Biuletyn Informacyjny PRS S.A.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Biuletyn Informacyjny PRS S.A."

Transkrypt

1 POLSKI REJESTR STATKÓW Biuletyn Informacyjny PRS S.A. Tylko do użytku Nr 3/247 Gdańsk czerwiec 2004 POSIDONIA 2004 W dniach od 7 do 11 czerwca br. Polski Rejestr Statków S.A. uczestniczył w 19. Międzynarodowych Targach Morskich POSIDONIA 2004, które odbyły się w Pireusie, w Grecji. W tegorocznej wystawie wzięło udział ponad 1640 firm z 74 krajów. Uroczystego otwarcia dokonał Costas Karamanlis, premier Grecji. PRS S.A. prowadził własne stoisko (patrz zdjęcie), licznie odwiedzane m.in. przez przedstawicieli innych towarzystw klasyfikacyjnych, firm shippingowych oraz reprezentantów prasy morskiej. W czasie targów morskich POSIDONIA, PRS zorganizował 9 czerwca konferencję prasową pod hasłem: Goal-based standards evolution or revolution? Podczas konferencji Prezes PRS S.A. Jan Jankowski przedstawił koncepcję standardu konstrukcji statków zgłoszoną przez Polskę w IMO, prezentowaną na 78 posiedzeniu Komitetu Bezpieczeństwa na Morzu (MSC) w maju br. Konferencja spotkała się z żywym zainteresowaniem zarówno światowej prasy morskiej, jak i przedstawicieli armatorów i innych uczestników targów POSIDONIA Prezentacja koncepcji PRS oraz przedstawiona symulacja zachowania się uszkodzonego statku na fali od momentu zalania pojedynczej ładowni do momentu zatonięcia statku zostały przyjęte oklaskami. Po prezentacji dr J. Jankowski udzielał odpowiedzi na pytania dziennikarzy dotyczące tematu prezentacji oraz innych zagadnień związanych z działalnością PRS. (Zarys koncepcji został przedstawiony w następnym artykule) Anna Stajewska Aneta Małecka 93

2 GOAL-BASED STANDARDS (GBS) EWOLUCJA CZY REWOLUCJA? Polski Rejestr Statków aktywnie popiera ideę opracowania przez IMO standardów GBS (standardów opartych na założonym celu ) w zakresie konstrukcji statków. Przedstawiciel PRS, jako członek delegacji polskiej, wziął czynny udział w dyskusji w IMO nad przyszłą formą tych standardów, przeprowadzonej podczas 78 posiedzenia Komitetu Bezpieczeństwa na Morzu (Maritime Safety Committee) w maju tego roku. PRS zamierza czynnie włączyć się w ich dalsze kształtowanie. PRS uważa, że pierwszym krokiem, jaki należy zrobić przystępując do opracowania koncepcji GBS, jest określenie samego celu. A jest on oczywisty zapewnienie bezpieczeństwa konstrukcji statku przez cały okres jego eksploatacji. Na początek konieczne jest ustalenie okresu bezpiecznej eksploatacji, by wyznaczyć elementy składowe standardu bezpieczeństwa. Na przykład, wywołane działaniem fal naprężenia, które mogą wystąpić w konstrukcji statku oraz związane z tym zmęczenie konstrukcji zależą od czasu, jaki statek spędzi na morzu. Standard definiujący poziom bezpieczeństwa konstrukcji statku powinien określić: obciążenia eksploatacyjne oraz oddziaływanie środowiska morskiego, jakie statek powinien wytrzymać, kryteria, których spełnienie zapewni wystarczającą wytrzymałość statku na powyższe obciążenia. W proponowanej przez Polskę koncepcji przyjęto następujące założenia: odnośnie oddziaływania środowiska morskiego na statek: warunki falowania Atlantyku Północnego oraz prawdopodobieństwo przekroczenia wartości odpowiedzi statku na to falowanie, co ma wpływ na bezpieczeństwo statku, mniejsze niż 10-8 ; odnośnie wytrzymałości konstrukcji: naprężenia w elementach konstrukcji statku wywołane dowolną kombinacją obciążeń powinny być mniejsze niż granica plastyczności materiału, naprężenia ściskające w konstrukcji powinny być mniejsze niż naprężenia krytyczne tej konstrukcji, a liczba cykli naprężeń powodująca pęknięcia konstrukcji powinna być większa niż liczba cykli naprężeń w ciągu 25 lat przebywania statku na morzu. Konstrukcja statku spełniająca wymagania standardu powinna zapewnić osiągnięcie wyznaczonego celu, jakim jest zapewnienie jej bezpieczeństwa przez cały okres eksploatacji statku. Polska propozycja zakłada następnie, że rozwój instrumentów (np. szczegółowych przepisów, wymagań, wzorów projektowych, procedur, oprogramowania komputerowego, etc.), które umożliwiają wdrożenie standardu oraz weryfikację zgodności konstrukcji statku ze standardem, IMO może powierzyć Uznanym 94

3 Organizacjom (Recognised Organisations RO), takim jak towarzystwa klasyfikacyjne. Zdaniem PRS, dla zapewnienia spójności i kompletności systemu bezpieczeństwa, ww. organizacje powinny być uznawane przez IMO. Istniejące standardy bezpieczeństwa, opracowane przez towarzystwa klasyfikacyjne, stanowią mieszaninę różnych kryteriów i szczegółowych wymagań, z tendencją do zalecania gotowych rozwiązań, powstających najczęściej w odpowiedzi na kolejne katastrofy morskie (np. podwójne poszycie kadłuba). W reakcji na zatonięcia masowców towarzystwa klasyfikacyjne opracowały nowe przepisy, które wymagają: wytrzymania przez statek znacznie większych ciśnień falowych; wzmocnienia części dziobowej statków w eksploatacji; wzmocnienia poprzecznych grodzi falistych; renowacji wręgów na statkach z pojedynczą burtą; silniejszych mocowań pokryw. Oznacza to, że obecny system bezpieczeństwa jest w zasadzie oparty na podejściu reaktywnym. Dynamiczny rozwój budownictwa okrętowego, zapoczątkowany wraz z rozwojem nowoczesnych technologii informatycznych, przyniósł powstanie nowych konstrukcji i zastosowanie nowych materiałów, nie zawsze uwzględnianych w reaktywnych przepisach instytucji klasyfikacyjnych. Rozwój okrętownictwa wymaga proaktywnego podejścia do kwestii bezpieczeństwa i przepisów. Sposobem na uzdrowienie obecnej sytuacji jest oddzielenie standardu jako takiego od instrumentów stosowanych do weryfikacji zgodności konstrukcji ze standardem. Standard bezpieczeństwa powinien być żywotny, długoterminowy nie wymagający częstych zmian, zaś instrumenty, odrębnie opracowywane rozwijane w sposób ciągły. Założenie to stanowi kluczowy element polskiej propozycji, opracowanej przez PRS. PRS jest przekonany, że rozwój takiego systemu opartego na długoterminowym standardzie bezpieczeństwa konstrukcji statku oraz stałym doskonaleniu instrumentów weryfikacji i wdrożenia standardu przyczyni się do zastąpienia polityki reaktywnej polityką proaktywną co bez wątpienia byłoby rewolucją w podejściu do sprawy zapewnienia bezpieczeństwa na morzu. Anna Stajewska 95

4 NOWE PODEJŚCIE W CERTYFIKACJI WYROBÓW NA ZNAK CE Artykuł jest skróconą wersją referatu wygłoszonego przez autora 5 maja 2004 na konferencji Dzień jakości Koła Naukowego Ekonomiki Przemysłu Okrętowego Business Club przy Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego Budowa jednolitego rynku UE Unia Europejska i jej dyrektywy wzięły swój początek ponad 50 lat temu. W 1952 roku powstała Europejska Wspólnota Węgla i Stali z inicjatywy Francji i ówczesnego NRF (Niemiecka Republika Federalna), do których dołączyły kraje Beneluksu: Belgia, Holandia i Luksemburg. Na przełomie 1957/58 kraje te oraz Włochy na mocy Traktatu Rzymskiego powołały Europejską Wspólnotę Gospodarczą. W 1973 roku do EWG przyłączyły się Dania, Irlandia i W. Brytania, w 1981 Grecja, 1985 Hiszpania i Portugalia oraz w 1994 Austria, Finlandia i Szwecja. Od początku istnienia Wspólnot Europejskich próbowano budować jednolity rynek, wprowadzając 4 swobody przepływu: towarów, usług, ludzi (pracy), kapitału. W celu zapewnienia swobodnego przepływu towarów na tym jednolitym rynku dość łatwo poradzono sobie z barierami ilościowo-finansowymi: cłami i podatkami. Znacznie trudniej było z barierami jakościowo-technicznymi. W latach , na podstawie artykułu 100 wcześniej wspomnianego Traktatu Rzymskiego wydano kilkaset dyrektyw, natomiast liczba norm we wszystkich państwach członkowskich UE przekroczyła liczbę Każda z ówczesnych dyrektyw, obecnie zwanych dyrektywami starego podejścia, zawierała listę norm konstrukcyjnych, dyktując tym samym szczegółowe warunki techniczne. Postęp techniczny, każdorazowa zmiana norm pociągały za sobą konieczność nowelizacji istniejących dyrektyw. Dyrektywy mimo swej szczegółowości nie określały celów do osiągnięcia w zakresie bezpieczeństwa. Nie wymagano także zmian legislacyjnych w państwach członkowskich mających wdrażać dyrektywy. Z powodu wad dyrektyw starego podejścia opracowanych na podstawie art. 100, Rada Ministrów Wspólnoty w 1987 przyjęła Jednolity Akt Europejski, który stanowił nowelizację Traktatu Rzymskiego. Dodano dwa nowe artykuły 100a i 118a. Artykuł 100a wytyczał kierunki procesu usuwania barier w handlu. Wszystkie ówczesne 12 państw członkowskich w okresie przejściowym do 31 grudnia 1992 roku musiało wprowadzić do swoich przepisów krajowych postanowienia zawarte w Jednolitym Akcie Europejskim, a 1 stycznia 1993 akt ten ogłoszono otwartym dla biznesu. 96

5 Nowe podejście do harmonizacji technicznej i normalizacji Uchwała Rady Ministrów Wspólnoty nazwana Nowe podejście do harmonizacji technicznej i normalizacji zainicjowała wydanie dyrektyw na podstawie artykułu 100a, które są nazywane dyrektywami nowego podejścia. Różnią się od dyrektyw starego podejścia w następujący sposób: ich przyjęcie następuje kwalifikowaną większością głosów, a państwa członkowskie muszą je wprowadzać do swojego porządku prawnego; zawierają zasadnicze wymagania bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz środowiska związane z konstrukcją urządzeń i nie zawierają listy norm zharmonizowanych; określają sposób wykazania zgodności z wymaganiami zasadniczymi w zakresie bezpieczeństwa, ochrony zdrowia i środowiska; urządzenia zgodne z wymaganiami dyrektyw nowego podejścia są znakowane symbolem CE. Globalne podejście do oceny zgodności Globalne podejście uzupełniło nowe podejście o obowiązujące w UE zasady oceny zgodności wyrobów. Właśnie w ramach globalnego podejścia, Decyzją Rady 93/465/EEC, ustalono 8 modułów podstawowych, które stanowią procedury oceny zgodności stosowane w poszczególnych dyrektywach. Tabela poniżej przedstawia osiem modułów podstawowych: Tabela 1 Moduły podstawowe oceny zgodności wyrobów Określenie modułu Moduł A Moduł B Moduł C Moduł D Moduł E Moduł F Moduł G Moduł H Procedura oceny zgodności Wewnętrzna kontrola jakości Badanie typu EC Zgodność z typem Zapewnienie jakości produkcji Zapewnienie jakości wyrobu Weryfikacja wyrobu Weryfikacja jednostkowa Całkowite zapewnienie jakości W Decyzji 93/465/EEC ustalono także zasady doboru modułów oraz zasady oznaczania wyrobów znakiem CE. Już po ogłoszeniu w 1993 roku decyzji Rady Europy w sprawie modułów, niektóre dyrektywy wprowadziły wiele modyfikacji modułów podstawowych. Modyfikacje te najczęściej w niewielkim stopniu różnią się od modułów podstawowych, a ich określenie składa się przeważnie z litery określenia modułu podstawowego i kolejnych cyfr określających jego odmianę. 97

