CIEŚŃ NADGARSTKA SZCZEPIENIA. ŚWIĘTY MIKOŁAJ Kto naprawdę go potrzebuje? Czy naprawdę są bezpieczne? Choroba pracujących przy komputerze

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CIEŚŃ NADGARSTKA SZCZEPIENIA. ŚWIĘTY MIKOŁAJ Kto naprawdę go potrzebuje? Czy naprawdę są bezpieczne? Choroba pracujących przy komputerze"

Transkrypt

1 kwiecień efazdrowia.pl grudzień ŚWIĘTY MIKOŁAJ Kto naprawdę go potrzebuje? w w w. e stre fazdr owi a.pl w w w. e stre fazdr owi a.pl CIEŚŃ NADGARSTKA Choroba pracujących przy komputerze SZCZEPIENIA Czy naprawdę są bezpieczne?

2 2

3 12 24 CZAS NA BIAŁE SZALEŃSTWO SAMOTNOŚĆ? NIE W TE ŚWIĘTA STREFA WIEDZY 4 Yerba mate zdrowy dopalacz Odkrycie: badanie krwi wykryje depresję Sukces operacji u pacjenta z przerwanym rdzeniem kręgowym Siemię lniane na co dzień Kasza jaglana królowa polskich kasz TEMAT NUMERU 6 Szczepionki STREFA ZDROWIA ALS stwardnienie boczne zanikowe 12 Czas na białe szaleństwo 14 Kiedy bolą nadgarstki STREFA ZDROWIA MAMY I DZIECKA 16 Przegrzewanie dzieci 18 Kto potrzebuje Świętego Mikołaja? 20 Rozstępy 21 Pielęgnacja skóry w okresie jesienno-zimowym STREFA ZDROWIA SENIORA 22 Stereotyp to zły typ 24 Samotność? Nie w te święta Drodzy Czytelnicy! Zbliżające się Święta Bożego Narodzenia to czas radości oraz wielu wspaniałych chwil w gronie najbliższych. Niech będą one dla każdego z Was niezapomnianym czasem spędzonym bez pośpiechu, trosk i zmartwień. Niech te Święta upłyną w rodzinnej i ciepłej atmosferze, a nadchodzący rok 2015 przyniesie szczęście, powodzenie i przede wszystkim zdrowie! Redakcja magazynu Strefa Zdrowia dla Każdego STREFA ZDROWIA DLA KAŻDEGO 26 Gorączka świątecznych zakupów jak jej uniknąć 28 Menopauza STREFA RELAKSU 30 Krzyżówka WYDAWCA: Centrala Farmaceutyczna CEFARM SA, ul. Jana Kazimierza 16, Warszawa Redaktor naczelna: Joanna Januszewska Konsultacja programowa: Dział Marketingu CF CEFARM SA, tel , Biuro reklamy: tel Druk: Business Point Sp. z o.o. REALIZACJA: Direct Publishing Group SA, ul. Rzymska 22, Warszawa, tel , Zdjęcia: Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za treść opublikowanych reklam, ma prawo do odmowy przyjęcia materiałów reklamowych bez podania przyczyny. Przed użyciem każdego preparatu zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowania oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu. ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU strefazdrowiadlakazdego 3

4 STREFA WIEDZY YERBA MATE ZDROWY DOPALACZ Potrzebujesz zastrzyku energii? Sięgnij po yerba mate napar z ostrokrzewu paragwajskiego doskonale wzmacnia organizm, redukuje stres i nie tylko. Indianie południowoamerykańscy używali yerba mate jeszcze w czasach prekolumbijskich, w okolicach Limy w Peru znaleziono dowody na używanie yerba mate przez Inków. Mate ma działanie pobudzające, co miało duże znaczenie podczas uciążliwych wędrówek przez Andy. Indianie Guarani piją sok z liści ostrokrzewu od wieków, aby oczyścić krew, wzmocnić włosy, zwiększyć odporność organizmu, zwalczyć zmęczenie i zredukować stres. Napar z tej rośliny jest nadal chętnie przyrządzany w krajach Ameryki Południowej. Ostrokrzew jest wiecznie zielonym drzewem o wysokości od 6 do nawet 15 metrów. W naturalnych warunkach roślina potrzebuje 25 lat, aby osiągnąć maksymalne wymiary. Rośnie dziko na terenach Paragwaju, Brazylii, Chile, Peru, Argentyny i innych południowoamerykańskich krajów. Mate ma błyszczące, ząbkowane liście i drobne, białe kwiaty, z których rozwijają się czerwone, czarne lub żółte jagody. W celach spożywczych i leczniczych wykorzystywane są jednak liście ostrokrzewu. Yerba mate zawiera witaminy A, C, E, B 1, B 2 i liczne składniki mineralne, jak magnez, wapń, żelazo, sód, potas, mangan, krzem, fosfor. Zawiera też substancje z grupy ksantyn, m.in. mateinę, która stymuluje centralny układ nerwowy i redukuje ciśnienie krwi. ODKRYCIE: BADANIE KRWI WYKRYJE DEPRESJĘ Diagnozowanie depresji bywa niezwykle trudnym zadaniem. Dziś opiera się przede wszystkim na pogłębionym wywiadzie z pacjentem. Jednak nie wszyscy chorzy potrafią i chcą precyzyjnie nazwać swoje symptomy. Dlatego niemało przypadków pozostaje niezdiagnozowanych; wiele osób cierpi i nie otrzymuje odpowiedniej pomocy. Naukowcy z Uniwersytetu w Wiedniu opracowali prosty test. Wykazali, że w diagnozowaniu depresji kluczowy jest pomiar stężenia serotoniny we krwi, i opracowali badanie, które pozwala zdiagnozować depresję na podstawie 26 markerów genetycznych. Nowe badanie pozwoli także lepiej monitorować osoby, które są podatne na nawracające stany depresyjne. W ten sposób łatwiej będzie rozważać podawanie podtrzymującej dawki leków przeciwdepresyjnych lub kontynuację psychoterapii, co zminimalizuje ryzyko nawrotu choroby. SUKCES OPERACJI U PACJENTA Z PRZERWANYM RDZENIEM KRĘGOWYM Po nowatorskiej operacji wykonanej w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu, 40-letni pacjent z przerwanym rdzeniem kręgowym (sparaliżowany poniżej klatki piersiowej) zaczął chodzić z pomocą sprzętu ortopedycznego. Po raz pierwszy na świecie pacjentowi z takim urazem przeszczepiono glejowe komórki węchowe pobrane z mózgu. Operacja wszczepienia, przeprowadzona przez zespół pod kierunkiem prof. Włodzimierza Jarmundowicza i dr. Pawła Tabakowa, odbyła się półtora roku temu. Chirurdzy wykonali kilkadziesiąt nakłuć rdzenia kręgowego i ponad sto iniekcji wcześniej namnożonych glejowych komórek węchowych o wyjątkowych zdolnościach regeneracyjnych. Wstrzykiwano je powyżej i poniżej miejsca uszkodzenia rdzenia. Zanim doszło do przeszczepu, lekarze pobrali glejowe komórki węchowe z opuszki węchowej w mózgu pacjenta. Był to pierwszy taki zabieg na świecie. Po trzech miesiącach od operacji pacjent zauważył, że jego lewe udo staje się bardziej umięśnione. Po sześciu miesiącach podtrzymywany przez fizjoterapeutę zrobił pierwsze kroki. Teraz może już wychodzić poza centrum rehabilitacyjne, używając balkonika. Badania potwierdziły, że luka w rdzeniu się zasklepiła. 4

5 SIEMIĘ LNIANE NA CO DZIEŃ Ciemne, nieduże nasiona lnu zwyczajnego, nazywane też siemieniem lnianym, są często niedoceniane. Niesłusznie ta niepozorna roślina posiada bowiem duże ilości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 oraz błonnika, które mają dobroczynny wpływ na nasz organizm. W składzie siemienia znajduje się również: witamina E, cynk, lecytyna, flawonoidy i fitoestrogeny. Siemię lniane dobrze wpływa na błonę przewodu pokarmowego działa osłaniająco i regenerująco. Idealnie sprawdza się jako dodatkowa ochrona przed wrzodami żołądka i dwunastnicy, a także łagodzi stany zapalne przewodu pokarmowego. Ma ono również właściwości przeciwmiażdżycowe, przeciwnowotworowe i przeciwzapalne. Najlepszym sposobem na regularne używanie siemienia lnianego jest uprażenie go na patelni (bez tłuszczu) i zmielenie z niewielkim dodatkiem soli np. w młynku do kawy. Tak przygotowaną przyprawę można dodawać prawie do wszystkiego: kanapek, sałatek oraz gotowych dań zarówno z domowej kuchni, jak i ze sklepu. KASZA JAGLANA KRÓLOWA POLSKICH KASZ Kasza jaglana czyli proso nie uczula, dzięki czemu wszystkie osoby borykające się z problemem alergii pokarmowej mogą ją spokojnie jeść. Nie zawiera glutenu i ma bardzo wysoką wartość energetyczną. Jest zasadotwórcza, co oznacza, że wspomaga trawienie i wyrównuje nadmiar kwasów w organizmie. A to ważne, bo większość z nas cierpi na zakwaszenie z powodu nadmiaru takich pokarmów, jak sery żółte, mięsa, kawy i herbaty. Kasza jaglana posiada też właściwości rozgrzewające i w związku z tym polecana jest wszystkim osobom, które marzną zimą. Skutecznie usuwa śluz z organizmu pomaga pozbyć się mokrego kaszlu i kataru. Zawiera bardzo dużo aminokwasów, wartości odżywczych oraz zaopatruje nas w potrzebne białko. Spożywanie jej zaleca się tym, którzy walczą z chorobami nowotworowymi oraz przy schorzeniach żołądka, trzustki, jelit i nerek. REKLAMA Osoby, które niespecjalnie lubią lekko gorzki smak, powinny ją namoczyć przed gotowaniem. Proporcja gotowania kaszy jaglanej jest dokładnie taka sama jak w przypadku innych kasz, czyli 2:1 (dwie szklanki wody na jedną szklankę kaszy). Gotujemy wodę, wrzucamy kaszę, z dodatkiem soli oraz łyżki oleju. Gdy woda wsiąknie w ziarno, po około 15 minutach, wyłączamy źródło ciepła i przykrywamy garnek na kilka minut. Smacznego! 5

6 TEMAT NUMERU 6

7 SZCZEPIONKI WOKÓŁ TEMATU SZCZEPIONEK w ostatnich latach narosło wiele mitów i kontrowersji. Które ze zgłaszanych obaw mają podstawy, a które należy włożyć między bajki? Tekst: dr n. med. Małgorzata Sodolska Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii UM w Łodzi CCO TO JEST SZCZEPIONKA I JAKIE SĄ JEJ TYPY? Szczepionka to w dużym uproszczeniu wyrób medyczny, który poprzez pobudzenie układu immunologicznego powoduje wytworzenie odporności, a tym samym ochronę przed konkretnym patogenem wywołującym chorobę. Szczepionka może być skierowana przeciwko wirusowi, bakterii lub alergenom niepatogennym, czyli takim, które nie wywołują choroby. Tego rodzaju szczepionki stosuje się na przykład w odczulaniu. W szczepionce znajdują się antygeny czynników chorobotwórczych (jeden lub kilka), czyli substancje, które po wstrzyknięciu do organizmu człowieka powodują wytworzenie przeciwciał przeciwko tym antygenom. Obecność przeciwciał oznacza wytworzenie odporności na dany czynnik chorobotwórczy (czyli patogen). Spośród różnych rodzajów szczepionek wyróżniamy: Szczepionki żywe, atenuowane to taki rodzaj szczepionek, w których patogen (dotyczy to głównie wirusów) jest żywy, ale pozbawiony zdolności wywołania TEMAT NUMERU >> 7

