7 Wskazanie kluczowych branż z punktu widzenia przyciągania inwestorów oraz działalności eksportowej przedsiębiorstw z województwa lubelskiego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "7 Wskazanie kluczowych branż z punktu widzenia przyciągania inwestorów oraz działalności eksportowej przedsiębiorstw z województwa lubelskiego"

Transkrypt

1 7 Wskazanie kluczowych branż z punktu widzenia przyciągania inwestorów oraz działalności eksportowej przedsiębiorstw z województwa lubelskiego 7.1 Wskazanie kluczowych branż mających największe szanse na rozwój działalności inwestycyjnej i eksportowej Poniżej wskazano branże kluczowe na rzecz realizacji działań z obszaru marketingu gospodarczego. Wybór branż miał na celu określenie jakie sektory są kluczowe z punktu widzenia obecnego i przyszłego rozwoju województwa lubelskiego i na jakich obszarach w szczególności, w krótkiej i średniej perspektywie, powinny koncentrować się działania związane z pozyskiwaniem inwestorów oraz wsparciem eksporterów. Ich realizacja powinna doprowadzić przede wszystkim do wzrostu napływu inwestycji do województwa, tym samym wzrostu liczby osób zatrudnionych w wybranych branżach, wzrostu przepływów import-eksport oraz potencjału eksportowego podmiotów z regionu. Istotnym jest również fakt, że pozostałe (nie wymienione w poniższym zestawieniu), również mogą liczyć na wsparcie władz regionu. Inwestycje Eksport I1 Przemysł maszynowy/ motoryzacyjny/ lotniczy E1 Przemysł spożywczy I2 BPO E2 Przemysł maszynowy/ motoryzacyjny/ lotniczy I3 I4 Przemysł spożywczy z ukierunkowaniem na inwestycje w rozwój technologii przetwórstwa oraz biotechnologii w sektorze spożywczym Energetyka, w tym energetyka niskoemisyjna E3 Przemysł meblarski Poniżej zostały przestawione kluczowe argumenty nadania wybranym sektorom statusu priorytetowego. Przemysł spożywczy Uzasadnienie wyboru branż kluczowych Przemysł spożywczy stanowi jedną z głównych branż wytwórczych w Polsce, zatrudniając 290 tys. osób 34. Na branżę spożywczą przypada prawie 17% wartości sprzedanej przemysłu w Polsce 35 ; Produkty spożywcze są jednym z głównych towarów eksportowych Polski; Prognozowany dalszy wzrost branży przetwórstwa rolnospożywczego. Branża ta określana jest przez ekspertów jako Wybrane firmy z sektora Lubella S.A. AGRAM S.A. SM Spomlek Zakłady Mięsne Łmeat-Łuków S.A. OSM Krasnystaw PERŁA Browary Lubelskie S.A 34 Sektor spożywczy w Polsce Profil sektorowy, PAIiIZ, Opracowanie własne na podstawie Produkcja wyrobów przemysłowych w 2012 r., GUS PwC Strona 63 z 127

2 Uzasadnienie wyboru branż kluczowych jedna z najbardziej perspektywicznych z punktu widzenia naszego kraju 36 ; Rolnicza struktura regionu ze znaczącą liczbą dostawców produktów rolnych wykorzystywanych w przemyśle spożywczym; Istniejące już dogodne warunki do lokowania działalności produkcyjnej wykwalifikowana kadra, przygotowane tereny pod inwestycje, infrastruktura techniczna, silne ośrodki akademickie i naukowo-badawcze; Dostęp do znaczących odbiorców z rynków wschodnich; Wg. FDI Intelligence Polska zajmuje 11 miejsce na świecie pod względem atrakcyjności lokowania inwestycji B+R w sektorze biotechnologii 37 ; Rozwinięta baza surowcowo-technologiczna oraz wykwalifikowana kadra robocza;; Wsparcie funduszy UE na projekty biotechnologiczne. Wybrane firmy z sektora Stock Polska Sp. z o.o. Herbapol Lublin S.A Spółdzielnia Pszczelarska APIS Firma Cukiernicza Solidarność Sp. z o.o. Spółdzielnia Mleczarska Ryki Przemysł maszynowy/ motoryzacyjny/ lotniczy Maszyny i urządzenia mechaniczne są największą wartościowo grupą towarów eksportowych Polski ugruntowana pozycja kraju oraz doświadczenie producentów; Duży miejscowy rynek zbytu, w szczególności na maszyny rolnicze; Stale rozwijana infrastruktura komunikacyjna. Uruchomienie lotniska w Świdniku, które może być kluczowym elementem dalszego rozwoju przemysłu lotniczego w regionie; Istniejąca baza dla prowadzenia działalności w branżach maszynowej, motoryzacyjnej i lotniczej: wykształcona kadra pracownicza, silne ośrodki akademickie i naukowo-badawcze, parki technologiczne i przemysłowe; Branża maszynowa określana jest przez ekspertów jako jedna z najbardziej perspektywicznych z punktu widzenia rozwoju w naszym kraju; Bliskość do regionów o wysokim udziale sektora motoryzacyjnego Słowacja i Czechy. PZL-ŚWIDNIK S.A. SIPMA S.A. URSUS S.A. SAME DEUTZ-FAHR Polska Sp. z o.o. Fabryka Łożysk Tocznych Kraśnik S.A. Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego PZL- Świdnik S.A. Daewon Europe Sp. z o.o. Fabryka Samochodów HONKER MW Lublin Sp. z o.o. Przemysł meblarski Branża meblarska w Polsce należy do najbardziej konkurencyjnych działów przetwórstwa przemysłowego; Polska jest jednym z największych eksporterów mebli na świecie, w 2013 była trzecim eksporterem mebli w Europie i czwartym na świecie oznacza to silną i ugruntowaną pozycje na rynku oraz doświadczenie producentów w handlu zagranicznym; Istnienie w regionie silnego producenta mebli o znaczeniu krajowym, wokół którego tworzy się sieć poddostawców i kooperantów, mogących w przyszłości zwiększyć swoje znaczenie na rynkach; Black Red White S.A. BIM Sp. z o.o. Jobon Sp. z o.o. Zakłady Meblarskie Meblotap S.A. Tomaszuk D Pol-Kres EdWood Europarquet PwC Strona 64 z 127

3 Uzasadnienie wyboru branż kluczowych BPO Dynamiczny rozwój sektora w ostatnich latach i prognozy wzrostu w przyszłości; Energetyka, w tym energetyka niskoemisyjna Źródło: Opracowanie własne PwC Pozytywne postrzeganie Polski jako lokalizacji dla inwestycji w sektorze; Sektor uznawany za priorytetowy w skali kraju został objęty preferencyjnymi instrumentami wsparcia inwestycji, w tym dofinansowaniu działalności badawczo-rozwojowej; Lublin jako wschodząca gwiazda sektora posiada ważne dla inwestorów atuty, konkurencyjne względem innych dużych miast w Polsce tj. dostęp do wykwalifikowanej kadry, niższy poziom wynagrodzeń, a także atrakcyjne ceny wynajmu nowoczesnych powierzchni biurowych; Zaplecze naukowe Lublin pełni rolę znaczącego ośrodka edukacyjnego oferującego różnorodną ofertę edukacyjną, a lubelscy studenci oraz dobrze wykształcona kadra naukowa stanowią znaczący kapitał i zaplecze dla rozwoju gospodarki regionu; Korzystne warunki dla rozwoju energetyki odnawialnej w tym wiatrowej i produkcji biomasy znaczący udział terenów rolniczych i przestrzeni otwartych; Branża będąca priorytetem Unii Europejskiej oraz wybrana jako jedna z inteligentnych specjalizacji województwa lubelskiego wsparcie ze strony sektora publicznego; Znaczne zasoby konwencjonalnych źródeł energii w Lubelskim Zagłębiu Węglowym. Dodatkowo niższe niż w innych regionach Polski koszty wydobycia; Aspekt regulacyjny nałożony przez UE obowiązek 20% udziału energii odnawialnej w produkcji całkowitej energii w państwach członkowskich UE do 2020 r. 38 ; Konieczność zwiększania bezpieczeństwa energetycznego oraz dywersyfikacji źródeł energii w regionie; Wsparcie poprzez liczne możliwości finansowania inwestycji w tym zakresie, co przyczynia się do dalszej stymulacji rynku; Wzrost cen konwencjonalnych źródeł energii mający wpływ na rozwój energetyki odnawialnej. Wybrane firmy z sektora Polskie Centrum Marketingowe Filia III Medicover (Synevo Medyczne Laboratoria Diagnostyczne) Centrum Operacji Księgowych TP SA Syntea Centrum Rozwoju Genpact Lubelski Węgiel Bogdanka S.A., Bogdanka; Biogazownia w Uhminie; Biogazownia w Siedliszkach; Elektrociepłownia GIGA, Świdnik; Elektrociepłownia Lublin- Wrotków, Lublin Charakterystyka branż priorytetowych Przemysł spożywczy Kluczowe informacje o branży Lubelszczyzna jest jednym z wiodących regionów Polski w dziedzinie produkcji rolnej dostarcza 35% produkowanej w Polsce żywności i jest liderem w uprawie zbóż, chmielu i owoców miękkich. Użytki rolne stanowią 66,3% powierzchni województwa 39. Jest to drugi najwyższy wskaźnik 38 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych. 39 Opracowanie własne na podstawie Rocznika Rolnictwa 2012 GUS PwC Strona 65 z 127

