BADANIA ARCHEOLOGICZNE NAD DOLNOŚLĄSKIM GÓRNICTWEM KRUSZCOWYM W LATACH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BADANIA ARCHEOLOGICZNE NAD DOLNOŚLĄSKIM GÓRNICTWEM KRUSZCOWYM W LATACH"

Transkrypt

1 Nr 117 Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej Nr 117 Studia i Materiały Nr Stanisław FIRSZT* górnictwo kruszcowe, historia górnictwa, archeologia górnicza, Dolny Śląsk BADANIA ARCHEOLOGICZNE NAD DOLNOŚLĄSKIM GÓRNICTWEM KRUSZCOWYM W LATACH Przedstawiono historię powojennych archeologicznych badań śladów dawnego górnictwa kruszcowego na Dolnym Śląsku. Ukazano chronologię prac i obszary największej ich intensywności. Zwrócono uwagę na konieczność kontynuowania prac dokumentacyjnych. Badania archeologiczne związane z reliktami górnictwa kruszcowego na Dolnym Śląsku, polegające na poszukiwaniu, inwentaryzacji, rozpoznaniu, wykonywaniu wykopów sondażowych i prowadzeniu planowych prac wykopaliskowych, zapoczątkował na początku lat 70. XX wieku, prof. Józef Kaźmierczyk, kierownik Katedry Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego. W latach był on jedynym archeologiem na Śląsku, który zajmował się tym problemem. Jego prekursorska i pełna trudów praca, zaowocowała zwiększeniem zainteresowania badaczy archeologią górniczą 1. Tereny wokół Złotoryi stały się pierwszymi, które zostały spenetrowane i częściowo rozpoznane wykopami sondażowymi w 1973 roku. Starano się odnaleźć pozostałości po szybach górniczych, rozpoznać ich kształt, konstrukcję i ewentualne głębokości. Zamierzenia te tylko częściowo zostały zrealizowane. Przy tej okazji poszukiwano materialnych śladów pozostawionych przez dawnych górników, tj. narzędzi i przedmiotów codziennego użytku. Odkryto tylko niewielkie ilości fragmentów ceramiki, które datowano na okres średniowiecza 2. W 1974 roku terenem zainteresowań Józefa Kaźmierczyka były okolice Lwówka Śląskiego, a szczególnie obszar w pobliżu wsi Płakowice. Tam, w terenie leśnym, natrafiono na dziesiątki tysięcy śladów po niewielkich szybach górniczych. Pracownicy naukowi Katedry Archeologii i wspomagający ich studenci, dokonali wstępnego liczenia czytelnych do dzisiaj w terenie śladów górniczej działalności sprzed kilku wieków. Wyniki tej inwentaryzacji przeszły wszelkie oczekiwania * Muzeum Karkonoskie w Jeleniej Górze, Jelenia Góra, ul. Jana Matejki 28

2 76 badaczy. Ogromna liczba odnalezionych śladów po dawnych szybach górniczych dawały obraz skali i rozmachu działań poszukiwawczych i wydobywczych 3. Celem Józefa Kaźmierczyka było wstępne rozpoznanie archeologiczne i zinwentaryzowanie możliwie wszystkich, znanych z przekazów pisanych, miejsc poszukiwania i wydobywania złota na Dolnym Śląsku. Toteż w roku 1976 obszarem, który znalazł się, jako następny, w zainteresowaniu tego badacza, były okolice Mikołajowic, Legnickiego Pola, Strachowic i Wądroża Wielkiego. Tu, na okolicznych wzgórzach, na terenie zalesionym, odkryto bardzo liczne ślady po dawnych pracach górniczych w postaci pozostałości po szybach, hałdy, koryta odwadniające i różnego rodzaju rozkopy. Jeden z szybów przebadano metodą wykopaliskową, a z badań tych pozyskano dość liczne zabytki ruchome 4. Rok później ekipa archeologów, pod kierunkiem Józefa Kaźmierczyka, przeniosła się na tereny Gór Opawskich, gdzie także zinwentaryzowano kilkadziesiąt śladów po szybach górniczych, pozostałości innych prac ziemnych, związanych z górnictwem, a w naturalnym osuwisku zbocza udało się odczyścić i udokumentować przekroje szybów górniczych 5. W roku 1978 archeolodzy wrocławscy przenieśli się w Karkonosze. Tym razem prócz szybów i sztolni górniczych, poszukiwano również górniczych znaków naskalnych. Najwięcej tego typu obiektów odnaleziono w Suchej Dolinie koło Karpacza 6. Nowy etap w badaniach archeologicznych nad dolnośląskim górnictwem złota rozpoczął się w 1984 roku, kiedy to rozpoczęto, także z inicjatywy Józefa Kaźmierczyka, prace wykopaliskowe na jednym z szybów mikołajowickiego obszaru górniczego. Tu na zalesionym wzgórzu, w okolicach Legnickiego Pola, założono wykop archeologiczny, którego celem było rozpoznanie tylko jednego, niewielkiego śladu po szybie górniczym. Wykop był stopniowo poszerzany, a sezony badawcze przeciągały się w latach. W sumie zakończono je dopiero w 1988 roku. W ich wyniku zbadano wykopaliskowo jeden szyb górniczy, a sondażowo dwa. Najważniejszym osiągnięciem podczas tych prac było odsłonięcie dużej przestrzeni dawnych prac górniczych, co pozwoliło odkryć m.in. całą sieć koryt i rowów odwadniających 7. W 1986 roku zinwentaryzowano niewielki obszar, położony na terenie leżącym na południe od Bolesławca, na którym stwierdzono nieliczne ślady po szybach górniczych 8. W latach , w związku z budową wodociągu między Legnickim Polem, a Mikołajowicami i Wądrożem Wielkim, otworzyła się możliwość przebadania wielokilometrowych wykopów budowlanych, przebiegających przez obszar dawnych prac górniczych. Odkryto dziesiątki obiektów pogórniczych, przeważnie śladów odstojników, jam, koryt i hałd 9. W tym samym roku, Muzeum Okręgowe w Jeleniej Górze (dziś Muzeum Karkonoskie w Jeleniej Górze), rozpoczęło badania archeologiczne nad złotem w Górach Kaczawskich. Pierwszym obszarem, który wzięto pod uwagę, był teren leżący między Jelenią Górą, a Dziwiszowem. Tu na niewielkim terenie odkryto liczne