8 TEMAT NUMERU >> TEMAT NUMERU choroby. Zalicza się do nich szczepionki przeciwko wirusom odry, świnki, różyczki i ospy wietrznej oraz szczepionkę przeciwko gruźlicy. Ich dużą zaletą jest fakt, iż naśladują chorobę, ale jej nie wywołują, przez co odpowiedź immunologiczna organizmu jest bardzo wysoka. Tego rodzaju szczepionek nie można jednak stosować u osób z upośledzoną odpornością (np. przy infekcji wirusem HIV lub przy chemioterapii), ponieważ istnieje potencjalne ryzyko, że patogen, mimo że atenuowany, mógłby wywołać chorobę. Szczepionki inaktywowane w nich patogen jest zabity, przez co siła takiej szczepionki jest niższa od siły szczepionki zawierającej patogen atenuowany. Dotyczy to szczepionki m.in. przeciwko durowi brzusznemu. Toksoidy szczepionki zawierające inaktywowaną toksynę bakteryjną, np. tężcową. Szczepionki podjednostkowe zawierają tylko wybrane fragmenty patogenów, np. szczepionka przeciwko grypie lub WZW B. CZY BEZ SZCZEPIENIA MOŻNA NABYĆ ODPORNOŚĆ? Tak. Przebycie choroby powoduje nabycie odporności, co więcej może być ona nawet skuteczniejsza niż cykl szczepień. Jednak rozwinięcie się choroby może spowodować ciężkie, nieuleczalne powikłania, ze śmiercią włącznie. Konsekwencje braku szczepienia mogą być niezwykle poważne. Na przykład ospa wietrzna może wywołać ciężkie zapalenie płuc z jego odległymi powikłaniami, a infekcja wirusem polio, w wyniku trwałego uszkodzenia układu nerwowego, prowadzi do porażenia kończyn. Zakażenie świnką może doprowadzić do głuchoty, zapalenia trzustki lub niepłodności u mężczyzn. Naturalne przebycie infekcji bakterią Haemophilus influenzae (Hib) wywołującą zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych może spowodować trwałe uszkodzenie mózgu. CZY WIESZ, ŻE... dzięki szczepieniom udało się całkowicie wyeliminować wirusa ospy prawdziwej na świecie. Ostatnie zachorowanie odnotowano w 1978 roku. Szczepionkę przeciwko ospie odkrył Edward Jenner. Gdyby wszyscy byli zaszczepieni np. przeciwko różyczce lub odrze, to choroby te, podobnie jak ospa prawdziwa, przestałyby istnieć. Dzięki szczepieniom uzyskuje się nie tylko ochronę przed samymi chorobami, ale również przed ich powikłaniami. 8 Propagatorzy naturalnego przechodzenia chorób zakaźnych nie posiadają wiedzy lub nie biorą pod uwagę faktu, jak tragiczne w skutkach mogą być te choroby. Fakty dotyczące szczepionek: Adiuwanty to substancje, które powodują lepszą odpowiedź immunologiczną na szczepienie. Do głównych adiuwantów należy glin i jego związki. Szczepionki zawierają ich śladowe ilości i podawane są incydentalnie, natomiast glin jest wszechobecny w spożywanych produktach i wodzie. Zatem adiuwanty u osób szczepionych nie stanowią zagrożenia. Autyzm szczepionki nie wywołują autyzmu. Żadne badania tego nie potwierdziły, pomimo że codziennie na świecie są szczepione miliony osób (głównie dzieci). Angielski lekarz, który wysunął taką teorię (autyzm, jak również zapalenie błony śluzowej jelita miały być konsekwencją szczepienia przeciwko odrze, śwince i różyczce MMR), został pozbawiony prawa wykonywania zawodu. Prace, które opublikował, okazały się kłamstwem i mistyfikacją. Swoje poglądy głosił z pobudek czysto finansowych, aby móc wprowadzić na rynek odpłatne nowe testy diagnostyczne. Omdlenie najczęściej wynika ze stanu emocjonalnego związanego ze szczepieniem. W rzadkich sytuacjach może być ono elementem reakcji alergicznej. W większości przypadków omdlenia raportowano u nastolatków w wieku od 11. do 18. roku życia. Dlatego zaleca się, aby osoba, u której wykonano szczepienie, pozostawała pod opieką medyczną przez kolejne min od zaszczepienia. Zespół Guillaina-Barrégo to choroba autoimmunologiczna, której skutkiem jest powstanie przeciwciał przeciwko własnym włóknom nerwowym. Chorobę może wywołać infekcja bakteryjna lub wirusowa, natomiast nie potwierdzono, aby mogła ją wywołać jedna ze szczepionek przeciwko meningokokom. Tiomersal to etylowa pochodna rtęci, która jest stosowana w szczepionkach jako substancja konserwująca. Wykazano, że u osób podatnych może ona wywołać odczyn alergiczny, natomiast nie ma żadnego wpływu na wystąpienie autyzmu. W Polsce jedyną szczepionką zawierającą ten związek jest DTP. Zastosowanie w szczepionkach tiomersalu nie ma żadnego wpływu na zdrowie człowieka w przeciwieństwie do spożywania ryb hodowanych w zanieczyszczonej rtęcią wodzie (np. suma rekiniego zwanego potocznie pangą). Szczepionki są jednymi z najbezpieczniejszych preparatów medycznych, ponieważ przed dopuszczeniem do użycia podlegają rygorystycznym badaniom i testom, które nierzadko trwają nawet kilkanaście lat. JAKIE SĄ TYPOWE DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE WYSTĘPUJĄCE PO SZCZEPIENIACH? Po każdej szczepionce mogą wystąpić działania niepożądane. Typowymi takimi objawami są: ból, niewielki obrzęk i zaczerwienienie w miejscu wkłucia; stan podgorączkowy do 38 C utrzymujący się do 48 godzin od zaszczepienia; ból lub zawroty głowy; uczucie zmęczenia; brak apetytu. Objawy te najczęściej ustępują w ciągu godzin. Bardzo rzadko może dojść do typowej reakcji alergicznej, jeżeli osoba szczepiona jest uczulona na którykolwiek ze składników szczepionki. Z tego względu po każdym szczepieniu należy pozostać pod nadzorem medycznym przez kolejne 20 min. Po tym okresie prawdopodobieństwo wystąpienia reakcji alergicznej jest bardzo małe. W przypadku niektórych szczepionek żywych, w nielicznych wypadkach (poniżej 5 proc.) w okresie od 1 do 2 tygodni po zaszczepieniu może wystąpić gorączka z towarzyszącymi jej drgawkami. Drgawki w przebiegu gorączki nie stanowią zagrożenia neurologicznego dla dziecka.

9 CZY DUŻA ILOŚĆ SZCZEPIEŃ MA NEGATYWNY WPŁYW NA UKŁAD IMMUNOLOGICZNY? Nie. Obecnie coraz częściej stosuje się tzw. szczepionki skojarzone, tzn. jedną szczepionkę (czyli jedno ukłucie) chroniącą przed kilkoma chorobami. Dzięki takim szczepionkom dziecko szybko otrzymuje ochronę, a dodatkowo przeżywa mniejszy stres związany z ilością ukłuć. Rodzące się dziecko narażone jest na dziesiątki tysięcy obcych antygenów obecnych w środowisku, dlatego podanie kilku dodatkowych antygenów przeciwko wybranym chorobom nie ma żadnego negatywnego wpływu na jego układ odpornościowy. DLACZEGO NA GRYPĘ TRZEBA SZCZEPIĆ SIĘ CO ROK? Wirus grypy ulega ciągłym mutacjom. Z tego względu przeciwciała, które powstały podczas poprzedniego szczepienia nie są już skuteczne przeciwko nowemu szczepowi wirusa. DLACZEGO NIE MA SZCZEPIONKI PRZECIWKO WIRUSOWI HIV? HIV ma bardzo złożoną budowę i ulega ciągłym mutacjom, dlatego wciąż trwają badania nad opracowaniem skutecznej szczepionki przeciwko temu wirusowi. 9 Szczepionki są jednymi z najbezpieczniejszych preparatów medycznych, ponieważ przed dopuszczeniem do użycia podlegają rygorystycznym badaniom i testom, które nierzadko trwają nawet kilkanaście lat. CZY PRZECIWNICY SZCZEPIONEK MAJĄ RACJĘ? Nie. W samych Stanach Zjednoczonych corocznie wykonuje się ponad 10 milionów szczepień u dzieci poniżej pierwszego roku życia. Dołączając do tych danych ilość szczepień dokonanych w pozostałych krajach oraz wszystkie grupy wiekowe, okazuje się, że rocznie wykonuje się u ludzi setki milionów szczepień. Pomimo tak ogromnej liczby szczepionek stosowanych od wielu lat, jak do tej pory wszystkie informacje sugerujące ich szkodliwy wpływ na jakiekolwiek odległe i nieodwracalne powikłania okazały się nieprawdziwe. Brak regularnych szczepień lub ich unikanie jest przyczyną wielu zgonów. Według Światowej Organizacji Zdrowia w 2012 roku na całym świecie tylko z powodu powikłań odry umierało co godzinę 12 dzieci łącznie zmarło ich aż 122 tys. Główną przyczyną śmierci wśród kilkulatków jest odra, mimo obecności skutecznej i taniej szczepionki. Dzięki tej szczepionce zachorowalność na odrę na świecie w latach między 2000 a 2012 spadła o 78 proc. Propagatorzy naturalnego przechodzenia chorób zakaźnych nie posiadają wiedzy lub nie biorą pod uwagę faktu, jak tragiczne w skutkach mogą być te choroby. Powszechna opinia, iż osoby, które się nie zaszczepiły i nie chorowały, mają naturalną wrodzoną odporność przeciwko danej chorobie, jest nieprawdą. W większości przypadków brak zachorowań wynika z faktu, iż osoby te przebywają w środowisku osób zaszczepionych, a przez to ilość krążących patogenów wywołujących chorobę jest niska. Sytuacja taka nosi nazwę oporności grupowej (lub populacyjnej). Samo wystąpienie odczynu poszczepiennego, czyli objawów medycznych związanych z podaniem szczepionki, nie jest tożsame ze szkodliwością szczepionki.

