Sprawozdanie. Kontrolowana Praca Własna. Odstraszacz komarów

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Sprawozdanie. Kontrolowana Praca Własna. Odstraszacz komarów"

Transkrypt

1 Sprawozdanie Kontrolowana Praca Własna Odstraszacz komarów Mateusz Kuleszewicz Numer albumu: Wrocław, 2007

2 Spis treści 1. Wstęp Realizacja projektu Schemat układu i sposób działania Blok pierwszy generator o regulowanym wypełnieniu Blok drugi generator generujący sygnał do modulacji częstotliwości Blok trzeci generator właściwy f gen =40 khz Blok czwarty układ inwertera Blok piąty układ wzmocnienia oraz szereg RLC Symulacja oraz pomiary układu Blok pierwszy generator o regulowanym współczynniku wypełnienia Blok drugi generator generujący sygnał do modulacji częstotliwości Generator właściwy f gen =40 khz, inwerter (blok trzeci i czwarty) Blok piąty układ wzmocnienia oraz szereg RLC Analiza poboru prądu Projekt i wykonanie płytki drukowanej Wnioski Spis załączników Oświadczenie

3 1. Wstęp Projekt obejmuje wykonanie odstraszacza komarów działającego na zasadzie emisji ultradźwięków o częstotliwości f=40 khz. Częstotliwość ta jest wysyłana przez naturalnych wrogów komarów nietoperze. Odstraszacz powinien działać z baterii i ewentualnie mieć możliwość podłączenia zasilania z gniazda zapalniczki samochodowej. 2. Realizacja projektu Do zrealizowania projektu bardzo ważny jest przetwornik elektroakustyczny, który będzie wprawiał powietrze w drgania o częstotliwości f=40 khz. Są to częstotliwości niesłyszalne dla człowieka. Standardowe głośniki wysokotonowe nie wytwarzają z wysoką sprawnością ultradźwięków. Z tego względu postanowiono zastosować przetwornik piezoelektryczny mimo tego większość z nich tak jak głośniki dynamiczne nie przenoszą ultradźwięków. Rozwiązaniem jest zastosowanie przetworników piezoelektrycznych dedykowanych do emisji ultradźwięków. Dawniej takie przetworniki były stosowane w układach nadawczych pilotów telewizyjnych (Telefunken). Obecnie stosuje się je np. w układach czujników cofania w samochodach. Ze względu na najniższą cenę do budowy odstraszacza postanowiono zastosować przetwornik z pilota telewizyjnego. Częstotliwość rezonansowa przetworników wynosi f R = 40 khz. Jest to dodatkowa zaleta, ponieważ przy tej częstotliwości jest największą sprawność. Pomiary przetwornika piezoelektrycznego wykonano w wydziałowym laboratorium Półprzewodników, dielektryków i magnetyków przy użyciu analizatora impedancji RA 1260 firmy Solartron. Charakterystykę impedancyjną przetwornika przedstawiono na rys. 1. Z analizy charakterystyk można odczytać, że dla rezonansu występuje minimum impedancji, natomiast w antyrezonansie maksimum. Na charakterystyce kąta impedancji można zauważyć, że między rezonansem a antyrezonansem przetwornik piezoelektryczny wykazuje własność indukcyjną, w pozostałej fragmentach przebiegu ma charakterystykę pojemnościową stratną. 3

4 10 4 Z Frequency (Hz) theta Frequency (Hz) Rys. 1. Charakterystyka impedancyjna przetwornika piezo Przy pomocy programu ZView2 wykonano model zastępczy przetwornika piezoelektrycznego. Model przedstawiono na rys. 2. Rys. 2. Dopasowanie modelu zastępczego do charakterystyki impedancyjnej przetwornika piezoelektrycznego (oprogramowanie ZView) Układ zastępczy przetwornika piezoelektrycznego może być bardziej złożony dla dokładniejszego dopasowania, jednak w przypadku niniejszego projektu nie jest to wymagane. Szereg RLC reprezentuje charakterystykę rezonansową przetwornika piezoelektrycznego. Dopasowanie elementów szeregu zapewniają dość dokładne odwzorowanie (błąd wartości Error na poziomie kilku procent). Szereg RC przedstawia przetwornik piezoelektryczny jako kondensator razem z jego stratnością. 4

5 Układ NE555 Jako generator wykonawczy wykorzystano układ scalony NE555. Układ ten pozwala na łatwą realizacje generatora o dużej stabilności częstotliwości. Niestety, wadą generatora NE555 jest jest jego minimalne napięcie zasilania na poziomie U zas_min =4,5 V. Można go zastąpić wersją CMOS (ang. Complementary Metal Oxide Semiconductor) o zmniejszonym poborze mocy i minimalnym napięciu zasilania na poziomie U zas_min =3 V. Wersja CMOS o oznaczeniu LMC555 nadaje się do układów o zasilaniu bateryjnym. Niestety, ponieważ układ LMC555 nie jest w pełni kompatybilny z układem NE555 jest on mało popularny i co za tym idzie trudno dostępny w sprzedaży detalicznej. Na rys. 3. przedstawiono opis wyprowadzenia i schemat wewnętrzny układu NE555. Rys 3. Wyprowadzenia i schemat wewnętrzny układu NE555 Minimalizacja mocy traconej zasilanie bateryjne Ponieważ układ ma mieć możliwość zasilania z baterii, powinien charakteryzować się jak najmniejszym poborem mocy, nie tracąc przy tym na skuteczności. Najtańszymi bateriami są zwykłe baterie typu AA (paluszki) lub trochę mniejsze AAA. Napięcie na zaciskach baterii wynosi U BAT =1,5 V. Zastosowanie układów CMOS pozwala na budowę odstraszacza zasilanego dwoma paluszkami, w przypadku wersji bipolarnej (NE555) wymagane są minimum trzy paluszki, lub bateria 6F22 o wartości napięcia U=9 V. Bateria 6F22 charakteryzuje się dużą rezystancją wewnętrzną i jest droga. 5

6 Celem zmniejszenia mocy układu zasilanego z baterii postanowiono wykonać generator, który generuje przebieg o okresie T=2 sek. oraz posiada regulowane wypełnieniu. Wypełnienie przebiegu odpowiada za czas włączania i wyłączania odstraszacza. Aby zminimalizować moc pobieraną przez układ odstraszacza wartości rezystorów dla generatorów NE555 dobrano tak, żeby prądów ładowania kondensatorów były możliwie małe. 3. Schemat układu i sposób działania Na rys. 4. przedstawiono schemat ideowy układu odstraszacza. Podzielono go na pięć części. Każda część wykonuję pewną funkcję. Elementy każdego z modułów zaczynają się od cyfry określającej, do którego modułu należą. Wyjątkiem są generatory NE555 gdzie przyjęto jako ostatnią cyfrę wskazującą na przynależność do danego modułu. Rys. 4. Schemat ideowy odstraszacza komarów z programu LTspice SCAD3 6

7 3.1. Blok pierwszy generator o regulowanym wypełnieniu W celu zminimalizowania mocy pobieranej z baterii zaprojektowano układ, który reguluje czas przez jaki odstraszacz generuje ultradźwięki i przez jaki odstraszacz jest w spoczynku. Za pomocą potencjometru można regulować wypełnienie przebiegu włączającego układu z zakresu od D=1-100%. Okres działania generatora obliczono na podstawie wzoru (1) i wynosi T=2 sek. T =0,693 ( R 11 + R POT ) C 12 (1) Dokładne określenie nie jest możliwe, ponieważ wzór nie uwzględnia spadku napięcia na diodach D 11 i D 12. Działanie układu Po włączeniu zasilania napięcie na kondensatorze C 12 wynosi 0 V. Tym samym na wejściu TRIG jest potencjał niższy niż 1/3 U zas, który powoduje ustawienie wewnętrznego przerzutnika RS. Na wyjściu OUT jest potencjał bliski potencjałowi zasilania. Kondensator C 12 jest ładowany prądem, który płynie przez rezystory R 11, D 12, R 12 i potencjometr. Zależnie od położenia potencjometru (który ma największą rezystancje) prąd ładowania kondensatora można regulować się w dużym zakresie dwa rzędy wielkości. Gdy napięcie na kondensatorze C 12 wyprowadzenie THRS osiągnie wartość większą od potencjału wyprowadzenia CV (2/3 U zas zgodnie z wewnętrznym dzielnikiem rezystancyjnym, ponieważ wyprowadzenie CV jest podłączone jedynie z kondensatorem o pojemności C=22 nf zgodnie z zaleceniami producenta) wewnętrzny przerzutnik RS zostaje wyzerowany. Wyprowadzenie OUT ma potencjał bliski zeru, a wyprowadzenie DIS za pomocą wewnętrznego tranzystora jest zwierane jest do masy. Powoduje to przepływ prądu z naładowanego kondensatora C 12 przez niewykorzystywaną część potencjometru, diodę D 11 oraz wewnętrzny tranzystor podłączony do wyprowadzenia DIS. W efekcie kondensator C 12 jest rozładowywany prądem, którego wartość zależy od położenia potencjometru. Gdy potencjał kondensatora C 12 (wyprowadzenia TRIG) spadnie poniżej poziomu 1/3 U zas 7

