego STRATEGIA ROZWOJU INFRASTRUKTURY ENERGETYCZNEJ - SYNTEZA Cel główny programu Cele szczegółowe Strategia realizacji celów PRIORYTETY I DZIAŁANIA REALIZOWANE W RAMACH PROGRAMU...31 PRIORYTET 1 ROZWÓJ INFRASTRUKTURY RYNKÓW I BEZPIECZEŃSTWA DOSTAW PALIW I ENERGII ELEKTRYCZNEJ...31 Działanie 1.1 Rozwój systemów przesyłowych i połączeń transgranicznych energii elektrycznej, gazu ziemnego i ropy naftowe oraz magazynów gazu ziemnego i paliw płynnych;...34 Działanie 1.2 Budowa systemów dystrybucji gazu ziemnego na terenach niezgazyfikowanych...49 Działanie 1.3 Wspieranie budowy infrastruktury niezbędnej dla funkcjonowania rynków energii elektrycznej i gazu ziemnego...49 PRIORYTET 2 ZWIĘKSZENIE STOPNIA WYKORZYSTANIA ENERGII PIERWOTNEJ I OBNIŻENIE ENERGOCHŁONNOŚCI GOSPODARKI...52 Działanie 2.1 Wsparcie dla inwestycji sektora użyteczności publicznej z zakresu sprawności wytwarzania i efektywności użytkowania energii...58 Działanie 2.2 Wsparcie dla inwestycji sektora komercyjnego z zakresu efektywności wytwarzania i użytkowania energii...59 Działanie 2.3 Modernizacja sieci dystrybucji energii elektrycznej...60 Działanie 2.4 Promowanie efektywności energetycznej poprzez doradztwo...61 PRIORYTET 3 - ROZWÓJ TECHNOLOGII WYKORZYSTUJĄCYCH ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA ENERGII...62 Działanie 3.1 Wsparcie wytwarzania paliw i energii z OZE...65 Działanie 3.2 Wsparcie bezpośredniego wykorzystania paliw alternatywnych w transporcie...66 Działanie 3.3 Wsparcie wdrażania produkcji urządzeń dla energetyki odnawialnej...67 Działanie 3.4 Stworzenie centralnego systemu informacyjnego o potencjale i rozwoju energetyki odnawialnej w regionach

3 PRIORYTET 4 - OGRANICZENIE NEGATYWNEGO ODDZIAŁYWANIA ELEKTROENERGETYKI I GÓRNICTWA WĘGLA NA ŚRODOWISKO...69 Działanie 4.1 Wsparcie dla przedsięwzięć w zakresie dostosowania przedsiębiorstw sektora energetycznego do limitów emisji zanieczyszczeń NOx i SO Działanie 4.2 Wsparcie dla przedsięwzięć w zakresie dostosowania infrastruktury sieciowej sektora energetycznego do wymogów ochrony środowiska...73 Działanie 4.3 Wsparcie dla przedsięwzięć w zakresie wykorzystania metanu uwalnianego przy prowadzeniu robót górniczych w kopalniach węgla kamiennego PRIORYTET 5 POMOC TECHNICZNA DLA REALIZACJI PROGRAMU OPERACYJNEGO...75 Działanie 5.1 Wsparcie zarządzania Programem Operacyjnym Infrastruktura Energetyczna...76 Działanie 5.2 Komputeryzacja oraz wyposażenie w sprzęt biurowy instytucji zaangażowanych w zarządzanie i wdrażanie PO...76 Działanie 5.3 Informacja i promocja działań PO...76 Działanie 5.4 Wsparcie monitorowania i oceny PO...76 Działanie 5.5 Wsparcie przygotowania programu operacyjnego na lata KOORDYNACJA ZADAŃ PLANOWANYCH W PROGRAMIE OPERACYJNYM Z PROGRAMAMI REALIZOWANYMI W RAMACH NARODOWEGO PLANU ROZWOJU NA LATA LUB INNYMI PROGRAMAMI O CHARAKTERZE ROZWOJOWYM SZACUNKOWY PLAN FINANSOWY Zasady kwalifikowalności wydatków Tabele finansowe SYSTEM REALIZACJI PROGRAMU Rola instytucji zarządzającej Instytucje Pośredniczące SPO IE Instytucje Wdrażające SPO IE Beneficjenci Grupy Robocze ds. oceny projektów Komitet Sterujący Zarządzanie i kontrola

4 1. WPROWADZENIE Program Operacyjny Infrastruktura energetyczna jest jednym z programów wykonawczych do Narodowego Planu Rozwoju na lata realizującym kierunek działań 3 Usprawnienie infrastruktury energetycznej zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego w ramach priorytetu Inwestycje i gospodarowanie przestrzenią. W ramach tego kierunku działań określono następujące zadania: - Rozwój infrastruktury rynków i bezpieczeństwa dostaw paliw i energii elektrycznej wsparcie dla inwestycji w zakresie budowy systemów przesyłowych paliw i energii, pojemności magazynowych oraz infrastruktury niezbędnej dla funkcjonowania rynków energetycznych. - Rozbudowa i modernizacja systemów dystrybucji energii elektrycznej, ciepła i gazu ziemnego - zapewnienie właściwego dostępu do zaopatrzenia ludności i podmiotów gospodarczych w energię elektryczną, ciepło sieciowe oraz gaz ziemny oraz poprawa jakości i pewności tego zaopatrzenia na szczeblu regionalnym i lokalnym. - Zwiększenie stopnia wykorzystania energii pierwotnej i obniżenie energochłonności gospodarki wsparcie dla inwestycji zwiększających efektywność wytwarzania, dostarczania i użytkowania paliw i energii, w tym promowanie energetyki skojarzonej i rozproszonej oraz promocja pożądanych postaw odbiorców. - Wzrost udziału energii ze źródeł odnawialnych i innych paliw alternatywnych wspieranie rozwoju wykorzystywania odnawialnych źródeł energii (OZE) takich jak: wiatr, woda, biomasa, energia słoneczna i geotermalna oraz paliw alternatywnych do napędu pojazdów, m.in. sprężonego gazu ziemnego i biopaliw. - Ograniczenie negatywnego oddziaływania elektroenergetyki na środowisko modernizacja infrastruktury w celu ograniczenia emisji gazów, pyłów oraz innych zanieczyszczeń do środowiska. Program Operacyjny Infrastruktura energetyczna jest również ważnym elementem systemu realizacji Polityki energetycznej Polski do 2025 roku określonej przez Radę Ministrów w dniu 4 stycznia 2005 roku. Dla podniesienia skuteczności realizacyjnej oraz zapewnienia ścisłej spójności polityki energetycznej ze strategią rozwoju społeczno-gospodarczego kraju, zakłada się ścisłe powiązanie realizacji kluczowych priorytetów polityki energetycznej z Narodowym Planem Rozwoju na lata W ramach polityki energetycznej zostały wskazane długoterminowe kierunki działań rządu oraz krótkoterminowe zadania związane z rozwojem zdolności wytwórczych krajowych źródeł paliw i energii, zapasów paliw, zdolności transportowych i połączeń transgranicznych, efektywnością energetyczną, ochroną środowiska, wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii oraz restrukturyzacją sektora energetycznego. W obszarach tych, obok zadań regulacyjnych, przewiduje się również zadania o charakterze promocyjnym oraz wsparcie inwestycji, których realizacja uzależniona jest od zaangażowania środków publicznych. Ponadto Program Operacyjny Infrastruktura energetyczna przyczyniać się będzie do realizacji priorytetów, wytycznych i zadań określonych w następujących dokumentach: Dokumenty krajowe - Program wprowadzania konkurencyjnego rynku gazu ziemnego w Polsce i harmonogram jego wdrażania, przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 27 kwietnia 2004 roku. 4

5 - Aktualizacja programu wprowadzania konkurencyjnego rynku energii elektrycznej w Polsce, przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 28 stycznia 2003 roku. - Koncepcja zagospodarowania przestrzennego kraju - Aktualizacja (projekt) - Strategia rozwoju energetyki odnawialnej w Polsce przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 5 września 2000 roku. Strategie wspólnoty - Strategia Lizbońska z 2000 roku - Strategia zrównoważonego rozwoju UE z 2001 roku (Strategia z Goethenborga) - Zalecenia Rady w sprawie Ogólnych wytycznych polityki gospodarczej (OWPG) na lata Wspólne działania na rzecz wzrostu i zatrudnienia: wspólnotowy program lizboński (projekt) - Strategia Wspólnoty mająca na celu zmniejszenie emisji CO 2 z samochodów Regulacje wspólnoty - Traktat Akcesyjny - Dyrektywa 2005/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących eko-projektu dla produktów wykorzystujących energię oraz zmieniająca dyrektywę Rady 92/42/EWG, oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 96/57/WE i 2000/55/WE - Dyrektywa 2004/8/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 lutego 2004 roku w sprawie wspierania kogeneracji w oparciu o zapotrzebowanie na ciepło użytkowe na wewnętrznym rynku energii oraz zmieniającej dyrektywę 92/42/EWG. - Dyrektywa 2002/91/EC Parlamentu Europejskiego i Rady z 16 grudnia 2002 roku w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. - Dyrektywa 2003/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 26 czerwca 2003 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylająca Dyrektywę 96/92/WE - Dyrektywa 2003/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 26 czerwca 2003 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego i uchylająca Dyrektywę 98/30/WE - Dyrektywa Rady 2004/67/WE z 26 kwietnia 2004 r. dotycząca środków zapewniających bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego - Dyrektywa 2001/77/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 27 września 2001 roku w sprawie promocji na rynku wewnętrznym energii elektrycznej produkowanej ze źródeł odnawialnych, - Dyrektywa 2001/80/WE z dnia 21 października 2001 r. w sprawie ograniczania emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza z dużych obiektów energetycznego spalania, - Dyrektywa 2003/30/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie promocji wykorzystania biopaliw i innych paliw odnawialnych w transporcie. - Dyrektywa 96/59/WE Rady z 16 września 1996 r. w sprawie unieszkodliwiania polichlorowanych bifenyli i polichlorowanych trifenyli. 5