10 STREFA ZDROWIA 30+ ALS STWARDNIENIE BOCZNE ZANIKOWE PRZYCZYNA JEGO WYSTĄPIENIA NIE JEST ZNANA, a do głównych objawów zalicza się osłabienie mięśniowe, uczucie mrowienia oraz częste skurcze. Niestety, na stwardnienie boczne zanikowe nadal nie ma skutecznego leku, a większość osób zmagających się z tą chorobą umiera w ciągu zaledwie kilku lat od usłyszenia diagnozy. Tekst: dr n. med. Katarzyna Połatyńska Klinika Neurologii ICZMP w Łodzi SStwardnienie boczne zanikowe (Amyotrophic lateral sclerosis ALS) to nieuleczalna i postępująca choroba neurodegeneracyjna, która dotyka włókien nerwowych w mózgu i rdzeniu kręgowym. Atakuje grupę tzw. włókien nerwowych ruchowych, czyli tych, które odpowiadają za zamierzony (zależny od naszej woli) ruch mięśni. Włókna ruchowe biegną z mózgu przez rdzeń kręgowy aż do mięśni szkieletowych. Choroba degeneracyjna powoduje obumieranie tych włókien, przez co w sposób trwały zostaje uszkodzona możliwość kontroli ruchu mię- Ice Bucket Challenge? Ice Bucket Challenge to stworzona w 2012 roku akcja promująca wiedzę oraz zbieranie datków na badania w kierunku ALS. Jednym z pierwszych jej inicjatorów stał się amerykański gracz baseballu, u którego stwierdzono ALS. Celem akcji było wywarcie na uczestnikach takiego samego odczucia, z jakim boryka się chory, czyli uczucia zimna, paraliżu mięśni i niemożności wykonania jakiegokolwiek ruchu, poprzez wylanie sobie na głowę wiadra zimnej wody z lodem. Po wylaniu wody należało w ciągu 24 godzin zasilić konto fundacji datkiem pieniężnym, a także nominować kolejne osoby do wzięcia udziału w akcji. W 2014 roku ruch ten w mediach społecznościowych przybrał formę skomercjalizowanego łańcuszka szczęścia, gdzie na pierwszy plan wysunęła się autopromocja własnej osoby, a nie szczytny cel, któremu ta inicjatywa miała służyć. 10 śni przez ośrodkowy układ nerwowy. Brak pobudzania mięśni ze strony układu nerwowego powoduje, że zanikają. Porażenie dotyczy wszystkich mięśni poprzecznie prążkowanych, również tych odpowiadających za ruchy klatki piersiowej oraz połykanie. JAKA JEST PRZYCZYNA ALS? W proc. przyczyna ALS nie jest znana, ale najczęściej rozważane są następujące hipotezy: o podłożu wirusowym, autoimmunologicznym oraz związane z procesami zachodzącymi podczas starzenia się organizmu czy zwiększenia wytwarzania wolnych rodników tlenowych, które przyczyniają się m.in. do rozwoju chorób. Natomiast w 5 10 proc. uwarunkowana jest genetycznie i przebiega rodzinnie. W takich przypadkach choroba ta dziedziczona jest dominująco, co oznacza, że istnieje 50-procentowe prawdopodobieństwo, iż odziedziczy ją potomstwo chorego. Trwające cały czas badania wykazały, że osoby z ALS zazwyczaj mają wyższe stężenie w mózgu glutaminianu, będącego jednym

11 z tzw. neuroprzekaźników. Choroba ta może również częściej występować u palaczy tytoniu oraz u osób mających przez dłuższy czas stały kontakt z toksycznymi substancjami chemicznymi lub metalami ciężkimi (np. rtęcią lub ołowiem). W JAKIM WIEKU MOŻE WYSTĄPIĆ ALS? Stwardnienie boczne zanikowe zwykle ujawnia się między 40. a 70. rokiem życia, średnio około 55. roku życia, ale może również wystąpić u osób młodszych. Około 20 proc. częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet. AMADERM_205x148.pdf :22 JAKIE SĄ OBJAWY? We wczesnym etapie choroba objawia się w różny sposób i czasem jej symptomy mogą być niedostrzegane lub bagatelizowane. Do objawów tych zalicza się m.in.: osłabienie mięśniowe w obrębie dłoni ( niezdarność ), ramion lub kończyn dolnych ( potykanie się ), osłabienie mięśniowe podczas mowy ( mamrotanie ), zaburzenia oddychania lub połykania; kurcze mięśniowe, uczucie mrowienia; trudności w utrzymaniu prostej postawy ciała lub w uniesieniu ramion do góry. Zwykle objawy zaczynają się od dłoni i stóp, a następnie dotykają dalszych części ciała. Choroba ta najczęściej nie zakłóca funkcji jelita ani pęcherza moczowego. Nie dochodzi także do zaburzeń czucia oraz zachowane zostają wszystkie funkcje umysłu, chociaż czasami może rozwinąć się otępienie. JAKIE JEST ROKOWANIE? Rokowanie jest niestety złe. Mniej więcej połowa osób ze stwierdzonym ALS przeżywa jedynie od 3 do 5 lat od momentu postawienia diagnozy. Około 20 proc. chorych żyje dłużej niż 5 lat, a tylko niecałe 10 proc. osób przeżywa dłużej niż 10 lat. Dłuższe przeżycie ludzie z ALS zawdzięczają głównie niezwykle żmudnej i całodobowej opiece medycznej. REKLAMA JAK SIĘ LECZY ALS? Na stwardnienie boczne zanikowe nie ma leku. Dostępny preparat ryluzolu działa jedynie wspomagająco przez hamowanie procesów degeneracyjnych przebiegających z udziałem glutaminianu, ale mechanizm działania nie jest do końca jasny. Lek ten może częściowo przedłużać życie lub opóźniać konieczność mechanicznej wentylacji płuc. Trwające prace nad wykorzystaniem komórek macierzystych są na razie wyłącznie w fazie badań eksperymentalnych. Stwardnienie boczne zanikowe leczy się objawowo w celu złagodzenia dolegliwości wynikających z zaburzeń oddychania i połykania to właśnie problemy z samodzielnym oddychaniem są główną przyczyną śmierci chorych. Wraz z postępem choroby pacjenci wymagają zwykle wentylacji mechanicznej oraz karmienia bezpośrednio do żołądka. Czas przeżycia zależy również od rehabilitacji, chroniącej przed powstawaniem odleżyn oraz od pojawiających się infekcji ogólnych. 11

12 STREFA ZDROWIA 30+ CZAS NA BIAŁE SZALEŃSTWO NARCIARSTWO, jazda na łyżwach czy snowboard dostarczają adrenaliny, redukują stres, a także dotleniają organizm. Warto jednak odpowiednio wcześnie przygotować się do sezonu zimowego, aby uniknąć niepotrzebnych kontuzji. Tekst: Robert Musiał ĆĆwiczenia na świeżym powietrzu doskonale wpływają na układ krwionośny, który jest odpowiedzialny między innymi za prawidłowe dotlenienie mózgu. Sporty zimowe to bardzo dobry sposób na odprężenie całego ciała oraz zredukowanie poziomu stresu. Zimą nasz organizm jest bardziej narażony na osłabienie kondycji fizycznej i psychicznej, dlatego aktywność fizyczna ma tak szczególne znaczenie. Pomaga nie tylko utrzymać właściwą sylwetkę, ale jest też doskonałym sposobem na spędzenie wolnego czasu w gronie znajomych lub rodziny. ZANIM RUSZYMY NA STOK Nim rozpoczniemy uprawiać sporty zimowe, powinniśmy odpowiednio się do tego przygotować. Przede wszystkim warto popracować nad kondycją kilka tygodni wcześniej dobrze jest parę razy w tygodniu przez 30 minut uprawiać wybrany przez siebie sport z grupy cardio. Może to być jazda na rowerze, bieganie, pływanie czy nawet skakanie na skakance. Dzięki takim treningom podczas szusowania na stoku czy biegów narciarskich unikniemy zadyszki. Warto również znaleźć czas na ćwiczenia wzmacniające i rozciągające, dzięki którym mięśnie staną się silniejsze. Program treningowy powinien pobudzać do pracy mięśnie nóg, brzucha, kręgosłupa oraz ramion. Dieta to także ważny element, o który należy zadbać. Dobrze skomponowana może uchronić organizm przed infekcjami i chorobami, dlatego powinny się w niej znaleźć: chude mięso i nabiał, kasze, ryż i makaron z pełnego ziarna oraz warzywa i owoce. NARCIARSTWO ZJAZDOWE To najpopularniejsza zimowa dyscyplina sportu. Oczywiście nauka jazdy musi trochę potrwać, dlatego jeżeli pierwsze podejście będzie nieudane, nie poddawajmy się. Dla osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z narciarstwem, przeznaczone są stoki o łagodnym nachyleniu, czyli tak zwane ośle łączki. Tam będziemy 12

13 mogli nauczyć się poruszać na nartach oraz poznamy technikę zjazdu. Pierwsze kroki najlepiej stawiać pod okiem wykwalifikowanego instruktora, który pomoże nam opanować zasady jazdy. Wbrew pozorom nie jest to trudne, choć niekiedy wymaga dużego samozaparcia i treningów. Poza nauką jazdy bardzo ważne jest skompletowanie odpowiedniego sprzętu. Z racji tego, że jego zakup może mocno nadszarpnąć naszą kieszeń, w początkowym etapie zdecydujmy się na wypożyczenie. Nie ma potrzeby od razu kupować całości, ponieważ może okazać się, że mimo usilnych starań nie staniemy się miłośnikami narciarstwa. Przy większości stoków znajdziemy czynne wypożyczalnie sprzętu. Jeśli po jakimś czasie okaże się, że jazda na nartach stała się naszym hobby, możemy powoli zacząć kompletować kask, buty, gogle. Najbardziej kosztowne narty oraz kijki można zakupić w późniejszym czasie. Poza podstawowym wyposażeniem ważny jest również ubiór. Kombinezon powinien być ciepły, nieprzemakalny i lekki, by nie ograniczać naszych ruchów na stoku. Pamiętajmy o tym, by nie wybierać stoków o mocnym nachyleniu, dopóki nie poczujemy się pewnie z nartami na nogach. SNOWBOARD To równie popularny sport zimowy jak narciarstwo. Jazda na desce wymaga odmiennej techniki niż narty i wbrew pozorom nie jest łatwa. Potrzebna jest także dobra kondycja i elastyczność, dlatego snowboard poleca się raczej osobom o większej sprawności fizycznej. Istnieją dwie odmiany tego sportu freestyle oraz freeride. Wybór sprzętu uzależniony jest od tego, jakiej odmiany będziemy się uczyli. Podobnie jak w przypadku narciarstwa, naukę jazdy na desce powinniśmy zacząć od bezpiecznych, łagodnych stoków, na których możemy dokładnie poznać technikę. Tutaj także niezbędny będzie odpowiedni strój. Jak w przypadku nart, przygodę z deską lepiej zacząć od wypożyczenia sprzętu, a na jego zakup zdecydować się dopiero, gdy poczujemy, że snowboard stał się naszą pasją. ŁYŻWIARSTWO Jazda na łyżwach to znakomity pomysł na zimową aktywność. Jedną z jej zalet jest dostępność nie trzeba wyjeżdżać daleko w poszukiwaniu dobrze przygotowanych stoków, a lodowiska znajdują się niemal w każdym mieście. Poza tym na łyżwach może jeździć praktycznie każdy technika nie jest trudna do opanowania, jednak jako początkujący musimy nastawić się na to, że pierwsze treningi mogą zakończyć się upadkiem na taflę lodu. By zniwelować ewentualne wypadki, wybierzmy się w miejsce, w którym będziemy mogli poprosić o pomoc instruktora. Zakup łyżew jest mniejszym wydatkiem niż nabycie nart czy deski do snowboardu, jednak obecnie przy prawie każdym lodowisku można znaleźć wypożyczalnię. Pamiętajmy także o naszym bezpieczeństwie wybierajmy jedynie kryte lodowiska lub specjalne miejsca, w których takie lodowisko zostało otwarte. NARCIARSTWO BIEGOWE Narciarstwo biegowe nie wymaga takich umiejętności i przygotowań jak szusowanie na stokach. W dodatku można je uprawiać w parkach i miejskich lasach nie potrzeba wyciągów, dobrze przygotowanych tras ani tym bardziej stromych stoków. Wystarczy kilkunastocentymetrowa warstwa śniegu. Wielkie umiejętności nie są istotne. Po jednym dniu każdy będzie się przemieszczał na nartach biegowych, jeśli jeszcze nie wprawnie, to na pewno skutecznie. Jest to sport zdrowy i bezpieczny, a przy tym pomaga spalać kalorie ( kcal na godzinę) znacznie szybciej niż pływanie czy gra SPALANIE KALORII ZIMĄ Sprawdź, ile kalorii spalisz w ciągu godziny, będąc aktywnym zimą! 550 kcal podejście z sankami pod górę (znacznie więcej, gdy siedzi na nich dziecko), 544 kcal bitwa na śnieżki połączona z bieganiem, 511 kcal zjazd na nartach, 476 kcal szybka jazda na łyżwach, 450 kcal jazda na snowboardzie, 400 kcal jazda na nartach biegowych, 306 kcal odgarnianie śniegu z chodnika przed domem, 238 kcal pomaganie dzieciom w lepieniu bałwana, 204 kcal chodzenie w głębokim śniegu. w tenisa. Rozwija równomiernie wszystkie mięśnie i ćwiczy zmysł równowagi. Bieganie spodoba się najmłodszym, bo jest łatwe do opanowania. Dużo osób naukę narciarstwa rozpoczyna właśnie od spacerów na nartach biegowych. Gdy nauczymy się utrzymywać równowagę na wąskich deskach, będziemy mieć mniej kłopotu z jej utrzymaniem na szerokich i ciężkich zjazdówkach. DZIECI A SPORTY ZIMOWE Już przedszkolaki całkiem dobrze radzą sobie na stoku czy lodowisku i bardzo szybko się uczą. Trzeba tylko kupić lub wypożyczyć odpowiedni sprzęt i wiedzieć, jak zachęcić (a nie zniechęcić) małego sportowca. Jeśli twoje dziecko jest ruchliwe, wszędzie go pełno, a do tego lubi pląsać w rytm muzyki, warto wybrać się z nim na łyżwy. Na krytym lodowisku dziecko może jeździć przez cały rok i nie potrzeba do tego mroźnej zimy. Pierwsze kroki na łyżwach może postawić już cztero-, pięciolatek. Wcześniej jest to niewskazane ze względu na zbyt delikatne stawy. Znacznie łatwiej jest o ich przeciążenie lub uraz. Podobnie jest z nartami czy snowboardem już 7-letnie dzieci świetnie adaptują się na stokach. Warto zatrudnić instruktora, aby nasza pociecha od początku poznawała właściwe techniki jeżdżenia. Bardzo ważny jest odpowiedni strój ciepły, ale lekki i nieograniczający ruchów oraz koniecznie kask! Dzięki niemu nasze dziecko będzie na stoku bezpieczne.

