Ze względu na sposób organizacji pamięci i wykonywania programu: architektura von Neumanna. WZiPT PL mgr inż. Dariusz Kuś

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ze względu na sposób organizacji pamięci i wykonywania programu: architektura von Neumanna. WZiPT PL mgr inż. Dariusz Kuś"

Transkrypt

1 Budowa i działanie mikrokomputera PC 1. Pojęcia podstawowe Najmniejszą ilościa informacji jest 1 bit(jednostka podstawowa układu SI) 1 bit (1b) = stan logiczny 0 lub 1. 1 Byte (1B) = 8 bitów (odpowiada to 256 kombinacjom zer i jedynek), pozwala zapisać liczbę całkowitą z zakresu kb = 1024B 1 MB = 1024kB = B 1 GB = 1024MB = kB = B Jednostki te są używane do określania pojemności pamięci. Rodzaje transmisji danych: równoległa każdy z transmitowanych bitów jest przesyłany oddzielnym przewodem w takt sygnału synchronizującego (w każdym takcie przysyłany jest kompletny zestaw bitów np. 1B). Dzięki temu transmisja jest szybka ale linia połączeniowa musi zawierać przynajmniej tyle przewodów ile bitów zawiera pojedyncza porcja informacji oraz dodatkowe połączenia dla sygnałów kontrolnych np. przy transmisji bajtów jest to min. 8 przewodów. szeregowa wszystkie transmitowane bity przesyłane są jednym wspólnym przewodem, jeden za drugim w takt sygnału synchronizującego. Transmisja trwa tyle cykli synchronizacji ile bitów zawiera pojedyncza porcja informacji, z tego powodu trudno jest osiągnąć dużą prędkość transmisji ale linia połączeniowa zawiera mało przewodów. Architektura komputera sposób organizacji elementów tworzących komputer. Pojęcie to używane jest dosyć luźno. Może ono dzielić systemy komputerowe ze względu na wiele czynników, zazwyczaj jednak pod pojęciem architektury rozumie się organizację połączeń pomiędzy pamięcią, procesorem i urządzeniami wejściawyjścia. Innym, stosowanym potocznie znaczeniem terminu "architektura komputera" jest typ procesora wraz z zestawem jego instrukcji. Właściwszym określeniem w tym przypadku jest model programowy procesora (ang. ISA - Instruction Set Architecture). Ze względu na rodzaj połączeń procesor-pamięć i sposób ich wykorzystania dzielimy architektury zgodnie z taksonomią Flynna: SISD (ang. Single Instruction Single Data) - skalarne SIMD (ang Single Instruction Multiple Data) - wektorowe MIMD (ang. Multiple Instruction Multiple Data) - równoległe Ze względu na sposób podziału pracy i dostęp procesora do pamięci możemy podzielić architektury na: SMP (ang. Symmetric Multiprocessing) - symetryczne NUMA (ang. Non-Uniform Memory Access) - asymetryczne AMP (ang. Asynchronous Multiprocessing) - asynchroniczne MPP (ang. Massively Parallel Processors) Ze względu na sposób organizacji pamięci i wykonywania programu: architektura von Neumanna

2 architektura harvardzka architektura mieszana Schemat blokowy systemu komputerowego Reset CLK CPU RAM ROM I/O 8/16/32/64/... Danych 16/20/24/32/... Adresowa Sterująca Mikroprocesor CPU (ang. Central Processing Unit) Sekwencyjne urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać dane z pamięci, interpretować je jako rozkazy i wykonywać je. W praktyce to układ scalony wielkiej skali integracji zajmujący się przetwarzaniem danych. Elementy składowe typowego mikroprocesora: ALU (ang. Arithmetic Logic Unit)- jednostka arytmetyczno-logiczna, wykonująca operacje arytmetyczne i logiczne na dostarczonych jej danych: o Arytmetyczne: dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie o Logiczne: OR, AND, XOR, OR, NOT) o przesunięcia bitowe w lewo i w prawo. CU (ang. Control Unit) - układ sterowania lub dekoder rozkazów. Odpowiedzialny jest on za dekodowanie dostarczonych mikroprocesorowi instrukcji i odpowiednie sterowanie pozostałymi jego blokami Rejestry - umieszczone wewnątrz mikroprocesora komórki pamięci służące do: przechowywania tymczasowych wyników obliczeń (rejestry danych) adresów lokacji w pamięci operacyjnej (rejestry adresowe). Proste mikroprocesory mają tylko jeden rejestr danych zwany akumulatorem. Oprócz rejestrów danych i rejestrów adresowych występuje też pewna liczba rejestrów o specjalnym przeznaczeniu. PC (Program Counter) - licznik rozkazów - zawiera on adres komórki pamięci zawierającej następny rozkaz do wykonania SP (Stack Pointer) - wskaźnik stosu - zawiera adres wierzchołka stosu

3 Architektury mikroprocesorów CISC (ang. Complex Instruction Set Computers) nazwa architektury mikroprocesorów o następujących cechach: duża liczba rozkazów (instrukcji) mała optymalizacja niektóre rozkazy potrzebują dużej liczby cykli procesora do wykonania występowanie złożonych, specjalistycznych rozkazów duża liczba trybów adresowania do pamięci może się odwoływać bezpośrednio duża liczba rozkazów mniejsza częstotliwość taktowania (w porównaniu do procesora RISC) powolne działanie dekodera rozkazów RISC (ang. Rationalized Instruction Set Computers, wcześniej Reduced Instruction Set Computers) - nazwa architektury mikroprocesorów która została przedstawiona pod koniec lat 70. w teoretycznych pracach na uniwersytecie Berkeley oraz w wynikach badań Johna Cocke z Thomas J. Watson Research Center. Ówczesne procesory (budowane w architekturze CISC) charakteryzowały się bardzo rozbudowaną listą rozkazów, ale jak wykazały badania tylko nieliczna ich część była wykorzystywane w statystycznym programie. Okazało się np. że ponad 50% rozkazów w kodzie to zwykłe przypisania (zapis zawartości rejestru do pamięci i odwrotnie). Ponadto badania wykazały, że podczas działania programu ok % wykonywanych instrukcji to instrukcje wywołania podprocedur lub instrukcje obsługujące pętle, ok % to wspomniane przypisania, 7-21% to instrukcje warunkowe (jeśli warunek to ), natomiast reszta to tylko 1-3% [1]. W związku z powyższym zaprezentowano architekturę mikroprocesorów, w której uwzględniono wyniki badań. Jej podstawowe cechy to: Zredukowana do minimum liczba rozkazów Redukcja trybów adresowania Ograniczenie komunikacji pomiędzy pamięcią, a procesorem poprzez wprowadzenie dedykowanych instrukcji do komunikacji między z pamięcią a rejestrami, pozostałe instrukcje mogą operować wyłącznie na rejestrach. Zwiększenie liczby rejestrów (np. 32, 192, 256) ogólnego przeznaczenia Dzięki przetwarzaniu potokowemu (ang. pipelining) wszystkie rozkazy wykonują się w jednym cyklu maszynowym, co pozwala na znaczne uproszczenie bloku wykonawczego, a zastosowanie superskalarności także na zrównoleglenie wykonywania rozkazów. Dodatkowo czas reakcji na przerwania jest krótszy. Obecnie popularne procesory Intel/AMD są widziane z punktu widzenia programu jako CISC, ale ich rdzeń jest typu RISC. Skomplikowane rozkazy CISC są rozbijane na mikrorozkazy (ang. microops), które są następnie wykonywane przez blok wykonawczy wykonany w architekturze RISC

4 Procesory f-my Intel Magistrale Pamięć podręczna Typ danyc adreso Koproc. L1 L2 Mnożnik Inne h wa matem. zegara SX DX SX kB DX kB DX kB DX kB Pentium kB Pentium MMX kB - + MMX Pentium Pro kB 256kB, f cpu + MMX Pentium II kB 512kB, ½f cpu + MMX Celeron kB - + MMX Celeron A kB 128kB, f cpu + MMX Pentium III kB 512kB, ½f cpu + MMX Pentium III kB kB, + MMX2 FCPGA f cpu, ½f cpu Pentium IV Core2 Instrukcje SIMD (Single Instruction, Multiple Data) - jedna z rodzajów architektur komputera według taksonomii Flynna, dotycząca systemów, w których przetwarzanych jest wiele strumieni danych w oparciu o pojedynczy strumień rozkazów - są to tzw. komputery wektorowe. Komputery SIMD stosowane są głównie do obliczeń naukowo-technicznych, jednak jednostki realizujące zadania zgodnie z metodologią SIMD obecne są także w stosowanych w domowych komputerach procesorach opartych o architekturę x86. MMX (MultiMedia extensions lub Matrix Math extensions) to zestaw 57 instrukcji SIMD dla procesorów Pentium i zgodnych. Rozkazy MMX mogą realizować działania logiczne i arytmetyczne na liczbach całkowitych. Pierwotnie wprowadzone w 1997 przez Intela dla procesorów Pentium MMX, aktualnie dostępne również na procesory innych producentów - wraz z rozwojem procesorów i dodawaniem nowych rozszerzeń (np. SSE) zbiór rozkazów MMX powiększał się. Programy wykorzystujące rozkazy MMX były o wiele szybsze od analogicznych programów wykorzystujących zwykłe rozkazy procesora. MMX jest przeznaczony do szczególnych zastosowań, gdzie przetwarzane są duże ilości danych przez jeden określony algorytm (obróbka dźwięku i obrazu). Przykłady zastosowań: wyświetlanie grafiki trójwymiarowej: przekształcenia geometryczne, cieniowanie, teksturowanie dekodowanie obrazów JPEG i PNG dekodowanie i kodowanie filmów MPEG (m.in. wyznaczanie transformat DCT i IDCT); filtrowanie sygnałów: obrazów statycznych, filmów, dźwięku;

