Sprawozdanie. Kontrolowana Praca Własna. Odstraszacz komarów

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Sprawozdanie. Kontrolowana Praca Własna. Odstraszacz komarów"

Transkrypt

1 Sprawozdanie Kontrolowana Praca Własna Odstraszacz komarów Mateusz Kuleszewicz Numer albumu: Wrocław, 2007

2 Spis treści 1. Wstęp Realizacja projektu Schemat układu i sposób działania Blok pierwszy generator o regulowanym wypełnieniu Blok drugi generator generujący sygnał do modulacji częstotliwości Blok trzeci generator właściwy f gen =40 khz Blok czwarty układ inwertera Blok piąty układ wzmocnienia oraz szereg RLC Symulacja oraz pomiary układu Blok pierwszy generator o regulowanym współczynniku wypełnienia Blok drugi generator generujący sygnał do modulacji częstotliwości Generator właściwy f gen =40 khz, inwerter (blok trzeci i czwarty) Blok piąty układ wzmocnienia oraz szereg RLC Analiza poboru prądu Projekt i wykonanie płytki drukowanej Wnioski Spis załączników Oświadczenie

3 1. Wstęp Projekt obejmuje wykonanie odstraszacza komarów działającego na zasadzie emisji ultradźwięków o częstotliwości f=40 khz. Częstotliwość ta jest wysyłana przez naturalnych wrogów komarów nietoperze. Odstraszacz powinien działać z baterii i ewentualnie mieć możliwość podłączenia zasilania z gniazda zapalniczki samochodowej. 2. Realizacja projektu Do zrealizowania projektu bardzo ważny jest przetwornik elektroakustyczny, który będzie wprawiał powietrze w drgania o częstotliwości f=40 khz. Są to częstotliwości niesłyszalne dla człowieka. Standardowe głośniki wysokotonowe nie wytwarzają z wysoką sprawnością ultradźwięków. Z tego względu postanowiono zastosować przetwornik piezoelektryczny mimo tego większość z nich tak jak głośniki dynamiczne nie przenoszą ultradźwięków. Rozwiązaniem jest zastosowanie przetworników piezoelektrycznych dedykowanych do emisji ultradźwięków. Dawniej takie przetworniki były stosowane w układach nadawczych pilotów telewizyjnych (Telefunken). Obecnie stosuje się je np. w układach czujników cofania w samochodach. Ze względu na najniższą cenę do budowy odstraszacza postanowiono zastosować przetwornik z pilota telewizyjnego. Częstotliwość rezonansowa przetworników wynosi f R = 40 khz. Jest to dodatkowa zaleta, ponieważ przy tej częstotliwości jest największą sprawność. Pomiary przetwornika piezoelektrycznego wykonano w wydziałowym laboratorium Półprzewodników, dielektryków i magnetyków przy użyciu analizatora impedancji RA 1260 firmy Solartron. Charakterystykę impedancyjną przetwornika przedstawiono na rys. 1. Z analizy charakterystyk można odczytać, że dla rezonansu występuje minimum impedancji, natomiast w antyrezonansie maksimum. Na charakterystyce kąta impedancji można zauważyć, że między rezonansem a antyrezonansem przetwornik piezoelektryczny wykazuje własność indukcyjną, w pozostałej fragmentach przebiegu ma charakterystykę pojemnościową stratną. 3

4 10 4 Z Frequency (Hz) theta Frequency (Hz) Rys. 1. Charakterystyka impedancyjna przetwornika piezo Przy pomocy programu ZView2 wykonano model zastępczy przetwornika piezoelektrycznego. Model przedstawiono na rys. 2. Rys. 2. Dopasowanie modelu zastępczego do charakterystyki impedancyjnej przetwornika piezoelektrycznego (oprogramowanie ZView) Układ zastępczy przetwornika piezoelektrycznego może być bardziej złożony dla dokładniejszego dopasowania, jednak w przypadku niniejszego projektu nie jest to wymagane. Szereg RLC reprezentuje charakterystykę rezonansową przetwornika piezoelektrycznego. Dopasowanie elementów szeregu zapewniają dość dokładne odwzorowanie (błąd wartości Error na poziomie kilku procent). Szereg RC przedstawia przetwornik piezoelektryczny jako kondensator razem z jego stratnością. 4

5 Układ NE555 Jako generator wykonawczy wykorzystano układ scalony NE555. Układ ten pozwala na łatwą realizacje generatora o dużej stabilności częstotliwości. Niestety, wadą generatora NE555 jest jest jego minimalne napięcie zasilania na poziomie U zas_min =4,5 V. Można go zastąpić wersją CMOS (ang. Complementary Metal Oxide Semiconductor) o zmniejszonym poborze mocy i minimalnym napięciu zasilania na poziomie U zas_min =3 V. Wersja CMOS o oznaczeniu LMC555 nadaje się do układów o zasilaniu bateryjnym. Niestety, ponieważ układ LMC555 nie jest w pełni kompatybilny z układem NE555 jest on mało popularny i co za tym idzie trudno dostępny w sprzedaży detalicznej. Na rys. 3. przedstawiono opis wyprowadzenia i schemat wewnętrzny układu NE555. Rys 3. Wyprowadzenia i schemat wewnętrzny układu NE555 Minimalizacja mocy traconej zasilanie bateryjne Ponieważ układ ma mieć możliwość zasilania z baterii, powinien charakteryzować się jak najmniejszym poborem mocy, nie tracąc przy tym na skuteczności. Najtańszymi bateriami są zwykłe baterie typu AA (paluszki) lub trochę mniejsze AAA. Napięcie na zaciskach baterii wynosi U BAT =1,5 V. Zastosowanie układów CMOS pozwala na budowę odstraszacza zasilanego dwoma paluszkami, w przypadku wersji bipolarnej (NE555) wymagane są minimum trzy paluszki, lub bateria 6F22 o wartości napięcia U=9 V. Bateria 6F22 charakteryzuje się dużą rezystancją wewnętrzną i jest droga. 5

6 Celem zmniejszenia mocy układu zasilanego z baterii postanowiono wykonać generator, który generuje przebieg o okresie T=2 sek. oraz posiada regulowane wypełnieniu. Wypełnienie przebiegu odpowiada za czas włączania i wyłączania odstraszacza. Aby zminimalizować moc pobieraną przez układ odstraszacza wartości rezystorów dla generatorów NE555 dobrano tak, żeby prądów ładowania kondensatorów były możliwie małe. 3. Schemat układu i sposób działania Na rys. 4. przedstawiono schemat ideowy układu odstraszacza. Podzielono go na pięć części. Każda część wykonuję pewną funkcję. Elementy każdego z modułów zaczynają się od cyfry określającej, do którego modułu należą. Wyjątkiem są generatory NE555 gdzie przyjęto jako ostatnią cyfrę wskazującą na przynależność do danego modułu. Rys. 4. Schemat ideowy odstraszacza komarów z programu LTspice SCAD3 6

7 3.1. Blok pierwszy generator o regulowanym wypełnieniu W celu zminimalizowania mocy pobieranej z baterii zaprojektowano układ, który reguluje czas przez jaki odstraszacz generuje ultradźwięki i przez jaki odstraszacz jest w spoczynku. Za pomocą potencjometru można regulować wypełnienie przebiegu włączającego układu z zakresu od D=1-100%. Okres działania generatora obliczono na podstawie wzoru (1) i wynosi T=2 sek. T =0,693 ( R 11 + R POT ) C 12 (1) Dokładne określenie nie jest możliwe, ponieważ wzór nie uwzględnia spadku napięcia na diodach D 11 i D 12. Działanie układu Po włączeniu zasilania napięcie na kondensatorze C 12 wynosi 0 V. Tym samym na wejściu TRIG jest potencjał niższy niż 1/3 U zas, który powoduje ustawienie wewnętrznego przerzutnika RS. Na wyjściu OUT jest potencjał bliski potencjałowi zasilania. Kondensator C 12 jest ładowany prądem, który płynie przez rezystory R 11, D 12, R 12 i potencjometr. Zależnie od położenia potencjometru (który ma największą rezystancje) prąd ładowania kondensatora można regulować się w dużym zakresie dwa rzędy wielkości. Gdy napięcie na kondensatorze C 12 wyprowadzenie THRS osiągnie wartość większą od potencjału wyprowadzenia CV (2/3 U zas zgodnie z wewnętrznym dzielnikiem rezystancyjnym, ponieważ wyprowadzenie CV jest podłączone jedynie z kondensatorem o pojemności C=22 nf zgodnie z zaleceniami producenta) wewnętrzny przerzutnik RS zostaje wyzerowany. Wyprowadzenie OUT ma potencjał bliski zeru, a wyprowadzenie DIS za pomocą wewnętrznego tranzystora jest zwierane jest do masy. Powoduje to przepływ prądu z naładowanego kondensatora C 12 przez niewykorzystywaną część potencjometru, diodę D 11 oraz wewnętrzny tranzystor podłączony do wyprowadzenia DIS. W efekcie kondensator C 12 jest rozładowywany prądem, którego wartość zależy od położenia potencjometru. Gdy potencjał kondensatora C 12 (wyprowadzenia TRIG) spadnie poniżej poziomu 1/3 U zas 7