8 wewnętrzny przerzutnik zostanie ustawiony, na wyprowadzeniu OUT będzie potencjał bliski potencjałowi zasilania, a wewnętrzny tranzystor podłączony do wyprowadzenia DIS zostanie odłączony. Zaczyna się ponowne ładowanie kondensatora C 12 cykl rozpoczyna się na nowo. Wadą tego rozwiązania jest fakt, że w czasie rozładowywania kondensatora prąd również płynie przez rezystor R 11 do wyprowadzenia DIS. Efekt ten powoduje dodatkowe straty mocy. Wysoki potencjał wyprowadzenia OUT sygnalizowany jest świeceniem diody LED oznacza to aktywną pracę układu. Wyprowadzenie OUT dołączone jest do pasywnego filtru dolnoprzepustowego RC złożonego z elementów R 14 i C 13. Zadaniem filtru jest zapobieganie chwilowemu wyłączaniu układu, gdy potencjometr jest w pozycji pracy ciągłej wypełnienie D=100% mimo to przez pewien czas na wyjściu OUT jest poziom niski. Wyjście filtru jest podłączone do wejść RESET pozostałych trzech układów NE555. Układy te są w stanie pracy aktywnej, kiedy do wyprowadzenia RESET doprowadzone jest napięcie o wartości U>0,7 V. W przeciwnym razie układy są wyłączone, a na ich wyprowadzeniach OUT występuje poziom niski. Kolejną wadą układu NE555 jest fakt, iż w czasie wyłączenia układu (podanie niskiego poziomu napięcia na wyprowadzenie RESET) tranzystor podłączony do wyprowadzenia DIS przewodzi prąd. Powoduje dodatkowe straty energii Blok drugi generator generujący sygnał do modulacji częstotliwości Układ NE555 może pracować jako generator VCO w przypadku dołączenia do wyprowadzenia CV odpowiedniego potencjału sterującego. Jego zmiana powoduje zmianę częstotliwości generowanej przez układ. Ta możliwość została wykorzystana w projekcie, gdzie częstotliwość generatora właściwego f=40 khz jest zmieniana w zakresie ±5%. Schemat układu generatora przedstawiono na rys. 5. 8

9 Rys. 5. Schemat układu generatora Częstotliwość generowaną przez generator określa się zależnością (2) 1,44 f (R A +2 R B ) C (2) Generator pracujący w konfiguracji przedstawionej na rys. 5. nie może pracować z wypełnieniem D=50%. Jest to wadą układu pracującego w powyższej konfiguracji. Wypełnienie określa się zależnością (3). D= R B R A +2 R B (3) Sposób działania: Po włączeniu układu kondensator C jest nienaładowany. Tym samym potencjał na nim wynosi 0 V. Gdy potencjał na wyprowadzeniu TRIG ma wartość niższą od wartości 1/3 U zas wewnętrzny przerzutnik zostaje ustawiony. Na wyjściu pojawia się potencjał bliski potencjałowi zasilania U zas. Kondensator C ładuje się prądem płynącym od źródła zasilania przez rezystor R A oraz R B. Szybkość ładowania kondensatora od potencjału 1/3 U zas do 2/3 U zas określa się zależnością (4). τ H 0,693 ( R A + R B ) C (4) 9

10 Gdy na wyprowadzeniu THRE występuje potencjał wyższy od 2/3 U zas wewnętrzny przerzutnik jest wyzerowany. Wewnętrzny tranzystor przewodzi i zwiera wyprowadzenie DIS do masy. W ten sposób prąd będzie płynął z kondensatora C przez rezystor R B, przez wewnętrzny tranzystor do masy. Na wyjściu OUT będzie stan niski. Gdy kondensator C zostanie rozładowany do takiego poziomu, że napięcie na wyprowadzeniu TRIG spadnie poniżej 1/3 U zas, wewnętrzny przerzutnik zostanie ustawiony. Na wyprowadzeniu OUT będzie potencjał bliski potencjałowi zasilania. Wewnętrzny tranzystor podłączony do wyprowadzenia DIS zostaje wyłączony. Kondensator C znów będzie ładowany. Cykl generacji się powtarza. Wyjście OUT drugiego generatora połączone jest do filtru dolnoprzepustowego RC, którego celem jest zmniejszenie amplitudy sygnału wchodzącego na wejście CV trzeciego układu NE555. Na rys. 6. przedstawiono układ dopasowania sygnału. Sygnał propagowany do trzeciego układu NE555 jest sygnałem o przebiegu piłokształtnym o amplitudzie 2/3 U zas ±10% i częstotliwości f=950 Hz. Rys. 6. Układ dopasowania napięcia 3.3 Blok trzeci generator właściwy f gen =40 khz Układ generatora jest analogiczny jak układ drugiego generatora z wyjątkiem dodatkowego rezystora R 32, dzięki któremu wypełnienie przebiegu sygnału wyjściowego wynosi D=50%. Przy stanie przewodzenia wewnętrznego tranzystora prąd płynie przez dodatkowy rezystor R 32. Układ działa w ten sam sposób, co drugi generator. Do wejścia CV jest podłączony sygnał, przez co wartość napięcia na kondensatorze C 31 nie jest porównywana z wartością 2/3 U zas, gdy kondensator jest ładowany. Jest za to porównywane z wartością napięcia na wyprowadzeniu CV (wyprowadzenie CV połączone jest z wewnętrznym dzielnikiem rezystancyjnym, 10

11 przy braku połączenia ma potencjał o wartości 2/3 U zas ). Napięcie doprowadzone do wyprowadzenia CV zmienia się w zakresie ±10% powodując zmianę częstotliwości w zakresie około ±5%. 3.4 Blok czwarty układ inwertera Układ NE555 pracuje w układzie inwertera. Podłączony wejściami TRIG i THRS do wyjścia OUT generatora nr 3, powoduję odwrócenie napięcia. Sposób działania W przypadku kiedy na wyjściu trzeciego generatora jest napięcie bliskie zeru, komparator zauważa, że napięcie na wejściu TRIG jest niższe od napięcia 1/3 U zas. Powoduje ustawienie wewnętrznego przerzutnika i stan wysoki na wyjściu. Wyprowadzenie DIS nie jest podłączone. Wysoki poziom na wejściu powoduje, że komparator podłączony do wejścia THRS zauważa, że sygnał wejściowy ma większą wartość od 2/3 U zas. Przerzutnik zostaje wyzerowany, a wyjściu jest stan niski. W ten sposób układ powoduję odwrócenie napięcia Blok piąty układ wzmocnienia oraz szereg RLC Układ wzmacniacza jest sterowany dwoma sygnałami o tej samej częstotliwości, ale przesuniętymi w fazie o φ=180. Tranzystory pracują w układzie OC wzmacniacz prądowy. Amplituda sygnału na wyjściu układu jest mniejsza od amplitudy wejściowej o około 1,4 V, co można uznać za wadę przy zasilaniu niskimi napięciami. W szeregowym układzie RLC występuję rezonans szeregowy rezonans napięć. Dzięki zjawisku rezonansu na przetworniku piezoelektrycznym pełniącym rolę kondensatora występuje napięcie o większej amplitudzie niż amplituda sygnału na wyjściach kluczy tranzystorowych. Wyższe napięcie pozwala uzyskać większe natężenie dźwięków generowanych przez przetwornik. 11

12 Sposób działania W czasie, gdy jedna para tranzystorów wysterowana jest napięciem niskim (bliskim zeru) druga para wysterowana jest napięciem bliskim napięciu zasilania. Sposób działania układu został przedstawiony na rys. 7. a) b) Rys. 7. Sposób działania pary tranzystorowej Wysterowanie napięciem niskim pary tranzystorów z rys. 7a powoduje przepływ prądu z emitera tranzystora T 2 do jego bazy. Tym samym prąd ten otwiera go powodując przepływ prądu z emitera do kolektora. Potencjał V OUT ustala się na poziomie o 0,7V wyższym od potencjału baz tranzystorów. Złącze baza-emiter tranzystora npn jest spolaryzowane zaporowo i tranzystor nie przewodzi. Na rys. 7b przedstawiono sytuacje, kiedy na wejście układu podano stan wysoki. W takim przypadku na bazy tranzystorów złącze baza-emiter tranzystora T 1 zostaje spolaryzowane jest w kierunku przewodzenia tranzystor zostaje otwarty. Z kolektora do emitera przepływa prąd. Prąd płynie do momentu, kiedy na wyjściu V OUT ustali się potencjał na poziomie około o 0,7 V niższy niż potencjał bazy tranzystora T 1. Potencjał emitera tranzystora pnp jest niższy od potencjału na jego bazie tranzystor jest wyłączony, nie przewodzi. Ponieważ pary tranzystorów sterowane są sygnałem przesuniętym w fazie o φ=180 szereg RLC jest sterowany sygnałem przemiennym o częstotliwości 40 khz ±5%. Takie rozwiązanie pozwala zwiększyć amplitudę napięcia na przetworniku piezoelektrycznym. W danej chwili prąd płynie przez szereg RLC w jednym kierunku. W dławiku L indukuje się pole magnetyczne. Przy zmianie polaryzacji, w szeregu RLC pole magnetyczne zachowuje kierunek prądu, który przez niego płynie. Prąd dławika nie zmienia się skokowo. Jednak żeby zachować kierunek i wartość prądu indukuje się SEM, który przeciwdziała próbom zmiany 12

