Nr Informacja. Udział społeczeństwa we wdrażaniu Ramowej Dyrektywy Wodnej. Elżbieta Berkowska KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nr 1045. Informacja. Udział społeczeństwa we wdrażaniu Ramowej Dyrektywy Wodnej. Elżbieta Berkowska KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ"

Transkrypt

1 KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Udział społeczeństwa we wdrażaniu Ramowej Dyrektywy Wodnej Maj 2004 Elżbieta Berkowska Informacja Nr 1045 W preambule Ramowej Dyrektywy Wodnej wyraźnie podkreślono, że sukces dyrektywy, uzależniony jest m.in. od zaangażowania opinii publicznej. Tematyka udziału społeczeństwa we wdrażanie dyrektywy uwzględniona została w przepisach artykułu 14 i w załączniku VII do dyrektywy. W niniejszej informacji omówione zostały podstawowe formy udziału społeczeństwa wymienione w dyrektywie takie jak: dostęp społeczeństwa do informacji i materiałów źródłowych, konsultacje społeczne i aktywny udział społeczeństwa. Szczególną uwagę zwrócono na obowiązek władz odpowiedzialnych w sprawach gospodarki wodnej umożliwienia społeczeństwu i zachęcania go do udziału w procesie wdrażania wymagań dyrektywy, a także na potencjalne korzyści wynikające z aktywnego zaangażowania się społeczeństwa w powyższy proces.

2 BSiE 1 Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (OJ L 327, ), zwana Ramową Dyrektywą Wodną, określa ramowy program działań na rzecz ochrony wód w państwach Wspólnoty. Głównym celem dyrektywy jest zapewnienie ochrony wszystkich rodzajów wód 1 na terenie Wspólnoty. Cel ten będzie realizowany poprzez: zapobieganie dalszej degradacji wód, poprawę jakości ekosystemów wodnych i lądowych, stałe ograniczenie zanieczyszczenia wód podziemnych oraz promowanie zrównoważonego korzystania z wód. W dyrektywie założono, że powyższe działania przyczynią się ponadto do: złagodzenia skutków powodzi i susz, odpowiedniego zaopatrzenia w wodę dobrej jakości ze źródeł powierzchniowych i podziemnych, ochrony wód terytorialnych i morskich oraz wypełnienia zobowiązań wynikających z porozumień międzynarodowych dotyczących ochrony przed zanieczyszczeniem środowiska morskiego. Docelowo wymagany stan wód powierzchniowych i podziemnych określany jako dobry 2 powinien być osiągnięty przez wszystkie państwa członkowskie nie później niż 15 lat od chwili wejścia w życie dyrektywy, tj. do 2015 roku. Problematyka udziału społeczeństwa w Ramowej Dyrektywie Wodnej uwzględniona została przede wszystkim w punktach 14 i 46 preambuły, następnie w artykule 14 oraz załączniku VII dyrektywy. W preambule wyraźnie podkreślono, że sukces niniejszej dyrektywy, czyli osiągnięcie założonych w niej celów, uzależnione jest m.in. od zaangażowania opinii publicznej. Dla zapewnienia udziału ogółu społeczeństwa konieczne jest natomiast dostarczenie odpowiedniej informacji o planowanych działaniach w zakresie gospodarowania wodą w dorzeczu. Szczególną rolę w zakresie udziału społeczeństwa przypisano użytkownikom wód. Bardziej szczegółowe wymagania dotyczące udziału społeczeństwa we wdrażaniu niniejszej dyrektywy zawarte zostały w artykule 14. W myśl przepisów tego artykułu, państwa członkowskie zostały zobowiązane do zachęcania wszystkich zainteresowanych stron do aktywnego udziału we wdrażaniu dyrektywy. W szczególności dotyczyć to ma opracowywania, przeglądu i uaktualniania planów gospodarowania wodami w obszarach dorzeczy. Państwa członkowskie ponadto mają zapewnić, że dla każdego obszaru dorzecza zostaną opublikowane i udostępnione społeczeństwu następujące dokumenty: harmonogram i program prac związanych z tworzeniem planu gospodarowania wodami w dorzeczu, z uwzględnieniem działań, które należy wprowadzić w drodze konsultacji, co najmniej trzy lata przed rozpoczęciem okresu, do którego plan się odnosi; tymczasowy przegląd istotnych problemów gospodarki wodnej określonych dla danego dorzecza, co najmniej dwa lata przed rozpoczęciem okresu, do którego plan się odnosi; projekt planu gospodarowania wodami w dorzeczu, co najmniej rok przez rozpoczęciem okresu, do którego plan się odnosi. Dokumenty źródłowe i informacje wykorzystywane do opracowywania projektu planu gospodarowania wodami w dorzeczu mają być zgodnie z dyrektywą udostępniane zainteresowanym stronom na ich wniosek. Dla zapewnienia aktywnego udziału społeczeństwa i kon- 1 Wody, śródlądowe, podziemne, wody przejściowe, przybrzeżne oraz wody morskie. 2 Dobry stan wód powierzchniowych oznacza stan osiągnięty przez część wód powierzchniowych, jeżeli zarówno jej stan ekologiczny, jak i chemiczny określony jest jako co najmniej dobry. Dobry stan wód podziemnych oznacza stan osiągnięty przez część wód podziemnych, jeżeli zarówno jej stan ilościowy, jak i chemiczny jest określany jako co najmniej dobry (art. 2 pkt 18 i 20 dyrektywy).

