Jak najlepiej zmierzyć opinię publiczną?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jak najlepiej zmierzyć opinię publiczną?"

Transkrypt

1 Jak najlepiej zmierzyć opinię publiczną? W państwie demokratycznym, w którym ogół obywateli jest podmiotem rządzenia, zdanie opinii publicznej nie może być lekceważone przez polityków. Dlatego też nieustannie starają się oni dowiedzieć, co sądzą obywatele są zazwyczaj najbardziej gorliwymi czytelnikami wyników wszystkich możliwych sondaży. Znaczenia vox populi świadomi są także przedsiębiorcy i handlowcy, ponieważ często ma on bezpośredni wpływ na ich działalność. W tej sytuacji wyjątkowo ważne jest pytanie o wiarygodność przeprowadzanych sondaży. Na zajęciach uczniowie dowiadują się, jak się tworzy kwestionariusze ankiet, wybiera grupy badawcze, interpretuje wyniki oraz kiedy można mówić o prawidłowo przeprowadzonym badaniu opinii publicznej. Cele Po zajęciach uczniowie powinni umieć: określić, jak można badać opinię publiczną; wytłumaczyć, jak tworzy się kwestionariusze ankiet; wskazać różnicę między prawidłowymi i nieprawidłowymi pytaniami; wyjaśnić, jak wybiera się grupę badawczą; rozróżniać sposoby prezentacji wyników sondaży; ocenić wstępnie prawidłowość przeprowadzenia danego sondażu i ustalić, czy jego wyniki są wiarygodne. Środki dydaktyczne 1. Tekst Dlaczego bada się opinię publiczną?. 2. Tekst Rodzaje pytań. 3. Tekst Jak dobierać grupę badawczą?. 4. Wskazówki Jak sporządzić kwestionariusz ankiety?. 5. Kryteria oceny wiarygodności sondażu. 6. Wskazówki Jak analizować wyniki sondaży? oraz gazety przedstawiające wyniki przeprowadzanych badań opinii publicznej. Przebieg zajęć 1. Podziel uczniów na grupy i zapytaj, jak ich zdaniem można badać opinię publiczną. Każda grupa powinna podać po trzy przykłady, które należy zapisać na tablicy (np. ankiety uliczne, sondaże telefoniczne, listowe, kwestionariusze rozdawane w szkołach, zakładach pracy, badania ogłaszane w środkach masowego przekazu, prowadzone przez firmy zajmujące się badaniami rynku itp.). 2. Rozdaj materiał pomocniczy nr 1 i poproś, aby każda z grup wymyśliła dwa pytania związane z daną dziedziną badań, a następnie wyjaśniła całej klasie cel tych pytań. 3. Następnie poleć przeczytanie materiału pomocniczego nr 2. Każda grupa powinna skonfrontować swoje pytania z zasadami umieszczonymi w tekście Rodzaje pytań. Poproś dwóch wskazanych przez siebie uczniów o krótkie zestawienie informacji przedstawionych w tekście. Możesz też podzielić tekst na fragmenty wtedy każda grupa będzie miała za zadanie wypunktowanie na dużym arkuszu papieru najważniejszych informacji ze swojego fragmentu tekstu. 4. Powiedz uczniom, że sprawą równie ważną jak sformułowanie pytań jest kwestia doboru odpowiedniej grupy badanych. Rozdaj materiał pomocniczy nr 3 i poproś, aby każda grupa zastanowiła się, kogo poddałaby badaniu, jak dotarłaby do badanych, jak duża musiałaby być próbka reprezentatywna, jaką formę sondażu uznałaby za najlepszą, chcąc poznać opinię następujących grup społecznych: zespół pierwszy uczniów szkół średnich w waszym mieście; zespół drugi mieszkańców waszego miasta, którzy korzystają z środków komunukacji miejskiej; zespół trzeci policjantów drogowych; zespół czwarty bezrobotnych w waszym mieście; zespół piąty nauczycieli, którzy pracują w szkole ponad dziesięć lat. Gdy grupy zaprezentują wyniki swojej pracy, pozwól uczniom na krótkie skomentowanie propozycji kolegów. 5. Poproś, aby korzystając z materiału pomocniczego nr 4 każda grupa przygotowała sondaż opinii publicznej dotyczący problemu Karać surowiej czy łagodniej?. Zwróć uwagę uczniów na trudności, jakie mogą wyniknąć ze zbyt ogólnego sformułowania problemu badawczego, wyjaśnij, że powinni dokonać operacjonalizacji (w tym przypadku uproszczenia) problemu do pytań badawczych. Powiedz, że pytania powinny być proste i jasne, tak by można było udzielić na nie jednoznacznych odpowiedzi. Tak więc pytanie Czy uważasz, że przestępców powinno się karać bardziej surowo? będzie gorsze od pytania Czy uważasz, że należy stosować karę śmierci w przypadku szczególnie okrutnych morderstw? albo Czy za kradzież w sklepie lepiej skazać złodzieja na więzienie, czy zobowiązać do sprzątania 93

2 sklepu przez miesiąc? itp. Oczywiście nauczyciel może zaproponować inny, bardziej aktualny czy interesujący dla swoich uczniów temat sondażu. 6. Poproś, aby w ciągu następnych kilku dni każda grupa spróbowała przeprowadzić opracowany przez siebie sondaż. Uprzedź uczniów, że nie może to być działanie chaotyczne: muszą określić najpierw, jaką populację badają (mieszkańcy bloku, uczniowie klas czwartych), i określić, jaka będzie próbka reprezentatywna. Pytania mogą być różne dla każdej grupy. Zwróć uwagę, że ten rodzaj ankiety, czyli pytanie o opinie, może sprawiać kłopoty na etapie badań i późniejszego opracowywania danych. Sposób opracowywania danych może być różny dla każdej grupy i zależeć będzie od rodzaju pytań i przyjętej kafeterii (listy możliwych odpowiedzi). Poproś, by uczniowie przygotowali się do zaprezentowania opracowanych już wyników najlepiej z wykorzystaniem ilustracji graficznych (koło lub słupki). Uwaga: jeżeli nie możesz przeprowadzić tych zajęć na dwóch osobnych lekcjach, zrezygnuj z przeprowadzenia sondażu przez uczniów (albo zadaj to jako pracę domową na zakończenie) i poprzestań na analizie wyników sondaży publikowanych w prasie. 7. Na kolejnej lekcji pozwól każdej grupie na omówienie przeprowadzonego przez nią sondażu i przedstawienie jego wyników. Klasa powinna ocenić, który sondaż był najlepiej przemyślany i przeprowadzony oraz którego wyniki wydają się najbardziej wiarygodne. Pomoże jej w tym materiał pomocniczy nr Rozdaj grupom gazety z wynikami różnych sondaży oraz materiał pomocniczy nr 6 i poproś o przeanalizowanie wiarygodności jednego z badań opinii publicznej. Gdy przedstawiciele grup zaprezentują wyniki pracy swoich zespołów, zapytaj uczniów, jak wygląda wiarygodność ich sondaży w świetle poznanych kryteriów. 9. Zajęcia zakończ krótką dyskusją, zadając pytania: czy sposób przedstawiania danych wpływa na interpretację wyników sondażu? Jak wyniki sondażu mogą wpływać na opinię publiczną? Pojęcia i terminy opinia publiczna próba reprezentatywna populacja kwestionariusz ankiety i wywiadu błąd pomiaru próba losowa sondaż MATERIAŁ POMOCNICZY NR 1 Dlaczego bada się opinię publiczną? Badania opinii publicznej przeprowadzane są z kilku powodów: 1. Badania rynku. Wielu producentów wynajmuje firmy zajmujące się badaniem opinii klientów o swoich wyrobach. Najczęściej wyniki tych badań nie są podawane do powszechnej wiadomości i służą do opracowywania strategii produkcji i sprzedaży. Czasami wyniki takich sondaży są wykorzystywane w reklamach. 2. Sondaże polityczne. Przygotowujący się do wyborów kandydaci na ważne stanowiska państwowe polecają wykonanie takich sondaży w celu poznania sympatii politycznych i przekonań potencjalnych wyborców oraz przewidywań dotyczących wyników wyborów. Podobnie jak w przypadku badań rynku rezultaty tych badań są raczej utajniane i używane tylko selektywnie, aby wykazać, jakim poparciem cieszy się dany kandydat. 3. Badania przeprowadzane przez media. Wiele liczących się mediów (gazety, stacje radiowe lub telewizyjne) przeprowadza badania opinii publicznej na tematy interesujące ich odbiorców. Badanie te są publikowane i podawane do wiadomości. Czasem media przeprowadzają też badania podobne do badań rynku, np. sprawdzając popularność różnych dziennikarzy, działów czy programów. 4. Badania procesów społecznych. Tym rodzajem badań opinii społecznej zajmują się specjalistyczne firmy, pytając o opinie, stanowiska i przekonania na temat istotnych społecznie problemów, np. dotyczących spraw państwowych czy ekonomicznych (jakie powinny być podatki, co sądzą o uprawnieniach prezydenta itp.). 5. Badania opinii publicznej sponsorowane przez fundacje lub organizacje społeczne. Są to często badania służące dobru publicznemu, powszechnie dostępne i zwracające uwagę na istotne dla tych organizacji kwestie (np. opinie na temat ochrony środowiska). 94