6 Dyrektywy nowego podejścia wydane w Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej oraz pierwsze dyrektywy wydane już w Unii Europejskiej określają procedury oceny zgodności bez określania modułów, późniejsze dyrektywy nowego podejścia określają procedury oceny zgodności oraz podają określenia stosownych modułów Ogólnie przepisy oparte na obu podejściach: Nowym i Globalnym przyczyniają się do ograniczenia interwencji prawa i władz do niezbędnego minimum. Wg rozpowszechnionych opinii pozostawiają one znaczny wybór przedsiębiorcom co do sposobu przeprowadzenia oceny zgodności. Dyrektywy nowego podejścia Spośród obowiązujących aktualnie 28 dyrektyw nowego podejścia większość wymaga oznaczania wyrobów znakiem CE (rys.1). Tabela poniżej przedstawia wykaz dyrektyw nowego podejścia, które zobowiązują wytwórców, uprawnionych przedstawicieli ustanowionych na terenie UE, lub osoby, które sprowadziły wyrób do jego oznaczania znakiem CE, oczywiście po przeprowadzeniu odpowiedniej procedury oceny zgodności wg stosownej dyrektywy. Tabela 2 Dyrektywy nowego podejścia z wymaganiem oznakowania CE Przedmiot dyrektywy Nr dyrektywy Polski akt prawny Wyposażenie elektryczne NN 73/23/EEC DZ.U. z 2003 nr 49, poz. 414 Proste zbiorniki ciśnieniowe 87/404/EEC DZ.U. z 2003 nr 98, poz. 898 Zabawki 88/378/EEC DZ.U. z 2003 nr 210, poz Wyroby budowlane 89/106/EEC DZ.U. z 2003 nr 207, poz Kompatybilność elektromagnetyczna 89/336/EEC DZ.U. z 2003 nr 90, poz. 848 Środki ochrony indywidualnej 89/686/EEC DZ.U. z 2003 nr 80, poz. 725 Nieautomatyczne urządzenia wagowe 90/384/EEC DZ.U. z 2004 nr 4, poz. 23 Aktywne wyroby medyczne do implantacji 90/385/EEC DZ.U. z 2001 nr 126, poz Urządzenia spalające paliwa gazowe 90/396/EEC DZ.U. z 2003 nr 91, poz. 859 Sprawność kotłów grzewczych 92/42/EEC DZ.U. z 2003 nr 97, poz. 881 Materiały wybuchowe do użytku cywilnego 93/15/EEC DZ.U. z 2002 nr 117, poz Wyroby medyczne 93/42/EEC DZ.U. z 2001 nr 126, poz ATEX 94/9/EC DZ.U. z 2003 nr 143, poz Łodzie rekreacyjne 94/25/EC DZ.U. z 2003 nr 91, poz. 857 Dźwigi 95/16/EC DZ.U. z 2003 nr 117, poz

7 1 2 3 Sprawność energetyczna chłodziarek i 96/57/EC DZ.U. z 2003 nr 219, poz zamrażarek domowych Urządzenia ciśnieniowe 97/23/EC DZ.U. z 2003 nr 99, poz. 912 Maszyny 98/37/EC DZ.U. z 2003 nr 91, poz. 858 Urządzenia medyczne diagnostyki in 98/79/EC DZ.U. z 2001 nr 126, poz vitro Urządzenia radiowe i telekomunikacyjne 99/5/EC DZ.U. z 2003 nr 113, poz Urządzenia linotorowe do transportu 2000/9/EC DZ.U. z 2004 nr 15, poz. 130 osób Emisja hałasu do środowiska 2000/14/EC DZ.U. z 2002 nr 60, poz. 546 Sprawność stateczników lamp fluorescencyjnych 2000/55/EC DZ.U. z 2003 nr 54, poz. 714 Istnieją także dyrektywy oparte na zasadach nowego lub globalnego podejścia, które nie przewidują oznaczenia CE. Ich ilość jest niewielka. W poniższym wykazie znajduje się między innymi dyrektywa dotycząca wyposażenia morskiego. Tabela 3 Dyrektywy nowego podejścia nie wymagające oznakowania CE Przedmiot dyrektywy Nr dyrektywy Polski akt prawny Opakowania i odpady opakowań 94/62/EC DZ.U. z 2001 nr 63, poz.638 Transeuropejski system kolei wielkich 96/48/EC W opracowaniu prędkości Wyposażenie statków morskich 96/98/EC W opracowaniu Transportowe urządzenia ciśnieniowe 1999/36/EC W opracowaniu Transeuropejski system kolei konwencjonalnych 2001/16/EC W opracowaniu Fakt, że któraś z dyrektyw nie przewiduje oznaczania CE, nie świadczy jeszcze, że taka dyrektywa nie przewiduje innego oznaczania. Np. wymieniona dyrektywa wyposażenia morskiego przewiduje oznaczanie wyrobów przeznaczonych na rynek okrętowy (morski) znakiem w formie koła sterowego, zwanym z ang. Wheelmark. Tego typu uregulowania można wyczytać jedynie z konkretnej dyrektywy. 99

8 Rys. 1 Znak CE i jego proporcje W tabelach 2 i 3 w kolumnie Polski akt prawny grubym pismem wymieniono dyrektywy wdrożone innymi ustawami niż ustawa o systemie oceny zgodności, a grubym i pochyłym pismem wymieniono dyrektywy wdrożone częściowo przez rozporządzenia wykonawcze do ustawy o systemie oceny zgodności, a częściowo przez inne akty prawne Odpowiedzialność za spełnienie wymagań dyrektywy Odpowiedzialność za spełnienie wszystkich wymagań dyrektywy ciąży na wytwórcy/producencie wyrobu. Wytwórca ma obowiązek zapewnić, że wyrób przeznaczony na rynek UE został zaprojektowany, wykonany i oceniony zgodnie z wymaganiami dyrektywy. Innymi słowy producent wyrobu jest odpowiedzialny za: przeprowadzenie udokumentowanej analizy ryzyka w celu identyfikacji przepisów, dyrektyw i wymagań zasadniczych; zaprojektowanie wyrobu zgodnie ze zidentyfikowanymi wymaganiami; wyprodukowanie wyrobu, zgodnego z zasadniczymi wymaganiami dyrektywy; przeprowadzenie wymaganych przez dyrektywę procedur oceny zgodności; naniesienie znaku CE i wystawienie deklaracji zgodności, jeżeli wymaga tego dyrektywa; jeżeli wymaga tego dyrektywa, zapewnienie udziału strony trzeciej w postaci niezależnej jednostki (organizacji) w badaniach wyrobu, ocenie kwalifikacji personelu lub ocenie i zatwierdzeniu systemu jakości; spełnienie innych wymagań wynikających z dyrektyw, przepisów krajowych. Decyzja wyboru jednostki niezależnej (notyfikowanej) należy do wytwórcy. Upoważniony przedstawiciel ustanowiony na terenie Wspólnoty, powinien spełniać zadania określone przez wytwórcę. Dopuszczalne obowiązki upoważnionego przedstawiciela wynikają z dyrektyw i są natury administracyjnej. Są to na przykład: deklarowanie zgodności z dyrektywą, nanoszenie oznakowania, przechowywanie dokumentacji do dyspozycji władz. 100

9 Importer może przejąć obowiązki wytwórcy i odpowiedzialność za wyrób, jeżeli firmuje go nazwą własną lub przerabia go w sposób istotny albo jeżeli wynika to z pewnych dyrektyw: dźwigowej, maszynowej. Dystrybutor wg dyrektywy o ogólnym bezpieczeństwie wyrobów nie ma wpływu na poziom bezpieczeństwa wyrobu, nie mniej ma obowiązki informacyjne wobec władz. Ustawa o systemie oceny zgodności (DZ.U. z 2002 nr 166, poz. 1360) Ustawa jest ramowym aktem prawnym służącym stworzeniu podstaw do wdrażania do prawa polskiego dyrektyw UE związanych z harmonizacją techniczną. Określono w niej: zasady funkcjonowania systemu oceny zgodności z zasadniczymi i szczegółowymi wymaganiami dotyczącymi wyrobów, jak również procesów ich wytwarzania, które mogą stwarzać zagrożenie albo służą ochronie lub ratowaniu życia, zdrowia, mienia oraz środowiska ; zasady i tryb udzielania akredytacji oraz autoryzacji ; sposób zgłaszania Komisji Europejskiej i państwom członkowskim Unii Europejskiej autoryzowanych laboratoriów ; zadania Polskiego Centrum Akredytacji ; zasady sprawowania nadzoru nad wyrobami podlegającymi ocenie zgodności oraz organy właściwe w tych sprawach ; a więc mówiąc bardziej ogólnie struktury niezbędne do działania systemu europejskiego, szczególnie systemy akredytacji, notyfikacji i nadzoru rynku. Ustawa ma na celu: eliminację zagrożeń stwarzanych przez wyroby dla życia lub zdrowia użytkowników i konsumentów oraz mienia, a także zagrożeń dla środowiska; znoszenie barier technicznych w handlu i ułatwianie międzynarodowego obrotu towarowego; stworzenie warunków do rzetelnej oceny wyrobów i procesów ich wytwarzania przez kompetentne i niezależne podmioty. Do realizacji wymienionych celów ustawa powołuje system oceny zgodności oparty na porządku prawnym UE mówiąc, że systemy oceny zgodności tworzą: przepisy określające zasadnicze i szczegółowe wymagania oraz specyfikacje techniczne dotyczące wyrobów i procesów ich wytwarzania; przepisy oraz normy określające działanie podmiotów uczestniczących w procesie oceny zgodności. Inne ważniejsze europejskie i polskie akty prawne związane z oceną zgodności Dyrektywa o ogólnym bezpieczeństwie wyrobu 92/59/EEC, wdrożona Ustawą z 22 stycznia 2000 r. o ogólnym bezpieczeństwie wyrobów; Dyrektywa o odpowiedzialności za produkt wadliwy 85/374/EEC, wdrożona Ustawą z 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny; Kodeks cywilny 101

10 Ocena zgodności w przemyśle okrętowym po 1 maja Wyposażenie okrętowe Wyroby związane z bezpieczeństwem konstrukcyjnym statku, jak wyroby hutnicze, wyposażenie siłowni, elektrowni są certyfikowane przez poszczególne towarzystwa klasyfikujące statki na zgodność z ich wymaganiami, jak do tej pory, bez zmian. Wyroby związane z bezpieczeństwem załóg, środowiska, pożarowym, nawigacyjnym i radiokomunikacyjnym są certyfikowane na zgodność z wymaganiami dyrektywy 96/98/EC przez jednostkę notyfikowaną działającą na terenie kraju producenta. Certyfikat jednostki notyfikowanej jest ważny na terenie całej UE i powinien być honorowany przez towarzystwa klasyfikacyjne Unii: LR, GL, BV, RINA, Hellenic, PRS oraz dodatkowo DNV, na podstawie umowy o wspólnym rynku z Unią Europejską Dyrektywa zawiera dwa załączniki. Załącznik A.1 dotyczy wyposażenia, dla którego istnieją szczegółowe normy badań w dokumentach międzynarodowych i przewiduje następujące procedury certyfikacji: wyposażenie ratunkowe najczęściej wg modułów B+D, B+E, B+F, czasami G, wyposażenie ochrony przed zanieczyszczeniami wg modułów B+D, B+E, B+F, czasami G, wyposażenie pożarowe wg modułów B+D, B+E, B+F, czasami G, wyposażenie nawigacyjne wg modułów B+D, B+E, B+F, G, wyposażenie radiokomunikacyjne wg modułów B+D, B+E, B+F, G. Załącznik A.2 dotyczy wyposażenia, dla którego nie istnieją szczegółowe normy badań w dokumentach międzynarodowych. Wyposażenie to podlega odrębnej certyfikacji przez poszczególne towarzystwa klasyfikacyjne, jak w przypadku wyrobów związanych z bezpieczeństwem konstrukcyjnym statku, do czasu zmian w załącznikach A.1 i A.2. Dyrektywa nie określa, jak inne dyrektywy, wymagań zasadniczych a przywołuje odpowiednie wymagania Konwencji SOLAS wraz z Kodeksami, Konwencji MARPOL oraz odpowiednie rezolucje IMO. Certyfikowane przez jednostkę notyfikowaną wyroby podlegają oznaczeniu Wheelmark + nr jednostki certyfikującej. 2. Łodzie rekreacyjne Jednostki rekreacyjne: łodzie i jachty podlegają: certyfikacji przez jednostkę notyfikowaną na podstawie dyrektywy 94/25/EC; oznaczeniu CE z podaniem numeru jednostki certyfikującej, certyfikaty i / lub oznaczenia CE honorowane są na terenie całej UE. 102 Edward Szmit