3 ślady po dobrze zachowanych szybach górniczych. Na jednym z nich założono wykop sondażowy 10. W 1994 roku, archeolodzy z jeleniogórskiego muzeum, w poszukiwaniu dawnych śladów górniczych, przenieśli się w okolice góry Stromiec k. Płoszczyny. Odkryto tu i zinwentaryzowano: ślady po szybach górniczych, hałdy, rowy, a także liczne znaki naskalne, przeważnie w postaci krzyży 11. Rok później powrócono do badań w okolicach Złotoryi, gdzie również zinwentaryzowano ślady dawnych robót górniczych 12. W roku 1997 archeolodzy z muzeum przebadali spory obszar między Mysłowem a Dziwiszowem, odkrywając liczne ślady po dawnej działalności górniczej, szczególnie w okolicach wsi Dziwiszów nad rzekami Złotucha i Jeleniak 13. W latach powrócono do badań na stanowisku górniczym w Dziwiszowie, badanym już wstępnie w 1993 roku. Odkryto tym razem ślady zabudowy, koryt odwadniających i hałd 14. Dotychczasowe badania archeologiczne nad złotem na Dolnym Śląsku pozwoliły częściowo zinwentaryzować miejsca dawnych poszukiwań i wydobycia, najprawdopodobniej złota. Wstępnie rozpoznano wielkości pól górniczych i szacunkową liczbę, do dzisiaj zachowanych, śladów po szybach górniczych. Zbadano i udokumentowano wygląd szybów, koryt odwadniających, hałd i innych pozostałości pogórniczych. Odkryto liczne zabytki ruchome w postaci: fragmentów naczyń ceramicznych, gwoździ żelaznych, podków i okuć. Niestety, nie znaleziono jak dotychczas, narzędzi typowo górniczych. Ceramika, odkryta podczas tych badań, pozwoliła datować znaleziska, które potwierdziły historyczne przekazy dotyczące działalności górniczej na Dolnym Śląsku. Najstarsze, XIII-wieczne ośrodki wydobywcze to, jak przypuszczano wcześniej, Złotoryja, Lwówek Śląski i Głuchołazy, XIV XV wieczne to: Mikołajowice i Wądroże Wielkie, a XV XVI wieczne to okolice Jeleniej Góry. Wszystkie prace badawcze, miały charakter prekursorski w skali Dolnego Śląska, dały możliwość wypracowania metod badawczych i wykopaliskowych na specyficznych, górniczych stanowiskach archeologicznych 15. W ostatnich latach, badania nad górnictwem kruszcowym na Dolnym Śląsku, zostały chwilowo zawieszone przez jedyną instytucję, która je prowadziła, tj. Muzeum Karkonoskie w Jeleniej Górze. Prace takie wymagają bowiem sporych środków finansowych, odpowiedniego sprzętu i przygotowania oraz zaangażowania dobrze wyszkolonych ludzi, którym przychodzi pracować w trudnym i nieprzyjaznym terenie. W najbliższym czasie, przy wykorzystaniu środków z Unii Europejskiej, planuje się powrót do systematycznych badań terenowych nad górnictwem kruszcowym na Dolnym Śląsku. Oprócz badań naukowych w zakresie górnictwa kruszcowego, Muzeum Karkonoskie w Jeleniej Górze w latach , prowadziło wiele działań zmierzających do spopularyzowania wiedzy na temat górnictwa złota na Dolnym 77

4 78 Śląsku. Organizowano konferencje, prelekcje i lekcje muzealne, a także przygotowywano teksty popularno-naukowe na ten temat 16. Badania nad górnictwem złota, zapoczątkowane przez Józefa Kaźmierczyka, w latach 70. XX wieku, osiągnęły już stosunkowo wysoki poziom. Są jednak nadal dopiero początkiem prac i studiów nad dawnym górnictwem kruszcowym na Dolnym Śląsku. PRZYPISY JAWORSKI K., Józef Kaźmierczyk i jego karkonoska archeologia, Skarbiec Ducha Gór, nr 3/2003, s. 4 5; FIRSZT S., Józef Kaźmierczyk, badacz górniczej przeszłości Karkonoszy, Skarbiec Ducha Gór, nr 3/2003, s. 6 7; LIMISIEWICZ A., Górnicza intuicja Józefa Kaźmierczyka, Skarbiec Ducha Gór, nr 3/2003, s. 8. KAŹMIERCZYK J., Sprawozdanie z badań nad górnictwem złota koło Złotoryi w 1973 roku, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne, t. 16, 1974, s ; KAŹMIERCZYK J., GRODZICKI A., Górnictwo złota koło Złotoryi na Dolnym Śląsku w XI-XIV wieku w świetle badań archeologicznych i geologicznych, Studia Archeologiczne, t. 17, 1976, s KAŹMIERCZYK J., Z badań nad górnictwem złota na Śląsku w 1974 roku, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne, t. 17, 1975, s KAŹMIERCZYK J., Sprawozdania z badań nad górnictwem złota na Śląsku w 1976 roku, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne, t.19, 1977, s KAŹMIERCZYK J., Wyniki badań nad górnictwem złota w Górach Opawskich i Karkonoszach uzyskane w 1977 roku, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne, t. 20, 1979, s ; KAŹMIERCZYK J., WACHOWSKA B., Wyniki badań nad górnictwem złota w Głuchołazach w 1978 roku, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne, t. 21, 1980, s KAŹMIERCZYK J., Sprawozdanie z badań nad górnictwem złota w Suchej Dolinie koło Karpacza przeprowadzone w 1978 roku, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne, t. 21, 1980, s FIRSZT S., Badania nad górnictwem złota w rejonie Legnickiego Pola, woj. Legnica w latach , Silesia Antiqua, t. 29, 1987, s ; tenże, Sprawozdanie z badań nas średniowiecznym górnictwem złota w rejonie Legnickiego Pola, Mikołajowic i Strachowic w 1984 roku, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne, t. 28, 1988, s ; tenże, Legnickie Pole, woj. Legnica, Silesia Antiqua, t. 32, 1990, s. 244; tenże, Sprawozdanie z ratowniczych badań archeologicznych przeprowadzonych w Legnickim Polu, woj. legnickie w 1987 roku, Dolnośląskie Wiadomości Prehistoryczne, t. 3, s ; tenże, Średniowieczny ośrodek górnictwa złota w Mikołajowicach, woj. legnickie, Dolnośląskie Wiadomości Prehistoryczne, t. 4, 1997, s RADIS B., Sprawozdanie z inwentaryzacji reliktów górnictwa złota w rejonie Bolesławca w 1986 roku, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne, t. 29, 1989, s FIRSZT S., Wyniki badań archeologicznych na średniowiecznym ośrodku górnictwa złota w okolicach Legnickiego Pola, Strachowic i Mikołajowic w woj. legnickim w 1993 roku, Szkice Legnickie, t.17, 1995, s FIRSZT S., Dziwiszów, woj. Jelenia Góra, Silesia Antiqua, t. 38, 1996, s FIRSZT S., Badania archeologiczne nad średniowiecznym górnictwem na górze Stromiec, k. Płoszczyny, woj. jeleniogórskie, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne, t. 39, 1997, s FIRSZT S., Relikty średniowiecznego górnictwa złota w Złotoryi, woj. legnickie, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne, t. 39, 1997, s

5 FIRSZT S., Wyniki badań archeologicznych nad górnictwem złota przeprowadzonych w okolicach Jeleniej Góry w latach , Silesia Antiqua, t. 40, 1999, s FIRSZT S., Dawne dolnośląskie górnictwo złota w świetle badań archeologicznych z lat , Rocznik Jeleniogórski, t.32, s.11 20; tenże, Dziwiszów, pow. Jelenia Góra, Silesia Antiqua, t. 41. s FIRSZT S., Metody zastosowane podczas dotychczasowych badań archeologicznych nad złotem na Śląsku, po 1945 roku W: Europejskie dziedzictwo górnictwa złota na terenie Głuchołaz i Zlanych Hor, Głuchołazy 2002, s FIRSZT S., Górnictwo kruszcowe na Dolnym Śląsku, Karkonosze, 7/131/88, s. 4 8; tenże, Złoto, Karkonosze, 11 12/ /93, s ; tenże, Górnicze tradycje Dolnego Śląska, Karkonosze, 3/198/94, s ; tenże, Polskie badania archeologiczne nad złotem na Dolnym Śląsku, Skarbiec Ducha Gór, nr 1, 1997, s. 16; tenże, Chronologiczne zestawienie wydarzeń związanych z górnictwem złota w średniowieczu w Europie Środkowej, Skarbiec Ducha Gór, nr 4, 1997, s. 4 5; tenże, Górnictwo złota na Śląsku. Śląskie Eldorado, Szkice Legnickie, t. 19, 1997, s ; tenże, Poszukiwanie złota za Śląsku w X XV wieku, Skarbiec Ducha Gór, nr 2, 1998, s ; tenże, Górnictwo złota jako przyczyna powstawania niektórych ośrodków miejskich na XIII-wiecznym Śląsku. W: Centrum i zaplecze we wczesnośredniowiecznej Europie Środkowej, Wrocław 1999, s ; tenże, Górnictwo jako przyczyna powstania i upadku miast. W: Człowiek, środowisko, zagrożenia, Jelenia Góra 2000, s THE ARCHEOLOGICAL RESEARCHES OF LOWER SILESIAN ORE MINING ( ) The paper presents the archeological research that was taken after the Second World War and concern the traces of old ore mining in Lower Silesia. The chronology of works and the areas of their biggest intensity was shown. The necessity of further documentation works was indicated.