8 wewnętrzny przerzutnik zostanie ustawiony, na wyprowadzeniu OUT będzie potencjał bliski potencjałowi zasilania, a wewnętrzny tranzystor podłączony do wyprowadzenia DIS zostanie odłączony. Zaczyna się ponowne ładowanie kondensatora C 12 cykl rozpoczyna się na nowo. Wadą tego rozwiązania jest fakt, że w czasie rozładowywania kondensatora prąd również płynie przez rezystor R 11 do wyprowadzenia DIS. Efekt ten powoduje dodatkowe straty mocy. Wysoki potencjał wyprowadzenia OUT sygnalizowany jest świeceniem diody LED oznacza to aktywną pracę układu. Wyprowadzenie OUT dołączone jest do pasywnego filtru dolnoprzepustowego RC złożonego z elementów R 14 i C 13. Zadaniem filtru jest zapobieganie chwilowemu wyłączaniu układu, gdy potencjometr jest w pozycji pracy ciągłej wypełnienie D=100% mimo to przez pewien czas na wyjściu OUT jest poziom niski. Wyjście filtru jest podłączone do wejść RESET pozostałych trzech układów NE555. Układy te są w stanie pracy aktywnej, kiedy do wyprowadzenia RESET doprowadzone jest napięcie o wartości U>0,7 V. W przeciwnym razie układy są wyłączone, a na ich wyprowadzeniach OUT występuje poziom niski. Kolejną wadą układu NE555 jest fakt, iż w czasie wyłączenia układu (podanie niskiego poziomu napięcia na wyprowadzenie RESET) tranzystor podłączony do wyprowadzenia DIS przewodzi prąd. Powoduje dodatkowe straty energii Blok drugi generator generujący sygnał do modulacji częstotliwości Układ NE555 może pracować jako generator VCO w przypadku dołączenia do wyprowadzenia CV odpowiedniego potencjału sterującego. Jego zmiana powoduje zmianę częstotliwości generowanej przez układ. Ta możliwość została wykorzystana w projekcie, gdzie częstotliwość generatora właściwego f=40 khz jest zmieniana w zakresie ±5%. Schemat układu generatora przedstawiono na rys. 5. 8

9 Rys. 5. Schemat układu generatora Częstotliwość generowaną przez generator określa się zależnością (2) 1,44 f (R A +2 R B ) C (2) Generator pracujący w konfiguracji przedstawionej na rys. 5. nie może pracować z wypełnieniem D=50%. Jest to wadą układu pracującego w powyższej konfiguracji. Wypełnienie określa się zależnością (3). D= R B R A +2 R B (3) Sposób działania: Po włączeniu układu kondensator C jest nienaładowany. Tym samym potencjał na nim wynosi 0 V. Gdy potencjał na wyprowadzeniu TRIG ma wartość niższą od wartości 1/3 U zas wewnętrzny przerzutnik zostaje ustawiony. Na wyjściu pojawia się potencjał bliski potencjałowi zasilania U zas. Kondensator C ładuje się prądem płynącym od źródła zasilania przez rezystor R A oraz R B. Szybkość ładowania kondensatora od potencjału 1/3 U zas do 2/3 U zas określa się zależnością (4). τ H 0,693 ( R A + R B ) C (4) 9

10 Gdy na wyprowadzeniu THRE występuje potencjał wyższy od 2/3 U zas wewnętrzny przerzutnik jest wyzerowany. Wewnętrzny tranzystor przewodzi i zwiera wyprowadzenie DIS do masy. W ten sposób prąd będzie płynął z kondensatora C przez rezystor R B, przez wewnętrzny tranzystor do masy. Na wyjściu OUT będzie stan niski. Gdy kondensator C zostanie rozładowany do takiego poziomu, że napięcie na wyprowadzeniu TRIG spadnie poniżej 1/3 U zas, wewnętrzny przerzutnik zostanie ustawiony. Na wyprowadzeniu OUT będzie potencjał bliski potencjałowi zasilania. Wewnętrzny tranzystor podłączony do wyprowadzenia DIS zostaje wyłączony. Kondensator C znów będzie ładowany. Cykl generacji się powtarza. Wyjście OUT drugiego generatora połączone jest do filtru dolnoprzepustowego RC, którego celem jest zmniejszenie amplitudy sygnału wchodzącego na wejście CV trzeciego układu NE555. Na rys. 6. przedstawiono układ dopasowania sygnału. Sygnał propagowany do trzeciego układu NE555 jest sygnałem o przebiegu piłokształtnym o amplitudzie 2/3 U zas ±10% i częstotliwości f=950 Hz. Rys. 6. Układ dopasowania napięcia 3.3 Blok trzeci generator właściwy f gen =40 khz Układ generatora jest analogiczny jak układ drugiego generatora z wyjątkiem dodatkowego rezystora R 32, dzięki któremu wypełnienie przebiegu sygnału wyjściowego wynosi D=50%. Przy stanie przewodzenia wewnętrznego tranzystora prąd płynie przez dodatkowy rezystor R 32. Układ działa w ten sam sposób, co drugi generator. Do wejścia CV jest podłączony sygnał, przez co wartość napięcia na kondensatorze C 31 nie jest porównywana z wartością 2/3 U zas, gdy kondensator jest ładowany. Jest za to porównywane z wartością napięcia na wyprowadzeniu CV (wyprowadzenie CV połączone jest z wewnętrznym dzielnikiem rezystancyjnym, 10

11 przy braku połączenia ma potencjał o wartości 2/3 U zas ). Napięcie doprowadzone do wyprowadzenia CV zmienia się w zakresie ±10% powodując zmianę częstotliwości w zakresie około ±5%. 3.4 Blok czwarty układ inwertera Układ NE555 pracuje w układzie inwertera. Podłączony wejściami TRIG i THRS do wyjścia OUT generatora nr 3, powoduję odwrócenie napięcia. Sposób działania W przypadku kiedy na wyjściu trzeciego generatora jest napięcie bliskie zeru, komparator zauważa, że napięcie na wejściu TRIG jest niższe od napięcia 1/3 U zas. Powoduje ustawienie wewnętrznego przerzutnika i stan wysoki na wyjściu. Wyprowadzenie DIS nie jest podłączone. Wysoki poziom na wejściu powoduje, że komparator podłączony do wejścia THRS zauważa, że sygnał wejściowy ma większą wartość od 2/3 U zas. Przerzutnik zostaje wyzerowany, a wyjściu jest stan niski. W ten sposób układ powoduję odwrócenie napięcia Blok piąty układ wzmocnienia oraz szereg RLC Układ wzmacniacza jest sterowany dwoma sygnałami o tej samej częstotliwości, ale przesuniętymi w fazie o φ=180. Tranzystory pracują w układzie OC wzmacniacz prądowy. Amplituda sygnału na wyjściu układu jest mniejsza od amplitudy wejściowej o około 1,4 V, co można uznać za wadę przy zasilaniu niskimi napięciami. W szeregowym układzie RLC występuję rezonans szeregowy rezonans napięć. Dzięki zjawisku rezonansu na przetworniku piezoelektrycznym pełniącym rolę kondensatora występuje napięcie o większej amplitudzie niż amplituda sygnału na wyjściach kluczy tranzystorowych. Wyższe napięcie pozwala uzyskać większe natężenie dźwięków generowanych przez przetwornik. 11

12 Sposób działania W czasie, gdy jedna para tranzystorów wysterowana jest napięciem niskim (bliskim zeru) druga para wysterowana jest napięciem bliskim napięciu zasilania. Sposób działania układu został przedstawiony na rys. 7. a) b) Rys. 7. Sposób działania pary tranzystorowej Wysterowanie napięciem niskim pary tranzystorów z rys. 7a powoduje przepływ prądu z emitera tranzystora T 2 do jego bazy. Tym samym prąd ten otwiera go powodując przepływ prądu z emitera do kolektora. Potencjał V OUT ustala się na poziomie o 0,7V wyższym od potencjału baz tranzystorów. Złącze baza-emiter tranzystora npn jest spolaryzowane zaporowo i tranzystor nie przewodzi. Na rys. 7b przedstawiono sytuacje, kiedy na wejście układu podano stan wysoki. W takim przypadku na bazy tranzystorów złącze baza-emiter tranzystora T 1 zostaje spolaryzowane jest w kierunku przewodzenia tranzystor zostaje otwarty. Z kolektora do emitera przepływa prąd. Prąd płynie do momentu, kiedy na wyjściu V OUT ustali się potencjał na poziomie około o 0,7 V niższy niż potencjał bazy tranzystora T 1. Potencjał emitera tranzystora pnp jest niższy od potencjału na jego bazie tranzystor jest wyłączony, nie przewodzi. Ponieważ pary tranzystorów sterowane są sygnałem przesuniętym w fazie o φ=180 szereg RLC jest sterowany sygnałem przemiennym o częstotliwości 40 khz ±5%. Takie rozwiązanie pozwala zwiększyć amplitudę napięcia na przetworniku piezoelektrycznym. W danej chwili prąd płynie przez szereg RLC w jednym kierunku. W dławiku L indukuje się pole magnetyczne. Przy zmianie polaryzacji, w szeregu RLC pole magnetyczne zachowuje kierunek prądu, który przez niego płynie. Prąd dławika nie zmienia się skokowo. Jednak żeby zachować kierunek i wartość prądu indukuje się SEM, który przeciwdziała próbom zmiany 12