4 w Polsce, po województwie kujawsko-pomorskim (68,6%). Średnia wartość tego wskaźnika dla Polski to 56,6%. Przedsiębiorstwa z branży przemysłu spożywczego zatrudniają 20,4% wszystkich osób zatrudnionych w przemyśle oraz wytwarzają prawie 22% wartości wszystkich sprzedanych produktów województwa lubelskiego (dane dla roku 2013) 40. Nie wliczana jest tutaj produkcja napoi, która stanowi dodatkowe 4,7% wartości sprzedanych produktów 41. Wykres 6. Udział wartości produkcji sprzedanej branży spożywczej i produkcji napojów w wartości produkcji sprzedanej przetwórstwa przemysłowego ogółem w województwie lubelskim (w mln zł) 29,87% 32,43% 30,68% 30,24% 15,70% 22,41% 20,48% 21,39% Produkcja spożywcza Produkcja napojów Źródło: Opracowanie własne PwC na podstawie US Lublin W skali kraju łączna liczba podmiotów działających w branży spożywczej (bez produkcji napojów) wzrosła od 2009 r. do 2013 r. o ponad 10% i wynosi (prawie 3 tys. nowych podmiotów) w województwie lubelskim liczba przedsiębiorstw wzrosła o ponad 11% (166 nowych podmiotów 42 ). Wzrósł także udział produkcji spożywczej w wielkości polskiej produkcji przemysłowej ogółem z 16,9% w 2006 r. do 18,4% w 2013 r. 43 Tabela 12. Kluczowe informacje o sektorze spożywczym w województwie lubelskim oraz w Polsce Liczba pracujących w sektorze przedsiębiorstw (dane dla 2012 r.) Produkcja artykułów spożywczych Produkcja napojów Lubelskie (tys.) 18,6 1,2 Województwo sektor przedsiębiorstw =100 10,1 0,6 Polska (tys.) 361,7 24,5 Polska sektor przedsiębiorstw =100 6,6 0,4 40 Urząd Statystyczny w Lublinie 41 Urząd Statystyczny w Lublinie 42 Bank Danych Lokalnych GUS 43 GUS PwC Strona 66 z 127

5 Liczba przedsiębiorstw (dane dla 2014 r.) Źródło: opracowanie własne PwC Produkcja artykułów spożywczych Produkcja napojów Lubelskie Województwo sektor przedsiębiorstw =100 12,4 0,6 Polska Polska sektor przedsiębiorstw =100 9,1 0,4 Zatrudnieni w branżach produkcji spożywczej i napojów stanowili ponad 2% łącznie zatrudnionych w województwie lubelskim w 2012 r. Przedsiębiorstwa z branż produkcji artykułów spożywczych oraz napojów w województwie charakteryzują się niższym niż przeciętne zatrudnieniem w przeliczeniu na jeden podmiot zatrudnienie to wynosi 20,2 osób w przeliczeniu na jedną firmę (średnia dla Polski to 22,1), w branży produkcji napojów 34 osoby (40,3 w Polsce) 44. Zasoby ludzkie Atutem Lubelszczyzny jest potencjał intelektualny regionu, kreowany w dużej mierze przez lubelskie uczelnie, w tym w szczególności Uniwersytet Przyrodniczy oraz Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej. Dodatkowo w województwie lubelskim funkcjonuje silne zaplecze naukowo-badawcze związane z sektorem przemysłu spożywczego, takie jak: Instytut Agrofizyki im. B. Dobrzańskiego PAN, Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki, Centralne Laboratorium Agroekologiczne Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, Centrum Biotechnologii UMCS, Centrum Innowacyjno- Wdrożeniowe Nowych Technik i Technologii w Inżynierii Rolniczej. prawie 2,5 tys. osób uzyskało, w roku akademickim 2012/2013, wyższe wykształcenie związane z branżą spożywczą, co stanowiło 8,9% wszystkich nowych absolwentów w regionie 45. Wiodącymi kierunkami było rolnictwo, chemia, biologia i technologia żywności i żywienia człowieka 46. prawie 4,5 tys. osób zdobywało w Lubelskiem, w roku szkolnym 2012/2013, kwalifikacje zawodowe przydatne w branży spożywczej (7,5% wszystkich uczniów szkół zawodowych w województwie). 44 Opracowanie własne na podstawie Banku Danych Lokalnych GUS 45 Opracowanie własne na podstawie: Losy absolwentów szkół województwa lubelskiego Lubelskie Obserwatorium Rynku Pracy Wojewódzki Urząd Pracy w Lublinie, Informator Przemysł spożywczy, Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego, 2013 PwC Strona 67 z 127

6 Najwięcej osób uczyło się w zawodzie technika żywienia i usług gastronomicznych. Wynagrodzenie w branży spożywczej, w tym produkcji napojów jest o prawie 20% niższe w województwie lubelskim niż średnie w kraju. Niskie koszty pracy w połączeniu z dużym zasobem kadrowym tworzą atrakcyjne warunki do prowadzenia przedsiębiorstw w branży. Tabela 13. Średnie wynagrodzenia w sektorze produkcji artykułów spożywczych oraz napojów w latach (w zł brutto) Średnie wynagrodzenie w Polsce 2928,5 3076,7 3149,8 Średnie wynagrodzenie w województwie lubelskim 2396,3 2478,5 2592,2 Źródło: Opracowanie własne PwC na podstawie danych z GUS Warość eksportu i jego główne kierunki Największym odbiorcą towarów branży przetwórstwa rolno-spożywczego z województwa lubelskiego jest Holandia. Kraj ten jest dużym odbiorcą soków, dżemów, mięsa z bydła i serwatki. Poniższa tabela przedstawia 10 największych partnerów handlowych i ich procentowy udział. Tabela 14. Główne kierunki eksportu branży przetwórstwa spożywczego w województwie lubelskim. Lp. Kraj przeznaczenia Wartość eksportu do kraju przeznaczenia w 2013 r. (mld zł) Udział eksportu do kraju przeznaczenia w eksporcie w 2013 r. Wszystkie kraje 1,38 100,00% 1. Holandia 0,23 16,40% 2. Wielka Brytania 0,21 15,24% 3. Ukraina 0,13 9,24% 4. Niemcy 0,12 8,41% 5. Rosja 0,11 7,73% 6. Białoruś 0,08 5,97% 7. Włochy 0,06 4,60% 8. Bułgaria 0,05 3,41% 9. Belgia 0,04 2,88% 10. Słowacja 0,04 2,80% 11. Pozostałe 0,32 23,31% Źródło: Opracowanie własne PwC na podstawie danych z Centrum Analitycznego Agencji Celnej Eksport branży przetwórstwa rolno-spożywczego w ostatnich latach rósł dość stabilnie o około 12% w skali roku. Jednak do 2012 r. udział eksportu tej branży w eksporcie ogółem województwa lubelskiego stale spadał. Sytuacja odwróciła się w 2013 r. po wzroście wartości eksportu o ponad 26%. PwC Strona 68 z 127

7 Wykres 7. Wielkość eksportu branży przetwórstwa spożywczego w województwie lubelskim w mld. zł oraz udział eksportu branży przetwórstwa spożywczego w eksporcie ogółem ( r.) 16,00% 14,00% 12,00% 14,73% 12,87% 11,77% 11,27% 13,56% 1,6 1,4 1,2 10,00% 1 8,00% 0,8 6,00% 0,6 4,00% 0,4 2,00% 0,2 0,00% wartość eksportu branży spożywczej udział w eksporcie ogółem 0 Źródło: Opracowanie własne PwC na podstawie danych z Centrum Analitycznego Agencji Celnej Największymi eksporterami branży przetwórstwa rolno-spożywczego są: 1. AGRAM Spółka Akcyjna 2. DOBROSŁAWÓW Zakłady Mięsne Amanowicz Henryk 3. ŁMEAT-ŁUKÓW Zakłady Mięsne Spółka Akcyjna 4. MATERNE-POLSKA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 5. Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Krasnymstawie 6. SEDAR Spółka Akcyjna 7. SPOMLEK Spółdzielcza Mleczarnia 8. SVZ KARCZMISKA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 9. WIERZEJKI Zakład Mięsny J.M. Zdanowscy Spółka Jawna 10. YBBSTALER FRUIT POLSKA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Biogospodarka Jedną z inteligentnych specjalizacji województwa lubelskiego, zapisanych w Regionalnej Strategii Innowacji do 2020 r jest biogospodarka. Specjalizacja ta opiera się na produkcji żywności wysokiej jakości, wykorzystywania bioenergii oraz produkcji biomedycznej. Wpływ biogospodarki na rozwój gospodarczy województwa wyrażany jest poprzez udział sektorów z nią związanych w tworzeniu wartości dodanej brutto, który wynosi 28% oraz w poziomie zatrudnienia w tym sektorze, który wynosi około 45% ogółu pracujących w regionie 47. Na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie 47 Regionalna Strategia Innowacji Województwa Lubelskiego do 2020 roku Zarząd Województwa Lubelskiego, 2013 PwC Strona 69 z 127

8 działa także jedyny w kraju Wydział Biogospodarki 48. Biogospodarka obejmuje nie tylko sektor spożywczy, ale także biotechnologię czyli zastosowanie procesów biologicznych na skalę przemysłową np. przy pozyskiwaniu biogazu, produkcję chemiczną, meblarską i drzewną. Województwo lubelskie posiadało w roku licencjonowanych gospodarstw ekologicznych i zajmowało w tej kategorii 7 miejsce w kraju (w 2011 było to miejsce 3) 49. Tabela 15. Liczba licencjonowanych gospodarstw ekologicznych rolnych w latach 2011 i 2012 z podziałem na województwa Region Zachodniopomorskie Warmińsko-mazurskie Małopolskie Podlaskie Podkarpackie Mazowieckie Lubelskie Świętokrzyskie Dolnośląskie Lubuskie Wielkopolskie Pomorskie Łódzkie Kujawsko-Pomorskie Śląskie Opolskie RAZEM Źródło: Bank Danych Lokalnych GUS Bank Danych Lokalnych GUS PwC Strona 70 z 127

