Rozdział 24. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Globalizacja i handel międzynarodowy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rozdział 24. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Globalizacja i handel międzynarodowy"

Transkrypt

1 Rozdział 24. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Globalizacja i handel międzynarodowy Autor: Mateusz Machaj Poniżej przedstawiamy wersję roboczą rozdziału dwudziestego czwartego podręcznika do przedsiębiorczości, opracowywanego w ramach projektu Wolna przedsiębiorczość. Tekst zostanie poddany skrupulatnemu opracowaniu redakcyjno-korektorskiemu, dlatego na obecnym etapie prosimy przede wszystkim o uwagi merytoryczne, dotyczące między innymi klarowności wywodu, poprawności rozumowania, łatwości języka czy trafności przykładów etc. #globalizacja #przepływ kapitału #kapitał zagraniczny #handel międzynarodowy W tym rozdziale nauczysz się: Czym są procesy globalizacyjne. Jaką rolę odgrywa w nich przepływ kapitału. Jaki związek ze wzrostem gospodarczym ma kapitał zagraniczny. Jakie jest powiązanie przepływu kapitału z handlem międzynarodowym. Pod pojęciem globalizacji najczęściej rozumie się proces zwiększania gospodarczej integracji między dotychczas mniej gospodarczo powiązanymi częściami świata. Przykładowo kraje z dalekiego wschodu zaczynają nawiązywać stosunki ekonomiczne z innymi odległymi regionami planety. Z jednej strony dotyczy to nawiązywania stosunków stricte handlowych, a więc eksportowania oraz importowania dóbr i usług. Eksportowanie to sprzedaż towarów poza wytyczone polityczne granice. Importowanie to z kolei kupowanie towarów spoza takowych granic. Z drugiej jednak strony integracja gospodarcza dotyczy nie tylko przepływu samych towarów, czy nawet surowców i półproduktów potrzebnych do produkowania. Dotyczy to także przepływu środków finansowych, nazywanym również przepływem kapitału. Oznacza to sytuację, w której

2 przedstawiciele jednego rejonu geograficznego (lub politycznego) inwestują posiadane zasoby majątkowe w innym rejonie. Powyższy, skrótowo opisany, proces występuje tak naprawdę ciągle od momentu, gdy ludzie zaczęli rozwijać się gospodarczo. Występuje już od sytuacji, kiedy niegdyś dwa odseparowane od siebie plemiona zaczęły wymieniać między sobą dobra i usługi. Proces ten był kontynuowany, gdy wykształcały się większe jednostki polityczne. Na przykład gdy na terenach polskich miasta położone na północy kraju zaczęły wzmacniać handel z miastami z południa. Procesem pogłębiania integracji było wytyczenie szlaków handlowych poprzez pustynie w Afryce, które pozwalały nawiązywać stosunki handlowe między Europą a Zachodnią Afryką. Ponieważ proces przemian gospodarczych ulega ciągłym zmianom, to żadne rozwiązanie nie jest dane na zawsze. Pogłębianie integracji na skutek przemian ekonomicznych i technologicznych będzie zmieniać stosunki ekonomiczne. I tak świetność szlaków handlowych przez Afrykę została osłabiona przez portugalskie wyprawy, które pozwoliły na stworzenie alternatywnych tras morskich, a dotychczasowe osłabiły. Tego typu przemiany, choć wiekowe i uznawane przez nas dziś za oczywiste, następują w podobny sposób w ostatnich dziesięcioleciach i będą następować w kolejnych. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu po drugiej wojnie światowej wchodząc do pomieszczenia w angielskim domu większość rzeczy była oznaczona jako Made in England. Dzisiaj wiele z nich jest produkowana poza granicami Wielkiej Brytanii, najczęściej przez firmy, które operują w wielu różnych krajach i korzystają z różnych rynków czynników produkcji. Niektórzy podnoszą zarzut, że takie uzewnętrznianie produkcji musi przynosić negatywnie konsekwencje w postaci trwałego wzrostu bezrobocia. Dane gospodarcze nie podzielają tych kasandrycznych wizji. O ile w danym sektorze zatrudnienie z pewnością może spaść, o tyle całkowicie długookresowe bezrobocie nie musi trwale wzrosnąć, jak pokazują przykłady wielu bogatych i rozwiniętych krajów, które krajowe przemysły upadły. Przepływy kapitałowe są jednym z ważniejszych czynników w procesie gospodarczego wzrostu, a przede wszystkim gospodarczego nadganiania (ekonomiści nazywają to efektem konwergencji ). Gdy kraj biedniejszy wchodzi na ścieżkę wzrostu gospodarczego, praktycznie zawsze współwystępuje to z napływem do niego kapitału, a w konsekwencji wzrostem pieniężnej wartości importu nad eksportem. Żeby zrozumieć tę zależność wyobraźmy sobie