6 - Dyrektywa Rady 75/439/EWG z 16 czerwca 1975 r. w sprawie usuwania olejów odpadowych znowelizowana dyrektywami Rady 87/101/EWG i 91/692/EWG oraz dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/76/WE - Rozporządzenie 1228/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z 26 czerwca 2003 r. w sprawie warunków dostępu do sieci w transgranicznej wymianie energii elektrycznej - Projekt decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej zbiór wytycznych dla transeuropejskich sieci energetycznych oraz uchylającej decyzje nr 96/391/WE oraz nr 1229/2003/WE - Projekt dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii oraz usług energetycznych - Projekt dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej środków zapewniających bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej oraz inwestycji infrastrukturalnych - Projekt decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji - Projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego warunków dostępu do sieci przesyłowych gazu ziemnego 6

7 2. DIAGNOZA SYTUACJI SPOŁECZNO-GOSPODARCZEJ POLSKI W ZAKRESIE INFRASTRUKTURY ENERGETYCZNEJ 2.1 Podstawowe dane na temat sektora energetycznego w Polsce W sektorze energii do przedsiębiorstw infrastrukturalnych zalicza się przedsiębiorstwa elektroenergetyczne, ciepłownicze, gazownicze i naftowe. Poniższe statystyki dotyczą grupy przedsiębiorstw wytwarzających i zaopatrujących w energię elektryczną, gaz i ciepłą wodę. W roku 2003 w Polsce było podmiotów wytwarzających i zaopatrujących w energię elektryczną, gaz i wodę. Produkcja sprzedana tego podsektora wyniosła ok. 59,6 mld zł, a przeciętne zatrudnienie kształtowało się na poziomie 171,3 tys. osób. W tym samym roku w tym podsektorze pracowało 2% zatrudnionych w kraju (174,7 tys. osób), co jednocześnie stanowiło 6% zatrudnionych w przemyśle. W latach odnotowujemy ciągły wzrost produkcji globalnej w sektorze energetycznym. Niemniej jednak dynamika produkcji globalnej w tym sektorze nie jest wysoka i utrzymuje się w ostatnich latach na poziomie ok. 0,2%. W 2003 roku sektor wytwarzał ok. 4% produkcji globalnej. Ważnym miernikiem ekonomicznym jest wartość dodana, decydująca o poziomie PKB. W roku 2000 sektor generował ok. 3% krajowej wartości dodanej i 12% wytworzonej w przemyśle, natomiast w 2003 roku stosownie 4% i 16%. Jak widać znaczenie tego sektora dla gospodarki rośnie. Potencjał produkcyjny sektora energii mierzony wartością środków trwałych brutto, wynosił w 2003 roku 213,3 mld zł, tj. ok. 43% środków trwałych eksploatowanych w przemyśle i 14% w gospodarce krajowej. Należy zwrócić uwagę na stopień zużycia majątku trwałego, który w 2003 roku w podsektorze wytwarzania i zaopatrywania w energię elektryczną, gaz i wodę wynosi 54%. Średni poziom tego wskaźnika dla przemysłu to 50,8%, a dla całej gospodarki krajowej 45,8%. Dla podstawowej kategorii majątku (czyli maszyn i urządzeń technicznych) stopień zużycia jest jeszcze wyższy, w dziale zaopatrzenia w energię elektryczną, gaz i ciepłą wodę 68%. 2.2 Stan infrastruktury rynków i bezpieczeństwa dostaw paliw i energii elektrycznej System elektroenergetyczny System przesyłowy energii elektrycznej składa się z linii 750 kv, która jest obecnie nieczynna, oraz sieci 400 i 220 kv. Łączna długość tych sieci wynosi ok. 13 tys. km. Przesył energii elektrycznej w Polsce odbywa się również przy pomocy sieci 110 kv, która powinna zasadniczo pełnić rolę sieci dystrybucyjnej. Długość sieci 110 kv wynosi ok. 32,5 tys. km. 1 Przedsiębiorstwa zatrudniające powyżej 49 osób. 7

8 Rys System przesyłu energii elektrycznej wraz z niektórymi planowanymi Planned development of the Polish power transmission system up to połączeniami Źródło: PSE S.A. 750 kv 400 kv 220 kv Połączenia transgraniczne W Polsce stosunek wielkości zdolności przesyłowych transgranicznych do zdolności wytwórczych wynosi 10%. W krajach UE poziom ten jest zróżnicowany, sięgający od 90% w Luksemburgu, do kilku procent we Włoszech, Portugalii, Hiszpanii oraz Wielkiej Brytanii i Irlandii. Zgodnie z zaleceniami projektu regulacji dotyczącej bezpieczeństwa dostaw poziom ten powinien wynosić co najmniej 10% mocy zainstalowanych. Mimo iż Polska wypełnia proponowany wskaźnik bezpieczeństwa dostaw, o którym mowa powyżej, wielkość naszego kraju sprawia, iż obecny poziom połączeń transgranicznych nie zapewnia efektywnego funkcjonowania rynku energii elektrycznej ani też wykorzystania tranzytowego położenia Polski dla dostaw paliw do krajów UE. Ze względu na swoje położenie w rejonie granicy trzech systemów elektroenergetycznych tj. zachodnioeuropejskiego (UCTE), wschodnioeuropejskiego (WNP/Kraje Bałtyckie) i skandynawskiego (Nordel) Polska może być zarówno eksporterem energii elektrycznej, jak również pełnić rolę kraju tranzytowego. Polska może i powinna odgrywać rolę jednego z 8

9 liderów w ramach rozwoju rynku energii elektrycznej w UE, obejmującego tworzenie w pierwszym etapie rynków regionalnych System gazu ziemnego Długość sieci przesyłowych gazu ziemnego wynosi ok. 15,5 tys. km, natomiast dystrybucyjnych ponad 100 tys. km. Łączna pojemność magazynów gazu wynosi ok. 1,5 mld m 3. Rys System przesyłowy gazu ziemnego Źródło: PGNiG S.A. W Polsce obserwuje się bardzo duże rozbudowanie sieci wysokociśnieniowych w stosunku do ilości transportowanego do odbiorców gazu. Wykorzystanie gazociągów liczone w ilości gazu przesłanej rocznie przez 1 km gazociągu jest kilkakrotnie mniejsze niż w rozwiniętych państwach UE. Wg danych za 2000 rok w Polsce przesyłano rocznie 0,62 mln m³/km, w Holandii 7,45 mln m³/km w Danii odpowiednio 5,33 mln m³/km. Te proporcje w ciągu ostatnich 4 lat nie uległy istotnym zmianom. Przyczyną jest zazwyczaj występowanie wąskich gardeł w sieci. Ponadto w polskim systemie przesyłowym brak jest odpowiednio funkcjonujących systemów bilansowania, zbierania danych pomiarowych, telemetrii. Krajowe wydobycie gazu ziemnego w Polsce wynosi ok. 4 mld m³ rocznie, co daje 6 pozycję w UE25. Pozostała część krajowego zapotrzebowania na gaz ziemny, tj. ok. 8 mld m³, pochodzi z importu. Według prognoz Komisji Europejskiej zużycie gazu ma wzrosnąć do roku 2010 o 50 %, w porównaniu ze stanem dotychczasowym. Wskazuje się, że w Polsce zapotrzebowanie na gaz ziemny do 2010 r. wyniesie 20 mld m³ rocznie. Obecny stopień rozwoju i przepustowości transgranicznych (międzysystemowych) połączeń polskiego systemu gazowego nie zapewnia w zadowalającym stopniu bezpieczeństwa dostaw gazu. 9

10 Dla prawidłowego funkcjonowania systemu gazowego, zapewnienia bezpieczeństwa dostaw gazu niezbędne są inwestycje w zakresie zwiększenia mocy przesyłowych, oraz zapewnienia, stosownie do potrzeb i możliwości, równomiernego rozmieszczenia sieci przesyłowych. O stanie zgazyfikowania Polski może też świadczyć odsetek mieszkań wyposażonych w gaz z sieci. Średnio w Polsce odsetek ten wynosi 74,1% w miastach i 17,4% na wsi. W tym zakresie zróżnicowanie w miastach poszczególnych województw jest niewielkie waha się w granicach 60 88%. Największe zagęszczenie sieci w km na 100 km 2 powierzchni w układzie przestrzennym występuje na terenach województwa małopolskiego (131,7 km), śląskiego (113,1 km) i podkarpackiego (89,9 km), przy dominującej pozycji miast gdzie wskaźnik ten kształtuje się na poziomie 219,5 km. Rys Infrastruktura gazowa według województw w 2004 r. Źródło: Infrastruktura komunalna w 2004 r., GUS. 10