3 MATERIAŁ POMOCNICZY NR 2 Rodzaje pytań Pytania formułowane przy badaniu opinii publicznej dzielimy przede wszystkim na pytania ogólne i szczegółowe, co często oznacza to samo, co podział na pytania otwarte i zamknięte. Pytania otwarte to pytania rozpoczynające się od słów: czy, jak, dlaczego i pozostawione bez sugestii odpowiedzi, natomiast zamknięte to pytania, po których następuje lista wszystkich możliwych odpowiedzi wybieranych przez respondenta. W badaniach opinii publicznej stosuje się zwykle pytania zamknięte, co ułatwia później podsumowanie i usystematyzowanie wyników. Jest to nader ważne, ponieważ czasami ankiety nie przynoszą pożądanych efektów (tzn. nie dają pożytecznych informacji o opinii publicznej lub, co gorsza, przekazują błędne infomacje) ze względu na źle sformułowane pytania. Najwięcej błędów popełnia się zadając pytania o następującym charakterze: Pytania związane z emocjami poruszające problemy wzbudzające duże emocje często dają fałszywy obraz rzeczywistości, ponieważ zbyt duży ładunek emocjonalny towarzyszący badaniom wpływa na sposób odpowiadania; respondent chroni się za kłamstwem lub unika (nawet podświadomie) prawdziwej odpowiedzi na interesujący nas temat. Są to pytania związane np. z nieprzyjemnymi, prywatnymi doświadczeniami. Pytania dotyczące dziedzin nieznanych tzn. pytania, które zawierają w sobie niezrozumiałe pojęcia, zbyt specjalistyczne sformułowania lub dotyczą problemów nie interesujących przeciętnego obywatela. Na przykład przy badaniu opinii na temat umiejscowienia nowej elektrowni nuklearnej nie powinno się pytać o teoretyczne podstawy jej działania i sprawdzać wiadomości badanych na ten temat. Postawione pytania powinny dotyczyć raczej tego, czy ludzie znają pozytywne i negatywne konsekwencje pracy takiej elektrowni. Pytania, które zawierają w sobie więcej niż jedno pytanie czasami pytania składają się z kilku nakładających się pytań, które uniemożliwiają prawidłową odpowiedź. Pytania dotyczące problemu drugorzędnego, abstrahujące od kwestii podstawowych, np.: Czy uważa pan/pani, że młodzież nie powinna pić alkoholu w miejscach publicznych? Pytanie to pomija problem, czy powinna pić w ogóle. Pytania, w których badacz i badany mają inne doświadczenia np. pochodzą z innych kultur lub zostali inaczej wychowani. Problemy z interpretacją wynikają wtedy najczęściej z innego wartościowania lub odmiennego rozumienia informacji, jakie wcześniej otrzymali badający i badany. Prawidłowo sformułowane pytanie powinno być jasne, zrozumiałe i proste. Ponadto: jeżeli dotyczy najbardziej nas interesujących spraw, powinno zostać powtórzone w innej formie; jeżeli prowadzimy długotrwałe badania, pytania powinny być podobne, by można sprawdzić kierunek zmian; nie powinno się dawać zbyt wielu możliwości odpowiedzi, lecz ograniczyć je do dwóch, trzech czy czterech. MATERIAŁ POMOCNICZY NR 3 W jaki sposób dobierać badanych? Najważniejszym pytaniem dotyczącym badań opinii publicznej jest pytanie: jak dobierać respondentów? Mamy tu do czynienia z dwoma problemami pierwszy to liczba respondentów, drugi sposób ich doboru. Idealnym wyjściem byłoby przebadanie wszystkich osób, których opinia nas interesuje, ale najczęściej nie jest to możliwe. W badaniach na ogół stosuje się tak zwane próby losowe: z listy osób z danej populacji wybiera się tyle osób, ile ma liczyć próba, przy założeniu, że wszyscy mają równą szansę, aby być 95

4 wybrani. Jeśli losowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a próba jest dostatecznie duża, to stanowi ona właściwą reprezentację badanej populacji i nazywana jest próbą reprezentatywną. Czasami stosuje się inne metody doboru, w dużej mierze przypadkowe drukuje się ankiety w czasopismach lub wysyła do domu wówczas jednak od respondenta zależy, czy odeśle ankietę z powrotem. Najważniejszym czynnikiem wiążącym się z wielkością próbki i jej reprezentatywnością jest tzw. błąd pomiaru. Zwykle im więcej osób zostanie przebadanych, tym błąd pomiaru będzie mniejszy. Błąd pomiaru stanowi jedno z podstawowych kryteriów wiarygodności danego badania. Wiele profesjonalnie przeprowadzanych badań obejmuje około 1500 osób, wtedy błąd pomiaru wynosi 4%, co oznacza, że rzeczywistość może się różnić od wyników ankiety o +/ 4%. Przy błędzie pomiaru poniżej poniżej 5% badanie jest uznawane za poprawne i wiarygodne. MATERIAŁ POMOCNICZY NR 4 Jak sporządzić kwestionariusz ankiety? W trakcie pracy nad kwestionariuszem ankiety pamiętajcie o różnych możliwościach dawania odpowiedzi, które sami możecie zasugerować. Najbardziej popularnym sposobem jest podanie kilku możliwych odpowiedzi jako a, b, c, d. Pamiętajcie jednak, by wśród możliwości znalazła się odpowiedź typu: nie wiem, nie mam zdania w ten sposób stwarzacie możliwość odpowiedzi osobom, które nie zgadzają się z żadną propozycją odpowiedzi. Możecie też zaproponować jakieś twierdzenie, a odpowiedzią będzie prawda, fałsz lub tak i nie. Możecie badać poziom sympatii, niechęci, zaufania, prosząc o wskazanie odpowiedniej instytucji lub osoby albo ułożenie rankingu (uszeregowanie) przedstawionych instytucji lub osób. MATERIAŁ POMOCNICZY NR 5 Kryteria oceny wiarygodności sondażu Analizując wiarygodność sondażu należy zwrócić uwagę na następujące kwestie: 1. Czego dotyczył sondaż? 2. Czy pytania były sformułowane w obiektywny sposób? 3. Wyjaśnij znaczenie różnic między udzielonymi odpowiedziami. 4. Znajdź podobieństwa między udzielanymi odpowiedziami. 5. Jaką grupę poddano badaniom? 6. Czy można było zadać te pytania w inny sposób? MATERIAŁ POMOCNICZY NR 6 Jak analizować wyniki sondaży opinii publicznej? By poprawnie odczytać wyniki sondaży opinii publicznej, należy postępować zgodnie z poniższymi wskazówkami: Popatrz na tytuł i datę sondażu, by poznać temat i aktualność sondażu. Sprawdź, kto był badany. Jak wielka była grupa respondentów? Grupa powinna wynosić przynajmniej osób. Sprawdź, jaki był błąd pomiaru? Jego wielkość jest bardzo ważna zwłaszcza dla ustalenia, czy zmiany opinii ukazywane przez sondaż są znaczące. 96