9 Analiza SWOT Branża spożywcza Mocne strony Naturalne zasoby w postaci dużego rynku pierwotnych surowców rolniczych; Dostęp do wyspecjalizowanej kadry i ośrodków akademickich; mogących odpowiedzieć na zwiększony popyt na specjalistów; Ośrodki naukowo-badawcze działające w obszarach pokrywających się z potrzebami przedsiębiorstw branży przetwórstwa rolno-spożywczego; Stabilność popytu na produkty przetwórstwa rolno-spożywczego. Duży polski rynek wewnętrzny oraz bliskość chłonnego rynku za wschodnią granicą; Tradycja; doświadczenie i silne marki; Dogodne położenie geograficzne na międzynarodowym szlaku transportowym; Powszechny wizerunek obszaru o niskim poziomie uprzemysłowienia i zanieczyszczenia środowiska; Stosunkowo niskie koszty zatrudnienia. Słabe strony: Słabo rozwinięta infrastruktura transportowa; Niestabilna strona podażowa; wahania cen produktów pierwotnych; Niski stopnień kooperacji przedsiębiorstw wewnątrz branży przetwórstwa oraz między dystrybutorami a producentami; Branża o niskim stopniu zaawansowania technicznego produkcji; Niski poziom świadomości ekologicznej przedsiębiorstw; brak chęci inwestowania w tym kierunku oraz kreowania wizerunku skierowanego do świadomych konsumentów, który wpisuje się w filozofię zrównoważonego rozwoju (szczególnie istotne w przypadku chęci eksportowania do krajów Europy Zachodniej). Szanse Rosnący rynek w Polsce raczej w kategoriach wartościowych, w krajach rozwijających się także ilościowych 50 ; Rosnąca świadomość konsumentów szanse na rozwój produkcji żywności ekologicznej; Duży potencjał do wzrostu produktywności rolnictwa, przy stosunkowo niewielkich nakładach inwestycyjnych; Możliwość zwiększenia konkurencyjności pierwotnych produktów rolniczych poprzez konsolidacje gospodarstw rolnych; Możliwość korzystania ze środków pomocy europejskiej, w tym finansowania innowacji w przyszłym okresie programowania ; Wspólne działania marketingowe grup producentów. Zagrożenia Konkurencja ze strony dużych koncernów zagranicznych; Trwała migracja wyspecjalizowanej kadry z regionu; Uzależnienie od zewnętrznych źródeł finansowania w tym funduszy europejskich; Bariery w handlu międzynarodowym (zwłaszcza na rynku wschodnim); Pogorszenie się warunków wymiany (tzw. Terms of Trade). Źródło: Opracowanie własne PwC 50 PwC Strona 71 z 127

10 Przemysł maszynowy/ motoryzacyjny/ lotniczy Kluczowe informacje o branży Przemysły maszynowy, motoryzacyjny i lotniczy są tradycyjnymi sektorami przemysłu, które rozwijały się w województwie lubelskim. Ma to związek z dogodnymi warunkami inwestycyjnymi zapleczem techniczno-infrastrukturalnym i zasobami kadrowymi. Województwo lubelskie charakteryzuje się ponadprzeciętnym udziałem zatrudnienia w omawianych branżach 6,1% ogółu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw wobec 5,9% dla Polski. Największymi ośrodkami rozwoju przemysłu maszynowego, motoryzacyjnego oraz lotniczego są: Lublin, Świdnik, Bełżyce, Kraśnik i Janów Lubelski 51. Tabela 16. Kluczowe informacje o branżach: maszynowej, motoryzacyjnej i lotniczej województwie lubelskim oraz w Polsce w 2012 r. Liczba pracujących w sektorze przedsiębiorstw Liczba przedsiębiorstw Źródło: Opracowanie własne PwC Produkcja maszyn i urządzeń, Produkcja pojazdów samochodowych Produkcja statków powietrznych RAZEM Lubelskie (tys.) 5,7 1,3 4,1 11,2 Województwo sektor przedsiębiorstw =100 3,1 0,7 2,2 6,1 Polska (tys.) ,8 41,7 324,5 Polska sektor przedsiębiorstw =100 2,3 2,8 0,8 5,9 Lubelskie Województwo sektor przedsiębiorstw = ,6 0,1 2,6 Polska Polska sektor przedsiębiorstw =100 2,5 0,7 0,0 3,3 Spadek zatrudnienia w branżach maszynowej i motoryzacyjnej w ostatniej dekadzie spowodował, że wielu wykwalifikowanych pracowników przeszło do branży związanej z mniej zaawansowaną technicznie produkcją gotowych wyrobów metalowych (w której zatrudnienie wzrosło z 3702 w 2005 r. do 5725 w 2012 r 52.). Wykwalifikowani i doświadczeni pracownicy są jednak dostępni dla potencjalnych inwestorów w branży maszynowej i motoryzacyjnej. 51 Prezentacja: Potencjał gospodarczy województwa lubelskiego 52 US Lublin PwC Strona 72 z 127

11 Zasoby ludzkie Lubelską kadrę pracowniczą w sektorach maszynowym, motoryzacyjnym i lotniczym tworzą głównie absolwenci Politechniki Lubelskiej. 925 osób uzyskało, w roku akademickim 2012/2013, wyższe wykształcenie związane z branżami mechaniczną, motoryzacyjną i lotniczą, co stanowi 3,4% wszystkich nowych absolwentów w regionie 53. Wiodącymi kierunkami była mechanika i budowa maszyn, zarządzanie i inżynieria produkcji oraz elektrotechnika 54. Ponad 10 tys. zdobywało w Lubelskim, w roku akademickim 2012/2013, kwalifikacje zawodowe przydatne w branżach motoryzacyjnej, produkcji maszyn i urządzeń oraz lotniczej (16% wszystkich uczniów szkół zawodowych w województwie lubelskim). Najwięcej osób uczyło się w zawodzie technika pojazdów samochodowych. Niskie koszty pracy w połączniu z wykształconą i doświadczoną kadrą tworzą atrakcyjne warunki dla rozwoju branży w województwie lubelskim. Wynagrodzenia w sektorach związanych z produkcją maszyn, samochodów i pozostałego sprzętu transportowego było o około 20% niższe niż średnia dla Polski. W ujęciu dynamicznym wynagrodzenia w branży motoryzacyjnej utrzymują się na zbliżonym poziomie od roku Dla porównania, w branży maszyn i urządzeń, między rokiem 2010 a 2012 wynagrodzenia wzrosły średnio o 17%. Tabela 17. Średnie wynagrodzenia w branżach: produkcji metali, metalowych wyrobów gotowych, maszyn oraz pozostałego sprzętu transportowego w 2012 r. (w zł. brutto) Produkcja maszyn i urządzeń, Produkcja pojazdów samochodowych Produkcja pozostałego sprzętu transportowego Polska 3778,2 3874,2 4036,4 (w ,46 zł) Lubelskie 3086,9 3204,8 brak danych (w ,9 zł) Źródło: Opracowanie własne PwC na podstawie danych z GUS 53 Opracowanie własne na podstawie: Losy absolwentów szkół województwa lubelskiego Lubelskie Obserwatorium Rynku Pracy Wojewódzki Urząd Pracy w Lublinie, Informator Przemysł maszynowy, Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego, 2013 PwC Strona 73 z 127

12 Wartość eksportu i jego główne kierunki Największym odbiorcą towarów z branż maszynowej, motoryzacyjnej i lotniczej z województwa lubelskiego są Niemcy. Głównymi produktami eksportowymi są tutaj części i akcesoria do pojazdów samochodowych, przyczepy i naczepy oraz łożyska toczne. Eksport do drugiego w kolejności partnera handlowego Włoch, jest zasługą sprzedaży części do statków powietrznych w 2013 r. jej wartość wynosiła ponad 160 mln zł 55. Poniższa tabela przedstawia 10 największych partnerów handlowych i ich procentowy udział. Tabela 18. Główne kierunki eksportu branż mechanicznej, motoryzacyjnej i lotniczej w województwie lubelskim Lp. Kraj przeznaczenia Wartość eksportu do kraju przeznaczenia w 2013 r. (mld zł) Udział eksportu do kraju przeznaczenia w eksporcie w 2013 r. Wszystkie kraje 2,33 100,00% 1. Niemcy 0,42 17,87% 2. Włochy 0,33 13,93% 3. Francja 0,15 6,36% 4. Białoruś 0,14 5,92% 5. Ukraina 0,14 5,84% 6. Wielka Brytania 0,13 5,79% 7. USA 0,11 4,69% 8. Belgia 0,09 3,91% 9. Meksyk 0,08 3,28% 10. Słowacja 0,07 3,14% 11. Pozostałe 0,68 29,28% Źródło: Opracowanie własne PwC na podstawie danych z Centrum Analitycznego Agencji Celnej Eksport branż maszynowej, motoryzacyjnej i lotniczej rósł do roku 2012 w tempie około 20-30% rocznie. W 2012 r. branże te odpowiadały za niemalże ¼ całego eksportu województwa lubelskiego. W 2013 r. nastąpił lekki spadek wartości eksportu, powiązany ze spadkiem udziału w ogólnej wartości eksportu województwa. 55 Opracowanie własne PwC na podstawie danych z Centrum Analitycznego Agencji Celnej PwC Strona 74 z 127

13 Wykres 8. Wielkość eksportu branż: mechanicznej, motoryzacyjnej i lotniczej w województwie lubelskim w mld. zł oraz udział eksportu tych branż w eksporcie ogółem ( r.) 30,00% 3 25,00% 20,00% 20,32% 22,24% 22,76% 24,64% 22,97% 2,5 2 15,00% 1,5 10,00% 1 5,00% 0,5 0,00% wartość eksportu branży maszynowej udział w eksporcie ogółem 0 Źródło: Opracowanie własne PwC na podstawie danych z Centrum Analitycznego Agencji Celnej Największymi eksporterami branży maszynowej, motoryzacyjnej i lotniczej są: 1. ALUTEAM POLSKA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 2. CATERPILLAR POLAND Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 3. CBM POLSKA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 4. Fabryka Łożysk Tocznych Kraśnik Spółka Akcyjna 5. Inergy Automotive Systems Poland Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 6. JB Multimedia Jerzy Bielecki 7. MW LUBLIN Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 8. PZL-ŚWIDNIK Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego Spółka Akcyjna 9. SAME DEUTZ-FAHR POLSKA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 10. URSUS Spółka Akcyjna Parki Przemysłowe i Technologiczne w wojewódzwie lubelskim Poniżej zostały przedstawione Parki Naukowo-Technologiczne i Parki Przemysłowe istniejące w województwie lubelskim, mające znaczący wpływ na rozwój branży maszynowej, motoryzacyjnej i lotniczej. PwC Strona 75 z 127