11 2.2.3 System przesyłu paliw ciekłych Rys Schemat systemu przesyłowego ropy naftowej i produktów finalnych Źródło: PERN Przyjaźń S.A. Powyższa mapka wskazuje, iż infrastruktura transportu rurociągowego ropy naftowej i produktów finalnych nie jest w Polsce dobrze rozwinięta. Na infrastrukturę transportową w zakresie transportu rurociągowego ropy naftowej w Polsce składają się: - polski odcinek rurociągu Przyjaźń, który na terenie Polski składa się z dwóch nitek, biegnących od granicy z Białorusią w Adamowie do Schwedt w Niemczech: 1. Odcinek Wschodni Adamowo-Płock (234 km) ma obecnie przepustowość ok. 43 mln ton rocznie, 2. Odcinek Zachodni Płock-Schwedt (416 km) posiada przepustowość 27 mln ton rocznie, - rewersyjny rurociąg Pomorski (237 km) o przepustowości do 16 mln ton rocznie (kierunek Płock-Gdańsk) oraz 28 mln ton (kierunek Gdańsk-Płock). Łączy on rurociąg Przyjaźń z terminalem w Porcie Północnym w Gdańsku. - morskie terminale przeładunkowe - w porcie w Gdańsku funkcjonują dwa przedsiębiorstwa specjalizujące się w przeładunkach ropy naftowej: Naftoport Sp. z o.o. oraz Port Północny Sp. z o.o. Ich łączne zdolności przeładunkowe kształtują się na poziomie 33,8 mln ton/rok, 11

12 Oprócz rurociągów przeznaczonych do transportu ropy naftowej innym istotnym dla sektora paliw ciekłych elementem infrastruktury są rurociągi służące do przemieszczania paliw finalnych oraz zbiorniki magazynowe. Istniejące w Polsce rurociągi paliwowe pozwalają na transport ok. 7 mln/rok ton paliw ciekłych (benzyn i olejów napędowych). Pojemności magazynowe należące do PERN Przyjaźń S.A. wynoszą 2,8 mln m 3 ropy naftowej, natomiast przedsiębiorstwo Naftobazy Sp. z o.o. jest właścicielem zbiorników służących do składowania paliw ciekłych, w tym benzyn silnikowych, oleju napędowego i lekkiego oleju opałowego, jak również benzyn i paliw lotniczych. Łączna pojemność zbiornikowa wszystkich baz paliw należących do spółki wynosi około 1,5 mln m3.. Strategiczne położenie Polski w centrum Europy sprawia, że przez jej terytorium biegną główne szlaki zaopatrywania państw zachodnich w pochodzącą z kierunku wschodniego ropę naftową i gaz, w tym m.in. rurociąg naftowy Przyjaźń. Podstawowym zadaniem w zakresie sektora naftowego, którego realizacja może przynieść obopólne korzyści (zarówno Polsce, jak i całej Unii Europejskiej) jest rozbudowa infrastruktury do przesyłu ropy naftowej przez teren Polski do innych krajów UE. Dalszy rozwój infrastruktury niezbędnej do transportu tego surowca zapewni możliwość zwiększenia jego dostaw na rynek unijny w czasie, gdy wyczerpywać się będą złoża największych europejskich producentów. W tym celu polski operator systemu rurociągów naftowych PERN Przyjaźń S.A. kontynuuje rozbudowę tzw. wschodniego odcinka ropociągu Przyjaźń rozciągającego się od wschodniej granicy kraju do znajdującego się w jego centrum Płocka. Zakończenie prowadzonych prac podwyższy nominalną przepustowość tego odcinka do ponad 60 mln ton rocznie. Uwzględniając zdolności transportowe ropociągów i terminalu przeładunkowego w Porcie Gdańskim oraz realizowaną przez PERN inwestycję dotyczącą rozbudowy zdolności przesyłowych ropociągu Przyjaźń, w najbliższych latach infrastruktura transportowa będzie w stanie prawidłowo zabezpieczyć dostawy ropy naftowej do Polski w wymaganej ilości. Uwzględniając planowany wzrost zapotrzebowania na paliwa ciekłe i zakładając utrzymanie możliwie wysokiego udziału rafinerii krajowych w zabezpieczeniu popytu krajowego na paliwa, w dłuższej perspektywie może wystąpić konieczność podjęcia decyzji co do rozwoju zdolności w tym obszarze. Dodatkową szansą na dywersyfikację dostaw ropy naftowej do Polski i Unii Europejskiej jest projekt budowy rurociągu Odessa-Brody-Płock, łączący złoża wysokiej jakości ropy naftowej w regionie Morza Kaspijskiego z odbiorcami w Europie Centralnej i Zachodniej. 2.3 Efektywność energetyczna Efektywność użytkowania energii w gospodarce W ostatnich latach w Polsce obserwowany jest postęp w zmniejszaniu energochłonności gospodarki. Spowodowane jest to znacznym obniżeniem udziału sektorów energochłonnych w wytwarzaniu PKB, co obrazuje poniższa tabela. 12

13 Tabela Zmiany struktury wytwarzania PKB pod względem udziału sektorów o różnej energochłonności wytwarzania PKB w latach / Grupa / / A- sektory bardzo wysoko energochłonne 4,1 5,3 2,3 1,4 0,8 B - sektory wysoko energochłonne 4,2 4,9 4,3 3,4 3,2 C - sektory średnio energochłonne 25,8 21,0 23,0 16,6 17,5 D - sektory nisko energochłonne 65,9 68,7 70,4 78,6 78,5 Polska ogółem 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 1/ struktura PKB w cenach bieżących 2/ szacunek w obrębie gałęzi przemysłowych, z wykorzystaniem porównania danych dla roku 1993 wg dwóch układów klasyfikacyjnych (dawna Klasyfikacja Gospodarki Narodowej i układ PKD) Źródło: obliczenia KAPE S.A. na podstawie Roczników Statystycznych GUS Efektywność energetyczna polskiej gospodarki, mierzona jako stosunek zużycia energii do PKB, jest 3 6 razy niższa niż efektywność energetyczna w krajach najbardziej rozwiniętych i ok. 3 razy niższa niż średnia krajów członkowskich. Jest to spowodowane głównie niskim poziomem PKB w polskiej gospodarce w stosunku do wysoko rozwiniętych krajów UE. Tendencje Polski i UE w zmniejszaniu energochłonności oraz jej poziom obrazuje poniższy rysunek: Rys Energochłonność PKB w latach ,77 kg oe/1000 euro ,22 663,12 UE25 UE15 Polska ,39 205,38 208,76 190,53 209,49 190, Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Eurostat. Należy odnotować fakt, iż zużycie energii finalnej na jednego mieszkańca w Polsce w porównaniu ze średnią UE jest ponad 40% niższe i na przestrzeni ostatnich lat miało 13

14 tendencję malejącą, podczas gdy w UE się zwiększało. Tendencje te obrazuje poniższy rysunek. Rys Zużycie energii finalnej na jednego mieszkańca w latach w UE25 i Polsce. UE25 Polska 3 2,5 tys toe/mieszkańca 2 1,5 1 0, Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS oraz Eurostat. Mimo, iż w Polsce osiągnięto znaczący postęp w zakresie poprawy efektywności energetycznej gospodarki, to potencjał w tym zakresie jest nadal bardzo znaczący. Przeprowadzone prognozy wskazują, iż przy zakładanym wzroście PKB na poziomie ok. 5% rocznie i przewidywanym wzroście zapotrzebowania na energię o ok. 80% w perspektywie 2025 r. w Polsce możliwy jest dalszy spadek energochłonności PKB do około 50% obecnego poziomu. Przybliżyłoby to Polskę w istotnym stopniu do standardów energochłonności, jakie osiągane są w krajach wysoko rozwiniętych. Zmiany struktury finalnego zużycia energii w głównych sektorach gospodarki odzwierciedlają kierunki rozwoju gospodarki. Restrukturyzacja przemysłu i działania przedsiębiorstw, mające na celu obniżenie energochłonności, spowodowały zmniejszenie zużycia energii w tym sektorze. Ciągły rozwój transportu drogowego i sektora usług utrzymuje wzrost udziału tych sektorów w krajowym zużyciu energii. W sektorze gospodarstw domowych wskutek wprowadzania systemu dociepleń oraz poprawy i wzrostu efektywności systemów grzewczych w latach nastąpiła redukcja zużycia energii, przy czym sektor charakteryzuje nadal największe zużycie energii ze wszystkich sektorów gospodarki. 14

15 Rys Struktura finalnego zużycia energii w Polsce wg sektorów 40% 35% 30% 25% 20% % 10% 5% 0% Przemysł Transport Gospodarstwa domowe Rolnictw o Usługi Źródło: Opracowanie KAPE na podstawie danych GUS Energochłonność wszystkich działów przemysłu ma tendencję malejącą, przy czy zmiany te są bardzo zróżnicowane. Wynika to między innymi z różnego tempa działań restrukturyzacyjnych i dopływu kapitału do poszczególnych działów przemysłu. Udział gospodarstw domowych w finalnym zużyciu energii stanowi około 33% (rys.). Mimo spadku w porównaniu do roku 1995 zużycie energii elektrycznej w gospodarstwach domowych na jednego mieszkańca ma obecnie tendencję wzrostową. Wynika to ze zwiększonego wyposażenia mieszkań w urządzenia elektryczne. Zmniejszył się natomiast udział zużycia energii na ogrzewanie i przygotowanie posiłków, co głównie wynika z eliminowania niskosprawnych kotłów grzewczych i pieców węglowych i zastępowania ich urządzeniami gazowymi i elektrycznymi. Przy nieznacznym wzroście cen paliw, energii elektrycznej i cieplnej w ciągu ostatnich czterech lat, zużycie energii całkowitej w przeliczeniu na jedno mieszkanie malało w tempie 4,71% na rok, natomiast w przeliczeniu na 1 m 2 w tempie 4,19% na rok. Zmniejszenie jednostkowego zużycia energii w mieszkaniach wynika z realizacji programu termomodernizacji, zmniejszenia strat w sieciach ciepłowniczych i większej sprawności nowo instalowanych urządzeń. W Polsce gospodarstwa domowe zużywają średniorocznie o 700 KWh mniej energii elektrycznej w porównaniu do innych krajów UE, co wynika z mniejszego nasycenia polskich gospodarstw urządzeniami elektrycznymi. Udział transportu drogowego w całkowitym zużyciu energii w transporcie stanowi 89%, znacznie mniejszy jest udział transportu kolejowego (5,6%), pozostałą część energii zużywa transport lotniczy oraz niewielkie ilości żegluga śródlądowa i przybrzeżna. W latach następował stały wzrost zużycia paliw w transporcie drogowym (w tempie ok. 2,5%/rok) przy jednoczesnym wyraźnym spadku zużycia energii w transporcie kolejowym. W Polsce zużycie paliw w transporcie jest większe niż w Unii Europejskiej. Średnie zużycie paliw w transporcie w okresie było w Polsce wyższe o 22,4% niż w Unii Europejskiej. 15