5 wyświetlanie grafiki dwuwymiarowej (blue box, maskowanie, przezroczystość); wyznaczanie transformat: Haara, FFT. 3DNow! - rozszerzenie architektury procesorów x86 stworzone przez firmę AMD, znacznie zwiększające wydajność obliczeń zmiennoprzecinkowych, potrzebne do odtwarzania grafiki trójwymiarowej i multimediów. Był to pierwszy przypadek wprowadzenia takich istotnych zmian przez firmę inną niż Intel. Technologia 3DNow! uzupełnia i rozszerza możliwości akceleratorów graficznych, przyspieszając obliczenia zmiennoprzecinkowe występujące w początkowych etapach przetwarzania grafiki. Technologia ta pozwala uzyskać do 4 wyników zmiennoprzecinkowych w ciągu jednego cyklu pracy procesora. Technologia 3DNow! zawiera zestaw 21 nowych instrukcji zmiennoprzecinkowych typu SIMD. Z czasem AMD dodało następne nowe instrukcje. Enhanced 3DNow! (w procesorach Athlon i K6-2+/III+) dodano zestaw 24 instrukcji, z czego 19 należy do części rozszerzania SSE (a więc procesor jest częściowo zgodny z SSE). 3DNow! Professional, (w procesorach Athlon XP) zawiera w sobie rozszerzenie Enhanced 3DNow! oraz wprowadza 51 nowych instrukcji z technologii SSE (pełna zgodność z intelowskim SSE. SSE (ang. Streaming SIMD Extensions) jest to zestaw instrukcji wprowadzonych w procesorach Pentium III firmy Intel. Rozkazy te wykonują działania na 4- elementowym wektorze liczb zmiennoprzecinkowych pojedynczej precyzji zgodnych ze standardem IEEE-754. Możliwe jest również wykonywanie działania tylko na jednym, pierwszym elemencie wektora. Zdefiniowane działania: dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie liczenie pierwiastka aproksymacja odwrotności (1/x) aproksymacja pierwiastka kwadratowego Wprowadzono specjalizowane rozkazy do przesyłania danych pomiędzy rejestrami SSE, MMX, oraz pamięcią. Rejestry SSE mają rozmiar 128 bitów (16 bajtów) i w odróżnieniu od MMX-owych, mapowanych na stos koprocesora, stanowi zupełnie autonomiczną jednostkę, obejmującą osiem 128-bitowych rejestrów nazwanych w asemblerze xmm0,..., xmm7. Wersje 64-bitowe procesorów (AMD64, EM64T) wprowadzają 8 dodatkowych rejestrów xmm8,..., xmm15. Ponieważ rozkazy SSE operują na liczbach zmiennoprzecinkowych istnieje dodatkowy rejestr kontrolny, analogiczny do występującego w FPU, w którym określa się: sposób zaokrąglania wyników (ang. round control) - zaokrąglanie w stronę zera, nieskończoności, ucinanie, reakcję na błędy - zgłaszanie wyjątku lub zwrócenie wartość NaN.

6 SSE2 - zestaw instrukcji SSE poszerzony o 144 nowe rozkazy umożliwiające operacje na 128-bitowych rejestrach (XMM0..15) zawierających liczby zmiennoprzecinkowe o pojedynczej (32 bit) i podwójnej (64 bit) precyzji oraz 128- bitowych operandach stałopozycyjnych. Wprowadzono w procesorach rodziny Pentium 4 oraz Athlon 64. SSE3 (oznaczany również przez firmę Intel jako Prescott New Instructions lub PNI) to kolejny zestaw instrukcji SIMD wykorzystywany w architekturze IA-32. SSE3 wprowadza 13 nowych poleceń: fisttp - do konwersji liczb zmiennoprzecinkowych do całkowitoliczbowych addsubps, addsubpd, movsldup, movshdup, movddup - do arytmetyki zespolonej lddqu - do kodowania wideo haddps, hsubps, haddpd, hsubpd - do grafiki (SIMD FP/AOS) monitor, mwait - do synchronizacji wątków Wprowadzone w procesorze Pentium 4 Prescott oraz Athlon 64 od wersji E. SSSE3 - Supplemental Streaming SIMD Extension 3 to zestaw instrukcji SSE czwartej generacji. SSSE3 jest znane również jako SSE4, Tejas New Instructions (TNI) lub Merom New Instructions (MNI). W procesorach Xeon 5100 Series, Intel Core 2. Zegar systemowy (CLK) Układ elektroniczny generujący falę prostokątną o ściśle określonej, stałej częstotliwości. Kolejne takty zegara wyznaczają kolejne fazy realizacji programu prze mikroprocesor. Takty zegara Takt Opera cja pobranie rozkazu pobranie argumentów wykonanie rozkazu Pamięć operacyjna Pamięć operacyjna to pamięć, w której przechowywany jest kod programu oraz jego dane. RAM to pamięć o dostępie swobodnym, pozwalająca na wielokrotny zapis i odczyt danych. Przechowuje zapisane w niej dane tylko podczas zasilania, po wyłączeniu traci całą zawartość, po ponownym włączeniu zawiera przypadkowe wartości. Ze względu na wykonanie pamięci RAM dzielimy na: DRAM - pamięci dynamiczne, najtańszy rodzaj pamięci o największej gęstości upakowania informacji. Komórki pamięci to (w dużym uproszczeniu) kondensatory przechowujące ładunki elektryczne symbolizujące zapisane w nich dane, z upływem czasu tracą one ładunek na skutek niedoskonałości izolacji, wymagają więc okresowego odświeżania (odbudowy ładunków). Proces ten spowalnia nieco pracę całej pamięci oraz wymaga dodatkowych układów elektronicznych.

7 SRAM - najszybszy z powszechnie stosowanych rodzajów pamięci. Poszczególne komórki to przerzutniki. Z powodu dużego skomplikowania budowy pojedynczej komórki nie można osiągnąć dużego upakowania stąd wysoka cena pamięci i ograniczone jej zastosowania głównie jako tzw. pamięci podręcznej (CACHE). FPM DRAM (ang. Fast Page Mode DRAM), najpopularniejszy w czasach procesorów 486 i wczesnych wersji procesorów Pentium rodzaj pamięci, zdolny do pracy przy częstotliwościach magistrali do 66 MHz EDO RAM (ang. Extended Data Output RAM ) - odmiana pamięci RAM, stosowana w płytach głównych działających z szybkościami MHz. SDRAM (ang. Synchronous Dynamic Random Access Memory) rodzaj pamięci o dostępie swobodnym wykorzystywana m.in. w komputerach jako pamięć operacyjna. Początkowo pod nazwą SDRAM kryły się układy obecnie nazywane SDR SDRAM. Przedrostek SDR pojawił się po wprowadzeniu pamięci DDR SDRAM. Typowe Parametry: 66 MHz = przepustowność 533 MB/s, czas dostępu 15-12ns 100 MHz = przepustowność 800 MB/s, czas dostępu 10-8ns 133 MHz = przepustowność 1067 MB/s, czas dostępu 7.5ns DDR SDRAM (ang. Double Data Rate Synchronous Dynamic RAM) rodzaj pamięci typu RAM stosowana w komputerach jako pamięć operacyjna oraz jako pamięć kart graficznych. Jest ona modyfikacją pamięci SDRAM. W pamięci typu DDR SDRAM dane przesyłane są w czasie trwania zarówno rosnącego jak i opadającego zbocza zegara, przez co uzyskana została dwa razy większa przepustowość niż w przypadku konwencjonalnej SDRAM typu PC-100 i PC-133. Układy zasilane są napięciem 2,5 V a nie 3,3 V co powoduje znaczące ograniczenie poboru mocy Typy pamięci DDR PC-200 (PC-1600) 64 bity * 2 * 100 MHz = 1600 MB/s PC-266 (PC-2100) 64 bity * 2 * 133 MHz = 2133 MB/s PC-333 (PC-2700) 64 bity * 2 * 166 MHz = 2700 MB/s PC-400 (PC-3200) 64 bity * 2 * 200 MHz = 3200 MB/s DDR2 SDRAM (ang. Double Data Rate 2 Synchronous Dynamic RAM) rodzaj pamięci RAM typu SDRAM, stosowany w komputerach jako pamięć operacyjna. Pamięć DDR2 charakteryzuje się wyższą efektywną częstotliwością taktowania (533, 667, 800, 1066 MHz) oraz niższym poborem prądu. Moduły pamięci DDR2 nie są kompatybilne z modułami DDR. Moduły zasilane są napięciem 1,8V zamiast 2,5V. Układy terminujące zostały przeniesione z płyty głównej do wnętrza pamięci (ang. ODT, On Die Termination). Zapobiega to powstaniu błędów wskutek transmisji odbitych sygnałów. DDR2 przesyła 4 bity w ciągu jednego taktu zegara (DDR tylko 2).