13 kierunku prądu w dławiku. Siła elektromotoryczna powoduje zwiększenie różnicy potencjałów na kondensatorze w obwodzie RLC. Pole magnetyczne dławika zmniejsza się, osiąga wartość zerową, a następnie indukuje się, lecz w przeciwnym kierunku. Wtedy następuje ponowna zmiana polaryzacji szeregu RLC i cały cykl się powtarza. 4. Symulacja oraz pomiary układu Symulacje numeryczne pozwalają na skrócenie czasu projektowania oraz pozwalają uniknąć ewentualnych błędów. W dobie komputerów jest ona praktycznie niezbędnym etapem, ponieważ nie jest już wymagane wytwarzanie układów prototypowych. W procesie symulacji numerycznej można uwzględnić zmiany temperaturowe oraz sprawdzić jak układ będzie się zachowywał przy zmianie parametrów danego elementu. Symulacje komputerowe wykonano w programie Ltspice. Układ zasilano napięciem stałym o wartości U ZAS =9 V. W układzie zbudowanym fizycznie, wykorzystano układ LMC555 wersja CMOS, dlatego w symulacjach zostało użyte źródło napięcia U ZAS =3 V takie zasilanie odpowiada zasilaniu z dwóch baterii AA. Pomiary zmontowanego układu były wykonywane przy użyciu oscyloskopu analogowego i aparatu fotograficznego. Aparat został użyty w celu wykonania zdjęć ekranu oscyloskopu Blok pierwszy generator o regulowanym współczynniku wypełnienia Na rys. 8. przedstawiono schemat ideowy symulowanego bloku funkcyjnego. Potencjometr odpowiadający za współczynnik wypełnienia został ustawiony w połowie zakresu regulacji. Markerem zostało oznaczone miejsce, w którym był dokonywany pomiar. 13

14 Rys. 8. Schemat ideowy symulowanego bloku Na rys. 9. przedstawiono oscylogram pracy układu. Dla symulacji okres wynosi T=1,85 s. Dla układu rzeczywistego otrzymano następujące wyniki: dla NE555 T=1,8 ±0,1 s dla LMC555 T=2,5 ±0,1 s Dla wersji CMOS okrest jest dłuższy. Powyższą sytuację można wyjaśnić tym, że układ był zasilany napięciem U zas =3 V, spadek napięcia na diodach jest w przybliżeniu stały - przy niższym napięciu zasilania czas ładowania i rozładowywania kondensatora C 12 jest dłuższy. Rys. 9. Przebieg sygnału wyjściowego z układu 4.2. Blok drugi generator generujący sygnał do modulacji częstotliwości Na rys. 10. przedstawiono schemat ideowy układu modulującego częstotliwość. Na schemacie został oznaczony również punkt pomiarowy. 14

15 Rys. 10. Schemat układu modulującego częstotliwość Na rys. 11. przedstawiono oscylogram sygnału na wyprowadzeniu THRS. Częstotliwość sygnału wyjściowego wynosi f=955 Hz. Rys. 11. Schemat układu modulującego częstotliwość Oscylogramy z pomiarów układu wykonanego fizycznie przedstawiono na rys

16 a) b) Rys. 12. Oscylogramy sygnału na wyprowadzeniu THRS układu NE555 a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS Częstotliwość sygnału generowanego przez generator wynosi f=1 khz, zarówno dla układu, w którym został wykorzystany układ NE555 w wersji bipolarnej jak i CMOS. Na rys. 13. zaznaczono punkt pomiarowy układu modulującego częstotliwość. W tym punkcie znajduje się wyjście modulatora. Rys. 14. przedstawia przebieg sygnału na wyjściu OUT układu NE

17 Rys. 13. Schemat ideowy modulatora częstotliwości z zaznaczeniem punktu pomiarowego sygnału wyjściowego NE555 Rys. 14. Przebieg sygnału wyjściowego modulatora częstotliwości Przebieg sygnału dla rzeczywistego układu przedstawiono na rys. 15. Analizując oscylogramy można zauważyć, że przebiegi są mocno zniekształcone. Przyczyną takiej sytuacji jest niezerowa rezystancja wyjściowa układu serii 555. Układy te mają ograniczone prądy wyjściowe. Jedynie przy zerowych prądach wyjściowych można oczekiwać bardziej prostokątnej charakterystyki wyjściowej. 17

18 a) b) Rys. 15. Oscylogramy sygnału na wyprowadzeniu OUT układu NE555 a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS Na rys. 17 przedstawiono oscylogram sygnału wyjściowego z generatora po przejściu przez układ inercyjny RC pierwszego rzędu (punkt pomiarowy przedstawiono na rys. 16). Rys. 16. Schemat ideowy modulatora częstotliwości z zaznaczeniem punktu pomiarowego sygnału wyjściowego NE555 (za układem inercyjnym RC) 18

19 Rys. 17. Przebieg sygnału wyjściowego modulatora częstotliwości po przejściu przez układ inercyjny RC Rys. 18. przedstawia sygnał wyjściowy dla układu rzeczywistego. Amplitudę sygnału wyjściowego przedstawiono na rys. 18a. Jest ona mniejsza niż w symulacji. Powyższa sytuacja wynika z faktu, że w symulacji używane są elementy idealne bezstratne. W przypadku układu CMOS (rys. 18b.) amplituda sygnału wyjściowego jest ponad trzykrotnie mniejsza sytuację można wyjaśnić tym, że układ jest zasilany niższym napięciem U ZAS =3 V. Sytuację tą można również wyjaśnić faktem zastosowania kondensatora o ponad dwukrotnie większej pojemności C 23 =47 nf zamiast 22 nf. Dla układów bipolarnych C 23 =330 nf różnica wynika z wartości rezystorów dzielnika wewnątrz układu. 19

20 a) b) Rys. 18. Oscylogramy sygnału wyjściowego modulatora częstotliwości po przejściu przez układ inercyjny RC a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS 4.3. Generator właściwy fgen=40 khz, inwerter (blok trzeci i czwarty) Pomiary układu wykonano przy odłączeniu bloku drugiego. Nieodłączenie spowodowałoby brak możliwości odczytu przebiegu oscylogramy byłyby zamazane i nieczytelne. Na rys. 18. przedstawiono schemat ideowy generatora oraz zaznaczono punkt, w którym dokonywano pomiaru. Na rys. 19. przedstawiono oscylogram z symulacji w programie LTSpice. Częstotliwość sygnału wynosi f=40,11 khz. 20

21 Rys. 18. Schemat ideowy generatora częstotliwości z zaznaczeniem punktu pomiarowego Rys. 19. Przebieg sygnału na wyprowadzeniu THRS układu NE555 Na rys. 20. przedstawiono oscylogramy z pomiarów zmontowanego układu. Po złożeniu układu zmierzono częstotliwości generowaną przez generator. Pomiary wykazały, że częstotliwość była niższa niż zakładane 40kHz. Wymagana była zmiana wartości kondensatora C 31. Dla wersji bipolarnej generatora 555 wartość kondensatora wyniosła C 31 =85,6 pf ±5%, natomiast dla wersji CMOS C 31 =93,8 pf ±5%. 21

22 a) b) Rys. 20. Oscylogramy sygnału wyjściowego na wyprowadzeniu THRS układu timera a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS Dodatkowo został zmierzony wpływ zmian napięcia zasilania na częstotliwość generowaną przez generator. Wykresy z pomiarów przedstawiono na rys. 21. Z analizy można wywnioskować, że obydwie wersje układu 555 wykazują podobną zależność częstotliwości generowanej od napięcia zasilania. Niestety efekt ten jest niepożądany, ponieważ generowana częstotliwość w znacznym stopniu zależy od napięcia zasilania. 22

23 a) f generatora [khz] Napięcie zasilania [V] b) f generatora [khz] Napięcie zasilania [V] Rys. 21. Charakterystyka zależności częstotliwości generowanej przez generator od napięcia zasilania a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS Na rys. 22 przedstawiono przebieg sygnału wyjściowego z generatora wyprowadzenie OUT. Rys. 22. Przebieg sygnału wyjściowego generatora wyprowadzenie OUT 23

24 Na rys. 23. przedstawiono oscylogramy z pomiaru układu rzeczywistego. a) b) Rys. 23. Oscylogramy sygnału wyjściowego generatora a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS Na rys. 24 przedstawiono schemat inwertera zbudowanego z wykorzystaniem układu timera 555. Na schemacie został oznaczony punkt pomiarowy. Rys. 24. Schemat ideowy inwertera z zaznaczeniem punktu pomiarowego 24

25 Oscylogram sygnału wejściowego i wyjściowego inwertera został przedstawiony na rys. 25. a) b) Rys. 25. Oscylogramy sygnału wejściowego i wyjściowego inwertera a) sygnał wejściowy, b) sygnał wyjściowy Oscylogramy z pomiaru układu rzeczywistego przedstawiono na rys. 26. Na przebiegach przy zboczu narastającym i opadającym można zaobserwować przerzuty dzwonienia. Pojawiają się one z szybkiego zbocza oraz pojemności i indukcyjności pasożytniczych wyprowadzeń. Symulacja numeryczna zakłada elementy idealne, a co za tym idzie brak pojemności i indukcyjności pasożytniczych. Dla układu 555 wykonanego w technologi bipolarnej przerzuty charakteryzują się większa wartością niż w przypadku układu wykonanego w technologii CMOS. 25

26 a) b) Rys. 26. Oscylogramy sygnał wyjściowego inwertera a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS 4.4. Blok piąty układ wzmocnienia oraz szereg RLC Na rys. 27. przedstawiono schemat układu wzmacniacza. Ramką został oznaczony układ zastępczy przetwornika piezoelektrycznego o częstotliwości rezonansowej fr=40 khz. Rys. 27. Schemat ideowy bloku wzmacniacza z zaznaczeniem układu zastępczego przetwornika piezoelektrycznego oraz punktu pomiarowego 26