16 W Polsce w latach nastąpił wzrost energochłonności sektora usług. W okresie tym wskaźnik zużycia energii całkowitej w przeliczeniu na jednego zatrudnionego w sektorze usług wzrósł o 0,4 toe, natomiast wskaźnik zużycia energii elektrycznej w przeliczeniu na jednego zatrudnionego wzrósł o 1200 kwh. Zużycie energii w rolnictwie w Polsce wynosiło w roku 2002 ok TJ/rok i zmniejszyło się od 1997 roku o TJ (11%) Sprawność wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej Ze względu na stopień zużycia maszyn i urządzeń, w przeciągu najbliższych 10 lat istnieje konieczność odnowienia ponad 60% mocy zainstalowanej w elektrowniach cieplnych. Sprawność wytwarzania energii elektrycznej netto wzrosła w latach z 32,2% do 36,4%, co było związane przede wszystkim ze stopniową modernizacją urządzeń, na ogół bez zmiany technologii. Charakterystyczny jest intensywny wzrost sprawności elektrowni w krajach Unii Europejskiej w latach Związane to było z wybudowaniem licznych elektrowni gazowoparowych oraz elektrowni parowych na wysokie parametry pary. W efekcie 4-punktowa różnica sprawności na korzyść krajów UE w połowie lat 80-tych zwiększyła się obecnie do 8 punktów procentowych. Istotną cechą krajowego systemu wytwarzania ciepła jest powszechne stosowanie w budownictwie miejskim scentralizowanego wytwarzania ciepła dla celów komunalnych. W 2002 roku w Polsce funkcjonowało 440 przedsiębiorstw produkcyjno-dystrybucyjnych ciepła oraz 2772 ciepłownie niezawodowe. Długość magistralnych i rozdzielczych sieci ciepłowniczych wynosiła km i 8725 km przyłączy do budynków. Rys. Zmiany sprawności ciepłowni Sprawność, % Źródło: Opracowanie KAPE na podstawie danych GUS 16

17 Na powyższym rysunku przedstawiono zmiany sprawności ciepłowni produkujących ciepło sieciowe. W wyniku działań modernizacyjnych tych obiektów obserwuje się rosnący trend sprawności, jednak należy zwrócić uwagę, na fakt że w latach obniżyła się sprawność ciepłowni o niespełna jeden punkt procentowy. Średnia efektywność wytwarzania ciepła w ciepłowniach w ciągu ostatnich lat znacznie wzrosła. Od 1992 roku do 2003 roku zanotowano wzrost o około 8 punktów procentowych. W przypadku indywidualnego wytwarzania ciepła na potrzeby ogrzewania pomieszczeń i przygotowania ciepłej wody użytkowej, występuje w Polsce znaczne zróżnicowanie uzyskiwanej sprawności wytwarzania ciepła. Zwykle jest ona wysoka w kotłach opalanych gazem lub olejem opałowym i niska lub bardzo niska w kotłach z paleniskiem węglowym. Dzięki termomodernizacji budynków zmniejszyło się zapotrzebowanie na ciepło, wskutek czego zmniejszeniu uległa produkcja ciepła z elektrociepłowni na potrzeby scentralizowanego rynku ciepła. Struktura produkcji według rodzajów producentów ciepła pozostaje niezmieniona. W elektrociepłowniach nastąpił wzrost zużycia gazu ziemnego Straty sieciowe Straty i różnice bilansowe energii elektrycznej stanowią prawie 10% energii wytworzonej brutto (ok. 11,5 % energii wprowadzonej do sieci). W liczbach bezwzględnych w 2003 r. było to GWh energii elektrycznej, co jest równoważne ciągłej pracy elektrowni o mocy ponad 1600 MW z mocą osiągalną przez cały rok. Redukcja strat sieciowych dokonana poprzez wzrost efektywności przesyłu i dystrybucji energii przekładać się będzie na wymierną oszczędność paliw, zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska, poprawę efektywności wykorzystania energii. Tym samym stanie się jednym ze sposobów realizacji przez Polskę zobowiązań międzynarodowych w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz wzrostu efektywności zużycia energii. W ostatnich latach nie wystąpiły istotne zmiany w strukturze elektroenergetycznej sieci rozdzielczej na obszarach wiejskich. Wartość majątku linii jest zdekapitalizowana w ponad 70%, natomiast stacji w ok. 80%, przy czym stan dekapitalizacji sieci zwiększył się na przestrzeni ostatnich lat. W strukturze województw różnice w umorzeniu majątku dystrybucyjnego są niewielkie, stopień jego umorzenia waha się w granicach 64 87%. Budowa sieci elektroenergetycznych na terenach wiejskich miała miejsce zasadniczo w latach 50 i 60 ubiegłego wieku i finansowana była w głównej mierze ze środków budżetu państwa oraz opłat właścicieli gospodarstw rolnych. Bardzo duża część urządzeń pracuje od tak dawna, że uległa normalnemu zużyciu eksploatacyjnemu. Dodatkowo na terenach tych trwają procesy rozwojowe, wskutek których stale zwiększa się zapotrzebowanie na energię elektryczną oraz wymagania co do jej jakości. Dlatego konieczne jest pilne przeprowadzenie modernizacji i rozbudowy sieci na terenach wiejskich dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego na szczeblu lokalnym oraz możliwości dalszego rozwoju tych terenów, w tym przyciągnięcia atrakcyjnych inwestycji. Potrzeby inwestycji odtworzeniowych w zakresie linii niskiego napięcia na terenach wiejskich są dwukrotnie wyższe od potrzeb dla terenów miejskich, a dla linii średniego napięcia prawie trzykrotnie wyższe. W stacjach proporcje są tego samego rzędu, ponieważ potrzeby dla sieci wiejskich są dwuipółkrotnie wyższe niż dla sieci miejskich. Pozyskanie finansowania na rozbudowę i unowocześnienie sieci jest bardzo trudne. Potrzeby w zakresie rozbudowy bądź modernizacji sieci elektroenergetycznej przewyższają możliwości finansowe przedsiębiorstw sieciowych. Inwestycje w rozwój sieci wiejskich są nierentowne z punktu widzenia przedsiębiorstw energetycznych, będących właścicielami sieci. Szacowany 17

18 zwrot nakładów na te inwestycje określany jest na dziesiątki lat. Jednocześnie inwestycje te są w obszarze zainteresowania gmin, które zgodnie z ustawą Prawo energetyczne odpowiadają za planowanie i organizację dostaw energii elektrycznej na swoim terenie. Samorządy jednak nie widzą możliwości finansowania inwestycji w rozwój sieci ze środków własnych, gdyż realizacja tych zadań przekracza ich możliwości finansowe. Zakres zmian wartości średnich ilości sprzedawanej energii na jednego odbiorcę we wszystkich województwach wahają się w szerokich granicach. Wynoszą one dla gospodarstw domowych na wsi od do kwh/rok i odbiorcę, a dla gospodarstw domowych w miastach od do kwh/rok i odbiorcę. Można zatem mówić o nadal znaczących różnicach w zużyciu energii w poszczególnych regionach Polski. Zużycie energii przez odbiorców wiejskich we wszystkich województwach jest z reguły o kilka lub kilkanaście procent wyższe od zużycia przez odbiorców miejskich. 2.4 Rozwój energetyki wykorzystującej odnawialne źródła energii (OZE) Jednym z ważniejszych powodów wspierania wykorzystania odnawialnych zasobów energii jest powszechna tendencja do zmniejszania zależności od importu paliw oraz względy środowiskowe, gospodarcze i społeczne. Dlatego też odnawialne źródła energii zaczynają odgrywać coraz większą rolę w polityce państwa. W 2004 r. Polska, stając się członkiem UE, dołączyła do grupy państw mających większe doświadczenie w rozwoju energetyki odnawialnej i bardzo aktywnie promujących ją zarówno w polityce wewnątrz jak i na arenie międzynarodowej. Powszechnie stosowanym i obecnie najważniejszym w UE instrumentem wsparcia wykorzystania odnawialnych zasobów energii w jest wyznaczanie i nakładanie na państwa członkowskie celów ilościowych, zarówno w dokumentach politycznych jak i prawnych - dyrektywy. W Traktacie Akcesyjnym Polska przyjęła cel indykatywny udziału energii elektrycznej wytworzonej w źródłach odnawialnych w krajowej produkcji energii elektrycznej na rok 2010, w wysokości 7,5%, co wymaga znacznego wzrostu w stosunku do obecnych ok. 2 %. Rys Produkcja energii elektrycznej Odnawialnych Źródeł Energii Elektrycznej w latach w GWh wielkość produkcji wielkość produkcji Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych ARE S.A. 18