8 Podwojona prędkość układu wejścia/wyjścia (I/O) pozwala na obniżenie prędkości całego modułu bez zmniejszania jego przepustowości. Liczba styków została zwiększona ze 184 do 240. Wycięcia w płytce pamięci umieszczone są w różnych miejscach, w celu zapobiegnięcia podłączenia niewłaściwych kości. Obecnie DDR2 obsługiwane są zarówno przez procesory firmy Intel jak i AMD. Typy pamięci DDR2: PC to: 64 bity * 2 * 200MHz = 3200MB/s PC to: 64 bity * 2 * 266MHz = 4200MB/s PC to: 64 bity * 2 * 333MHz = 5200MB/s PC to: 64 bity * 2 * 400MHz = 6400MB/s PC to: 64 bity * 2 * 500MHz = 8000MB/s ROM Pamięci nieulotne to pamięci tylko do odczytu oraz nie wymagające zasilania do przechowywania informacji. Pamięć ta zawiera: POST zestaw procedur zapewniających prawidłowy start systemu po włączeniu zasilania. Sprawdzają one obecność standardowych składników systemu oraz testują poprawne działanie wszystkich znalezionych komponentów tj. mikroprocesora, pamięci RAM, napędów FDD, i HDD, karty graficznej itp. Ostatnia z wykonywanych procedur próbuje odnaleźć system operacyjny i ewentualnie uruchomić go. BIOS zestaw procedur do obsługi sprzętu np. odczyt i zapis pojedynczego sektora na dyskietce lub dysku twardym, wyświetlenie jednego znaku na monitorze, pobranie jednego znaku z klawiatury itd. Ponieważ procedury te są napisane dla tzw. rzeczywistego (16b) trybu pracy procesora, a w tym trybie pracuje system MS-DOS, tylko ten system w pełni może korzystać z procedur BIOS. Systemy takie jak: Windows 9x, Windows NT, wszystkie odmiany Linux, BSD jako systemy 32 bitowe czyli pracujące w trybie chronionym procesora nie mogą korzystać z BIOS i dlatego potrzebują kompletu własnych sterowników (procedur) do obsługi sprzętu. SETUP program do konfiguracji komputera: ustawienie czasu i daty, ilości i typów dysków twardych oraz wiele parametrów technicznych dotyczących pracy: procesora, pamięci RAM, pamięci podręcznej, magistral itd. Może być wykonana w wielu różnych wersjach różniących się jedynie sposobem zapisu informacji oraz możliwością (lub jej brakiem) modyfikacji. ROM (ang. Read Only Memory) to pamięć nieulotna programowana tylko jeden raz w procesie produkcji układu scalonego. W połączeniach między elementami składowymi zawarta jest informacja, którą można później wielokrotnie odczytywać. PROM to pamięć nieulotna programowana tylko jeden raz w procesie produkcji lub przez użytkownika metodą przepalania ścieżek wewnątrz układu scalonego.

9 EPROM to pamięć nieulotna z możliwością wielokrotnego programowania przy użyciu specjalnego programatora. Skasowania takiej pamięci jest możliwe przez naświetlenie światłem ultrafioletowym struktury półprzewodnikowej (przez okienko ze szkła kwarcowego wykonane w obudowie układu). EEPROM (lub Flash ROM) to pamięć nieulotna z możliwością wielokrotnego programowania i kasowania poprzez podanie na odpowiednie wyprowadzenia układu sygnałów elektrycznych, którymi można sterować w sposób całkowicie programowy. Pamięć podręczna (Cache) Pamięć podręczną (CACHE Memory) stosuje się gdy w systemie komputerowym należy połączyć elementy znacznie różniące się szybkością transmisji danych. Przy wymianie danych szybsze z urządzeń musi być sztucznie spowalniane, aby urządzenie wolniejsze mogło nadążyć. Aby wyeliminować to zjawisko umieszcza się niewielką ilość szybkiej pamięci między współpracującymi elementami systemu, która pośredniczy we wszystkich operacjach transmisji danych. Kontroler CACHE RAM L2 CACHE Magistrale systemowe a) Pamięć podręczna poziomu L2 (ang Second Level Cache) Ze względu na niską cenę oraz duże pojemności jako pamięci operacyjnej najczęściej używa się pamięci DRAM (pamięć dynamiczna). Są one jednak zbyt wolne w porównaniu ze współczesnymi im mikroprocesorami. Z tego powodu przy operacjach zapisu i odczytu danych muszą być wprowadzane cykle oczekiwania (ang. Wait States), w czasie trwania których procesor nic nie robi, a jedynie czeka na aż wolna pamięć operacyjna zrealizuje operację odczytu/zapisu. Powoduje to zwolnienie pracy całego systemu. Sposobem na wyeliminowanie tego stanu jest umieszczenie między procesorem a wolną pamięcią DRAM niewielkiej ilości szybkiej pamięci podręcznej CACHE wykonanej z układów SRAM (Pamięć statyczna). Gdy procesor zapisuje dane do pamięci są one bez jego wiedzy kierowane przez sterownik pamięci podręcznej (CACHE Controler) do pam. podręcznej. Ze względu na szybkość pamięci podr. operacja ta może być wykonana bez spowalniania pracy procesora. Gdy procesor zajmie się realizacją następnych rozkazów dane z pam. podr. są przepisywane do pam. operacyjnej. W przypadku gdy procesor za chwilę pobiera dane uprzednio zapisane do pamięci, znajdują się one w pam. podr., nie musi więc odwoływać się do wolnej pamięci operacyjnej. Dodatkowo sterownik pam. podr. stara się przewidzieć jakie dane będzie pobierał mikroprocesor w najbliższej chwili i przepisuje odpowiednie obszary pam. operacyjnej do podręcznej. Od skuteczności algorytmów "przewidujących" zależy wydajność systemu pamięci podręcznej, stąd są one pilnie strzeżonymi tajemnicami poszczególnych firm. Miarą skuteczności pamięci podręcznej jest współczynnik określany jako stosunek ilości odczytanych danych, które pobrane zostały z pamięci CACHE, do ilości wszystkich danych odczytanych z pamięci. W prawidłowo skonfigurowanych systemach sięga on 90% lub nawet nieco więcej.

10 b) Pamięć podręczna poziomu L1 (First Level CACHE) Od modelu wszystkie mikroprocesory z rodziny x86 posiadają wbudowaną w procesor pamięć podręczną tzw. L1 Cache (First Level Cache ). Pojemność jej wynosiła od 8 do 32kB. Magistrale danych służy do transmisji kodów rozkazów, danych do obróbki i wyników między mikroprocesorem a pamięcią operacyjną oraz urządzeniami wejście/wyjście. Może być 8, 16, 32, 64 bitowa. adresowa służy do adresowania pamięci oraz urządzeń wej./wyj. Pamięć można przedstawić jako zestaw komórek, w każdej z nich może być przechowywana liczba (kod rozkazu lub dana dla mikroprocesora). Gdy procesor chce odczytać zwartość pewnej komórki umieszcza jej adres (w pewnym uproszczeniu - numer) na magistrali adresowej, wówczas pamięć przekazuje zawartość odpowiedniej komórki na mag. danych. Podobnie przebiega operacja zapisu do pamięci, procesor umieszcza na magistrali adresowej adres, a na mag. danych daną do zapisu. sterująca służy do przekazywania sygnałów, które mają za zadania synchronizowanie pracy poszczególnych modułów oraz zapewnienie sprawnej i bezkonfliktowej pracy wszystkich elementów.