27 Rys. 28. przedstawia sygnał wyjściowy pary tranzystorowej symulacja. Rys. 28. Przebieg sygnału wyjściowego ze wzmacniacza symulacja Piki napięcia widoczne na oscylogramie przedstawionym na rys. 28. mają amplitudę wyższą niż napięcie zasilania i mniejszą od zera. Powodowane są przez szereg RLC, który nie jest pobudzany częstotliwością rezonansową, a jedynie bliską częstotliwości rezonansowej). Na rys. 29. zostały przedstawione oscylogramy z pomiarów układu rzeczywistego. a) b) Rys. 29. Oscylogramy sygnału wyjściowego wzmacniacza a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS 27

28 Rys. 30 przedstawia punkt pomiarowy druga para tranzystorów. Rys. 30. Schemat ideowy bloku wzmacniacza z zaznaczeniem układu zastępczego przetwornika piezoelektrycznego oraz punktu pomiarowego Rys. 31. przedstawia sygnał wyjściowy pary tranzystorowej symulacja. Punkt pomiaru zaznaczono na rys. 30. Rys. 31. Przebieg sygnału wyjściowego ze wzmacniacza symulacja 28

29 a) b) Rys. 32. Oscylogramy sygnału wyjściowego wzmacniacza a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS Amplitudy przebiegów wyjściowych są o wiele mniejsze niż te z symulacji w LTSpice. Wynika to z wyidealizowanego modelu układu NE555 znajdującego się w bibliotekach programu. Odstraszacz komarów zrealizowany przy wykorzystaniu układów CMOS (LMC555) charakteryzuje się amplitudą sygnału wyjściowego Upp < 1 V. Dla układu CMOS przebiegi obu par tranzystorów są identyczne. W przypadku układów bipolarnych takie zjawisko nie występuje. W czasie pomiarów zauważono, że charakterystyka, inwertera różni się od charakterystyki generatora. Wygląda to tak, jakby inwerter spóźniał się w przechodzeniu ze stanu niskiego na wysoki. Rys. 33 przedstawia potencjał między indukcyjnością a pojemnością układu rezonansowego RLC. 29

30 Rys. 33. Przebieg sygnału indukcyjnością a pojemnością układu rezonansowego RLC symulacja Rys. 34. obrazuje różnicę potencjału między indukcyjnością a pojemnością szeregowego układu RLC dla układu wykonanego w technologii CMOS i bipolarnej. Oscylogram dla układu wykonanego w wersji bipolarnej jest zbliżony do oscylogramu z symulacji. a) b) Rys. 34. Potencjał między indukcyjnością a pojemnością szeregowego układu RLC a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS 30

31 Rys. 35. przedstawia schemat ideowy z zaznaczeniem punktów pomiarowych pomiar SEM na przetworniku piezoelektrycznym. Na rys. 36 przedstawiono wynik symulacji. Rys. 35. Schemat ideowy z zaznaczeniem punktów pomiarowych pomiar SEM na przetworniku piezoelektrycznym Rys. 36. Sygnał SEM na przetworniku piezoelektrycznym symulacja Rys. 37 przedstawia oscylogramy z pomiarów układu. Porównując oscylogramy z rys można zauważyć, że spadki napięć na wyjściu układów 555 w bardzo dużym stopniu wpływają na sprawność całego układu. Amplitudy rzeczywistego układu są niewielkie w porównaniu z symulacją w programie LTspice. 31

32 a) b) Rys. 37. Oscylogramy pomiaru SEM na przetworniku piezoelektrycznym a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS Na rys. 38. przedstawiono wynik symulacji dla sygnału wyjściowego, który został zmodulowany częstotliwościowo. Pomiar amplitudy sygnału na zaciskach przetwornika piezoelektrycznego. Rys. 38. Sygnał wyjściowy, zmodulowany symulacja 32

33 Na rys. 39 przedstawiono oscylogramy z pomiarów układu. Amplituda sygnału wyjściowego uzyskana z symulacji jest nierealna do osiągnięcia w rzeczywistym układzie. Jednak amplituda rzędu Upp=25 V jest zadowalającym wynikiem układ bipolarny zasilany napięciem UZAS = 9 V. Układ modulacji częstotliwości w dużym stopniu przyczynił się do zwiększenia efektywności odstraszacza komarów. a) b) Rys. 39. Oscylogramy pomiaru SEM na przetworniku piezoelektrycznym a) wersja bipolarna, b) wersja CMOS 33

34 4.5. Analiza poboru prądu W tabeli 1. oraz tabeli 2. zostały przedstawione wyniki pomiaru poboru mocy przez układ. Układy bipolarne przy pracy w trybie RESET pobierają niewiele mniej prądu, dlatego oszczędność baterii jest minimalna. Usunięcie z płytki generator 1 powodującego czasowe przełączanie układu w tryb RESET. Umożliwiłoby to zmniejszenie poboru mocy niż ustawienie wypełnienia generatora na poziomie 50%. W przypadku układów 555 w wersji CMOS odstraszacz pracujący w trybie RESET pobiera dużo mniej energii z baterii. Należy jednak metodą prób i błędów sprawdzić, przy jakim wypełnieniu generatora 1 komary boją się i odlatują, a przy jakim odstraszacz nie robi na nich wrażenia (minimalne skuteczne wypełnienie). Tabela 1. Pobór prądu przez układ odstraszacza zbudowany z użyciem układów bipolarne 555 Praca aktywna RESET U ZAS I [V] [ma] 9 22, ,3 9 17, ,6 Tabela 2. Pobór prądu przez układ odstraszacza zbudowany z użyciem układów CMOS Praca aktywna RESET U ZAS I [V] [ma] 3 5, , ,17 3 0, , , Projekt i wykonanie płytki drukowanej Projekt płytki drukowanej wykonano w programie Eagle. W pierwszej fazie przerysowano schematu z programu LTSpice, następnie dodano takie elementy jak złącze zewnętrznego źródła zasilania, piny do podłączenia baterii oraz włącznik. Bezpiecznik polimerowy, który zastosowano, służy głównie zabezpieczeniu zewnętrznego źródła zasilania w przypadku wystąpienia zwarcia lub uszkodzenia układu. Diody prostownicze zastosowano celem ochro- 34

35 ny układu w przypadku błędnego podłączenia zasilania. Dodano również kondensator filtrujący napięcie zasilania i kondensatory odsprzęgające. Na rys. 40. przedstawiono schemat ideowy z programu Eagle. Rys. 40. Schemat ideowy układu odstraszacza konarów Rys. 41. przedstawia rozmieszczenie elementów na płytce obwodu drukowanego. Natomiast na rys. 42. przedstawiono topologię ścieżek płytki obwodu drukowanego. 35

36 Rys. 41. Rozmieszczenie elementów na płytce obwodu drukowanego Rys. 42. Topologia ścieżek płytki obwodu drukowanego Wykonywanie płytki drukowanej Płytkę drukowana wykonano metodą termotransferu. W pierwszym etapie wycięto płytkę z laminatu. Następnie wyczyszczono powierzchnię metalizowaną. Na drukarce laserowej wydrukowano odbicie lustrzane topologii ścieżek. Płytkę położono na płycie grzejnej o temperaturze 130 C, a na nią wyciętą kartkę z mozaiką ścieżek tonerem do warstwy metalizowanej laminatu. Wałkiem dociśnięto kartkę do laminatu. Papier przykleił się do 36

Dioda półprzewodnikowa

Dioda półprzewodnikowa mikrofalowe (np. Gunna) Dioda półprzewodnikowa Dioda półprzewodnikowa jest elementem elektronicznym wykonanym z materiałów półprzewodnikowych. Dioda jest zbudowana z dwóch różnie domieszkowanych warstw

Bardziej szczegółowo

4. Funktory CMOS cz.2

4. Funktory CMOS cz.2 2.2 Funktor z wyjściem trójstanowym 4. Funktory CMOS cz.2 Fragment płyty czołowej modelu poniżej. We wszystkich pomiarach bramki z wyjściem trójstanowym zastosowano napięcie zasilające E C = 4.5 V. Oprócz

Bardziej szczegółowo

Prostowniki. Prostownik jednopołówkowy

Prostowniki. Prostownik jednopołówkowy Prostowniki Prostownik jednopołówkowy Prostownikiem jednopołówkowym nazywamy taki prostownik, w którym po procesie prostowania pozostają tylko te części przebiegu, które są jednego znaku a części przeciwnego

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5. Zastosowanie tranzystorów bipolarnych cd. Wzmacniacze MOSFET

Ćwiczenie 5. Zastosowanie tranzystorów bipolarnych cd. Wzmacniacze MOSFET Ćwiczenie 5 Zastosowanie tranzystorów bipolarnych cd. Wzmacniacze MOSFET Układ Super Alfa czyli tranzystory w układzie Darlingtona Zbuduj układ jak na rysunku i zaobserwuj dla jakiego położenia potencjometru

Bardziej szczegółowo

Laboratorium: Projektowanie pasywnych i aktywnych filtrów analogowych

Laboratorium: Projektowanie pasywnych i aktywnych filtrów analogowych Laboratorium: Projektowanie pasywnych i aktywnych filtrów analogowych Autorzy: Karol Kropidłowski Jan Szajdziński Michał Bujacz 1. Cel ćwiczenia 1. Cel laboratorium: Zapoznanie się i przebadanie podstawowych

Bardziej szczegółowo

Systemy i architektura komputerów

Systemy i architektura komputerów Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Systemy i architektura komputerów Laboratorium nr 4 Temat: Badanie tranzystorów Spis treści Cel ćwiczenia... 3 Wymagania... 3 Przebieg ćwiczenia...