19 W ostatnich latach obserwuje się wzrost zainstalowanej mocy w systemach wykorzystujących odnawialne zasoby energii. Wydaje się jednak, że obecne tempo rozwoju tego sektora, choć stosunkowo wysokie w początkowym okresie (średnio ok. 15% rocznie), nie jest wystarczające dla osiągnięcia zamierzonego celu. Wprowadzony w Polsce system wsparcia rozwoju wykorzystania odnawialnych zasobów energii wykorzystuje mechanizmy rynkowe sprzyjające optymalnemu rozwojowi i konkurencji. Ustawa Prawo energetyczne promuje rozwój produkcji energii elektrycznej i ciepła ze źródeł odnawialnych, nie pociągając za sobą obciążenia finansowego dla budżetu państwa, a ustalone w rozporządzeniu wielkości udziałów stanowią impuls wymuszający rozwój energetyki odnawialnej zgodnie z dyrektywami 2001/77/WE (energia elektryczna) i 2003/30/WE (biopaliwa). Polska jest krajem bogatym w odnawialne zasoby energii, mogące służyć zarówno do produkcji energii elektrycznej, ciepła i paliw transportowych. Roczny potencjał techniczny odnawialnych zasobów energii (1750 PJ) sięga połowy obecnego zapotrzebowania na paliwa i energię w Polsce. Tabela Wielkość potencjału technicznego odnawialnych zasobów energii w ciągu roku w Polsce Źródło energii Potencjał techniczny poszczególnych odnawialnych zasobów energii w Polsce [PJ/rok] Udział poszczególnych rodzajów zasobów w całkowitym potencjale technicznym [%] Biomasa ,1 Energia wodna 49 2,8 Zasoby geotermalne ,6 Energia wiatru ,1 Promieniowanie słoneczne ,4 Ogółem ,0 Źródło: Rola i znaczenie odnawialnych zasobów energii w zaopatrzeniu kraju w paliwa i energię w perspektywie długookresowej, Europejskie Centrum Energii Odnawialnej, Warszawa, kwiecień 2004 r. Potencjał produkcji energii elektrycznej z poszczególnych technologii wykorzystujących OZE szacuje się do 2025 r. na ok. 20,4 TWh/a, w tym: 1. Energetyka wodna 8,0 TWh/a; 2. Energetyka wiatrowa 7,8 TWh/a; 3. Biomasa 4,6 TWh/a w tym: a) z upraw 2,5 TWh/a ograniczenie tej technologii związane jest z naruszeniem równowagi biologicznej wód powierzchniowych i czystości gleby (gdyż wymaga intensywnego nawożenia); b) zrębki leśne 2,1 TWh/a ograniczeniem jest mała dostępność surowca bez naruszenia obecnej równowagi podażowo popytowej w tradycyjnym przemyśle wykorzystującym drewno; Obecne wykorzystanie odnawialnych zasobów energii nie przekracza 6 10% dostępnego potencjału technicznego i jest bardzo zróżnicowane w odniesieniu do poszczególnych rodzajów zasobów. Udział energii ze źródeł odnawialnych wynosi, w zależności od sposobu 19

20 liczenia, od ok. 3% do 4,5% w bilansie zużycia energii pierwotnej w Polsce. Kilkunastoprocentowa średnia dynamika wzrostu nowoczesnych technologii energetyki odnawialnej w ostatnich latach stwarza umiarkowaną szansę na stopniowe zwiększenie roli energetyki odnawialnej w systemie zaopatrzenia kraju w paliwa i energię w najbliższych latach. Nie ma jednak pewności czy takie tempo rozwoju spowoduje trwały przełom technologiczny i czy pozwoli na realizacje przyjętych celów politycznych. 2.5 Wymogi ochrony środowiska dla sektora energetycznego W Polsce 94,33 % energii elektrycznej pochodzi z elektrowni opalanych węglem, 1,6% wytwarzanej jest z gazu ziemnego, 1,4% z olejów opałowych, natomiast ok. 2% ze źródeł odnawialnych. W Europie (w jednolitym systemie UCTE) średnio 52,3% energii elektrycznej jest wytwarzane w elektrowniach cieplnych zasilanych paliwem organicznym (głównie węgiel i gaz), 34,1% w elektrowniach jądrowych, 12,4% w elektrowniach wodnych oraz 1,2% w innych, wykorzystujących przede wszystkim odnawialne źródła energii. W strukturze produkcji energii elektrycznej najwyższy udział ma województwo śląskie ok. 20% produkcji w kraju, natomiast najniższy w warmińsko-mazurskim na poziomie nie przekraczającym 0,2%. Polska jest zobowiązana do wypełnienia postanowień Dyrektywy 2001/80/WE z dnia 23 października 2001 r. w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza z dużych źródeł spalania paliw, której celem jest ograniczenie emisji SO 2, NO x i pyłu ze źródeł o mocy w paliwie większej niż 50 MW. Dyrektywa określa dopuszczalne standardy emisji, obowiązujące od 2008 roku. Są one łagodniejsze dla tzw. źródeł istniejących tj. źródeł, które uzyskały pozwolenie na budowę przed dniem 1 sierpnia 1987 r. oraz ostrzejsze dla źródeł nowych. Źródła, które zadeklarują, iż zostaną zlikwidowane nie później niż do końca 2015 roku, a w okresie będą pracowały nie dłużej niż godzin, są zwolnione z wypełniania wymagań Dyrektywy. W wyniku negocjacji akcesyjnych Rząd RP uzyskał zgodę na następujące okresy przejściowe na dostosowanie się do wymagań tej dyrektywy: - 8 letni ( ) w zakresie emisji SO 2, - 2 letni ( ) w zakresie emisji NO x, - 10 letni ( ) w zakresie emisji pyłu. Dla poszczególnych źródeł spalania okresy te zostały określone imiennie w załączniku do Traktatu o Przystąpieniu. Dodatkowym warunkiem towarzyszącym okresom przejściowym jest, bardzo niekorzystny dla Polski i nie ujęty w dyrektywie, zapis Traktatu o Przystąpieniu, ustalający niskie pułapy emisji dwutlenku siarki i tlenków azotu dla lat 2008, 2010 i 2012, które wynoszą odpowiednio dla SO2: t/rok, t/rok oraz t/rok, natomiast dla NOx wielkości te wynoszą odpowiednio: t/rok, t/rok oraz t/rok. Dla SO2 oprócz limitu ustalony został także cel polegający na dążeniu do ograniczenia emisji do jeszcze niższych poziomów tj Mg w 2010 roku oraz Mg w roku Pułapy te w praktyce uniemożliwiają wykorzystanie przyznanych Polsce okresów przejściowych. 20

21 Rys Emisje zanieczyszczeń SO 2 w tys. ton w latach oraz limity na lata Ogółem Energetyka zawodowa Limit krajowy tys. ton Źródło: Opracowanie własne na podstawie publikacji: Ochrona Środowiska 2003, GUS, Warszawa 2003 Rys Emisje zanieczyszczeń NO x w tys. ton w latach oraz limity na lata Ogółem Energetyka zawodowa Limit krajowy tys. ton Źródło: Opracowanie własne na podstawie publikacji: Ochrona Środowiska 2003, GUS, Warszawa

22 Elektroenergetyka zawodowa odpowiedzialna jest za ok. 50% emisji krajowej SO 2, 30% emisji NO x, 10% emisji pyłu oraz ok. 45% emisji CO 2. Pomimo dużych osiągnięć sektora w redukcji emisji podstawowych zanieczyszczeń oraz częściowo emisji CO 2, udziały te, z wyjątkiem emisji pyłu, nie uległy znaczącej zmianie na przestrzeni lat Innym, istotnym problemem ekologicznym w sektorze jest likwidacja zanieczyszczeń gruntu i wód gruntowych powodowanych przez wycieki olejów izolacyjnych z nieszczelnych urządzeń energetycznych, głównie transformatorów. Dla stanowisk tych transformatorów istnieje ryzyko zanieczyszczenia gruntowo wodnego środowiska. Zgodnie z ustawą z dnia r. Prawo ochrony środowiska należy dążyć do minimalizowania stwierdzonego ryzyka. Szczególne znaczenie dla ochrony środowiska ma także usuwanie polichlorowanych bifenyli i polichlorowanych trifenyli (PCB/PCT), które są szeroko stosowane jako składniki olejów elektroizolacyjnych wykorzystywanych m.in. w transformatorach czy kondensatorach. Skażenie środowiska naturalnego przez PCB jest postrzegane jako jeden z globalnych problemów ekologicznych na świecie. Zobowiązania do usuwania i unieszkodliwiania PCB/PCT oraz usuwania lub dekontaminacji zanieczyszczonego nimi sprzętu określa m.in. Dyrektywa Rady 96/59/WE z 16 września 1996 r. Zobowiązuje ona Polskę m.in. do dokonania bezpiecznego usunięcia (dekontaminacji) PCB z transformatorów zawierających więcej niż 0,05% masy PCB (lub mieszanin z PCB). W ramach polityki ekologicznej Polski określono jako cel oczyszczenie wszelkich urządzeń i instalacji zawierających PCB i PCT do końca 2010 r. 2.6 Analiza SWOT MOCNE STRONY SŁABE STRONY Charakterystyka ogólna Wysoki udział sektora energetycznego w PKB oraz duży potencjał produkcyjny; Istnienie stosunkowo dużych krajowych zasobów paliw stałych: węgla kamiennego i brunatnego oraz odnawialnych zasobów energii Istnienie zasobów krajowych gazu ziemnego, którego wydobycie pokrywa obecnie ok. 35% krajowego zapotrzebowania Istniejąca nadwyżka mocy w systemie elektroenergetycznym możliwa do wykorzystania na cele eksportu i pokrycia wzrostu zapotrzebowania krajowego; Niski wskaźnik zużycia energii elektrycznej i gazu na jednego mieszkańca w Polsce; Niedostateczna ilość prowadzonych prac naukowo badawczych dla sektora energetycznego; Wysoki stopień dekapitalizacji majątku trwałego w sektorze; 22