11 Budowa typowej płyty głównej Host Bus Dotyczy Celeron A, PII, PIII CPU L1 Cache L2 Cache DRAM AGP/PCI Chipset North Bridge AGP PCI PCI Bus IDE1, IDE2 South Bridge USB1, USB2 ISA ISA Bus LPT1 COM1, COM2 I/O FDD Gniazda rozszerzeń PC magistrala zastosowana w klomputerze PC/XT ISA (ang. Industry Standard Architecture) standard magistrali oraz łącza dla komputerów osobistych AT wprowadzony w roku 1984, jako rozszerzenie architektury IBM PC/XT do postaci szesnastobitowej. Podstawowe parametry złączy ISA szyna danych 16/8-bitowa szyna adresowa 24-bitowa brak sygnałów związanych z DMA teoretyczna szybkość 8 MB/s (efektywna od 1,6 MB/s do 1,8 MB/s ) zegar 8.33 MHz MCA (ang. Micro Channel Architecture) 32-bitowa magistrala skonstruowana przez IBM. Taktowana zegarem 10 MHz, nie kompatybilna z kartami typu ISA. EISA (ang. Extended Industry Standard Architecture) - magistrala rozszerzeń zaprojektowana specjalnie dla 32-bitowych komputerów Aby zapewnić jej kompatybilność z szyną ISA, taktowana jest zegarem 8,33 MHz. Dość duża prędkość transmisji danych (33 MB/s). Magistrala EISA obsługuje standard Plug&Play

12 VLB to uproszczona magistrala dla procesorów i486. Ponieważ w celu obniżenia ceny poprzez uproszczenie konstrukcji była ona realizowana poprzez bezpośrednie wyprowadzenie sygnałów mikroprocesora na złącze była ona niejako przypisana tylko do tego typu procesora i razem z nim wyszła z użycia. PCI PCI (ang. Peripheral Component Interconnect) - magistrala komunikacyjna służąca do przyłączania urządzeń do płyty głównej w komputerach klasy PC. Po raz pierwszy została publicznie zaprezentowana w czerwcu 1992 r. jako rozwiązanie umożliwiające szybszą komunikację pomiędzy procesorem i kartami niż stosowane dawniej ISA. Cechy złącza PCI uniwersalność i równouprawnienie gniazd Rozpoznawanie kart w poszczególnych gniazdach Niezależność od typu procesora Skalowalność (32/64b różne zegary) Pełne wsparcie dla PnP Możliwość zainstalowania kilku magistral w jednym systemie Możliwość komunikacji bez udziału CPU Dobra zgodność pomiędzy wersjami Wersje PCI Wersja PCI 2.0 PCI 2.1 PCI 2.2 PCI 3.0 Rok wprowadzenia Szerokość szyny danych [b] Częstotliwość zegara [MHz] Przepustowość [MB/s] Napięcie [V] 5,0 5,0 5,0/3,3 3,3 PCI-X (ang. Peripheral Component Interconnect Extended) - szybsza wersja standardu PCI. Magistrala ta jest wstecznie zgodna z PCI, istotne jest tylko dopasowanie napięciowe. Wersja PCI-X 1.0 PCI-X 2.0 PCI-X 3.0 Rok wprowadzenia Szerokość szyny danych [b] Częstotliwość zegara [MHz] Przepustowość [MB/s] Napięcie [V] 3,3 3,3/1,5 3,3/1,5 AGP (ang. Accelerated Graphics Port lub Advanced Graphics Port) to rodzaj zmodyfikowanej magistrali PCI. Jest ona zoptymalizowana do szybkiego przesyłania dużych ilości danych pomiędzy pamięcią operacyjną a kartą graficzną. AGP 1x AGP 2x AGP 4x AGP 8x Szerokość szyny danych [b] Częstotliwość zegara [MHz] x 2 66 x 4 66 x 8

13 Przepustowość [MB/s] Napięcie [V] 3,3 3,3 1,5 1,5 PCI-E, PCI-Express, jest szeregową magistralą służącą do podłączania urządzeń do płyty głównej. Ma docelowo zastąpić magistrale PCI i AGP. PCI-Express stanowi magistralę lokalną typu szeregowego typu punkt-punkt (Point-to-Point). Taka konstrukcja eliminuje konieczność dzielenia pasma pomiędzy kilka urządzeń. Sygnał przekazywany jest za pomocą dwóch linii. Częstotliwość taktowania wynosi 2.5GHz. Protokół transmisji wprowadza dwa dodatkowe bity, do każdych ośmiu bitów danych. Zatem przepustowość jednej linii wynosi 250MB/s. W związku z tym, że urządzenia mogą pracować w trybie full-duplex to przepustowość może sięgać 500MB/s. Możliwe jest kilka wariantów tej magistrali - z 1, 2, 4, 8, 12, 16, 24 lub 32 liniami. Wraz ze wzrostem liczby linii transmisyjnych wydłużeniu ulega gniazdo poprzez dodanie do części wspólnej kolejnych linii. Umożliwia to włożenie wolniejszej karty do szybszego gniazda. Specyfikacja określa też inne rozmiarowo warianty kart: miniexpress cards - następca PCMCIA AdvancedTCA - następca CompactPCI. Przepustowości różnych wersji magistrali PCI Express Wariant PCIe Liczba pinów Przepustowość [MB/s] x x2 500 x x x x

RDZEŃ x86 x86 rodzina architektur (modeli programowych) procesorów firmy Intel, należących do kategorii CISC, stosowana w komputerach PC,

RDZEŃ x86 x86 rodzina architektur (modeli programowych) procesorów firmy Intel, należących do kategorii CISC, stosowana w komputerach PC, RDZEŃ x86 x86 rodzina architektur (modeli programowych) procesorów firmy Intel, należących do kategorii CISC, stosowana w komputerach PC, zapoczątkowana przez i wstecznie zgodna z 16-bitowym procesorem

Bardziej szczegółowo

8. MAGISTRALE I GNIAZDA ROZSZERZEŃ. INTERFEJSY ZEWNĘTRZNE.

8. MAGISTRALE I GNIAZDA ROZSZERZEŃ. INTERFEJSY ZEWNĘTRZNE. 8. MAGISTRALE I GNIAZDA ROZSZERZEŃ. INTERFEJSY ZEWNĘTRZNE. Magistrala (ang. bus) jest ścieżką łączącą ze sobą różne komponenty w celu wymiany informacji/danych pomiędzy nimi. Inaczej mówiąc jest to zespół

Bardziej szczegółowo

Na płycie głównej znajduje się szereg różnych typów złączy opracowanych według określonego standardu gwarantującego że wszystkie urządzenia

Na płycie głównej znajduje się szereg różnych typów złączy opracowanych według określonego standardu gwarantującego że wszystkie urządzenia Magistrale PC Na płycie głównej znajduje się szereg różnych typów złączy opracowanych według określonego standardu gwarantującego że wszystkie urządzenia pochodzące od różnych producentów (zgodne ze standardem

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 12 Jan Kazimirski 1 Magistrale systemowe 2 Magistrale Magistrala medium łączące dwa lub więcej urządzeń Sygnał przesyłany magistralą może być odbierany przez wiele urządzeń

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11 Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1 Spis treúci Przedmowa... 9 Wstęp... 11 1. Komputer PC od zewnątrz... 13 1.1. Elementy zestawu komputerowego... 13 1.2.

Bardziej szczegółowo

LEKCJA. TEMAT: Pamięć operacyjna.

LEKCJA. TEMAT: Pamięć operacyjna. TEMAT: Pamięć operacyjna. LEKCJA 1. Wymagania dla ucznia: zna pojęcia: pamięci półprzewodnikowej, pojemności, czas dostępu, transfer, ROM, RAM; zna podział pamięci RAM i ROM; zna parametry pamięci (oznaczone

Bardziej szczegółowo

Chipset i magistrala Chipset Mostek północny (ang. Northbridge) Mostek południowy (ang. Southbridge) -

Chipset i magistrala Chipset Mostek północny (ang. Northbridge) Mostek południowy (ang. Southbridge) - Chipset i magistrala Chipset - Układ ten organizuje przepływ informacji pomiędzy poszczególnymi podzespołami jednostki centralnej. Idea chipsetu narodziła się jako potrzeba zintegrowania w jednym układzie

Bardziej szczegółowo

Budowa komputera. Magistrala. Procesor Pamięć Układy I/O

Budowa komputera. Magistrala. Procesor Pamięć Układy I/O Budowa komputera Magistrala Procesor Pamięć Układy I/O 1 Procesor to CPU (Central Processing Unit) centralny układ elektroniczny realizujący przetwarzanie informacji Zmiana stanu tranzystorów wewnątrz

Bardziej szczegółowo

Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola

Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola Ogólny schemat komputera Jak widać wszystkie bloki (CPU, RAM oraz I/O) dołączone są do wspólnych

Bardziej szczegółowo

Budowa pamięci RAM Parametry: tcl, trcd, trp, tras, tcr występują w specyfikacjach poszczególnych pamięci DRAM. Czym mniejsze są wartości tych

Budowa pamięci RAM Parametry: tcl, trcd, trp, tras, tcr występują w specyfikacjach poszczególnych pamięci DRAM. Czym mniejsze są wartości tych Budowa pamięci RAM Parametry: tcl, trcd, trp, tras, tcr występują w specyfikacjach poszczególnych pamięci DRAM. Czym mniejsze są wartości tych parametrów, tym szybszy dostęp do komórek, co przekłada się

Bardziej szczegółowo

Procesory. Schemat budowy procesora

Procesory. Schemat budowy procesora Procesory Procesor jednostka centralna (CPU Central Processing Unit) to sekwencyjne urządzenie cyfrowe którego zadaniem jest wykonywanie rozkazów i sterowanie pracą wszystkich pozostałych bloków systemu

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne - wykład 2 -

Technologie informacyjne - wykład 2 - Zakład Fizyki Budowli i Komputerowych Metod Projektowania Instytut Budownictwa Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechnika Wrocławska Technologie informacyjne - wykład 2 - Prowadzący: dr inż. Łukasz

Bardziej szczegółowo

Budowa komputera. Magistrala. Procesor Pamięć Układy I/O

Budowa komputera. Magistrala. Procesor Pamięć Układy I/O Budowa komputera Magistrala Procesor Pamięć Układy I/O 1 Procesor to CPU (Central Processing Unit) centralny układ elektroniczny realizujący przetwarzanie informacji Zmiana stanu tranzystorów wewnątrz

Bardziej szczegółowo

43 Pamięci półprzewodnikowe w technice mikroprocesorowej - rodzaje, charakterystyka, zastosowania

43 Pamięci półprzewodnikowe w technice mikroprocesorowej - rodzaje, charakterystyka, zastosowania 43 Pamięci półprzewodnikowe w technice mikroprocesorowej - rodzaje, charakterystyka, zastosowania Typy pamięci Ulotność, dynamiczna RAM, statyczna ROM, Miejsce w konstrukcji komputera, pamięć robocza RAM,

Bardziej szczegółowo

Bajt (Byte) - najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, z bitów. Oznaczana jest literą B.