5 Zastanów się, jakiego rodzaju pytania zadawano i czy z pewnością były one sformułowane w bezstronny sposób. Zastanów się, czy pytania nie sugerowały odpowiedzi. Zastanów się, czy proponowane odpowiedzi rzeczywiście pozwalają na uchwycenie istotnych różnic między opiniami respondentów. Opracuj wyniki sondażu w formie zdania, a nie wyłącznie liczb. Dobrze przeprowadzone sondaże opinii publicznej ujawniają, co dana grupa społeczna sądzi na dany temat w ściśle określonym momencie. Dlatego umiejętność odczytywania wyników sondaży pozwala poznać opinie i sposób myślenia innych obywateli. 97

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Czy, jak i właściwie dlaczego można badać opinię publiczną?

Czy, jak i właściwie dlaczego można badać opinię publiczną? Czy, jak i właściwie dlaczego można badać opinię publiczną? Instytut Socjologii UO// Kształtowanie i badanie opinii publicznej // lato 2013/14 dr Magdalena Piejko Jak badać opinię publiczną? Co to jest

Bardziej szczegółowo

I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO?

I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO? I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO? Projekt edukacyjny jest to metoda nauczania, która kształtuje wiele umiejętności oraz integruje wiedzę z różnych przedmiotów. Istotą projektu jest samodzielna praca

Bardziej szczegółowo

Fabryka czekolady konkurs. Etap I

Fabryka czekolady konkurs. Etap I Fabryka czekolady konkurs. Etap I Wprowadzenie do konkursu Duże przedsiębiorstwo produkujące różne rodzaje czekolad i czekoladek zdecydowało się otworzyć fabrykę w Twoim mieście. Niestety właściciele fabryki

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ NA ROWERY Dziewczyny na rowery! SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Czas trwania zajęć: 90 minut CELE LEKCJI Po zajęciach uczniowie będą potrafili:

Bardziej szczegółowo

Propozycja ćwiczenia związanego z kształtowaniem postaw prospołecznych i obywatelskich wśród uczniów na różnych etapach edukacyjnych

Propozycja ćwiczenia związanego z kształtowaniem postaw prospołecznych i obywatelskich wśród uczniów na różnych etapach edukacyjnych [3] Temat: Jak działa metaplan. Analiza akcji charytatywnych i wyciąganie wniosków na przyszłość. Streszczenie, czyli o czym jest to ćwiczenie. Uczniowie pracując w grupach i wykorzystując metaplan będą

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Płeć respondentów 36% 64% Kultura organizacji polskich firm raport z badań

Płeć respondentów 36% 64% Kultura organizacji polskich firm raport z badań Kultura organizacji polskich firm raport z badań W rozwiniętym systemie gospodarczym istje wiele rodzajów firm i przedsiębiorstw. W każdym z nich funkcjonuje pewna kultura organizacyjna. Składa się na

Bardziej szczegółowo

Sposoby prezentacji problemów w statystyce

Sposoby prezentacji problemów w statystyce S t r o n a 1 Dr Anna Rybak Instytut Informatyki Uniwersytet w Białymstoku Sposoby prezentacji problemów w statystyce Wprowadzenie W artykule zostaną zaprezentowane podstawowe zagadnienia z zakresu statystyki

Bardziej szczegółowo

Czy Polscy konsumenci szukają i cenią polskie produkty? Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2012.

Czy Polscy konsumenci szukają i cenią polskie produkty? Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2012. Czy Polscy konsumenci szukają i cenią polskie produkty? Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2012. Spis treści Wstęp...3 Czy podczas zakupów szukacie Państwo informacji na temat kraju pochodzenia

Bardziej szczegółowo

Tytuł: Nic o Was bez Was debata o przystąpieniu Polski do NATO. Autor: Urszula Małek. Rodzaj materiału: scenariusz zajęć. Data publikacji:

Tytuł: Nic o Was bez Was debata o przystąpieniu Polski do NATO. Autor: Urszula Małek. Rodzaj materiału: scenariusz zajęć. Data publikacji: Tytuł: Nic o Was bez Was debata o przystąpieniu Polski do NATO Autor: Urszula Małek Rodzaj materiału: scenariusz zajęć Data publikacji: 01-09-2011 Temat: Nic o Was bez Was Na czym polega skuteczność w

Bardziej szczegółowo

Konkurs edukacyjny Bezpiecznie Tu i Tam

Konkurs edukacyjny Bezpiecznie Tu i Tam Lekcja 1. Jak wyrażać emocje w sieci? 19 września Dzień emotikona Tematyka lekcji: Internet jest cudownym wynalazkiem. Wykorzystujemy go w zabawie, nauce, kontaktowaniu się z koleżankami i kolegami. Musimy

Bardziej szczegółowo

Gdzie jest moje miejsce w szkole?

Gdzie jest moje miejsce w szkole? LEKCJA 5 Gdzie jest moje miejsce w szkole? Co przygotować na lekcję Nauczyciel: kartę pracy dla każdego ucznia (załącznik 1), arkusze szarego papieru, flamastry, małe karteczki, arkusz papieru z narysowaną

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą.

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Scenariusz 1 MATURA 2008 i co dalej? Planowanie drogi kształcenia. Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Cele lekcji: Uczeń powinien: wyznaczać cele związane

Bardziej szczegółowo

Na wykonanie modułu zespoły powinny przeznaczyć nie więcej niż dwa tygodnie. Zapoznaj się razem z uczniami z treścią modułów.