23 Infrastruktura rynków energetycznych Przebieg przez Polskę strategicznych rurociągów przesyłu ropy naftowej i gazu ziemnego z Rosji do UE; Dobry stan techniczny infrastruktury związanej z przesyłaniem i magazynowaniem ropy naftowej. Duża elastyczność w zakresie szybkiego dysponowania zgromadzonymi zapasami ropy naftowej; Doświadczenia sektora elektroenergetycznego w handlu energią przy wykorzystaniu platform obrotu rynkowego, m.in. giełdy energii Brak możliwości pokrycia prognozowanego wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną i paliwa gazowe przez istniejące zdolności przesyłowe; Nieadekwatny poziom połączeń polskich systemów przesyłowych paliw i energii z innymi krajami UE dla efektywnego rozwoju wspólnotowych rynków energii; Import ropy naftowej i gazu ziemnego realizowany z jednego kierunku dostaw w układzie infrastruktury; Niedostateczny rozwój systemów przekazu informacji między uczestnikami rynków paliw i energii; Niewystarczające dla funkcjonowania zasady TPA opomiarowanie sieci przesyłowej i dystrybucyjnej energii elektrycznej oraz gazu ziemnego, Zły stan techniczny sieci przesyłowych gazu ziemnego oraz nierównomierny jej rozwój na terenie kraju; Wysokie koszty przesyłu krajowym systemem gazu ziemnego w stosunku do kosztów operatorów zagranicznych, Efektywność energetyczna Wykorzystanie potencjału wzrostu efektywności energetycznej w Polsce wynikającego z trendów zmian struktury sektorowej oraz transferu technologii i technik innowacyjnych; Istnienie kilku instrumentów finansowych na inwestycje proefektywnościowe, m.in. funduszu termo-modernizacji; Możliwość wykorzystania funduszy strukturalnych w ramach NPR Niska opłacalność inwestycji w technologie podnoszące efektywność energetyczną Trudności z pozyskaniem środków na inwestycje proekologiczne oraz zwiększające efektywność energetyczną; Trudności związane z restrukturyzacją energochłonnych gałęzi przemysłu; Duży stopień strat energetycznych na sieciach dystrybucyjnych energii elektrycznej; Alternatywne źródła energii Wysoki i zróżnicowany rodzajowo potencjał techniczny OZE; Rosnący, wraz ze wzrostem procentowym udziału energii z OZE w bilansie energetycznym i spadkiem kosztów, wpływ energetyki odnawialnej na bezpieczeństwo energetyczne kraju; Duże korzyści ekologiczne związane z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii; Brak, poza wybranymi obszarami niszowymi, powszechnej konkurencyjności ekonomicznej OZE w porównaniu z energetyką zawodową; Relatywnie wysokie nakłady inwestycyjne wprowadzenia technologii wykorzystujących energię ze źródeł odnawialnych (poza współspalaniem biomasy z węglem), wysokie koszty prac przygotowawczych (np. geologicznych, ocen zasobów, itp.) niezbędnych do pozyskania energii ze źródeł odnawialnych wysokie ryzyko i koszt kapitału własnego inwestorów w branży OZE; Niestabilna podaż energii elektrycznej pochodzącej z 23

24 OZE oraz nie rozwiązany problem magazynowania energii i bilansowania jej podaży i popytu; Rozproszenie działań, trudności w koordynacji i brak wystarczającej masy krytycznej nowych inwestycji w sektorze OZE do obniżania kosztów jednostkowych i podjęcia samodzielnej konkurencji cenowej z sektorem energetyki konwencjonalnej; Brak rozwiniętej infrastruktury dystrybucyjnej dla sprężonego gazu ziemnego i biopaliw; Wysokie koszty przystosowania pojazdów do wykorzystywania alternatywnych źródeł energii do napędu. Wpływ sektora na środowisko Poczynione duże nakłady inwestycyjne na dostosowanie instalacji wytwarzania energii do wymogów ochrony środowiska; Duża skala emisji zanieczyszczeń gazów i pyłów związana z wytwarzaniem energii z paliw stałych; Brak wystarczających rezerw finansowych w przedsiębiorstwach na kolejne inwestycje związane z zaostrzającymi się normami emisyjnymi; SZANSE ROZWOJU ZAGROŻENIA ROZWOJU Charakterystyka ogólna Wzrost atrakcyjności kraju po akcesji jako miejsca alokacji kapitału; Rozwój gospodarczy kraju i rosnący popyt na energię; Wzrost konkurencji na rynkach energii powodujący obniżenie cen; Pozyskiwanie środków na rozwój sektora poprzez proces prywatyzacji; Możliwość konsolidacji przedsiębiorstw w sektorze, pozwalająca na wykorzystanie efektu skali; Sytuacja geopolityczna w różnych regionach świata zagrażająca bezpieczeństwu dostaw paliw i energii; Możliwość wyparcia energii produkowanej w kraju przez producentów z UE i z Europy Wschodniej; Brak środków na realizację nowoczesnych przedsięwzięć inwestycyjnych w sektorze energetycznym, wysokie oprocentowanie kredytów na te cele oraz długotrwałe procedury; Infrastruktura rynków energetycznych Utrzymanie pozycji Polski jako kraju tranzytowego dla przesyłu paliw i energii do Europy Zachodniej; Efektywna współpraca pomiędzy organami administracji terytorialnej, a właściwymi terytorialnie operatorami sieci przesyłowej i dystrybucyjnej w zakresie modernizacji i rozbudowy sieci energetycznych; Realizacja inwestycji priorytetowych połączeń międzysystemowych określonych w ramach Nieuregulowane kwestie własnościowe terenów, na których ulokowane są elementu infrastruktury przesyłowej i dystrybucyjnej, Trudności w uzyskaniu przez inwestorów prawa do terenu przy realizacji nowych inwestycji liniowych 24

25 programu TEN-E Rozwój europejskich rynków paliw i energii dający możliwości pozyskania nowych rynków zbytu dla polskich przedsiębiorstw energetycznych oraz eksportu nadwyżek energii; Efektywność energetyczna Rosnąca rola wzrostu efektywności energetycznej w realizacji celów społecznogospodarczych kraju, głównie wzrostu PKB, zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego i ochrony środowiska; Rosnąca świadomość społeczna i polityczna co do konieczności wzrostu efektywności wykorzystania energii i paliw; Wykorzystanie światowych osiągnięć w zakresie racjonalnego wytwarzania, przesyłania i użytkowania energii, w tym transfer nowoczesnych technologii; Długoletnie pozytywne doświadczenia w zakresie udziału podmiotów krajowych w programach UE ukierunkowanych na wzrost efektywności energetycznej; Znaczny potencjał wiedzy w sektorze B+R w zakresie technologii i urządzeń efektywnych energetycznie; Unowocześnienie gospodarki i związany z nim naturalny wzrost efektywności energetycznej; Niski stopień wiedzy przedsiębiorców i samorządów o dostępnych instrumentach wsparcia dla przedsięwzięć energooszczędnych; Brak powiązania polityki wzrostu konkurencyjności gospodarki, innowacyjności i ochrony środowiska z zagadnieniami efektywności energetycznej; Ukierunkowanie gospodarki na maksymalizację zysków krótkoterminowych i związana z tym niechęć do inwestowania w przedsięwzięcia energooszczędne; Brak mechanizmów prawnych i regulacyjnych wzrostu efektywności energetycznej w sektorze wytarzania, przesyłu i dystrybucji; Brak spójnego i kompleksowego systemu wsparcia wzrostu efektywności energetycznej; Niski stopień wiedzy o dostępnych istniejących instrumentach wsparcia przedsięwzięć energooszczędnych; Brak systemu edukacji na tematy efektywności energetycznej na każdym szczeblu nauczania; Konieczność nadrobienia dystansu w zakresie efektywności energetycznej w stosunku do starych krajów członkowskich w warunkach nowych dodatkowych działań zaproponowanych przez KE; Alternatywne źródła energii Duże korzyści społeczne, gospodarcze i ekologiczne wynikające z wykorzystania OZE Polityka krajowa i wspólnotowa sprzyjająca wzrostowi wykorzystania OZE Systematyczne doskonalenie regulacyjnych mechanizmów wsparcia rozwoju OZE Możliwości wykorzystania środków strukturalnych i spójności oraz programów badawczych UE na rozwój wykorzystania OZE Zainteresowanie samorządów terytorialnych i środowisk naukowych w osiąganiu korzyści związanych z wykorzystaniem OZE Możliwości wykorzystania tworzonego krajowego rynku na energię ze źródeł odnawialnych do unowocześnienia i decentralizacji struktury zasilania oraz Porównywalnie niska dynamika rozwoju technologii energetyki odnawialnej; w Polsce Zbyt wolny wzrost potencjału krajowego przemysłu produkującego i dostarczającego nowoczesne urządzenia energetyki odnawialnej oraz rosnąca luka technologiczna; Zbyt powolny, w stosunku do siły nabywczej ludności i możliwości kapitałowych przemysłu, spadek kosztów inwestycyjnych technologii wykorzystujących energię ze źródeł odnawialnych; Zwiększenie skali wykorzystania niektórych OZE może powodować negatywny wpływ na środowisko brak wypracowanych metod uniknięcia konfliktów z ochroną przyrody i krajobrazu Brak wystarczającej aktywności samorządów lokalnych na rzecz rozwoju OZE na swoim terenie 25

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r.