13 kierunku prądu w dławiku. Siła elektromotoryczna powoduje zwiększenie różnicy potencjałów na kondensatorze w obwodzie RLC. Pole magnetyczne dławika zmniejsza się, osiąga wartość zerową, a następnie indukuje się, lecz w przeciwnym kierunku. Wtedy następuje ponowna zmiana polaryzacji szeregu RLC i cały cykl się powtarza. 4. Symulacja oraz pomiary układu Symulacje numeryczne pozwalają na skrócenie czasu projektowania oraz pozwalają uniknąć ewentualnych błędów. W dobie komputerów jest ona praktycznie niezbędnym etapem, ponieważ nie jest już wymagane wytwarzanie układów prototypowych. W procesie symulacji numerycznej można uwzględnić zmiany temperaturowe oraz sprawdzić jak układ będzie się zachowywał przy zmianie parametrów danego elementu. Symulacje komputerowe wykonano w programie Ltspice. Układ zasilano napięciem stałym o wartości U ZAS =9 V. W układzie zbudowanym fizycznie, wykorzystano układ LMC555 wersja CMOS, dlatego w symulacjach zostało użyte źródło napięcia U ZAS =3 V takie zasilanie odpowiada zasilaniu z dwóch baterii AA. Pomiary zmontowanego układu były wykonywane przy użyciu oscyloskopu analogowego i aparatu fotograficznego. Aparat został użyty w celu wykonania zdjęć ekranu oscyloskopu Blok pierwszy generator o regulowanym współczynniku wypełnienia Na rys. 8. przedstawiono schemat ideowy symulowanego bloku funkcyjnego. Potencjometr odpowiadający za współczynnik wypełnienia został ustawiony w połowie zakresu regulacji. Markerem zostało oznaczone miejsce, w którym był dokonywany pomiar. 13

14 Rys. 8. Schemat ideowy symulowanego bloku Na rys. 9. przedstawiono oscylogram pracy układu. Dla symulacji okres wynosi T=1,85 s. Dla układu rzeczywistego otrzymano następujące wyniki: dla NE555 T=1,8 ±0,1 s dla LMC555 T=2,5 ±0,1 s Dla wersji CMOS okrest jest dłuższy. Powyższą sytuację można wyjaśnić tym, że układ był zasilany napięciem U zas =3 V, spadek napięcia na diodach jest w przybliżeniu stały - przy niższym napięciu zasilania czas ładowania i rozładowywania kondensatora C 12 jest dłuższy. Rys. 9. Przebieg sygnału wyjściowego z układu 4.2. Blok drugi generator generujący sygnał do modulacji częstotliwości Na rys. 10. przedstawiono schemat ideowy układu modulującego częstotliwość. Na schemacie został oznaczony również punkt pomiarowy. 14

15 Rys. 10. Schemat układu modulującego częstotliwość Na rys. 11. przedstawiono oscylogram sygnału na wyprowadzeniu THRS. Częstotliwość sygnału wyjściowego wynosi f=955 Hz. Rys. 11. Schemat układu modulującego częstotliwość Oscylogramy z pomiarów układu wykonanego fizycznie przedstawiono na rys

16 a) b) Rys. 12. Oscylogramy sygnału na wyprowadzeniu THRS układu NE555 a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS Częstotliwość sygnału generowanego przez generator wynosi f=1 khz, zarówno dla układu, w którym został wykorzystany układ NE555 w wersji bipolarnej jak i CMOS. Na rys. 13. zaznaczono punkt pomiarowy układu modulującego częstotliwość. W tym punkcie znajduje się wyjście modulatora. Rys. 14. przedstawia przebieg sygnału na wyjściu OUT układu NE

17 Rys. 13. Schemat ideowy modulatora częstotliwości z zaznaczeniem punktu pomiarowego sygnału wyjściowego NE555 Rys. 14. Przebieg sygnału wyjściowego modulatora częstotliwości Przebieg sygnału dla rzeczywistego układu przedstawiono na rys. 15. Analizując oscylogramy można zauważyć, że przebiegi są mocno zniekształcone. Przyczyną takiej sytuacji jest niezerowa rezystancja wyjściowa układu serii 555. Układy te mają ograniczone prądy wyjściowe. Jedynie przy zerowych prądach wyjściowych można oczekiwać bardziej prostokątnej charakterystyki wyjściowej. 17

18 a) b) Rys. 15. Oscylogramy sygnału na wyprowadzeniu OUT układu NE555 a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS Na rys. 17 przedstawiono oscylogram sygnału wyjściowego z generatora po przejściu przez układ inercyjny RC pierwszego rzędu (punkt pomiarowy przedstawiono na rys. 16). Rys. 16. Schemat ideowy modulatora częstotliwości z zaznaczeniem punktu pomiarowego sygnału wyjściowego NE555 (za układem inercyjnym RC) 18

19 Rys. 17. Przebieg sygnału wyjściowego modulatora częstotliwości po przejściu przez układ inercyjny RC Rys. 18. przedstawia sygnał wyjściowy dla układu rzeczywistego. Amplitudę sygnału wyjściowego przedstawiono na rys. 18a. Jest ona mniejsza niż w symulacji. Powyższa sytuacja wynika z faktu, że w symulacji używane są elementy idealne bezstratne. W przypadku układu CMOS (rys. 18b.) amplituda sygnału wyjściowego jest ponad trzykrotnie mniejsza sytuację można wyjaśnić tym, że układ jest zasilany niższym napięciem U ZAS =3 V. Sytuację tą można również wyjaśnić faktem zastosowania kondensatora o ponad dwukrotnie większej pojemności C 23 =47 nf zamiast 22 nf. Dla układów bipolarnych C 23 =330 nf różnica wynika z wartości rezystorów dzielnika wewnątrz układu. 19

20 a) b) Rys. 18. Oscylogramy sygnału wyjściowego modulatora częstotliwości po przejściu przez układ inercyjny RC a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS 4.3. Generator właściwy fgen=40 khz, inwerter (blok trzeci i czwarty) Pomiary układu wykonano przy odłączeniu bloku drugiego. Nieodłączenie spowodowałoby brak możliwości odczytu przebiegu oscylogramy byłyby zamazane i nieczytelne. Na rys. 18. przedstawiono schemat ideowy generatora oraz zaznaczono punkt, w którym dokonywano pomiaru. Na rys. 19. przedstawiono oscylogram z symulacji w programie LTSpice. Częstotliwość sygnału wynosi f=40,11 khz. 20

21 Rys. 18. Schemat ideowy generatora częstotliwości z zaznaczeniem punktu pomiarowego Rys. 19. Przebieg sygnału na wyprowadzeniu THRS układu NE555 Na rys. 20. przedstawiono oscylogramy z pomiarów zmontowanego układu. Po złożeniu układu zmierzono częstotliwości generowaną przez generator. Pomiary wykazały, że częstotliwość była niższa niż zakładane 40kHz. Wymagana była zmiana wartości kondensatora C 31. Dla wersji bipolarnej generatora 555 wartość kondensatora wyniosła C 31 =85,6 pf ±5%, natomiast dla wersji CMOS C 31 =93,8 pf ±5%. 21

22 a) b) Rys. 20. Oscylogramy sygnału wyjściowego na wyprowadzeniu THRS układu timera a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS Dodatkowo został zmierzony wpływ zmian napięcia zasilania na częstotliwość generowaną przez generator. Wykresy z pomiarów przedstawiono na rys. 21. Z analizy można wywnioskować, że obydwie wersje układu 555 wykazują podobną zależność częstotliwości generowanej od napięcia zasilania. Niestety efekt ten jest niepożądany, ponieważ generowana częstotliwość w znacznym stopniu zależy od napięcia zasilania. 22

23 a) f generatora [khz] Napięcie zasilania [V] b) f generatora [khz] Napięcie zasilania [V] Rys. 21. Charakterystyka zależności częstotliwości generowanej przez generator od napięcia zasilania a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS Na rys. 22 przedstawiono przebieg sygnału wyjściowego z generatora wyprowadzenie OUT. Rys. 22. Przebieg sygnału wyjściowego generatora wyprowadzenie OUT 23

24 Na rys. 23. przedstawiono oscylogramy z pomiaru układu rzeczywistego. a) b) Rys. 23. Oscylogramy sygnału wyjściowego generatora a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS Na rys. 24 przedstawiono schemat inwertera zbudowanego z wykorzystaniem układu timera 555. Na schemacie został oznaczony punkt pomiarowy. Rys. 24. Schemat ideowy inwertera z zaznaczeniem punktu pomiarowego 24

25 Oscylogram sygnału wejściowego i wyjściowego inwertera został przedstawiony na rys. 25. a) b) Rys. 25. Oscylogramy sygnału wejściowego i wyjściowego inwertera a) sygnał wejściowy, b) sygnał wyjściowy Oscylogramy z pomiaru układu rzeczywistego przedstawiono na rys. 26. Na przebiegach przy zboczu narastającym i opadającym można zaobserwować przerzuty dzwonienia. Pojawiają się one z szybkiego zbocza oraz pojemności i indukcyjności pasożytniczych wyprowadzeń. Symulacja numeryczna zakłada elementy idealne, a co za tym idzie brak pojemności i indukcyjności pasożytniczych. Dla układu 555 wykonanego w technologi bipolarnej przerzuty charakteryzują się większa wartością niż w przypadku układu wykonanego w technologii CMOS. 25