14 STREFA ZDROWIA 30+ Z KIEDY BOLĄ NADGARSTKI ZACZYNA SIĘ DOŚĆ NIEWINNIE. Nagle budzisz się w nocy z powodu dokuczliwego bólu, drętwienia i mrowienia rąk, a rano z trudem unosisz filiżankę z kawą czy talerzyk. Reaguj to może być zespół cieśni nadgarstka. Tekst: Anita Zuchora Zespół cieśni nadgarstka (ZCN) to zaburzenie funkcji nerwu pośrodkowego w następstwie przewlekłego ucisku. Każda praca, która wymaga ciągłego powtarzania tych samych ruchów, szczególnie przy nadmiernym zgięciu lub wyprostowaniu nadgarstków, sprzyja występowaniu tego schorzenia. W okolicy nadgarstka, po wewnętrznej stronie dłoni przebiega nerw pośrodkowy nervus medianus. Jest dość ciasno umieszczony w kanale, który tworzą trzy kości nadgarstka i więzadło. Szczególne położenie tego nerwu powoduje, że może on być łatwo podrażniony. W ponad 90 proc. przyczyną pojawienia się zespołu cieśni nadgarstka jest przeciążenie ręki w wyniku wykonywania stale powtarzających się czynności. Może to być wielogodzinne pisanie na klawiaturze komputera, gra na instrumencie, ale także prace domowe czy forsowna jazda na rowerze. W pozostałych kilku procentach powodem choroby mogą być m.in. źle wygojone złamania lub zwichnięcia, zmiany zwyrodnieniowe lub zaburzenia hormonalne. Kobiety chorują na cieśń nadgarstka trzy razy częściej niż mężczyźni, a dolegliwości dotyczą na ogół ręki dominującej. OBJAWY CIEŚNI NADGARSTKA Częstymi objawami zespołu cieśni nadgarstka jest wybudzający ze snu ból i drętwienie palców (kciuka, wskazującego, środkowego i części serdecznego). Wprawdzie we wczesnym stadium choroby zdarza się to stosunkowo rzadko, jednak w późniejszym okresie dolegliwości pojawiają się częściej, czasem wielokrotnie w ciągu nocy, a ból promieniuje do przedramienia lub nawet barku. W drugim stadium drętwienie i ból występują także w dzień, zwłaszcza w trakcie wysiłku, np. podczas prowadzenia samochodu czy jazdy na rowerze. Słabnie sprawność manualna przy czynnościach wymagających precyzji, takich jak szycie, obieranie warzyw czy robienie makijażu. W trzecim stadium zespołu cieśni nadgarstka wcześniejsze objawy nasilają się oraz dodatkowo pojawiają 14

15 CZY WIESZ, ŻE... przyczyną zespołu cieśni nadgarstka może być także niedobór witamin B 6 i B 12. Osoby zagrożone tą dolegliwością powinny jeść pokarmy bogate w te witaminy: mięso, ryby, pełnoziarniste płatki i pieczywo, szpinak, ziemniaki i banany. Ale uwaga, przedawkowanie witaminy B 6 może wywołać objawy przypominające zespół cieśni nadgarstka, czyli drętwienie i mrowienie rąk. się zaniki mięśniowe. Niektórym osobom może się jednak wydawać, że choroba ustępuje, ponieważ bolesne drętwienie palców nocą staje się mniej dokuczliwe. Tymczasem jest to sygnał pogłębiania się zmian degeneracyjnych nerwu pośrodkowego. JAK PRZEBIEGA LECZENIE? Do rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka ortopeda nie potrzebuje specjalistycznej aparatury. Lekarz wykonuje jeden z prostych testów, np. Tinela, który polega na delikatnym opukiwaniu nadgarstka. Podrażniony w ten sposób nerw pośrodkowy powoduje drętwienie palców ręki. Równie łatwo przeprowadzić odwrócony test Phalena. Należy złączyć dłonie, palce powinny być zwrócone do klatki piersiowej, przez co dochodzi do zgięcia grzebietowego nadgarstków. Jeżeli po minucie pacjent odczuwa drętwienie, mrowienie lub ból prawdopodobnie są one spowodowane uciskiem na nerw. Można również wykorzystać aparat do mierzenia ciśnienia. Na nadgarstek zakładamy mankiet, pompujemy go do 50 mm Hg i utrzymujemy to ciśnienie przez minutę. Ból lub drętwienie potwierdzą występowanie schorze- nia. Gdyby specjalista miał wątpliwości, może zlecić EMG elektromiografię, czyli badanie szybkości przewodzenia nerwu pośrodkowego. Pozwala ono precyzyjnie odróżnić zespół cieśni nadgarstka od innych chorób, które dają podobne objawy, np. polineuropatii. Jeśli trafimy do ortopedy w początkowym stadium choroby, być może wystarczy leczenie nieoperacyjne. Polega ono na krótkotrwałym unieruchamianiu ręki w ortezie w celu zlikwidowania obrzęku i stanu zapalnego ścięgien, przyjmowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych, fizykoterapii z zastosowaniem jonoforezy, ultradźwięków lub prądów TENS. Niekiedy do kanału nadgarstka inicjuje się sterydy, które likwidują stan zapalny, ale uszkadzają jednocześnie przerośnięte pochewki ścięgien, co wydłuża rekonwalescencję. OPERACJA NADGARSTKA Gdy mimo trwającego leczenia nie nastąpi poprawa lub dolegliwości powrócą, ortopeda zaleci zabieg polegający na zwiększeniu przestrzeni w kanale nadgarstka przez przecięcie więzadła poprzecznego. W tym przypadku okres rekonwalescencji trwa najczęściej od 3 do 4 miesięcy. Operację przeprowadza się metodą otwartą lub endoskopową. W pierwszym przypadku cięcie wykonuje się na nasadzie dłoni. Może być dość długie (2 4 cm), gdy istnieje konieczność rozszerzenia zabiegu, np. o usunięcie zapalnej ziarniny, lub krótkie (1 1,5 cm), jeśli tylko przecina się więzadło. W tym drugim przypadku operacja trwa zaledwie kilka minut, a rehabilitacja nie jest potrzebna. W obydwu przypadkach stosuje się tylko znieczulenie miejscowe ĆWICZ NADGARSTEK Jeżeli spędzasz przy komputerze wiele godzin lub wykonujesz inne powtarzalne czynności męczące twoje ręce i barki, po każdej godzinie pracy rób proste ćwiczenia: Wyciągnij ręce nad głowę, złap lewą ręką prawy łokieć, pociągnij go w kierunku przeciwległego ramienia i trzymaj tak przez kilka sekund. Powtórz to samo ćwiczenie z drugą ręką; Unieś prawe ramię powyżej głowy i chwyć za lewe ucho. Przeciągnij głowę w kierunku prawego barku na 10 sekund. Zrób to samo z drugą ręką; Spleć palce rąk na karku. Nie podnosząc ramion, łagodnie staraj się przesuwać łokcie do tyłu. Wytrzymaj w tej pozycji przez pięć sekund lub więcej; Złap się za uszy. Trzymaj prosto głowę i szyję. Rób kółka obydwoma barkami do przodu i do tyłu. Zrób po pięć kółek w każdym kierunku; Rozluźnij ręce, masuj i prostuj palce, zginaj i prostuj nadgarstki, zaciskaj i otwieraj pięści. lub usypia pacjenta zaledwie na kilka minut. Jedynie parę minut trwa także operacja wykonana mniej inwazyjną metodą endoskopową, podczas której przez małe nacięcie wprowadza się minikamerę połączoną z nożem. Rekonwalescencja po tym zabiegu jest krótsza, ponieważ cięcie wykonuje się na spodniej części nadgarstka, co wiąże się z mniejszym uszkodzeniem tkanek. Rana szybciej się goi, blizna jest mniej bolesna, a proste ruchy, takie jak przy jedzeniu czy ubieraniu, można wykonywać już następnego dnia po zabiegu. Czas powrotu do pracy zależy od zastosowanej metody leczenia oraz wykonywanego zawodu i wynosi od 4 tygodni dla pracy biurowej do ponad 2 miesięcy przy ciężkiej pracy fizycznej. Przerwa w pracy na komputerze powinna wynosić co najmniej półtora miesiąca. 15 Częstymi objawami zespołu cieśni nadgarstka jest wybudzający ze snu ból i drętwienie palców.