3 przypadek małej miejscowości, którą potraktujemy jako osobny mały kraj. Załóżmy, że do miejscowości przyjeżdża bogaty warszawski inwestor, który postanawia w niej stworzyć małą fabrykę mebli. W tym celu przyjeżdża ze swoimi pieniędzmi, by wykupić ziemię, zatrudnić budowlańców i przygotować fabrykę, a następnie ściąga potrzebne surowce produkcyjne i zatrudnia pracowników (oczywiście nie musi fizycznie przywieźć ze sobą pieniędzy, może je wydawać za pomocą przelewów bankowych). Ten proces możemy śmiało określić mianem napływu kapitału. Wraz z nim następują dwa dodatkowe zjawiska. Po pierwsze, jak wspomnieliśmy, zwiększa się z tym napływem kapitału import towarów. Pieniądze, które ma w swojej dyspozycji inwestor, służą sfinansowaniu zakupu surowców i materiałów potrzebnych do stworzenia i prowadzenia fabryki. Część pieniędzy jest wypłacona na wynagrodzenia, a one z kolei są wydawane na różne produkty, nie tylko te w miasteczku, ale również na zakup innych towarów spoza. Zresztą większe zasoby nawet wydane w miejscowych sklepach i restauracjach będą oznaczać konieczność zwiększenia importowych zamówień przez tych właśnie właścicieli sklepów i restauracji. Dlatego w krajach rozwijających się niezwykle częstym i charakterystyczny zjawiskiem jest występowanie napływu kapitału zagranicznego połączone z deficytem handlowym (większa wartość importu nad eksportem). Jedno tak naprawdę musi pociągać drugie. Dlaczego? Ponieważ przewaga importu nad eksportem oznacza przewagę nie w jakiejś ilości fizycznej, tylko przewagę w kategoriach pieniężnych. Za import na przykład płaci się pół miliona dolarów, a na eksporcie zarabia się 400 tysięcy dolarów. Oznacza to, że skądś dany region musi mieć dodatkowe pieniądze, żeby więcej kupować (importować) niż sprzedawać (eksportować). Źródłem tego w naszym przypadku jest nasz hipotetyczny warszawski inwestor spoza miasteczka. Po drugie, przy tym procesie następuje również wzrost płac lub/i wzrost zatrudnienia. Gdy kapitał napływa do miasteczka, to musi zmobilizować siłę roboczą do podjęcia u niego zatrudnienia. Może ich zwerbować albo już spośród osób pracujących, albo bezrobotnych. Może tego dokonać de facto tylko poprzez zaoferowanie im lepszych warunków, niż mają obecnie. Dla bezrobotnych praca nawet za małe pieniądze to i tak więcej niż brak jakiegokolwiek zarobku. Natomiast, aby zachęcić pracowników do opuszczenia swoich dotychczasowych miejsc pracy, inwestor musi im zaoferować wyższe płace lub lepsze warunki pracy (np. dodatkowe świadczenia zdrowotne, dowóz do pracy, wyżywienie w pracy etc.).