26 a) b) Rys. 26. Oscylogramy sygnał wyjściowego inwertera a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS 4.4. Blok piąty układ wzmocnienia oraz szereg RLC Na rys. 27. przedstawiono schemat układu wzmacniacza. Ramką został oznaczony układ zastępczy przetwornika piezoelektrycznego o częstotliwości rezonansowej fr=40 khz. Rys. 27. Schemat ideowy bloku wzmacniacza z zaznaczeniem układu zastępczego przetwornika piezoelektrycznego oraz punktu pomiarowego 26

27 Rys. 28. przedstawia sygnał wyjściowy pary tranzystorowej symulacja. Rys. 28. Przebieg sygnału wyjściowego ze wzmacniacza symulacja Piki napięcia widoczne na oscylogramie przedstawionym na rys. 28. mają amplitudę wyższą niż napięcie zasilania i mniejszą od zera. Powodowane są przez szereg RLC, który nie jest pobudzany częstotliwością rezonansową, a jedynie bliską częstotliwości rezonansowej). Na rys. 29. zostały przedstawione oscylogramy z pomiarów układu rzeczywistego. a) b) Rys. 29. Oscylogramy sygnału wyjściowego wzmacniacza a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS 27

28 Rys. 30 przedstawia punkt pomiarowy druga para tranzystorów. Rys. 30. Schemat ideowy bloku wzmacniacza z zaznaczeniem układu zastępczego przetwornika piezoelektrycznego oraz punktu pomiarowego Rys. 31. przedstawia sygnał wyjściowy pary tranzystorowej symulacja. Punkt pomiaru zaznaczono na rys. 30. Rys. 31. Przebieg sygnału wyjściowego ze wzmacniacza symulacja 28

29 a) b) Rys. 32. Oscylogramy sygnału wyjściowego wzmacniacza a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS Amplitudy przebiegów wyjściowych są o wiele mniejsze niż te z symulacji w LTSpice. Wynika to z wyidealizowanego modelu układu NE555 znajdującego się w bibliotekach programu. Odstraszacz komarów zrealizowany przy wykorzystaniu układów CMOS (LMC555) charakteryzuje się amplitudą sygnału wyjściowego Upp < 1 V. Dla układu CMOS przebiegi obu par tranzystorów są identyczne. W przypadku układów bipolarnych takie zjawisko nie występuje. W czasie pomiarów zauważono, że charakterystyka, inwertera różni się od charakterystyki generatora. Wygląda to tak, jakby inwerter spóźniał się w przechodzeniu ze stanu niskiego na wysoki. Rys. 33 przedstawia potencjał między indukcyjnością a pojemnością układu rezonansowego RLC. 29

30 Rys. 33. Przebieg sygnału indukcyjnością a pojemnością układu rezonansowego RLC symulacja Rys. 34. obrazuje różnicę potencjału między indukcyjnością a pojemnością szeregowego układu RLC dla układu wykonanego w technologii CMOS i bipolarnej. Oscylogram dla układu wykonanego w wersji bipolarnej jest zbliżony do oscylogramu z symulacji. a) b) Rys. 34. Potencjał między indukcyjnością a pojemnością szeregowego układu RLC a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS 30

31 Rys. 35. przedstawia schemat ideowy z zaznaczeniem punktów pomiarowych pomiar SEM na przetworniku piezoelektrycznym. Na rys. 36 przedstawiono wynik symulacji. Rys. 35. Schemat ideowy z zaznaczeniem punktów pomiarowych pomiar SEM na przetworniku piezoelektrycznym Rys. 36. Sygnał SEM na przetworniku piezoelektrycznym symulacja Rys. 37 przedstawia oscylogramy z pomiarów układu. Porównując oscylogramy z rys można zauważyć, że spadki napięć na wyjściu układów 555 w bardzo dużym stopniu wpływają na sprawność całego układu. Amplitudy rzeczywistego układu są niewielkie w porównaniu z symulacją w programie LTspice. 31

32 a) b) Rys. 37. Oscylogramy pomiaru SEM na przetworniku piezoelektrycznym a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS Na rys. 38. przedstawiono wynik symulacji dla sygnału wyjściowego, który został zmodulowany częstotliwościowo. Pomiar amplitudy sygnału na zaciskach przetwornika piezoelektrycznego. Rys. 38. Sygnał wyjściowy, zmodulowany symulacja 32

33 Na rys. 39 przedstawiono oscylogramy z pomiarów układu. Amplituda sygnału wyjściowego uzyskana z symulacji jest nierealna do osiągnięcia w rzeczywistym układzie. Jednak amplituda rzędu Upp=25 V jest zadowalającym wynikiem układ bipolarny zasilany napięciem UZAS = 9 V. Układ modulacji częstotliwości w dużym stopniu przyczynił się do zwiększenia efektywności odstraszacza komarów. a) b) Rys. 39. Oscylogramy pomiaru SEM na przetworniku piezoelektrycznym a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS 33

34 4.5. Analiza poboru prądu W tabeli 1. oraz tabeli 2. zostały przedstawione wyniki pomiaru poboru mocy przez układ. Układy bipolarne przy pracy w trybie RESET pobierają niewiele mniej prądu, dlatego oszczędność baterii jest minimalna. Usunięcie z płytki generator 1 powodującego czasowe przełączanie układu w tryb RESET. Umożliwiłoby to zmniejszenie poboru mocy niż ustawienie wypełnienia generatora na poziomie 50%. W przypadku układów 555 w wersji CMOS odstraszacz pracujący w trybie RESET pobiera dużo mniej energii z baterii. Należy jednak metodą prób i błędów sprawdzić, przy jakim wypełnieniu generatora 1 komary boją się i odlatują, a przy jakim odstraszacz nie robi na nich wrażenia (minimalne skuteczne wypełnienie). Tabela 1. Pobór prądu przez układ odstraszacza zbudowany z użyciem układów bipolarne 555 Praca aktywna RESET U ZAS I [V] [ma] 9 22, ,3 9 17, ,6 Tabela 2. Pobór prądu przez układ odstraszacza zbudowany z użyciem układów CMOS Praca aktywna RESET U ZAS I [V] [ma] 3 5, , ,17 3 0, , , Projekt i wykonanie płytki drukowanej Projekt płytki drukowanej wykonano w programie Eagle. W pierwszej fazie przerysowano schematu z programu LTSpice, następnie dodano takie elementy jak złącze zewnętrznego źródła zasilania, piny do podłączenia baterii oraz włącznik. Bezpiecznik polimerowy, który zastosowano, służy głównie zabezpieczeniu zewnętrznego źródła zasilania w przypadku wystąpienia zwarcia lub uszkodzenia układu. Diody prostownicze zastosowano celem ochro- 34

35 ny układu w przypadku błędnego podłączenia zasilania. Dodano również kondensator filtrujący napięcie zasilania i kondensatory odsprzęgające. Na rys. 40. przedstawiono schemat ideowy z programu Eagle. Rys. 40. Schemat ideowy układu odstraszacza konarów Rys. 41. przedstawia rozmieszczenie elementów na płytce obwodu drukowanego. Natomiast na rys. 42. przedstawiono topologię ścieżek płytki obwodu drukowanego. 35

36 Rys. 41. Rozmieszczenie elementów na płytce obwodu drukowanego Rys. 42. Topologia ścieżek płytki obwodu drukowanego Wykonywanie płytki drukowanej Płytkę drukowana wykonano metodą termotransferu. W pierwszym etapie wycięto płytkę z laminatu. Następnie wyczyszczono powierzchnię metalizowaną. Na drukarce laserowej wydrukowano odbicie lustrzane topologii ścieżek. Płytkę położono na płycie grzejnej o temperaturze 130 C, a na nią wyciętą kartkę z mozaiką ścieżek tonerem do warstwy metalizowanej laminatu. Wałkiem dociśnięto kartkę do laminatu. Papier przykleił się do 36

BADANIE PRZERZUTNIKÓW ASTABILNEGO, MONOSTABILNEGO I BISTABILNEGO

BADANIE PRZERZUTNIKÓW ASTABILNEGO, MONOSTABILNEGO I BISTABILNEGO Ćwiczenie 11 BADANIE PRZERZUTNIKÓW ASTABILNEGO, MONOSTABILNEGO I BISTABILNEGO 11.1 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie rodzajów, budowy i właściwości przerzutników astabilnych, monostabilnych oraz

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zadanie egzaminacyjne dla kwalifikacji E.20 w zawodzie technik elektronik

Przykładowe zadanie egzaminacyjne dla kwalifikacji E.20 w zawodzie technik elektronik 1 Przykładowe zadanie egzaminacyjne dla kwalifikacji E.20 w zawodzie technik elektronik Znajdź usterkę oraz wskaż sposób jej usunięcia w zasilaczu napięcia stałego 12V/4A, wykonanym w oparciu o układ scalony

Bardziej szczegółowo

PRZEŁĄCZANIE DIOD I TRANZYSTORÓW

PRZEŁĄCZANIE DIOD I TRANZYSTORÓW L A B O R A T O R I U M ELEMENTY ELEKTRONICZNE PRZEŁĄCZANIE DIOD I TRANZYSTORÓW REV. 1.1 1. CEL ĆWICZENIA - obserwacja pracy diod i tranzystorów podczas przełączania, - pomiary charakterystycznych czasów

Bardziej szczegółowo

Przerzutnik astabilny z wykorzystaniem układu typu "555"

Przerzutnik astabilny z wykorzystaniem układu typu 555 Przerzutnik astabilny z wykorzystaniem układu typu "555". Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z zasadą działania i parametrami przerzutnika astabilnego zbudowanego w oparciu o układ scalony

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTRONIKA I ENERGOELEKTRONIKA BADANIE GENERATORÓW PRZEBIEGÓW PROSTOKĄTNYCH I GENERATORÓW VCO

LABORATORIUM ELEKTRONIKA I ENERGOELEKTRONIKA BADANIE GENERATORÓW PRZEBIEGÓW PROSTOKĄTNYCH I GENERATORÓW VCO LABORATORIUM ELEKTRONIKA I ENERGOELEKTRONIKA BADANIE GENERATORÓW PRZEBIEGÓW PROSTOKĄTNYCH I GENERATORÓW VCO Opracował: mgr inż. Andrzej Biedka . Zapoznać się ze schematem ideowym płytki ćwiczeniowej 2.