Anna Longa Gdańsk ul. Ostrołęcka 16/ Gdańsk Tel PROGRAM BADAŃ ARCHEOLOGICZNYCH NA STANOWISKU NR 2 W ŁEBIE (AZP 3-34/2)

Anna Longa Gdańsk ul. Ostrołęcka 16/ Gdańsk Tel PROGRAM BADAŃ ARCHEOLOGICZNYCH NA STANOWISKU NR 2 W ŁEBIE (AZP 3-34/2) Anna Longa Gdańsk 02.06.2015 ul. Ostrołęcka 16/8 80-180 Gdańsk Tel. 501 275753 Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków Delegatura w Słupsku u. Jaracza 6 76-200 Słupsk Gmina Miasto Łeba ul. Kościuszki

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: mgr Aleksandra Lasok - Stachurska ul. Piłsudskiego 10 38-400 Krosno

Opracowanie: mgr Aleksandra Lasok - Stachurska ul. Piłsudskiego 10 38-400 Krosno Program badań archeologicznych opracowany dla inwestycji Gminy Krosno Wykonanie robót budowlanych na terenie zabytkowego zespołu urbanistycznego Starego Miasta Krosna przy ul. Spółdzielczej i ul. Sienkiewicza,

Bardziej szczegółowo

SKARB Z PIOTRAWINA JESZCZE RAZ ODNALEZIONY

SKARB Z PIOTRAWINA JESZCZE RAZ ODNALEZIONY Teka Kom. Hist. OL PAN, 2010, VII, 11-15 SKARB Z PIOTRAWINA JESZCZE RAZ ODNALEZIONY Katarzyna Pisarek-Małyszek Katedra Archeologii Polski, Instytut Historii, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Bardziej szczegółowo

ARCH-BUD Badania Archeologiczne JAROSZÓW 85

ARCH-BUD Badania Archeologiczne JAROSZÓW 85 ARCH-BUD Badania Archeologiczne 58-120 JAROSZÓW 85 KAMIENNE PIEKŁO KL GROSS ROSEN I PROJEKT KONSERWATORSKO-BUDOWLANY MUZEUM GROSS ROSEN W ROGOŹNICY ul. Ofiar Gross Rosen 26 Dz nr 438 PLAN BADAŃ ARCHEOLOGICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Kult Flinsa w Górach Welikońskich w Księstwie Jaworskim

Kult Flinsa w Górach Welikońskich w Księstwie Jaworskim 21.12.2013 Kult Flinsa w Górach Welikońskich w Księstwie Jaworskim Autor: Wieczorna Image not found http://wieczorna.pl/index.php/uploads/photos/middle_ Dawniej miasto zwane Nicolo Civitas albo Nickolstadt

Bardziej szczegółowo

Możliwość wsparcia procesu rewitalizacji wsi przez wojewódzkich konserwatorów zabytków.

Możliwość wsparcia procesu rewitalizacji wsi przez wojewódzkich konserwatorów zabytków. Sieć Najciekawszych Wsi - sposób na zachowanie dziedzictwa kulturowego wsi w Polsce Możliwość wsparcia procesu rewitalizacji wsi przez wojewódzkich konserwatorów zabytków. Barbara Nowak-Obelinda Dolnośląski

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULTURY 1) z dnia 9 czerwca 2004 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULTURY 1) z dnia 9 czerwca 2004 r. Opracowano na podstawie: Dz.U.2004.150.1579 PRZEPISY AKTUALNE (na dzień 31.07.2009 r.) ROZPORZĄ 1) z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych,

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia pogórnicze na terenach dawnych podziemnych kopalń węgla brunatnego w rejonie Piły-Młyna (woj. Kujawsko-Pomorskie)

Zagrożenia pogórnicze na terenach dawnych podziemnych kopalń węgla brunatnego w rejonie Piły-Młyna (woj. Kujawsko-Pomorskie) Zagrożenia pogórnicze na terenach dawnych podziemnych kopalń węgla brunatnego w rejonie Piły-Młyna (woj. Kujawsko-Pomorskie) dr inż. A.Kotyrba, dr inż. A.Frolik dr inż. Ł.Kortas, mgr S.Siwek Główny Instytut

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia 1. Przedmiot zamówienia A) Na przedmiot zamówienia składa się zakres prac związany z wykonaniem ratowniczych badań archeologicznych w miejscu możliwego występowania

Bardziej szczegółowo

Historia. (na podstawie Wikipedii) Strona 1

Historia. (na podstawie Wikipedii) Strona 1 Historia (na podstawie Wikipedii) Strona 1 Spis treści 1 Wstęp...3 2 Periodyzacja...3 3 Nauki pomocnicze historii...3 3.A Archeologia...3 3.B Archiwistyka i archiwoznawstwo...4 3.C Chronologia...4 3.D

Bardziej szczegółowo

REJESTR INSTYTUCJI KULTURY, DLA KTÓRYCH ORGANIZATOREM JEST SAMORZĄD WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO

REJESTR INSTYTUCJI KULTURY, DLA KTÓRYCH ORGANIZATOREM JEST SAMORZĄD WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO data wynikająca ze u, jeżeli a instytucje akt o utworzeniu 1. 2/1999 22 listopad 1999 r. Muzeum Karkonoskie w Jeleniej Górze 58-500 Jelenia Góra ul. Matejki 28 zarządzenie nr 14/75 Wojewody Jeleniogórskiego

Bardziej szczegółowo

Projekty informatyczne w dolnośląskiej sieci bibliotek publicznych 1995-2013

Projekty informatyczne w dolnośląskiej sieci bibliotek publicznych 1995-2013 Projekty informatyczne w dolnośląskiej sieci bibliotek publicznych 1995-2013 Dolnośląska Biblioteka Publiczna im. Tadeusza Mikulskiego we Wrocławiu Mariusz Gabrysiak, Czerwiec 2013 31 maja 2014 1 Bibliografia

Bardziej szczegółowo

10.3 Inne grunty i nieużytki

10.3 Inne grunty i nieużytki 10.3 Inne grunty i nieużytki Obok użytków rolnych i lasów, w strukturze użytkowania ziemi wyodrębniamy inne grunty, do których zaliczamy grunty zabudowane i zurbanizowane, grunty pod wodami, użytki ekologiczne,

Bardziej szczegółowo

Leszek Kotlewski Relikty studzienki rewizyjnej zdroju przy pomniku Mikołaja Kopernika w Toruniu odkryte podczas badań archeologicznych w 2002 roku

Leszek Kotlewski Relikty studzienki rewizyjnej zdroju przy pomniku Mikołaja Kopernika w Toruniu odkryte podczas badań archeologicznych w 2002 roku Leszek Kotlewski Relikty studzienki rewizyjnej zdroju przy pomniku Mikołaja Kopernika w Toruniu odkryte podczas badań archeologicznych w 2002 roku Rocznik Toruński 30, 209-216 2003 ROCZNIK TORUŃSKI TOM

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY EDUKACYJNE KARKONOSKIEGO CENTRUM EDUKACJI EKOLOGICZNEJ

PROGRAMY EDUKACYJNE KARKONOSKIEGO CENTRUM EDUKACJI EKOLOGICZNEJ PROGRAMY EDUKACYJNE KARKONOSKIEGO CENTRUM EDUKACJI EKOLOGICZNEJ PROGRAM EDUKACYJNY 4 x PARK Program jest przewidziany dla szkół lub organizacji pozarządowych II Spotkanie I Spotkanie III Spotkanie IV Spotkanie

Bardziej szczegółowo

Program Edukacyjny. Muzeum Twierdzy Kostrzyn. dla uczniów. Szkół Podstawowych

Program Edukacyjny. Muzeum Twierdzy Kostrzyn. dla uczniów. Szkół Podstawowych Program Edukacyjny Muzeum Twierdzy Kostrzyn dla uczniów Szkół Podstawowych Wykonał: Jerzy Dreger 1. Założenia Podstawowym celem działalności edukacyjnej Muzeum Twierdzy Kostrzyn jest przybliżanie wiedzy