Bajt (Byte) - najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, z bitów. Oznaczana jest literą B. Jednostki informacji Bajt (Byte) - najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, składająca się z bitów. Oznaczana jest literą B. 1 kb = 1024 B (kb - kilobajt) 1 MB = 1024 kb (MB -

Bardziej szczegółowo

Płyty główne rodzaje. 1. Płyta główna w formacie AT

Płyty główne rodzaje. 1. Płyta główna w formacie AT Płyty główne rodzaje 1. Płyta główna w formacie AT Jest formatem płyty głównej typu serwerowego będącej następstwem płyty XT o 8-bitowej architekturze. Została stworzona w celu obsługi 16-bitowej architektury

Bardziej szczegółowo

Zasada działania pamięci RAM Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Access Memory - pamięć o swobodnym dostępie)

Zasada działania pamięci RAM Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Access Memory - pamięć o swobodnym dostępie) Zasada działania pamięci RAM Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Access Memory - pamięć o swobodnym dostępie) służy do przechowywania danych aktualnie przetwarzanych

Bardziej szczegółowo

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera.

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. 1. Ogólna budowa komputera Rys. Ogólna budowa komputera. 2. Komputer składa się z czterech głównych składników: procesor (jednostka centralna, CPU) steruje działaniem

Bardziej szczegółowo

RODZAJE PAMIĘCI RAM. Cz. 1

RODZAJE PAMIĘCI RAM. Cz. 1 RODZAJE PAMIĘCI RAM Cz. 1 1 1) PAMIĘĆ DIP DIP (ang. Dual In-line Package), czasami nazywany DIL - w elektronice rodzaj obudowy elementów elektronicznych, głównie układów scalonych o małej i średniej skali

Bardziej szczegółowo

Jednostka centralna. Miejsca na napędy 5,25 :CD-ROM, DVD. Miejsca na napędy 3,5 : stacja dyskietek

Jednostka centralna. Miejsca na napędy 5,25 :CD-ROM, DVD. Miejsca na napędy 3,5 : stacja dyskietek Ćwiczenia 1 Budowa komputera PC Komputer osobisty (Personal Komputer PC) komputer (stacjonarny lub przenośny) przeznaczony dla pojedynczego użytkownika do użytku domowego lub biurowego. W skład podstawowego

Bardziej szczegółowo

Budowa komputera: dr inż. Jarosław Forenc. Zestaw komputerowy Jednostka centralna. płyta główna (przykłady, standardy)

Budowa komputera: dr inż. Jarosław Forenc. Zestaw komputerowy Jednostka centralna. płyta główna (przykłady, standardy) Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 2/56 Plan wykładu nr 7 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2010/2011

Bardziej szczegółowo

dr inż. Jarosław Forenc

dr inż. Jarosław Forenc Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2010/2011 Wykład nr 7 (13.05.2011) Rok akademicki 2010/2011, Wykład

Bardziej szczegółowo

Z parametrów procesora zamieszczonego na zdjęciu powyżej wynika, że jest on taktowany z częstotliwością a) 1,86 GHz b) 540 MHz c) 533 MHz d) 1 GHz

Z parametrów procesora zamieszczonego na zdjęciu powyżej wynika, że jest on taktowany z częstotliwością a) 1,86 GHz b) 540 MHz c) 533 MHz d) 1 GHz Test z przedmiotu Urządzenia techniki komputerowej semestr 1 Zadanie 1 Liczba 200 zastosowana w symbolu opisującym pamięć DDR-200 oznacza a) Efektywną częstotliwość, z jaka pamięć może pracować b) Przepustowość

Bardziej szczegółowo

Podsystem graficzny. W skład podsystemu graficznego wchodzą: karta graficzna monitor

Podsystem graficzny. W skład podsystemu graficznego wchodzą: karta graficzna monitor Plan wykładu 1. Pojęcie podsystemu graficznego i karty graficznej 2. Typy kart graficznych 3. Budowa karty graficznej: procesor graficzny (GPU), pamięć podręczna RAM, konwerter cyfrowo-analogowy (DAC),

Bardziej szczegółowo

Test wiedzy z UTK. Dział 1 Budowa i obsługa komputera

Test wiedzy z UTK. Dział 1 Budowa i obsługa komputera Test wiedzy z UTK Dział 1 Budowa i obsługa komputera Pytanie 1 Który z elementów nie jest niezbędny do pracy z komputerem? A. Monitor B. Klawiatura C. Jednostka centralna D. Drukarka Uzasadnienie : Jednostka

Bardziej szczegółowo

Płyty główne Standardy magistrali rozszerzającej Opracował: Andrzej Nowak

Płyty główne Standardy magistrali rozszerzającej Opracował: Andrzej Nowak Płyty główne Standardy magistrali rozszerzającej Opracował: Andrzej Nowak Bibliografia: Urządzenia techniki komputerowej, K. Wojtuszkiewicz ISA ISA (ang. Industry Standard Architecture - standardowa architektura

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski Architektura systemów komputerowych dr Artur Bartoszewski Rozwój płyt głównych - część 2 Magistrale kart rozszerzeń Rozwój magistral komputera PC Płyta główna Czas życia poszczególnych magistral Pentium

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 9 Pamięć operacyjna Właściwości pamięci Położenie Pojemność Jednostka transferu Sposób dostępu Wydajność Rodzaj fizyczny Własności fizyczne Organizacja Położenie pamięci

Bardziej szczegółowo

Płyta Główna magistrale i złącza. @ʁ ud3 k0 Urządzenia Techniki Komputerowej

Płyta Główna magistrale i złącza. @ʁ ud3 k0 Urządzenia Techniki Komputerowej Płyta Główna magistrale i złącza @ʁ ud3 k0 Urządzenia Techniki Komputerowej Spis treści Połączenia na płycie głównej Równoległe i szeregowe Magistrale i punkt-punkt Złącza płyty głównej 2 Magistrale płyty

Bardziej szczegółowo

T2: Budowa komputera PC. dr inż. Stanisław Wszelak

T2: Budowa komputera PC. dr inż. Stanisław Wszelak T2: Budowa komputera PC dr inż. Stanisław Wszelak Ogólny schemat płyty Interfejsy wejścia-wyjścia PS2 COM AGP PCI PCI ex USB PS/2 port komunikacyjny opracowany przez firmę IBM. Jest on odmianą portu szeregowego

Bardziej szczegółowo

4.2. Współczesne generacje procesorów

4.2. Współczesne generacje procesorów 4.2. Współczesne generacje procesorów 4.2.1. Materiał nauczania Procesor (ang. processor) sekwencyjne urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać dane z pamięci, interpretować je i wykonywać jako rozkazy. Wykonuje

Bardziej szczegółowo

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia Budowa komputera Schemat funkcjonalny i podstawowe parametry Podstawowe pojęcia Pojęcia podstawowe PC personal computer (komputer osobisty) Kompatybilność to cecha systemów komputerowych, która umoŝliwia

Bardziej szczegółowo

Podzespoły Systemu Komputerowego:

Podzespoły Systemu Komputerowego: Podzespoły Systemu Komputerowego: 1) Płyta główna- jest jednym z najważniejszych elementów komputera. To na niej znajduje się gniazdo procesora, układy sterujące, sloty i porty. Bezpośrednio na płycie

Bardziej szczegółowo

MAGISTRALE I/O DLA DSI II

MAGISTRALE I/O DLA DSI II MAGISTRALE I/O DLA DSI II Magistrala komunikacyjna Magistrala to ścieżka łącząca ze sobą różne komponenty w celu wymiany informacji miedzy nimi. Zespół linii oraz układów przełączających, służących do

Bardziej szczegółowo

Zaleta duża pojemność, niska cena

Zaleta duża pojemność, niska cena Pamięć operacyjna (DRAM) jest przestrzenią roboczą mikroprocesora przechowującą otwarte pliki systemu operacyjnego, uruchomione programy oraz efekty ich działania. Wymianą informacji pomiędzy mikroprocesorem

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian test egzaminacyjny 2 GRUPA I

Sprawdzian test egzaminacyjny 2 GRUPA I ... nazwisko i imię ucznia Sprawdzian test egzaminacyjny 2 GRUPA I 1. Na rys. 1 procesor oznaczony jest numerem A. 2 B. 3 C. 5 D. 8 2. Na rys. 1 karta rozszerzeń oznaczona jest numerem A. 1 B. 4 C. 6 D.