Na wykonanie modułu zespoły powinny przeznaczyć nie więcej niż dwa tygodnie. Zapoznaj się razem z uczniami z treścią modułów. Moduł II zadanie dla nauczyciela Uczniowie pracują samodzielnie W tym zadaniu dowiesz się: - jak pomóc uczniom przygotować się do wywiadu z dorosłymi - jak napisać ciekawą relację z działań - w jaki sposób

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Martyniak INSTYTUT SOCJOLOGII UW. IV Kongres Mobilności Aktywnej września 2013, GDAŃSK. Rola mediów w kreowaniu rzeczywistości

Krzysztof Martyniak INSTYTUT SOCJOLOGII UW. IV Kongres Mobilności Aktywnej września 2013, GDAŃSK. Rola mediów w kreowaniu rzeczywistości INSTYTUT SOCJOLOGII UW IV Kongres Mobilności Aktywnej 12-13 września 2013, GDAŃSK Rola mediów w kreowaniu rzeczywistości Plan prezentacji. 1. ROLA- OCZEKIWANIA ODBIORCÓW 2. OCENA ROLI 3. ROLA DLA INTERNAUCI

Bardziej szczegółowo

Brief. Czas trwania 45 minut Poziom Starter. Plan zajęć

Brief. Czas trwania 45 minut Poziom Starter. Plan zajęć Brief W trakcie tej lekcji uczniowie będą mieli możliwość zapoznania się z zasadami działania algorytmów próbując przypasować je do codziennych czynności, w tym wypadku do robienia papierowych samolotów.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Streszczenie. Czas realizacji. Podstawa programowa

SCENARIUSZ LEKCJI. Streszczenie. Czas realizacji. Podstawa programowa Autorzy scenariusza: SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH

Bardziej szczegółowo

Kryteria wymagań na poszczególne oceny dla uczniów z upośledzeniem w stopniu lekkim z języka angielskiego. Gramatyka i słownictwo Osiągnięcia ucznia:

Kryteria wymagań na poszczególne oceny dla uczniów z upośledzeniem w stopniu lekkim z języka angielskiego. Gramatyka i słownictwo Osiągnięcia ucznia: Kryteria wymagań na poszczególne y dla uczniów z upośledzeniem w stopniu lekkim z języka angielskiego. Gramatyka i słownictwo potrafi budować proste zdania, poprawne pod względem gramatycznym i logicznym

Bardziej szczegółowo

Ankieta. Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży.

Ankieta. Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży. Ankieta Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży www.fundamentywiary.pl Pytania ankiety i instrukcje Informacje wstępne Wybierz datę przeprowadzenia ankiety w czasie typowego spotkania grupy młodzieżowej.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA OBSŁUGA INFORMATYCZNA W HOTELARSTWIE. kl. IIT i IIIT rok szkolny 2015/2016

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA OBSŁUGA INFORMATYCZNA W HOTELARSTWIE. kl. IIT i IIIT rok szkolny 2015/2016 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA OBSŁUGA INFORMATYCZNA W HOTELARSTWIE kl. IIT i IIIT rok szkolny 2015/2016 Celem przedmiotowego systemu oceniania jest: 1. Wspieranie rozwoju ucznia przez diagnozowanie jego

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja wewnętrzna w Gimnazjum im. Jana III Sobieskiego w Żółkiewce

Ewaluacja wewnętrzna w Gimnazjum im. Jana III Sobieskiego w Żółkiewce Ewaluacja wewnętrzna w Gimnazjum im. Jana III Sobieskiego w Żółkiewce Rok szkolny 2015/2016 Diagnoza stopnia partycypacji rodziców uczniów i ich oczekiwań we współdecydowaniu o szkole Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowa zabawka konkurs. Etap I

Wyjątkowa zabawka konkurs. Etap I Wyjątkowa zabawka konkurs. Etap I Wprowadzenie do konkursu Czy wiesz, że wiosną o bożonarodzeniowych prezentach myślą nie tylko dzieci, ale i producenci zabawek? To prawda! Co więcej, producenci zabawek

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Temat: Prawo pracy młodocianych.

SCENARIUSZ LEKCJI. Temat: Prawo pracy młodocianych. Temat: Prawo pracy młodocianych. Młodzi Przedsiębiorczy program nauczania ekonomii w praktyce w szkole ponadgimnazjalnej SCENARIUSZ LEKCJI Powiązanie z wcześniejszą wiedzą Zna podstawowe pojęcia związane

Bardziej szczegółowo

www.filmotekaszkolna.pl

www.filmotekaszkolna.pl Temat: Jak zbudować dobre relacje z rodzicami? Rozważania na podstawie filmu Ojciec Jerzego Hoffmana Opracowanie: Lidia Banaszek Etap edukacyjny: ponadgimnazjalny Przedmiot: godzina wychowawcza Czas: 2

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ PROJEKTU EDUKACYJNEGO NR 5/III Nauka znaków drogowych

SCENARIUSZ PROJEKTU EDUKACYJNEGO NR 5/III Nauka znaków drogowych Tytuł: SCENARIUSZ PROJEKTU EDUKACYJNEGO NR 5/III Nauka znaków drogowych Klasa: Kształtowane kompetencje: Efekty kształcenia: Czas trwania: trzecia - troska o własne bezpieczeństwo - intrapersonalne i interpersonalne

Bardziej szczegółowo

dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący

dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący Przedmiotowy system oceniania z fizyki 1. Przedmiotowy system oceniania z fizyki jest zgodny z WSO. Ocenianie ma na celu: a. poinformowanie ucznia o poziomie jego osiągnięć edukacyjnych i postępach w tym

Bardziej szczegółowo

WYBORCZY PIERWSZY RAZ

WYBORCZY PIERWSZY RAZ Wyniki ankiety przeprowadzonej wśród licealistów z okazji Światowego Dnia Wyborów w 21 roku WYBORCZY PIERWSZY RAZ prezentację przygotował mgr Paweł Raźny STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE PRAWA WYBORCZEGO UMK WYBORCZY

Bardziej szczegółowo

Algorytmika i programowanie usystematyzowanie wiadomości

Algorytmika i programowanie usystematyzowanie wiadomości Temat 1. Algorytmika i programowanie usystematyzowanie wiadomości Cele edukacyjne Usystematyzowanie podstawowych pojęć: algorytm, program, specyfikacja zadania, lista kroków, schemat blokowy, algorytm

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji matematyki opracowany przez: Jadwigę Murawiecką nauczyciela Szkoły Podstawowej w Chodowie

Konspekt lekcji matematyki opracowany przez: Jadwigę Murawiecką nauczyciela Szkoły Podstawowej w Chodowie Konspekt lekcji matematyki opracowany przez: Jadwigę Murawiecką nauczyciela Szkoły Podstawowej w Chodowie Temat: Obliczanie procentu danej liczby z wykorzystaniem sytuacji praktycznych. Klasa VI szkoły

Bardziej szczegółowo

Zaróbmy na swoje. Autor: Maria Białasz

Zaróbmy na swoje. Autor: Maria Białasz Autor: Maria Białasz Scenariusz powstał na zajęciach warsztatowych "Jak uczyć ekonomii?" Skrócony opis lekcji Zajęcia zaplanowano dla uczniów gimnazjum realizujących moduł przygotowanie do aktywnego udziału

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY W GIMNAZJUM W PRAKTYCE SZKOLNEJ. Zajęcia warsztatowe

PROJEKT EDUKACYJNY W GIMNAZJUM W PRAKTYCE SZKOLNEJ. Zajęcia warsztatowe PROJEKT EDUKACYJNY W GIMNAZJUM W PRAKTYCE SZKOLNEJ Zajęcia warsztatowe Cele szkolenia: wykorzystanie dotychczasowych dobrych praktyk w pracy z metodą projektu; zapoznanie się z zadaniami stojącymi przed

Bardziej szczegółowo

6 godz. (edukacja polonistyczna, edukacja matematyczna, plastyczna) 2 godz. (prezentacja projektu i jego ocena)