4 Nasz przykład małego miasteczka jest tylko pewnym myślowym eksperymentem, ale ta zasada działa w istocie w procesach globalizacji, które następują na świecie. Kraje biedniejsze doświadczają napływu kapitału zagranicznego, pojawia się deficyt handlowy, a wraz z tymi procesami powoli podnoszą się lokalne płace. Nie inaczej było i jest z Polską jako krajem rozwijającym się. Od lat dziewięćdziesiątych wieku dwudziestego Polska doświadcza niemal systematycznego napływu kapitału zagranicznego, a wraz z nim większej wartości pieniężnej importu nad eksportem. Warto przy tym zauważyć, że wyższa pieniężna wartość importu nad eksportem nie kłóci się z rozwojem samego eksportu, który w Polsce również rozkwita. Oprócz tego wraz z napływem kapitału zagranicznego w Polsce podnoszą się płace. Szczególnie jest to widoczne, gdy zbadamy średnie płace w różnych województwach, branżach i na różnych szczeblach. We wszystkich przypadkach kapitał zagraniczny średnio płacił więcej polskim pracownikom niż kapitał krajowy (patrz ramka). Warto jednak zwrócić uwagę na to, że ta różnica się systematycznie zacierała od 2000 roku i krajowe firmy są w stanie stopniowo nadganiać z ofertami pracy, jeśli chodzi o warunki finansowe. Z jednej strony jest to efekt samego wzrostu gospodarczego, ale z drugiej również efekt rozlewania się korzyści zagranicznego kapitału na gospodarkę. Warto bowiem zadać sobie pytanie, dlaczego kapitał zagraniczny jest w stanie płacić więcej niż kapitał krajowy. Różnica nie wynika bowiem tylko z tego, że zagraniczni inwestorzy są zasobniejsi w środki finansowe. Wynika również tego, że są w stanie tworzyć miejsca pracy, które dostarczają wyższą ekonomiczną wartość. Takie, które są bardziej produktywne. Dzięki temu, że pracownik wytwarza wyższą wartość, pracodawca zza granicy jest w stanie wypłacić mu wyższą pensję. Z czego to może wynikać? Czynniki mogą być różne. Zagraniczna firma ma powiązania międzynarodowe, ma dostęp do większych rynków, dostawców, odbiorców. Ma również najczęściej dostęp do lepszych technologii, a także do sprawdzonych i przetestowanych systemów zarządzania oraz organizacji działalności gospodarczej. To może również tłumaczyć częściowo, dlaczego firmy krajowe są w stanie nadganiać zagraniczne w oferowanych płacach ponieważ takie czynniki jak technologia, zarządzanie, kultura organizacji, kontakty między firmami są czynnikami, z którymi krajowe firmy mogą się zapoznawać dzięki obecności na rynku firm zagranicznych. Czy to przez relacje z tymi firmami, czy to przez pracowników przechodzących między firmami albo samych polskich inwestorów uczących się od zagranicznych współinwestorów.