14 Tabela 19. Parki Naukowo-Technologiczne i Parki Przemysłowe w województwie lubelskim Nazwa Powierzchnia Charakterystyka Lubelski Park Naukowo- Technologiczny Regionalny Park Przemysłowy Świdnik Puławski Park Przemysłowy ok. 1 ha ok. 50 ha ok. 700 ha Powstał w 2005 r. z inicjatywy Samorządu Województwa Lubelskiego oraz Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. Jego cel to ułatwiać przepływ wiedzy i technologii pomiędzy jednostkami naukowymi a przedsiębiorcami. Działa w zakresie doradztwa w tworzeniu i rozwoju przedsiębiorstw, transferu technologii oraz przekształcania wyników badań naukowych i prac rozwojowych w innowacje technologiczne. Jego misją jest wspieranie rozwoju Województwa Lubelskiego poprzez stworzenie zinstytucjonalizowanej platformy dla współpracy lubelskich uczelni i biznesu. Działalność badawczo rozwojową prowadzą tu m.in. Laboratorium Badań Genetycznych Sp. z o.o., Centralne Laboratorium Aparaturowe Uniwersytetu Przyrodniczego (CLA), Centrum Neuroinżynierii Politechniki Lubelskiej. Park jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością realizującą zadania statutowe na zasadach non profit, która od 2005 roku działa na rzecz restrukturyzacji i rozwoju regionalnego, a w szczególności aktywizacji rejonu świdnickiego. Udziałowcami parku są PZL Świdnik S.A., Gmina miejska Świdnik, Zakład Narzędziowy w Świdniku sp. z o.o., Skarb Państwa, Starostwo Powiatowe Świdnik. Atutem funkcjonowania RPP jest struktura zagospodarowania 70 budynków przemysłowych o łącznej powierzchni użytkowej ok. 100 tys. m 2, 43 przedsiębiorstwa zatrudniających około 1100 pracowników, 10 ha wolnych działek do zabudowy z dostępem do infrastruktury technicznej i drogowej, 5 tys. m 2 pomieszczeń dla produkcji i usług. Park powstał w 2003 r. na mocy porozumienia zawartego pomiędzy Gminą Miasta Puławy oraz Zakładów Azotowych Puławy S.A. Obejmuje cztery obszary kompetencji: 1. Puławski Park Przemysłowy (PPP) obszar ok. 570 ha, będący w kompetencji Zakładów Azotowych Puławy S.A.; 2. Podstrefa Puławy Specjalnej Strefy Ekonomicznej Starachowice obszar ok. 99 ha, zlokalizowany na terenie PPP w kompetencji Zarządu SSE Starachowice S.A. i Zarządu Zakładów Azotowych Puławy S.A.; 3. Puławski Park Przemysłowy obszar ok. 130 ha, będący w kompetencji Gminy Miasta Puławy; 4. Puławski Park Naukowo Technologiczny (PPN-T) realizowany obecnie na terenie PPP, pozostający w kompetencji Gminy Miasta Puławy; Teren PPP to kilkaset hektarów przeznaczonych pod inwestycje, umożliwiający wykorzystanie potencjału Zakładów Azotowych Puławy SA. Puławski Park Naukowo- Technologiczny ok. 1,21 ha Źródło: Opracowanie własne PwC Park to projekt zrealizowany w latach przez Gminę Miasto Puławy, współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz budżetu Państwa w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej na lata Otwarty oficjalnie w 2012 roku. Puławski Park Naukowo-Technologiczny oferuje ponad m2 nowoczesnej powierzchni biurowej, usługowej, produkcyjnej i laboratoryjnej z dostępem do zaplecza szkoleniowo-konferencyjnego. PwC Strona 76 z 127

15 Analiza SWOT Branża maszynowa, motoryzacyjna, lotnicza Mocne strony Dostęp do wyspecjalizowanej kadry i ośrodków akademickich, mogących odpowiedzieć na zwiększony popyt na specjalistów; Tradycje przemysłu motoryzacyjnego oraz maszynowego; Istniejące parki technologiczne, parki przemysłowe oraz specjalne strefy ekonomiczne; Potencjał naukowo-badawczy, istniejące ośrodki działające w obszarze związanym z rozwojem i transferem wiedzy specjalistycznej w w/w branżach przemysłu; Bliskość dużych i chłonnych rynków za wschodnią granicą; Położenie na międzynarodowym szlaku tranzytowym. Słabe strony Słabo rozwinięta infrastruktura transportowa; Słaby transfer wiedzy i technologii z zewnątrz oraz pomiędzy podmiotami; Niski poziom wykorzystania potencjału naukowo-badawczego, niedostateczna współpraca z ośrodkami akademickimi; Wysokie bariery wejścia do branży przemysłu maszynowego, uzależnienie od zewnętrznych źródeł finansowania; Brak silnego lidera branży, który byłby w stanie przyciągnąć uwagę inwestorów oraz budować otoczenie w postaci poddostawców, kadry itp.; Brak silnej marki, rozpoznawalnej poza granicami Polski. Szanse Potencjalnie duży miejscowy rynek zbytu przez rolniczy charakter regionu oraz silną branże przetwórstwa rolno-spożywczego branże będące naturalnymi odbiorcami produktów przemysłu maszynowego; Napływ funduszy unijnych do właścicieli gospodarstw rolnych, poprawa sytuacji materialnej gospodarstw zwiększony popyt na maszyny rolnicze; Dalsza ekspansja sektora maszynowego na rynki krajów rozwijających się (Afryka, Azja); Wzrost rynku krajów rozwijających się, dla których istotne znaczenie może mieć stosunek ceny do jakości produktów; Możliwość wzrostu efektywności bez ponoszenia nakładów na B+R wykorzystując istniejące już technologie; Możliwość pozyskania wykwalifikowanej kadry w długim terminie w szczególności zawody inżynieryjne; Nawiązanie sieci kooperacji producentów w regionie i poza nim, zawiązywanie konsorcjów itp.; Położenie regionu w bliskości rosnących rynków wschodnich. Zagrożenia Brak rozwoju infrastruktury w regionie, widoczne zaległości w tej dziedzinie na tle reszty kraju obniżające atrakcyjność inwestycyjną lubelskiego; Źródło: Opracowanie własne PwC Silna konkurencja ze strony krajów rozwijających się, w których przebiega proces gwałtownej industrializacji, import maszyn i urządzeń po cenach dumpingowych; Niestabilna gospodarka krajów Europy Wschodniej; Pośrednie uzależnienie branży od finansowania ze źródeł z funduszy europejskich; Trwała migracja wyspecjalizowanej kadry z regionu (relatywnie niskie płace branży na tle innych regionów). PwC Strona 77 z 127

16 Przemysł meblarski Kluczowe informacje o branży Przemysł meblarski i drzewny jest jednym z ważniejszych przemysłów w kraju, czyniąc z Polski światowego lidera w branży. Polska plasuje się na czwartym miejscu według wartościowego udziału w światowym eksporcie mebli po Chinach, Niemczech i Włoszech. Gwałtowny wzrost produkcji w branży widoczny był w latach produkcja sprzedana mebli wzrosła o około 250% 56. W ostatnich latach dynamika branży była na podobnym lub niższym poziomie niż wzrost gospodarczy, a jej udział w PKB nieznacznie spadł. Głównym motorem branży jest eksport ponad 90% wartości sprzedanych produktów pochodzi z rynków zagranicznych 57. Województwo lubelskie odpowiada za 3,5% łącznej produkcji sprzedanej mebli w Polsce oraz 2,2% produkcji sprzedanej branży drzewnej 58. Łączne zatrudnienie w branży meblarskiej i drzewnej w lubelskim to około osób 59. Liczba podmiotów z branży produkcji mebli w województwie wynosi 821 co stanowi 3,5% wszystkich tego typu przedsiębiorstw z tej branży w kraju 60. Firmy z branży drzewnej w województwie lubelskim stanowią 5,7% (1763 podmiotów) wszystkich tego typu przedsiębiorstw w Polsce. Liczba przedsiębiorstw z branży drzewnej jest bardzo wysoka, zwłaszcza uwzględniając fakt, że lubelskie jest jednym z najmniej zalesionych regionów Polski 22,6% powierzchni to lasy (w Polsce to średnio 29,4%). Mniejszy niż przeciętny jest stopnień pozyskiwania surowca (udział w krajowej produkcji surowca/udział powierzchni zalesionych) 61. Znaczącym czynnikiem decydującym o lokowaniu przedsiębiorstw z branży w województwie lubelskim jest obecność jednego z największych producentów mebli w kraju, czyli firmy Black Red White. Duża liczba przedsiębiorstw w branży drzewnej nie wpływa na wielkość zatrudnienia w tym sektorze jest ono znacznie niższe niż przeciętne w Polsce. Świadczy to o znacznym rozdrobnieniu produkcji i dużym udziale małych podmiotów o znaczeniu lokalnym Opracowanie własne na podstawie danych US Lublin oraz Rocznika Przemysłu 2012 GUS 59 US Lublin PwC Strona 78 z 127