6 godz. (edukacja polonistyczna, edukacja matematyczna, plastyczna) 2 godz. (prezentacja projektu i jego ocena) SCENARIUSZ PROJEKTU EDUKACYJNEGO NR 1/II Tytuł: Klasa: Kształtowane kompetencje: Efekty kształcenia: Szkoła dawniej i dziś druga - społeczne, - językowe, - matematyczne. Uczeń: - podaje temat projektu

Bardziej szczegółowo

ETAPY PROCESU BADAWCZEGO. wg Babińskiego

ETAPY PROCESU BADAWCZEGO. wg Babińskiego ETAPY PROCESU BADAWCZEGO wg Babińskiego NA ZACHĘTĘ Ludowe porzekadło o mówi: m CIEKAKAWOŚĆ TO PIERWSZY STOPIEŃ DO PIEKŁA. ale BEZ CIEKAWOŚCI I CHĘCI CI POZNANIA NIE MA Nauki Badań Rozwoju I jeszcze kilku

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z fizyki II klasa Akademickie Gimnazjum Mistrzostwa Sportowego.

Wymagania edukacyjne z fizyki II klasa Akademickie Gimnazjum Mistrzostwa Sportowego. Wymagania edukacyjne z fizyki II klasa Akademickie Gimnazjum Mistrzostwa Sportowego. I. Wymagania programowe 1. Obserwowanie i opisywanie zjawisk fizycznych i astronomicznych. 2. Posługiwanie się metodami

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja w nowym nadzorze pedagogicznym

Ewaluacja w nowym nadzorze pedagogicznym PROGRAM WZMOCNIENIA EFEKTYWNOŚCI SYSTEMU NADZORU PEDAGOGICZNEGO I OCENY JAKOŚCI PRACY SZKOŁY ETAP II Szkolenie realizowane przez: Ewaluacja w nowym nadzorze pedagogicznym Ewaluacja wewnętrzna w NNP Projekt

Bardziej szczegółowo

Warszawa, wrzesień 2011 BS/106/2011 FREKWENCJA WYBORCZA: DEKLARACJE A RZECZYWISTOŚĆ

Warszawa, wrzesień 2011 BS/106/2011 FREKWENCJA WYBORCZA: DEKLARACJE A RZECZYWISTOŚĆ Warszawa, wrzesień 2011 BS/106/2011 FREKWENCJA WYBORCZA: DEKLARACJE A RZECZYWISTOŚĆ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

RAPORT z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. Wymaganie 2.3. Procesy edukacyjne mają charakter zorganizowany. Obszar badania:

RAPORT z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. Wymaganie 2.3. Procesy edukacyjne mają charakter zorganizowany. Obszar badania: Publiczne Gimnazjum im. Marka Kotańskiego w Góralicach RAPORT z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ Wymaganie 2.3. Procesy edukacyjne mają charakter zorganizowany. Obszar badania: Uczniowie znają stawiane przed nimi

Bardziej szczegółowo

Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych

Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Scenariusz wywiadu pogłębionego z Dyrektorem Dzień Dobry, Nazywam się i reprezentuję Instytut Badań Edukacyjnych, prowadzący Badanie

Bardziej szczegółowo

4. Rozpoznawanie zasobów społeczności lokalnej w materiałach prasowych.

4. Rozpoznawanie zasobów społeczności lokalnej w materiałach prasowych. 4. Rozpoznawanie zasobów społeczności lokalnej w materiałach prasowych. CELE ZAJĘĆ WYNIKAJĄCE Z ZAŁOŻEŃ PROGRAMU: 1. Uczniowie uczą się rozpoznawać zasoby społeczności lokalnej. PO ZAJĘCIACH UCZEŃ POWINIEN:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, listopad 2012 BS/150/2012 OCENA WIARYGODNOŚCI PROGRAMÓW INFORMACYJNYCH I PUBLICYSTYCZNYCH

Warszawa, listopad 2012 BS/150/2012 OCENA WIARYGODNOŚCI PROGRAMÓW INFORMACYJNYCH I PUBLICYSTYCZNYCH Warszawa, listopad 2012 BS/150/2012 OCENA WIARYGODNOŚCI PROGRAMÓW INFORMACYJNYCH I PUBLICYSTYCZNYCH Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja

Bardziej szczegółowo

Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych

Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Scenariusz wywiadu pogłębionego z Nauczycielem Filozofii Scenariusz wywiadu pogłębionego z nauczycielem filozofii Dzień Dobry, Nazywam

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA KROK PO KROKU

EWALUACJA KROK PO KROKU EWALUACJA KROK PO KROKU EWALUACJA KROK PO KROKU I. Czym jest EWALUACJA? II. Przebieg EWALUACJI. III. Metody zbierania danych. IV. Przykładowy układ treści raportu. V. Przykład projektu EWALUACJI. Ewaluacja

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EWALUACJI PROGRAMU NAUCZANIA. Bożena Belcar

PROJEKT EWALUACJI PROGRAMU NAUCZANIA. Bożena Belcar PROJEKT EWALUACJI PROGRAMU NAUCZANIA ETAPY PROCESU EWALUACJI I. Projektowanie II. Prowadzenie badań i gromadzenie danych III. Analiza danych oraz interpretacja wyników badań; wnioski IV. Raport ewaluacyjny

Bardziej szczegółowo

ANKIETA (gimnazjum) W ilu obecnie klasach uczy Pan/Pani innego przedmiotu niż matematyka (należy wpisać ogólną liczbę klas):

ANKIETA (gimnazjum) W ilu obecnie klasach uczy Pan/Pani innego przedmiotu niż matematyka (należy wpisać ogólną liczbę klas): Dr Agata Zabłocka-Bursa Mgr Iwona Pilchowska ANKIETA (gimnazjum) Imię i nazwisko/ kod identyfikacyjny (proszę zapamiętać wpisany kod id; będzie się nim Pan/Pani posługiwał/a w kolejnych badaniach:. Wiek:

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH NR 6 W BYDGOSZCZY

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH NR 6 W BYDGOSZCZY PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH NR 6 W BYDGOSZCZY Spis treści 1.Cele oceniania osiągnięć edukacyjnych z matematyki.... 3 2. Sposoby sprawdzania osiągnięć edukacyjnych

Bardziej szczegółowo

Cele nauczania: a)poznawcze: Cele ogólne kształcenia: -uczeń umie odejmować ułamki dziesiętne. Aktywności matematyczne:

Cele nauczania: a)poznawcze: Cele ogólne kształcenia: -uczeń umie odejmować ułamki dziesiętne. Aktywności matematyczne: Konspekt lekcji matematyki: Klasa: czwarta Prowadzący: Elżbieta Kruczek, nauczyciel Samorządowej Szkoły Podstawowej w Brześciu (z wykorzystaniem podręcznika Matematyka z plusem) Temat: Odejmowanie ułamków

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. 4.Integracja: Międzyprzedmiotowa.

SCENARIUSZ LEKCJI. 4.Integracja: Międzyprzedmiotowa. 1. Informacje wstępne: Publiczne Gimnazjum Nr 6 w Opolu Data:12.06.2013 r. Klasa:.II b Czas trwania zajęć: 45 min. Nauczany przedmiot: matematyka Nauczyciel: Ewa Jakubowska SCENARIUSZ LEKCJI 2.Program

Bardziej szczegółowo

Warszawa, listopad 2010 BS/146/2010 WAKACJE UCZNIÓW WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I PRACA ZAROBKOWA

Warszawa, listopad 2010 BS/146/2010 WAKACJE UCZNIÓW WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I PRACA ZAROBKOWA Warszawa, listopad 2010 BS/146/2010 WAKACJE UCZNIÓW WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I PRACA ZAROBKOWA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji matematyki w klasie V. Temat: Przykłady potęg o wykładniku naturalnym - (2 godziny).