Bardziej szczegółowo

CZYM JEST KARTA GRAFICZNA.

CZYM JEST KARTA GRAFICZNA. Karty Graficzne CZYM JEST KARTA GRAFICZNA. Karta graficzna jest kartą rozszerzeń, umiejscawianą na płycie głównej poprzez gniazdo PCI lub AGP, która odpowiada w komputerze za obraz wyświetlany przez monitor.

Bardziej szczegółowo

Rysunek 1 Schemat maszyny von Neumanna

Rysunek 1 Schemat maszyny von Neumanna - 1 - Architektura von Neumanna według tej koncepcji komputer składa się z 3 podstawowych części: procesor z wydzieloną częścią sterującą oraz częścią arytmetyczno-logiczną (ALU) pamięć dane i instrukcje

Bardziej szczegółowo

Spis treści. UTK Urządzenia Techniki Komputerowej. Temat: Płyty główne. Spis treści:

Spis treści. UTK Urządzenia Techniki Komputerowej. Temat: Płyty główne. Spis treści: Spis treści: Spis treści Ogólna budowa płyty...2 Złącze ISA...3 Dane techniczne...3 Złącze PCI...4 Dane techniczne...5 Złącze PCI Express...5 Dane techniczne...6 Pamięci DDR...7 BIOS...8 Gniazdo zasilania...9

Bardziej szczegółowo

Wykład II. Pamięci operacyjne. Studia stacjonarne Pedagogika Budowa i zasada działania komputera

Wykład II. Pamięci operacyjne. Studia stacjonarne Pedagogika Budowa i zasada działania komputera Studia stacjonarne Pedagogika Budowa i zasada działania komputera Wykład II Pamięci operacyjne 1 Część 1 Pamięci RAM 2 I. Pamięć RAM Przestrzeń adresowa pamięci Pamięć podzielona jest na słowa. Podczas

Bardziej szczegółowo

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami Rok akademicki 2015/2016, Wykład nr 6 2/21 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016

Bardziej szczegółowo

Temat: Pamięci. Programowalne struktury logiczne.

Temat: Pamięci. Programowalne struktury logiczne. Temat: Pamięci. Programowalne struktury logiczne. 1. Pamięci są układami służącymi do przechowywania informacji w postaci ciągu słów bitowych. Wykonuje się jako układy o bardzo dużym stopniu scalenia w

Bardziej szczegółowo

Magistrala i Gniazda rozszerzeń budowa i zasada dzialania

Magistrala i Gniazda rozszerzeń budowa i zasada dzialania Magistrala i Gniazda rozszerzeń budowa i zasada dzialania Magistrala Magis trala (ang. bus ) zespół linii przenoszących sygnały oraz układów wejścia-wyjścia służących do przesyłania sygnałów między połączonymi

Bardziej szczegółowo

Procesory rodziny x86. Dariusz Chaberski

Procesory rodziny x86. Dariusz Chaberski Procesory rodziny x86 Dariusz Chaberski 8086 produkowany od 1978 magistrala adresowa - 20 bitów (1 MB) magistrala danych - 16 bitów wielkość instrukcji - od 1 do 6 bajtów częstotliwośc pracy od 5 MHz (IBM

Bardziej szczegółowo

Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Acces Memory - pamięć o swobodnym dostępie) służy do przechowywania danych

Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Acces Memory - pamięć o swobodnym dostępie) służy do przechowywania danych Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Acces Memory - pamięć o swobodnym dostępie) służy do przechowywania danych aktualnie przetwarzanych przez program oraz ciągu rozkazów,

Bardziej szczegółowo

W sklepie komputerowym sprzedawca zachwala klientowi swój najnowszy towar: -Ten komputer wykona za pana połowę pracy! - W takim razie biorę dwa.

W sklepie komputerowym sprzedawca zachwala klientowi swój najnowszy towar: -Ten komputer wykona za pana połowę pracy! - W takim razie biorę dwa. W sklepie komputerowym sprzedawca zachwala klientowi swój najnowszy towar: -Ten komputer wykona za pana połowę pracy! - W takim razie biorę dwa. Rys. wg Z. Postawa, UJ 1 pamięć ROM system operacyjny procesor

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów PCI EXPRESS Rozwój technologii magistrali Architektura Komputerów 2 Architektura Komputerów 2006 1 Przegląd wersji PCI Wersja PCI PCI 2.0 PCI 2.1/2.2 PCI 2.3 PCI-X 1.0 PCI-X 2.0

Bardziej szczegółowo

Urządzenia Techniki. Klasa I TI 5. PAMIĘĆ OPERACYJNA.

Urządzenia Techniki. Klasa I TI 5. PAMIĘĆ OPERACYJNA. 5. PAMIĘĆ OPERACYJNA. Pamięć cyfrowa - układ cyfrowy lub mechaniczny przeznaczony do przechowywania danych binarnych. Do prawidłowego funkcjonowania procesora potrzebna jest pamięć operacyjna, która staje

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4 Pamięć wirtualna Przygotował: Ryszard Kijaka Wykład 4 Wstęp główny podział to: PM- do pamięci masowych należą wszelkiego rodzaju pamięci na nośnikach magnetycznych, takie jak dyski twarde i elastyczne,

Bardziej szczegółowo

Schemat logicznej budowy komputera

Schemat logicznej budowy komputera Schemat logicznej budowy komputera Ogólnie komputer składa się z procesora, pamięci wewnętrznej oraz podłączonych za pomocą magistrali urządzeń peryferyjnych, czyli zewnętrznych urządzeń wejścia i wyjścia.

Bardziej szczegółowo

Architektura i magistrale komputerów przemysłowych

Architektura i magistrale komputerów przemysłowych Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Wykład 5 Architektura i magistrale komputerów przemysłowych Układ sterowania u Układy sterujące Układy wykonawcze Przetworniki Obiekt sterowania

Bardziej szczegółowo

Materiały dodatkowe do podręcznika Urządzenia techniki komputerowej do rozdziału 5. Płyta główna i jej składniki. Test nr 5

Materiały dodatkowe do podręcznika Urządzenia techniki komputerowej do rozdziału 5. Płyta główna i jej składniki. Test nr 5 Materiały dodatkowe do podręcznika Urządzenia techniki komputerowej do rozdziału 5. Płyta główna i jej składniki Test nr 5 Test zawiera 63 zadania związane z treścią rozdziału 5. Jest to test zamknięty,

Bardziej szczegółowo

Opracował: Grzegorz Cygan 2012 r. CEZ Stalowa Wola. Pamięci półprzewodnikowe

Opracował: Grzegorz Cygan 2012 r. CEZ Stalowa Wola. Pamięci półprzewodnikowe Opracował: Grzegorz Cygan 2012 r. CEZ Stalowa Wola Pamięci półprzewodnikowe Pamięć Stosowane układy (urządzenia) DANYCH PROGRAMU OPERACYJNA (program + dane) MASOWA KONFIGURACYJNA RAM ROM (EPROM) (EEPROM)

Bardziej szczegółowo

Maszyny liczace - rys historyczny

Maszyny liczace - rys historyczny SWB - Mikroprocesory i mikrokontrolery - wykład 7 asz 1 Maszyny liczace - rys historyczny pierwszy kalendarz - Stonehenge (obecnie Salisbury, Anglia) skonstruowany ok. 2800 r. pne. abacus - pierwsze liczydła

Bardziej szczegółowo

Pamięć operacyjna. Moduł pamięci SDR SDRAM o pojemności 256MB

Pamięć operacyjna. Moduł pamięci SDR SDRAM o pojemności 256MB Mikroprocesor do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje pamięci operacyjnej, która staje się jego przestrzenią roboczą. Potocznie pamięć operacyjną określa się skrótem RAM (ang. Random Access Memory pamięć

Bardziej szczegółowo

Architektura systemu komputerowego

Architektura systemu komputerowego Zakres przedmiotu 1. Wstęp do systemów mikroprocesorowych. 2. Współpraca procesora z pamięcią. Pamięci półprzewodnikowe. 3. Architektura systemów mikroprocesorowych. 4. Współpraca procesora z urządzeniami

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski Architektura systemów komputerowych dr Artur Bartoszewski Procesor część III Podział pamięci operacyjnej Pierwsze komputery IBM PC z procesorem 8086/88 (XT) narzuciły pewien podział pamięci, kontynuowany

Bardziej szczegółowo

Komputerowa pamięć. System dziesiątkowego (decymalny)

Komputerowa pamięć. System dziesiątkowego (decymalny) Komputerowa pamięć 1b (bit) - to najmniejsza jednostka informacji w której można zapamiętać 0 lub 1 1B (bajt) - to 8 bitów tzw. słowo binarne (zapamiętuje jeden znak lub liczbę z zakresu od 0-255) 1KB