11 DZIAŁALNOŚĆ INSPEKTORATU ELEKTRYCZNEGO I AUTOMATYKI TE W LATACH Historia i przyszłość elektrotechniki okrętowej Przed prezentacją Inspektoratu Elektrycznego i Automatyki kilka słów warto poświęcić historii i perspektywom tej dziedziny techniki. Elektrotechnika jest jedną z młodszych dziedzin techniki, choć już Tales z Miletu 6 wieków przed narodzeniem Chrystusa zdążył zapoznać się ze zjawiskiem elektrostatyki, przyciągając skrawki papieru bursztynem potartym o kawałek sukna. Mimo tak młodego wieku elektrotechnika nas wciągnęła, tak przyzwyczaiła do siebie, iż trudno obecnie wyobrazić sobie życie bez niej, zarówno na lądzie, jak i na morzu. Na statku, okręcie, oprócz tak prozaicznych funkcji jak oświetlenie, łączność czy nawigacja, bez elektrotechniki nie obejdzie się także spalinowy silnik napędu głównego, urządzenie sterowe, urządzenia ładunkowe. Często elektrotechnika wykorzystywana jest także do czynnej ochrony kadłuba przed korozją, a przed nią wciąż nie do końca rozwiązane zadanie monitorowania stanu kadłuba. Dlatego bardzo szybko wynalazki związane z elektrotechniką znalazły swoje miejsce także na morzu. Już w pierwszej połowie dziewiętnastego wieku Moric Herman Jacobi, fizyk i elektrotechnik niemiecki, profesor w Dorpacie i Petersburgu, wynalazca silnika elektrycznego, zastosował na małych jednostkach pływających napęd elektryczny zasilany z baterii akumulatorów. Niestety prace nad zastosowaniem elektryczności dopiero trwały, a pierwsze statki z oświetleniem elektrycznym zaczęły pływać pod koniec dziewiętnastego wieku. Można więc powiedzieć, że wiek dwudziesty był stuleciem żywiołowego rozwoju elektrotechniki na lądzie i morzu. Jednakże obecny postęp prac w dziedzinie elektrotechniki i automatyki okrętowej powoduje, że wiek dwudziesty pierwszy stawia przed elektrykami okrętowymi nowe wyzwania. Powszechne zastosowanie napędu elektrycznego pędników okrętowych, źródeł energii elektrycznej (nie posiadających ruchomych części) w postaci ogniw paliwowych, oraz wprowadzenie na morza statków bezobsługowych, a więc bezzałogowych, to światowe plany na najbliższe lata obecnego wieku. W Polsce, gdzie wielu marynarzy i oficerów okrętowych nie może znaleźć dla siebie pracy na statku, może to wyglądać na herezję, jednakże według raportów światowych już obecnie brakuje na świecie wykwalifikowanych marynarzy, a w ciągu najbliższych kilkunastu lat większość floty światowej zostanie bez załóg. Wg ekspertów światowych następna dekada ma doprowadzić do rewolucji, w dziedzinie automatyzacji i sterowania statkiem, podobnej do tej z przełomu lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych poprzedniego wieku, kiedy to ograniczono liczebność załóg na statkach o ponad 50%. Również Inspektorat Elektryczny i Automatyki Polskiego Rejestru Statków musi podołać tym wyzwaniom. 103

12 Ogólna charakterystyka i podział zadań w Inspektoracie TE Aktualny stan osobowy Inspektoratu Elektrycznego i Automatyki to czterech inspektorów. W Inspektoracie staramy się zachować jak najdalej idącą uniwersalność, szczególnie w przypadku instalacji okrętowych i układów automatyki. Jednakże w zakresie opracowania Przepisów klasyfikacji i budowy statków oraz innych jednostek pływających istnieje pewien podział. Jest także podział w zakresie obsługi zleceń i współpracy merytorycznej, który ma miejsce w przypadku gdy wszyscy inspektorzy są obecni w Inspektoracie. Tak jest nie zawsze, ze względu na częste nadzory zewnętrzne szczególnie te prowadzone w celu uznania lub odnowienia uznania nowych wyrobów, uznania nowych firm serwisowych, jak również w związku z nadzorami eksperckimi oraz związanymi z obiektami wojskowymi, itp. Rozwój przepisów Przepisy są jednym z zasadniczych narzędzi prowadzenia nadzoru nad statkami i ich bezpieczeństwem, a ich rozwój stanowi jeden z podstawowych celów Inspektoratu. W roku 2002 weszły w życie: Część VIII Urządzenia elektryczne i automatyka Przepisów klasyfikacji i budowy statków morskich oraz Publikacje Nr 9/P Wymagania dla systemów komputerowych i Nr 11/P Próby środowiskowe wyposażenia morskiego, a na początku 2003 roku Część VII Urządzenia elektryczne i automatyka Przepisów klasyfikacji i budowy małych statków morskich. Przygotowano do druku Przepisy klasyfikacji i budowy statków śródlądowych Część VII, natomiast priorytetem 2004 jest opracowanie Części VII Przepisów klasyfikacji i budowy doków pływających. Współpraca naukowo-techniczna Mając na uwadze ciągłe postępy w elektrotechnice i automatyce okrętowej oraz stojące przed Inspektoratem wyzwania, o których mowa na wstępie nawiązujemy współpracę z innymi podmiotami rynku okrętowego. Jedną z podstawowych bolączek współczesnej elektroenergetyki jest jakość energii elektrycznej. Energoelektronika z jednej strony daje praktycznie nieograniczone możliwości sterowania napędami elektrycznymi, a z drugiej strony jest źródłem zakłóceń i pogorszenia parametrów energii elektrycznej. Odbija się to na pracy innych urządzeń elektrycznych, a szczególnie elektroniki, a więc sterowników, komputerów i układów komputerowych oraz urządzeń elektro- i radionawigacyjnych, a także radiokomunikacyjnych. W celu poprawy w tym zakresie nawiązaliśmy współpracę naukowo-techniczną z Katedrą Elektroenergetyki Okrętowej Akademii Morskiej w Gdyni, podpisując stosowne porozumienie 1 lipca 2003 roku. 104

13 Trwająca od ponad dwóch lat wymiana korespondencji z Prezesem Harmonic Solutions Co, Uk. Ian em C Evans em, szkockim naukowcem, przedsiębiorcą i autorem publikującym w MotorShip daje wiele ciekawych informacji na temat energoelektronicznych układów napędowych statków i okrętów wojennych, urządzeń pomocniczych, elektroenergetyki oraz parametrów energii elektrycznej w sieciach okrętowych. W roku 2003 współpracowaliśmy także z Akademią Morską oraz Działem Badawczo-Rozwojowym Przedsiębiorstwa Badawczo -Produkcyjnego ENAMOR w sprawie opracowania układu sterowania i monitorowania siłowni, co zakończyło się sukcesem o czym mowa w następnym rozdziale. Warto tutaj także wspomnieć, że układ z powodzeniem zyskuje obecnie certyfikaty wielu towarzystw klasyfikacyjnych. Innym tematem współpracy z polskimi firmami badawczo-innowacyjnymi są układy wykrywczo-alarmowe przecieków w ładowniach masowców oraz układy alarmowe zagrożenia statku. Nadzór pośredni nad produkcją wyposażenia Celem nadzoru pośredniego jest sprawdzenie, przed zainstalowaniem wyposażenia na statku, wpływu środowiska na wyposażenie i odwrotnie. Środowisko morskie (okrętowe), jak wiemy, ma swoją specyfikę, odmienną od specyfiki środowiska lądowego: ograniczoność przestrzeni, znaczną zmienność temperatur i wilgotności, występowanie wibracji i zaburzeń elektromagnetycznych. Urządzenia elektryczne powinny być odporne na wymienione narażenia i nie powinny powodować narażeń dla ludzi i środowiska. W wyniku nadzoru pośredniego Polski Rejestr Statków wydaje Świadectwo uznania typu wyrobu ważne 5 i 3 lata, zależnie od posiadania przez producenta certyfikowanego systemu jakości. Lata , podobnie jak poprzednie, przyniosły kolejną grupę nowych świadectw lub odnowień wcześniej wydanych świadectw uznania. W wyniku nadzoru pośredniego Świadectwa uznania typu wyrobu otrzymała cała grupa nowych układów sterowania i monitoringu napędów głównych i pomocniczych następujących producentów: WÄRTSILLA, MAN B&W, AB VOLVO PENTA, CATERPILLAR. W ciągłym procesie nadzoru pośredniego są komputery i monitory marynizowane przez brytyjską Mariner Systems Uk Ltd. W omawianym okresie wydano ponad 20 świadectw uznania komputerom i monitorom HP, Compaq i Hitachi. Kolejne swoje wyroby procedurze uznania poddał Phoenix Contact. Wiele firm odnowiło Świadectwa uznania PRS dla swoich wyrobów. Kilka firm ubiegało się o Świadectwa uznania PRS w związku z rozpisaniem przetargu na dostawę certyfikowanych akumulatorów dla Marynarki Wojennej RP. Świadectwa otrzymały dwie: polski ZAP Piastów oraz amerykańsko-niemiecki Johanson Controls GmBH & Co. KG. Inspektorów Inspektoratu Elektrycznego i Automatyki szczególnie cieszy współpraca z polskimi przedsiębiorstwami, a w jej rezultacie wydanie Świadectwa uznania typu wyrobu gdyńskiej firmie ENAMOR na zaawansowany technologicznie i opracowany we współpracy z Akademią Morską zintegrowany system monitoringu i sterowania siłowni EMOS 3.0 oraz wydanie Świadectwa zgodności 105

14 Fot. 1 Przykład rozwiązania zobrazowania zintegrowanego układu monitoringu i sterowania EMOS 3 z STCW 95 gdań-skiej firmie UNITEST na powszechnie używany w uczel-niach morskich wielu krajów, także typowo morskich, symu-lator pracy siłowni okrętowej. Warto tutaj dodać że 70% przy-chodów Inspektoratu TE sta-nowią wpływy z nadzoru po-średniego nad produkcją urzą-dzeń, a ilość inspekcji zwią-zanych z nadzorem pośrednim zależy od ilości nowych budów klasyfikowanych przez Polski Rejestr Statków. Fot.2 Nadzór bezpośredni nad produkcją wyposażenia Nadzór bezpośredni jest inną formą nadzoru nad produkcją wyposażenia okrętowego, a jego celem jest sprawdzenie, w trakcie prób przed zainstalowaniem na statku, przydatności i nie-zawodności wyprodukowanych urządzeń. Inspektorat Elektryczny i Automatyki jest najczęściej obecny podczas prób elementów zasadniczych lub nietypowych, jak np. zespoły prądotwórcze, transformatory, wysokonapięciowe wyposażenie elektryczne, układy automatyki, itp. W omawianym okresie przedmiotem nadzoru bezpośredniego ze strony Inspektoratu były: napęd sprężarki złożony z silnika i falownika 3x690V o mocy 1 MW prod. LOHER/VACON na jednostkę wydobywczą; prądnica 3x3,3 kv, 60 Hz, o mocy 4135 kva prod. AvK na jednostkę wydobywczą turbozespół prądotwórczy prądu przemiennego 3x3,3 kv o mocy 4 MVA produkcji SIEMENS ALSTOM POWER na jednostkę wydobywczą; transformatory suche 600V/6,6kV i 6,6kV/600V o mocy 250 kva produkcji BEZ Transformatory a.s. na jednostkę wydobywczą; zdalnie sterowane zawory różnych wielkości prod. ROCKFIN na jednostkę wydobywczą; 106 Rozdzielnice zaciskowe prądnicy turbozespołu 3 x 3,3 kv o mocy 4 MW