Bardziej szczegółowo

Generator przebiegu prostokątnego

Generator przebiegu prostokątnego Sprawozdanie Projekt nr 27 Generator przebiegu prostokątnego Krzysztof Krajewski nr alb. 230347 Spis treści Wstęp... 2 Schemat... 2 Tryby pracy... 3 Tryb normalny... 3 Tryb niezależnej regulacji... 3 Symulacja...

Bardziej szczegółowo

Własności i zastosowania diod półprzewodnikowych

Własności i zastosowania diod półprzewodnikowych Własności i zastosowania diod półprzewodnikowych 1. zas trwania: 6h 2. el ćwiczenia Badanie charakterystyk prądowo-napięciowych różnych typów diod półprzewodnikowych. Montaż i badanie wybranych układów,

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Elektroniki

Laboratorium Elektroniki Wydział Mechaniczno-Energetyczny Laboratorium Elektroniki Badanie wzmacniaczy tranzystorowych i operacyjnych 1. Wstęp teoretyczny Wzmacniacze są bardzo często i szeroko stosowanym układem elektronicznym.

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora.

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. I. Cel ćwiczenia ĆWICZENIE 6 Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. Badanie właściwości wzmacniaczy tranzystorowych pracujących w układzie wspólnego kolektora. II.

Bardziej szczegółowo

Tranzystor bipolarny

Tranzystor bipolarny Tranzystor bipolarny 1. zas trwania: 6h 2. ele ćwiczenia adanie własności podstawowych układów wykorzystujących tranzystor bipolarny. 3. Wymagana znajomość pojęć zasada działania tranzystora bipolarnego,

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacz jako generator. Warunki generacji

Wzmacniacz jako generator. Warunki generacji Generatory napięcia sinusoidalnego Drgania sinusoidalne można uzyskać Poprzez utworzenie wzmacniacza, który dla jednej częstotliwości miałby wzmocnienie równe nieskończoności. Poprzez odtłumienie rzeczywistego

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Analogowych Układów Elektronicznych Laboratorium 6

Laboratorium Analogowych Układów Elektronicznych Laboratorium 6 Laboratorium Analogowych Układów Elektronicznych Laboratorium 6 1/5 Stabilizator liniowy Zadaniem jest budowa i przebadanie działania bardzo prostego stabilizatora liniowego. 1. W ćwiczeniu wykorzystywany

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 4

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 4 Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 4 Temat: Badanie własności przełączających diod półprzewodnikowych Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest poznanie własności przełączających złącza p - n oraz wybranych

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEKTRONIKA 2 Kod: ES1C400 026 UKŁADY UZALEŻNIEŃ CZASOWYCH Białystok 2014

Bardziej szczegółowo

Gdy wzmacniacz dostarcz do obciążenia znaczącą moc, mówimy o wzmacniaczu mocy. Takim obciążeniem mogą być na przykład...

Gdy wzmacniacz dostarcz do obciążenia znaczącą moc, mówimy o wzmacniaczu mocy. Takim obciążeniem mogą być na przykład... Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Gdy wzmacniacz dostarcz do obciążenia znaczącą moc, mówimy

Bardziej szczegółowo

Część 4. Zmiana wartości napięcia stałego. Stabilizatory liniowe Przetwornice transformatorowe

Część 4. Zmiana wartości napięcia stałego. Stabilizatory liniowe Przetwornice transformatorowe Część 4 Zmiana wartości napięcia stałego Stabilizatory liniowe Przetwornice transformatorowe Bloki wyjściowe systemów fotowoltaicznych Systemy nie wymagające znaczącego podwyższania napięcia wyjście DC

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych"

Ćwiczenie: Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych Ćwiczenie: "Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki.

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Inżynierii akustycznej. Wzmacniacze akustyczne

Laboratorium Inżynierii akustycznej. Wzmacniacze akustyczne Laboratorium Inżynierii akustycznej Wzmacniacze akustyczne 1. Cel laboratorium: Zapoznanie się z podstawowymi klasami pracy tranzystora, typowymi układami przedwzmacniaczy oraz końcówkami mocy. 2. Wstęp

Bardziej szczegółowo

Parametry częstotliwościowe przetworników prądowych wykonanych w technologii PCB 1 HDI 2

Parametry częstotliwościowe przetworników prądowych wykonanych w technologii PCB 1 HDI 2 dr inż. ALEKSANDER LISOWIEC dr hab. inż. ANDRZEJ NOWAKOWSKI Instytut Tele- i Radiotechniczny Parametry częstotliwościowe przetworników prądowych wykonanych w technologii PCB 1 HDI 2 W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie akumulatora Li-Poly

Zabezpieczenie akumulatora Li-Poly Zabezpieczenie akumulatora Li-Poly rev. 2, 02.02.2011 Adam Pyka Wrocław 2011 1 Wstęp Akumulatory litowo-polimerowe (Li-Po) ze względu na korzystny stosunek pojemności do masy, mały współczynnik samorozładowania

Bardziej szczegółowo

Radio czyli jak zbudować prosty odbiornik radiowy Opracowanie: Andrzej Grodzki

Radio czyli jak zbudować prosty odbiornik radiowy Opracowanie: Andrzej Grodzki 1 Radio czyli jak zbudować prosty odbiornik radiowy Opracowanie: Andrzej Grodzki Wstęp (historia radia) Za wynalazcę radia uważa się powszechnie Guglielmo Marconiego. Syna włoskiego kupca z Lombardii,

Bardziej szczegółowo

Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC. na tranzystorach bipolarnych

Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC. na tranzystorach bipolarnych Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC na tranzystorach bipolarnych Wzmacniacz jest to urządzenie elektroniczne, którego zadaniem jest : proporcjonalne zwiększenie amplitudy wszystkich składowych widma sygnału

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów.

Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów. ĆWICZENIE 4 Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów. I. Cel ćwiczenia Zapoznanie się z układami zasilania tranzystorów. Wybór punktu pracy tranzystora. Statyczna prosta pracy. II. Układ

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Elektroniki. Badanie przekształtnika obniżającego napięcie. Opracował: dr inż. Rafał Korupczyński

Laboratorium Podstaw Elektroniki. Badanie przekształtnika obniżającego napięcie. Opracował: dr inż. Rafał Korupczyński Laboratorium Podstaw Elektroniki Badanie przekształtnika obniżającego napięcie Opracował: dr inż. Rafał Korupczyński Zakład Gospodarki Energetycznej, Katedra Podstaw Inżynierii.Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Przetworniki AC i CA

Przetworniki AC i CA KATEDRA INFORMATYKI Wydział EAIiE AGH Laboratorium Techniki Mikroprocesorowej Ćwiczenie 4 Przetworniki AC i CA Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania wybranych rodzajów przetworników

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

PL 217306 B1. AZO DIGITAL SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Gdańsk, PL 27.09.2010 BUP 20/10. PIOTR ADAMOWICZ, Sopot, PL 31.07.

PL 217306 B1. AZO DIGITAL SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Gdańsk, PL 27.09.2010 BUP 20/10. PIOTR ADAMOWICZ, Sopot, PL 31.07. PL 217306 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 217306 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 387605 (22) Data zgłoszenia: 25.03.2009 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Symulacja układu napędowego z silnikiem DC i przekształtnikiem obniżającym.

Ćwiczenie 1. Symulacja układu napędowego z silnikiem DC i przekształtnikiem obniżającym. Ćwiczenie 1 Symulacja układu napędowego z silnikiem DC i przekształtnikiem obniżającym. Środowisko symulacyjne Symulacja układu napędowego z silnikiem DC wykonana zostanie w oparciu o środowisko symulacyjne

Bardziej szczegółowo

Akustyczne wzmacniacze mocy

Akustyczne wzmacniacze mocy Akustyczne wzmacniacze mocy 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową, sposobem projektowania oraz parametrami wzmacniaczy mocy klasy AB zbudowanych z użyciem scalonych wzmacniaczy

Bardziej szczegółowo

Tranzystory i ich zastosowania

Tranzystory i ich zastosowania Tranzystory i ich zastosowania Nie wszystkie elementy obwodu elektrycznego zachowują się jak poznane na lekcjach rezystory (oporniki omowe). Większość używanych elementów ma zmienny opór. Jak się tak bliżej

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne elementarne układy pracy i polaryzacji

Tranzystory bipolarne elementarne układy pracy i polaryzacji Tranzystory bipolarne elementarne układy pracy i polaryzacji Ryszard J. Barczyński, 2010 2014 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi miernika uniwersalnego MU-02D

Instrukcja obsługi miernika uniwersalnego MU-02D Instrukcja obsługi miernika uniwersalnego MU-02D 1. Informacje ogólne Miernik MU-02D umożliwia pomiary napięć stałych (do 1000V) i przemiennych (do 750V), natężenia prądu stałego (do 10A), oporności (do

Bardziej szczegółowo

Ćw. 6 Generatory. ( ) n. 1. Cel ćwiczenia. 2. Wymagane informacje. 3. Wprowadzenie teoretyczne PODSTAWY ELEKTRONIKI MSIB

Ćw. 6 Generatory. ( ) n. 1. Cel ćwiczenia. 2. Wymagane informacje. 3. Wprowadzenie teoretyczne PODSTAWY ELEKTRONIKI MSIB Ćw. 6 Generatory. Cel ćwiczenia Tematem ćwiczenia są podstawowe zagadnienia dotyczące generacji napięcia sinusoidalnego. Ćwiczenie składa się z dwóch części. Pierwsza z nich, mająca charakter wprowadzenia,

Bardziej szczegółowo

Elektrolityczny kondensator filtrujący zasilanie stabilizatora U12 po stronie sterującej

Elektrolityczny kondensator filtrujący zasilanie stabilizatora U12 po stronie sterującej Designator Part Type Description AM2 DC/DC QDC2WSIL 5V Przetwornica DC/DC 12V/5V zasilanie logiki AM3 DC/DC QDC2WSIL 5V Przetwornica DC/DC 12V/5V ujemne zasilanie drivera U23 Przetwornica DC/DC 12V/5V

Bardziej szczegółowo

Technik elektronik 311[07] moje I Zadanie praktyczne

Technik elektronik 311[07] moje I Zadanie praktyczne 1 Technik elektronik 311[07] moje I Zadanie praktyczne Firma produkująca sprzęt medyczny, zleciła opracowanie i wykonanie układu automatycznej regulacji temperatury sterylizatora o określonych parametrach

Bardziej szczegółowo

Uniwersalna płytka generatora tonów CTCSS, 1750Hz i innych.