Scenariusz lekcji matematyki w klasie V. Temat: Przykłady potęg o wykładniku naturalnym - (2 godziny). Scenariusz lekcji matematyki w klasie V Temat: Przykłady potęg o wykładniku naturalnym - ( godziny). Zadania lekcji: 1. Przypomnienie i usystematyzowanie podstawowych wiadomości dotyczących kwadratu i

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI MATEMATYKI W KLASIE IV

SCENARIUSZ LEKCJI MATEMATYKI W KLASIE IV SCENARIUSZ LEKCJI MATEMATYKI W KLASIE IV Opracowała: Hanna Nowakowska Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Żydowie TEMAT : ŻEGNAMY FIGURY PŁASKIE Cel ogólny: Utrwalenie wiadomości o figurach płaskich

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć edukacyjnych dla uczniów szkoły podstawowej (klasy IV - VI) Budżet partycypacyjny czego potrzebuje nasza okolica?

Scenariusz zajęć edukacyjnych dla uczniów szkoły podstawowej (klasy IV - VI) Budżet partycypacyjny czego potrzebuje nasza okolica? Scenariusz zajęć edukacyjnych dla uczniów szkoły podstawowej (klasy IV - VI) Budżet partycypacyjny czego potrzebuje nasza okolica? Autor: Krzysztof Romaniuk Temat: Budżet partycypacyjny czego potrzebuje

Bardziej szczegółowo

Ocenianie Przedmiotowe z języka angielskiego w klasach IV-VI. Szkoła Podstawowa nr 5 im. Bohaterów 12 Kołobrzeskiego Pułku Piechoty

Ocenianie Przedmiotowe z języka angielskiego w klasach IV-VI. Szkoła Podstawowa nr 5 im. Bohaterów 12 Kołobrzeskiego Pułku Piechoty Ocenianie Przedmiotowe z języka angielskiego w klasach IV-VI Założenia ogólne: Ocenianie ucznia ma na celu: 1. Informowanie ucznia o poziomie jego osiągnięć edukacyjnych i postępach w tym zakresie; 2.

Bardziej szczegółowo

Pomiar dydaktyczny. Pracownia Dydaktyki Biologii Wydział Biologii UW

Pomiar dydaktyczny. Pracownia Dydaktyki Biologii Wydział Biologii UW Pomiar dydaktyczny Pracownia Dydaktyki Biologii Wydział Biologii UW Pomiar dydaktyczny Obejmuje sprawdzanie i ocenianie osiągnięć studentów czyli efektywności kształcenia Zasady pomiaru dydaktycznego powinny

Bardziej szczegółowo

Płeć respondentów. Raport miesiąca - Idealny pracodawca. 1. Próba badawcza

Płeć respondentów. Raport miesiąca - Idealny pracodawca. 1. Próba badawcza Raport miesiąca - Idealny pracodawca We wrześniu Zielona Linia rozpoczęła realizację nowego cyklu badań ankietowych skupionych wokół tematu wymarzonego pracodawcy w opinii Polaków. W pierwszym badaniu

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Aktywizacja studenta. Ligia Tuszyńska. Materiały zadania z wydruku pliku: EksperymentWięzienny

Aktywizacja studenta. Ligia Tuszyńska. Materiały zadania z wydruku pliku: EksperymentWięzienny Aktywizacja studenta Ligia Tuszyńska Materiały zadania z wydruku pliku: EksperymentWięzienny Metody i techniki aktywizujące W procesie kształcenia aktywność ucznia przewyższa aktywność nauczyciela. Aktywizacja

Bardziej szczegółowo

Kryteria wymagań z przedmiotu: Informatyka

Kryteria wymagań z przedmiotu: Informatyka Kryteria wymagań z przedmiotu: Informatyka Ocenianie osiągnięć uczniów polega na rozpoznawaniu przez nauczycieli poziomu i postępów w opanowaniu przez uczniów wiadomości i umiejętności. To rozpoznanie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2010 BS/107/2010 NIEAGRESYWNA, ALE MAŁO RZECZOWA OCENA KAMPANII PRZED WYBORAMI PREZYDENCKIMI

Warszawa, lipiec 2010 BS/107/2010 NIEAGRESYWNA, ALE MAŁO RZECZOWA OCENA KAMPANII PRZED WYBORAMI PREZYDENCKIMI Warszawa, lipiec 2010 BS/107/2010 NIEAGRESYWNA, ALE MAŁO RZECZOWA OCENA KAMPANII PRZED WYBORAMI PREZYDENCKIMI Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku

Bardziej szczegółowo

Problem badawczy Przeprowadzenia badania ewaluacyjnego projektu realizowanego w ramach Poddziałania 6.1.3

Problem badawczy Przeprowadzenia badania ewaluacyjnego projektu realizowanego w ramach Poddziałania 6.1.3 Problem badawczy Przeprowadzenia badania ewaluacyjnego projektu realizowanego w ramach Poddziałania 6.1.3 Przeprowadzenia badania ewaluacyjnego projektu realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał

Bardziej szczegółowo

Sposoby przedstawiania algorytmów

Sposoby przedstawiania algorytmów Temat 1. Sposoby przedstawiania algorytmów Realizacja podstawy programowej 5. 1) wyjaśnia pojęcie algorytmu, podaje odpowiednie przykłady algorytmów rozwiązywania różnych problemów; 2) formułuje ścisły

Bardziej szczegółowo

Poland ISSP 2006 Role of Government IV Questionnaire

Poland ISSP 2006 Role of Government IV Questionnaire Poland ISSP 2006 Role of Government IV Questionnaire Instytut Studiów Społ ecznych Uniwersytet Warszawski Stawki 5/7, 00-183 Warszawa, tel. 831-51-53; www.iss.uw.edu.pl PGSS 2008 P OLSKI G ENERALNY S ONDAŻ

Bardziej szczegółowo

BADANIA DOTYCZĄCE WPŁYWU TECHNOLOGII INFORMACYJNEJ NA JAKOŚĆ NAUCZANIA I AKTYWNOŚĆ UCZNIÓW

BADANIA DOTYCZĄCE WPŁYWU TECHNOLOGII INFORMACYJNEJ NA JAKOŚĆ NAUCZANIA I AKTYWNOŚĆ UCZNIÓW Wioleta Musiał BADANIA DOTYCZĄCE WPŁYWU TECHNOLOGII INFORMACYJNEJ NA JAKOŚĆ NAUCZANIA I AKTYWNOŚĆ UCZNIÓW 1. Cel badań Celem badania było poznanie stopnia wykorzystywania technologii informacyjnej (TI)

Bardziej szczegółowo

2/18/2016 ELEMENTY SOCJOLOGII CO TO JEST SOCJOLOGIA? GORĄCA SOCJOLOGIA A SOCJOLOGIA NAUKOWA

2/18/2016 ELEMENTY SOCJOLOGII CO TO JEST SOCJOLOGIA? GORĄCA SOCJOLOGIA A SOCJOLOGIA NAUKOWA ELEMENTY SOCJOLOGII dr Agnieszka Kacprzak CO TO JEST SOCJOLOGIA? socjologia (societas i logos nauka o społeczeństwie) Społeczeństwo jest to pewna liczba ludzi, którzy w określonych czasach i pod pewnymi