3 2 BSiE sultacji państwa członkowskie mają przeznaczyć co najmniej sześć miesięcy na składanie pisemnych uwag do dokumentów źródłowych wykorzystywanych do opracowywania powyższych planów. Załącznik VII dyrektywy zawiera szczegółowy wykaz elementów składających się na plan gospodarowania wodami w dorzeczu. Jednym z nich jest podsumowanie podjętych działań na rzecz informowania społeczeństwa i konsultacji publicznych, wyników tych działań i dokonanych na ich podstawie zmian. Plan gospodarowania wodami w dorzeczu zawierać powinien także informacje gdzie i w jaki sposób można uzyskać dokumenty źródłowe i informacje służące do jego opracowywania. Wymagania dotyczące udziału społeczeństwa regulują również inne przepisy prawa wspólnotowego m.in. dyrektywa 2001/42/WE w sprawie strategicznych ocen oddziaływania na środowisko, a także Konwencja z Aarhus 3, której Unia Europejska jest stroną. Pojęcie udział społeczeństwa w rozumieniu Ramowej Dyrektyw Wodnej można zdefiniować jako umożliwienie społeczeństwu wpływania na proces opracowywania planów i programów wymienionych w dyrektywie oraz na wyniki ich wdrażania 4. W artykule 14 dyrektywa wskazuje na trzy następujące formy udziału społeczeństwa: dostęp społeczeństwa do informacji, konsultacje społeczne, aktywny udział społeczeństwa. Dostęp społeczeństwa do informacji Ramowa Dyrektywa Wodna zobowiązuje państwa członkowskie do udostępniania informacji oraz dokumentów źródłowych wykorzystywanych do opracowania planu gospodarowania wodami w dorzeczu wszystkim zainteresowanym. Zgodnie z wymaganiami dyrektywy informacje o punktach kontaktowych i procedurach uzyskania źródłowej dokumentacji i informacji powinny być zawarte w powyższym planie. Prawo do informacji musi być zagwarantowane społeczeństwu bez względu na to czy zamierza ono zaangażować się w sposób aktywny w proces wdrażania wymagań dyrektywy, czy też nie. Jak wynika z przepisów dyrektywy, informacje mają być udostępniane na wniosek samych zainteresowanych, co oznacza, że informacje te i dokumenty nie będą aktywnie rozpowszechniane przez władze odpowiedzialne za opracowanie planu gospodarowania wodami w dorzeczu, lecz sami zainteresowani muszą wykazać chęć uzyskania takiej informacji. Ważne jest aby dostarczana informacja była odpowiednia i pełna oraz czytelna dla ogółu społeczeństwa, a także dotarła do jak najszerszego grona odbiorców. Konsultacje społeczne Kolejną formą udziału społeczeństwa we wdrażaniu Ramowej Dyrektywy Wodnej są konsultacje społeczne, rozumiane jako proces, w którym społeczeństwo ma możliwość wniesienia uwag do opracowywanych przez właściwe władze dokumentów. Konsultacje są formą udziału społeczeństwa, która nie daje jej uczestnikom bezpośredniego udziału w procesie decyzyjnym, decydenci bowiem nie są zobowiązani do uwzględnienia uwag zgłoszonych w ramach konsultacji przez zainteresowane strony. Niemniej jednak, konsultacje mogą stanowić dla władz odpowiedzialnych za wdrażanie dyrektywy źródło nowych rozwiązań i pomysłów 3 Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzona w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. 4 Jak (za)angażować społeczeństwo we wdrażanie Ramowej Dyrektyw Wodnej w Polsce?, Przewodnik, WWF Polska, Warszawa 2004.

4 BSiE 3 opartych na doświadczeniu i wiedzy różnych grup interesu uczestniczących w tym procesie 5. Zatem z punktu widzenia prawidłowego wdrażania wymagań dyrektywy, a także prowadzenia racjonalnej gospodarki wodnej w dorzeczu, współpraca władz i poszczególnych grup interesu na tym polu jest jak najbardziej wskazana. Podobnie jak w przypadku dostępu społeczeństwa do informacji, przeprowadzenie konsultacji społecznych do opracowywanego planu gospodarowania wodami w dorzeczu jest obowiązkowe. Zatem władze odpowiedzialne za opracowanie i wdrożenie planu gospodarowania wodami w dorzeczu mają obowiązek powiadomienia społeczeństwa o przeprowadzanych konsultacjach oraz obowiązek umożliwienia zainteresowanym stronom zgłoszenia uwag do przygotowywanego planu w terminach przewidzianych w dyrektywie. Z uwagi na różnorodność zagadnień uwzględnianych przy opracowywaniu planu gospodarowania zasobami wodnymi istotne jest aby konsultacje społeczne objęły możliwie szeroką reprezentację społeczeństwa, a nie tylko zainteresowane strony. W dyrektywie zwrócono szczególną uwagę na harmonogram przeprowadzania konsultacji społecznych i udostępniania dokumentów niezbędnych do ich przeprowadzenia. Zgodnie z art. 13 plany gospodarowania wodami w dorzeczach mają być opublikowane najpóźniej 9 lat do chwili wejścia w życie dyrektywy. Wynika z tego, żeby spełnić wymagania zawarte w artykule 14, do końca 2006 roku winien być opublikowany harmonogram i program prac dla opracowywania programu gospodarowania wodami w zlewni rzecznej. Do końca 2007 roku powinien zostać opublikowany i udostępniony społeczeństwu tymczasowy przegląd istotnych zagadnień gospodarki wodnej w dorzeczu, a do końca 2008 roku projekt planu gospodarowania wodami w dorzeczu. Po opublikowaniu każdego z tych dokumentów winny zostać przeprowadzone konsultacje społeczne. Z punktu widzenia terminowego wdrażania wymagań dyrektywy istotne jest dotrzymanie powyższego harmonogramu udostępniania powyższych dokumentów zainteresowanym stronom tak aby umożliwić wszystkim zainteresowanym wypowiedzenie się na ich temat i wniesienie do nich uwag. Aby proces ten przebiegał sprawnie wskazane jest by proces angażowania społeczeństwa we wdrażanie wymagań dyrektywy rozpoczął się znacznie wcześniej niż w 2006 roku. Aktywny udział społeczeństwa Aktywny udział społeczeństwa rozumiany jest jako proces, który daje społeczeństwu możliwość wpływania na podejmowane decyzje poprzez dyskutowanie poszczególnych problemów oraz proponowanie własnych rozwiązań. Umożliwienie społeczeństwu aktywnego włączenia się w proces opracowywania i wdrażania planów gospodarowania wodami w dorzeczach wynika z przepisów dyrektywy. Aktywne uczestnictwo społeczeństwa może również obejmować wspólne podejmowanie decyzji, co jednak wykracza poza przepisy zawarte w dyrektywie. Od władz właściwych w sprawach gospodarki wodnej zależeć będzie w jakim stopniu zechcą podzielić się współodpowiedzialnością za podejmowane decyzje z wybranymi grupami interesu 6. Aktywne angażowanie społeczeństwa we wdrażanie wymagań dyrektywy, tak samo jak dostęp do informacji i obowiązek przeprowadzenia konsultacji, jest obowiązkiem władz. Przepis zawarty w artykule 14 mówiący, iż. państwa członkowskie zachęcają wszystkie zainteresowane strony do aktywnego udziału we wdrażaniu niniejszej Dyrektywy oznacza, że władze odpowiedzialne za zarządzanie gospodarką wodną winny nie tylko umożliwić społeczeństwu aktywny udział w tym procesie, ale także zainteresować społeczeństwo taką aktywnością. Warto zwrócić uwagę, że nie jest możliwe ani też konieczne zapewnienie 5 Jak (za)angażować społeczeństwo we wdrażanie Ramowej Dyrektyw Wodnej w Polsce?, Przewodnik, WWF Polska, Warszawa Tamże.