15 przekaźnik monitorowania izolacji 440/380 V, Hz prod. SELCO na jednostkę wydobywczą; układy sterowania napędem głównym Aquamaster na egipski statek pasażerski; prądnica prądu przemiennego 3x400 V o mocy 104 kva produkcji NEWA- GE Stamford na statek żaglowy; system monitoringu i sterowania siłownią produkcji PBP ENAMOR na statek badawczo-szkoleniowy; sygnalizatory poziomu prod. NIVOMAG na barki zbiornikowe. Uznawanie laboratoriów i zakładów remontowych W zakresie elektrotechniki okrętowej, jednym z zasadniczych zadań towarzystwa klasyfikacyjnego jest sprawdzenie, czy wyrób nadaje się do zainstalowania na jednostce pływającej. Tego typu badanie sprawdzające prowadzą laboratoria, uznane w celu upoważnienia do prób i badań funkcjonalnych i środowiskowych. Z kolei zakłady remontowe uznawane są za kompetentne do prowadzenia remontów urządzeń i instalacji ważnych dla nawigacji i bezpieczeństwa statku oraz płynących nim ludzi, załogi i pasażerów. W ostatnim dwuletnim okresie odnowiono uznania miedzy innymi dla następujących laboratoriów: Laboratorium ZUO FAMOR S.A. w Bydgoszczy; Laboratorium Bombardier Transportation Polska Sp. z o.o. w Łodzi; Laboratorium Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Aparatury Manewrowej ORAM w Łodzi; Zakład Wysokich Napięć i Elektrotechnologii Instytutu Elektrotechniki Politechniki Szczecińskiej; Laboratorium Badań Technoklimatycznych Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Automatyki i Urządzeń Precyzyjnych w Łodzi; Laboratoria producenta prądnic LEROY SOMER North America w Lexington USA. Spośród zakładów remontowych ponownie uznano za kompetentne firmy: ELEKTRO-NAUTA w Gdyni, HAL-BUD S.C., METALOCK Polska w Gdańsku, MICROCOMP, Centralne Portowe Warsztaty Mechaniczne, Stocznia POME- RANIA oraz PUH TENSOR w Szczecinie oraz wiele mniejszych. Aktualnie ważne Świadectwa uznania Polskiego Rejestru Statków, w zakresie prac elektrotechnicznych, posiadają 42 firmy, w tym 11 laboratoriów. Rozpatrywanie i zatwierdzanie dokumentacji klasyfikacyjnej Zatwierdzona dokumentacja klasyfikacyjna jednostki pływającej jest podstawą nowej budowy lub przebudowy, podczas której wprowadzone zmiany konstrukcyjne mogą wpłynąć na bezpieczeństwo przyszłej żeglugi. Z obszaru statków morskich większość rozpatrywanej dokumentacji technicznej dotyczyła nowych budów i przebudów statków rybackich, w związku z dostosowywaniem polskiej floty rybackiej do wymagań Unii Europejskiej. Oprócz tego w Inspektoracie rozpatrzono i zatwierdzo- 107

16 Fot. 3 S/y Fryderyk Chopin przed przebudową no dokumentację związaną z modyfikacją zbiornikowca AMER RHINE i dźwigu pływającego REM 220. Innym rodzajem prac związanych z dokumentacją jednostek morskich może być rozpatrzenie i za-twierdzenie dokumentacji kilku dużych jachtów morskich jak na przykład s/y Fryderyk Chopin lub s/y Oceania. Jednak większość prac w zakresie rozpatrywania dokumentacji technicznej do-tyczyła jednak statków śródlądowych, w tym dużych statków pasażerskich i hotelowców pływających po Nilu takich jak MONACO lub JO- HANN STRAUSS czy też prze-znaczonego na wody Pojezierza Mazurskiego kabinowego statku pasażerskiego CLASSIC LADY. Przykładem prac w zakresie dokumentacji technicznej towarowych statków śródlądowych może być zatwierdzenie rysunków, schematów i obliczeń na 2 serie barek zbiornikowych. W roku 2003 zatwierdzono w sumie około 100 kompletów dokumentacji klasyfikacyjnej różnych jednostek pływających. Inne nadzory i usługi Na polu innych nadzorów i usług, można z przymrużeniem oka powiedzieć: wykonujemy wszystko co nam wpadnie w ręce. Oto najbardziej charakterystyczne przykłady: 108 Współudział w nadzorze nad modernizacją platformy wydobywczej BAL- TIC BETA Zatwierdzenie dokumentacji technicznej wydobywczej platformy głowicowej PG-1 (bezobsługowej) Współudział w nadzorach certyfikacyjnych lądowisk okrętów Marynarki Wojennej RP Współpraca merytoryczna z Inspektoratami i Placówkami terenowymi PRS Oceny stanu technicznego jednostek pływających w ramach współpracy z Inspektoratem Nadzoru Analizy i określenia wymagań związanych ze zmianą symbolu klasy jednostki pływającej Opiniowanie norm technicznych polskich i międzynarodowych Opiniowanie przepisów innych towarzystw klasyfikacyjnych w ramach współpracy z tymi towarzystwami Szkolenia indywidualne i zbiorowe inspektorów PRS oraz inspektorów i pracowników innych organizacji. Edward Szmit

17 Zawisza Czarny w Antwerpii, 1935 r. Od lewej Witold Bublewski, Mariusz Zaruski, Stanisław Szymborski WITOLD BUBLEWSKI MA STO LAT Witold Bublewski urodził się 20 czerwca 1904 r., w Kamyszynie n/wołgą, dokąd,,skierowano jego ojca, dr. ichtiologii i weterynarii. Po wojnie rosyjskojapońskiej ojciec został mianowany Głównym Zarządcą Rybołówstwa na dolnej Wołdze. Ze względu na brak fachowców w Rosji władze carskie zatrudniały Polaków posiadających wiedzę i wysokie kwalifikacje, często powierzając im wysokie stanowiska. Swe dzieciństwo i lata młodzieńcze spędził w Carycynie nad Wołgą (poprzednio Stalingrad, obecnie Wołgograd). Witold często uczestniczył w różnych podróżach ojca po Wołdze i Donie. W czasie tych podróży poznał trud rybaków i marynarzy. Po wybuchu I wojny światowej jego ojciec został powołany do wojska i zginął na froncie rosyjsko-tureckim w stopniu pułkownika armii rosyjskiej w 1916 r. Od 1917 r. W. Bublewski należał do drużyny skautowej w Carycynie. Jako młodzieniec pływał samodzielnie z kolegami po Wołdze przy sprzyjających warunkach pod żaglami, a często pod prąd na,,burłaka tzn. holując łódź na długiej linie, idąc brzegiem rzeki całymi kilometrami. Zaprawiał się więc do samodzielności i znoszenia trudów. W 1919 r. W. Bublewski ukończył gimnazjum humanistyczne w Carycynie. Po otrzymaniu świadectw, wszyscy uczniowie powołani zostali do pomocniczej służby wojskowej i skierowani w stepy. Po zdobyciu Carycyna przez wojska,,białego generała Denikina w 1919 r. zaczęto patrzeć niezbyt przychylnie na Polaków. W tej sytuacji Polacy zamieszkujący Carycyn i okolice zdecydowali się na powrót do kraju. Rodzina Bublewskich zostawiła na miejscu cały dobytek, duży i bogato wyposażony dom i tylko z osobistymi rzeczami podjęła 10-dniową podróż wagonami towarowymi z Carycyna do Noworosyjska, a po dwumiesięcznej przerwie przez Rumunię wróciła do Polski. W 1920 r. Bublewscy osiedli w Wołominie. Witold nawiązał kontakty z harcerstwem. W 1924 r. ukończył Państwową Szkołę Budownictwa w Warszawie. Jest członkiem Ligi Morskiej i Rzecznej do czasów obecnych. Jako jej sekretarz uczestniczy systematycznie w szkoleniu żeglarskim w ośrodkach na Helu i w Jastarni. W 1932 r. otrzymał stopień kpt. jachtowej żeglugi małej. W 1934 r. zainicjował i zrealizował zakupienie szkunera,,petrea, przebudowanego następnie na jacht szkolny ZHP,,Zawisza Czarny, oraz flotylli złożonej z 10 jachtów typu,,czajka i jachtu,,poleszuk. Był uczniem, a następnie bliskim współ- 109

18 pracownikiem gen. Mariusza Zaruskiego, który od maja 1935 r. do sierpnia 1939 r. był kapitanem s/y,,zawisza Czarny. W tym czasie działalność wodniacka stała się tak poważnym zagadnieniem, że w 1935 r odbył się w Gdyni Walny Zjazd ZHP, w głównej mierze poświęcony był wychowaniu morskiemu młodzieży, a referat wiodący wygłosił Witold Bublewski. Był redaktorem i współautorem,,biblioteki harcerskich drużyn żeglarskich, oraz inicjatorem i wydawcą miesięcznika,,żeglarz materiałów metodycznych dla harcerskich drużyn żeglarskich. W latach Centrum Wychowania Morskiego w porozumieniu z dh. Bublewskim wznowiło wydawanie,,żeglarza, w skład zespołu redakcyjnego wchodzili: Danuta Parys, Adam Berbeka, Jan Biłat i Marek Trzciński, ilustracje wykonywał Jerzy Tyszko. Poligrafia Polskiego Rejestru Statków wydrukowała 33 numery tego pisma społecznie. Międzynarodowy Zlot Skautów Wodnych w Garczynie, województwo pomorskie. Powitanie prezydenta RP Ignacego Mościckiego, 3 sierpnia 1932 r. W centrum: protektor ZHP Ignacy Mościcki. Raport składa hm Witold Bublewski, szef Kierownictwa Harcerskich Drużyn Żeglarskich komendant zlotu. W 1939 r. W. Bublewski ukończył Wydział Prawa i Nauk Ekonomiczno- Społecznych w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. W kampanii wrześniowej brał udział w stopniu plut. pchor. jako d-ca plutonu w 8 baonie Obrony Narodowej w Warszawie, walczył w rejonie Płocka i Modlina gdzie był kontuzjowany. W okresie działał w Warszawie pod ps. Wybicki w organizacji Marynarki Wojennej,,Alfa jako oficer do specjalnych poruczeń. W 1942 r. został awansowany do stopnia ppor. Marynarki Wojennej. Brał udział w Powstaniu Warszawskim, walcząc na Żoliborzu. W 1945 r. pracował w Biu-rze Kontroli Prezydium Krajowej Rady Narodowej w Warszawie. Został odde-legowany na Wybrzeże gdańskie jako szef Dele-gatury 110

19 Wybrzeże Gdańskie 1946 r. Od lewej Witold Bublewski, minister Eugeniusz Kwiatkowski Morskiej z siedzibą w Sopocie, obejmującej makroregion morski PRL. W latach był najbliższym współpracownikiem ministra Eugeniusza Kwiatkowskiego w Delegaturze Rządu dla Spraw Wybrzeża. W 1946 został szefem do spraw zagadnień portowych Pomorza Zachodniego. W 1947 z ramienia ministra żeglugi Adama Rapackiego został koordynatorem prac związanych z uruchomieniem i odbudową małych portów. Był również sekretarzem generalnym Związku Gospodarczego Miast Morskich. W 1948 r. został dyrektorem naczelnym Polskiej Żeglugi Bałtyckiej,,Gryf w Szczecinie. Uruchomił żeglugę na Zalewie Szczecińskim i na Zatoce Gdańskiej oraz przybrzeżną. Zorganizował z drobnych przedsiębiorstw armatorskich Żeglugę Szczecińską i Żeglugę Gdańską, której był dyrektorem naczelnym w okresie Następnie pracował w Centralnym Zarządzie Polskiej Marynarki Handlowej i Polskim Ratownictwie Okrętowym. W latach pracował w Polskim Rejestrze Statków jako kierownik organizacyjny. Powołał w PRS komórkę do spraw racjonalizacji i wynalazczości, był też współautorem trójjęzycznego Świadectwa klasy w języku polskim, angielskim i rosyjskim (w tym czasie PRS wydawał tylko zaświadczenia klasyfikacyjne). Od 1954 r. do czasu przejścia na emeryturę w 1972 r. pracował w Centralnym Biurze Konstrukcji Okrętowych nr 1 w Gdańsku. W latach studiował w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Sopocie, uzyskując dyplom mgr. ekonomii. Odbył też studia doktoranckie na tej uczelni. Od 1960 r. pełnił liczne funkcje w Polskim Towarzystwie Nautologicznym. Jego inicjatywie i zabiegom PTN zawdzięcza swoją obecną siedzibę, której otwarcie odbyło się w czerwcu 1975 r. Wygłoszony został wówczas referat b. dyrektora technicznego PRS mgr. inż. Jerzego Kotlarskiego,,Klasyfikacja floty śródlądowej w Polsce w okresie , opublikowany następnie w Nautologii. W 1973 r. odnalazł w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie zagubiony oryginał aktu Zaślubin Polski z Morzem w 1920 r., którego kopie stanowią dzisiaj cenne eksponaty w Centralnym Muzeum Morskim w Gdańsku i Akademii Morskiej w Gdyni w Izbie Pamięci. W. Bublewski był inicjatorem utworzenia Państwowego Centrum Wychowania Morskiego w Gdyni w 1946 r. W latach był społecznym komen- 111