Bardziej szczegółowo

BADANIA STANOWISK DAWNEGO GÓRNICTWA NA TERENIE DOLNEGO ŚLĄSKA

BADANIA STANOWISK DAWNEGO GÓRNICTWA NA TERENIE DOLNEGO ŚLĄSKA Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Nr 111 Politechniki Wrocławskiej Nr 111 Konferencje Nr 43 2005 Maciej MADZIARZ, Henryk SZTUK* górnictwo, ośrodki dawnej eksploatacji, rozwój techniki eksploatacji złóż

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 3. Jednostka prowadząca przedmiot Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Instytut Archeologii

OPIS PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 3. Jednostka prowadząca przedmiot Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Instytut Archeologii OPIS PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu/modułu w języku polskim Muzealnictwo i ochrona zabytków 2. Nazwa przedmiotu/modułu w języku angielskim 3. Jednostka prowadząca przedmiot

Bardziej szczegółowo

WYKAZ KONTROLI. Termin przeprowadzenia kontroli. Polski Związek Niewidomych Okręg Dolnośląski we Wrocławiu, Koło w Jeleniej Górze

WYKAZ KONTROLI. Termin przeprowadzenia kontroli. Polski Związek Niewidomych Okręg Dolnośląski we Wrocławiu, Koło w Jeleniej Górze WYKAZ KONTROLI komórek Urzędu Miasta Jelenia Góra, miejskich jednostek organizacyjnych, spółek komunalnych oraz dotacji podlegających kontroli Prezydenta Miasta Jeleniej Góry w 2015 roku Lp. Jednostka

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Wyprzedzające badania archeologiczne wraz ze sprawozdaniem z badań i naukowym opracowaniem ich wyników w związku z inwestycją polegającą na przebudowie płyty Starego Rynku w

Bardziej szczegółowo

Wykopaliska na Starym Mieście Published on Kalisz (http://www.kalisz.pl)

Wykopaliska na Starym Mieście Published on Kalisz (http://www.kalisz.pl) Data publikacji: 23.07.2015 Zakończył się pierwszy etap badań archeologicznych na Starym Mieście w Kaliszu w sezonie 2015. Wykopaliska te są wspólnym przedsięwzięciem Instytutu Archeologii i Etnologii

Bardziej szczegółowo

KARKONOSZE NA DAWNEJ GRAFICE MUZEUM SPORTU I TURYSTYKI W KARPACZU

KARKONOSZE NA DAWNEJ GRAFICE MUZEUM SPORTU I TURYSTYKI W KARPACZU KARKONOSZE NA DAWNEJ GRAFICE MUZEUM SPORTU I TURYSTYKI W KARPACZU KARKONOSZE NA DAWNEJ GRAFICE Patronat honorowy Jerzy Pokój Przewodniczący Sejmiku Dolnośląskiego Grafika na okładce Panorama Karkonoszy

Bardziej szczegółowo

725 Rozpoznanie geologiczne i gospodarka złożeni Ten dział wiąże się ściśle z działalnością górniczą i stanowi przedmiot badań geologii górniczej (kopalnianej). Tradycyjnie obejmuje ona zagadnienia od

Bardziej szczegółowo

40 lat minęło Wydział Informatyki i Zarządzania Obchody pod patronatem JM Rektora PWr prof. dr hab. inż. Tadeusza Więckowskiego

40 lat minęło Wydział Informatyki i Zarządzania Obchody pod patronatem JM Rektora PWr prof. dr hab. inż. Tadeusza Więckowskiego 40 lat minęło Wydział Informatyki i Zarządzania Obchody pod patronatem JM Rektora PWr prof. dr hab. inż. Tadeusza Więckowskiego Wrocław, 20 marca 2009 r. Wrocław serce Europy Bit historii Wrocław : Polanie,

Bardziej szczegółowo

Tomasz Gralak BIBLIOGRAFIA

Tomasz Gralak BIBLIOGRAFIA Tomasz Gralak BIBLIOGRAFIA 1996 1. Konczewski P., Dąbrowa T., Opalińska M., Gralak T., Kwaśnica K., Żuchliński P. Osada kultury łużyckiej Ślęża Plasterki, woj. Wrocławskie, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne,

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wyjazdu Studyjnego w ramach: Inżynieria i Ochrona Środowiska na AGH kierunki zamawiane

Sprawozdanie z wyjazdu Studyjnego w ramach: Inżynieria i Ochrona Środowiska na AGH kierunki zamawiane Sprawozdanie z wyjazdu Studyjnego w ramach: Inżynieria i Ochrona Środowiska na AGH kierunki zamawiane dla grupy studentów I stopnia na kierunku Inżynieria Środowiska 1 Informacje ogólne W ramach projektu:

Bardziej szczegółowo

Plan wycieczek / zajęć praktycznych w ramach Modułu II (Zajęcia praktyczne) projekt Przewodników Turystyczny Terenowych po Województwie Opolskim II

Plan wycieczek / zajęć praktycznych w ramach Modułu II (Zajęcia praktyczne) projekt Przewodników Turystyczny Terenowych po Województwie Opolskim II Plan wycieczek / zajęć praktycznych w ramach Modułu II (Zajęcia praktyczne) projekt Przewodników Turystyczny Terenowych po Województwie Opolskim II Grupa A trener grupy Jerzy Chmiel Grupa B trener grupy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IX/129/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie nadania Regulaminu Muzeum Przemysłu i Techniki w Wałbrzychu

UCHWAŁA NR IX/129/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie nadania Regulaminu Muzeum Przemysłu i Techniki w Wałbrzychu UCHWAŁA NR IX/129/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie nadania Regulaminu Muzeum Przemysłu i Techniki w Wałbrzychu Na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

Bardziej szczegółowo

POZOSTAŁOŚCI ŚREDNIOWIECZNEGO GÓRNICTWA JAKO PRZEDMIOT BADAŃ ARCHEOLOGICZNYCH NA TERENIE EUROPY ŚRODKOWEJ

POZOSTAŁOŚCI ŚREDNIOWIECZNEGO GÓRNICTWA JAKO PRZEDMIOT BADAŃ ARCHEOLOGICZNYCH NA TERENIE EUROPY ŚRODKOWEJ Nr 117 Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej Nr 117 Studia i Materiały Nr 32 2006 Tomasz STOLARCZYK* archeologia w badaniach średniowiecznego górnictwa POZOSTAŁOŚCI ŚREDNIOWIECZNEGO

Bardziej szczegółowo

Karkonosze w poezji i prozie

Karkonosze w poezji i prozie Dolnośląska Biblioteka Pedagogiczna we Wrocławiu Filia w Jeleniej Górze Karkonosze w poezji i prozie Zestawienie bibliograficzne ze zbiorów Biblioteki Pedagogicznej w Jeleniej Górze Opracowanie Anna Sitarek

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie merytorycznofinansowe. z działalności Fundacji Rozwoju Ekonomii Społecznej za rok 2014

Sprawozdanie merytorycznofinansowe. z działalności Fundacji Rozwoju Ekonomii Społecznej za rok 2014 Sprawozdanie merytorycznofinansowe z działalności Fundacji Rozwoju Ekonomii Społecznej za rok 2014 I Część ogólna 1) Nazwa Fundacja Rozwoju Ekonomii Społecznej (z Wałbrzycha) 2) Siedziba, dane teleadresowe

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOŃCOWY FINAŁU DOLNOŚLĄSKIEGO IGRZYSK,GIMNAZJADY I LCEALIADY W BADMINTONIE