5 4 BSiE aktywnego udziału wszystkim zainteresowanym stronom. Istotne jest jednak aby umożliwić uczestnictwo w tym procesie reprezentatywnej grupie osób zainteresowanej aktywnym uczestnictwem. Aktywny udział społeczeństwa w opracowywaniu i wdrażaniu planu gospodarowania wodami w dorzeczu może polegać na: uczestnictwie pracach rad gospodarki wodnej oraz działających przy nich komisjach i grupach roboczych, spotkaniach władz regionalnych zarządów regionalnych gospodarki wodnej z grupami zainteresowań, samodzielnym wykonywaniem przez uczestników zadań określonych wspólnie z właściwymi władzami 7. Konsultacje społeczne oraz aktywny udział społeczeństwa we wdrażaniu wymagań Ramowej Dyrektywy Wodnej mogą przynieść szereg korzyści takich jak: sprawniejsze opracowanie i wdrażanie planów gospodarowania wodami w dorzeczach, wykorzystanie rozległej wiedzy, doświadczeń i osiągnięć naukowych (w tym rozwiązań nowatorskich, najlepszych dostępnych technik) oraz inicjatyw poszczególnych zainteresowanych stron przy opracowywaniu planu gospodarowania wodami w dorzeczu, uzyskanie dokładniejszych informacji o kluczowych problemach związanych z gospodarką wodną występujących w dorzeczu, efektywniejsze wykorzystanie narzędzi oraz środków finansowych niezbędnych do wdrożenia planów gospodarowania wodami w dorzeczach, społecznego wsparcia i akceptacji procesów podejmowania decyzji oraz współodpowiedzialności za nie, umożliwienie i usprawnienie procesu podejmowania decyzji uwzględniającego interesy wszystkich stron, podniesienia poziomu świadomości społecznej w zakresie problemów gospodarczych i ekologicznych danego dorzecza. Z wyjątkiem użytkowników wód, dyrektywa nie wskazuje, jakie grupy społeczne i zawodowe lub osoby powinny uczestniczyć w procesie wdrażania jej wymagań. W dyrektywie użyte zostały jedynie ogólne określenia jak ogół społeczeństwa oraz społeczeństwo, włączając użytkowników. W myśl definicji przyjętej w Konwencji z Aarhus, społeczeństwo to jedna lub więcej osób fizycznych lub prawnych oraz ich stowarzyszenia, organizacje lub grupy. Natomiast używane zamiennie pojęcia zainteresowana społeczność, grupa interesu lub uczestnik oznacza część społeczeństwa, która jest lub może być dotknięta skutkami lub ma interes w podejmowaniu decyzji dotyczących ochrony środowiska, a w przypadku niniejszej dyrektywy również dotyczących gospodarki wodnej. Pojęcie to obejmuje zarówno tych członków społeczeństwa, którzy świadomie uczestniczą w działaniach dotyczących gospodarki wodnej, jak i jego członków nieświadomych tych działań i potencjalnych ich skutków. Szerokie grono odbiorców można zdefiniować jako członków społeczeństwa, którzy są w niewielkim stopniu zainteresowani daną kwestią i mają niewielki wpływ na jej wynik 8. Ważnym aspektem angażowania społeczeństwa we wdrażanie Dyrektywy Ramowej jest sprawozdawczość i ocena procesu wdrażania dyrektywy dokonana pod tym katem. Dyrektywa wymaga, aby w terminie 3 miesięcy od opublikowania planów gospodarowania wodami w 7 Elżbieta Niemirycz, Jak (za)angażować społeczeństwo we wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce? przewodnik, referat na seminarium Udział społeczeństwa we wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej, Warszawa, 16 luty Jak (za)angażować społeczeństwo we wdrażanie Ramowej Dyrektyw Wodnej w Polsce?, Przewodnik, WWF Polska, Warszawa 2004.

6 BSiE 5 dorzeczach, plany te oraz wszystkie inne uaktualnienia tych planów były przekazane do Komisji Europejskiej i innych zainteresowanych państw członkowskich. Jak już zostało powyżej wspomniane, zgodnie z załącznikiem VII, plan musi zawierać podsumowanie przedsięwziętych przez państwa członkowskie środków na rzecz informowania społeczeństwa i przeprowadzonych konsultacji publicznych oraz wyników tych konsultacji i dokonanych na ich podstawie zmian w planach. Ponadto w ciągu 3 lat od opublikowania każdego planu gospodarowania wodami w dorzeczu lub jego uaktualnienia, państwa członkowskie są zobowiązane do przedłożenia sprawozdania na temat postępu we wdrażaniu planowanego programu środków, w tym również (zgodnie z wymaganiami zawartymi w załączniku VII) działań podjętych na rzecz informowania społeczeństwa i przeprowadzonych konsultacjach publicznych oraz ich wyników. Dyrektywa nie podaje szczegółowych wytycznych angażowania społeczeństwa. Wybór sposobów włączenia społeczeństwa w proces wdrażania dyrektywy pozostawiony został państwom członkowskim. Za realizację postawionych w dyrektywie celów odpowiedzialne są władze właściwe w sprawach gospodarki wodnej w dorzeczach, zatem to one muszą zagwarantować dostęp społeczeństwa do informacji, przeprowadzenie konsultacji oraz zachęcać do uczestnictwa w tym procesie przedstawicieli zainteresowanych stron. Wypełnienie powyższego obowiązku będzie wymagało od władz wypracowania własnych sposobów angażowania społeczeństwa we wdrażanie wymagań dyrektywy, które będą miały nie tylko akceptację społeczną, a także wyzwolą chęć współdziałania zainteresowanych stron z władzami na tym polu. Warto w tym kontekście dodać, że udział społeczeństwa w tym przypadku jest całkowicie dobrowolny, a wkład społeczeństwa i potencjalne korzyści wynikające z jego zaangażowania się ten proces mogą być znaczące. Dlatego też, władze winny włożyć wysiłek w celu zachęcenia społeczeństwa w realizację zadań wynikających z dyrektywy. Podsumowanie W preambule Ramowej Dyrektywy Wodnej wyraźnie podkreślono, że jej sukces uzależniony jest m.in. od zaangażowania opinii publicznej. Dyrektywa przewiduje trzy formy udziału społeczeństwa w procesie wdrażania jej wymagań takie jak: dostęp społeczeństwa do informacji i dokumentów źródłowych, konsultacje społeczne oraz aktywny udział społeczeństwa. Dyrektywa zobowiązuje państwa członkowskie do zagwarantowania obywatelom prawa do informacji i wniesienia uwag do opracowywanych planów gospodarowania wodami w dorzeczu, jak również do zachęcania zainteresowanych stron do włączenia się w ten proces w sposób aktywny. Wypełnienie powyższego obowiązku będzie wymagało od władz wypracowania własnych sposobów angażowania społeczeństwa, które będą miały nie tylko akceptację społeczną, a także wyzwolą chęć współpracy zainteresowanych stron z władzami na tym polu. Wkład społeczeństwa i potencjalne korzyści wynikające z jego zaangażowania się we wdrażanie wymagań dyrektywy mogą być znaczące.

RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ

RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ dr inż. Małgorzata Bogucka-Szymalska Departament Zasobów Wodnych Warszawa, 11-12 czerwca 2015 r. Dyrektywy istotne dla inwestycji wodnych

Bardziej szczegółowo

Ramowa Dyrektywa Wodna cele i zadania. Olsztyn, 14.04.2010r.

Ramowa Dyrektywa Wodna cele i zadania. Olsztyn, 14.04.2010r. Ramowa Dyrektywa Wodna cele i zadania Olsztyn, 14.04.2010r. Ramowa Dyrektywa Wodna Dyrektywa 2000/60/EC Parlamentu Europejskiego i Rady Wspólnoty Europejskiej Celem Dyrektywy jest ustalenie ram dla ochrony

Bardziej szczegółowo

Uwzględniający wyniki konsultacji społecznych

Uwzględniający wyniki konsultacji społecznych Uwzględniający wyniki konsultacji społecznych Karla Sobocińska Zdrowy deszcz Zdjęcie nagrodzone w konkursie fotograficznym "Woda w kadrze", zorganizowanym przez Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie.

Bardziej szczegółowo

DEPARTAMENT PLANOWANIA I ZASOBÓW WODNYCH. Derogacje, czyli odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych z tytułu art. 4.7 Ramowej Dyrektywy Wodnej

DEPARTAMENT PLANOWANIA I ZASOBÓW WODNYCH. Derogacje, czyli odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych z tytułu art. 4.7 Ramowej Dyrektywy Wodnej DEPARTAMENT PLANOWANIA I ZASOBÓW WODNYCH Derogacje, czyli odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych z tytułu art. 4.7 Ramowej Dyrektywy Wodnej Nadrzędny dokument określający wymogi i standardy w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Plany gospodarowania wodami rzeka informacji

Plany gospodarowania wodami rzeka informacji Plany gospodarowania wodami rzeka informacji Piotr Piórkowski Wydział Planowania Gospodarowania Wodami Departament Planowania i Zasobów Wodnych PLANOWANIE WEDŁUG RAMOWEJ DYREKTYWY WODNEJ PLANOWANIE WEDŁUG

Bardziej szczegółowo

RDW, czyli RAMOWA DYREKTYWA WODNA

RDW, czyli RAMOWA DYREKTYWA WODNA RDW, czyli RAMOWA DYREKTYWA WODNA "...woda nie jest produktem handlowym takim jak każdy inny, ale raczej dziedziczonym dobrem, które musi być chronione, bronione i traktowane jako takie..." Ramowa Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce

Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce Artur R. Wójcik RZGW Gliwice Międzynarodowa Konferencja Projektu MAGIC Katowice, 12-13 marca 2008 r. krajowa struktura robocza nadzoru i koordynacji prac wdrażania

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

32003L0035. Dziennik Urzędowy L 156, 25/06/2003 P. 0017-0025

32003L0035. Dziennik Urzędowy L 156, 25/06/2003 P. 0017-0025 32003L0035 Dziennik Urzędowy L 156, 25/06/2003 P. 0017-0025 Dyrektywa 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. przewidująca udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r.

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej Ministry of Transport, Construction and Maritime Economy Efektywność energetyczna oraz racjonalne wykorzystanie zasobów energetycznych w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Prof. UAM dr hab. Renata Graf Zakład Hydrologii I Gospodarki Wodnej, Instytut Geografii Fizycznej I Kształtowania Środowiska Przyrodniczego,

Bardziej szczegółowo

Konsultacje Przeglądu istotnych problemów gospodarki wodnej dla obszarów dorzeczy

Konsultacje Przeglądu istotnych problemów gospodarki wodnej dla obszarów dorzeczy Podsumowanie spotkania konsultacyjnego na temat istotnych problemów gospodarki wodnej w dniu 23 kwietnia 2008 r. w Starostwie Powiatowym w Suchej Beskidzkiej zlewnia Skawy W spotkaniu konsultacyjnym, na

Bardziej szczegółowo

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie w Warszawie Program prac związanych z opracowaniem planów przeciwdziałania skutkom suszy w regionie wodnym Łyny i Węgorapy zgodnie z art. 88s ust. 3 pkt. 1 ustawy Prawo wodne. Zakres planowania w gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. 1 Projekt PO RYBY 2014-2020 został opracowany w oparciu o: przepisy prawa UE: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia

Bardziej szczegółowo

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Przemysław Nawrocki WWF, Ptaki Polskie Jak dbać o obszar Natura 2000 i o wody - w procesach

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 8.4.2016 r. COM(2016) 183 final 2016/0094 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

w Europejskim Konkursie Dobrych Praktyk Partnerstwo dla prewencji

w Europejskim Konkursie Dobrych Praktyk Partnerstwo dla prewencji Bezpieczeństwo i zdrowie w pracy dotyczy każdego. Jest dobre dla Ciebie. Dobre dla firmy Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy Partnerstwo dla prewencji www.healthy-workplaces.eu ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA WNIOSKÓW

Bardziej szczegółowo

apgw/apwśk założenia i stan realizacji projektu

apgw/apwśk założenia i stan realizacji projektu Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy apgw/apwśk założenia i stan realizacji projektu Przemysław Gruszecki Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej

Bardziej szczegółowo

Załącznik 4 Wymogi dotyczące Informacji i Promocji Mechanizm Finansowy EOG oraz Norweski Mechanizm Finansowy na lata 2009-2014

Załącznik 4 Wymogi dotyczące Informacji i Promocji Mechanizm Finansowy EOG oraz Norweski Mechanizm Finansowy na lata 2009-2014 Załącznik 4 Wymogi dotyczące Informacji i Promocji Mechanizm Finansowy EOG oraz Norweski Mechanizm Finansowy na lata 2009-2014 1. CEL Wszystkie działania informacyjne i promocyjne - podejmowane przez Krajowy

Bardziej szczegółowo

Ochrona euro przed fałszowaniem *

Ochrona euro przed fałszowaniem * C 286 E/76 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 27.11.2009 PRZEZ RADĘ Poprawka 19 Wniosek dotyczący decyzji ramowej Rady Artykuł 11 ustęp 1 litera a) punkt (iva) (nowy) Poprawka 20 Wniosek dotyczący decyzji

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z DRUGIEGO SPOTKANIA STRON. Aneks DECYZJA II/1 ORGANIZMY GENETYCZNIE ZMODYFIKOWANE

RAPORT Z DRUGIEGO SPOTKANIA STRON. Aneks DECYZJA II/1 ORGANIZMY GENETYCZNIE ZMODYFIKOWANE ORGANIZACJA NARODÓW ZJEDNOCZONYCH Rada Gospodarczo Społeczna ECE/MP.PP/2005/2/Add.2 20 czerwca 2005 r. Dystrybucja: ogólna Oryginał: angielski EUROPEJSKA KOMISJA GOSPODARCZA Spotkanie Stron Konwencji o

Bardziej szczegółowo

Szkolenie w komponencie GOSPODARKA WODNA. WFOŚiGW w Zielonej Górze październik, 2015 r.