20 dantem Centrum Wychowania Morskiego ZHP w Gdyni zainicjował i doprowadził do zbudowania flotylli,,czerwonych Żagli złożonej z sześciu szalup ratunkowych z m/s,,batory przebudowanych na jachty harcerskie. Z Jego inicjatywy z lugrotrawlera,,cietrzew powstał,,zawisza Czarny obecnie eksploatowany. Wstępne założenia projektowe opracowali inżynierowie Stefan Schweiger i Mirosław Garnuszewski, wiele pracy w projektowanie włożyli konstruktorzy ówczesnego Biura Konstrukcji Taboru Morskiego i stoczniowcy w Stoczni Gdańskiej. Ogromną rolę odegrał Harcerski Krąg Morski przy CWM, do którego należeli instruktorzy, znakomici fachowcy: np. Antoni Tyc, Stanisław Ludwig, Ryszard Langer, Wiesław Godlewski. W Centrum do roku 1988 wyszkolono około 10 tysięcy żeglarzy. Dh. Witoldowi Bublewskiemu przyznany został tytuł Honorowego Komodora Związku Harcerstwa Polskiego. Był też inicjatorem sprowadzenia do kraju prochów gen. Mariusza Zaruskiego i zgodnie z Jego życzeniem A kiedy przyjdzie na mnie pora... chciałbym swój w Tatrach mieć grobowiec jego prochy 11 XI 1997 r. zostały wysypane z urny do symbolicznego grobu na Pęksowym Brzysku w Zakopanem. Za swoje zasługi został odznaczony m. innymi: Krzyżem Komandorskim Or-deru Odrodzenia Polski, Krzyżem Kawalerskim Or-deru Odrodzenia Polski, Krzyżem Partyzanckim, War-szawskim Krzyżem Pow-stańczym Rozetą z Mieczami ZHP i wieloma innymi odznaczeniami państwowymi, resortowymi, branżowymi i regionalnymi. Witold Bublewski, 1980 r. W dniu 20 czerwca 2004 r., w setną rocznicę urodzin W. Bublewskiego Centrum Wychowania Morskiego ZHP otrzymało Jego imię. Prezes Zarządu PRS S.A. dr inż. Jan Jankowski wysłał do Szanownego Jubilata list gratulacyjny. Adam Berbeka Do opracowania wykorzystano fragmenty artykułu J. Kotlarskiego Witold Bublewski, człowiek, praca, życie Nautologia 2/88 i Danuty Parys Druh Witold Bublewski Żeglarz nr 5-6 z 1994 r. i Zbigniewa Kowalewskiego Wspomnienie o dh. Witoldzie. 112

21 CERTYFIKACJA Rejestr dostawców certyfikowanych przez Polski Rejestr Statków S.A. Przedstawiamy kolejne uzupełnienie listy dostawców certyfikowanych przez PRS S.A. Znalazły się w nim firmy, które otrzymały certyfikat systemu zarządzania jakością, potwierdzający jego zgodność z odpowiednią normą serii ISO 9000, ISO14001, PN-N18001 lub HACCP, wydany przez Biuro Certyfikacji Polskiego Rejestru Statków S.A. w okresie od 16 kwietnia 2004 r. do 30 czerwca 2004 r. Kompletne zestawienie przedsiębiorstw, które otrzymały certyfikat systemu zarządzania jakością, potwierdzający zgodność z odpowiednią normą publikowane są na stronie internetowej działalności/certyfikacja Systemów Zarządzania. 1 IGLOPORT Sp. z o.o. ul. Polska 20, Gdynia Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0767/ 04 Norma: ISO 9001:2000 Zakres certyfikacji: Usługi składowe spożywczych artykułów mrożonych. Realizacja usług eksportowo-importowych. Konfekcjonowanie produktów mrożonych. Wynajem pomieszczeń biurowych. Przedstawiciel: Katarzyna Maliszewska Tel. (058) ELBRO Spółka z o.o. ul. Polska 20, Gdynia Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0797/ 04 Norma: ISO 9001:2000 Zakres certyfikacji: Projektowanie i produkcja urządzeń automatyki dla maszyn pakujących, kotłów i innych. Usługi w zakresie nadzoru i montażu oraz opracowań konstrukcyjno-technicznych. Przedstawiciel: Henryk Bronokowski Tel. (058) Dom Usług Pogrzebowych mgr inż. Grażyna Janus-Bartnik ul. T. Kościuszki 19, Prudnik Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0822/ 04 Norma: ISO 9001:2000 Zakres certyfikacji: Usługi pogrzebowe, cmentarne i handel akcesoriami pogrzebowymi. Administrowanie cmentarzem. Przedstawiciel: Wanda Trzmielewska Tel. (77)

22 4 Bochen Piekarsko-Ciastkarska Spółdzielnia Pracy ul. Stryjska 13, Gdynia Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0779/ 04 Norma: ISO 9001:2000 Zakres certyfikacji: Projektowanie i produkcja wyrobów piekarskich. Dystrybucja wyrobów piekarskich. Przedstawiciel: Tomasz Plorin Tel. (058) SOFT ul. Prof. L. Chmaja 4, Rzeszów Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0819/ 04 Norma: ISO 9001:2000 Zakres certyfikacji: Sprzedaż i dystrybucja artykułów i środków do utrzymania higieny i czystości. Przedstawiciel: Mariusz Mazur Tel. (17) Wytwórnia Opakowań z Folii MAR-PACK ul. Oliwska 118, Chwaszczyno Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0801/ 04 Norma: ISO 9001:2000 Zakres certyfikacji: Produkcja opakowań, sprzedaż maszyn do opakowań foliowych. Przedstawiciel: Mariusz Chudzik Tel. (058) Cech Rzemieślników i Przedsiębiorców ul. Konstytucji 3 Maja 19, Goleniów Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0826/04 Norma: ISO 9001:2000 Zakres certyfikacji: Szkolenia, doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej, doradztwo w zakresie praw pracy. Przedstawiciel: Katarzyna Rogaczewska Tel. (091) Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe CORTEX Sp. z o.o. ul. Powstańców Wielkopolskich 33, Bydgoszcz Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0788/ 04 Norma: ISO 9001:2000 Zakres certyfikacji: Ochrona osób i mienia. Usługi porządkowe. Przedstawiciel: Zdzisław Wróblewski Tel. (052) Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe Mirosław Mospinek ul. Bałtycka 17/3, Koszalin Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0806/ 04 Norma: ISO 9001:2000 Zakres certyfikacji: Projektowanie adaptacji wnętrz. Usługi remontowe w zakresie budownictwa ogólnego i prace ogólnobudowlane. Przedstawiciel: Arkadiusz Lisowski Tel

23 10 Masar W.J. Januszewski, J. Szyszka Sp. J. ul. Długa 5, Chojnice Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0809/ 04 Norma: ISO 9001:2000; DS 3027 E:2002 Zakres certyfikacji: Sprzedaż przypraw spożywczych i dodatków wędliniarskich oraz nadruk fleksograficzny na osłonkach masarniczych. Przedstawiciel: Wanda Januszewska Tel. (052) Przedsiębiorstwo Budowlane i Hurtownia Materiałów Budowlanych BAN-BUD ul. Strażacka 1, Koszalin Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0811/ 04 Norma: ISO 9001:2000 Zakres certyfikacji: Świadczenie usług ogólnobudowlanych i handel materiałami budowlanymi. Przedstawiciel: Władysław Banasik Tel. (094) Urząd Skarbowy w Człuchowie ul. Jerzego z Dąbrowy 5 E, Człuchów Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0813/ 04 Norma: ISO 9001:2000 Zakres certyfikacji: Zadania wynikające z przepisów prawa. Przedstawiciel: Arleta Michnacka-Rudzik Tel. (059) SOFT ul. Jerzmanowskiego 32/20, Kraków Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0820/ 04 Norma: ISO 9001:2000 Zakres certyfikacji: Sprzedaż i dystrybucja środków i urządzeń do utrzymania czystości. Przedstawiciel: Jacek Orzechowski Tel. (12) Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe ATUT Leszek Jabłoński, Piotr Kałuża ul. Raciborskiego 14/32, Kielce Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0821/ 04 Norma: ISO 9001:2000 Zakres certyfikacji: Sprzedaż i dystrybucja środków i urządzeń do utrzymania czystości. Przedstawiciel: Leszek Jabłoński Tel. (41) Przedsiębiorstwo Zagraniczne GRAFPOL B.M. Meszkes ul. Przemysłowa 8, Bydgoszcz Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0766/ 04 Norma: ISO 9001:

24 Zakres certyfikacji: Projektowanie i produkcja etykiet. Przedstawiciel: Tadeusz Tadych Tel. (052) PACON Drukarnia i Producent Opakowań Mazij Sp. jawna ul. Kolejowa 16, Golędzinów, Oborniki Śląskie Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0780/ 04 Norma: ISO 9001:2000 Zakres certyfikacji: Produkcja opakowań z tektury i papieru. Usługi poligraficzne. Przedstawiciel: Adam Mazij Tel. (071) Agencja Ochrony i Detektywistyki GWARANT Sp. z o.o. ul. J. Cygana 2, Opole Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0815/ 04 Norma: ISO 9001:2000 Zakres certyfikacji: Ochrona osób i mienia. Projektowanie, montaż, eksploatacja i konserwacja elektronicznych sysemów zabezpieczenia. Usługi utrzymania czystości. Przedstawiciel: Andrzej Marcinowicz Tel. (077) ; KAREX FOOD Sp. z o.o. ul. Rogowskiego 4, Białogard Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0810/ 04 Norma: ISO 9001:2000; DS 3027 E:2002 Zakres certyfikacji: Produkcja mrożonych wyrobów kulinarnych. Przedstawiciel: Mirosław Matczyński Tel. 094) Morska Straż Pożarniczo-Ratownicza Sp.z o.o. ul. Na Zaspę 57, Gdańsk Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0818/ 04 Norma: ISO 14001:1996 Zakres certyfikacji: Ochrona przeciwpożarowa obsługa żeglugi morskiej i śródlądowej usługi w zakresie napraw i konserwacji statków i platform usługi w zakresie szkoleń i prewencji obejmującej planowanie, organizowanie i zwalczanie pożarów, skutków awarii, prowadzenie akcji przeciwrozlewowych, ekologicznych, ratowniczych i obronnych. Przedstawiciel: Andrzej Bukowski Tel. (58) ZLW Sanatorium Uzdrowiskowe IKAR Sp. z o.o. ul. Rodziewiczówny 24, Kołobrzeg Data wydania: Data ważności: Nr certyfikatu: NC-0835/ 04 Norma: ISO 9001:2000; DS 3027 E:2002 Zakres certyfikacji: Usługi sanatoryjno-leczniczo-wypoczynkowe. Przedstawiciel: Jan Stróżyna Tel. (094)

Warszawa, dnia 19 sierpnia 2013 r. Poz. 937 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 7 sierpnia 2013 r.

Warszawa, dnia 19 sierpnia 2013 r. Poz. 937 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 7 sierpnia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 19 sierpnia 2013 r. Poz. 937 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 7 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia

Bardziej szczegółowo

Programy szkoleń otwartych

Programy szkoleń otwartych Programy szkoleń otwartych 1. Efektywna ocena zgodności maszyn i urządzeń z wymaganiami dyrektywy maszynowej oznakowanie CE". Seminarium poświęcone w całości dyrektywie maszynowej 98/37/WE (MD). Składa

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSOPRTU, BUDOWNICTWA i GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia.. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSOPRTU, BUDOWNICTWA i GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia.. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy 2) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSOPRTU, BUDOWNICTWA i GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia.. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy 2) Na podstawie art. 68 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

URZĄD MORSKI W SZCZECINIE W Y K A Z

URZĄD MORSKI W SZCZECINIE W Y K A Z PRZEPISY MIĘDZYNARODOWE I KRAJOWE KONWENCJE, USTAWY ORAZ ROZPORZĄDZENIA I ZARZĄDZENIA WYDANE NA ICH PODSTAWIE I. KONWENCJE MIĘDZYNARODOWE 1. Międzynarodowa konwencja o liniach ładunkowych, 1966 (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Andrzej Józefiak. Dyrektor Lloyd s Register (Polska) Sp. z o.o.