Bardziej szczegółowo

1. Budowa komputera schemat ogólny.

1. Budowa komputera schemat ogólny. komputer budowa 1. Budowa komputera schemat ogólny. Ogólny schemat budowy komputera - Klawiatura - Mysz - Skaner - Aparat i kamera cyfrowa - Modem - Karta sieciowa Urządzenia wejściowe Pamięć operacyjna

Bardziej szczegółowo

Bibliografia: pl.wikipedia.org www.intel.com. Historia i rodzaje procesorów w firmy Intel

Bibliografia: pl.wikipedia.org www.intel.com. Historia i rodzaje procesorów w firmy Intel Bibliografia: pl.wikipedia.org www.intel.com Historia i rodzaje procesorów w firmy Intel Specyfikacja Lista mikroprocesorów produkowanych przez firmę Intel 4-bitowe 4004 4040 8-bitowe x86 IA-64 8008 8080

Bardziej szczegółowo

Struktura i działanie jednostki centralnej

Struktura i działanie jednostki centralnej Struktura i działanie jednostki centralnej ALU Jednostka sterująca Rejestry Zadania procesora: Pobieranie rozkazów; Interpretowanie rozkazów; Pobieranie danych Przetwarzanie danych Zapisywanie danych magistrala

Bardziej szczegółowo

Ogólne informacje. cią pracy, wielkości wyświetlan. cią obrazu, wietlaną rozdzielczości. częstotliwo. wieŝania obrazu.

Ogólne informacje. cią pracy, wielkości wyświetlan. cią obrazu, wietlaną rozdzielczości. częstotliwo. wieŝania obrazu. Karty graficzne Ogólne informacje Karta rozszerzeń,, umiejscawiana na płycie p głównej poprzez gniazdo PCI lub AGP odpowiada w komputerze za obraz wyświetlany wietlany przez monitor. Karty graficzne róŝnir

Bardziej szczegółowo

Urządzenia zewnętrzne

Urządzenia zewnętrzne Urządzenia zewnętrzne SZYNA ADRESOWA SZYNA DANYCH SZYNA STEROWANIA ZEGAR PROCESOR PAMIĘC UKŁADY WE/WY Centralna jednostka przetw arzająca (CPU) DANE PROGRAMY WYNIKI... URZ. ZEWN. MO NITORY, DRUKARKI, CZYTNIKI,...

Bardziej szczegółowo

Płyta główna. podtrzymania zegara.

Płyta główna. podtrzymania zegara. Płyta główna Płyta główna (ang. motherboard, mainboard) obwód drukowany urządzenia elektronicznego, na którym montuje się najważniejsze elementy, umożliwiając komunikację wszystkim pozostałym komponentom

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 7 Jan Kazimirski 1 Pamięć podręczna 2 Pamięć komputera - charakterystyka Położenie Procesor rejestry, pamięć podręczna Pamięć wewnętrzna pamięć podręczna, główna Pamięć zewnętrzna

Bardziej szczegółowo

Programowanie Niskopoziomowe

Programowanie Niskopoziomowe Programowanie Niskopoziomowe Wykład 5: Elementy typowego komputera x86 i system we/wy Dr inż. Marek Mika Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego W Lesznie Plan Elementy typowego komputera

Bardziej szczegółowo

Funkcje procesora: kopiowanie danych z pamięci do rejestru z rejestru do pamięci z pamięci do pamięci (niektóre procesory)

Funkcje procesora: kopiowanie danych z pamięci do rejestru z rejestru do pamięci z pamięci do pamięci (niektóre procesory) Procesor Definicja: (ang. processor) nazywany często CPU (ang. Central Processing Unit) - urządzenie cyfrowe sekwencyjne potrafiące pobierać dane z pamięci, interpretować je i wykonywać jako rozkazy. Wykonuje

Bardziej szczegółowo

Wydajność obliczeń a architektura procesorów. Krzysztof Banaś Obliczenia Wysokiej Wydajności 1

Wydajność obliczeń a architektura procesorów. Krzysztof Banaś Obliczenia Wysokiej Wydajności 1 Wydajność obliczeń a architektura procesorów Krzysztof Banaś Obliczenia Wysokiej Wydajności 1 Wydajność komputerów Modele wydajności-> szacowanie czasu wykonania zadania Wydajność szybkość realizacji wyznaczonych

Bardziej szczegółowo

PODZESPOŁY KOMPUTERA PC. Autor: Maciej Maciąg

PODZESPOŁY KOMPUTERA PC. Autor: Maciej Maciąg PODZESPOŁY KOMPUTERA PC Autor: Maciej Maciąg Spis treści 1. Płyta główna 4. Dysk twardy 1.1. Formaty płyt głównych 4.1. Interfejsy dysków twardych 1.2. Chipset 4.2. Macierze RAID 1.3. BIOS 2. Mikroprocesor

Bardziej szczegółowo

KOMPUTER. Zestawy komputerowe podstawowe wiadomości

KOMPUTER. Zestawy komputerowe podstawowe wiadomości KOMPUTER Zestawy komputerowe podstawowe wiadomości Budowa zestawu komputerowego Monitor Jednostka centralna Klawiatura Mysz Urządzenia peryferyjne Monitor Monitor wchodzi w skład zestawu komputerowego

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja sprzętu komputerowego

Specyfikacja sprzętu komputerowego Załącznik nr 2 Specyfikacja sprzętu komputerowego Zestaw nr 1. 1 Procesor KONFIGURACJA OCZEKIWANA Technologia dwurdzeniowa; Taktowanie min 2,8 Ghz; Pamięć cache min 2 MB; Taktowanie wewnętrzne FSB 1066MHz;

Bardziej szczegółowo

2013-12-02. Autor: Jakub Duba. Interjesy

2013-12-02. Autor: Jakub Duba. Interjesy Autor: Jakub Duba Interjesy 2 1 Interjesy 3 Interjesy 4 2 5 Universal Serial Bus (USB; uniwersalna magistrala szeregowa) rodzaj sprzętowego portu komunikacyjnego komputerów, zastępującego stare porty szeregowe

Bardziej szczegółowo

Pamięci półprzewodnikowe w oparciu o książkę : Nowoczesne pamięci. Ptc 2013/2014 13.12.2013

Pamięci półprzewodnikowe w oparciu o książkę : Nowoczesne pamięci. Ptc 2013/2014 13.12.2013 Pamięci półprzewodnikowe w oparciu o książkę : Nowoczesne pamięci półprzewodnikowe, Betty Prince, WNT Ptc 2013/2014 13.12.2013 Pamięci statyczne i dynamiczne Pamięci statyczne SRAM przechowywanie informacji

Bardziej szczegółowo

Wykład II. Pamięci półprzewodnikowe. Studia stacjonarne inżynierskie, kierunek INFORMATYKA Architektura systemów komputerowych

Wykład II. Pamięci półprzewodnikowe. Studia stacjonarne inżynierskie, kierunek INFORMATYKA Architektura systemów komputerowych Studia stacjonarne inżynierskie, kierunek INFORMATYKA Architektura systemów komputerowych Wykład II Pamięci półprzewodnikowe 1 Pamięci półprzewodnikowe 2 Pamięci półprzewodnikowe Pamięciami półprzewodnikowymi

Bardziej szczegółowo

Architektury komputerów Architektury i wydajność. Tomasz Dziubich

Architektury komputerów Architektury i wydajność. Tomasz Dziubich Architektury komputerów Architektury i wydajność Tomasz Dziubich Przetwarzanie potokowe Przetwarzanie sekwencyjne Przetwarzanie potokowe Architektura superpotokowa W przetwarzaniu potokowym podczas niektórych

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego 21

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego 21 4.3. Pamięci wewnętrzne RAM i ROM 4.3.1. Materiał nauczania Oprócz mikroprocesora istotnym składnikiem jednostki centralnej jest pamięć. Pamięć komputera pozwala przechowywać informacje (dane). Aby komputer

Bardziej szczegółowo

BUDOWA KOMPUTERA. Monika Słomian

BUDOWA KOMPUTERA. Monika Słomian BUDOWA KOMPUTERA Monika Słomian Kryteria oceniania O znam podstawowe elementy zestawu komputerowego O wiem, jakie elementy znajdują się wewnątrz komputera i jaka jest ich funkcja O potrafię wymienić przykładowe

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych. Transmisja szeregowa danych Standardy magistral szeregowych

Architektura Systemów Komputerowych. Transmisja szeregowa danych Standardy magistral szeregowych Architektura Systemów Komputerowych Transmisja szeregowa danych Standardy magistral szeregowych 1 Transmisja szeregowa Idea transmisji szeregowej synchronicznej DOUT Rejestr przesuwny DIN CLK DIN Rejestr

Bardziej szczegółowo

MMX i SSE. Zbigniew Koza. Wydział Fizyki i Astronomii Uniwersytet Wrocławski. Wrocław, 10 marca 2011. Zbigniew Koza (WFiA UWr) MMX i SSE 1 / 16

MMX i SSE. Zbigniew Koza. Wydział Fizyki i Astronomii Uniwersytet Wrocławski. Wrocław, 10 marca 2011. Zbigniew Koza (WFiA UWr) MMX i SSE 1 / 16 MMX i SSE Zbigniew Koza Wydział Fizyki i Astronomii Uniwersytet Wrocławski Wrocław, 10 marca 2011 Zbigniew Koza (WFiA UWr) MMX i SSE 1 / 16 Spis treści Spis treści 1 Wstęp Zbigniew Koza (WFiA UWr) MMX

Bardziej szczegółowo

Architektura komputera PC cd. Cezary Bolek. cbolek@ki.uni.lodz.pl. Uniwersytet Łódzki. Wydział Zarządzania. Katedra Informatyki

Architektura komputera PC cd. Cezary Bolek. cbolek@ki.uni.lodz.pl. Uniwersytet Łódzki. Wydział Zarządzania. Katedra Informatyki Wstęp do informatyki Architektura komputera PC cd. Cezary Bolek cbolek@ki.uni.lodz.pl Uniwersytet Łódzki Wydział Zarządzania Katedra Informatyki Chipset Zestaw układów scalonych zarządzających transferami

Bardziej szczegółowo

Wydajność systemów a organizacja pamięci, czyli dlaczego jednak nie jest aż tak źle. Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności.