Bardziej szczegółowo

Dioda półprzewodnikowa

Dioda półprzewodnikowa mikrofalowe (np. Gunna) Dioda półprzewodnikowa Dioda półprzewodnikowa jest elementem elektronicznym wykonanym z materiałów półprzewodnikowych. Dioda jest zbudowana z dwóch różnie domieszkowanych warstw

Bardziej szczegółowo

4. Funktory CMOS cz.2

4. Funktory CMOS cz.2 2.2 Funktor z wyjściem trójstanowym 4. Funktory CMOS cz.2 Fragment płyty czołowej modelu poniżej. We wszystkich pomiarach bramki z wyjściem trójstanowym zastosowano napięcie zasilające E C = 4.5 V. Oprócz

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 7 PARAMETRY MAŁOSYGNAŁOWE TRANZYSTORÓW BIPOLARNYCH

Ćwiczenie 7 PARAMETRY MAŁOSYGNAŁOWE TRANZYSTORÓW BIPOLARNYCH Ćwiczenie 7 PRMETRY MŁOSYGNŁO TRNZYSTORÓW BIPOLRNYCH Wstęp Celem ćwiczenia jest wyznaczenie niektórych parametrów małosygnałowych hybrydowego i modelu hybryd tranzystora bipolarnego. modelu Konspekt przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacze napięciowe z tranzystorami komplementarnymi CMOS

Wzmacniacze napięciowe z tranzystorami komplementarnymi CMOS Wzmacniacze napięciowe z tranzystorami komplementarnymi CMOS Cel ćwiczenia: Praktyczne wykorzystanie wiadomości do projektowania wzmacniacza z tranzystorami CMOS Badanie wpływu parametrów geometrycznych

Bardziej szczegółowo

Prostowniki. Prostownik jednopołówkowy

Prostowniki. Prostownik jednopołówkowy Prostowniki Prostownik jednopołówkowy Prostownikiem jednopołówkowym nazywamy taki prostownik, w którym po procesie prostowania pozostają tylko te części przebiegu, które są jednego znaku a części przeciwnego

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacze operacyjne

Wzmacniacze operacyjne Wzmacniacze operacyjne Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest badanie podstawowych układów pracy wzmacniaczy operacyjnych. Wymagania Wstęp 1. Zasada działania wzmacniacza operacyjnego. 2. Ujemne sprzężenie

Bardziej szczegółowo

strona 1 MULTIMETR CYFROWY M840D INSTRUKCJA OBSŁUGI

strona 1 MULTIMETR CYFROWY M840D INSTRUKCJA OBSŁUGI strona 1 MULTIMETR CYFROWY M840D INSTRUKCJA OBSŁUGI 1. WPROWADZENIE. Prezentowany multimetr cyfrowy jest zasilany bateryjnie. Wynik pomiaru wyświetlany jest w postaci 3 1 / 2 cyfry. Miernik może być stosowany

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5. Zastosowanie tranzystorów bipolarnych cd. Wzmacniacze MOSFET

Ćwiczenie 5. Zastosowanie tranzystorów bipolarnych cd. Wzmacniacze MOSFET Ćwiczenie 5 Zastosowanie tranzystorów bipolarnych cd. Wzmacniacze MOSFET Układ Super Alfa czyli tranzystory w układzie Darlingtona Zbuduj układ jak na rysunku i zaobserwuj dla jakiego położenia potencjometru

Bardziej szczegółowo

Laboratorium: Projektowanie pasywnych i aktywnych filtrów analogowych

Laboratorium: Projektowanie pasywnych i aktywnych filtrów analogowych Laboratorium: Projektowanie pasywnych i aktywnych filtrów analogowych Autorzy: Karol Kropidłowski Jan Szajdziński Michał Bujacz 1. Cel ćwiczenia 1. Cel laboratorium: Zapoznanie się i przebadanie podstawowych

Bardziej szczegółowo

PARAMETRY MAŁOSYGNAŁOWE TRANZYSTORÓW BIPOLARNYCH

PARAMETRY MAŁOSYGNAŁOWE TRANZYSTORÓW BIPOLARNYCH L B O R T O R I U M ELEMENTY ELEKTRONICZNE PRMETRY MŁOSYGNŁOWE TRNZYSTORÓW BIPOLRNYCH REV. 1.0 1. CEL ĆWICZENI - celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodami pomiaru i wyznaczania parametrów małosygnałowych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1: Pomiar parametrów tranzystorowego wzmacniacza napięcia w układzie wspólnego emitera REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU

Ćwiczenie 1: Pomiar parametrów tranzystorowego wzmacniacza napięcia w układzie wspólnego emitera REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU R C E Z w B I Ł G O R A J U LABORATORIUM pomiarów elektronicznych UKŁADÓW ANALOGOWYCH Ćwiczenie 1: Pomiar parametrów tranzystorowego wzmacniacza napięcia

Bardziej szczegółowo

BADANIE ELEMENTÓW RLC

BADANIE ELEMENTÓW RLC KATEDRA ELEKTRONIKI AGH L A B O R A T O R I U M ELEMENTY ELEKTRONICZNE BADANIE ELEMENTÓW RLC REV. 1.0 1. CEL ĆWICZENIA - zapoznanie się z systemem laboratoryjnym NI ELVIS II, - zapoznanie się z podstawowymi

Bardziej szczegółowo

Systemy i architektura komputerów

Systemy i architektura komputerów Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Systemy i architektura komputerów Laboratorium nr 4 Temat: Badanie tranzystorów Spis treści Cel ćwiczenia... 3 Wymagania... 3 Przebieg ćwiczenia...

Bardziej szczegółowo

Przerzutnik monostabilny z wykorzystaniem układu typu "555"

Przerzutnik monostabilny z wykorzystaniem układu typu 555 Przerzutnik monostabilny z wykorzystaniem układu typu "555". Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z zasadą działania i parametrami przerzutnika monostabilnego zbudowanego w oparciu o układ

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY ELEKTRONICZNE. Układy polaryzacji i stabilizacji punktu pracy tranzystora

ELEMENTY ELEKTRONICZNE. Układy polaryzacji i stabilizacji punktu pracy tranzystora Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEMENTY ELEKTRONICZNE TS1C300 018 Układy polaryzacji i stabilizacji punktu

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 1 ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 15.1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych właściwości wzmacniaczy mocy małej częstotliwości oraz przyswojenie umiejętności

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6: Lokalizacja usterek we wzmacniaczu napięcia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU

Ćwiczenie 6: Lokalizacja usterek we wzmacniaczu napięcia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU R C E Z w B I Ł G O R A J U LABORATORIUM pomiarów elektronicznych UKŁADÓW ANALOGOWYCH Ćwiczenie 6: Lokalizacja usterek we wzmacniaczu napięcia Opracował

Bardziej szczegółowo

Zadania z podstaw elektroniki. Zadanie 1. Wyznaczyć pojemność wypadkową układu (C1=1nF, C2=2nF, C3=3nF):

Zadania z podstaw elektroniki. Zadanie 1. Wyznaczyć pojemność wypadkową układu (C1=1nF, C2=2nF, C3=3nF): Zadania z podstaw elektroniki Zadanie 1. Wyznaczyć pojemność wypadkową układu (C1=1nF, C2=2nF, C3=3nF): Układ stanowi szeregowe połączenie pojemności C1 z zastępczą pojemnością równoległego połączenia

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Elektroniki

Laboratorium Elektroniki Wydział Mechaniczno-Energetyczny Laboratorium Elektroniki Badanie wzmacniaczy tranzystorowych i operacyjnych 1. Wstęp teoretyczny Wzmacniacze są bardzo często i szeroko stosowanym układem elektronicznym.