Andrzej Józefiak. Dyrektor Lloyd s Register (Polska) Sp. z o.o. Pięćdziesiąt lat temu, we wrześniu 1957 roku inspektorzy brytyjskiego Towarzystwa Klasyfikacji Statków Lloyd s Register of Shipping wrócili do Polski po kilkuletniej nieobecności. Kontakty LRS z przemysłem

Bardziej szczegółowo

ZASADY STOSOWANIA ZNAKÓW CERTYFIKACJI WYROBÓW

ZASADY STOSOWANIA ZNAKÓW CERTYFIKACJI WYROBÓW ZASADY STOSOWANIA ZNAKÓW CERTYFIKACJI WYROBÓW Zasady stosowania znaków certyfikacji wyrobów - czerwiec 2016 zostały zatwierdzone przez Kierownika Biura Certyfikacji Wyrobów Polskiego Rejestru Statków S.A.

Bardziej szczegółowo

Europejskie podejście do przedsięwzięć w zakresie efektywności energetycznej

Europejskie podejście do przedsięwzięć w zakresie efektywności energetycznej ODDZIAŁ CERTYFIKACJI WYROBÓW PRZEMYSŁOWY INSTYTUT AUTOMATYKI I POMIARÓW, WARSZAWA Europejskie podejście do przedsięwzięć w zakresie efektywności energetycznej Stefan Kosztowski Targi Poleko Poznań, październik

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 20 czerwca 2016 r. Poz. 878 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA CYFRYZACJI 1) z dnia 17 czerwca 2016 r. w sprawie dokonywania oceny zgodności urządzeń radiowych

Bardziej szczegółowo

W Y T Y C Z N E. Do weryfikacji z uprawnień zawodowych morskich i śródlądowych na stopnie motorowodne. Opracowano w oparciu o :

W Y T Y C Z N E. Do weryfikacji z uprawnień zawodowych morskich i śródlądowych na stopnie motorowodne. Opracowano w oparciu o : W Y T Y C Z N E Do weryfikacji z uprawnień zawodowych morskich i śródlądowych na stopnie motorowodne. Opracowano w oparciu o : 1. Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 9 kwietnia 2013 r. w

Bardziej szczegółowo

W przededniu 80-lecia polskiego towarzystwa klasyfikacyjnego - powiązanego z rozwojem logistyki w transporcie wodnym

W przededniu 80-lecia polskiego towarzystwa klasyfikacyjnego - powiązanego z rozwojem logistyki w transporcie wodnym W przededniu 80-lecia polskiego towarzystwa klasyfikacyjnego - powiązanego z rozwojem logistyki w transporcie wodnym Grzegorz Pettke Członek Zarządu PRS S.A. Większość pokaźnego taboru rzecznego w okresie

Bardziej szczegółowo

Znak CE dla akceleratorów medycznych. Jan Kopeć

Znak CE dla akceleratorów medycznych. Jan Kopeć Znak CE dla akceleratorów medycznych Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007 Znaczenie znaku CE dla wyrobów medycznych Znak CE, który producent umieszcza na wyrobie medycznym oznacza spełnienie

Bardziej szczegółowo

Wymagania bezpieczeństwa dyrektyw LVD oraz EMC dla sprzętu elektrycznego stosowanego w instalacjach przemysłowych

Wymagania bezpieczeństwa dyrektyw LVD oraz EMC dla sprzętu elektrycznego stosowanego w instalacjach przemysłowych Wymagania bezpieczeństwa dyrektyw LVD oraz EMC dla sprzętu elektrycznego stosowanego w instalacjach przemysłowych Krzysztof Mielnik krzysztof.mielnik@obac.com.pl AC 146 QMS EMS BHP OCENA ZGODNOŚCI DYREKTYWA

Bardziej szczegółowo

Oznakowanie warunkiem wprowadzania wyrobów na rynek po wejściu Polski do Unii Europejskiej Centrum Euro Info w Gdańsku www.euroinfo.gda.

Oznakowanie warunkiem wprowadzania wyrobów na rynek po wejściu Polski do Unii Europejskiej Centrum Euro Info w Gdańsku www.euroinfo.gda. Oznakowanie warunkiem wprowadzania wyrobów na rynek po wejściu Polski do Unii Europejskiej Centrum Euro Info w Gdańsku www.euroinfo.gda.pl Autor: Anna Hutyra (hutyra@euroinfo.gda.pl) Aktualizacja: 16.10.2007

Bardziej szczegółowo

Projekt 27 lutego 2012 r. UZASADNIENIE

Projekt 27 lutego 2012 r. UZASADNIENIE UZASADNIENIE W związku z wejściem w życie nowej ustawy bezpieczeństwie morskim, zaistniała konieczność opracowania nowych przepisów wykonawczych regulujących kwalifikacje zawodowe marynarzy. Projekt rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Czy okablowanie strukturalne musi być zgodne ze znakiem CE?

Czy okablowanie strukturalne musi być zgodne ze znakiem CE? Czy okablowanie strukturalne musi być zgodne ze znakiem CE? Krzysztof Ojdana Menedżer ds. Produktu Molex Premise Networks Październik 2009 1) Wprowadzenie 1Maja 2004 Polska stałą się pełnoprawnym członkiem

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPORTU i TURYSTYKI 1) z dnia 2009 r. w sprawie prowadzenia statków przeznaczonych do uprawiania turystyki wodnej

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPORTU i TURYSTYKI 1) z dnia 2009 r. w sprawie prowadzenia statków przeznaczonych do uprawiania turystyki wodnej Projekt ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPORTU i TURYSTYKI 1) z dnia 2009 r. w sprawie prowadzenia statków przeznaczonych do uprawiania turystyki wodnej Na podstawie art. 37a ust. 14 ustawy z dnia 31 grudnia 2000

Bardziej szczegółowo

WARSZTATY SZKOLENIOWE

WARSZTATY SZKOLENIOWE WARSZTATY SZKOLENIOWE Z ZAKRESU EKSPLOATACJI MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ORAZ DYREKTYWY BUDOWLANEJ szk ol en ia wa rs ztat y ku r sy Oferta warsztatów szkoleniowo-doradczych z zakresu eksploatacji maszyn

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 1 Przepisy ogólne Dz.U.04.195.2011 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności,

Bardziej szczegółowo

IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE

IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE 1. Przepisy europejskie i krajowe dla wyrobów budowlanych obowiązujące po 1 lipca 2013 roku Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 Czas

Bardziej szczegółowo

Europejska zgodność CE wentylatorów. Autor: Stefan KOSZTOWSKI Wtorek, 22 Styczeń 2008 15:58

Europejska zgodność CE wentylatorów. Autor: Stefan KOSZTOWSKI Wtorek, 22 Styczeń 2008 15:58 W niniejszej publikacji omówione zostały zasady wprowadzania wentylatorów na rynek. Autor zwrócił szczególną uwagę, na fakt, że wprowadzany wyrób powinien spełniać wymagania wszystkich dyrektyw, które

Bardziej szczegółowo

IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE

IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE a. Przepisy europejskie i krajowe dla wyrobów budowlanych obowiązujące po 1 lipca 2013 roku Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Opracowywanie i przyjmowanie Technicznych Specyfikacji Interoperacyjności TSI oraz certyfikacja wspólnotowa na bazie tych specyfikacji

Opracowywanie i przyjmowanie Technicznych Specyfikacji Interoperacyjności TSI oraz certyfikacja wspólnotowa na bazie tych specyfikacji Opracowywanie i przyjmowanie Technicznych Specyfikacji Interoperacyjności TSI oraz certyfikacja wspólnotowa na bazie tych specyfikacji mgr inż. Wojciech Rzepka Warszawa, 12 13 maja 2008 r. 1 TSI - Techniczna

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

Rekreacyjne jednostki pływające

Rekreacyjne jednostki pływające 1 PN-EN 15609:2012 Wyposażenie i osprzęt do LPG -- Układ zasilania skroplonym gazem węglowodorowym (LPG) w łodziach, jachtach i innych statkach EN 15609:2012 15.08.2012 EN 15609:2008 (30.11.2012) 2 PN-EN

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 11 lipca 2012 r. UZASADNIENIE

Projekt z dnia 11 lipca 2012 r. UZASADNIENIE UZASADNIENIE W związku z wejściem w życie nowej ustawy o bezpieczeństwie morskim i zmianą delegacji ustawowej, zaistniała konieczność opracowania nowych przepisów wykonawczych określających ramowe programy

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

Bałtyckie Centrum Badawczo-Wdrożeniowe Gospodarki Morskiej i jego rola we wzmacnianiu innowacyjności Pomorza Zachodniego.

Bałtyckie Centrum Badawczo-Wdrożeniowe Gospodarki Morskiej i jego rola we wzmacnianiu innowacyjności Pomorza Zachodniego. Bałtyckie Centrum Badawczo-Wdrożeniowe Gospodarki Morskiej i jego rola we wzmacnianiu innowacyjności Pomorza Zachodniego. KONCEPCJA STRUKTURY ORGANIZACYJNEJ CENTRUM Zakład b-r górnictwa morskiego Prowadzenie

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo techniczne spalarni odpadów. Anna Gerymska Urząd Dozoru Technicznego

Bezpieczeństwo techniczne spalarni odpadów. Anna Gerymska Urząd Dozoru Technicznego Anna Gerymska Urząd Dozoru Technicznego 2 października 2013 1 Urząd Dozoru Technicznego jest polską instytucją działającą w dziedzinie zapewnienia bezpieczeństwa urządzeń i instalacji technicznych od ponad

Bardziej szczegółowo

Analiza ryzyka eksploatacji urządzeń ciśnieniowych wdrażanie metodologii RBI w Grupie LOTOS S.A

Analiza ryzyka eksploatacji urządzeń ciśnieniowych wdrażanie metodologii RBI w Grupie LOTOS S.A Grupa LOTOS S.A. Analiza ryzyka eksploatacji urządzeń ciśnieniowych wdrażanie metodologii RBI w Grupie LOTOS S.A Jan Dampc Inspektor Dozoru / Dział Dozoru Technicznego 2 czerwca 2015r. Rafineria w Gdańsku

Bardziej szczegółowo

TÜV SÜD Polska Sp z o.o.

TÜV SÜD Polska Sp z o.o. Twój partner w zakresie certyfikacji, badań, inspekcji oraz szkoleń TÜV SÜD Polska Sp z o.o. 09/06/2014 Slide 1 Większe bezpieczeństwo. Większa wartość. Misją TÜV SÜD, nieprzerwanie od 150 lat, jest zapewnienie

Bardziej szczegółowo

STATEK, POLSKA PRZYNALEŻNOŚĆ STATKU, REJESTR STATKÓW MORSKICH ZARYS PROJEKTU ZMIAN KODEKSU MORSKIEGO

STATEK, POLSKA PRZYNALEŻNOŚĆ STATKU, REJESTR STATKÓW MORSKICH ZARYS PROJEKTU ZMIAN KODEKSU MORSKIEGO IV OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA PRAWA MORSKIEGO WYDZIAŁ PRAWA I ADMINISTRACJI UG GDAŃSK, 26 LUTEGO 2015 STATEK, POLSKA PRZYNALEŻNOŚĆ STATKU, REJESTR STATKÓW MORSKICH ZARYS PROJEKTU ZMIAN KODEKSU MORSKIEGO

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 17 grudnia 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 17 grudnia 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 8 534 Poz. 32 32 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 17 grudnia 2010 r. w sprawie procedur oceny zgodności wyrobów wykorzystujących energię oraz ich oznakowania 2) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Certyfikacja gazomierzy miechowych na znak bezpieczeństwa i jakości B potwierdzenie spełnienia specyficznych wymogów polskiego rynku

Certyfikacja gazomierzy miechowych na znak bezpieczeństwa i jakości B potwierdzenie spełnienia specyficznych wymogów polskiego rynku NAFTA-GAZ grudzień 2010 ROK LXVI Jacek Jaworski Instytut Nafty i Gazu, Kraków Certyfikacja gazomierzy miechowych na znak bezpieczeństwa i jakości B potwierdzenie spełnienia specyficznych wymogów polskiego

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć prowadzonych przez kpt. Marcinkowskiego na 1 i 2 semestrze

Tematyka zajęć prowadzonych przez kpt. Marcinkowskiego na 1 i 2 semestrze Tematyka zajęć prowadzonych przez kpt. Marcinkowskiego na 1 i 2 semestrze Mechanicy Budowa okrętu 4. Treść zajęć dydaktycznych SEMESTR I (Wykład - 15 godz.) 1. Geometria kadłuba statku: linie teoretyczne,