Szkolenie w komponencie GOSPODARKA WODNA. WFOŚiGW w Zielonej Górze październik, 2015 r. Szkolenie w komponencie GOSPODARKA WODNA październik, 2015 r. ZAKRES SZKOLENIA 1. Działalność Funduszu 2. Kryteria wyboru przedsięwzięć 3. Procedura ubiegania się o dofinansowanie 4. Formularz wniosku

Bardziej szczegółowo

Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii 29.11.2011 2011/0156(COD) PROJEKT OPINII Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego,

Bardziej szczegółowo

PLAN USPOŁECZNIENIA STRATEGII ZINTEGROWANYCH INWESTCYCJI TERYTORIALNYCH AGLOMERACJI OPOLSKIEJ

PLAN USPOŁECZNIENIA STRATEGII ZINTEGROWANYCH INWESTCYCJI TERYTORIALNYCH AGLOMERACJI OPOLSKIEJ PLAN USPOŁECZNIENIA STRATEGII ZINTEGROWANYCH INWESTCYCJI TERYTORIALNYCH AGLOMERACJI OPOLSKIEJ Zgodnie z zapisami Zasad realizacji Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych w Polsce w proces opracowania

Bardziej szczegółowo

MONITOROWANIE PRAC INSPIRE NA PODSTAWIE WYTYCZNYCH W ZAKRESIE MONITOROWANIA I SPRAWOZDAWCZOŚCI. Przemysław Malczewski

MONITOROWANIE PRAC INSPIRE NA PODSTAWIE WYTYCZNYCH W ZAKRESIE MONITOROWANIA I SPRAWOZDAWCZOŚCI. Przemysław Malczewski MONITOROWANIE PRAC INSPIRE NA PODSTAWIE WYTYCZNYCH W ZAKRESIE MONITOROWANIA I SPRAWOZDAWCZOŚCI Przemysław Malczewski PLAN PREZENTACJI PLAN PREZENTACJI Dokumenty i wytyczne KE Monitorowanie wdrażania wymogów

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań Rafał Kosieradzki specjalista

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIA Z WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI ZA LATA 2011-2013. Łucja Dec Departament Gospodarki Odpadami

SPRAWOZDANIA Z WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI ZA LATA 2011-2013. Łucja Dec Departament Gospodarki Odpadami SPRAWOZDANIA Z WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI ZA LATA 2011-2013 Łucja Dec Departament Gospodarki Odpadami Art. 18 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku

Bardziej szczegółowo

I spotkanie Grupy Roboczej ds. Adaptacji do Zmian Klimatu w ramach działania krajowej sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju. 2 czerwca 2015 r.

I spotkanie Grupy Roboczej ds. Adaptacji do Zmian Klimatu w ramach działania krajowej sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju. 2 czerwca 2015 r. I spotkanie Grupy Roboczej ds. Adaptacji do Zmian Klimatu w ramach działania krajowej sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 2 czerwca 2015 r. Plan prezentacji Sieć Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA WYKONAWCZA KOMISJI 2012/25/UE

DYREKTYWA WYKONAWCZA KOMISJI 2012/25/UE 10.10.2012 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 275/27 DYREKTYWY DYREKTYWA WYKONAWCZA KOMISJI 2012/25/UE z dnia 9 października 2012 r. ustanawiająca procedury przekazywania informacji w związku z wymianą

Bardziej szczegółowo

inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE

inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE PRZEGLĄD NOWEGO PODPROGRAMU LIFE DOTYCZĄCEGO DZIAŁAŃ NA RZECZ KLIMATU NA LATA 2014 2020 Czym jest nowy podprogram LIFE dotyczący działań

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Podsumowanie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Podsumowanie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Warszawa 2014 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ramowy przebieg strategicznej oceny

Bardziej szczegółowo

Koncepcja i zakres projektu pozakonkursowego dla miast:

Koncepcja i zakres projektu pozakonkursowego dla miast: Koncepcja i zakres projektu pozakonkursowego dla miast: Przygotowanie lub aktualizacja planów adaptacji do zmian klimatu w miastach - POIiŚ 2014-2020 Szymon Tumielewicz Departament Zrównoważonego Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego

Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego (BSR) Katowice, 24 listopada 2014 r. Obszar programu Dania Niemcy (częściowo) Polska Litwa Łotwa Estonia Finlandia Szwecja Norwegia Rosja (częściowo,

Bardziej szczegółowo

Partycypacja w obszarze ekologii: szanse, możliwości, zagrożenia

Partycypacja w obszarze ekologii: szanse, możliwości, zagrożenia Pracownia Badań i Innowacji Społecznych Stocznia Partycypacja w obszarze ekologii: szanse, możliwości, zagrożenia Marek Kryda Opracowanie powstało w ramach programu Laboratorium Partycypacji Obywatelskiej

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Aktualizacja planów gospodarowania wodami

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Aktualizacja planów gospodarowania wodami Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja planów gospodarowania wodami Aktualizacja planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy

Bardziej szczegółowo

Tworzenie planów gospodarowania wodami w pierwszym cyklu planistycznym w Polsce

Tworzenie planów gospodarowania wodami w pierwszym cyklu planistycznym w Polsce Tworzenie planów gospodarowania wodami w pierwszym cyklu planistycznym w Polsce Agnieszka Hobot MGGP S.A. RADY GOSPODARKI WODNEJ SEMINARIUM 4 KWIETNIA 2009, USTROŃ Podstawa prawna Dyrektywa Parlamentu

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ WNIOSKU Marta Wronka

FORMULARZ WNIOSKU Marta Wronka FORMULARZ WNIOSKU Marta Wronka Wydział ds. Programu LIFE Departament Ochrony Przyrody i Edukacji Ekologicznej NA DOBRY POCZĄTEK Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1293/2013 z dnia 11