17 Tabela 20. Kluczowe informacje o sektorze meblarskim i drzewnym w województwie lubelskim oraz w Polsce w 2012 r. Liczba pracujących w sektorze przedsiębiorstw Produkcja wyrobów z drewna, korka, słomy i wikliny Produkcja mebli RAZEM Lubelskie (tys.) 3,3 5,4 8,6 Województwo sektor przedsiębiorstw =100 1,8 2,9 4,7 Polska (tys.) ,5 276,5 Polska sektor przedsiębiorstw =100 2,8 2,2 5 Liczba przedsiębiorstw Lubelskie , Źródło: Opracowanie własne PwC Województwo sektor przedsiębiorstw =100 15,1 7 22,1 Polska Polska sektor przedsiębiorstw =100 9,7 7,4 17,2 Wynagrodzenie w branżach meblarskiej i drzewnej w województwie jest niższe niż przeciętnie w Polsce. Różnica ta jednak nie jest tak znacząca jak w przypadku innych branż priorytetowych. Trzeba jednak pamiętać, że zarobki w tym sektorze są stosunkowo niskie zapotrzebowanie na mniej wykwalifikowanych pracowników. Tabela 21. Średnie wynagrodzenia w branżach: meblarskiej i drzewnej w 2012 r. (w zł. brutto) Produkcja wyrobów z drewna, korka, słomy i wikliny Produkcja mebli lubelskie 2 356, ,6 Polska 2 342, ,6 W regionie występują liczne inicjatywy branżowe. Działa Stowarzyszenie Lubelskie Drewno Regionalny Klaster w Lublinie, zrzeszające 23 podmioty branży drzewnej i pokrewnych tj. dostawców drewna, producentów stolarki budowlanej, mebli, pokryć dachowych itp. Stowarzyszenie stawia sobie za cel wspieranie inicjatyw gospodarczych związanych z wdrażaniem nowych rozwiązań mających podnieść konkurencyjność branży 62. Organizowane są również Targi Obróbki Drewna Lubdrew skierowane do tartaków, składów drewna, zakładów obróbki drewna zakładów stolarskich zakładów parkieciarskich i zakładów meblarskich 63 największe tego typu wydarzenie w Polsce Wschodniej PwC Strona 79 z 127

18 Zasoby ludzkie Na studiach związanych z techniką rolniczą i leśną w roku akademickim 2012/2013 w Lubelskiem studiowało 409 osób. 217 osób zostało absolwentami tych kierunków. W roku akademickim 2011/2012 na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie uruchomiono nowy kierunek studiów leśnictwo. 288 osób zdobywało w Lubelskiem, w roku szkolnym 2012/2013, kwalifikacje przydatne w branżach meblarskiej i drzewnej. Największą popularnością cieszył się zawód stolarza. Wartość eksportu i jego główne kierunki Zdecydowanie największym zagranicznym odbiorcą produktów branż drzewnej i meblarskiej z województwa lubelskiego są Niemcy. Kraj ten odpowiada za ponad połowę wartości sprzedanej eksportu z województwa. Największe pozycje towarów trafiających do Niemiec to meble oraz wyroby stolarskie i ciesielskie dla budownictwa. Poniższa tabela przedstawia 10 największych partnerów handlowych i ich procentowy udział. Tabela 22. Główne kierunki eksportu branż meblarskiej i drzewnej w województwie lubelskim. Lp. Kraj przeznaczenia Wartość eksportu do kraju przeznaczenia w 2013 r. (mld zł) Udział eksportu do kraju przeznaczenia w eksporcie w 2013 r. Wszystkie kraje 0,80 100,00% 1. Niemcy 0,45 55,72% 2. Litwa 0,04 4,53% 3. Francja 0,03 3,61% 4. Ukraina 0,03 3,58% 5. Słowacja 0,02 2,99% 6. Szwecja 0,02 2,97% 7. Wielka Brytania 0,02 2,86% 8. Republika Czeska 0,02 2,55% 9. Szwajcaria 0,02 2,43% 10. Białoruś 0,01 1,74% 11. Pozostałe 136,93 17,02% Źródło: Opracowanie własne PwC na podstawie danych z Centrum Analitycznego Agencji Celnej Wartość eksportu branży drzewnej i meblarskiej kształtowała się na stabilnym poziomie przez ostatnie pięć lat średni roczny wzrost wynosił około 2% w skali roku. W ujęciu względnym oznacza to PwC Strona 80 z 127

19 sukcesywny spadek udziału eksportu branż drzewnej i meblarskiej w wartości eksportu lubelskiego ogółem. Wykres 9. Wielkość eksportu branż drzewnej i meblarskiej w województwie lubelskim w mld. zł oraz udział eksportu tych branż w eksporcie ogółem ( r.) 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% 12,71% 10,36% 9,15% 8,88% 8,10% wartość eksportu branży meblarskiej udział w eksporcie ogółem 1,00 0,90 0,80 0,70 0,60 0,50 0,40 0,30 0,20 0,10 0,00 Źródło: Opracowanie własne PwC na podstawie danych z Centrum Analitycznego Agencji Celnej Największymi eksporterami branży drzewnej i meblarskiej w województwie lubelskim są: 1. BH MEBLE Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa 2. BIM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 3. BLACK RED WHITE Spółka Akcyjna 4. EUROPARQUET Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 5. JOBON Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 6. KIMEX-FURNITURE Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Nadrzeczu 7. MEBLE POLSKIE Janusz Fijałek 8. NATURA A.Biszczanik, A.Biszczanik, M.Biszczanik, S.Biszczanik Spółka Jawna 9. POL-KRES EDWOOD Tomaszuk Daniel 10. ROTO FRANK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Analiza SWOT Branża drzewna i meblarska Mocne strony Silna pozycja regionu jako producenta mebli; Dostęp do wykwalifikowanej kadry pracowniczej; Przedsiębiorstwa z ugruntowaną pozycją rynkową, które wypracowały metody produkcji i zarządzania systemem sprzedaży dzielenie się doświadczeniem; Zyski już czerpane z eksportu oraz znajomość rynków zagranicznych doświadczenie przedsiębiorstw. PwC Strona 81 z 127

20 Słabe strony Niskie zalesienie województwa; Brak wystarczająco silnych działań marketingowych w celu promocji marek działających w regionie; Słabo rozwinięta infrastruktura transportowa; Duże koszty transportu gotowych produktów; Wysokie ceny drewna 64 ; Niska wydajność pracy 65 ; Brak współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami w ramach instytucji otoczenia biznesu oraz z instytucjami publicznymi. Szanse Wzrost zamożności społeczeństwa wzrost popytu na meble z wyższej kategorii cenowej; Wzrost rynku powierzchni biurowych zamówienia ze strony klientów komercyjnych; Wzrost rynku krajów rozwijających się, dla których istotne znaczenie może mieć stosunek ceny do jakości produktów; Tworzenie rozpoznawalnych i silnych marek za granicą w połączeniu z działaniami na szczeblu regionalnym i krajowym, których celem jest promocja całej branży; Możliwość pozyskania wykwalifikowanej kadry w długim terminie w szczególności zawody inżynieryjne; Wzrost innowacyjności np. meble produkowane z niekonwencjonalnych materiałów. Zagrożenia Spadek zamówień na rzecz krajów oferujących niższe koszty produkcji; Źródło: Opracowanie własne PwC Dalszy wzrost znaczenia korporacji międzynarodowych; Wysokie koszty transportu np. poprzez wzrost cen paliw; Wysokie ceny surowca, problemy z jego pozyskaniem Branża nowoczesnych usług biznesowych Kluczowe informacje o branży Branża nowoczesnych usług biznesowych (Business Process Outsourcing/Shared Service Centre) jest dynamicznie rozwijającą się gałęzią usług w całym regionie Europy Środkowo-Wschodniej. W skład sektora wchodzą jednostki obsługujące procesy (np. finanse i księgowość, obsługę łańcucha dostaw, działania HR itd.) dla firm macierzystych (centra usług wspólnych, Shared Service Centres SSC), wykonujące zadania dla zewnętrznych klientów (centra usług biznesowych, Business Process Outsourcing BPO), centra IT, jednostki badawczo-rozwojowe (Research & Development R&D) oraz podmioty łączące wyżej wymienione funkcje 66. Bliskość do krajów Europy Zachodniej, a więc działanie w tych samych strefach czasowych oraz stosunkowo nieduże różnice kulturowe sprawiają, że obszar ten jest szczególnie korzystny do lokowania centrów outsourcingowych. W Polsce znajduje się 3,4% wszystkich etatów sektora BPO/SSC co czyni ją największym rynkiem w Europie Środkowo-Wschodniej, drugim w całej Biuro efektywne jak outsourcing. Standard innowacyjnych biur dla firm sektora nowoczesnych usług dla biznesu Raport Skanska Property Poland 2014 (http://www.skanska.pl/cdn- 1cf75c8c788ee32/Global/Biura/BPO/Office%20As%20Effective%20As%20Outsourcing.pdf) PwC Strona 82 z 127

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki.

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Efektem pierwszego etapu prac na Programem Rozwoju Miasta Łomża było powstanie analizy SWOT i

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE STRONY. Sektor. budowlany. w Polsce 2016 Analiza regionalna. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata

PRZYKŁADOWE STRONY. Sektor. budowlany. w Polsce 2016 Analiza regionalna. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata PRZYKŁADOWE STRONY Sektor budowlany w Polsce 2016 Analiza regionalna Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2016-2021 RYNEK BUDOWLANY OGÓŁEM Produkcja budowlano-montażowa Największy udział w produkcji

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Obsługa inwestorów w zakresie Odnawialnych Źródeł Energii w Szczecinie

Obsługa inwestorów w zakresie Odnawialnych Źródeł Energii w Szczecinie Obsługa inwestorów w zakresie Odnawialnych Źródeł Energii w Szczecinie Marek Kubik p.o. Dyrektor Wydziału Obsługi Inwestorów i Biznesu Urząd Miasta Szczecin Szczecin, dnia 09.10.2014 r. Stolica Euroregionu

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW Przygotowana dla Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych Kontakt: Dział Analiz i Raportów Płacowych info@raportplacowy.pl www.raportplacowy.pl +48 12 350 56 00

Bardziej szczegółowo

Szanse rozwoju gospodarczego Województwa Świętokrzyskiego w perspektywie realizacji RPOWŚ na lata Kielce, kwiecień 2008 r.