Bardziej szczegółowo

2A. Który z tych wzorów jest dla P. najważniejszy? [ANKIETER : zapytać tylko o te kategorie, na które

2A. Który z tych wzorów jest dla P. najważniejszy? [ANKIETER : zapytać tylko o te kategorie, na które 1. Gdyby miał P. urządzać mieszkanie, to czy byłoby dla P. wzorem [ANKIETER odczytuje wszystkie opcje, respondent przy każdej z nich odpowiada tak/nie, rotacja] 1.1 To, jak wyglądają mieszkania w serialach,

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III GIMNAZJUM MODEL OCENIANIA ORAZ WARUNKI UZYSKIWANIA OCENY KOŃCOWEJ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III GIMNAZJUM MODEL OCENIANIA ORAZ WARUNKI UZYSKIWANIA OCENY KOŃCOWEJ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III GIMNAZJUM MODEL OCENIANIA ORAZ WARUNKI UZYSKIWANIA OCENY KOŃCOWEJ Co będzie podlegało ocenie (waga ocen) Wypowiedzi pisemne (1) Kartkówka

Bardziej szczegółowo

Rys. 1 Sytuacja zawodowa badanych

Rys. 1 Sytuacja zawodowa badanych Specjaliści PR o pomiarze efektów prowadzonych przez nich działań Czy ocena skuteczności działań public relations jest potrzebna? Jakie metody oceny są stosowane i dlaczego? Jakie podgrupy związane z branżą

Bardziej szczegółowo

Co dalej, gimnazjalisto? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości

Co dalej, gimnazjalisto? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Co dalej, gimnazjalisto? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Treść nauczania Możliwości nauki w szkołach ponadgimnazjalnych, oferta szkół ponadgimnazjalnych profile, fakultety. Po zakończonych

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania wraz z określeniem wymagań edukacyjnych i szczegółowych kryteriów oceniania wiedzy i umiejętności dla przedmiotu

Przedmiotowy system oceniania wraz z określeniem wymagań edukacyjnych i szczegółowych kryteriów oceniania wiedzy i umiejętności dla przedmiotu Przedmiotowy system oceniania wraz z określeniem wymagań edukacyjnych i szczegółowych kryteriów oceniania wiedzy i umiejętności dla przedmiotu HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO, HISTORIA, WOS (zakres podstawowy

Bardziej szczegółowo

Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości

Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Treści nauczania Czynniki warunkujące wybór zawodu, droga kształcenia kwalifikacje niezbędne do wykonywania wybranego zawodu,

Bardziej szczegółowo

Lekcja 2: Co może Prezydent?

Lekcja 2: Co może Prezydent? Lekcja 2: Co może Prezydent? Cele lekcji w języku ucznia/uczennicy i kryteria sukcesu CEL 1. Określę, czym jest system parlamentarnogabinetowy. 2. Wyjaśnię, jaką rolę sprawuje w polskim systemie politycznym

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA WEWNETRZNA. 2012/2013 OBSZAR II 2.3 Procesy edukacyjne mają charakter zorganizowany

EWALUACJA WEWNETRZNA. 2012/2013 OBSZAR II 2.3 Procesy edukacyjne mają charakter zorganizowany EWALUACJA WEWNETRZNA 2012/2013 OBSZAR II 2.3 Procesy edukacyjne mają charakter zorganizowany Pytania kluczowe : 1. Czy procesy edukacyjne są planowane zgodnie z podstawą programową? 2. Czy procesy edukacyjne

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu uczniowie opanowali umiejętność Wykorzystywania wiedzy w praktyce? Analiza zadań otwartych z arkusza Sprawdzian 2012

W jakim stopniu uczniowie opanowali umiejętność Wykorzystywania wiedzy w praktyce? Analiza zadań otwartych z arkusza Sprawdzian 2012 Jerzy Matwijko Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie W jakim stopniu uczniowie opanowali umiejętność Wykorzystywania wiedzy w praktyce? Analiza zadań otwartych z arkusza Sprawdzian 2012 W Pracowni

Bardziej szczegółowo

Zapisywanie w wybranej notacji algorytmów z warunkami i iteracyjnych

Zapisywanie w wybranej notacji algorytmów z warunkami i iteracyjnych Temat 2. Zapisywanie w wybranej notacji algorytmów z warunkami i iteracyjnych Cele edukacyjne Usystematyzowanie podstawowych pojęć: algorytm z warunkami, iteracja, algorytm iteracyjny, zmienna sterująca.

Bardziej szczegółowo

Metoda 5-WHY. Metoda 5-WHY. Wydanie 1. Zbigniew Huber. Maj 2006. Artykuł dostępny na stronie autora: http://www.huber.pl.

Metoda 5-WHY. Metoda 5-WHY. Wydanie 1. Zbigniew Huber. Maj 2006. Artykuł dostępny na stronie autora: http://www.huber.pl. Metoda 5-WHY Wydanie 1 Zbigniew Huber Maj 2006 Artykuł dostępny na stronie autora: http://www.huber.pl Copyright by Zbigniew Huber Strona 1 z 6 Wstęp Rozwiązanie jakiegoś problemu i wprowadzenie skutecznego

Bardziej szczegółowo

Raport z badań ankietowych dotyczący reklamy kawy.

Raport z badań ankietowych dotyczący reklamy kawy. Raport z badań ankietowych dotyczący reklamy kawy. Andrzej Wawrzonek Piotr Kutyła Mikołaj Madaliński vel. Madyński Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Lublin 2012 1 Spis treści 1. Metodologia... 3 1.1.Cel

Bardziej szczegółowo

II. Kontrola i ocena pracy ucznia.

II. Kontrola i ocena pracy ucznia. II. Kontrola i ocena pracy ucznia. Formy kontroli I Liceum Ogólnokształcące 1. Kontrola bieżąca (w formie oceny udziału w lekcji, odpowiedzi ustnych, niezapowiedzianych kartkówek i innych form testów osiągnięć

Bardziej szczegółowo

WYNIKI ANKIETY pt.: MOJE GIMNAZJUM

WYNIKI ANKIETY pt.: MOJE GIMNAZJUM MIEJSKIE GIMNAZJUM NR 1 W ZAMBROWIE WYNIKI ANKIETY pt.: MOJE GIMNAZJUM przeprowadzonej w czerwcu 2007roku przez Samorząd Uczniowski Miejskiego Gimnazjum nr 1 w Zambrowie Opiekun SU: Anna Korzeniowska ZAWARTEJ

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji matematyki Równania pierwszego stopnia z jedną niewiadomą w zadaniach.

Scenariusz lekcji matematyki Równania pierwszego stopnia z jedną niewiadomą w zadaniach. Scenariusz lekcji matematyki Równania pierwszego stopnia z jedną niewiadomą w zadaniach. Opracowała: mgr inż. Monika Grzegorczyk 1. Temat lekcji: Równania pierwszego stopnia z jedną niewiadomą w zadaniach.

Bardziej szczegółowo

8 W przemysłowym mieście

8 W przemysłowym mieście 8 W przemysłowym mieście Cele lekcji Wymagania ogólne I. Chronologia historyczna. Uczeń posługuje się podstawowymi określeniami czasu historycznego: wiek, rok; przyporządkowuje fakty historyczne datom;

Bardziej szczegółowo

Propozycja sprawdzania osiągnięć uczniów, formy i kryteria oceniania z historii w klasach I - III gimnazjum.