Bardziej szczegółowo

Środowisko dla Rozwoju

Środowisko dla Rozwoju ENEA Krajowa sieć partnerstwa Środowisko dla Rozwoju na rzecz promowania zasad zrównowaŝonego rozwoju i jej rola we wdraŝaniu POIiŚ 27 maja 2010 r. Zamość Spis treści 1. Europejska Sieć Organów Środowiskowych

Bardziej szczegółowo

P6_TA-PROV(2005)0329 Ochrona zdrowia i bezpieczeństwo pracy: narażenie pracowników na promieniowanie optyczne ***II

P6_TA-PROV(2005)0329 Ochrona zdrowia i bezpieczeństwo pracy: narażenie pracowników na promieniowanie optyczne ***II P6_TA-PROV(2005)0329 Ochrona zdrowia i bezpieczeństwo pracy: narażenie pracowników na promieniowanie optyczne ***II Rezolucja legislacyjna Parlamentu Europejskiego w sprawie wspólnego stanowiska Rady mającego

Bardziej szczegółowo

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak Kto wierzy, że powinniśmy.. Zanieczyszczać bardziej niż musimy Wykorzystywać więcej energii niż potrzebujemy Dewastować środowisko

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej

Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej Stowarzyszenie Jeden Świat (SJŚ) i holenderski Oxfam Novib, realizują wspólny projekt pt. E-Motive, który dotyczy transferu wiedzy z Krajów Globalnego

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA 2000/60/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. z dnia 23 października 2000 r.

DYREKTYWA 2000/60/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. z dnia 23 października 2000 r. DYREKTYWA 2000/60/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego kraju Katarzyna Banaszak Marta Saracyn Co to jest

Bardziej szczegółowo

PLANY ZRÓWNOWAŻONEJ MOBILNOŚCI MIEJSKIEJ. Warszawa 23 czerwca 2015 r. Wsparcie JASPERS wprowadzenie

PLANY ZRÓWNOWAŻONEJ MOBILNOŚCI MIEJSKIEJ. Warszawa 23 czerwca 2015 r. Wsparcie JASPERS wprowadzenie PLANY ZRÓWNOWAŻONEJ MOBILNOŚCI MIEJSKIEJ Warszawa 23 czerwca 2015 r. Wsparcie JASPERS wprowadzenie François Cancalon Specjalista ds. transportu JASPERS Plac Piłsudskiego 1 00-078 WARSZAWA, POLSKA f.cancalon@eib.org

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E 1. Potrzeba i cel ratyfikacji poprawki do Konwencji Konwencję o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 14.3.2014 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 74/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 240/2014 z dnia 7 stycznia 2014 r. w sprawie europejskiego

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego Strona 2 PLAN DZIAŁANIA KT 270 ds. Zarządzania Środowiskowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny ds. Zarządzania Środowiskowego został powołany 27.02.1997 r. w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.

Bardziej szczegółowo

Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE

Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE FUNDUSZ UNIA EUROPEJSKA SPÓJNOŚCI Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE Podtytuł prezentacji Edward Kolbusz Zastępca Dyrektora Departamentu Gospodarki Niskoemisyjnej NFOŚiGW

Bardziej szczegółowo

Warunki II konkursu wniosków w ramach programu priorytetowego Edukacja ekologiczna w 2012 r.

Warunki II konkursu wniosków w ramach programu priorytetowego Edukacja ekologiczna w 2012 r. Warunki II konkursu wniosków w ramach programu priorytetowego Edukacja ekologiczna w 2012 r. Termin naboru wniosków: 24.09.2012 r. 08.10.2012 r. Konkurs ogłoszony w ośmiu kategoriach Całkowita alokacja

Bardziej szczegółowo

Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie" kampania informacyjna EU-OSHA 2016-2017

Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie kampania informacyjna EU-OSHA 2016-2017 Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie" kampania informacyjna EU-OSHA 2016-2017 Karolina Farin Spotkanie uczestników KSP KPC EU-OSHA Kraków, 22 czerwca 2015 r. Kampania informacyjna EU-OSHA 2016-2017 Wyzwania:

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA W PLANOWANIU GOSPODAROWANIA WODAMI WYRAZEM WSPÓLNEJ TROSKI O ŚRODOWISKO

UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA W PLANOWANIU GOSPODAROWANIA WODAMI WYRAZEM WSPÓLNEJ TROSKI O ŚRODOWISKO Dubiecko Krzywcza Nozdrzec Dynów IV Konferencja Naukowo Techniczna Błękitny San Nozdrzec, 20 21 kwietnia 2007 Dydnia mgr inŝ. Barbara CHAMMAS dr inŝ. Jerzy GRELA REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ W KRAKOWIE

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Petycji 16.12.2011 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Przedmiot: Petycja 1788/2009, którą złożył M.T. (Bułgaria) w sprawie fabryki asfaltu w Sewliewie w Bułgarii CM\887583.doc

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Sprawozdanie roczne w sprawie wdrożenia inicjatywy Wolontariusze pomocy UE w 2014 r.

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Sprawozdanie roczne w sprawie wdrożenia inicjatywy Wolontariusze pomocy UE w 2014 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 13.7.2015 r. COM(2015) 335 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Sprawozdanie roczne w sprawie wdrożenia inicjatywy Wolontariusze pomocy UE w

Bardziej szczegółowo

Nr 832. Informacja. Informacja na temat ustaw dotyczących gospodarki wodnej uchwalonych w III kadencji Sejmu

Nr 832. Informacja. Informacja na temat ustaw dotyczących gospodarki wodnej uchwalonych w III kadencji Sejmu KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Informacja na temat ustaw dotyczących gospodarki wodnej uchwalonych w III kadencji Sejmu Listopad 2001 Elżbieta Berkowska

Bardziej szczegółowo

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Gdańsk, 2012 Zarządzanie planem gospodarki odpadami Warunkiem realizacji planu gospodarki odpadami jest ustalenie systemu zarządzania

Bardziej szczegółowo

Burmistrz Miasta i Gminy Gniew

Burmistrz Miasta i Gminy Gniew Burmistrz Miasta i Gminy Gniew na podstawie art. 13 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536 z późn. zm.) oraz w związku

Bardziej szczegółowo

Przyszły Globalny Cel dla Zasobów Wodnych

Przyszły Globalny Cel dla Zasobów Wodnych Przyszły Globalny Cel dla Zasobów Wodnych Krajowe Konsultacje Slide 1 Cele ogólne i działania Konsultacje wodne, będące częścią tematycznych konsultacji, mających na celu osiągniecie Celów Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

UMOWA. (Dz. U. z dnia 12 grudnia 2007 r.)