Szanse rozwoju gospodarczego Województwa Świętokrzyskiego w perspektywie realizacji RPOWŚ na lata Kielce, kwiecień 2008 r. Szanse rozwoju gospodarczego Województwa Świętokrzyskiego w perspektywie realizacji RPOWŚ na lata 2007-2013 Kielce, kwiecień 2008 r. Problemy ograniczające rozwój Województwa Świętokrzyskiego Problemy

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Regionalny rynek pracy w kluczowych sektorach

Regionalny rynek pracy w kluczowych sektorach Regionalny rynek pracy w kluczowych sektorach 2 2 Dolny Śląsk - historia sukcesu Czołowe miejsca w rankingach atrakcyjności inwestycyjnej województw 1 miejsce Aktywność wobec inwestorów 1 miejsce Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

Najnowsze tendencje w stymulowaniu inwestycji i pozyskiwaniu inwestorów

Najnowsze tendencje w stymulowaniu inwestycji i pozyskiwaniu inwestorów POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH Najnowsze tendencje w stymulowaniu inwestycji i pozyskiwaniu inwestorów Lublin, 17 maja 2010 r. Sytuacja na globalnym rynku inwestycyjnym kończący się

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI 2012-04-24 Jacek Woźniak Pełnomocnik Zarządu WM ds. planowania strategicznego WYZWANIA ORAZ SILNE STRONY MIAST KRAKÓW KATOWICE Źródło: Raport

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Instytut Keralla Research Raport sygnalny Sygn /511

Instytut Keralla Research Raport sygnalny Sygn /511 Instytut Keralla Research Raport sygnalny Sygn. 20.09.2016/511 2016 1.1. Centra usługowe w Polsce będą się dynamicznie rozwijać W Polsce istnieje wg danych jakie podaje ABSL (Związek Liderów Sektora Usług

Bardziej szczegółowo

MARKETING GOSPODARCZY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO

MARKETING GOSPODARCZY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO MARKETING GOSPODARCZY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO Mariusz Rudzki Kierownik Oddziału Promocji Handlu i Inwestycji Departamentu Gospodarki i Współpracy Zagranicznej Cel: MARKETING GOSPODARCZY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

KROSNO. Jeden z najważniejszych i najlepiej rozwijających się ośrodków gospodarczych w południowo wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim.

KROSNO. Jeden z najważniejszych i najlepiej rozwijających się ośrodków gospodarczych w południowo wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim. 1 KROSNO Jeden z najważniejszych i najlepiej rozwijających się ośrodków gospodarczych w południowo wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim. Największe atuty: kapitał ludzki dostępność wykwalifikowanych

Bardziej szczegółowo

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2014 roku

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2014 roku WWW.OBSERWATORIUM.MALOPOLSKA.PL Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2014 roku Opracowanie: Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Wrocław, 9 kwietnia 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Wrocław, 9 kwietnia 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Wrocław, 9 kwietnia 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Obszary inteligentnych specjalizacji

Obszary inteligentnych specjalizacji Obszary inteligentnych specjalizacji Województwa Lubuskiego Wprowadzenie Inteligentna specjalizacja jest narzędziem programowania polityki innowacyjności, którego celem jest realizacja Strategii na rzecz

Bardziej szczegółowo

Rola przemysłu motoryzacyjnego w gospodarce Polski

Rola przemysłu motoryzacyjnego w gospodarce Polski www.pwc.com Rola przemysłu motoryzacyjnego w gospodarce Polski W kontekście "Priorytetów Polityki Przemysłowej 2015-2020+ Wrzesień 2015 r. Raport powstał na zlecenie i przy współpracy ze Związkiem Pracodawców

Bardziej szczegółowo

POLISH INFORMATION AND FOREIGN INVESTMENT AGENCY. Atrakcyjność inwestycyjna miast i regionów Polski

POLISH INFORMATION AND FOREIGN INVESTMENT AGENCY. Atrakcyjność inwestycyjna miast i regionów Polski POLISH INFORMATION AND FOREIGN INVESTMENT AGENCY Atrakcyjność inwestycyjna miast i regionów Polski Joanna Wolff Zastępca dyrektora Departament Współpracy Gospodarczej Warszawa, 7 czerwca 2016 r. Stabilny

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Warszawa, 11 kwiecień 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

SEKTOR METALOWO-ODLEWNICZY W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM

SEKTOR METALOWO-ODLEWNICZY W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM Ankieta na potrzeby raportu pt.: Opracowanie analizy i rekomendacji dot. Rozwoju innowacyjnych gałęzi gospodarki regionu branży metalowo- odlewniczej SEKTOR METALOWO-ODLEWNICZY W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku Szczecin, 18 marca 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku Szczecin, 18 marca 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Szczecin, 18 marca 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce. II kwartał 2016

Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce. II kwartał 2016 Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce W drugim kwartale 216 roku odnotowano dalszy wzrost aktywności najemców i deweloperów na rynku nowoczesnych powierzchni przemysłowych i magazynowych w Polsce. Na

Bardziej szczegółowo

KLASTER TURYSTYKI MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ PRZYKŁADEM DZIAŁAŃ INTELIGENTNEJ SPECJALIZACJI

KLASTER TURYSTYKI MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ PRZYKŁADEM DZIAŁAŃ INTELIGENTNEJ SPECJALIZACJI KLASTER TURYSTYKI MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ PRZYKŁADEM DZIAŁAŃ INTELIGENTNEJ SPECJALIZACJI Kujawsko-Pomorska Organizacja Pracodawców Lewiatan KLASTRY JAKO CZYNNIK ROZWOJU REGIONU Współpraca Większa innowacyjność

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

2.4. DYNAMICZNY ROZWÓJ NOWOCZESNYCH POWIERZCHNI BIUROWYCH W POLSCE

2.4. DYNAMICZNY ROZWÓJ NOWOCZESNYCH POWIERZCHNI BIUROWYCH W POLSCE 2.4. DYNAMICZNY ROZWÓJ NOWOCZESNYCH POWIERZCHNI BIUROWYCH W POLSCE Rynek nowoczesnych powierzchni biurowych rozwija się bardzo dynamicznie, gdyż w 2014 roku łączne zasoby powierzchni biurowej w Polsce

Bardziej szczegółowo

JAK INWESTOWAĆ W WAŁBRZYSKIEJ SPECJALNEJ STREFIE EKONOMICZNEJ. DOŁĄCZ DO NAJLEPSZYCH! www.invest-park.com.pl

JAK INWESTOWAĆ W WAŁBRZYSKIEJ SPECJALNEJ STREFIE EKONOMICZNEJ. DOŁĄCZ DO NAJLEPSZYCH! www.invest-park.com.pl JAK INWESTOWAĆ W WAŁBRZYSKIEJ SPECJALNEJ STREFIE EKONOMICZNEJ DOŁĄCZ DO NAJLEPSZYCH! Wałbrzyska Specjalna Strefa Ekonomiczna INVEST-PARK DLACZEGO WARTO ZAINWESTOWAĆ W WSSE? zwolnienia z podatku dochodowego

Bardziej szczegółowo

Potencjałgospodarczy województwa lubuskiego. ELŻBIETA POLAK Marszałek Województwa Lubuskiego Piątek, 19 kwietnia 2013

Potencjałgospodarczy województwa lubuskiego. ELŻBIETA POLAK Marszałek Województwa Lubuskiego Piątek, 19 kwietnia 2013 Potencjałgospodarczy województwa lubuskiego ELŻBIETA POLAK Marszałek Województwa Lubuskiego Piątek, 19 kwietnia 2013 Lubuskie w pigułce Obszar : 13 988km 2 (4,5% powierzchni PL) lesistość 49% Ludność:

Bardziej szczegółowo

Perspektywa 2020: Innowacyjna gospodarka. Polska będzie wielka albo nie będzie jej wcale. Józef Piłsudski

Perspektywa 2020: Innowacyjna gospodarka. Polska będzie wielka albo nie będzie jej wcale. Józef Piłsudski Perspektywa 2020: Innowacyjna gospodarka Polska będzie wielka albo nie będzie jej wcale. Józef Piłsudski Polska wpadła w 5 pułapek rozwojowych PKB per capita Polski to tylko 45% PKB per capita USA Połowa

Bardziej szczegółowo

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Michał Majcherek Agro Klaster Kujawy Stowarzyszenie Na Rzecz Innowacji i Rozwoju W dzisiejszych warunkach konkurencyjność

Bardziej szczegółowo

Departament Koordynacji Polityki Strukturalnej. Fundusze unijne. a zróżnicowanie regionalne kraju. Warszawa, 27 marca 2008 r. 1

Departament Koordynacji Polityki Strukturalnej. Fundusze unijne. a zróżnicowanie regionalne kraju. Warszawa, 27 marca 2008 r. 1 Departament Koordynacji Polityki Strukturalnej Fundusze unijne a zróżnicowanie regionalne kraju Warszawa, 27 marca 2008 r. 1 Proces konwergencji w wybranych krajach UE (zmiany w stosunku do średniego PKB

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

Znaczenie inteligentnych specjalizacji w rozwoju regionalnym

Znaczenie inteligentnych specjalizacji w rozwoju regionalnym Znaczenie inteligentnych specjalizacji w rozwoju regionalnym Grzegorz Wolszczak Bank Światowy Branżowe Forum Innowacji: Efektywne Wykorzystanie Energii jako inteligenta specjalizacja regionalna Województwa

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Podstawowym używanym w Polsce pierwotnym nośnikiem energii jest: a) ropa naftowa

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata 2011-2020 Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego.

Bardziej szczegółowo

POTENCJAŁ EKSPORTOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO ORAZ INSTRUMENTY WSPARCIA EKSPORTU. Piotr Słojewski Wiceprezes Zarządu Agencja Rozwoju Mazowsza S.A.