Bardziej szczegółowo

Własności i zastosowania diod półprzewodnikowych

Własności i zastosowania diod półprzewodnikowych Własności i zastosowania diod półprzewodnikowych 1. zas trwania: 6h 2. el ćwiczenia Badanie charakterystyk prądowo-napięciowych różnych typów diod półprzewodnikowych. Montaż i badanie wybranych układów,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Obwody prądu sinusoidalnego jednofazowego"

Ćwiczenie: Obwody prądu sinusoidalnego jednofazowego Ćwiczenie: "Obwody prądu sinusoidalnego jednofazowego" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres

Bardziej szczegółowo

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 14/12

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 14/12 PL 218560 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 218560 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 393408 (51) Int.Cl. H03F 3/18 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

Ćw. 7 Wyznaczanie parametrów rzeczywistych wzmacniaczy operacyjnych (płytka wzm. I)

Ćw. 7 Wyznaczanie parametrów rzeczywistych wzmacniaczy operacyjnych (płytka wzm. I) Ćw. 7 Wyznaczanie parametrów rzeczywistych wzmacniaczy operacyjnych (płytka wzm. I) Celem ćwiczenia jest wyznaczenie parametrów typowego wzmacniacza operacyjnego. Ćwiczenie ma pokazać w jakich warunkach

Bardziej szczegółowo

Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6

Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6 Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6 Marcin Polkowski (251328) 10 maja 2007 r. Spis treści I Laboratorium 5 2 1 Wprowadzenie 2 2 Pomiary rodziny charakterystyk 3 II Laboratorium 6 7 3 Wprowadzenie 7

Bardziej szczegółowo

Generator przebiegu prostokątnego

Generator przebiegu prostokątnego Sprawozdanie Projekt nr 27 Generator przebiegu prostokątnego Krzysztof Krajewski nr alb. 230347 Spis treści Wstęp... 2 Schemat... 2 Tryby pracy... 3 Tryb normalny... 3 Tryb niezależnej regulacji... 3 Symulacja...

Bardziej szczegółowo

Tranzystor bipolarny

Tranzystor bipolarny Tranzystor bipolarny 1. zas trwania: 6h 2. ele ćwiczenia adanie własności podstawowych układów wykorzystujących tranzystor bipolarny. 3. Wymagana znajomość pojęć zasada działania tranzystora bipolarnego,

Bardziej szczegółowo

STABILIZATORY NAPIĘCIA I PRĄDU STAŁEGO O DZIAŁANIU CIĄGŁYM Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

STABILIZATORY NAPIĘCIA I PRĄDU STAŁEGO O DZIAŁANIU CIĄGŁYM Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych STABILIZATORY NAPIĘCIA I PRĄDU STAŁEGO O DZIAŁANIU CIĄGŁYM Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Wstęp Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z problemami związanymi z projektowaniem, realizacją i pomiarami

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacz jako generator. Warunki generacji

Wzmacniacz jako generator. Warunki generacji Generatory napięcia sinusoidalnego Drgania sinusoidalne można uzyskać Poprzez utworzenie wzmacniacza, który dla jednej częstotliwości miałby wzmocnienie równe nieskończoności. Poprzez odtłumienie rzeczywistego

Bardziej szczegółowo

1. Nadajnik światłowodowy

1. Nadajnik światłowodowy 1. Nadajnik światłowodowy Nadajnik światłowodowy jest jednym z bloków światłowodowego systemu transmisyjnego. Przetwarza sygnał elektryczny na sygnał optyczny. Jakość transmisji w dużej mierze zależy od

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Metrologii

Laboratorium Metrologii Laboratorium Metrologii Ćwiczenie nr 3 Oddziaływanie przyrządów na badany obiekt I Zagadnienia do przygotowania na kartkówkę: 1 Zdefiniować pojęcie: prąd elektryczny Podać odpowiednią zależność fizyczną

Bardziej szczegółowo

Opracowane przez D. Kasprzaka aka 'master' i D. K. aka 'pastakiller' z Technikum Elektronicznego w ZSP nr 1 w Inowrocławiu.

Opracowane przez D. Kasprzaka aka 'master' i D. K. aka 'pastakiller' z Technikum Elektronicznego w ZSP nr 1 w Inowrocławiu. Opracowane przez D. Kasprzaka aka 'master' i D. K. aka 'pastakiller' z Technikum Elektronicznego w ZSP nr 1 w Inowrocławiu. WZMACNIACZ 1. Wzmacniacz elektryczny (wzmacniacz) to układ elektroniczny, którego

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Analogowych Układów Elektronicznych Laboratorium 6

Laboratorium Analogowych Układów Elektronicznych Laboratorium 6 Laboratorium Analogowych Układów Elektronicznych Laboratorium 6 1/5 Stabilizator liniowy Zadaniem jest budowa i przebadanie działania bardzo prostego stabilizatora liniowego. 1. W ćwiczeniu wykorzystywany

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora.

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. I. Cel ćwiczenia ĆWICZENIE 6 Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. Badanie właściwości wzmacniaczy tranzystorowych pracujących w układzie wspólnego kolektora. II.

Bardziej szczegółowo

SILNIK INDUKCYJNY STEROWANY Z WEKTOROWEGO FALOWNIKA NAPIĘCIA

SILNIK INDUKCYJNY STEROWANY Z WEKTOROWEGO FALOWNIKA NAPIĘCIA SILNIK INDUKCYJNY STEROWANY Z WEKTOROWEGO FALOWNIKA NAPIĘCIA Rys.1. Podział metod sterowania częstotliwościowego silników indukcyjnych klatkowych Instrukcja 1. Układ pomiarowy. Dane maszyn: Silnik asynchroniczny:

Bardziej szczegółowo

UKŁADY POLARYZACJI I STABILIZACJI PUNKTU PRACY

UKŁADY POLARYZACJI I STABILIZACJI PUNKTU PRACY P.z. K.P.. Laboratorium lektroniki 2FD 200/10/01 UKŁADY POLAYZAJI I TAILIZAJI PUNKTU PAY TANZYTOÓW 1. WTĘP Tematem ćwiczenia są podstawowe zagadnienia polaryzacji i stabilizacji punktu pracy tranzystorów

Bardziej szczegółowo

BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO

BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO Temat ćwiczenia: BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO 1. Wprowadzenie Ultradźwiękowy bezdotykowy czujnik położenia liniowego działa na zasadzie pomiaru czasu powrotu impulsu ultradźwiękowego,

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEKTRONIKA EKS1A300024 TRANZYSTORY JAKO ELEMENTY DWUSTANOWE BIAŁYSTOK

Bardziej szczegółowo

Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech. Elektronika. Laboratorium nr 3. Temat: Diody półprzewodnikowe i elementy reaktancyjne

Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech. Elektronika. Laboratorium nr 3. Temat: Diody półprzewodnikowe i elementy reaktancyjne Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Elektronika Laboratorium nr 3 Temat: Diody półprzewodnikowe i elementy reaktancyjne SPIS TREŚCI Spis treści... 2 1. Cel ćwiczenia... 3 2. Wymagania...

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza napięcia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU

Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza napięcia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU R C E Z w B I Ł G O R A J U LABORATORIUM pomiarów elektronicznych UKŁADÓW ANALOGOWYCH Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone w technice cyfrowej

Liniowe układy scalone w technice cyfrowej Liniowe układy scalone w technice cyfrowej Wykład 6 Zastosowania wzmacniaczy operacyjnych: konwertery prąd-napięcie i napięcie-prąd, źródła prądowe i napięciowe, przesuwnik fazowy Konwerter prąd-napięcie

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEKTRONIKA 2 Kod: ES1C400 026 UKŁADY UZALEŻNIEŃ CZASOWYCH Białystok 2014

Bardziej szczegółowo

Układ stabilizacji laserów diodowych

Układ stabilizacji laserów diodowych Układ stabilizacji laserów diodowych Lasery diodowe stabilizowane są do wzorca atomowego z wykorzystaniem metody magnetycznie indukowanego dichroizmu (patrz artykuł Laser frequency stabilization by Dopplerfree

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 4

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 4 Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 4 Temat: Badanie własności przełączających diod półprzewodnikowych Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest poznanie własności przełączających złącza p - n oraz wybranych

Bardziej szczegółowo

XLVI OLIMPIADA FIZYCZNA (1996/1997). Stopień III, zadanie doświadczalne D

XLVI OLIMPIADA FIZYCZNA (1996/1997). Stopień III, zadanie doświadczalne D KOOF Szczecin: www.of.szc.pl XLVI OLIMPIADA FIZYCZNA (1996/1997). Stopień III, zadanie doświadczalne D Źródło: Komitet Główny Olimpiady Fizycznej; Fizyka w Szkole Nr 1, 1998 Autor: Nazwa zadania: Działy:

Bardziej szczegółowo

Gdy wzmacniacz dostarcz do obciążenia znaczącą moc, mówimy o wzmacniaczu mocy. Takim obciążeniem mogą być na przykład...

Gdy wzmacniacz dostarcz do obciążenia znaczącą moc, mówimy o wzmacniaczu mocy. Takim obciążeniem mogą być na przykład... Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Gdy wzmacniacz dostarcz do obciążenia znaczącą moc, mówimy

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki

Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki Temat ćwiczenia: Przetwornica impulsowa DC-DC typu boost

Bardziej szczegółowo

DANE: wartość skuteczna międzyprzewodowego napięcia zasilającego E S = 230 V; rezystancja odbiornika R d = 2,7 Ω; indukcyjność odbiornika.