5 Na koniec warto w tym miejscu zaznaczyć, że nie każdy napływ kapitału zagranicznego działa w ten sposób. Działa on tak, gdy kapitał napływa w związku z przeprowadzanymi w danym kraju inwestycjami. Inaczej będzie na przykład, gdy kapitał wpłynie do kraju po to, aby kupić obligacje rządowe tak jak to działo się w ostatnich kilkunastu latach w Grecji. Dlatego warto pamiętać o tym, że za słowem kapitał mogą się kryć zupełnie inne zjawiska. Napływem kapitału jest zarówno rozpoczęcie bezpośredniej inwestycji zagranicznej, na przykład postawienie fabryki przez koncern koreański w Polsce, ale tak samo jest nim napływ do kraju kapitału spekulacyjnego, który jest krótkoterminowy i nietrwały. Dlatego ocena procesów globalizacyjnych wymaga bardziej dogłębnej i kompleksowej analizy, której nie sposób dokonać w tym rozdziale. Dużo zależy od konkretnych uwarunkowań prawnych i charakterze przepływającego między krajami kapitału. W procesach globalizacyjnych można dostrzec pewną prawidłowość dotyczącą unifikacji i regionalizacji jednocześnie. Przykładowo duże grupy kapitałowe posiadają sieci restauracji w wielu różnych krajach, podobnie jak sieci sklepów odzieżowych, co powoduje, że na pewnym poziomie nawyki żywieniowe i moda mogą się do siebie globalnie zbliżać mimo różnic kulturowych. Jednocześnie jedno z podstawowych narzędzi globalizacji Internet pozwala też mniejszym biznesom wyruszać na szerokie wody i podbijać bardziej wyrafinowane gusta. O wiele łatwiej jest funkcjonować sprzedawcom specjalistycznych herbat, nietypowym twórcom muzycznym, czy wyrafinowanym rzemieślnikom, i dotrzeć do swoich potencjalnych klientów. Dlatego globalizacja zawiera w sobie ogromny potencjał zarówno do ujednolicania jak i różnorodności. Ramka: Czy wiesz, że firmy krajowe w Polsce płaciły w roku 2014 średnio 40% mniej niż firmy z kapitałem zagranicznym (raport Sedlak&Sedlak)? Różnice były widoczne w przypadku wszystkich województw, a także w przypadku wszystkich szczebli dochodowych. Oznacza to, że w firmach z dominacją kapitału zagranicznego średnio lepiej zarabiali nie tylko prezesowi i menedżerowie wyższych szczebli, lecz również pracownicy średniego oraz niższego szczebla. Ramka 2: Tabelka wzrost średnich płac od 2000 w kilkudziesięciu rozwijających się krajach. Zadania:

6 Wyjaśnij jakie są efekty napływu inwestycyjnego kapitału zagranicznego do kraju. Czym jest deficyt handlowy? Dlaczego przy wzroście gospodarczym dochodzi najczęściej do deficytu handlowego? Dlaczego kapitał zagraniczny płaci średnio więcej pracownikom niż kapitał krajowy? Czym jest globalizacja? Czy globalizacja musi oznaczać ujednolicenie gustów?

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Handel międzynarodowy korzyści dla przedsiębiorstw i gospodarki

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Handel międzynarodowy korzyści dla przedsiębiorstw i gospodarki Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Handel międzynarodowy korzyści dla przedsiębiorstw i gospodarki dr Iwona Pawlas Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 23 maja 2011 r. 1 Handel międzynarodowy/ handel zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3.2 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Funkcjonowanie i rola giełdy

Rozdział 3.2 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Funkcjonowanie i rola giełdy Rozdział 3.2 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Funkcjonowanie i rola giełdy Autor: Mateusz Machaj Poniżej przedstawiamy wersję roboczą rozdziału drugiego działu trzeciego Przedsiębiorczość w praktyce"

Bardziej szczegółowo

Rozdział II 5. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Przedsiębiorczość dla zysku psychicznego

Rozdział II 5. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Przedsiębiorczość dla zysku psychicznego Rozdział II 5. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Przedsiębiorczość dla zysku psychicznego Autor: Mateusz Machaj Poniżej przedstawiamy wersję roboczą rozdziału piątego działu drugiego Przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy Krzysztof Szczepaniak Uniwersytet Gdański 17 maja 2016 roku Organizatorzy Zasady zajęć Wykładowca to ja Studenci to Wy Pytania

Bardziej szczegółowo

Rozdział 22. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Spory wokół roli państwa w gospodarce

Rozdział 22. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Spory wokół roli państwa w gospodarce Rozdział 22. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Spory wokół roli państwa w gospodarce Autor: Mateusz Machaj Poniżej przedstawiamy wersję roboczą rozdziału dwudziestego drugiego podręcznika do przedsiębiorczości,

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA Aktywność Polski na rynku międzynarodowym realizowana jest w trzech głównych obszarach: 1. Udziału w tworzeniu wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej uwzględniającej interesy

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Od 2004 roku Polska jest członkiem Unii Europejskiej, w wyniku możliwości podjęcia

Bardziej szczegółowo

Rozdział 6 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Pieniądz i funkcje pieniądza