KOMUNIKAT KOŃCOWY FINAŁU DOLNOŚLĄSKIEGO IGRZYSK,GIMNAZJADY I LCEALIADY W BADMINTONIE SZKOLNY ZWIĄZEK SPORTOWY DOLNY ŚLĄSK 50 529 Wrocław, ul. Borowska 1 3 fax /0-71/ 3673315, tel.3673316, 607 440125, 602 304950 e-mail: szs@sport.wroclaw.pl www.dolnoslaski.szs.pl Konto bankowe : 46 1020

Bardziej szczegółowo

kulik 11/11/2006 14:02 Page 1 Karkonosze Zimà

kulik 11/11/2006 14:02 Page 1 Karkonosze Zimà kulik 11/11/2006 14:02 Page 1 Karkonosze Zimà W Y S T A W A F O T O G R A F I I kulik 11/11/2006 14:02 Page 2 kulik 11/11/2006 14:02 Page 3 Są cztery pory roku i można tylko sprzeczać się, która z nich

Bardziej szczegółowo

Działka rolna w Pilchowicach koło Jeleniej Góry

Działka rolna w Pilchowicach koło Jeleniej Góry Działka rolna w Pilchowicach koło Jeleniej Góry (inf. październik 2012) Kontakt biuro@bdg-navigator.com mobile: (+48)665 556 333 Informacje podstawowe 2 Działka rolna nr 49/1 o powierzchni 20 800 m położona

Bardziej szczegółowo

Kopiec Kraka w świetle badań archeologicznych

Kopiec Kraka w świetle badań archeologicznych 22.11.2013 Kopiec Kraka w świetle badań archeologicznych Autor: Wieczorna Image not found http://wieczorna.pl/index.php/uploads/photos/middle_ Od redakcji: Jedyna wzmianka u kronikarzy zachodnioeuropejskich

Bardziej szczegółowo

Mirosław Furmanek, Mirosław Masojć, Jerzy Piekalski

Mirosław Furmanek, Mirosław Masojć, Jerzy Piekalski A2 A-1 A-4 raport 2005-2006, s. 207-224 isbn 978-83-63260-00-2 Mirosław Furmanek, Mirosław Masojć, Jerzy Piekalski Wyniki badań ratowniczych prowadzonych przez Instytut Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego,

Bardziej szczegółowo

Badania archeologiczne w Puszczy Białowieskiej

Badania archeologiczne w Puszczy Białowieskiej Badania archeologiczne w Puszczy Białowieskiej Tomasz Samojlik Dariusz Krasnodębski Badania w ramach historii przyrodniczej Cel dyscypliny: zrozumienie, jak i z jakim skutkiem człowiek w przeszłości wpływał

Bardziej szczegółowo

Kapitał ludzki sprzyjający rozwojowi regionu edukacja część II. dr Aleksandra Helbich - Syrek

Kapitał ludzki sprzyjający rozwojowi regionu edukacja część II. dr Aleksandra Helbich - Syrek Kapitał ludzki sprzyjający rozwojowi regionu edukacja część II dr Aleksandra Helbich - Syrek Trzebieszów 7-8 kwietnia 2009 W maju 2003r. Rada Europejska przyjęła pięć poziomów odniesienia, które są ważnym

Bardziej szczegółowo

Program Opieki nad Zabytkami Miasta Słupska na lata Uchwała Nr XXXV/490/13 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 24 kwietnia 2013 r.

Program Opieki nad Zabytkami Miasta Słupska na lata Uchwała Nr XXXV/490/13 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 24 kwietnia 2013 r. Zestawienie wojewódzkiej ewidencji stanowisk archeologicznych dla Miasta Słupska wykaz, jest spisem ruchomym podlegającym ciągłej weryfikacji. W chwili sporządzania zestawienia, trwa aktualizacja miejsc

Bardziej szczegółowo

3-letnie studia dzienne licencjackie na kierunku ARCHEOLOGIA Program studiów

3-letnie studia dzienne licencjackie na kierunku ARCHEOLOGIA Program studiów Uniwersytet Wrocławski Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych Instytut Archeologii 3-letnie studia dzienne licencjackie na kierunku ARCHEOLOGIA Program studiów Wrocław 2005 I. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW

Bardziej szczegółowo

ODDZIAŁ MUZEUM W NOWEJ HUCIE ZAJĘCIA EDUKACYJNE I TY MOŻESZ ZOSTAĆ ARCHEOLOGIEM Zajęcia są adresowane do dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Warsztaty mają formę zabaw, podczas której uczniowie przyswajają

Bardziej szczegółowo

dajna fundacja im. Jerzego Okulicza-Kozaryna ochrona i promocja dziedzictwa kulturowego inwentaryzacja zabytków i stanowisk archeologicznych

dajna fundacja im. Jerzego Okulicza-Kozaryna ochrona i promocja dziedzictwa kulturowego inwentaryzacja zabytków i stanowisk archeologicznych dajna fundacja im. Jerzego Okulicza-Kozaryna ochrona i promocja dziedzictwa kulturowego inwentaryzacja zabytków i stanowisk archeologicznych wdrażanie najnowszych technik dokumentacyjnych ustalanie standardów

Bardziej szczegółowo

Zobacz, co zawierał skarb z Lubomierza

Zobacz, co zawierał skarb z Lubomierza Zobacz, co zawierał skarb z Lubomierza Napisano dnia: 2016-10-04 14:19:22 Wprawdzie w Lubomierzu nie znaleziono złotego pociągu, ani bursztynowej komnaty, to i tak to, co udało się odkopać ma olbrzymią

Bardziej szczegółowo

Państwa członkowskie - Zamówienie publiczne na usługi - Ogłoszenie o zamówieniu - Procedura otwarta

Państwa członkowskie - Zamówienie publiczne na usługi - Ogłoszenie o zamówieniu - Procedura otwarta 1/13 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:303105-2011:text:pl:html PL-Wałbrzych: Usługi szkolenia zawodowego 2011/S 185-303105 Ogłoszenie o zamówieniu Usługi Sekcja

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA INWENTARYZACJA SZTOLNI POD PRZEŁECZĄ WALIMSKĄ

PIERWSZA INWENTARYZACJA SZTOLNI POD PRZEŁECZĄ WALIMSKĄ Nr 117 Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej Nr 117 Studia i Materiały Nr 32 2006 Elżbieta LIBER* relikty sztolni, Walim, Góry Sowie PIERWSZA INWENTARYZACJA SZTOLNI POD PRZEŁECZĄ

Bardziej szczegółowo

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Inny: samorządowa instytucja kultury.

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Inny: samorządowa instytucja kultury. Jelenia Góra: Bolków, Zamek Bolków, XVI wiek, montaż systemów zabezpieczeń: SSWiN, SAP i CCTV Numer ogłoszenia: 245383-2010; data zamieszczenia: 08.09.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - roboty budowlane Zamieszczanie

Bardziej szczegółowo

Ruszył Ogólnopolski Tydzień Kariery również na Dolnym Śląsku

Ruszył Ogólnopolski Tydzień Kariery również na Dolnym Śląsku Wrocław, 17 października 2016 r. Ruszył Ogólnopolski Tydzień Kariery również na Dolnym Śląsku Kilkadziesiąt przedsięwzięć wspierających osoby, które szukają pracy bądź chcę ją zmienić dzieje się od poniedziałku

Bardziej szczegółowo

Wioska Gotów w Masłomęczu - WCZORAJ i DZIŚ

Wioska Gotów w Masłomęczu - WCZORAJ i DZIŚ Wioska Gotów w Masłomęczu - WCZORAJ i DZIŚ Bartłomiej Bartecki Masłomęcz i nie tylko gdzie można dotknąć Gotanii Hrubieszów, 12 grudnia 2014 r. Z tej więc wyspy Skandii, jak gdyby z kuźni ludów lub raczej

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA I OCENA MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA RELIKTÓW DAWNYCH ROBÓT GÓRNICZYCH W REJONIE MIEDZIANKI