DANE: wartość skuteczna międzyprzewodowego napięcia zasilającego E S = 230 V; rezystancja odbiornika R d = 2,7 Ω; indukcyjność odbiornika. Zadanie 4. Prostownik mostkowy 6-pulsowy z tyrystorami idealnymi o komutacji natychmiastowej zasilany z sieci 3 400 V, 50 Hz pracuje z kątem opóźnienia załączenia tyrystorów α = 60º. Obciążenie prostownika

Bardziej szczegółowo

Analogowy sterownik silnika krokowego oparty na układzie avt 1314

Analogowy sterownik silnika krokowego oparty na układzie avt 1314 Katedra Energoelektroniki i Automatyki Systemów Przetwarzania Energii 51 Konferencja Studenckich Kół Naukowych Bartłomiej Dąbek Adrian Durak - Elektrotechnika 3 rok - Elektrotechnika 3 rok Analogowy sterownik

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA ELEKTRONIKI

PRACOWNIA ELEKTRONIKI PRACOWNIA ELEKTRONIKI Ćwiczenie nr 4 Temat ćwiczenia: Badanie wzmacniacza UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO W BYDGOSZCZY INSTYTUT TECHNIKI 1. 2. 3. Imię i Nazwisko 1 szerokopasmowego RC 4. Data wykonania

Bardziej szczegółowo

Część 4. Zmiana wartości napięcia stałego. Stabilizatory liniowe Przetwornice transformatorowe

Część 4. Zmiana wartości napięcia stałego. Stabilizatory liniowe Przetwornice transformatorowe Część 4 Zmiana wartości napięcia stałego Stabilizatory liniowe Przetwornice transformatorowe Bloki wyjściowe systemów fotowoltaicznych Systemy nie wymagające znaczącego podwyższania napięcia wyjście DC

Bardziej szczegółowo

PL B1. INSTYTUT MECHANIKI GÓROTWORU POLSKIEJ AKADEMII NAUK, Kraków, PL BUP 21/08. PAWEŁ LIGĘZA, Kraków, PL

PL B1. INSTYTUT MECHANIKI GÓROTWORU POLSKIEJ AKADEMII NAUK, Kraków, PL BUP 21/08. PAWEŁ LIGĘZA, Kraków, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 209493 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 382135 (51) Int.Cl. G01F 1/698 (2006.01) G01P 5/12 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

ELEKTRONIKA. Generatory sygnału prostokątnego

ELEKTRONIKA. Generatory sygnału prostokątnego LABORATORIUM ELEKTRONIKA Generatory sygnału prostokątnego Opracował: mgr inż. Tomasz Miłosławski Wymagania, znajomość zagadnień: 1. Zasada działania, schemat i zastosowania tranzystorowego multiwibratora

Bardziej szczegółowo

11. Wzmacniacze mocy. Klasy pracy tranzystora we wzmacniaczach mocy. - kąt przepływu

11. Wzmacniacze mocy. Klasy pracy tranzystora we wzmacniaczach mocy. - kąt przepływu 11. Wzmacniacze mocy 1 Wzmacniacze mocy są układami elektronicznymi, których zadaniem jest dostarczenie do obciążenia wymaganej (na ogół dużej) mocy wyjściowej przy możliwie dużej sprawności i małych zniekształceniach

Bardziej szczegółowo

Dobór współczynnika modulacji częstotliwości

Dobór współczynnika modulacji częstotliwości Dobór współczynnika modulacji częstotliwości Im większe mf, tym wyżej położone harmoniczne wyższe częstotliwości mniejsze elementy bierne filtru większy odstęp od f1 łatwiejsza realizacja filtru dp. o

Bardziej szczegółowo

Badanie charakterystyk elementów półprzewodnikowych

Badanie charakterystyk elementów półprzewodnikowych Badanie charakterystyk elementów półprzewodnikowych W ramach ćwiczenia student poznaje praktyczne właściwości elementów półprzewodnikowych stosowanych w elektronice przez badanie charakterystyk diody oraz

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie akumulatora Li-Poly

Zabezpieczenie akumulatora Li-Poly Zabezpieczenie akumulatora Li-Poly rev. 2, 02.02.2011 Adam Pyka Wrocław 2011 1 Wstęp Akumulatory litowo-polimerowe (Li-Po) ze względu na korzystny stosunek pojemności do masy, mały współczynnik samorozładowania

Bardziej szczegółowo

IMPULSOWY PRZEKSZTAŁTNIK ENERGII Z TRANZYSTOREM SZEREGOWYM

IMPULSOWY PRZEKSZTAŁTNIK ENERGII Z TRANZYSTOREM SZEREGOWYM Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego. IMPSOWY PRZEKSZTAŁTNIK ENERGII Z TRANZYSTOREM SZEREGOWYM Przekształtnik impulsowy z tranzystorem szeregowym słuŝy do przetwarzania energii prądu jednokierunkowego

Bardziej szczegółowo

Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych Laboratorium Przyrządów Półprzewodnikowych. Ćwiczenie 4

Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych Laboratorium Przyrządów Półprzewodnikowych. Ćwiczenie 4 Ćwiczenie 4 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie charakterystyk statycznych układów scalonych CMOS oraz ich własności dynamicznych podczas procesu przełączania. Wiadomości podstawowe. Budowa i działanie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2 LABORATORIUM ELEKTRONIKI POLITECHNIKA ŁÓDZKA KATEDRA PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH I OPTOELEKTRONICZNYCH

Ćwiczenie 2 LABORATORIUM ELEKTRONIKI POLITECHNIKA ŁÓDZKA KATEDRA PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH I OPTOELEKTRONICZNYCH LABORATORIUM LKTRONIKI Ćwiczenie Parametry statyczne tranzystorów bipolarnych el ćwiczenia Podstawowym celem ćwiczenia jest poznanie statycznych charakterystyk tranzystorów bipolarnych oraz metod identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Przyrządów Półprzewodnikowych Laboratorium 1

Laboratorium Przyrządów Półprzewodnikowych Laboratorium 1 Laboratorium Przyrządów Półprzewodnikowych Laboratorium 1 1/10 2/10 PODSTAWOWE WIADOMOŚCI W trakcie zajęć wykorzystywane będą następujące urządzenia: oscyloskop, generator, zasilacz, multimetr. Instrukcje

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych"

Ćwiczenie: Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych Ćwiczenie: "Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM OBWODÓW I SYGNAŁÓW. Stany nieustalone

LABORATORIUM OBWODÓW I SYGNAŁÓW. Stany nieustalone Politechnika Warszawska Instytut Radioelektroniki Zakład Radiokomunikacji WIECZOROWE STUDIA ZAWODOWE LABORATORIUM OBWODÓW I SYGNAŁÓW Ćwiczenie nr 4 Stany nieustalone opracował: dr inż. Wojciech Kazubski

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie - 4. Podstawowe układy pracy tranzystorów

Ćwiczenie - 4. Podstawowe układy pracy tranzystorów LABORATORIM ELEKTRONIKI Spis treści Ćwiczenie - 4 Podstawowe układy pracy tranzystorów 1 Cel ćwiczenia 1 2 Podstawy teoretyczne 2 2.1 Podstawowe układy pracy tranzystora........................ 2 2.2 Wzmacniacz

Bardziej szczegółowo

Parametry częstotliwościowe przetworników prądowych wykonanych w technologii PCB 1 HDI 2

Parametry częstotliwościowe przetworników prądowych wykonanych w technologii PCB 1 HDI 2 dr inż. ALEKSANDER LISOWIEC dr hab. inż. ANDRZEJ NOWAKOWSKI Instytut Tele- i Radiotechniczny Parametry częstotliwościowe przetworników prądowych wykonanych w technologii PCB 1 HDI 2 W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Budowa. Metoda wytwarzania

Budowa. Metoda wytwarzania Budowa Tranzystor JFET (zwany też PNFET) zbudowany jest z płytki z jednego typu półprzewodnika (p lub n), która stanowi tzw. kanał. Na jego końcach znajdują się styki źródła (ang. source - S) i drenu (ang.

Bardziej szczegółowo

Podstawy użytkowania i pomiarów za pomocą MULTIMETRU

Podstawy użytkowania i pomiarów za pomocą MULTIMETRU Podstawy użytkowania i pomiarów za pomocą MULTIMETRU Spis treści Informacje podstawowe...2 Pomiar napięcia...3 Pomiar prądu...5 Pomiar rezystancji...6 Pomiar pojemności...6 Wartość skuteczna i średnia...7

Bardziej szczegółowo

UKŁADY PROSTOWNICZE 0.47 / 5W 0.47 / 5W D2 C / 5W

UKŁADY PROSTOWNICZE 0.47 / 5W 0.47 / 5W D2 C / 5W UKŁADY PROSTOWNICZE. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową i właściwościami podstawowych układów prostowniczych: prostownika jednopołówkowego, dwupołówkowego z dzielonym uzwojeniem

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Inżynierii akustycznej. Wzmacniacze akustyczne

Laboratorium Inżynierii akustycznej. Wzmacniacze akustyczne Laboratorium Inżynierii akustycznej Wzmacniacze akustyczne 1. Cel laboratorium: Zapoznanie się z podstawowymi klasami pracy tranzystora, typowymi układami przedwzmacniaczy oraz końcówkami mocy. 2. Wstęp

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zastosowania wzmacniaczy operacyjnych wzmacniacz odwracający i nieodwracający

Podstawowe zastosowania wzmacniaczy operacyjnych wzmacniacz odwracający i nieodwracający Podstawowe zastosowania wzmacniaczy operacyjnych wzmacniacz odwracający i nieodwracający. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie właściwości wzmacniaczy operacyjnych i ich podstawowych

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Elektroniki. Badanie przekształtnika obniżającego napięcie. Opracował: dr inż. Rafał Korupczyński

Laboratorium Podstaw Elektroniki. Badanie przekształtnika obniżającego napięcie. Opracował: dr inż. Rafał Korupczyński Laboratorium Podstaw Elektroniki Badanie przekształtnika obniżającego napięcie Opracował: dr inż. Rafał Korupczyński Zakład Gospodarki Energetycznej, Katedra Podstaw Inżynierii.Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Przetworniki AC i CA

Przetworniki AC i CA KATEDRA INFORMATYKI Wydział EAIiE AGH Laboratorium Techniki Mikroprocesorowej Ćwiczenie 4 Przetworniki AC i CA Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania wybranych rodzajów przetworników

Bardziej szczegółowo

Ćw. 8 Bramki logiczne

Ćw. 8 Bramki logiczne Ćw. 8 Bramki logiczne 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi bramkami logicznymi, poznanie ich rodzajów oraz najwaŝniejszych parametrów opisujących ich własności elektryczne.