Uniwersalna płytka generatora tonów CTCSS, 1750Hz i innych. 1 Uniwersalna płytka generatora tonów CTCSS, 1750Hz i innych. Rysunek 1. Schemat ideowy Generatora tonów CTCSS V5. Generator tonów CTCSS został zbudowany w oparciu o popularny mikrokontroler firmy Atmel

Bardziej szczegółowo

ZŁĄCZOWE TRANZYSTORY POLOWE

ZŁĄCZOWE TRANZYSTORY POLOWE L A B O R A T O R I U M ELEMENTY ELEKTRONICZNE ZŁĄCZOWE TRANZYSTORY POLOWE RE. 0.4 1. CEL ĆWICZENIA Wyznaczenie podstawowych parametrów tranzystora unipolarnego takich jak: o napięcie progowe, o transkonduktancja,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1 Podstawy opisu i analizy obwodów w programie SPICE

Ćwiczenie 1 Podstawy opisu i analizy obwodów w programie SPICE Ćwiczenie 1 Podstawy opisu i analizy obwodów w programie SPICE Cel: Zapoznanie ze składnią języka SPICE, wykorzystanie elementów RCLEFD oraz instrukcji analiz:.dc,.ac,.tran,.tf, korzystanie z bibliotek

Bardziej szczegółowo

Touch button module. Moduł przycisku dotykowy z podświetleniem LED

Touch button module. Moduł przycisku dotykowy z podświetleniem LED Touch button module Moduł przycisku dotykowy z podświetleniem LED 1 S t r o n a 1. Opis ogólny Moduł dotykowy został zaprojektowany jako tania alternatywa dostępnych przemysłowych przycisków dotykowych.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi miernika uniwersalnego MU-39P

Instrukcja obsługi miernika uniwersalnego MU-39P 1. Informacje ogólne Miernik MU-39P umożliwia pomiary napięć stałych (do 1000V) i przemiennych (do 750V), natężenia prądu stałego (do 10A) i przemiennego (do 10A), oporności (do 200MΩ), pojemności (do

Bardziej szczegółowo

Technik elektronik 311[07] Zadanie praktyczne

Technik elektronik 311[07] Zadanie praktyczne 1 Technik elektronik 311[07] Zadanie praktyczne Mała firma elektroniczna wyprodukowała tani i prosty w budowie prototypowy generator funkcyjny do zastosowania w warsztatach amatorskich. Podstawowym układem

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKI BRAMEK CYFROWYCH TTL

CHARAKTERYSTYKI BRAMEK CYFROWYCH TTL CHARAKTERYSTYKI BRAMEK CYFROWYCH TTL. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie zasad działania, budowy i właściwości podstawowych funktorów logicznych wykonywanych w jednej z najbardziej rozpowszechnionych

Bardziej szczegółowo

Wysokiej jakości elementy renomowanych producentów takich jak WURTH, VISHAY, IR, MURATA zapewniają długą bezawaryjną pracę.

Wysokiej jakości elementy renomowanych producentów takich jak WURTH, VISHAY, IR, MURATA zapewniają długą bezawaryjną pracę. 1.Charakterystyka: * Napięcie zasilania : 4,5-38VDC * Ciągły prąd wyjściowy: 350-5000mA * Topologia pracy: step-down (PFM) * Całkowita maksymalna moc strat: - V10 P TOT =0,8W (1) - V15 P TOT =1,1W (1)

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki

Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki Temat ćwiczenia: Przetwornica impulsowa DC-DC typu buck

Bardziej szczegółowo

Miernik LC. Marek SP9XUH www.sp9xuh.pl poczta@sp9xuh.pl

Miernik LC. Marek SP9XUH www.sp9xuh.pl poczta@sp9xuh.pl Miernik LC Marek SP9XUH www.sp9xuh.pl poczta@sp9xuh.pl Rozpoczynając budowę wzmacniacza w.cz. natrafiłem na problem braku możliwości pomiaru indukcyjności. Przyrządy które posiadam niestety nie mierzą

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 1 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH

Ć w i c z e n i e 1 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH Ć w i c z e n i e 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH. Wiadomości ogólne Prostowniki są to urządzenia przetwarzające prąd przemienny na jednokierunkowy. Prostowniki stosowane są m.in. do ładowania akumulatorów,

Bardziej szczegółowo

SERIA D STABILIZATOR PRĄDU DEDYKOWANY DO UKŁADÓW LED

SERIA D STABILIZATOR PRĄDU DEDYKOWANY DO UKŁADÓW LED SERIA D STABILIZATOR PRĄDU DEDYKOWANY DO UKŁADÓW LED Właściwości: Do 91% wydajności układu scalonego z elektroniką impulsową Szeroki zakres napięcia wejściowego: 9-40V AC/DC Działanie na prądzie stałym

Bardziej szczegółowo

BADANIE MODULATORÓW I DEMODULATORÓW AMPLITUDY (AM)

BADANIE MODULATORÓW I DEMODULATORÓW AMPLITUDY (AM) Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach Pracownia Sieci Teleinformatycznych Ćwiczenie Nr 1 BADANIE MODULATORÓW I DEMODULATORÓW AMPLITUDY (AM) Opracował Sławomir Zieliński Suwałki 2010 Cel ćwiczenia Pomiar

Bardziej szczegółowo

Ryszard Kostecki. Badanie własności filtru rezonansowego, dolnoprzepustowego i górnoprzepustowego

Ryszard Kostecki. Badanie własności filtru rezonansowego, dolnoprzepustowego i górnoprzepustowego Ryszard Kostecki Badanie własności filtru rezonansowego, dolnoprzepustowego i górnoprzepustowego Warszawa, 3 kwietnia 2 Streszczenie Celem tej pracy jest zbadanie własności filtrów rezonansowego, dolnoprzepustowego,

Bardziej szczegółowo

Lekcja 19. Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości.

Lekcja 19. Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości. Lekcja 19 Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości. Wzmacniacze pośrednich częstotliwości zazwyczaj są trzy- lub czterostopniowe, gdyż sygnał na ich wejściu musi być znacznie wzmocniony niż we wzmacniaczu

Bardziej szczegółowo

Elektronika. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej.

Elektronika. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej. Elektronika Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej. Zadania elektroniki: Urządzenia elektroniczne służą do przetwarzania i przesyłania informacji w postaci

Bardziej szczegółowo

29 PRĄD PRZEMIENNY. CZĘŚĆ 2

29 PRĄD PRZEMIENNY. CZĘŚĆ 2 Włodzimierz Wolczyński 29 PRĄD PRZEMIENNY. CZĘŚĆ 2 Opory bierne Indukcyjny L - indukcyjność = Szeregowy obwód RLC Pojemnościowy C pojemność = = ( + ) = = = = Z X L Impedancja (zawada) = + ( ) φ R X C =

Bardziej szczegółowo

E104. Badanie charakterystyk diod i tranzystorów

E104. Badanie charakterystyk diod i tranzystorów E104. Badanie charakterystyk diod i tranzystorów Cele: Wyznaczenie charakterystyk dla diod i tranzystorów. Dla diod określa się zależność I d =f(u d ) prądu od napięcia i napięcie progowe U p. Dla tranzystorów

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM. Zasilacz impulsowy. Switch-Mode Power Supply (SMPS) Opracował: dr inż. Jerzy Sawicki

LABORATORIUM. Zasilacz impulsowy. Switch-Mode Power Supply (SMPS) Opracował: dr inż. Jerzy Sawicki LABORATORIUM Zasilacz impulsowy Switch-Mode Power Supply (SMPS) Opracował: dr inż. Jerzy Sawicki Wymagania, znajomość zagadnień: 1. Znajomość schematów, zasady działania i przeznaczenia poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Tranzystor. C:\Program Files (x86)\cma\coach6\full.en\cma Coach Projects\PTSN Coach 6 \Elektronika\Tranzystor_cz2b.cmr

Tranzystor. C:\Program Files (x86)\cma\coach6\full.en\cma Coach Projects\PTSN Coach 6 \Elektronika\Tranzystor_cz2b.cmr Tranzystor Program: Coach 6 Projekt: komputer H : C:\Program Files (x86)\cma\coach6\full.en\cma Coach Projects\PTSN Coach 6 \Elektronika\Tranzystor_cz1.cmr C:\Program Files (x86)\cma\coach6\full.en\cma

Bardziej szczegółowo

LUZS-12 LISTWOWY UNIWERSALNY ZASILACZ SIECIOWY DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA. Wrocław, kwiecień 1999 r.