16 STREFA ZDROWIA MAMY I DZIECKA PRZEGRZEWANIE DZIECI WBREW POWSZECHNEJ OPINII to nie wychłodzenie, a przegrzanie organizmu jest najczęstszą przyczyną przeziębień wśród dzieci. Przegrzewanie jest niebezpieczne i może prowadzić nawet do hipertermii. Tekst: Marta Kruszyńska J Jak pani może tak ubierać dziecko?, Dlaczego to dziecko nie ma czapki?, Nie założyła pani maleństwu skarpetek? takie komentarze często padają z ust osób starszych pod adresem młodych rodziców. Podyktowane są zapewne troską i doświadczeniem opartymi na wiedzy sprzed wielu lat małe dzieci marzną i należy je przed tym zabezpieczyć. W rzeczywistości marzną tylko noworodki i niemowlaki, ponieważ ich aktywność fizyczna jest jeszcze bardzo znikoma. Trudno ustalić genezę tych poglądów, ale najprawdopodobniej to pozostałość po tak zwanym ciepłym wychowie. Dawniej, kiedy w domu pojawiało się niemowlę, utrzymywano w jego pokoju temperaturę powyżej 25 stopni. Istniało bowiem przekonanie, że dziecko, które nie porusza się zbyt aktywnie, wychładza się szybciej. A poza tym kilkadziesiąt lat temu, ze względu na inne technologie ogrzewania, w domach bywało po prostu zimno. HIPERTERMIA Lekarze pediatrzy często z konsternacją obserwują ilość warstw, które tworzą okrycie wierzchnie dziecka zjawiającego się na wizytę w przychodni, zwłaszcza w okresie jesienno- -zimowym. Niektóre dzieci owijane są w kołdrę lub koc, a pod tym jeszcze ubrane w kombinezon, sweter, rajstopki. Maluchy są zgrzane, rozdrażnione, często wręcz mokre od potu. Skóra dziecka nie potrafi jeszcze właściwie odprowadzać ciepła, pory zatykają się wówczas wydzieliną i powstają charakterystyczne wypryski zwane potówkami, których obecność na skórze jest ściśle związana z przegrzewaniem. Dlaczego rodzice ubierają dzieci za ciepło? Najczęściej przyczyna leży w braku wiedzy. Faktem jest, że dziecko nie ma ustabilizowanych mecha- nizmów termicznych, niemniej serce dziecka bije do dwóch razy szybciej niż serce osoby dorosłej. U dzieci w wieku 2 10 lat bije ono w rytmie uderzeń na minutę, u mniejszych dzieci może dochodzić nawet do 140 uderzeń. Oznacza to, że dzieci w rzeczywistości nie marzną wcale tak szybko, jak się może wydawać. Zjawisko to obserwujemy np. nad morzem czy nad jeziorem, kiedy przy temperaturze wody C dorośli nie kąpią się, a dzieci czynią to z ochotą. Problem przegrzania u dzieci, zwłaszcza małych (do 2 lat), bardzo często występuje także latem. Wysoka temperatura powietrza i niemożność samodzielnego ochłodzenia mogą skutkować hipertermią, czyli właśnie przegrzaniem CZY WIESZ, ŻE... najwięcej przeziębień, bo nawet 90 proc., jest konsekwencją przegrzania dzieci, a nie ich przemarznięcia! Dzieci ubierane za grubo, z ograniczoną możliwością ruchów czy przebywające w niewietrzonych, zbyt intensywnie ogrzewanych pomieszczeniach, są bardziej podatne na infekcje, zwłaszcza wirusowe. 16

17 organizmu. To niebezpieczny stan, który może doprowadzić do udaru cieplnego, a w dalszej konsekwencji do śmierci. Temperatura ciała rośnie z powodu przegrzania, którego przyczyną jest zbyt wiele warstw odzieży, brak ruchu oraz wysoka temperatura otoczenia. U osób dorosłych do przegrzania organizmu może dojść natomiast w czasie gorących kąpieli wodnych i parowych, podczas przebywania w dusznej, wilgotnej i gorącej atmosferze (np. w hutach, kuźniach, pralniach) lub przy nadmiernym wysiłku fizycznym. Przyczyną hipertermii mogą być również czynniki wewnętrzne zaburzenia termoregulacji w wyniku przyjmowania leków (np. moczopędnych bądź rozszerzających naczynia) i współistniejących chorób (takich jak cukrzyca lub choroby serca). OBJAWY PRZEGRZANIA W czasie przegrzania dochodzi do kumulacji ciepła w organizmie, a jego zdolność do naturalnego ochładzania przez pocenie spada. Charakterystyczne dla przegrzania są: uczucie gorąca, zlanie potem, suchość skóry oraz przekrwienie twarzy. Często towarzyszą również inne objawy: silny ból i zawroty głowy, zaburzenie oddychania, wymioty i nudności, senność. Mogą pojawić się również przyspieszenie akcji serca, podwyższona temperatura ciała (nawet do 41 C), obrzęki na stopach i w okolicach kostek bądź potówki na ciele. Przegrzanie organizmu może wystąpić też w trakcie choroby, podczas której pojawia się wysoka gorączka. JAK REAGOWAĆ? W każdym przypadku należy natychmiast ochłodzić ciało przez zimne lub lodowe kompresy na głowę, zanurzanie ciała w chłodnej (ale nie zimnej!) wodzie oraz podawanie płynów. Gorączkę trzeba zbijać również farmakologicznie. W przypadku, kiedy temperatura ciała nie spada oraz jeśli pojawiły się drgawki, należy niezwłocznie udać się z dzieckiem do szpitala. Jak postępować, by u dziecka nie dopuścić do przegrzania? Oto kilka wskazówek: Ubieraj dziecko zgodnie z warunkami panującymi na zewnątrz, a nie na podstawie kalendarza; REKLAMA W przypadku niższych temperatur ubieraj pociechę warstwowo, na tzw. cebulkę; Spacerując na mrozie z dzieckiem, które nie chodzi, osłaniaj mu głowę i uszy, ale nie twarz. Przy temperaturze poniżej -10 C spacer powinien być krótki, do min; Nie okrywaj dodatkowo dziecka przewożonego w wózku, o ile temperatura nie spada poniżej 5 C; Zapewniaj dziecku wystarczającą ilość płynów, najlepiej wody o temperaturze pokojowej oraz naturalnych soków; W czasie upałów podawaj dziecku posiłki podgrzane tylko do temperatury otoczenia; Podczas przebywania na słońcu zawsze osłaniaj głowę dziecka! Małe dzieci powinny spędzać czas pod parasolem, jeżeli to możliwe w przewiewnych miejscach. Jeśeli temperatura otoczenia jest bardzo wysoka, należy zrezygnować z plażowania czy przebywania w nasłonecznionych miejscach; Podczas upałów ubieraj niemowlę tylko w pieluszkę, zaś starsze dzieci w lekką koszulkę i spodnie z bawełny, jedwabiu lub lnu.

18 STREFA ZDROWIA MAMY I DZIECKA KTO POTRZEBUJE ŚWIĘTEGO MIKOŁAJA? BEZ WZGLĘDU NA TO, czy nazywany jest Świętym Mikołajem, Gwiazdorem, czy Dziadkiem Mrozem, brodaty starzec przynoszący w Wigilię prezenty jest potrzebny nam wszystkim. Dlaczego? Ponieważ uosabia okazywanie sobie nawzajem uczuć. Tekst: Anita Zuchora 18

19 ŚŚwięty Mikołaj pod różnymi postaciami i imionami jest obecny w wielu kulturach i w każdej z nich budzi pozytywne skojarzenia. Tylko pozornie najbardziej przywiązane do niego są dzieci. My, dorośli, nawet kiedy przestajemy wierzyć w istnienie dziadka z workiem prezentów, nadal kultywujemy jego obecność i chcemy, żeby wierzyły w niego także nasze dzieci. POWRÓT DO DZIECIŃSTWA Dlaczego? Zapewne z powodu wspomnień z dzieciństwa, które w nas budzi. Dla większości są to miłe chwile kojarzone z prezentami, rodzinnymi wigiliami czy spotkaniami z najbliższymi u dziadków. Każdy zapewne pamięta najwspanialszy prezent właśnie od Świętego Mikołaja. Dzięki takim wspomnieniom przenosimy się na chwilę tam, gdzie wszystko było proste, w przeciwieństwie do świata dorosłych, już nie tak jednoznacznego. Tymczasem Święty Mikołaj uosabia tajemniczą, żyjącą daleko postać, która zna nasze życzenia i potrafi je spełnić. Dlatego nawet jeśli się do tego nie przyznajemy, nawet w dorosłym życiu ciągle czekamy na fantastyczne prezenty pod choinką. Ale dla dorosłych Mikołaj to także okazja do dawania i stwarzania dzieciom oraz najbliższym właśnie tej świątecznej atmosfery, za którą sami tęsknimy. Nie ma bowiem nic przyjemniejszego Każdy z nas w końcu staje przed dylematem, co odpowiedzieć, kiedy dziecko pyta: Czy Święty Mikołaj istnieje naprawdę? Gdzie mieszka? niż obdarowywanie i widok radości na twarzy otrzymującego prezent. Oczywiście, każdy z nas w końcu staje przed dylematem, co odpowiedzieć, kiedy dziecko pyta: Czy Święty Mikołaj istnieje naprawdę? Gdzie mieszka? Skąd wie, co chciałbym dostać na Gwiazdkę? Jak wchodzi do domu i jak się z niego wydostaje? A jak udaje mu się w jednym czasie obdarować wszystkie dzieci na świecie? Wybrnięcie z tej sytuacji nie jest łatwe. MIKOŁAJ DLA DZIECI Istnieje wiele informacji o Świętym Mikołaju, które pomogą nam stworzyć wiarygodną atmosferę wokół jego osoby. To, że mieszka w Laponii, że porusza się po niebie saniami ciągniętymi przez renifery, że potrafi być w wielu miejscach równocześnie, zna pragnienia dzieci i ma wielu pomocników elfy, które wraz z nim przygotowują prezenty. Zawsze możemy też razem z dzieckiem napisać wcześniej list do Mikołaja, żeby nie martwiło się, że nie dostanie tego, o czym marzy. Ale i z tymi uroczymi i wprowadzającymi na czas świąt magiczny nastrój opowieściami powinniśmy uważać i dostosowywać informacje do wieku dziecka. Dwu- czy trzylatek potraktuje je poważnie i będzie wyobrażał sobie sanie Mikołaja na niebie, ale już sześcio-, siedmiolatek może się na nas obrazić za opowiadanie mu niestworzonych historii. Dlatego najlepiej z roku na rok przygotowywać dziecko do informacji, że Święty Mikołaj jest po prostu świąteczną legendą, dzięki której wszyscy się lepiej czują i bawią. Kilkulatek zaczyna interesować się faktem, że Mikołajów jest jednak wielu i pojawiają się w zupełnie nieoczekiwanych miejscach, takich jak przedszkola, sklepy czy restauracje. Doskonałym rozwiązaniem jest przekonanie go, że wszyscy jesteśmy jego pomocnikami. Wtedy na pewno nasze dziecko z chęcią wybierze ze swoich książek i zabawek te, z których już wyrosło i jako ważny pomocnik Mikołaja zaniesie je z rodzicami np. do Domu Dziecka. A jeśli zdarzy się, że ktoś już lekko wątpiącemu maluchowi powie, że Świętego Mikołaja nie ma, wtedy warto usiąść do poważnej rozmowy o głębszym znaczeniu świąt, własnych wspomnieniach związanych z Wigilią i prezentami pod choinką. Bo utrata wiary w Mikołaja może być dla dziecka bolesna. Pamiętajmy też, żeby jak najwcześniej angażować dzieci w przygotowania do świąt. Jeśli będą się odbywały w miłej atmosferze wspólnego gotowania, dekorowania mieszkania 19 FAKTY Z ŻYCIA MIKOŁAJA Według najstarszych wiarygodnych podań człowiek, który przyczynił się do powstania tradycji wizyt Świętego Mikołaja, urodził się ok. roku 270 naszej ery i był biskupem Myry (dziś na terytorium tureckim). Znany był z tego, że rozdawał prezenty; najbiedniejszym dziewczynom szukającym męża dawał posag, a dzieciom na ulicach monety. W kulturze anglosaskiej Santa Claus pojawił się 200 lat temu, kiedy w nowojorskiej gazecie w 1773 roku ukazała się pierwsza opowieść świąteczna z jego udziałem. Święty Mikołaj po raz pierwszy wszedł do domów dzieci przez komin dopiero w 1809 roku, kiedy Washington Irving wydał swoją książkę A History of New York. Amerykański pisarz jako jeden z pierwszych zarzucił wizerunek Mikołaja biskupa, a zamiast tego opisał go jako miłego staruszka z fajką i brodą. Renifery pojawiły się u boku Świętego Mikołaja po wydaniu przez Clementa Moore a poematu A Visit from St. Nicholas w 1822 roku. Opowieść spopularyzowała postać ośmiu reniferów ciągnących sanie brodatego starca. Najstarsze zachowane podobizny Świętego Mikołaja sugerują, że wiele lat temu dziadek z prezentami przedstawiany był w różnokolorowych ubraniach zielonych, fioletowych, niebieskich, a nawet brązowych. Dopiero od początku XIX wieku Święty Mikołaj już na stałe dostał czerwony kubrak. Największy wkład w obecny wizerunek tej postaci miał Haddon Sundblom, który w 1931 roku stworzył ilustracje do kampanii reklamowej Coca-Coli. i choinki, dzieci odczują nastrój świąteczny nie tylko z powodu prezentów, ale właśnie atmosfery, którą wszyscy lubimy. Największym błędem jest bowiem nerwowość, napięcie i odsyłanie ciekawych wszystkiego dzieci z informacją, by nam nie przeszkadzały. W końcu święta służą temu, żeby ten czas poświęcić rodzinie, co nie zawsze udaje się na co dzień. A jeśli będziemy przygotowywać święta w miłej atmosferze wspólnie z dziećmi, nasze latorośle będą miały co wspominać jako osoby dorosłe i w przyszłości postarają się przekazać ten wyjątkowy nastrój swoim potomkom.