Propozycja sprawdzania osiągnięć uczniów, formy i kryteria oceniania z historii w klasach I - III gimnazjum. Propozycja sprawdzania osiągnięć uczniów, formy i kryteria oceniania z historii w klasach I - III gimnazjum. 1. Formułowanie wymagań i dobór kryteriów: - celem ewaluacji wiedzy z historii jest ocena osiągnięć

Bardziej szczegółowo

Pomiar dydaktyczny. Pracownia Dydaktyki Biologii Wydział Biologii UW

Pomiar dydaktyczny. Pracownia Dydaktyki Biologii Wydział Biologii UW Pomiar dydaktyczny Pracownia Dydaktyki Biologii Wydział Biologii UW Pomiar dydaktyczny Obejmuje sprawdzanie i ocenianie osiągnięć studentów czyli efektywności kształcenia Zasady pomiaru dydaktycznego powinny

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW

Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III SZKOŁY PODSTAWOWEJ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III SZKOŁY PODSTAWOWEJ 1. Obszary podlegające ocenianiu słuchanie i słownictwo - stopniowe osłuchanie z dźwiękami i intonacją języka angielskiego

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA WEWNĘTRZNA

EWALUACJA WEWNĘTRZNA EWALUACJA WEWNĘTRZNA W ROKU SZKOLNYM 13/14 W ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 W GOLENIOWIE ORGANIZACJA I EFEKTYWNOŚĆ POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ CEL BADAŃ EWALUACYJNYCH: Większość nauczycieli potrafi trafnie

Bardziej szczegółowo

KĄTY. Cele operacyjne. Metody nauczania. Materiały. Czas trwania. Struktura i opis lekcji

KĄTY. Cele operacyjne. Metody nauczania. Materiały. Czas trwania. Struktura i opis lekcji KĄTY Cele operacyjne Uczeń zna: pojęcie kąta i miary kąta, zależności miarowe między kątami Uczeń umie: konstruować kąty przystające do danych, kreślić geometryczne sumy i różnice kątów, rozróżniać rodzaje

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć (a) Aktywność fizyczna i zdrowie

Scenariusz zajęć (a) Aktywność fizyczna i zdrowie Scenariusz zajęć (a) Aktywność fizyczna i zdrowie 1 Temat zajęć: Aktywność fizyczna i zdrowie Liczba godzin: 1 godz. Liczba uczniów: do 30 Cele ogólne: Uświadomienie uczniom potrzeby prawidłowego i zdrowego

Bardziej szczegółowo

OCENIANIE OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH

OCENIANIE OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH Wymagania edukacyjne z biologii w gimnazjum OCENIANIE OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH METODY I NARZĘDZIA ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA, KTÓRE MOGĄ BYĆ STOSOWANE W OCENIE OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH UCZNIÓW: 1.Wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

mgr Agnieszka Łukasiak Zasadnicza Szkoła Zawodowa przy Zespole Szkół nr 3 we Włocławku

mgr Agnieszka Łukasiak Zasadnicza Szkoła Zawodowa przy Zespole Szkół nr 3 we Włocławku Wybrane scenariusze lekcji matematyki aktywizujące uczniów. mgr Agnieszka Łukasiak Zasadnicza Szkoła Zawodowa przy Zespole Szkół nr 3 we Włocławku Scenariusz 1- wykorzystanie metody problemowej i czynnościowej.

Bardziej szczegółowo

Udział rodziców w życiu szkoły w świetle badań własnych

Udział rodziców w życiu szkoły w świetle badań własnych Udział rodziców w życiu szkoły w świetle badań własnych Konieczność współpracy rodziców ze szkołą jest sprawą oczywistą i nikt już nie dyskutuje nad tym czy jest taka potrzeba czy też nie. Problemem jest

Bardziej szczegółowo

WYMIAR SPRAWIEDLIWOŚCI I JEGO ORGANY. Lekcja wiedzy o społeczeństwie przeprowadzona metodami aktywnymi

WYMIAR SPRAWIEDLIWOŚCI I JEGO ORGANY. Lekcja wiedzy o społeczeństwie przeprowadzona metodami aktywnymi WYMIAR SPRAWIEDLIWOŚCI I JEGO ORGANY Lekcja wiedzy o społeczeństwie przeprowadzona metodami aktywnymi Bogumiła Łobodzińska, Gimn. nr17 Temat: Wymiar sprawiedliwościijegoorgany.. Poziom nauczania, klasa,

Bardziej szczegółowo

Jednostka modułowa: m3.j1 Podejmowanie i prowadzenie działalności w gastronomii

Jednostka modułowa: m3.j1 Podejmowanie i prowadzenie działalności w gastronomii Moduł: 512001. M3 Organizowanie działalności w gastronomii Jednostka modułowa:512001.m3.j1 Podejmowanie i prowadzenie działalności w gastronomii Autor: Andrzej Śliwiński Temat: Jak skutecznie pozyskać

Bardziej szczegółowo

Scenariusz projektu edukacyjnego Komputer bez tajemnic 5/I Tytuł: Komputer bez tajemnic

Scenariusz projektu edukacyjnego Komputer bez tajemnic 5/I Tytuł: Komputer bez tajemnic Scenariusz projektu edukacyjnego Komputer bez tajemnic 5/I Tytuł: Komputer bez tajemnic Klasa: Kształtowane kompetencje: Efekty kształcenia: Czas trwania: pierwsza - informatyczne - intrapersonalne i interpersonalne

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA. z przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA. z przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA z przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa Przedmiotowy System Oceniania opracowany jest zgodnie z Zasadami Oceniania Wewnątrzszkolnego. Obejmuje ocenę wiadomości, umiejętności

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja wewnętrzna w Gimnazjum im. Jana III Sobieskiego w Żółkiewce

Ewaluacja wewnętrzna w Gimnazjum im. Jana III Sobieskiego w Żółkiewce Ewaluacja wewnętrzna w Gimnazjum im. Jana III Sobieskiego w Żółkiewce Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 października 2009r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. z

Bardziej szczegółowo

Temat: Ziemia na rozdrożu, czyli czas na działanie!

Temat: Ziemia na rozdrożu, czyli czas na działanie! Autor: Urszula Depczyk Dla kogo: szkoła podstawowa, klasa VI Temat: Ziemia na rozdrożu, czyli czas na działanie! Cele lekcji: Kształcenie umiejętności dostrzegania zagrożeń związanych ze zmianami klimatycznymi

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ STARA CZY NOWA MATURA? BS/160/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, LISTOPAD 2001

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ STARA CZY NOWA MATURA? BS/160/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, LISTOPAD 2001 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2012 BS/173/2012 WIZERUNEK NAUCZYCIELI

Warszawa, grudzień 2012 BS/173/2012 WIZERUNEK NAUCZYCIELI Warszawa, grudzień 20 BS/17/20 WIZERUNEK NAUCZYCIELI Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 20 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia 4a,

Bardziej szczegółowo

Procedura realizacji usług szkoleniowych

Procedura realizacji usług szkoleniowych Procedura realizacji usług I. Procedura definiuje warunki realizacji usług świadczonych przez K&K Consulting Przemysław Kułyk II. W ramach oferty firmy znajdują się otwarte, a także zamknięte organizowane

Bardziej szczegółowo