LUZS-12 LISTWOWY UNIWERSALNY ZASILACZ SIECIOWY DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA. Wrocław, kwiecień 1999 r. LISTWOWY UNIWERSALNY ZASILACZ SIECIOWY DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA Wrocław, kwiecień 1999 r. 50-305 WROCŁAW TEL./FAX (+71) 373-52-27 ul. S. Jaracza 57-57a TEL. 602-62-32-71 str.2 SPIS TREŚCI 1.OPIS

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE ELEMENTY ELEKTRONICZNE DIODA PROSTOWNICZA. W diodach dla prądu elektrycznego istnieje kierunek przewodzenia i kierunek zaporowy.

PODSTAWOWE ELEMENTY ELEKTRONICZNE DIODA PROSTOWNICZA. W diodach dla prądu elektrycznego istnieje kierunek przewodzenia i kierunek zaporowy. PODSTAWOWE ELEMENTY ELEKTRONICZNE DIODA PROSTOWNICZA W diodach dla prądu elektrycznego istnieje kierunek przewodzenia i kierunek zaporowy. Jeśli plus (+) zasilania jest podłączony do anody a minus (-)

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektroniki dla TeleInformatyki. Diody półprzewodnikowe

Podstawy Elektroniki dla TeleInformatyki. Diody półprzewodnikowe AGH Katedra Elektroniki Podstawy Elektroniki dla TeleInformatyki Diody półprzewodnikowe Ćwiczenie 2 2014 r. 1 1. Wstęp. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z działaniem i zastosowaniami diody półprzewodnikowej.

Bardziej szczegółowo

1.2 Funktory z otwartym kolektorem (O.C)

1.2 Funktory z otwartym kolektorem (O.C) Wydział EAIiIB Laboratorium Katedra Metrologii i Elektroniki Podstaw Elektroniki Cyfrowej Wykonał zespół w składzie (nazwiska i imiona): Ćw. 4. Funktory TTL cz.2 Data wykonania: Grupa (godz.): Dzień tygodnia:

Bardziej szczegółowo

LOKALIZATOR PRZENOŚNY KDZ-3C.

LOKALIZATOR PRZENOŚNY KDZ-3C. LOKALIZATOR PRZENOŚNY KDZ-3C. System kontroli doziemienia KDZ-3 1. Wstęp Wczesne wykrycie zakłóceń w pracy lub awarii w obiektach elektro-energetycznych pozwala uniknąć poważnych strat finansowych lub

Bardziej szczegółowo

Wstęp. System pomiarowy. Przemysław Słota I Liceum Ogólnokształcące Bytom, Grupa Twórcza Quark Pałac Młodzieży w Katowicach

Wstęp. System pomiarowy. Przemysław Słota I Liceum Ogólnokształcące Bytom, Grupa Twórcza Quark Pałac Młodzieży w Katowicach Przemysław Słota I Liceum Ogólnokształcące Bytom, Grupa Twórcza Quark Pałac Młodzieży w Katowicach 1. Wymyśl sam Wiadomo, że niektóre obwody elektryczne wykazują zachowanie chaotyczne. Zbuduj prosty układ

Bardziej szczegółowo

Tester samochodowych sond lambda

Tester samochodowych sond lambda Tester samochodowych P R O sond J E lambda K T Y Tester samochodowych sond lambda Elektroniczny analizator składu mieszanki AVT 520 Przyrz¹d opisany w artykule s³uøy do oceny sprawnoúci sondy lambda oraz

Bardziej szczegółowo

Instrukcje do doświadczeń. Elektronika

Instrukcje do doświadczeń. Elektronika Instrukcje do doświadczeń Elektronika 1 Spis doświadczeń 1 Dioda podstawowy obwód elektryczny...7 2 Dioda badanie charakterystyki...8 3 Dioda jako prostownik...9 4 LED podstawowy obwód elektryczny...10

Bardziej szczegółowo

Dioda półprzewodnikowa

Dioda półprzewodnikowa COACH 10 Dioda półprzewodnikowa Program: Coach 6 Projekt: na MN060c CMA Coach Projects\PTSN Coach 6\ Elektronika\dioda_2.cma Przykład wyników: dioda2_2.cmr Cel ćwiczenia - Pokazanie działania diody - Wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

Data oddania sprawozdania 19.12.2001

Data oddania sprawozdania 19.12.2001 Robert Gabor Śl. TZN Klasa IV B Numer 9 Grupa 2 Rok szkolny 2001/2002 Data wykonania 3.12.2001 Pracownia elektryczna Sprawozdanie numer 1 (9) Temat: Multiwibratory Data oddania sprawozdania 19.12.2001

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Laboratorium elektroniki Ćwiczenie nr 1 Temat: PRZYRZĄDY POMIAROWE Rok studiów Grupa Imię i nazwisko Data Podpis Ocena 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne P 316

Dane techniczne P 316 Dane techniczne P 316 Parametry w zakresie stabilizacji napięcia Napięcie wyjściowe Niedokładność kalibracji napięcia 0,5% lub 50mV Stabilizacja napięcia wyjściowego przy zm.map sieci + 10%, -10% Stabilizacja

Bardziej szczegółowo

PRZETWORNICA NAPIĘCIA DC NA AC MOC: 100W 150W 300W 350W 400W 600W. Instrukcja obsługi

PRZETWORNICA NAPIĘCIA DC NA AC MOC: 100W 150W 300W 350W 400W 600W. Instrukcja obsługi PRZETWORNICA NAPIĘCIA DC NA AC MOC: 100W 150W 300W 350W 400W 600W Instrukcja obsługi 1. OPIS 2. PODŁĄCZANIE URZĄDZENIA Podłącz czerwony przewód z czerwonego zacisku (+) akumulatora do czerwonego gniazda

Bardziej szczegółowo

Finał IV edycji konkursu ELEKTRON zadania ver.0

Finał IV edycji konkursu ELEKTRON zadania ver.0 ul. Janiszewskiego 11/17, 50-372 Wrocław www.wemif.pwr.wroc.pl www.wemif.pwr.wroc.pl/elektron.dhtml Finał IV edycji konkursu ELEKTRON zadania ver.0 1. Połącz w pary: A. Transformator B. Prądnica C. Generator

Bardziej szczegółowo

STABILIZATOR NAPIĘCIA

STABILIZATOR NAPIĘCIA STABILIZATOR NAPIĘCIA Indywidualna Pracownia Elektroniczna Michał Dąbrowski asystent: Krzysztof Piasecki 16 XI 2010 1 Streszczenie Celem doświadczenia jest zapoznanie się z zasadą działania i wykonanie

Bardziej szczegółowo

Światłowodowy kanał transmisyjny w paśmie podstawowym

Światłowodowy kanał transmisyjny w paśmie podstawowym kanał transmisyjny w paśmie podstawowym Układ do transmisji binarnej w paśmie podstawowym jest przedstawiony na rys.1. Medium transmisyjne stanowi światłowód gradientowy o długości 3 km. Źródłem światła

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA SEPARATORA SYGNAŁÓW BINARNYCH. Typ DKS-32

DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA SEPARATORA SYGNAŁÓW BINARNYCH. Typ DKS-32 DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA SEPARATORA SYGNAŁÓW BINARNYCH Typ DKS-32 ENERGOAUTOMATYKA s.c. 52-215 Wrocław ul. Nefrytowa 35 tel/fax (+48) 071 368 13 91 www.energoautomatyka.com.pl 2 1. ZASTOSOWANIE

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacz tranzystorowy

Wzmacniacz tranzystorowy Wzmacniacz tranzystorowy. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie właściwości jednostopniowego, tranzystorowego wzmacniacza napięcia. Wyniki pomiarów parametrów samego tranzystora jak i całego układu

Bardziej szczegółowo

MIKROPROCESOROWY ODSTRASZACZ ULTRADŹWIĘKOWY Z CZUJNIKIEM RUCHU INSTRUKCJA MONTAŻU I OBSŁUGI

MIKROPROCESOROWY ODSTRASZACZ ULTRADŹWIĘKOWY Z CZUJNIKIEM RUCHU INSTRUKCJA MONTAŻU I OBSŁUGI MIKROPROCESOROWY ODSTRASZACZ ULTRADŹWIĘKOWY Z CZUJNIKIEM RUCHU INSTRUKCJA MONTAŻU I OBSŁUGI 1 SPIS TREŚCI BEZPIECZEŃSTWO UŻYTKOWANIA...3 ZALECENIA MONTAŻOWE...3 DANE TECHNICZNE...3 ZASTOSOWANIE I ZASADA

Bardziej szczegółowo

Pętla prądowa 4 20 ma

Pętla prądowa 4 20 ma LABORATORIM: SIECI SENSOROWE Ćwiczenie nr Pętla prądowa 0 ma Opracowanie Dr hab. inż. Jerzy Wtorek Katedra Inżynierii Biomedycznej Gdańsk 009 Część pierwsza. Cel i program ćwiczenia Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Bramki logiczne. 2. Cele ćwiczenia Badanie charakterystyk przejściowych inwertera. tranzystorowego, bramki 7400 i bramki 74132.

Bramki logiczne. 2. Cele ćwiczenia Badanie charakterystyk przejściowych inwertera. tranzystorowego, bramki 7400 i bramki 74132. Bramki logiczne 1. Czas trwania: 3h 2. Cele ćwiczenia Badanie charakterystyk przejściowych inwertera. tranzystorowego, bramki 7400 i bramki 74132. 3. Wymagana znajomość pojęć stany logiczne Hi, Lo, stan

Bardziej szczegółowo

I we. F (filtr) U we. Rys. 1. Schemat blokowy układu zasilania odbiornika prądu stałego z sieci energetycznej z zastosowaniem stabilizatora napięcia

I we. F (filtr) U we. Rys. 1. Schemat blokowy układu zasilania odbiornika prądu stałego z sieci energetycznej z zastosowaniem stabilizatora napięcia 22 ĆWICZENIE 3 STABILIZATORY NAPIĘCIA STAŁEGO Wiadomości wstępne Stabilizatory napięcia stałego są to układy elektryczne dostarczające do odbiornika napięcie o stałej wartości niezależnie od zmian w określonych

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji modułów wejść M910E M920E, modułu wejść/wyjść M921E oraz modułu wyjść M901E.