20 STREFA ZDROWIA MAMY I DZIECKA ROZSTĘPY SZPECĄCE FIOLETOWE PĘKNIĘCIA NA SKÓRZE, z czasem jaśniejące, najczęściej występujące po ciąży to właśnie rozstępy. Czym właściwie są i jak powstają? Tekst: Marta Kruszyńska IIch łacińska nazwa to striae distensae. Pojawiają się głównie na skórze brzucha, piersi i pośladków w przypadku znacznego wzrostu wagi ciała. Za ich powstawanie odpowiadają zarówno czynniki genetyczne, jak i hormonalne gromadzący się we krwi kortyzol, nazywany również hormonem stresu. Wzmożona produkcja kortyzolu ma miejsce w czasie ciąży, podczas nadmiernego przybierania na wadze, a także w trakcie okresu dojrzewania. Wytworzony w nadmiernej ilości kortyzol wywiera negatywny wpływ na funkcjonowanie komórek (fibroblastów), których celem jest produkcja elastyny i kolagenu, związków nadających skórze właściwości elastyczne. W wyniku nieprawidłowego działania fibroblastów powstają słabe i niepełnowartościowe włókna kolagenowe. Gdy skóra jest rozciągana nadmiernie w stosunku do swoich możliwości, włókna te nie wytrzymują i pękają. Pęknięcie początkowo wygląda jak płytka rana, jest sine, przybiera nieregularne kształty. Po pewnym czasie zasinienie znika, a rozstępy przyjmują barwę cielistą, jaśniejszą jednak niż zdrowa skóra. NIE TYLKO PO CIĄŻY Rozstępy nie są, jak się powszechnie sądzi, przypadłością tylko ciężarnych. Pojawiają się podczas gwałtownej fazy wzrostu u młodzieży ( rok życia), u osób nadmiernie tyjących oraz uprawiających kulturystykę i inne sporty siłowe. Rozstępy bywają rozlane i głębokie, a także subtelne, np. pod kolanami czy w obszarze lędźwi. Ciąża jest specyficznym stanem dla ciała. Rozstępy pojawiają się w ostatnim trymestrze kiedy wzrost wagi dziecka, a jednocześnie przyrost masy ciała mamy, jest najszybszy. Bardzo ważne w profilaktyce powstawania rozstępów jest nawilżanie ciała po każdej kąpieli i używanie kosmetyków wpływających na napięcie naskórka. Kobiety w ciąży powinny jednak zrezygnować z kosmetyków (kremów i peelingów) zawierających substancje czynne, takie jak kofeina, kwasy owocowe AHA oraz kwas salicylowy i jego pochodne. Stosowanie ich jest niewskazane ze względu na ewentualne negatywne oddziaływanie na płód. W ciąży zmienia się także reakcja organizmu i wiele substancji stosowanych na co dzień może prowadzić do uczulenia. Nie znaczy to jednak, że należy całkowicie rezygnować z pielęgnacji. Młode mamy polecają do stosowania w profilaktyce przeciwko rozstępom oliwki dla dzieci lub oliwki wzbogacone olejem arganowym, masło shea oraz kosmetyki zawierające aloes. CZY MOŻNA ZAPOBIEC ROZSTĘPOM? Nie do końca. Naturalnie, podstawą jest utrzymywanie prawidłowej i praktycznie niezmiennej wagi, jednak jest to w większości przypadków niemożliwe. Nie mamy wpływu na tempo rozrostu tkanki mięśniowej np. w trakcie dojrzewania. Zapobieżenie rozstępom zależy od kontrolowania masy ciała i pielęgnacji skóry. W sytuacjach kiedy wiemy, że mogą powstać takich jak ciąża czy ćwiczenia siłowe należy używać kosmetyków nawilżających i natłuszczających. Masaż tymi substancjami może działać ograniczająco na istniejące rozstępy i zapobiegać ich powiększaniu. Powstałych już rozstępów nie można usunąć za pomocą kosmetyków. Pęknięcia włókien kolagenowych są trwałe i nawet najdroższe specyfiki nie są w stanie ich naprawić. Najlepiej zatem nie doprowadzić do sytuacji, aby rozstępy się pojawiły. Warto utrzymywać zdrową sylwetkę, kontrolować wagę ciała oraz stosować zbilansowaną dietę. Przy obciążeniach genetycznych można działać już wcześniej, smarując skórę odpowiednimi substancjami. MEDYCYNA ESTETYCZNA Skutecznym rozwiązaniem problemu rozstępów są zabiegi medycyny estetycznej. Likwidacja rozstępów jest dość kosztowna i wymaga cierpliwości, ale efekty będą widoczne. Radykalnym rozwiązaniem jest operacyjne usunięcie tkanki wypełnionej rozstępami, tzw. plastyka skóry brzucha. Możliwe jest także spłycenie i rozjaśnienie rozstępów przy użyciu lasera lub urządzenia IPL (Intense Pulsed Light). Podczas zabiegu wykonanego w tej technologii wiązka światła pobudza włókna kolagenowe do odtwarzania struktur. Ostatnie osiągnięcia medycyny estetycznej dają do dyspozycji też rozwiązania mniej inwazyjne niż laser, a równie skuteczne kontrolowane mikrouszkodzenia tkanki poprzez jej spalenie (radiofrekwencja lub radiofrekwencja mikroigłowa). Spłycają rozstępy do prawie niewidocznych i wyrównują powierzchnię skóry. Aby zabiegi medycyny estetycznej odniosły odpowiedni skutek, warto przystąpić do nich jak najwcześniej po pojawianiu się rozstępów. 20

Bieganie dla początkujących

Bieganie dla początkujących Bieganie dla początkujących Plan Treningowy PRZYKŁADOWY FRAGMENT Spis treści Wstęp...2 Rola diety...3 Plan Treningowy...5 Zasady treningu:...6 Dni z zalecanym odpoczynkiem lub innym sportem...7 Znaczenie

Bardziej szczegółowo

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! POWIEDZ grypie STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ Jedną z najpowszechniej występujących i wciąż niedocenianych chorób jest grypa, choroba, która w sezonie

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

Przetrwać jesienne choroby

Przetrwać jesienne choroby Przetrwać jesienne choroby Jesień, podobnie jak i wiosna, wyjątkowo sprzyja chorobom. Przedszkolak potrafi w tym okresie kilka razy złapać katar, kaszel i gorączkę. Pamiętaj, by nie szpikować go antybiotykami,

Bardziej szczegółowo

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA Zastosowanie produktu BOTOX /Vistabel 4 jednostki Allergan/0,1 ml toksyna botulinowa typu A w leczeniu zmarszczek pionowych gładzizny czoła Spis treści Co to są zmarszczki

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka

10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka 10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka Krok pierwszy - pełnowartościowa dieta Drogi Rodzicu, prawidłowo dobrana dieta jest podstawowym czynnikiem, który pomoże w zapobieganiu chorobom. Konieczne jest

Bardziej szczegółowo

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania.

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania. Upały Zbyt intensywny wysiłek w czasie gorącego dnia, spędzanie zbyt długiego czasu na słońcu albo zbyt długie przebywanie w przegrzanym miejscu może spowodować uraz termiczny. Aby móc skutecznie zapobiegać

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

Żel antycellulitowy ŻEL ANTYCELLULITOWY. Czym jest cellulit? INFORMACJE OGÓLNE

Żel antycellulitowy ŻEL ANTYCELLULITOWY. Czym jest cellulit? INFORMACJE OGÓLNE Czym jest cellulit? cellulit= skórka pomarańczowa = nierównomierne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, wody i produktów przemiany materii w tkankach skóry, widoczne wgłębienia i guzkowatość skóry, występująca

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka!

Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka! Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka! Data publikacji: 12/08/2014 Wiadome jest, że aby przygotować się do pokonywania długich dystansów, trzeba ćwiczyć nie tylko stosując trening stricte biegowy.

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Pamiętaj o codziennym spożywaniu produktów zawartych w piramidzie! PRODUKTY ZBOŻOWE ( mąki, kasza, ryż, płatki, pieczywo i makarony) Sągłównym

Bardziej szczegółowo

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA Soki 100% naturalne MALINA Sok z malin 100 % jest doskonałym uzupełnieniem codziennej diety. Zawiera bogactwo witamin: C, E, B1, B2, B6, PP oraz minerały: magnez, potas, wapń i żelazo. W jego składzie

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

9 SPOSOBÓW NA ZWIĘKSZANIE ODPORNOŚCI U DZIECKA.

9 SPOSOBÓW NA ZWIĘKSZANIE ODPORNOŚCI U DZIECKA. 9 SPOSOBÓW NA ZWIĘKSZANIE ODPORNOŚCI U DZIECKA. Drodzy Rodzice, gdy wasze dziecko rozpoczyna swoją przygodę z przedszkolem zwykle zaczyna częściej chorować. Jednak zamiast narzekać i walczyć z kolejnymi

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

SEZON ZIMOWY TUŻ TUŻ

SEZON ZIMOWY TUŻ TUŻ Gabriela Maksymowicz skimaxio@wp.pl Nauczycielka wychowania fizycznego ZS Nr 27 Warszawa SEZON ZIMOWY TUŻ TUŻ Jeśli chcecie się dobrze bawić zimą na wyjeździe narciarskim, zacznijcie przygotowania już

Bardziej szczegółowo

Kłamstwa Marii Grela i sprzeczności zawiadomienia o przestępstwie z dnia 20 lipiec 2011.