INWENTARYZACJA I OCENA MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA RELIKTÓW DAWNYCH ROBÓT GÓRNICZYCH W REJONIE MIEDZIANKI Dzieje górnictwa element europejskiego dziedzictwa kultury, pod red. P.P. Zagożdzona i M. Madziarza, Wrocław 2008 relikty górnicze, inwentaryzacja, baza danych Justyna GÓRNIAK-ZIMROZ* Renata MALUGA** INWENTARYZACJA

Bardziej szczegółowo

Ochrona dóbr kultury. na terenie Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego. oprac. mgr Piotr Rochowski

Ochrona dóbr kultury. na terenie Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego. oprac. mgr Piotr Rochowski Ochrona dóbr kultury na terenie Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego oprac. mgr Piotr Rochowski Drewniana rzeźba ludowa Matki Bożej z Dzieciątkiem we wnęce szczytowej kapliczki z 1808 r. w Młynce Dobra kultury

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO DOLNOŚLĄSKIE W PROJEKCIE VIA REGIA PLUS

WOJEWÓDZTWO DOLNOŚLĄSKIE W PROJEKCIE VIA REGIA PLUS Space for your logo, a photograph etc. WOJEWÓDZTWO DOLNOŚLĄSKIE W PROJEKCIE VIA REGIA PLUS Prezentacja działań INSTYTUT ROZWOJU TERYTORIALNEGO A l e k s a n d r a S i e r a d z k a - S t a s i a k www.viaregiaplus.eu

Bardziej szczegółowo

BADANIA ARCHEOLOGICZNE W WESÓŁKACH, POW. KALISZ, W 1963 ROKU

BADANIA ARCHEOLOGICZNE W WESÓŁKACH, POW. KALISZ, W 1963 ROKU KRZYSZTOF DĄBROWSKI BADANIA ARCHEOLOGICZNE W WESÓŁKACH, POW. KALISZ, W 1963 ROKU W sierpniu 1963 r. kontynuowano 1 prace badawcze na cmentarzysku lateńsko- -rzymskim. Na obszarze 1026 m 2 odkryto i wyeksplorowano

Bardziej szczegółowo

Rojewo, stan. 2 (7 AZP 50-14)

Rojewo, stan. 2 (7 AZP 50-14) Rojewo, stan. 2 (7 AZP 50-14) Wyniki ratowniczych badań archeologicznych w związku z budową drogi ekspresowej S-3 Gorzów Wlkp. Międzyrzecz Płn Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział

Bardziej szczegółowo

Dokumentowanie warunków geologiczno-inżynierskich w rejonie osuwisk w świetle wymagań Eurokodu 7

Dokumentowanie warunków geologiczno-inżynierskich w rejonie osuwisk w świetle wymagań Eurokodu 7 Ogólnopolska Konferencja Osuwiskowa O!SUWISKO Wieliczka, 19-22 maja 2015 r. Dokumentowanie warunków geologiczno-inżynierskich w rejonie osuwisk w świetle wymagań Eurokodu 7 Edyta Majer Grzegorz Ryżyński

Bardziej szczegółowo

Wydział Promocji i Współpracy Międzynarodowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego. Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego

Wydział Promocji i Współpracy Międzynarodowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego. Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego Wydział Promocji i Współpracy Międzynarodowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego W województwie śląskim zlokalizowanych jest najwięcej zabytków

Bardziej szczegółowo

S T A T U T Ś L Ą S K A O P O L S K I E G O O P O L U

S T A T U T Ś L Ą S K A O P O L S K I E G O O P O L U W uzgodnieniu Załącznik do uchwały Nr XXXVI/375/2009 Minister Kultury Sejmiku Woj. Opolskiego i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 września S T A T U T M U Z E U M Ś L Ą S K A O P O L S K I E G O W O P O

Bardziej szczegółowo

Prezentacja osiągnięć uczniów

Prezentacja osiągnięć uczniów Prezentacja osiągnięć uczniów w ramach projektu Dajmy sobie szansę finansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Dajmy sobie szansę Zajęcia pozalekcyjne: Zajęcia

Bardziej szczegółowo

Leczenie chorych na nowotwory złośliwe z lat w podregionach woj. dolnośląskiego

Leczenie chorych na nowotwory złośliwe z lat w podregionach woj. dolnośląskiego Leczenie chorych na nowotwory złośliwe z lat 2012-2013 w podregionach woj. dolnośląskiego W badaniu wyleczalności nowotworów złośliwych w podregionach Dolnego Śląska stwierdziliśmy znaczne różnice w wartościach

Bardziej szczegółowo

Kursy i szkolenia jako sposób podnoszenia kwalifikacji pracownika na Dolnym Śląsku

Kursy i szkolenia jako sposób podnoszenia kwalifikacji pracownika na Dolnym Śląsku Projekt finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego oraz ze środków budżetu państwa w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXIII/281/05 Rady Miejskiej w Drezdenku z dnia 28 lutego 2005 roku

Uchwała Nr XXXIII/281/05 Rady Miejskiej w Drezdenku z dnia 28 lutego 2005 roku Uchwała Nr XXXIII/281/05 Rady Miejskiej w Drezdenku z dnia 28 lutego 2005 roku w sprawie: uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Drezdenko Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Wrocław, wrzesień 2015 r.

Wrocław, wrzesień 2015 r. ZATWIERDZAM PLAN UŻYCIA SIŁ I ŚRODKÓW PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ NA WYPADEK POWSTANIA ZAGROŻENIA NA TERENIE DOMNIEMANEGO ODKRYCIA TZW. ZŁOTEGO POCIĄGU ORAZ INNYCH OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH W MIEŚCIE WAŁBRZYCH

Bardziej szczegółowo

I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem: Kierunek archeologia mieści się w obszarze nauk humanistycznych.

I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem: Kierunek archeologia mieści się w obszarze nauk humanistycznych. Załącznik nr 1 do uchwały nr 441/06/2012 Senatu UR z dnia 21 czerwca 2012 roku EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: ARCHEOLOGIA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta I STOPIEŃ

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE WYNIKÓW BADAŃ

OPRACOWANIE WYNIKÓW BADAŃ PEPŁOWO 12 Obszar AZP nr 36-61 Nr st. na obszarze 6 Nr st. w miejscowości 12 RATOWNICZE BADANIA ARCHEOLOGICZNE W OBRĘBIE INWESTYCJI: BUDOWA DROGI EKSPRESOWEJ S-7 NA ODCINKU NIDZICA- NAPIERKI WRZESIEŃ 2011

Bardziej szczegółowo

Wykaz placówek, w których wykonywane są nieodpłatnie badania uczniów.

Wykaz placówek, w których wykonywane są nieodpłatnie badania uczniów. Wykaz placówek, w których wykonywane są nieodpłatnie badania uczniów. Wrocław: I. Uczniowie szkół ponadgimnazjalnych, kandydaci i uczniowie kursów kwalifikacyjnych, uczniowie i kandydaci studiów wyższych

Bardziej szczegółowo

Pradziejowe kopalnie krzemienia pasiastego.

Pradziejowe kopalnie krzemienia pasiastego. Pradziejowe kopalnie krzemienia pasiastego. Wyobrażenie wioski na rurce z poroża, Złota, woj. świętokrzyskie, IV/III tysiąclecie p.n.e. (wg J.T. Bąbla) www.krzemionki.pl Kopalnie krzemienia pasiastego.