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych Rola kogeneracji w osiąganiu

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA. Zagadnienia, problemy, wskazania

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA. Zagadnienia, problemy, wskazania PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA Zagadnienia, problemy, wskazania Opracował: mgr inż. Jerzy Piszczek Katowice, grudzień 2009r. I. WPROWADZENIE Praktyczna realizacja zasad zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Kraków, 15 maja 2008 r. 2 Programy operacyjne Realizacja wspieranego projektu Poprawa efektywności

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Magdalena Rogulska Szwedzko-Polska Platforma Zrównoważonej Energetyki POLEKO, 8 października 2013 r. Cele polityki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

W PO IG przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie w ramach następujących priorytetów:

W PO IG przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie w ramach następujących priorytetów: Załącznik l Minister Gospodarki pełni funkcję Instytucji Pośredniczącej dla priorytetów III, IV, V, VI Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (PO IG), oraz dla priorytetów IX i X Programu

Bardziej szczegółowo

Fundusze europejskie na odnawialne źródła energii. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, działania 9.4, 9.5, 9.6 i 10.3

Fundusze europejskie na odnawialne źródła energii. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, działania 9.4, 9.5, 9.6 i 10.3 Fundusze europejskie na odnawialne źródła energii. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, działania 9.4, 9.5, 9.6 i 10.3 Magdalena Mielczarska-Rogulska Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Bardziej szczegółowo

Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013

Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013 Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013 Stabilne podwaliny dla przyszłego porządku ciepłowniczego Bogusław Regulski Wiceprezes Zarządu IGCP Debata : Narodowa Mapa Ciepła - Warszawa 22 listopada 2013 Struktura

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 12.08.2014, Łódź Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 12.08.2014, Łódź PLAN PREZENTACJI 1. Opis Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Solsum: Dofinansowanie na OZE

Solsum: Dofinansowanie na OZE Solsum: Dofinansowanie na OZE Odnawialne źródło energii (OZE) W ustawie Prawo energetyczne źródło energii odnawialnej zdefiniowano jako źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I. Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR

Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I. Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR XIX Forum Ciepłowników Polskich Międzyzdroje, 13-16 września

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii Katowice, 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

System Certyfikacji OZE

System Certyfikacji OZE System Certyfikacji OZE Mirosław Kaczmarek miroslaw.kaczmarek@ure.gov.pl III FORUM EKOENERGETYCZNE Fundacja Na Rzecz Rozwoju Ekoenergetyki Zielony Feniks Polkowice, 16-17 września 2011 r. PAKIET KLIMATYCZNO

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r.

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. Gospodarka niskoemisyjna co to takiego? Gospodarka niskoemisyjna (ang. low emission economy)

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 4 Bilans potrzeb grzewczych W-588.04

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA FINANSOWANIA NA RYNKU ENERGII ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH W POLSCE

ŹRÓDŁA FINANSOWANIA NA RYNKU ENERGII ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH W POLSCE Katedra Statystyki ŹRÓDŁA FINANSOWANIA NA RYNKU ENERGII ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH W POLSCE VI Międzynarodowa Konferencja Naukowa Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie Wiedza Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Sobolewska Dyrektor Biura WFOŚiGW w Szczecinie

Agnieszka Sobolewska Dyrektor Biura WFOŚiGW w Szczecinie Agnieszka Sobolewska Dyrektor Biura WFOŚiGW w Szczecinie Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie istnieje nieprzerwanie od 1993 roku. Działa na mocy Ustawy Prawo Ochrony

Bardziej szczegółowo

Wsparcie rozwoju OZE w perspektywie finansowej UE 2014-2020

Wsparcie rozwoju OZE w perspektywie finansowej UE 2014-2020 Wsparcie rozwoju OZE w perspektywie finansowej UE 2014-2020 Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju Lublin, 26 marca 2015 r. Europejskie Fundusze Strukturalne i Inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

Problemy z realizacji programów ochrony powietrza i propozycje zmian prawnych i rozwiązań w zakresie niskiej emisji Piotr Łyczko

Problemy z realizacji programów ochrony powietrza i propozycje zmian prawnych i rozwiązań w zakresie niskiej emisji Piotr Łyczko Problemy z realizacji programów ochrony powietrza i propozycje zmian prawnych i rozwiązań w zakresie niskiej emisji Piotr Łyczko Departament Środowiska Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Program

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-24 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r.

Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r. Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r. Źródła pochodzenia środków w portfelu NFOŚiGW środki statutowe NFOŚiGW środki pochodzące z opłat zastępczych

Bardziej szczegółowo

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE Ryszard Mocha ZASOBY ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W POLSCE. BIOMASA Największe możliwości zwiększenia udziału OZE istnieją w zakresie wykorzystania biomasy. Załącznik

Bardziej szczegółowo

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r.

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r. Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Warszawa, 20 marca 2015 r. UMOWA PARTNERSTWA Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Bożena Cebulska Prezes Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Olsztynie 1 Warszawa, dn. 18.04.2010 2 PLAN WYSTĄPIENIA MŚP W WARMIŃSKO-MAZURSKIM

Bardziej szczegółowo

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce...

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce... SPIS TREŚCI Wstęp... 11 1. Polityka energetyczna Polski w dziedzinie odnawialnych źródeł energii... 15 2. Sytuacja energetyczna świata i Polski u progu XXI wieku... 27 2.1. Wstęp...27 2.2. Energia konwencjonalna

Bardziej szczegółowo

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów.

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów. Newsletter Nr 4 wrzesień 2009 REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO NA LATA 2007-2013 Wkrótce rusza konkurs dla działań: 5.4. Rozwój energetyki opartej na źródłach odnawialnych 5.5.

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Priorytety PEP 2030 Poprawa efektywności energetycznej Wzrost bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane

Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane DEPARTAMENT PRODUKCJI Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane Ciepło ze źródeł odnawialnych stan obecny i perspektywy rozwoju Konferencja

Bardziej szczegółowo

Konkurencja wewnątrz OZE - perspektywa inwestora branżowego. Krzysztof Müller RWE Polska NEUF 2010

Konkurencja wewnątrz OZE - perspektywa inwestora branżowego. Krzysztof Müller RWE Polska NEUF 2010 Konkurencja wewnątrz OZE - perspektywa inwestora branżowego Krzysztof Müller RWE Polska NEUF 2010 1 Wymiary optymalizacji w układzie trójkąta energetycznego perspektywa makro Minimalizacja kosztów dostarczanej

Bardziej szczegółowo

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 1 Mazowsze wobec wyzwań przyszłości Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 2 Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE Możliwości finansowania inwestycji w biomasę DZIAŁALNOŚĆ WFOŚIGW PRZYCHODY Przychody statutowe WF - ogółem Przychody z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska WYDATKI

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Instrumenty poprawy efektywności energetycznej polskiej gospodarki MINISTERSTWO GOSPODARKI Andrzej Guzowski, Departament

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA W ASPEKCIE BEZPIECZEŃSTWA DOSTAW ENERGII I BEZPIECZEŃSTWA EKOLOGICZNEGO

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA W ASPEKCIE BEZPIECZEŃSTWA DOSTAW ENERGII I BEZPIECZEŃSTWA EKOLOGICZNEGO EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA W ASPEKCIE BEZPIECZEŃSTWA DOSTAW ENERGII I BEZPIECZEŃSTWA EKOLOGICZNEGO Dr inż. Waldemar DOŁĘGA Instytut Energoelektryki Politechnika Wrocławska 50-370 Wrocław, ul. Wybrzeże Wyspiańskiego

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Promocja regionalnych inicjatyw bioenergetycznych PromoBio Możliwości wykorzystania biomasy w świetle

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Paweł Sulima Wydział Energii Odnawialnych i Biopaliw Departament Rynków Rolnych XI Giełda kooperacyjna

Bardziej szczegółowo

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014 INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII w ramach projektu OZERISE Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych ZYGMUNT MACIEJEWSKI Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna"

Ankieta do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna" I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA Nazwa firmy Adres Rodzaj działalności Branża Osoba kontaktowa/telefon II. Budynki biurowe

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Wytwarzanie energii w elektrowni systemowej strata 0.3 tony K kocioł. T turbina. G - generator Węgiel 2 tony K rzeczywiste wykorzystanie T G 0.8

Bardziej szczegółowo

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim Marian Magdziarz WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE Powierzchnia 9.412 km² Ludność - 1.055,7 tys Stolica Opole ok. 130 tys. mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Katowice, 31 marca 2015 r. STRATEGIA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO ŚLĄSKIE

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie i wnioski

Podsumowanie i wnioski AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY STRZELCE OPOLSKIE Część 11 Podsumowanie i wnioski W 869.11 2/6 I. Podstawowym zadaniem aktualizacji

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w ciepłownictwie

Energia odnawialna w ciepłownictwie Energia odnawialna w ciepłownictwie Bogusław Regulski Wiceprezes Zarządu IGCP POLEKO - Poznań 24 listopada 2011 Dyrektywa OZE W Dyrektywie tej, dla każdego kraju członkowskiego został wskazany minimalny

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19

Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19 Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19 Rola węgla brunatnego w gospodarce Polski 180 160 140 120 100 80 60 40 20 Struktura produkcji en. elektrycznej w elektrowniach krajowych

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU RYNKU OZE W POLSCE DO ROKU 2020

PERSPEKTYWY ROZWOJU RYNKU OZE W POLSCE DO ROKU 2020 F u n d a c ja n a r z e c z E n e r g e ty k i Z r ó w n o w a żo n e j PERSPEKTYWY ROZWOJU RYNKU OZE W POLSCE DO ROKU 2020 Cele Dyrektywy 2009/28/WE w sprawie promocji wykorzystania energii z OZE Osiągnięcie

Bardziej szczegółowo

Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20%

Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20% Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20% Zbigniew Kamieński Ministerstwo Gospodarki Poznań, 21 listopada 2007 Cele na rok 2020 3 x 20% Oszczędność energii Wzrost wykorzystania

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009 EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej Warszawa, 27 października 2009 Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ Czarna skrzynka Energetyka Energia pierwotna Dobro ogólnoludzkie?