Kłamstwa Marii Grela i sprzeczności zawiadomienia o przestępstwie z dnia 20 lipiec 2011. Kłamstwa Marii Grela i sprzeczności zawiadomienia o przestępstwie z dnia 20 lipiec 2011. Podkreślenia w dokumencie to: wybrane (łatwe do udowodnienia) kłamstwa sprzeczności z innymi dokumentami inne W

Bardziej szczegółowo

5 kroko w do poprawy szybkos ci uderzeń i wytrzymałos ci rąk

5 kroko w do poprawy szybkos ci uderzeń i wytrzymałos ci rąk 5 kroko w do poprawy szybkos ci uderzeń i wytrzymałos ci rąk 5 kroków do poprawy szybkości uderzeń i wytrzymałości rąk 1 krok - Kołowrotek Zauważyłem jak niektóre osoby ćwicząc sztuki walki mają problem

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ( na podstawie artykułu zamieszczonego na portalu internetowym www.wp.pl zebrał i opracował administrator strony www.atol.org.pl ) Przewlekłe nadużywanie

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasada nr 1 Noś jasne, luźne, swobodne oraz bawełniane ubrania. Zakładaj tak mało ubrań jak to jest możliwe gdy jesteś w domu. Zasada nr 2 Pij dużo płynów W czasie

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? CEL/75/11/09 Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki Zdrowotnej

Program Profilaktyki Zdrowotnej Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IX/56/2011 Program Profilaktyki Zdrowotnej Realizowany w roku 2011 pod nazwą Badania wad postawy wśród dzieci klas pierwszych szkół podstawowych miasta Tczewa w ramach programu

Bardziej szczegółowo

Grypa sezonowa Dlaczego warto się zaszczepić

Grypa sezonowa Dlaczego warto się zaszczepić Grypa sezonowa Dlaczego warto się zaszczepić Grypa. Chroń siebie i innych. GRYPA SEZONOWA: DLACZEGO WARTO SIĘ ZASZCZEPIĆ Ostatnio dużo się mówiło o różnych rodzajach wirusa grypy, włącznie z sezonową i

Bardziej szczegółowo

Informacja dla pacjentów

Informacja dla pacjentów info Informacja dla pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych bortezomibem Polineuropatia indukowana bortezomibem Konsultacja merytoryczna: Prof. dr hab. Lidia Usnarska-Zubkiewicz Katedra i Klinika Hematologii,

Bardziej szczegółowo

Dzisiejsza pandemia rozpoczęła się w Meksyku. Szybko jednak zaczęła przekraczać granice trafiając do USA, Kanady, Nowej Zelandii i w końcu Europy.

Dzisiejsza pandemia rozpoczęła się w Meksyku. Szybko jednak zaczęła przekraczać granice trafiając do USA, Kanady, Nowej Zelandii i w końcu Europy. Świńska grypa - ten temat nie schodzi od dłuższego czasu z pierwszych stron gazet, portali internetowych oraz mediów naziemnych. Zimowy sezon imprezowy - jeśli tak to możemy określić, właśnie się zaczął.

Bardziej szczegółowo

Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera?

Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera? Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera? Dr n. med. Marek Walusiak specjalista fizjoterapii Ruch jest bardzo ważnym elementem leczenia. Niewielki, systematyczny wysiłek może dać bardzo dużo. 30-45 minut

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia na mięśnie brzucha, płaski brzuch

Ćwiczenia na mięśnie brzucha, płaski brzuch Ćwiczenia na mięśnie brzucha, płaski brzuch Odpowiednio zbudowany brzuch wspomaga nasz bieg. Silne mięśnie brzucha informują wszystkich o naszej wysokiej formie. Trening brzucha powinniśmy wykonywać co

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

RECEPTA NA ZDROWIE DLACZEGO WARTO ŻYĆ AKTYWNIE

RECEPTA NA ZDROWIE DLACZEGO WARTO ŻYĆ AKTYWNIE RECEPTA NA ZDROWIE DLACZEGO WARTO ŻYĆ AKTYWNIE AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA powinna być przede wszystkim przyjemnością. Z pewnością każdy człowiek znajdzie dla siebie dyscyplinę, której uprawianie będzie sprawiało

Bardziej szczegółowo

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK!

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! Jesień to niełatwy czas dla naszego samopoczucia mała ilość słońca i krótki dzień nie wpływają na nas pozytywnie. Co zatem zrobić, aby nie tracić energii i nie popadać w stany

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA I PATRYCJA SZAFRAŃSKA HASŁO PORADNIKA Nie wystarczy jeść - należy się odżywiać - to mądre słowa. Nie należy wpychać w siebie wszystkiego co jest na stole, czy w

Bardziej szczegółowo

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna SPECJALISTYCZNY NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ MOTO MED Kazimiera Sikora 25 731 KIELCE, ul. Słoneczna 1 Biuro tel (041) 346-08-50; fax (041) 346-21-00 Przychodnie- ul Słoneczna 1 (041)345-11-47;

Bardziej szczegółowo

www.california-fitness.pl www.calivita.com

www.california-fitness.pl www.calivita.com DRIVERADE branica.pl SKONCENTROWANA OCHRONA AKTYWNEGO CZŁOWIEKA Unikalny zestaw składników uwzględniający potrzeby współczesnego człowieka Ekstrakt z guarany Witamina C Lecytyna Witamina E Cholina Selen

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Jurata Jurkun Specjalista ds. odżywiania i kontroli wagi Centrum Zdrowego Odżywiania i Kontroli Wagi w Suwałkach Zmiany cywilizacyjne Zmiany cywilizacyjne Transport Zbiory

Bardziej szczegółowo

NAPOJE ENERGETYCZNE- DZIECIAKOM TAKA MOC NIEPOTRZEBNA!

NAPOJE ENERGETYCZNE- DZIECIAKOM TAKA MOC NIEPOTRZEBNA! NAPOJE ENERGETYCZNE- DZIECIAKOM TAKA MOC NIEPOTRZEBNA! NAPOJE ENERGETYCZNE, ZWANE TEŻ ENERGY DRINKAMI, NAPOJAMI ENERGETYZUJĄCYMI LUB PSYCHODRINKAMI, SĄ BARDZO POPULARNE WŚRÓD POLSKIEJ MŁODZIEŻY. GŁÓWNYM

Bardziej szczegółowo

Rozdział 5. Zabieg ortopedyczny, rekonwalescencja i rehabilitacja W TYM ROZDZIALE: W dniu zabiegu. Samoopieka pacjenta po zabiegu

Rozdział 5. Zabieg ortopedyczny, rekonwalescencja i rehabilitacja W TYM ROZDZIALE: W dniu zabiegu. Samoopieka pacjenta po zabiegu 61 Rozdział 5 Zabieg ortopedyczny, rekonwalescencja i rehabilitacja W TYM ROZDZIALE: W dniu zabiegu Samoopieka pacjenta po zabiegu Objawy, które należy natychmiast zgłosić Fizjoterapia po zabiegu Wypis

Bardziej szczegółowo

After your child is immunised (Polish) [cover] Po zaszczepieniu dziecka

After your child is immunised (Polish) [cover] Po zaszczepieniu dziecka [cover] Po zaszczepieniu dziecka Zaszczepienie dziecka oznacza podjęcie ważnej decyzji dotyczącej zabezpieczenia dziecka przed jedną lub kilkoma chorobami. Niniejsza broszura zawiera ważne informacje dotyczące

Bardziej szczegółowo

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu.

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Dostarczają także kwasu foliowego. Zawierają znaczne ilości składników

Bardziej szczegółowo

WYCHŁODZENIE I ODMROŻENIE

WYCHŁODZENIE I ODMROŻENIE WYCHŁODZENIE I ODMROŻENIE ZAPAMIETAJ!!! TEKST POGRUBIONY LUB PODKREŚLONY JEST DO ZAPAMIĘTANIA Opracował: mgr Mirosław Chorąży Wychłodzenie i odmrożenia Temperatura 36 C. to stan normalny organizmu ludzkiego.

Bardziej szczegółowo

Gluten. Jeść, albo nie jeść. Oto jest pytanie! Choroby związane z glutenem. dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl

Gluten. Jeść, albo nie jeść. Oto jest pytanie! Choroby związane z glutenem. dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl Gluten Jeść, albo nie jeść. Oto jest pytanie! Choroby związane z glutenem dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl Spis treści 1. Wstęp 2. Podział chorób związanych z glutenem 3. Jaka jest różnica pomiędzy

Bardziej szczegółowo

PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH

PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH Co mam zrobić gdy podopieczny skarży się na boleści? Co zrobić gdy zachoruje? Jak opiekować się osobą z Alzheimerem, Demencją czy inna chorobą? Jakie problemy mogą

Bardziej szczegółowo

Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your 2 or 3 year old child

Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your 2 or 3 year old child Chroń dziecko przed grypą Szczepienia dla dwu- i trzylatków Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your 2 or 3 year old child Chroń dziecko przed grypą Program corocznych

Bardziej szczegółowo

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński Wybrane zaburzenia lękowe Tomasz Tafliński Cel prezentacji Przedstawienie najważniejszych objawów oraz rekomendacji klinicznych dotyczących rozpoznawania i leczenia: Uogólnionego zaburzenia lękowego (GAD)

Bardziej szczegółowo

Kombinacja podstawowa dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy)

Kombinacja podstawowa dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy) dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy) Ogrzewacz dolny jest odpowiedzialny za funkcje rozrodcze i wydalanie. Obejmuje podbrzusze i rejon narządów płciowych. Objawy: utrata energii, łatwa

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA IMIĘ I NAZWISKO PESEL. 1. Czy leczy się Pan/Pani? Jeśli tak to na jakie schorzenie? TAK / NIE 2. Jakie leki przyjmuje Pan/Pani obecnie? TAK / NIE 3. Czy był/a Pan/Pani operowana?

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA. Spis treści ulotki:

ULOTKA DLA PACJENTA. Spis treści ulotki: ULOTKA DLA PACJENTA Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem szczepionki. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych.

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. WIRUS GRYPY Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. Wirus grypy przenosi się drogą kropelkową poprzez kichanie, kaszel, rozmowę. W czasie kichnięcia wirus grypy porusza

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY RAKA JELITA GRUBEGO BYWAJĄ CZĘSTO UKRYTE

WCZESNE OBJAWY RAKA JELITA GRUBEGO BYWAJĄ CZĘSTO UKRYTE WCZESNE OBJAWY RAKA JELITA GRUBEGO BYWAJĄ CZĘSTO UKRYTE SPOŚRÓD CHORYCH NA RAKA JELITA GRUBEGO UDAJE SIĘ POKONAĆ CHOROBĘ POD WARUNKIEM JEJ WCZESNEGO WYKRYCIA. Rak jelita grubego jest trzecim najczęściej

Bardziej szczegółowo

Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child

Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child Chroń dziecko przed grypą Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child Chroń dziecko przed grypą Program

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

1 Homeopatia Katarzyna Wiącek-Bielecka

1 Homeopatia Katarzyna Wiącek-Bielecka 1 2 Spis treści Bibliografia......5 Wstęp......6 1. Krótka historia homeopatii......9 2. Podział homeopatii.... 10 3. Produkcja leków homeopatycznych.... 11 4. Koncepcja medycyny w homeopatii.... 14 a)

Bardziej szczegółowo

Kilka słów na temat trucizn nas otaczających

Kilka słów na temat trucizn nas otaczających Kilka słów na temat trucizn nas otaczających Tlumaczenie Aleksandra Maciejewska Co jadłeś dzisiaj na śniadanie? Czy miałeś miskę owoców lub inne zdrowe jedzenie? Ludzie stają się bardziej świadomi tego,

Bardziej szczegółowo

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio)

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio) W latach 50. na chorobę Heinego-Medina chorowało w Europie i USA jedno na 5000 dzieci. Po wdrożeniu w Polsce masowych szczepień przeciw poliomyelitis, już w 1960 roku zarejestrowano mniej zachorowań. W

Bardziej szczegółowo

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Lekarze z Chin uważają, że owoce głożyny znane jako chińskie daktyle pomagają zachować sprawność, poprawiają odporność, wspomagają

Bardziej szczegółowo

TRENING MISTRZOSTWA OSOBISTEGO KURS INSTRUKTORA SPORTOWEGO

TRENING MISTRZOSTWA OSOBISTEGO KURS INSTRUKTORA SPORTOWEGO TRENING MISTRZOSTWA OSOBISTEGO KURS INSTRUKTORA SPORTOWEGO Jan Przewoźnik TRENING MISTRZOSTWA OSOBISTEGO ODNOWA, ODDECH, RELAKSACJA, WIZUALIZACJA SKALA HOLMESA RAHE A Test poziomu stresu TECHNIKI ODDYCHANIA

Bardziej szczegółowo

JESIENIĄ UWAŻAJ NA INFEKCJE!