POTENCJAŁ EKSPORTOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO ORAZ INSTRUMENTY WSPARCIA EKSPORTU. Piotr Słojewski Wiceprezes Zarządu Agencja Rozwoju Mazowsza S.A. POTENCJAŁ EKSPORTOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO ORAZ INSTRUMENTY WSPARCIA EKSPORTU Piotr Słojewski Wiceprezes Zarządu Agencja Rozwoju Mazowsza S.A. EKSPORT MAZOWSZA NA TLE KRAJU Wartość eksportu z Mazowsza

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać :58:22

Co kupić, a co sprzedać :58:22 Co kupić, a co sprzedać 2015-06-11 13:58:22 2 Głównym partnerem handlowym Hiszpanii jest strefa euro. Hiszpania przede wszystkim eksportuje żywność i samochody, importuje zaś surowce energetyczne i chemię.

Bardziej szczegółowo

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH S.A.

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH S.A. POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH S.A. Współpraca Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych z samorządami gminnymi i specjalnymi strefami ekonomicznymi w kontekście pozyskiwania

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTOKRZYSKIE CENTRUM INNOWACJI I TRANSFERU TECHNOLOGII Sp. z o.o.

ŚWIĘTOKRZYSKIE CENTRUM INNOWACJI I TRANSFERU TECHNOLOGII Sp. z o.o. ŚWIĘTOKRZYSKIE CENTRUM INNOWACJI I TRANSFERU TECHNOLOGII Sp. z o.o. KONFERENCJA ENERGETYCZNA MAPA DROGOWA DLA WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO DO 2050 r. Zrównoważony rozwój energetyczny w Województwie Świętokrzyskim

Bardziej szczegółowo

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia dr.inż. Wojciech Winogrodzki Prezes Zarządu Członek Konfederacji Lewiatan Przygotowując moje wystąpienie wykorzystałem:

Bardziej szczegółowo

Wybrane problemy rozwoju obszarów wiejskich w Polsce kontekst regionalny

Wybrane problemy rozwoju obszarów wiejskich w Polsce kontekst regionalny INSTYTUT EKONOMIKI ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ-PIB Wybrane problemy rozwoju obszarów wiejskich w Polsce kontekst regionalny Barbara Chmielewska Dochody i wydatki ludności wiejskiej oraz rynek pracy

Bardziej szczegółowo

Inteligentna specjalizacja Małopolski. dr Marcin Zawicki Katedra Gospodarki i Administracji Publicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Inteligentna specjalizacja Małopolski. dr Marcin Zawicki Katedra Gospodarki i Administracji Publicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Inteligentna specjalizacja Małopolski dr Marcin Zawicki Katedra Gospodarki i Administracji Publicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Inteligentna specjalizacja Powstanie i rozwój idei inteligentnej

Bardziej szczegółowo

Analiza i perspektywy rozwoju sektorów priorytetowych

Analiza i perspektywy rozwoju sektorów priorytetowych Wrocław, 16.02.2015 Agenda 1. POLSKA GOSPODARKA NA TLE EUROPY I ŚWIATA 2. DOLNY ŚLĄSK W PORÓWNANIU DO INNYCH REGIONÓW 3. POZIOM ROZWOJU KLUCZOWYCH BRANŻ W REGIONIE 4. STRATEGICZNA ANALIZA MOŻLIWOŚCI ROZWOJU

Bardziej szczegółowo

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Czerwiec 2014 POLSKA* wiodąca destynacja dla bezpośrednich inwestycji zagranicznych w 2012 roku silny gracz w Europie w 2012 roku 3. miejsce

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Profesjonalizm, przewidywalność, jakość

Profesjonalizm, przewidywalność, jakość Profesjonalizm, przewidywalność, jakość Założenia programu wspierania inwestycji w Małopolsce Marek Sowa Członek Zarządu Województwa Małopolskiego 29 października 2010 Pozycja wyjściowa i potencjałregionalny

Bardziej szczegółowo

Badanie strategicznych strategicznych branż bran w M a Małopolsce branże IT i B&R Krakó ków, 1 8 gru n a 2008 r.

Badanie strategicznych strategicznych branż bran w M a Małopolsce branże IT i B&R Krakó ków, 1 8 gru n a 2008 r. wmałopolsce branże IT i B&R Kraków, 18 grudnia 2008 r. CEL BADANIA: uzyskanie informacji na temat sytuacji przedsiębiorstw oraz na temat zapotrzebowania na kadry wśród podmiotów gospodarczych działających

Bardziej szczegółowo

Wyzwania i kierunki rozwoju województwa podlaskiego w okresie 2014 2020. Białystok, 7 grudnia 2012 r.

Wyzwania i kierunki rozwoju województwa podlaskiego w okresie 2014 2020. Białystok, 7 grudnia 2012 r. Wyzwania i kierunki rozwoju województwa podlaskiego w okresie 2014 2020 Białystok, 7 grudnia 2012 r. PKB na mieszkańca (średnio 2006-2008) PKB na mieszkańca* *indeks EU27 = 100

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Olsztyn, 24 marca 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku Zielona Góra, 13 marca 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku Zielona Góra, 13 marca 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Zielona Góra, 13 marca 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

W rytm Krakowa 2015-06-01 12:06:05

W rytm Krakowa 2015-06-01 12:06:05 W rytm Krakowa 2015-06-01 12:06:05 2 Dynamiczny i nowoczesny Kraków nadaje rytm całej gospodarce Małopolski. Potencjał intelektualny i naukowy dawnej stolicy Polski tworzy zaplecze kadrowe jego najbardziej

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 19 RYNEK PRACY A ROZWÓJ MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE (Z UWZGLĘDNIENIEM PRZYKŁADU WOJ. MAŁOPOLSKIEGO)

ROZDZIAŁ 19 RYNEK PRACY A ROZWÓJ MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE (Z UWZGLĘDNIENIEM PRZYKŁADU WOJ. MAŁOPOLSKIEGO) Dagmara K. Zuzek ROZDZIAŁ 19 RYNEK PRACY A ROZWÓJ MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE (Z UWZGLĘDNIENIEM PRZYKŁADU WOJ. MAŁOPOLSKIEGO) Wstęp Funkcjonowanie każdej gospodarki rynkowej oparte jest

Bardziej szczegółowo

Jeremiasz Salamon Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego

Jeremiasz Salamon Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Jeremiasz Salamon Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Programowanie w układach makroregionalnych Polska Zachodnia [strategia przyjęta przez rząd 30.04.14]? Polska

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2015 R. Łódź lipiec 2016 SPIS TREŚCI Ludność Wynagrodzenia Rynek pracy - zatrudnienie Rynek pracy - bezrobocie Przemysł Budownictwo Budownictwo mieszkaniowe Podmioty

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku Poznań, 26 marca 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku Poznań, 26 marca 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Poznań, 26 marca 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW Przygotowana dla Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych Kontakt: Dział Analiz i Raportów Płacowych info@raportplacowy.pl www.raportplacowy.pl +48 12 350 56 00

Bardziej szczegółowo

Instytut Keralla Research Raport sygnalny Sygn /273

Instytut Keralla Research Raport sygnalny Sygn /273 Instytut Keralla Research Raport sygnalny Sygn. 14.09.2016/273 2016 1.1. Sektor przemysłowy 2015 najważniejsze fakty Jak wynika z danych GUS, produkcja sprzedana w przemyśle w porównaniu do 2014 roku była

Bardziej szczegółowo

TRENDY ROZWOJU GOSPODARCZEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO I ICH ZNACZENIE DLA MIESZKAŃCÓW OBSZARÓW WIEJSKICH

TRENDY ROZWOJU GOSPODARCZEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO I ICH ZNACZENIE DLA MIESZKAŃCÓW OBSZARÓW WIEJSKICH TRENDY ROZWOJU GOSPODARCZEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO I ICH ZNACZENIE DLA MIESZKAŃCÓW OBSZARÓW WIEJSKICH Stanisław Szultka Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Sympozjum Wsi Pomorskiej, Starogard Gdański,

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje Toruń, 13.12.2012 Co oznacza inteligentna specjalizacja? Inteligentna specjalizacja to: identyfikowanie wyjątkowych

Bardziej szczegółowo

Departament Innowacji i Przemysłu

Departament Innowacji i Przemysłu Departament Innowacji i Przemysłu 2 CHARAKTERYSTYKA SEKTORA PRZEMYSŁ DRZEWNY w 2011 r. Udział w produkcji całego przemysłu przetwórczego - 7,5 %. Zatrudnienie - ok. 220 tys. osób. Wartość produkcji sprzedanej

Bardziej szczegółowo

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Andrzej Kowalski Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB Katedra Rozwoju Obszarów Wiejskich Szkoła Główna Handlowa Warszawa kwiecień 2009 Wzajemne

Bardziej szczegółowo

w mld USD MOFCOM UNCTAD SAFE Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych MOFCOM, UNCTAD i SAFE.

w mld USD MOFCOM UNCTAD SAFE Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych MOFCOM, UNCTAD i SAFE. A. BEZPOŚREDNI 1. Poprzez działalność produkcyjną lub usługową import technologii ze spółki macierzystej i wykorzystywanie jej w procesie produkcyjnym prowadzenie działalności w branżach wysokiej techniki

Bardziej szczegółowo

UBOJNIA DROBIU Inwestycja WIPASZ SA w Międzyrzecu Podlaskim

UBOJNIA DROBIU Inwestycja WIPASZ SA w Międzyrzecu Podlaskim UBOJNIA DROBIU Inwestycja WIPASZ SA w Międzyrzecu Podlaskim WIPASZ SA PODSTAWOWE INFORMACJE WIPASZ SA funkcjonuje na rynku od 20 lat i jest w 100% polskim przedsiębiorstwem. Spółka jest największym polskim

Bardziej szczegółowo

BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE

BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE INSTYTUT INFORMACJI RYNKOWEJ DPCONSULTING WWW.IIR-DPC.PL BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE Dla POLSKIEJ IZBY KONSTRUKCJI STALOWYCH lipiec - sierpień 2015 METODOLOGIA Badanie przeprowadzono techniką

Bardziej szczegółowo

Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej. Andrzej Regulski 28 września 2015 r.

Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej. Andrzej Regulski 28 września 2015 r. Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej Andrzej Regulski 28 września 2015 r. moduł 1 moduł 2 moduł 3 Analiza zmian społecznogospodarczych

Bardziej szczegółowo

dr inż. Tomasz Wiktorski inż. Tadeusz Respondek Innowacyjność w przemyśle meblarskim

dr inż. Tomasz Wiktorski inż. Tadeusz Respondek Innowacyjność w przemyśle meblarskim dr inż. Tomasz Wiktorski inż. Tadeusz Respondek Innowacyjność w przemyśle meblarskim 12.05. 2016 r. CZY POLSKA BRANŻA MEBLARSKA MA POTENCJAŁ? 25 tysięcy podmiotów deklaruje produkcję mebli duże; 100; 0,4%

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego. na lata 2014-2020. Kraków, 15 czerwca 2015 r.

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego. na lata 2014-2020. Kraków, 15 czerwca 2015 r. Kraków, 15 czerwca 2015 r. Tomasz Sokół Zastępca Dyrektora Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego 1 na lata 2014-2020 2 Środki na wsparcie przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

Raport rynku pracy maj 2008

Raport rynku pracy maj 2008 Raport rynku pracy maj 2008 Sytuacja na rynku pracy bezrobocie w Polsce: W maju liczba bezrobotnych spadła o 75 tys. w porównaniu do kwietnia. Oznacza to, że pod koniec maja bez pracy pozostawało około

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Warszawa, 2011 Spis treści Województwo dolnośląskie...3 Województwo kujawsko-pomorskie...6

Bardziej szczegółowo

3.5. Stan sektora MSP w regionach

3.5. Stan sektora MSP w regionach wartość wyniosła 57,4 tys. na podmiot. W Transporcie przeciętna wartość eksportu w średnich firmach wyniosła 49 tys. euro na podmiot, natomiast wartość importu 53 tys. euro. W Pośrednictwie finansowym

Bardziej szczegółowo

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur 27-28 listopada 2014 roku, Działdowo Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Radosław Zawadzki Dyrektor Departamentu Koordynacji Promocji Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku Jacek Szlachta Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego Białystok 20 luty 2014 roku 1 Struktura prezentacji 1. Zapisy strategii województwa podlaskiego do roku 2020 w

Bardziej szczegółowo

Dynamiczny rozwój sektora usług biznesowych w Polsce i perspektywy jego kontynuacji centra usług biznesowych stają się polską specjalnością

Dynamiczny rozwój sektora usług biznesowych w Polsce i perspektywy jego kontynuacji centra usług biznesowych stają się polską specjalnością Dynamiczny rozwój sektora usług biznesowych w Polsce i perspektywy jego kontynuacji centra usług biznesowych stają się polską specjalnością Polska umacnia swoją pozycję lidera usług biznesowych w regionie

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM - ZAPOTRZEBOWANIA NA KWALIFIKACJE I UMIEJĘTNOŚCI NA REGIONALNYM RYNKU PRACY. Gdańsk 4 lipca 2014r.

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM - ZAPOTRZEBOWANIA NA KWALIFIKACJE I UMIEJĘTNOŚCI NA REGIONALNYM RYNKU PRACY. Gdańsk 4 lipca 2014r. KSZTAŁCENIE USTAWICZNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM - ZAPOTRZEBOWANIA NA KWALIFIKACJE I UMIEJĘTNOŚCI NA REGIONALNYM RYNKU PRACY Gdańsk 4 lipca 2014r. WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W GDAŃSKU 2013 r. 3,2% zachodniopomorskie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ROZWOJU PÓŁNOCNO-WSCHODNIEGO KLASTRA EKOENERGETYCZNEGO

PROGRAM ROZWOJU PÓŁNOCNO-WSCHODNIEGO KLASTRA EKOENERGETYCZNEGO PROGRAM ROZWOJU PÓŁNOCNO-WSCHODNIEGO KLASTRA EKOENERGETYCZNEGO Cel kierunkowy Wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii oraz podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstw branży odnawialnych źródeł

Bardziej szczegółowo

Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych

Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych Dr Krzysztof Jończyk Kongres Innowacji Polskich, Kraków, 10.03.2015 1 r. Rolnictwo ekologiczne Rozp. Rady (WE) 834/2007

Bardziej szczegółowo

RYNEK POWIERZCHNI MAGAZYNOWYCH W POLSCE

RYNEK POWIERZCHNI MAGAZYNOWYCH W POLSCE RYNEK POWIERZCHNI I KWARTAŁ 215 Pustostany [mkw.] Wskaźnik pustostanów [%] mkw. mkw. RYNEK POWIERZCHNI I KWARTAŁ 215 W pierwszym kwartale br. odnotowano wyraźny wzrost aktywności najemców i deweloperów

Bardziej szczegółowo

Wsparcie lubelskich przedsiębiorców przez Samorząd Województwa Lubelskiego w ramach inicjatywy Biznes Lubelskie

Wsparcie lubelskich przedsiębiorców przez Samorząd Województwa Lubelskiego w ramach inicjatywy Biznes Lubelskie Wsparcie lubelskich przedsiębiorców przez Samorząd Województwa Lubelskiego w ramach inicjatywy Biznes Lubelskie Mariusz Rudzki Kierownik Oddziału Promocji Handlu i Inwestycji Departament Gospodarki i Współpracy

Bardziej szczegółowo

Profil biznesu INNO-GENE S.A. INNO-GENE S.A.

Profil biznesu INNO-GENE S.A. INNO-GENE S.A. Profil biznesu INNO-GENE S.A. został powołany w celu stworzenia i zarządzania grupą kapitałową złożoną z podmiotów branży life-science prowadzących działalność specjalistyczną Ideą funkcjonowania grupy

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Liczba spółek z udziałem kapitału zagranicznego zarejestrowanych w województwie łódzkim (wg REGON) w VIII r.

Tabela 1. Liczba spółek z udziałem kapitału zagranicznego zarejestrowanych w województwie łódzkim (wg REGON) w VIII r. Projekt Rola bezpośrednich inwestycji zagranicznych w kształtowaniu aktualnego i przyszłego profilu gospodarczego województwa łódzkiego współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z REALIZACJI. Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata za okres

RAPORT Z REALIZACJI. Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata za okres RAPORT Z REALIZACJI Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2011 2020 za okres 2011 2013 SPIS TREŚCI CEL GŁÓWNY...9 Wskaźniki osiągnięć... 9 OBSZAR 1. GOSPODARKA WIEDZY I AKTYWNOŚCI... 11 Wskaźniki

Bardziej szczegółowo

MAZOWSZE PARTNEREM DLA TWOJEGO BIZNESU

MAZOWSZE PARTNEREM DLA TWOJEGO BIZNESU MAZOWSZE PARTNEREM DLA TWOJEGO BIZNESU POLSKA Centralna lokalizacja Międzynarodowy partner handlowy MOSKWA 1200 km LONDYN 1449 km BERLIN PRAGA WILNO RYGA KIJÓW 590 km 660 km 460 km 660 km 690 km POLSKA

Bardziej szczegółowo

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT 72 Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Możliwość rozwoju produkcji żywności wysokiej jakości. 2. Korzystna struktura wielkości gospodarstw. 3. Korzystne warunki przyrodnicze

Bardziej szczegółowo

Zatrudnimy tylko doświadczonego pracownika

Zatrudnimy tylko doświadczonego pracownika Zatrudnimy tylko doświadczonego pracownika Na koniec I kwartału 2012 roku stopa bezrobocia uplasowała się na poziomie 13,3 proc. Według danych serwisu Szybkopraca.pl w tym okresie najłatwiej było znaleźć

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

ZARYS STRATEGII ROZWOJU GOSPODARCZEGO LESZNA

ZARYS STRATEGII ROZWOJU GOSPODARCZEGO LESZNA Partnerstwo w ramach potrójnej spirali na rzecz strategii rozwoju gospodarczego ZARYS STRATEGII ROZWOJU GOSPODARCZEGO LESZNA Strategia rozwoju Leszna została opracowana w 1997r. W 2008r. Rada Miejska Leszna

Bardziej szczegółowo

IDEA KLASTRA. M. E. Porter The Competitive Advantage of Nations 1990. Geograficzna koncentracja firm

IDEA KLASTRA. M. E. Porter The Competitive Advantage of Nations 1990. Geograficzna koncentracja firm TRZYśYŁOWY ŁAŃCUCH WARTOŚCI IDEA KLASTRA Klastry przemysłowe to geograficzna koncentracja konkurencyjnych firm powiązanych w sieć [ ] przedsiębiorstw, dostawców, usług, instytucji akademickich oraz producentów.

Bardziej szczegółowo

Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce. Podsumowanie 2015 roku

Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce. Podsumowanie 2015 roku Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce m kw. mkw. Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce Na koniec czwartego kwartału 215 roku całkowite zasoby nowoczesnej powierzchni magazynowej w Polsce osiągnęły

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 INFORMACJE OGÓLNE Dodatkowe wsparcie dla Polski Wschodniej województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE

UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE Bioenergia w krajach Europy Centralnej, uprawy energetyczne. Dr Hanna Bartoszewicz-Burczy, Instytut Energetyki 23 kwietnia 2015 r., SGGW 1. Źródła

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach Notatka informacyjna PRODUKT KRAJOWY BRUTTO RACHUNKI REGIONALNE W 2008 R. 1 PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W 2008 roku wartość wytworzonego produktu krajowego

Bardziej szczegółowo