Bardziej szczegółowo

Uwagi na temat stosowania gazów obojętnych (azotu, dwutlenku węgla) do gaszenia pożaru w otamowanym polu rejony wydobywczego

Uwagi na temat stosowania gazów obojętnych (azotu, dwutlenku węgla) do gaszenia pożaru w otamowanym polu rejony wydobywczego 253 Prace Instytutu Mechaniki Górotworu PAN Tom 12, nr 1-4, (2010), s. 253-259 Instytut Mechaniki Górotworu PAN Uwagi na temat stosowania gazów obojętnych (azotu, dwutlenku węgla) do gaszenia pożaru w

Bardziej szczegółowo

Program wspierania systemu bezpieczeństwa Województwa Dolnośląskiego Zbigniew Szczygieł Członek Zarządu Województwa Dolnośląskiego

Program wspierania systemu bezpieczeństwa Województwa Dolnośląskiego Zbigniew Szczygieł Członek Zarządu Województwa Dolnośląskiego Program wspierania systemu bezpieczeństwa Województwa Dolnośląskiego Zbigniew Szczygieł Członek Zarządu Województwa Dolnośląskiego Program wspierania systemu bezpieczeństwa Województwa Dolnośląskiego Inicjatywa

Bardziej szczegółowo

Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego

Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego Źródło: http://poszukiwania.ipn.gov.pl/sz1/poszukiwania/rzeszow/15257,rzeszow.html Wygenerowano: Piątek, 2 września 2016, 12:42 Rzeszów

Bardziej szczegółowo

VIII Ogólnopolski Rajd Geologiczny Młodzieży Szkolnej KOWARY 2013 pod honorowym patronatem burmistrza Kowar Pana Mirosława Góreckiego

VIII Ogólnopolski Rajd Geologiczny Młodzieży Szkolnej KOWARY 2013 pod honorowym patronatem burmistrza Kowar Pana Mirosława Góreckiego Oddział PTTK Sudety Zachodnie w Jeleniej Górze Studenckie Koło Naukowe Geologów Uniwersytetu Wrocławskiego zapraszają na imprezę VIII Ogólnopolski Rajd Geologiczny Młodzieży Szkolnej KOWARY 2013 pod honorowym

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wycieczki do Bełchatowa

Sprawozdanie z wycieczki do Bełchatowa Wycieczka do Bełchatowa Sprawozdanie z wycieczki do Bełchatowa zadania 2 harmonogramu rzeczowo- finansowego projektu ekologicznego Ratujmy naszą planetę dla Szkoły Podstawowej w Babach W dniu 2 października

Bardziej szczegółowo

Od 2 poł. XIX w. mitem Karkonosza zajęli się naukowcy, do dziś powstało ok. 200 prac naukowych (w tym doktorskich i habilitacyjnych) na jego temat.

Od 2 poł. XIX w. mitem Karkonosza zajęli się naukowcy, do dziś powstało ok. 200 prac naukowych (w tym doktorskich i habilitacyjnych) na jego temat. Duch Gór literatura dostępna w Bibliotece Pedagogicznej w Jeleniej Górze Nie wiemy, jakie imię nosił przed XVII w. karkonoski Duch Gór i czy w ogóle nosił, bo przecież aż do okresu renesansu budził powszechny

Bardziej szczegółowo

Przebudowa i rozbudowa krytej pływalni zlokalizowanej w kompleksie uczelnianym Kolegium Karkonoskiego w Jeleniej Górze

Przebudowa i rozbudowa krytej pływalni zlokalizowanej w kompleksie uczelnianym Kolegium Karkonoskiego w Jeleniej Górze Karkonoska Państwowa Szkoła Wyższa w Jeleniej Górze ul. Lwówecka 18, 58-503 Jelenia Góra Jelenia Góra 22.08.2012r. Zapytanie ofertowe na wykonanie tablicy pamiątkowej i plakietek informacyjnych Szanowni

Bardziej szczegółowo

INWESTORZY I ICH ODKRYCIA

INWESTORZY I ICH ODKRYCIA http://www.archeologia.donimirski.com/* INWESTORZY I ICH ODKRYCIA */ Muzeum Archeologiczne na Gródku, ul. Na Gródku 4, 31-028 Kraków, tel.: +48 12 431 90 30, fax. +48 12 431 90 40, e-mail: grodek@donimirski.com

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY NA ROK 2012

PLAN PRACY NA ROK 2012 L.p. Studenckie Koło Naukowe Geologów Nazwa zadania Termin realizacji zadania PLAN PRACY NA ROK 2012 Kwota jaką koło naukowe zaplanowało na poszczególne zadanie Wyżywienie i noclegi (ryczałt razem) Przejazdy

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ

Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ Załącznik nr 1 Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ DLA CZĘŚCI TERENU W MIEJSCOWOŚCI CHUDOBCZYCE (tekst i rysunek zmiany studium) Kwilcz,

Bardziej szczegółowo

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Encyklopedia Gniezna i Ziemi Gnieźnieńskiej Jednotomowa encyklopedia stanowiąca kompendium wiedzy o Gnieźnie i regionie.

Bardziej szczegółowo

Śladami mamutów. W wykładzie szczegółowo poruszone zostały następujące zagadnienia: 1. Przynależność systematyczna mamutów

Śladami mamutów. W wykładzie szczegółowo poruszone zostały następujące zagadnienia: 1. Przynależność systematyczna mamutów Śladami mamutów. W dniu 20.10.2012 r. tj. sobota, wybraliśmy się z nasza Panią od geografii do Instytutu Nauk Geologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego na tegoroczną XI już edycję cyklu Tajemnice Ziemi

Bardziej szczegółowo

Ostatni Leniwiec, czy to był ostatni pociąg do Lwówka Śląskiego?

Ostatni Leniwiec, czy to był ostatni pociąg do Lwówka Śląskiego? Ostatni Leniwiec, czy to był ostatni pociąg do Lwówka Śląskiego? Napisano dnia: 2016-12-12 10:14:01 Mirosław Siemieniec, Rzecznik prasowy, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w odpowiedzi na pytania redakcji

Bardziej szczegółowo

GRODZISKO NA PIOTRÓWCE

GRODZISKO NA PIOTRÓWCE GRODZISKO NA PIOTRÓWCE Odkrywanie początków Radomia www.radom.pl Dzieje grodu i grodziska Piotrówka Wczesnośredniowieczny zespół osadniczy w Radomiu składa się rakterze otwartym, położonych w podmokłej,

Bardziej szczegółowo

Doc. dr hab. Franciszek, Józef LIS

Doc. dr hab. Franciszek, Józef LIS Doc. dr hab. Franciszek, Józef LIS Zakład Geologii Środowiskowej tel. 849 53 51 w. 590 e-mail: jozef.lis@pgi.gov.pl Kwalfikacje: 1951 1957 studia na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego 1957 magister

Bardziej szczegółowo

Odbudowa kanału Młynówka rzeki Bóbr w Jeleniej Górze wraz z zagospodarowaniem terenów nadbrzeŝnych

Odbudowa kanału Młynówka rzeki Bóbr w Jeleniej Górze wraz z zagospodarowaniem terenów nadbrzeŝnych Odbudowa kanału Młynówka rzeki Bóbr w Jeleniej Górze wraz z zagospodarowaniem terenów nadbrzeŝnych TERMINARZ REALIZACJI ZADANIA Zadanie Kwota Termin Przekazanie placu budowy pod inwestycję Odbudowa kanału

Bardziej szczegółowo

Szlaki handlowe w średniowieczu między Wisłą a Pilicą

Szlaki handlowe w średniowieczu między Wisłą a Pilicą Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach Szlaki handlowe w średniowieczu między Wisłą a Pilicą zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie Marta Boszczyk Kielce 2013 Korekta Bożena Lewandowska

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa Konferencja Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, Drezno, 23.09.2013 r.