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów.

Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów. ĆWICZENIE 4 Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów. I. Cel ćwiczenia Zapoznanie się z układami zasilania tranzystorów. Wybór punktu pracy tranzystora. Statyczna prosta pracy. II. Układ

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH

LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej STDIA DZIENNE e LABOATOIM PZYZĄDÓW PÓŁPZEWODNIKOWYCH Ćwiczenie nr Pomiar częstotliwości granicznej f T tranzystora bipolarnego Wykonując

Bardziej szczegółowo

Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC. na tranzystorach bipolarnych

Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC. na tranzystorach bipolarnych Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC na tranzystorach bipolarnych Wzmacniacz jest to urządzenie elektroniczne, którego zadaniem jest : proporcjonalne zwiększenie amplitudy wszystkich składowych widma sygnału

Bardziej szczegółowo

Układy i Systemy Elektromedyczne

Układy i Systemy Elektromedyczne UiSE - laboratorium Układy i Systemy Elektromedyczne Laboratorium 2 Elektroniczny stetoskop - głowica i przewód akustyczny. Opracował: dr inż. Jakub Żmigrodzki Zakład Inżynierii Biomedycznej, Instytut

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLITECHNIKA GDAŃSKA, Gdańsk, PL BUP 19/09. MACIEJ KOKOT, Gdynia, PL WUP 03/14. rzecz. pat.

PL B1. POLITECHNIKA GDAŃSKA, Gdańsk, PL BUP 19/09. MACIEJ KOKOT, Gdynia, PL WUP 03/14. rzecz. pat. PL 216395 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 216395 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 384627 (51) Int.Cl. G01N 27/00 (2006.01) H01L 21/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Zastosowania nieliniowe wzmacniaczy operacyjnych

Zastosowania nieliniowe wzmacniaczy operacyjnych UKŁADY ELEKTRONICZNE Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Zastosowania nieliniowe wzmacniaczy operacyjnych Laboratorium Układów Elektronicznych Poznań 2008 1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE LABORATORYJNE. TEMAT: Badanie wzmacniacza różnicowego i określenie parametrów wzmacniacza operacyjnego

ĆWICZENIE LABORATORYJNE. TEMAT: Badanie wzmacniacza różnicowego i określenie parametrów wzmacniacza operacyjnego ĆWICZENIE LABORATORYJNE TEMAT: Badanie wzmacniacza różnicowego i określenie parametrów wzmacniacza operacyjnego 1. WPROWADZENIE Przedmiotem ćwiczenia jest zapoznanie się ze wzmacniaczem różnicowym, który

Bardziej szczegółowo

PL 217306 B1. AZO DIGITAL SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Gdańsk, PL 27.09.2010 BUP 20/10. PIOTR ADAMOWICZ, Sopot, PL 31.07.

PL 217306 B1. AZO DIGITAL SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Gdańsk, PL 27.09.2010 BUP 20/10. PIOTR ADAMOWICZ, Sopot, PL 31.07. PL 217306 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 217306 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 387605 (22) Data zgłoszenia: 25.03.2009 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Badanie przerzutników astabilnych i monostabilnych

Badanie przerzutników astabilnych i monostabilnych Badanie przerzutników astabilnych i monostabilnych 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest przeprowadzenie badania podstawowych układów przerzutników astabilnych, bistabilnych i monostabilnych. 2. Przebieg

Bardziej szczegółowo

Temat: Zastosowanie multimetrów cyfrowych do pomiaru podstawowych wielkości elektrycznych

Temat: Zastosowanie multimetrów cyfrowych do pomiaru podstawowych wielkości elektrycznych INSTYTUT SYSTEMÓW INŻYNIERII ELEKTRYCZNEJ POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ WYDZIAŁ: KIERUNEK: ROK AKADEMICKI: SEMESTR: NR. GRUPY LAB: SPRAWOZDANIE Z ĆWICZEŃ W LABORATORIUM METROLOGII ELEKTRYCZNEJ I ELEKTRONICZNEJ

Bardziej szczegółowo

Prostowniki. 1. Cel ćwiczenia. 2. Budowa układu.

Prostowniki. 1. Cel ćwiczenia. 2. Budowa układu. Prostowniki. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową i właściwościami podstawowych układów prostowniczych: prostownika jednopołówkowego, dwupołówkowego z dzielonym uzwojeniem transformatora

Bardziej szczegółowo

Prostowniki. 1. Prostowniki jednofazowych 2. Prostowniki trójfazowe 3. Zastosowania prostowników. Temat i plan wykładu WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY

Prostowniki. 1. Prostowniki jednofazowych 2. Prostowniki trójfazowe 3. Zastosowania prostowników. Temat i plan wykładu WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA Temat i plan wykładu WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY Prostowniki 1. Prostowniki jednofazowych 2. Prostowniki trójfazowe 3. Zastosowania prostowników ELEKTRONIKA Jakub Dawidziuk sobota, 16

Bardziej szczegółowo

Własności i zastosowania diod półprzewodnikowych

Własności i zastosowania diod półprzewodnikowych Instytut Fizyki oświadczalnej UG Własności i zastosowania diod półprzewodnikowych 1. zas trwania: 6h 2. el ćwiczenia Badanie charakterystyk prądowo-napięciowych różnych typów diod półprzewodnikowych. Montaż

Bardziej szczegółowo

Generatory impulsowe przerzutniki

Generatory impulsowe przerzutniki Generatory impulsowe przerzutniki Wrocław 2015 Przerzutniki Przerzutniki stosuje się do przechowywania małych ilości danych, do których musi być zapewniony ciągły dostęp. Ze względu na łatwy odczyt i zapis,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE LABORATORYJNE. TEMAT: Badanie generatorów sinusoidalnych (2h)

ĆWICZENIE LABORATORYJNE. TEMAT: Badanie generatorów sinusoidalnych (2h) ĆWICZENIE LABORATORYJNE TEMAT: Badanie generatorów sinusoidalnych (2h) 1. WPROWADZENIE Przedmiotem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową i zasadą działania podstawowych typów generatorów sinusoidalnych.

Bardziej szczegółowo

KT 890 MULTIMETRY CYFROWE INSTRUKCJA OBSŁUGI WPROWADZENIE: 2. DANE TECHNICZNE:

KT 890 MULTIMETRY CYFROWE INSTRUKCJA OBSŁUGI WPROWADZENIE: 2. DANE TECHNICZNE: MULTIMETRY CYFROWE KT 890 INSTRUKCJA OBSŁUGI Instrukcja obsługi dostarcza informacji dotyczących parametrów technicznych, sposobu uŝytkowania oraz bezpieczeństwa pracy. WPROWADZENIE: Mierniki umożliwiają

Bardziej szczegółowo

WSTĘP DO ELEKTRONIKI

WSTĘP DO ELEKTRONIKI WSTĘP DO ELEKTRONIKI Część VI Sprzężenie zwrotne Wzmacniacz operacyjny Wzmacniacz operacyjny w układach z ujemnym i dodatnim sprzężeniem zwrotnym Janusz Brzychczyk IF UJ Sprzężenie zwrotne Sprzężeniem

Bardziej szczegółowo

Tester miernik elementów RLC i półprzewodników

Tester miernik elementów RLC i półprzewodników Dane aktualne na dzień: 16-01-2017 16:23 Link do produktu: /tester-miernik-elementow-rlc-i-polprzewodnikow-p-3909.html Tester miernik elementów RLC i półprzewodników Cena Dostępność Numer katalogowy 94,00

Bardziej szczegółowo

Multiwibrator astabilny, aleŝ to bardzo proste

Multiwibrator astabilny, aleŝ to bardzo proste Multiwibrator astabilny, aleŝ to bardzo proste Warszawa 22.VI.2009 Celem ćwiczenia jest własnoręczne zbudowanie (zlutowanie) układu elektronicznego. Z wielkiej liczby układów elektronicznych wybraliśmy

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi miernika uniwersalnego MU-02D

Instrukcja obsługi miernika uniwersalnego MU-02D Instrukcja obsługi miernika uniwersalnego MU-02D 1. Informacje ogólne Miernik MU-02D umożliwia pomiary napięć stałych (do 1000V) i przemiennych (do 750V), natężenia prądu stałego (do 10A), oporności (do

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY ELEKTRONICZNE TS1C

ELEMENTY ELEKTRONICZNE TS1C Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki nstrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEMENTY ELEKTRONCZNE TS1C300 018 BAŁYSTOK 013 1. CEL ZAKRES ĆWCZENA LABORATORYJNEGO

Bardziej szczegółowo