Wydajność systemów a organizacja pamięci, czyli dlaczego jednak nie jest aż tak źle. Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. Wydajność systemów a organizacja pamięci, czyli dlaczego jednak nie jest aż tak źle Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. 1 Organizacja pamięci Organizacja pamięci współczesnych systemów komputerowych

Bardziej szczegółowo

Architektura systemu komputerowego

Architektura systemu komputerowego Architektura systemu komputerowego Klawiatura 1 2 Drukarka Mysz Monitor CPU Sterownik dysku Sterownik USB Sterownik PS/2 lub USB Sterownik portu szeregowego Sterownik wideo Pamięć operacyjna Działanie

Bardziej szczegółowo

Jednostka centralna. dr hab. inż. Krzysztof Patan, prof. PWSZ

Jednostka centralna. dr hab. inż. Krzysztof Patan, prof. PWSZ Jednostka centralna dr hab. inż. Krzysztof Patan, prof. PWSZ Instytut Politechniczny Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Głogowie k.patan@issi.uz.zgora.pl Architektura i organizacja komputerów Architektura

Bardziej szczegółowo

Procesor (ang. processor), także CPU (ang. Central Processing Unit) urządzenie cyfrowe sekwencyjne, które pobiera dane z pamięci, interpretuje je i

Procesor (ang. processor), także CPU (ang. Central Processing Unit) urządzenie cyfrowe sekwencyjne, które pobiera dane z pamięci, interpretuje je i Procesor (ang. processor), także CPU (ang. Central Processing Unit) urządzenie cyfrowe sekwencyjne, które pobiera dane z pamięci, interpretuje je i wykonuje jako rozkazy. Wykonuje on ciąg prostych operacji

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne (wyk.2) Budowa komputera klasy PC (procesory, płyta główna - chipset, interfejsy, BIOS, pamięć) dr Tomasz Ordysiński

Technologie informacyjne (wyk.2) Budowa komputera klasy PC (procesory, płyta główna - chipset, interfejsy, BIOS, pamięć) dr Tomasz Ordysiński Technologie informacyjne (wyk.2) Budowa komputera klasy PC (procesory, płyta główna - chipset, interfejsy, BIOS, pamięć) dr Tomasz Składniki typowego PC ta Procesor Pamięć operacyjna (RAM) Płyta główna

Bardziej szczegółowo

Pamięć wewnętrzna ROM i RAM

Pamięć wewnętrzna ROM i RAM Pamięć wewnętrzna ROM i RAM Pamięć Pamięci półprzewodnikowe są jednym z kluczowych elementów systemów cyfrowych. Służą do przechowywania informacji w postaci cyfrowej. Liczba informacji, które mogą przechowywać

Bardziej szczegółowo

Architektura von Neumanna. Jak zbudowany jest współczesny komputer? Schemat architektury typowego PC-ta. Architektura PC wersja techniczna

Architektura von Neumanna. Jak zbudowany jest współczesny komputer? Schemat architektury typowego PC-ta. Architektura PC wersja techniczna Architektura von Neumanna CPU pamięć wejście wyjście Jak zbudowany jest współczesny komputer? magistrala systemowa CPU jednostka centralna (procesor) pamięć obszar przechowywania programu i danych wejście

Bardziej szczegółowo

Budowa i zasada działania komputera. dr Artur Bartoszewski

Budowa i zasada działania komputera. dr Artur Bartoszewski Budowa i zasada działania komputera 1 dr Artur Bartoszewski Płyta Głowna 2 Układy otoczenia procesora (chipset) Rozwiązania sprzętowe MOSTEK PÓŁNOCNY Rozwiązania sprzętowe MOSTEK PÓŁNOCNY MOSTEK POŁUDNIOWY

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5 Zegar czasu rzeczywistego na mikrokontrolerze AT90S8515

Ćwiczenie 5 Zegar czasu rzeczywistego na mikrokontrolerze AT90S8515 Laboratorium Techniki Mikroprocesorowej Informatyka studia dzienne Ćwiczenie 5 Zegar czasu rzeczywistego na mikrokontrolerze AT90S8515 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie możliwości nowoczesnych

Bardziej szczegółowo

I. Architektura chipsetu

I. Architektura chipsetu I. Architektura chipsetu Chipset jest najważniejszym elementem płyty głównej, odpowiedzialnym za komunikację między mikroprocesorem a pozostałymi komponentami. Od możliwości chipsetu w dużej mierze zależą

Bardziej szczegółowo

Temat 2. Logiczna budowa komputera.

Temat 2. Logiczna budowa komputera. Temat 2. Logiczna budowa komputera. 01.03.2015 1. Opis i schemat logicznej budowy komputera (rys. 28.4, ilustracje budowy komputera z uwzględnieniem elementów składowych, głównych podzespołów, procesami

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Architektura Systemów Komputerowych. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Architektura Systemów Komputerowych Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Program przedmiotu Struktura i zasada działania prostego systemu mikroprocesorowego Operacje wykonywane przez mikroprocesor i

Bardziej szczegółowo

Pamięć. Podstawowe własności komputerowych systemów pamięciowych:

Pamięć. Podstawowe własności komputerowych systemów pamięciowych: Pamięć Podstawowe własności komputerowych systemów pamięciowych: Położenie: procesor, wewnętrzna (główna), zewnętrzna (pomocnicza); Pojemność: rozmiar słowa, liczba słów; Jednostka transferu: słowo, blok

Bardziej szczegółowo

urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego.

urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego. Komputer (z ang. computer od łac. computare obliczać, dawne nazwy używane w Polsce: mózg elektronowy, elektroniczna maszyna cyfrowa, maszyna matematyczna) urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów

Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów Poszczególne podzespoły komputera 1. Monitor 2. Płyta główna 3. Procesor 4. Gniazda kontrolerów dysków

Bardziej szczegółowo

Pamięci masowe. ATA (Advanced Technology Attachments)

Pamięci masowe. ATA (Advanced Technology Attachments) Pamięci masowe ATA (Advanced Technology Attachments) interfejs systemowy w komputerach klasy PC i Amiga przeznaczony do komunikacji z dyskami twardymi zaproponowany w 1983 przez firmę Compaq. Używa się

Bardziej szczegółowo

Podstawy Projektowania Przyrządów Wirtualnych. Wykład 9. Wprowadzenie do standardu magistrali VMEbus. mgr inż. Paweł Kogut

Podstawy Projektowania Przyrządów Wirtualnych. Wykład 9. Wprowadzenie do standardu magistrali VMEbus. mgr inż. Paweł Kogut Podstawy Projektowania Przyrządów Wirtualnych Wykład 9 Wprowadzenie do standardu magistrali VMEbus mgr inż. Paweł Kogut VMEbus VMEbus (Versa Module Eurocard bus) jest to standard magistrali komputerowej

Bardziej szczegółowo

Dotyczy: Procedury udzielenia zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na Sprzęt komputerowy i oprogramowanie.

Dotyczy: Procedury udzielenia zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na Sprzęt komputerowy i oprogramowanie. INSTYTUT FIZYKI POLSKIEJ AKADEMII NAUK PL - 02-668 WARSZAWA, AL. LOTNIKÓW 32/46 Tel. (48-22) 843 66 01 Fax. (48-22) 843 09 26 REGON: P-000326061, NIP: 525-000-92-75 DZPIE/001-V/2013 Warszawa, 17 wrzesień

Bardziej szczegółowo

Lp. Nazwa Parametry techniczne

Lp. Nazwa Parametry techniczne Załącznik do Zaproszenia Nr sprawy 1/N/2012 Opis Przedmiotu Zamówienia Przedmiotem zamówienia jest dostawa stacjonarnych zestawów komputerowych oraz komputerów przenośnych wraz z oprogramowaniem o parametrach

Bardziej szczegółowo