JESIENIĄ UWAŻAJ NA INFEKCJE! JESIENIĄ UWAŻAJ NA INFEKCJE! Jesień to czas kichania, kataru, kaszlu. Nie unikniesz kontaktu z drobnoustrojami, ale możesz ograniczyć ryzyko zakażeń. Pamiętaj! Myj często ręce wodą z mydłem. Gdy kichasz

Bardziej szczegółowo

Dziecko przebyło infekcję kiedy szczepić? Dr n. med. Ewa Duszczyk

Dziecko przebyło infekcję kiedy szczepić? Dr n. med. Ewa Duszczyk Dziecko przebyło infekcję kiedy szczepić? Dr n. med. Ewa Duszczyk Częste pytania rodziców Dziecko miało kontakt z chorobą zakaźną czy szczepić, czy czekać? Dziecko przebyło infekcję, kiedy i czy szczepić?

Bardziej szczegółowo

SWOICH ŻYWICIELI. = wirusy = priony = bakterie pasoŝytnicze = grzyby. = robaki = kleszcze = owady

SWOICH ŻYWICIELI. = wirusy = priony = bakterie pasoŝytnicze = grzyby. = robaki = kleszcze = owady Wszystkie prawa zastrzeżone CALIVITA INTERNATIONAL INTERNATIONAL--POLSKA 2006 ParaProteX OSOBISTY OCHRONIARZ www.calivita.com.pl PASOŻYTY ORGANIZMY ŻYJĄCE KOSZTEM SWOICH ŻYWICIELI Mikroparazyty = wirusy

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY

ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY Ćwiczenie 1. - Stajemy w rozkroku na szerokości bioder. Stopy skierowane lekko na zewnątrz, mocno przywierają do podłoża. - Unosimy prawą rękę ciągnąc ją jak najdalej

Bardziej szczegółowo

Wpływ pozycji siedzącej na organizm człowieka

Wpływ pozycji siedzącej na organizm człowieka Wpływ pozycji siedzącej na organizm człowieka Rozwój gospodarczy, dokonujący się we wszystkich obszarach życia ludzi, wiąże się nieodzownie ze zmianą dominującej pozycji ciała człowieka. W ciągu doby,

Bardziej szczegółowo

Thera Band ćwiczenie podstawowe 1.

Thera Band ćwiczenie podstawowe 1. Thera Band ćwiczenie podstawowe 1. Zakładanie taśmy thera band Załóż thera-band na prawą rękę w taki sposób, aby czubki palców i okolice stawów śródręczno paliczkowych zostały zakryte. Wokół grzbietu lewej

Bardziej szczegółowo

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które DROGI RODZICU Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które zjadamy w ciągu dnia. Przy czym obowiązuje zasada,

Bardziej szczegółowo

Depilacja laserowa laserowe usuwanie owłosienia

Depilacja laserowa laserowe usuwanie owłosienia Depilacja laserowa laserowe usuwanie owłosienia USTUPSKA-KUBECZEK Katarzyna Mechanizm działania światła lasera na mieszek włosowy i włos Laser stosowany do zabiegów depilacji działa powierzchownie, nie

Bardziej szczegółowo

Szkodliwość E-Papierosów

Szkodliwość E-Papierosów Szkodliwość E-Papierosów Kilka słów wstępu... E-papieros jest produktem stosunkowo nowym. Jego produkcja podlega ciągłym zmianom technologicznym, a zakres jego stosowania i wpływ na zdrowie są cały czas

Bardziej szczegółowo

Intensywne spalanie tkanki tłuszczowej w treningu biegowym

Intensywne spalanie tkanki tłuszczowej w treningu biegowym Intensywne spalanie tkanki tłuszczowej w treningu biegowym Plan Treningowy PRZYKŁADOWY FRAGMENT SuperTrening.net Spis treści Wstęp...3 Co sprawia, że chudniemy?...4 Rola diety...4 Plan Treningowy...7 DZIEŃ

Bardziej szczegółowo

Bieganie. Moda czy sposób na zdrowie? mgr Wojciech Brakowiecki Kraśnik 2014 r.

Bieganie. Moda czy sposób na zdrowie? mgr Wojciech Brakowiecki Kraśnik 2014 r. Bieganie. Moda czy sposób na zdrowie? mgr Wojciech Brakowiecki Kraśnik 2014 r. 5:41.03 Bieganie korzyści. Bieganie jest najlepszym sposobem na podniesienie sprawności fizycznej, złapanie kondycji i może

Bardziej szczegółowo

Inwazyjna choroba meningokokowa. Posocznica (sepsa) meningokokowa

Inwazyjna choroba meningokokowa. Posocznica (sepsa) meningokokowa Inwazyjna choroba meningokokowa Posocznica (sepsa) meningokokowa Sepsa, posocznica, meningokoki to słowa, które u większości ludzi wzbudzają niepokój. Każdy z nas: rodzic, opiekun, nauczyciel, dorosły

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE RACJONALNIE = ZDROWO Zdrowa dieta jest jednym z najważniejszych elementów umożliwiających optymalny wzrost, rozwój i zdrowie. Ma przez to wpływ na fizyczną i umysłową

Bardziej szczegółowo

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C).

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Wzrost temperatury redukuje poziom większości składników odżywczych. Surowy por

Bardziej szczegółowo

Jedzmy zdrowo na kolorowo!

Jedzmy zdrowo na kolorowo! Jedzmy zdrowo na kolorowo! Dlaczego powinniśmy jeść warzywa? Ponieważ są źródłem: -witamin: głównie: beta-karoten, witamina C, kwas foliowy oraz witaminy K, niacyna oraz witaminy E -składników mineralnych:

Bardziej szczegółowo

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!!

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!! Zdrowy tryb życia Co robić żeby zdrowo żyć? Co otrzymujemy dzięki zdrowemu stylowi życia? Jak wygląda plan zdrowego żywienia? Chcesz być szczupła? Zdrowe odżywianie Węglowodany Warzywa i owoce Produkty

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA PIŁKARSKA WISŁA KRAKÓW ROCZNIK 2002

AKADEMIA PIŁKARSKA WISŁA KRAKÓW ROCZNIK 2002 AKADEMIA PIŁKARSKA WISŁA KRAKÓW ROCZNIK 2002 Okres przejściowy podzielony na 2 fazy: 18.12-28.12 Odpoczynek 29.12.14-6.01.15 Trening do indywidualnego wykonania zgodny z planem podanym poniżej (możliwe

Bardziej szczegółowo

ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu).

ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu). mgr Anna Grygny ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu). Jest to zespół występujący w wieku młodzieńczym;

Bardziej szczegółowo

Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów

Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów Wersja 2016 2. RÓŻNE POSTACI MIZS 2.1 Czy istnieją różne postaci tej choroby? Istnieje kilka postaci MIZS. Różnią

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia w chorobie. zwyrodnieniowej. stawów. Rekomendowane przez prof. dr. hab. n. med. Janusza Płomińskiego

Ćwiczenia w chorobie. zwyrodnieniowej. stawów. Rekomendowane przez prof. dr. hab. n. med. Janusza Płomińskiego Ćwiczenia w chorobie zwyrodnieniowej stawów Rekomendowane przez prof. dr. hab. n. med. Janusza Płomińskiego choroby zwyrodnieniowej kolana Ćwiczenia wspomagają utrzymanie w dobrym stanie stawów i mięśni.

Bardziej szczegółowo

HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie

HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie dr med. Maciej Sterliński Szkolenie z zakresu ratownictwa lodowego WOPR Województwa Mazowieckiego Zegrze, 19.02.2006 Główne cele działania zespołów ratowniczych

Bardziej szczegółowo

Subiektywne objawy zmęczenia. Zmęczenie. Ból mięśni. Objawy obiektywne 2016-04-07

Subiektywne objawy zmęczenia. Zmęczenie. Ból mięśni. Objawy obiektywne 2016-04-07 Zmęczenie to mechanizm obronny, chroniący przed załamaniem funkcji fizjologicznych (wyczerpaniem) Subiektywne objawy zmęczenia bóle mięśni, uczucie osłabienia i wyczerpania, duszność, senność, nudności,

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia?

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? A. Jarosz Woda głównym składnikiem ciała i podstawowym składnikiem pożywienia stanowi 50 80 %masy ciała zasoby wodne organizmu muszą być stale

Bardziej szczegółowo

Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza

Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza Kręgozmyk (spondylolisteza) - jest to zsunięcie się kręgu do przodu (w kierunku brzucha) w stosunku do kręgu położonego poniżej. Dotyczy to

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie 4 Choroby wysokogórskie PORADA 4 ROBERT SZYMCZAK Choroby wysokogórskie 4 4 Choroby wysokogórskie W rozdziale omówimy choroby związane ze zmniejszającą się dostępnością tlenu na wysokości: Ostrą Chorobę

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia lekarstwem na jesienną chandrę

Ćwiczenia lekarstwem na jesienną chandrę Ćwiczenia lekarstwem na jesienną chandrę Jesienna pogoda sprzyja pogorszeniu samopoczucia. Wiele osób rezygnuje z aktywności fizycznej z powodu zmiennej pogody i chłodu. Tymczasem ruch na świeżym powietrzu

Bardziej szczegółowo

TRENING DLA POCZĄTKUJĄCYCH

TRENING DLA POCZĄTKUJĄCYCH TRENING DLA POCZĄTKUJĄCYCH Trening składa się z 16 tygodni. Zakończony jest udziałem w II Zielonogórskim Półmaratonie Pierwsze tygodnie to tak naprawdę przyzwyczajanie organizmu do wzmożonego wysiłku fizycznego.

Bardziej szczegółowo

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników?

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? 3 Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? Najważniejsze punkty zu kobiet występuje różne nasilenie objawów; u niektórych objawy mogą być ciężkie, u innych nieznaczne. zobjawami zespołu PCOS mogą

Bardziej szczegółowo

UŻYTECZNA RADA: miej w bagażu choćby plastikowy nożyk do obierania owoców.

UŻYTECZNA RADA: miej w bagażu choćby plastikowy nożyk do obierania owoców. Owoce i warzywa należy spożywać kilka razy dziennie. Trzeba jednak pamiętać, aby były odpowiednio przygotowane! Po pierwsze, dobrze je umyj. Po drugie, samodzielnie obierz ze skóry lub łupiny nie kupuj

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie Hcv HCV to wirus zapalenia wątroby typu C EPIDEMIOLOGIA Wg danych Państwowego Zakładu Higieny i Instytutu Hematologii i Transfuzjologii, uznawanych

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Walki z Rakiem

Światowy Dzień Walki z Rakiem Z tej okazji zachęcamy wszystkich do refleksji. Każdy z nas może podjąć pewne działania i mieć wpływ na zdrowie swoje i swoich bliskich. Możesz podejmować zdrowe decyzje To, co robimy każdego dnia wpływa

Bardziej szczegółowo