Bardziej szczegółowo

Marek Trajdos Klub Paragraf 34 SBT

Marek Trajdos Klub Paragraf 34 SBT Marek Trajdos Klub Paragraf 34 SBT 1. Dyrektywa maszynowa, a inne dyrektywy Wymagania zasadnicze dotyczą maszyn wprowadzanych do obrotu po raz pierwszy na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Są

Bardziej szczegółowo

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8.1. Jakie wymagania i zalecenia dotyczące kompetencji i szkoleń sformułowano w normach serii PN-N-18001? Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Kwalifikacja wykonawców różnych etapów wytwarzania

Kwalifikacja wykonawców różnych etapów wytwarzania Kwalifikacja wykonawców różnych etapów wytwarzania Dorota Prokopczyk Warszawskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa S.A. wytwarzaniem produktów leczniczych -jest każde działanie prowadzące do powstania produktu

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Jednostki Certyfikującej Głównego Instytutu Górnictwa W Katowicach

Prezentacja Jednostki Certyfikującej Głównego Instytutu Górnictwa W Katowicach Dariusz Stefaniak, Główny Instytut Górnictwa Prezentacja Jednostki Certyfikującej Głównego Instytutu Górnictwa W Katowicach 1 Podstawy formalne działalności Jednostki Certyfikującej GIG Ustawy horyzontalne

Bardziej szczegółowo

WiComm dla innowacyjnego Pomorza

WiComm dla innowacyjnego Pomorza Centrum Doskonałości WiComm WiComm dla innowacyjnego Pomorza Michał Mrozowski wicomm@wicomm.pl Centrum Doskonałości WiComm Inżynieria Systemów Komunikacji Bezprzewodowej Politechnika Gdańska Ul. Narutowicza

Bardziej szczegółowo

Uchwała Rady z dnia 7 maja 1985 r. w sprawie nowego podejścia do harmonizacji technicznej i normalizacji (85/C/136/01)

Uchwała Rady z dnia 7 maja 1985 r. w sprawie nowego podejścia do harmonizacji technicznej i normalizacji (85/C/136/01) Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Politechniki Łódzkiej Zgodność produktu z dyrektywami Nowego Podejścia Prawne aspekty projektowania i realizacji urządzeń elektronicznych dr inż. Piotr

Bardziej szczegółowo

TRANSPORTOWY DOZÓR TECHNICZNY JEDNOSTKA NOTYFIKOWANA 1468. System oceny zgodności w Polsce jak to działa?

TRANSPORTOWY DOZÓR TECHNICZNY JEDNOSTKA NOTYFIKOWANA 1468. System oceny zgodności w Polsce jak to działa? System oceny zgodności w Polsce jak to działa? Unijne akty horyzontalne Decyzja PE i Rady UE nr 768/2008/WE w sprawie wspólnych ram dotyczących wprowadzania produktów do obrotu Rozporządzenie nr 765/2008/WE

Bardziej szczegółowo

Sprawowanie opieki medycznej nad chorym - szkolenie pełne - szkolenie uaktualniające

Sprawowanie opieki medycznej nad chorym - szkolenie pełne - szkolenie uaktualniające Temat sprawy: Ośrodki szkoleniowe uznane i nadzorowane przez Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie 1. Ośrodek Szkoleniowy Ratownictwa Morskiego Akademii Morskiej w Szczecinie ul. Ludowa 7/8 71-700 Szczecin

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia.. 2010 r. w sprawie sposobu przekazywania i obiegu informacji w zakresie ochrony żeglugi i portów

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia.. 2010 r. w sprawie sposobu przekazywania i obiegu informacji w zakresie ochrony żeglugi i portów Projekt z dnia 16 czerwca 2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia.. 2010 r. w sprawie sposobu przekazywania i obiegu informacji w zakresie ochrony żeglugi i portów Na podstawie art. 28

Bardziej szczegółowo

STATUT Instytutu Kolejnictwa

STATUT Instytutu Kolejnictwa STATUT Instytutu Kolejnictwa Instytut Kolejnictwa kontynuuje działalność i tradycje Instytutu Naukowo-Badawczego Kolejnictwa, powołanego w 1951 roku na bazie Referatu Doświadczalnego Parowozów Ministerstwa

Bardziej szczegółowo

LUC CE CONSULTING ul. Robotnicza 20 45-352 Opole tel./fax. 077 442 68 90 kom.: 0604 380 091 www.luc.pl e-mail: luc@luc.pl

LUC CE CONSULTING ul. Robotnicza 20 45-352 Opole tel./fax. 077 442 68 90 kom.: 0604 380 091 www.luc.pl e-mail: luc@luc.pl LUC CE CONSULTING ul. Robotnicza 20 45-352 Opole tel./fax. 077 442 68 90 kom.: 0604 380 091 www.luc.pl e-mail: luc@luc.pl Firma LUC - CE CONSULTING zajmuje się doradztwem oraz szkoleniami w zakresie oznakowania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 czerwca 2012 r. Poz. 733 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 22 czerwca 2012 r.

Warszawa, dnia 28 czerwca 2012 r. Poz. 733 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 22 czerwca 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 czerwca 2012 r. Poz. 733 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 22 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowej

Bardziej szczegółowo

ZKP gwarancją jakości

ZKP gwarancją jakości dr inż. Jadwiga Szuba Zielonogórskie Kopalnie Surowców Mineralnych S.A. gwarancją jakości kruszyw dla ich użytkowników Państwa członkowskie Unii Europejskiej zobowiązane są do stosowania ujednoliconych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia.. 2012 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia.. 2012 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia.. 2012 r. w sprawie planu udzielania schronienia statkom potrzebującym pomocy na polskich obszarach morskich 2) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Współpraca w zakresie badań i certyfikacji na rynku Unii Celnej i Wspólnego Obszaru Gospodarczego Rosji, Białorusi i Kazachstanu. 7 grudnia 2012 r.

Współpraca w zakresie badań i certyfikacji na rynku Unii Celnej i Wspólnego Obszaru Gospodarczego Rosji, Białorusi i Kazachstanu. 7 grudnia 2012 r. Współpraca w zakresie badań i certyfikacji na rynku Unii Celnej i Wspólnego Obszaru Gospodarczego Rosji, Białorusi i Kazachstanu 7 grudnia 2012 r. 1 Zakres świadczonych usług: Certyfikacja systemów zarządzania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 20 marca 2012 r. Poz. 296 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 28 lutego 2012 r.

Warszawa, dnia 20 marca 2012 r. Poz. 296 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 28 lutego 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 20 marca 2012 r. Poz. 296 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 28 lutego 2012 r. w sprawie stacji atestacji

Bardziej szczegółowo

Wymagania bezpieczeństwa dyrektyw LVD oraz EMC dla sprzętu elektrycznego stosowanego w instalacjach przemysłowych

Wymagania bezpieczeństwa dyrektyw LVD oraz EMC dla sprzętu elektrycznego stosowanego w instalacjach przemysłowych Wymagania bezpieczeństwa dyrektyw LVD oraz EMC dla sprzętu elektrycznego stosowanego w instalacjach przemysłowych Patryk Machoczek patryk.machoczek@obac.com.pl AC 146 QMS EMS BHP OCENA ZGODNOŚCI DYREKTYWA

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 25 marca 2015 r. Poz. 419 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r.

Warszawa, dnia 25 marca 2015 r. Poz. 419 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 25 marca 2015 r. Poz. 419 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r. w sprawie uznawania stacji pilotowych i ośrodków

Bardziej szczegółowo

Institut pro testování a certifikaci, a.s. Nowoczesna firma badawcza i certyfikująca

Institut pro testování a certifikaci, a.s. Nowoczesna firma badawcza i certyfikująca Institut pro testování a certifikaci, a.s. Nowoczesna firma badawcza i certyfikująca Institut pro testování a certifikaci, a.s. Niezależna badawcza, certyfikująca i inspekcyjna firma działająca w zakresie

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Badawcze LAB6 na Wydziale Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej w ramach projektu:

Laboratorium Badawcze LAB6 na Wydziale Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej w ramach projektu: Mirosław Włas Wydział Elektrotechniki i Automatyki Politechnika Gdańska miroslaw.wlas@pg.gda.pl Tel. +48 58 347 23 37 Laboratorium Badawcze LAB6 na Wydziale Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 21 marca 2014 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie morskim. (druk nr 593)

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 21 marca 2014 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie morskim. (druk nr 593) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 21 marca 2014 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie morskim (druk nr 593) USTAWA z dnia 18 sierpnia 2011 r. O BEZPIECZEŃSTWIE

Bardziej szczegółowo

Informacje dot. zmian wprowadzonych w Nowym Podejściu

Informacje dot. zmian wprowadzonych w Nowym Podejściu Nowe Ramy Prawne (z ang. New Legal Framework = NLF) Informacje dot. zmian wprowadzonych w Nowym Podejściu Krzysztof Zawiślak 1 NOWE PODEJŚCIE Propozycja zmian została przyjęta w Komisji dn. 14 lutego 2007

Bardziej szczegółowo

fermacell AESTUVER Płyta przeciwpożarowa

fermacell AESTUVER Płyta przeciwpożarowa fermacell AESTUVER Płyta przeciwpożarowa Żegluga morska - dopuszczenie Moduł B Moduł D Deklaracja Zgodności Tłumaczenie z języka niemieckiego Europejska jednostka notyfikowana Numer identyfikacyjny 0736

Bardziej szczegółowo

P L A N Y I P ROGRAMY S T U D I ÓW STACJONARNYCH I S T OPNIA

P L A N Y I P ROGRAMY S T U D I ÓW STACJONARNYCH I S T OPNIA AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE WYDZIAŁ MECHANICZNY P L A N Y I P ROGRAMY S T U D I ÓW STACJONARNYCH I S T OPNIA KIERUNEK MECHANIKA I BUDOWA MASZYN SPECJALNOŚĆ EKSPLOATACJA SIŁOWNI OKRĘTOWYCH Programy zatwierdzone

Bardziej szczegółowo

Ciśnieniowe urządzenia transportowe

Ciśnieniowe urządzenia transportowe Ciśnieniowe urządzenia transportowe Art. 19a. Ciśnieniowe urządzenia transportowe przewożone transportem drogowym powinny odpowiadać określonym w umowie ADR wymaganiom technicznym, zwanym dalej "wymaganiami".

Bardziej szczegółowo

Jakość materiałów budowlanych w Polsce. Systemy oceny, atesty, polskie normy. Badania.

Jakość materiałów budowlanych w Polsce. Systemy oceny, atesty, polskie normy. Badania. Jakość materiałów budowlanych w Polsce. Systemy oceny, atesty, polskie normy. Badania. Polskie przepisy wprowadzające uregulowania UE - OBSZAR REGULOWANY - budownictwo Ustawa Prawo Budowlane z dnia 7 lipca1994

Bardziej szczegółowo

Certyfikacja produktów przeznaczonych do kontaktu z wodą do spożycia przez DVGW. Dipl.-Ing. Anton Wohlgemuth DVGW CERT GmbH, Bonn

Certyfikacja produktów przeznaczonych do kontaktu z wodą do spożycia przez DVGW. Dipl.-Ing. Anton Wohlgemuth DVGW CERT GmbH, Bonn Certyfikacja produktów przeznaczonych do kontaktu z wodą do Dipl.-Ing. Anton Wohlgemuth DVGW CERT GmbH, Bonn Struktura Co oznacza certyfikacja? Jakie są korzyści? Wymagania dot. testowania zaworów w zaopatrzeniu

Bardziej szczegółowo

Akredytacja w Polsce Rola Rady ds. Akredytacji

Akredytacja w Polsce Rola Rady ds. Akredytacji Eurolab Pollab Międzynarodowe Seminarium poświęcone materiałom odniesienia Akredytacja w Polsce Rola Rady ds. Akredytacji dr Wojciech Henrykowski Warszawa, 02.04.2014 r. 1 1 Początki akredytacji w Polsce

Bardziej szczegółowo

LISTA OŚRODKÓW SZKOLENIOWYCH UZNANYCH PRZEZ MISISTRA WŁAŚCIWEGO DO SPRAW GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 28.08.2015 r.