Instrukcja instalacji modułów wejść M910E M920E, modułu wejść/wyjść M921E oraz modułu wyjść M901E. 1 Instrukcja instalacji modułów wejść M910E M920E, modułu wejść/wyjść M921E oraz modułu wyjść M901E. Informacje ogólne: Seria 900 jest rodziną mikroprocesorowych urządzeń służących do monitorowania stanów

Bardziej szczegółowo

Generator tonów CTCSS.

Generator tonów CTCSS. Generator tonów CTCSS. Dla niezorientowanych w temacie, system CTCSS jest doskonale opisany na stronie www.radioam.net (http://www.radioam.net/content/view/36/38/), ja skupie się na opisie samego generatora.

Bardziej szczegółowo

Temat: Scalone przerzutniki monostabilne

Temat: Scalone przerzutniki monostabilne Temat: Scalone przerzutniki monostabilne 1. Przerzutniki monostabilne mają jeden stan stabilny (stan równowagi trwałej). Jest to stan, w którym przerzutnik może przebywać dowolnie długo, aż do ingerencji

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektroniki dla Informatyki. Diody półprzewodnikowe

Podstawy Elektroniki dla Informatyki. Diody półprzewodnikowe AGH Katedra Elektroniki Podstawy Elektroniki dla Informatyki Diody półprzewodnikowe Ćwiczenie 2 2014 r. 1 1. Wstęp. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z działaniem i zastosowaniami diody półprzewodnikowej.

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA LUBELSKA. Wydział Elektrotechniki i Informatyki. Katedra Automatyki i Metrologii

POLITECHNIKA LUBELSKA. Wydział Elektrotechniki i Informatyki. Katedra Automatyki i Metrologii POLITECHNIKA LUBELSKA Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Automatyki i Metrologii Układ zasilania aparatu Epsteina do rozdziału strat metodą częstotliwościową Instrukcja obsługi Dyplomant: Krzysztof

Bardziej szczegółowo

E-TRONIX Sterownik Uniwersalny SU 1.2

E-TRONIX Sterownik Uniwersalny SU 1.2 Obudowa. Obudowa umożliwia montaż sterownika na szynie DIN. Na panelu sterownika znajduje się wyświetlacz LCD 16x2, sygnalizacja LED stanu wejść cyfrowych (LED IN) i wyjść logicznych (LED OUT) oraz klawiatura

Bardziej szczegółowo

TEST KONKURSOWY CZAS TESTU 40 MIN ILOŚĆ MAKSYMALNA PUNKTÓW 20 INSTRUKCJA:

TEST KONKURSOWY CZAS TESTU 40 MIN ILOŚĆ MAKSYMALNA PUNKTÓW 20 INSTRUKCJA: CZAS TESTU 40 MIN ILOŚĆ MAKSYMALNA PUNKTÓW 20 INSTRUKCJA: TEST KONKURSOWY 1. Do arkusza testu dołączona jest KARTA ODPOWIEDZI, na której wpisz swoje imię i nazwisko, nazwę szkoły i miasto. 2. Test zawiera

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z laboratorium proekologicznych źródeł energii

Sprawozdanie z laboratorium proekologicznych źródeł energii P O L I T E C H N I K A G D A Ń S K A Sprawozdanie z laboratorium proekologicznych źródeł energii Temat: Wyznaczanie charakterystyk prądowo-napięciowych modułu ogniw fotowoltaicznych i sprawności konwersji

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej STUDIA DZIENNE LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH

Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej STUDIA DZIENNE LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH Wydział lektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej STDA DZNN LABORATORM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZWODNKOWYCH Ćwiczenie nr 1 Badanie tranzystora jednozłączowego Wykonując pomiary PRZSTRZGAJ przepisów

Bardziej szczegółowo

MIERNIK CĘGOWY AC AX-202. Instrukcja obsługi

MIERNIK CĘGOWY AC AX-202. Instrukcja obsługi MIERNIK CĘGOWY AC AX-202 Instrukcja obsługi Bezpieczeństwo Międzynarodowe symbole bezpieczeństwa Ten symbol w odniesieniu do innego symbolu lub gniazda oznacza, że użytkownik musi odnieść się do instrukcji

Bardziej szczegółowo

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa POLTECHNK ŚLĄSK WYDZŁ NŻYNER ŚRODOWSK ENERGETYK NSTYTT MSZYN RZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LBORTORM ELEKTRYCZNE Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa (E 2) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGLEWCZ 3 1. Cel

Bardziej szczegółowo

DWUKIERUNKOWY REGULATOR SILNIKA DC VDC 20A

DWUKIERUNKOWY REGULATOR SILNIKA DC VDC 20A DWUKIERUNKOWY REGULATOR SILNIKA DC 12-24 VDC 20A Regulator przeznaczony do silników prądu stałego DC o napięciu 12-24V i prądzie max 20A. Umożliwia płynną regulację prędkości obrotowej, zmianę kierunku

Bardziej szczegółowo

Grupa: Zespół: wykonał: 1 Mariusz Kozakowski Data: 3/11/2013 111B. Podpis prowadzącego:

Grupa: Zespół: wykonał: 1 Mariusz Kozakowski Data: 3/11/2013 111B. Podpis prowadzącego: Sprawozdanie z laboratorium elektroniki w Zakładzie Systemów i Sieci Komputerowych Temat ćwiczenia: Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa Sprawozdanie Rok: Grupa: Zespół:

Bardziej szczegółowo

STEROWNIK MIKROPROCESOROWY PWM EC-10. Dla oświetlenia LED RGB. wersja oprogramowania: 1.7

STEROWNIK MIKROPROCESOROWY PWM EC-10. Dla oświetlenia LED RGB. wersja oprogramowania: 1.7 STEROWNIK MIKROPROCESOROWY PWM EC-10 Dla oświetlenia LED RGB wersja oprogramowania: 1.7 INSTRUKCJA OBSŁUGI INSTRUKCJA OBSŁUGI Sterownik EC-10 to zmontowana i uruchomiona płytka PCB, zawierająca poza elektroniką

Bardziej szczegółowo

Zad. 2 Jaka jest częstotliwość drgań fali elektromagnetycznej o długości λ = 300 m.

Zad. 2 Jaka jest częstotliwość drgań fali elektromagnetycznej o długości λ = 300 m. Segment B.XIV Prądy zmienne Przygotowała: dr Anna Zawadzka Zad. 1 Obwód drgający składa się z pojemności C = 4 nf oraz samoindukcji L = 90 µh. Jaki jest okres, częstotliwość, częstość kątowa drgań oraz

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA PRZETWORNIK RÓŻNICY CIŚNIEŃ DPC250; DPC250-D; DPC4000; DPC4000-D

SPECYFIKACJA PRZETWORNIK RÓŻNICY CIŚNIEŃ DPC250; DPC250-D; DPC4000; DPC4000-D SPECYFIKACJA PRZETWORNIK RÓŻNICY CIŚNIEŃ DPC250; DPC250-D; DPC4000; DPC4000-D 1. Wprowadzenie...3 1.1. Funkcje urządzenia...3 1.2. Charakterystyka urządzenia...3 1.3. Warto wiedzieć...3 2. Dane techniczne...4

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi i montażu Modułu rezystora hamującego

Instrukcja obsługi i montażu Modułu rezystora hamującego Instrukcja obsługi i montażu Modułu rezystora hamującego 1. Bezpieczeństwo użytkowania, Gwarancja 1.1. Zasady bezpiecznego użytkowania 1.2. Gwarancja 2. Parametry pracy 2.1. Parametry elektryczne 3. Montaż

Bardziej szczegółowo

STABILIZATORY NAPIĘCIA STAŁEGO O DZIAŁANIU CIĄGŁYM

STABILIZATORY NAPIĘCIA STAŁEGO O DZIAŁANIU CIĄGŁYM STABILIZATORY NAPIĘCIA STAŁEGO O DZIAŁANIU CIĄGŁYM Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z problemami związanymi z projektowaniem, realizacją i pomiarami wartości parametrów stabilizatorów parametrycznych

Bardziej szczegółowo

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PRZYRZĄDY POMIAROWE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Przyrządy pomiarowe Ogólny podział: mierniki, rejestratory, detektory, charakterografy.

Bardziej szczegółowo

Przekształtniki impulsowe prądu stałego (dc/dc)

Przekształtniki impulsowe prądu stałego (dc/dc) Przekształtniki impulsowe prądu stałego (dc/dc) Wprowadzenie Sterowanie napięciem przez Modulację Szerokości Impulsów MSI (Pulse Width Modulation - PWM) Przekształtnik obniżający napięcie (buck converter)

Bardziej szczegółowo

CZUJNIK ŁADUNKU ELEKTRYCZNEGO 1

CZUJNIK ŁADUNKU ELEKTRYCZNEGO 1 CZUJNIK ŁADUNKU ELEKTRYCZNEGO 1 D 0361i Ryc. 1. Czujnik ładunku elektrycznego Opis skrócony Czujnik służy do pomiaru ładunku elektrostatycznego i może być używany zamiast elektroskopu. Może on również

Bardziej szczegółowo