UMOWA. (Dz. U. z dnia 12 grudnia 2007 r.) UMOWA między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o realizacji Konwencji o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym z dnia 25 lutego 1991 r., podpisana

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA Szkoły Podstawowej w Piecniku

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA Szkoły Podstawowej w Piecniku Projekt pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez wdrożenie zmodernizowanego systemu doskonalenia nauczycieli w powiecie wałeckim Priorytet III Działanie 3.5 Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY KONGRES BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO KIELCE, 18-20 KWIETNIA 2016 www.chemss2016.org DEKLARACJA

ŚWIATOWY KONGRES BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO KIELCE, 18-20 KWIETNIA 2016 www.chemss2016.org DEKLARACJA ŚWIATOWY KONGRES BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO KIELCE, 18-20 KWIETNIA 2016 www.chemss2016.org DEKLARACJA na temat rozwoju współpracy międzynarodowej w celu umacniania bezpieczeństwa chemicznego oraz rozwoju

Bardziej szczegółowo

Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska

Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska Monika Dziadkowiec Dyrektor Generalna Warszawa, 5.07.2012 r. Ministerstwo Środowiska, poprzez współtworzenie polityki państwa, troszczy się o środowisko

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja PWŚK i PGW. Przemysław Gruszecki, Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej

Aktualizacja PWŚK i PGW. Przemysław Gruszecki, Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Aktualizacja PWŚK i PGW Przemysław Gruszecki, Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Aktualizacja PWŚK i PGW Art. 11 RDW Każde Państwo Członkowskie zapewnia ustalenie programu działań, dla wszystkich obszarów

Bardziej szczegółowo

Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania

Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA DS. PRZEDSIĘBIORSTW I PRZEMYSŁU Wytyczne 1 Bruksela, dnia 1.2.2010 r. - Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania 1. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Witam s erdecznie serdecznie Anna Bielak

Witam s erdecznie serdecznie Anna Bielak Witam serdecznie Witam serdecznie Anna Bielak Informacje o projekcie Program Aktywności Samorządowej PAS innowacyjne narzędzie uspołecznionego procesu monitorowania usług publicznych Priorytet V Dobre

Bardziej szczegółowo

Program Edukacja ekologiczna

Program Edukacja ekologiczna C Politechnika Śląska CEP Wydział Elektryczny Instytut Elektroenergetyki i Sterowania Układów Konwersatorium Inteligentna Energetyka Program Edukacja ekologiczna (Komunikat w sprawie projektu edukacyjnego

Bardziej szczegółowo

Warunki uczestnictwa. w Sieci Ekspertów ds. BHP, certyfikowanych przez Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy

Warunki uczestnictwa. w Sieci Ekspertów ds. BHP, certyfikowanych przez Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy Warunki uczestnictwa w Sieci Ekspertów ds. BHP, certyfikowanych przez Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy 1 2 Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników poprzez

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE Strategicznej oceny oddziaływania na środowisko aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Ozimek

PODSUMOWANIE Strategicznej oceny oddziaływania na środowisko aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Ozimek PODSUMOWANIE Strategicznej oceny oddziaływania na środowisko aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Ozimek Kierownik Projektu: mgr inŝ. Ksenia Czachor Opracowanie: mgr Katarzyna Kędzierska

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 2 w Wałczu ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA NR 1 IM. PROFESORA WIKTORA ZINA

Zespół Szkół nr 2 w Wałczu ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA NR 1 IM. PROFESORA WIKTORA ZINA Projekt pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez wdrożenie zmodernizowanego systemu doskonalenia nauczycieli w powiecie wałeckim Priorytet III Działanie 3.5 Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007

Bardziej szczegółowo

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Plany Zarządzania Ryzykiem Powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Warszawa, 13 stycznia

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem teoria i praktyka. Ewa Szczepańska Centrum Projektów Informatycznych Warszawa, dnia 31 stycznia 2012 r.

Zarządzanie ryzykiem teoria i praktyka. Ewa Szczepańska Centrum Projektów Informatycznych Warszawa, dnia 31 stycznia 2012 r. Zarządzanie ryzykiem teoria i praktyka Ewa Szczepańska Centrum Projektów Informatycznych Warszawa, dnia 31 stycznia 2012 r. Zarządzanie ryzykiem - agenda Zarządzanie ryzykiem - definicje Ryzyko - niepewne

Bardziej szczegółowo

1. Przeprowadzenie kampanii informacyjno-edukacyjnej dla młodzieży szkolnej w wieku gimnazjalnym, w tym:

1. Przeprowadzenie kampanii informacyjno-edukacyjnej dla młodzieży szkolnej w wieku gimnazjalnym, w tym: SYNTEZA PRACY PT. Przeprowadzanie w regionie wodnym Warty działań informacyjnopromocyjnych oraz konsultacji społecznych projektu aktualizacji planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry etap

Bardziej szczegółowo

Podstawy zarządzania projektami

Podstawy zarządzania projektami Podstawy zarządzania projektami Zakres Definicja projektu Rola projektów w organizacji Definicja zarządzania projektami Role interesariuszy i kierownika projektu Zarządzanie programami i portfelami projektow

Bardziej szczegółowo

Budowanie świadomości ekologicznej społeczeństwa. w zakresie ochrony wód i gospodarki wodnej.

Budowanie świadomości ekologicznej społeczeństwa. w zakresie ochrony wód i gospodarki wodnej. Budowanie świadomości ekologicznej społeczeństwa w zakresie ochrony wód i gospodarki wodnej. Janina Kawałczewska Projekt Zostań przyjacielem wody współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki

Bardziej szczegółowo

RAMOWA DYREKTYWA WODNA W ODNIESIENIU DO WÓD PODZIEMNYCH

RAMOWA DYREKTYWA WODNA W ODNIESIENIU DO WÓD PODZIEMNYCH RAMOWA DYREKTYWA WODNA W ODNIESIENIU DO WÓD PODZIEMNYCH dr LESŁAW SKRZYPCZYK, e-mail: leslaw.skrzypczyk@pgi.gov.pl dr Jan Mitręga, jan.mitrega@pgi.gov.pl Państwowy Instytut Geologiczny, ul. Rakowiecka

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych KZGW

Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych KZGW Aktualizacja Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych KZGW 25 listopada 2014 r. PMŚ a zarządzanie środowiskiem wg modelu

Bardziej szczegółowo

PRZYSZŁE DZIAŁANIA W ZAKRESIE WPGO. Łucja Dec Departament Gospodarki Odpadami

PRZYSZŁE DZIAŁANIA W ZAKRESIE WPGO. Łucja Dec Departament Gospodarki Odpadami PRZYSZŁE DZIAŁANIA W ZAKRESIE WPGO Łucja Dec Departament Gospodarki Odpadami Ex ante - wpgo W nowej perspektywie finansowej na lata 2014 2020 dystrybucja środków z funduszy europejskich będzie uzależniona