Międzynarodowa Konferencja Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, Drezno, 23.09.2013 r. Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, IMGW - PIB OWr Dr inż. Mariusz Adynkiewicz - Piragas Dr Iwona Lejcuś Problematyka związana ze starymi zanieczyszczeniami w Polsce

Bardziej szczegółowo

Mikroregion Jeziora Legińskiego

Mikroregion Jeziora Legińskiego Mikroregion Jeziora Legińskiego fundacja im. Jerzego Okulicza-Kozaryna dajna weryfikacja i inwentaryzacja zabytków archeologicznych Projekt dofinansowany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Bardziej szczegółowo

Stan bazy kształcenia zawodowego na Dolnym Śląsku

Stan bazy kształcenia zawodowego na Dolnym Śląsku Dolny Śląsk modernizuje kształcenie zawodowe Konferencja informacyjno - promocyjna realizowana w ramach projektu: Modernizacja kształcenia zawodowego na Dolnym Śląsku Stan bazy kształcenia zawodowego na

Bardziej szczegółowo

WOJEWODA DOLNOŚLĄSKI Wrocław, dnia 20 października 2016 r,

WOJEWODA DOLNOŚLĄSKI Wrocław, dnia 20 października 2016 r, WOJEWODA DOLNOŚLĄSKI Wrocław, dnia 20 października 2016 r, FB-BP.3111.293.2016. JK Bolesławiec z dnia 20 października zostały wprowadzone w budżecie następujące zmiany: ( w złotych ) 754 75411 2110 powiat

Bardziej szczegółowo

Polityka Krajobrazowa na Dolnym Śląsku - nowe zadania dla samorządów województw wynikające z Ustawy krajobrazowej

Polityka Krajobrazowa na Dolnym Śląsku - nowe zadania dla samorządów województw wynikające z Ustawy krajobrazowej Polityka Krajobrazowa na Dolnym Śląsku - nowe zadania dla samorządów województw wynikające z Ustawy krajobrazowej Samorządowa Jednostka Organizacyjna Województwa Dolnośląskiego Dariusz Zięba Instytut Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Bogusław Gerlach Warszawa. Informator Archeologiczny : badania 1,

Bogusław Gerlach Warszawa. Informator Archeologiczny : badania 1, Bogusław Gerlach Warszawa Informator Archeologiczny : badania 1, 374-377 1967 - 374 Brak warstwy kulturowej z wozesnego średniowiecza, w rejonie kościoła, oraz ułamki naozyć znajdywane w różnyoh punktaoh,

Bardziej szczegółowo

XI Dolnośląski Turniej Piłki Nożnej Olimpiad Specjalnych Lwówek Śląski XI Dolnośląski Turniej Piłki Nożnej Olimpiad Specjalnych Lwówek Śląski

XI Dolnośląski Turniej Piłki Nożnej Olimpiad Specjalnych Lwówek Śląski XI Dolnośląski Turniej Piłki Nożnej Olimpiad Specjalnych Lwówek Śląski XI Dolnośląski Turniej Piłki Nożnej Olimpiad Specjalnych Lwówek Śląski XI Dolnośląski Turniej Piłki Nożnej Olimpiad Specjalnych Lwówek Śląski W dniu 17 kwietnia 2013 r. na boiskach ZPEW odbył się XI Dolnośląski

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXII/399/04 RADY GMINY KOBIERZYCE z dnia 23 września 2004 roku

UCHWAŁA NR XXXII/399/04 RADY GMINY KOBIERZYCE z dnia 23 września 2004 roku UCHWAŁA NR XXXII/399/04 RADY GMINY KOBIERZYCE z dnia 23 września 2004 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu Racławice Wielkie. Na podstawie art. 20 ust.1 ustawy

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ZABYTKÓW PRZY ROBOTACH BUDOWLANYCH

OCHRONA ZABYTKÓW PRZY ROBOTACH BUDOWLANYCH ARTYKUŁ: OCHRONA ZABYTKÓW PRZY ROBOTACH BUDOWLANYCH DR INŻ.KRZYSZTOF MICHALIK RZECZOZNAWCA BUDOWLANY BIEGŁY SĄDOWY WYKŁADOWCA KATEDRA BUDOWNICTWA WYŻSZA SZKOŁA TECHNICZNA W KATOWICACH wstmichalik@biurokonstruktor.com.pl

Bardziej szczegółowo

Muzeum Historyczne Warszawa, 26 sierpnia 2013 r. w Ogrodzie Krasińskich. w lipcu 2013 r.

Muzeum Historyczne Warszawa, 26 sierpnia 2013 r. w Ogrodzie Krasińskich. w lipcu 2013 r. Muzeum Historyczne Warszawa, 26 sierpnia 2013 r. m. st. Warszawy Dział Archeologiczny Katarzyna Meyza Informacja 1 na temat prac archeologicznych przeprowadzonych na terenie wzgórza widokowego z kaskadą

Bardziej szczegółowo

ANALIZA REJESTROWANEJ SYTUACJI W ZAWODZIE NA RYNKU PRACY

ANALIZA REJESTROWANEJ SYTUACJI W ZAWODZIE NA RYNKU PRACY INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE ARCHEOLOG KOD 263201 ANALIZA REJESTROWANEJ SYTUACJI W ZAWODZIE NA RYNKU PRACY Archeolog to jeden z 2360 zawodów ujętych w obowiązującej od 1 lipca 2010 r. klasyfikacji zawodów

Bardziej szczegółowo

Wstępne wyniki sondażowych badań archeologicznych na terenie dawnego zespołu dworskiego, wyprzedzających budowę obwodnicy Muszyny (2010 r.

Wstępne wyniki sondażowych badań archeologicznych na terenie dawnego zespołu dworskiego, wyprzedzających budowę obwodnicy Muszyny (2010 r. 17 Radosław Palonka Wstępne wyniki sondażowych badań archeologicznych na terenie dawnego zespołu dworskiego, wyprzedzających budowę obwodnicy Muszyny (2010 r.) Archeologiczne badania w Muszynie przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA I SZKOLNICTWO WYŻSZE DLA STRATEGII ROZWOJU DOLNEGO ŚLĄSKA

EDUKACJA I SZKOLNICTWO WYŻSZE DLA STRATEGII ROZWOJU DOLNEGO ŚLĄSKA EDUKACJA I SZKOLNICTWO WYŻSZE DLA STRATEGII ROZWOJU DOLNEGO ŚLĄSKA DR ANTONI JEŻOWSKI, 2011 NIECO STATYSTYKI 160 000 140 000 147 831 Liczba uczniów w roku szkolnym 2010/11 120 000 100 000 88 957 80 000

Bardziej szczegółowo

OPIS GEOSTANOWISKA. Bartosz Jawecki. Informacje ogólne

OPIS GEOSTANOWISKA. Bartosz Jawecki. Informacje ogólne OPIS GEOSTANOWISKA Bartosz Jawecki Informacje ogólne Nr obiektu 162 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Współrzędne geograficzne [WGS 8 hddd.dddd] Miejscowość Opis lokalizacji i dostępności:

Bardziej szczegółowo

Sobieszyn - osada i cmentarzysko kultury przeworskiej, gm. Ułęż, woj. lubelskie (aut. P. Łuczkiewicz)

Sobieszyn - osada i cmentarzysko kultury przeworskiej, gm. Ułęż, woj. lubelskie (aut. P. Łuczkiewicz) Sobieszyn - osada i cmentarzysko kultury przeworskiej, gm. Ułęż, woj. lubelskie (aut. P. Łuczkiewicz) Sobieszyn leży w północnej części Lubelszczyzny, w gm. Ułęż, nad dolnym Wieprzem, w pobliżu jego ujścia

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

Zakład Historii Sztuki, Filozofii i Sportu Katedra Edukacji Artystycznej

Zakład Historii Sztuki, Filozofii i Sportu Katedra Edukacji Artystycznej Rok studiów/semestr; I, sem. 1 i 2 Cel zajęć 1. Wprowadzenie podstawowej terminologii z zakresu teorii sztuki Zapoznanie z literaturą ogólną przedmiotu 4. Zrozumienie znaczenia teorii sztuki w interpretacji

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Szlaku Górniczego w Kowarach PTTK Oddział Sudety Zachodnie w Jeleniej Górze

Koncepcja Szlaku Górniczego w Kowarach PTTK Oddział Sudety Zachodnie w Jeleniej Górze Oznakowanie Szlaku Górniczego Długość szlaku wyniesie 7,2 km, a w przypadku otwarcia nowej trasy podziemnej w sztolniach 9 i 9a i przystosowaniu do użytkowania ścieżki łączącej obie trasy podziemne, długość

Bardziej szczegółowo