Bardziej szczegółowo

Pozyskiwanie środków finansowych na zadania określone w założeniach energetycznych. Łukasz Polakowski

Pozyskiwanie środków finansowych na zadania określone w założeniach energetycznych. Łukasz Polakowski Pozyskiwanie środków finansowych na zadania określone w założeniach energetycznych Łukasz Polakowski Narodowa Strategia Spójności (NSS) (nazwa urzędowa: Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia) to dokument

Bardziej szczegółowo

Klaster RAZEM CIEPLEJ Spotkanie przedstawicieli

Klaster RAZEM CIEPLEJ Spotkanie przedstawicieli Klaster RAZEM CIEPLEJ Spotkanie przedstawicieli 3 4 luty 2011 GIERŁOŻ prof.nzw.dr hab.inż. Krzysztof Wojdyga 1 PROJEKT Innowacyjne rozwiązania w celu ograniczenia emisji CO 2 do atmosfery przez wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych

Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych FUNDUSZ UNIA EUROPEJSKA SPÓJNOŚCI Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych Podtytuł prezentacji Anna Pekar Zastępca Dyrektora Departament Ochrony Klimatu Styczeń 2013, Lublin Narodowy

Bardziej szczegółowo

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Plan Gospodarki Niskoemisyjnej w Gminie

Bardziej szczegółowo

Teresa Szymankiewicz Szarejko Szymon Zabokrzecki

Teresa Szymankiewicz Szarejko Szymon Zabokrzecki Teresa Szymankiewicz Szarejko Szymon Zabokrzecki Schemat systemu planowania Poziom kraju Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju opublikowana MP 27.04.2012 Program zadań rządowych Poziom województwa

Bardziej szczegółowo

Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie

Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie Współorganizator Warszawa, 28 maja 2012 Polityka klimatyczna a zrównoważony transport w miastach Andrzej Rajkiewicz, Edmund Wach Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie Podstawy

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej

Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej Wprowadzenie i prezentacja wyników do dalszej dyskusji Grzegorz Wiśniewski Instytut Energetyki Odnawialnej (EC BREC

Bardziej szczegółowo

Rozwój kogeneracji gazowej

Rozwój kogeneracji gazowej Rozwój kogeneracji gazowej Strategia Grupy Kapitałowej PGNiG PGNiG TERMIKA jest największym w Polsce wytwórcą ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu. Zakłady PGNiG TERMIKA wytwarzają 11 procent produkowanego

Bardziej szczegółowo

Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania inwestycji ekologicznych

Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania inwestycji ekologicznych Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania Bio Alians Doradztwo Inwestycyjne Sp. z o.o. Warszawa, 9 października 2013 r. Wsparcie publiczne dla : Wsparcie ze środków unijnych (POIiŚ i 16 RPO):

Bardziej szczegółowo

Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r.

Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r. Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r. Bank promuje elektroniczny obieg dokumentów, który chroni

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ Zrównoważony rozwój w strategii woj. wielkopolskiego wprowadzenie do części warsztatowej Patrycja Romaniuk, Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Poznań, 04.03.2013 PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ

Bardziej szczegółowo

- Poprawa efektywności

- Poprawa efektywności Energetyka przemysłowa: - Poprawa efektywności energetycznej - uwarunkowania dla inwestycji we własne źródła energii elektrycznej Daniel Borsucki 24.05.2011 r. MEDIA ENERGETYCZNE 615 GWh energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 18.11.2015 r. COM(2015) 496 final ANNEXES 1 to 2 ZAŁĄCZNIKI Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie europejskiej statystyki dotyczącej cen gazu

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE FUNDUSZY UNIJNYCH NA ENERGETYKĘ WIATROWĄ W POLSCE FUNDUSZE UNIJNE W LATACH 2004-2006 I 2007-2013

WYKORZYSTANIE FUNDUSZY UNIJNYCH NA ENERGETYKĘ WIATROWĄ W POLSCE FUNDUSZE UNIJNE W LATACH 2004-2006 I 2007-2013 WYKORZYSTANIE FUNDUSZY UNIJNYCH NA ENERGETYKĘ WIATROWĄ W POLSCE FUNDUSZE UNIJNE W LATACH 2004-2006 I 2007-2013 Istota i znaczenie elektrowni wiatrowych dla ochrony środowiska Energia to niezbędny czynnik

Bardziej szczegółowo

ZIELONA ENERGIA W POLSCE

ZIELONA ENERGIA W POLSCE ZIELONA ENERGIA W POLSCE Współczesny świat wymaga zmiany struktury wykorzystywanych źródeł energii pierwotnej. Wzrost popytu na surowce energetyczne, przy jednoczesnej rosnącej niestabilności warunków

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej Warszawa, 15 października 2015r. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej Pakiet

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020

Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020 Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020 Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego WM 11 grudnia

Bardziej szczegółowo

04. Bilans potrzeb grzewczych

04. Bilans potrzeb grzewczych W-551.04 1 /7 04. Bilans potrzeb grzewczych W-551.04 2 /7 Spis treści: 4.1 Bilans potrzeb grzewczych i sposobu ich pokrycia... 3 4.2 Struktura paliwowa pokrycia potrzeb cieplnych... 4 4.3 Gęstość cieplna

Bardziej szczegółowo

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha MODEL ENERGETYCZNY GMINY Ryszard Mocha PAKIET 3X20 Załącznik I do projektu dyrektywy ramowej dotyczącej promocji wykorzystania odnawialnych źródeł energii : w 2020 roku udział energii odnawialnej w finalnym

Bardziej szczegółowo

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Roman Warchoł, TAURON Sprzedaż Forum Polska Efektywna Energetycznie, Gdańsk, 6 marca 2012r. Unijne cele 3x20% Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWA ROZWOJU ENERGETYKI I URZĄDZEŃ GRZEWCZYCH W KRAJOWYM BUDOWNICTWIE MIESZKANIOWYM. Andrzej Froński Instytut Nafty i Gazu

PERSPEKTYWA ROZWOJU ENERGETYKI I URZĄDZEŃ GRZEWCZYCH W KRAJOWYM BUDOWNICTWIE MIESZKANIOWYM. Andrzej Froński Instytut Nafty i Gazu EKO KOMIN 2006 PERSPEKTYWA ROZWOJU ENERGETYKI I URZĄDZEŃ GRZEWCZYCH W KRAJOWYM BUDOWNICTWIE MIESZKANIOWYM Andrzej Froński Instytut Nafty i Gazu Stan obecny Zużycie gazu ziemnego w Polsce wyniosło w roku

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 15 grudnia 2000

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 15 grudnia 2000 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 15 grudnia 2000 w sprawie obowiązku zakupu energii elektrycznej ze źródeł niekonwencjonalnych i odnawialnych oraz wytwarzanej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła,

Bardziej szczegółowo

Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2014 2020

Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2014 2020 Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2014 2020 Oś Priorytetowa 1. Działanie 1.5. Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw Oś priorytetowa 3. Działanie 3.1 Wytwarzanie i dystrybucja energii

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Produkcji. Notatka Informacyjna. Efektywność wykorzystania energii w latach 2002-2012

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Produkcji. Notatka Informacyjna. Efektywność wykorzystania energii w latach 2002-2012 Materiał na konferencję prasową w dniu 23 lipca 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Produkcji Notatka Informacyjna Efektywność wykorzystania energii w latach 2002-2012 Efektywność energetyczna

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020

Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020 Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020 Augustów, 3-4 września 2015 r. 1 mgr Małgorzata Fiedorczuk mgr Maciej Muczyński Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna a budownictwo wymagania prawne w Polsce i UE

Energia odnawialna a budownictwo wymagania prawne w Polsce i UE Energia odnawialna a budownictwo wymagania prawne w Polsce i UE dr inŝ. Krystian Kurowski Laboratorium Badawcze Kolektorów Słonecznych przy Instytucie Paliw i Energii Odnawialnej 1 zakłada zwiększenie

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

Północny Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki

Północny Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki Konferencja pn. Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii w rozwoju regionu ROLA PREZESA URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI W KONTEKŚCIE KRAJOWEGO PLANU DZIAŁAŃ DOTYCZĄCEGO EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020

Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020 Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020 Katowice, maj 2014 roku Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej oraz Plan działań na rzecz zrównoważonej energii jako elementy planowania energetycznego w gminie Łukasz Polakowski 1 SEAP Sustainable Energy Action

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Zadania stawiane przed polską gospodarką Pakiet energetyczny 3x20 - prawne wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł

Bardziej szczegółowo