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014. Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014. Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 21.11.2013 2013/0165(COD) PROJEKT OPINII Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM Elementy zarządzania ryzykiem powodziowym 1. Zapobieganie 2. Ochrona 3. Gotowość 4. Postępowanie awaryjne 5. Wyciąganie wniosków Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA. Szkoła Podstawowa w Troszynie (nazwa przedszkola/szkoły) ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA. Szkoła Podstawowa w Troszynie (nazwa przedszkola/szkoły) ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY Projekt realizowany przez Powiat Gryfiński pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim współfinansowany przez Unię Europejską ze

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, Stan prawny: 2009-03-18 Numer dokumentu LexPolonica: 63305 DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając

Bardziej szczegółowo

Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum nr 11. w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 15 w Poznaniu

Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum nr 11. w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 15 w Poznaniu Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum nr 11 w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 15 w Poznaniu Rozdział I Ustalenia ogólne 1 1. Zgodnie z art. 44p ust. 1 Ustawy z dnia 7 września 1991

Bardziej szczegółowo

EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND. Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA

EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND. Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA INTERREG EUROPA 2014-2020 EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA Warszawa Katowice, - 8 października 24 listopada 2014 Obszar współpracy i budżet 30 państw - UE-28

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 21 listopada 2014 r. Poz. 29 M I N I S T R A S P R A W Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 20 listopada 2014 r.

Warszawa, dnia 21 listopada 2014 r. Poz. 29 M I N I S T R A S P R A W Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 20 listopada 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH Warszawa, dnia 21 listopada 2014 r. Poz. 29 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 2 9 M I N I S T R A S P R A W Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 20 listopada 2014

Bardziej szczegółowo

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej oraz Plan działań na rzecz zrównoważonej energii jako elementy planowania energetycznego w gminie Łukasz Polakowski 1 SEAP Sustainable Energy Action

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi System finansowania ochrony środowiska w Polsce 50% 20% 40% 70% 10% 10% Nadwyżka 35% 100% 65% 2 Działalność

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY, KTÓRE MUSI ZAWIERAĆ STUDIUM WYKONALNOŚCI PROJEKTU INWESTYCYJNEGO W RAMACH ZPORR

ELEMENTY, KTÓRE MUSI ZAWIERAĆ STUDIUM WYKONALNOŚCI PROJEKTU INWESTYCYJNEGO W RAMACH ZPORR ELEMENTY, KTÓRE MUSI ZAWIERAĆ STUDIUM WYKONALNOŚCI PROJEKTU INWESTYCYJNEGO W RAMACH ZPORR 1. Wnioski z przeprowadzonej analizy podsumowanie 2. Definicja projektu 3. Charakterystyka projektu - część ogólna

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA Gimnazjum w Piecniku W OBSZARZE: Uczeń aktywny uczestnik procesu uczenia się.

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA Gimnazjum w Piecniku W OBSZARZE: Uczeń aktywny uczestnik procesu uczenia się. Projekt pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez wdrożenie zmodernizowanego systemu doskonalenia nauczycieli w powiecie wałeckim Priorytet III Działanie 3.5 Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu wodno środowiskowego kraju programy działań

Aktualizacja Programu wodno środowiskowego kraju programy działań Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja Programu wodno środowiskowego kraju programy działań Marta Saracyn specjalista w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Warunki I konkursu wniosków w ramach programu priorytetowego Edukacja ekologiczna w 2013 r.

Warunki I konkursu wniosków w ramach programu priorytetowego Edukacja ekologiczna w 2013 r. Warunki I konkursu wniosków w ramach programu priorytetowego Edukacja ekologiczna w 2013 r. 1. Termin naboru wniosków od 02.04.2013 r. do 06.05.2013 r. 1. Konkurs ogłoszony w ośmiu kategoriach. 2. Całkowita

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r.

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r. STANOWISKO RZĄDU I. METRYKA DOKUMENTU Tytuł KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW: Plan działania w dziedzinie e-zdrowia

Bardziej szczegółowo

PROJEKT SPRAWOZDANIA

PROJEKT SPRAWOZDANIA PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Kontroli Budżetowej 24.1.2013 2012/2183(DEC) PROJEKT SPRAWOZDANIA w sprawie absolutorium z wykonania budżetu Europejskiego Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego

Bardziej szczegółowo

Rozumienie niepełnosprawności jako kwestii praw człowieka

Rozumienie niepełnosprawności jako kwestii praw człowieka Rozumienie niepełnosprawności jako kwestii praw człowieka Maria Król POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom Niepełnosprawnym Krok za krokiem w Zamościu 1 Konwencja ONZ/Preambuła/

Bardziej szczegółowo

Propozycja zmian w gospodarce wodnej umożliwiających osiągnięcie dobrego stanu wód z RDW

Propozycja zmian w gospodarce wodnej umożliwiających osiągnięcie dobrego stanu wód z RDW Seminarium konsultacyjno- integracyjne we Wrocławiu 1.08.2007r Dobry stan wód- szansa ratowania Bałtyku. Stan wdrażania Ramowej Dyrektywy Wodnej Propozycja zmian w gospodarce wodnej umożliwiających osiągnięcie

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

Plan Komunikacji Projektu Samooceny (CAF) Urzędu Gminy w Rzgowie

Plan Komunikacji Projektu Samooceny (CAF) Urzędu Gminy w Rzgowie Plan Komunikacji Projektu Samooceny (CAF) Urzędu Gminy w Rzgowie Rzgów, wrzesień 2011 r. SPIS TREŚCI: Wprowadzenie.....2 1. Projekt wdrożenia metody CAF w Urzędzie.....3 2. Plan komunikacji uczestników

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIA. ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) nr 106/2008. z dnia 15 stycznia 2008 r. (Wersja przekształcona)

ROZPORZĄDZENIA. ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) nr 106/2008. z dnia 15 stycznia 2008 r. (Wersja przekształcona) 13.2.2008 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 39/1 I (Akty przyjęte na mocy Traktatów WE/Euratom, których publikacja jest obowiązkowa) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Bardziej szczegółowo

STATUT Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii w Łodzi, w Polsce pod auspicjami UNESCO

STATUT Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii w Łodzi, w Polsce pod auspicjami UNESCO STATUT Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii w Łodzi, w Polsce pod auspicjami UNESCO Artykuł 1 Status prawny i siedziba Centrum 1. Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii z siedziba w Łodzi,

Bardziej szczegółowo