LISTA OŚRODKÓW SZKOLENIOWYCH UZNANYCH PRZEZ MISISTRA WŁAŚCIWEGO DO SPRAW GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 28.08.2015 r. LISTA OŚRODKÓW SZKOLENIOWYCH UZNANYCH PRZEZ MISISTRA WŁAŚCIWEGO DO SPRAW GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 28.08.2015 r. 1.Akademia Morska Studium GMDSS 81-345 Gdynia, Aleja Jana Pawła II/3 tel./fax. 58 690-11-69

Bardziej szczegółowo

Pozycja prawna kapitana cz. 1. zwierzchnictwa występujących w działalności gospodarczej. Wynika to ze specyfiki

Pozycja prawna kapitana cz. 1. zwierzchnictwa występujących w działalności gospodarczej. Wynika to ze specyfiki Piotr Radwański Kapitan jako kierownik statku morskiego Sytuacja prawna kapitana statku morskiego wyróżnia się na tle innych form zwierzchnictwa występujących w działalności gospodarczej. Wynika to ze

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 1997 r. w sprawie uprawiania żeglarstwa (Dz. U. Nr 112 z dnia 24.09.1997 r., poz.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 1997 r. w sprawie uprawiania żeglarstwa (Dz. U. Nr 112 z dnia 24.09.1997 r., poz. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 1997 r. w sprawie uprawiania żeglarstwa (Dz. U. Nr 112 z dnia 24.09.1997 r., poz. 729) Na podstawie art. 53 ust. 2 Ustawy z dnia 18 stycznia 1996 o kulturze

Bardziej szczegółowo

Ewolucja systemu certyfikacji sprzętu i urządzeń w ochronie przeciwpożarowej

Ewolucja systemu certyfikacji sprzętu i urządzeń w ochronie przeciwpożarowej Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego Państwowy Instytut Badawczy Ewolucja systemu certyfikacji sprzętu i urządzeń w ochronie przeciwpożarowej Konferencja: XX lat

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY PUBLIKACJA NR 19/P ANALIZA STREFOWEJ WYTRZYMAŁOŚCI KADŁUBA ZBIORNIKOWCA

PRZEPISY PUBLIKACJA NR 19/P ANALIZA STREFOWEJ WYTRZYMAŁOŚCI KADŁUBA ZBIORNIKOWCA PRZEPISY PUBLIKACJA NR 19/P ANALIZA STREFOWEJ WYTRZYMAŁOŚCI KADŁUBA ZBIORNIKOWCA 2010 Publikacje P (Przepisowe) wydawane przez Polski Rejestr Statków są uzupełnieniem lub rozszerzeniem Przepisów i stanowią

Bardziej szczegółowo

Akt prawny wydany na podstawie art. 118 ust. 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze. Wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2013 r.

Akt prawny wydany na podstawie art. 118 ust. 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze. Wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2013 r. ZMIANY W ZBIORZE W OKRESIE 01.01 25.02.2013 r. (ostatnio opublikowane: Dz. U. poz. 264 z dnia 25 lutego 2013 r. i M.P. poz. 100 z dnia 25 lutego 2013 r.) ARCHIWUM NOWE AKTY PRAWNE ZMIANY W PRZEPISACH UTRATA

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody wydawcy zabronione. Autor oraz wydawca dołożyli wszelkich starań aby zawarte

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 14 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy Prawo lotnicze. (druk nr 387)

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 14 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy Prawo lotnicze. (druk nr 387) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 14 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy Prawo lotnicze (druk nr 387) USTAWA z dnia 3 lipca 2002 r. PRAWO LOTNICZE (Dz. U. z 2012

Bardziej szczegółowo

Pojazdy kolejowe - proces dopuszczenia do eksploatacji typu pojazdu kolejowego

Pojazdy kolejowe - proces dopuszczenia do eksploatacji typu pojazdu kolejowego Ośrodek Certyfikacji Wyrobów IPS TABOR Jednostka ds. Certyfikacji tel. +48 61 6641420; +48 61 6641429; +48 61 6641434 fax. +48 61 6641420; +48 61 6534002 e-mail: certyfikacja@tabor.com.pl Instytut Pojazdów

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 15 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o systemie oceny zgodności oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 15 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o systemie oceny zgodności oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/22 USTAWA z dnia 15 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o systemie oceny zgodności oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Opracowano na podstawie: Dz.U. 2006 r. Nr 249, poz. 1834.

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego

PLAN DZIAŁANIA KT 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny nr 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego powołany został w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie

Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu TR.SIS408 Ochrona środowiska w transporcie Wersja przedmiotu 2013/14 A. Usytuowanie przedmiotu w systemie studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Energetyka

Efekty kształcenia dla kierunku Energetyka Załącznik nr 5 do Uchwały Nr 673 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 6 marca 2015 roku w sprawie zmiany Uchwały Nr 187 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 26 marca 2013 roku zmieniającej Uchwałę Nr 916 Senatu UWM

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 13.03.2012 r. 00-930 Warszawa, ul. Wspólna 30 Dyrektor Generalny

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 13.03.2012 r. 00-930 Warszawa, ul. Wspólna 30 Dyrektor Generalny Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 13.03.2012 r. 00-930 Warszawa, ul. Wspólna 30 Dyrektor Generalny BDGzp 2120B 13/12 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia dot. postępowania o udzielenie

Bardziej szczegółowo

Prace Morskie i Lądowe

Prace Morskie i Lądowe Prace Morskie i Lądowe AN-ELEC, misja i wizja An-Elec stara się kompleksowo wspierać swoich klientów w projektowaniu, wykonaniu, montażu oraz uruchamianiu i serwisowaniu instalacji elektrycznych na statkach,

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU I. KARTA PRZEDMIOTU. Nazwa przedmiotu: ELEKTRYCZNE URZĄDZENIA OKRĘTOWE. Kod przedmiotu: Ed 3. Jednostka prowadząca: Wydział Mechaniczno-Elektryczny 4. Kierunek: Mechanika i budowa maszyn 5. Specjalność:

Bardziej szczegółowo

Moduł 1. Certyfikacja CE i recycling systemów komputerowych

Moduł 1. Certyfikacja CE i recycling systemów komputerowych Moduł 1 Certyfikacja CE i recycling systemów komputerowych 1. Dyrektywa unijna dotycząca kompatybilności elektromagnetycznej 2. Procedury oceny zgodności z dyrektywą o kompatybilności elektromagnetycznej

Bardziej szczegółowo

Efektywność i bezpieczeństwo biznesu morskiego - impulsy dla wdrożeń IT

Efektywność i bezpieczeństwo biznesu morskiego - impulsy dla wdrożeń IT Efektywność i bezpieczeństwo biznesu morskiego - impulsy dla wdrożeń IT wykorzystanie technologii ICT dziś systemy automatyki przemysłowej oraz sensory pozwalają na zdalne monitorowanie pracy urządzeń

Bardziej szczegółowo

SYSTEM WYMIANY INFORMACJI BEZPIECZEŃSTWA ŻEGLUGI (SWIBŻ)

SYSTEM WYMIANY INFORMACJI BEZPIECZEŃSTWA ŻEGLUGI (SWIBŻ) SYSTEM WYMIANY INFORMACJI BEZPIECZEŃSTWA ŻEGLUGI (SWIBŻ) System Wymiany Informacji Bezpieczeństwa Żeglugi (SWIBŻ) wraz z infrastrukturą teleinformatyczną, jest jednym z projektów współfinansowanych przez

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 317 ds. Wentylacji i Klimatyzacji

PLAN DZIAŁANIA KT 317 ds. Wentylacji i Klimatyzacji Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT 317 ds. Wentylacji i Klimatyzacji STRESZCZENIE KT ds. Wentylacji i Klimatyzacji obejmuje swoim zakresem systemy wentylacji i klimatyzacji w budynkach mieszkalnych zamieszkania

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA SST-2 SCHODY

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA SST-2 SCHODY SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA SST-2 SCHODY Obiekt: Budynek B Wydziału Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej Gdańsk ul. Narutowicza 11/12 Inwestor: Politechnika Gdańska

Bardziej szczegółowo

LISTA OŚRODKÓW SZKOLENIOWYCH UZNANYCH PRZEZ MISISTRA WŁAŚCIWEGO DO SPRAW GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 31.03.2015 r.

LISTA OŚRODKÓW SZKOLENIOWYCH UZNANYCH PRZEZ MISISTRA WŁAŚCIWEGO DO SPRAW GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 31.03.2015 r. LISTA OŚRODKÓW SZKOLENIOWYCH UZNANYCH PRZEZ MISISTRA WŁAŚCIWEGO DO SPRAW GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 31.03.2015 r. 1.Akademia Morska Studium GMDSS 81-345 Gdynia, Aleja Jana Pawła II/3 tel./fax. 58 690-11-69

Bardziej szczegółowo

Samokontrola producentów

Samokontrola producentów Samokontrola producentów Jan Bobrowicz Z-ca Dyrektora ITB ds. Współpracy z Gospodarką Dariusz Stachura Przewodniczący Rady Nadzorczej Związku Pracodawców Producentów Materiałów dla Budownictwa REGULACJE

Bardziej szczegółowo

CENNIK OPŁAT za usługi rzeczoznawców technicznych Morskiego Zespołu Technicznego Polskiego Związku Żeglarskiego obowiązujący od 1 marca 2011 r.

CENNIK OPŁAT za usługi rzeczoznawców technicznych Morskiego Zespołu Technicznego Polskiego Związku Żeglarskiego obowiązujący od 1 marca 2011 r. CENNIK OPŁAT za usługi rzeczoznawców technicznych Morskiego Zespołu Technicznego Polskiego Związku Żeglarskiego obowiązujący od 1 marca 2011 r. Rozdział 1. 1. Cennik określa wysokość opłat za usługi rzeczoznawców

Bardziej szczegółowo

Przekaźnik programowalny MSS

Przekaźnik programowalny MSS zgodności Prez es te Se ch kc n i je cz ne KL UB zgodności Władz e 12 Aktywni osób członkowie około 20 osób Komitet naukowy 9 osób Członkowie Klubu ponad 600 osób Cele działalności Klubu: zgodności budowa

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 23 lipca 2014 r. Poz. 583 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW. z dnia 9 czerwca 2014 r.

Warszawa, dnia 23 lipca 2014 r. Poz. 583 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW. z dnia 9 czerwca 2014 r. MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 23 lipca 2014 r. Poz. 583 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 9 czerwca 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja potencjału oszczędności energii jako podstawa w procesie poprawy efektywności energetycznej przedsiębiorstwa

Identyfikacja potencjału oszczędności energii jako podstawa w procesie poprawy efektywności energetycznej przedsiębiorstwa Identyfikacja potencjału oszczędności energii jako podstawa w procesie poprawy efektywności energetycznej przedsiębiorstwa TOMASZ SŁUPIK Konferencja techniczna Jak obniżać koszty remontów i utrzymania

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2) Dz.U.2011.33.166 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2) (Dz. U. z dnia 16 lutego 2011 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DLA FIRM SPECJALIZUJĄCYCH SIĘ W PROJEKTOWANIU, MONTAŻU I KONSERWACJI SYGNALIZACJI POŻAROWEJ I AUTOMATYKI POŻARNICZEJ

WYMAGANIA DLA FIRM SPECJALIZUJĄCYCH SIĘ W PROJEKTOWANIU, MONTAŻU I KONSERWACJI SYGNALIZACJI POŻAROWEJ I AUTOMATYKI POŻARNICZEJ OŚRODEK CERTYFIKACJI USŁUG PRZECIWPOŻAROWYCH STOWARZYSZENIA INŻYNIERÓW I TECHNIKÓW POŻARNICTWA SPÓŁKA Z O.O. 60-867 Poznań, ul. Norwida 14 tel. (061) 847 92 64, 847 92 65 fax (061) 842 75 66 www.certyfikacja.republika.pl

Bardziej szczegółowo

3a 3b 3c 3d 3e. przepis aktu wykonawczego przepis aktu wykonawczego

3a 3b 3c 3d 3e. przepis aktu wykonawczego przepis aktu wykonawczego Załącznik do formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Załącznik do formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Załącznik do formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Załącznik do formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Załącznik do formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA MORSKA STAN OBECNY, OCZEKIWANIA, POTRZEBY

GOSPODARKA MORSKA STAN OBECNY, OCZEKIWANIA, POTRZEBY GOSPODARKA MORSKA STAN OBECNY, OCZEKIWANIA, POTRZEBY dr inż. kpt.ż.w. Jerzy Hajduk prof.ndzw. AM Akademia Morska w Szczecinie 1 PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie Ogólne założenia polityki morskiej UE Strategia

Bardziej szczegółowo

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Antoni Guzik Antoni Guzik Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Docent Antoni Guzik urodził się 7 kwietnia 1925 r. w Izydorówce, w dawnym województwie stanisławowskim. Szkołę

Bardziej szczegółowo