Rozdział 6 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Pieniądz i funkcje pieniądza Rozdział 6 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Pieniądz i funkcje pieniądza Autor: Mateusz Machaj Poniżej przedstawiamy wersję roboczą rozdziału szóstego podręcznika do przedsiębiorczości, opracowywanego

Bardziej szczegółowo

Rozdział 18. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bezrobocie

Rozdział 18. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bezrobocie Rozdział 18. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bezrobocie Autor: Mateusz Machaj Poniżej przedstawiamy wersję roboczą rozdziału osiemnastego podręcznika do przedsiębiorczości, opracowywanego w ramach

Bardziej szczegółowo

Rozdział 25. Podręcznika Wolna przedsiębiorczość Produkcja intelektualna i materialna

Rozdział 25. Podręcznika Wolna przedsiębiorczość Produkcja intelektualna i materialna Rozdział 25. Podręcznika Wolna przedsiębiorczość Produkcja intelektualna i materialna Autor: Mateusz Machaj Poniżej przedstawiamy wersję roboczą rozdziału dwudziestego piątego podręcznika do przedsiębiorczości,

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Ukraiński rynek pracy

Ukraiński rynek pracy WYDZIAŁ PROMOCJI HANDLU I INWESTYCJI AMBASADY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W KIJOWIE Kijów, marzec 215 r. Ukraiński rynek pracy Charakterystyka rynku W związku z ostatnimi niepokojącymi wydarzeniami jakie

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

Rozdział 13. podręcznika Wolna przedsiębiorczość stopa procentowa i wartość pieniądza w czasie

Rozdział 13. podręcznika Wolna przedsiębiorczość stopa procentowa i wartość pieniądza w czasie Rozdział 13. podręcznika Wolna przedsiębiorczość stopa procentowa i wartość pieniądza w czasie Autor: Mateusz Machaj Poniżej przedstawiamy wersję roboczą rozdziału trzynastego podręcznika do przedsiębiorczości,

Bardziej szczegółowo

Rozdział II 1. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Dział Drugi: Przedsiębiorczość w teorii - Ryzyko i ubezpieczenie

Rozdział II 1. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Dział Drugi: Przedsiębiorczość w teorii - Ryzyko i ubezpieczenie Rozdział II 1. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Dział Drugi: Przedsiębiorczość w teorii - Ryzyko i ubezpieczenie Autor: Mateusz Machaj Poniżej przedstawiamy wersję roboczą rozdziału pierwszego działu

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW Przygotowana dla Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych Kontakt: Dział Analiz i Raportów Płacowych info@raportplacowy.pl www.raportplacowy.pl +48 12 350 56 00

Bardziej szczegółowo

I. Rynek kapitałowy II. Strategie inwestycyjne III. Studium przypadku

I. Rynek kapitałowy II. Strategie inwestycyjne III. Studium przypadku Akademia Młodego Ekonomisty Strategie na rynku kapitałowym Inwestowanie na rynku dr Piotr Stobiecki Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 21 listopada 2013 r. Plan wykładu 2 1 Rynek finansowy Rynek kapitałowy

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa integracja MSG

Międzynarodowa integracja MSG Międzynarodowa integracja MSG Kryteria wyodrębniania ugrupowań integracyjnych kryteria polityczne kryteria ekonomiczne Prawidłowości rozwoju ugrupowań integracyjnych Zmniejszanie się różnic w poziomie

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia w Polsce a w Warszawie

Wynagrodzenia w Polsce a w Warszawie Wynagrodzenia w Polsce a w Warszawie Mediana wynagrodzeo całkowitych 6 000 5 000 5 000 3 500 3 000 2 000 1 000 Mediana płac w Warszawie jest wyższa o ponad 40% od mediany wynagrodzeo w Polsce. 0 Warszawa

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R.

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. Na koniec lutego 2014 r. stopa bezrobocia na Mazowszu pozostała na poziomie sprzed miesiąca (11,4%). Jak wynika z informacji publikowanych przez GUS, przeciętne zatrudnienie

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny

Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny Autor: Mateusz Machaj #bank centralny #inflacja #polityka pieniężna #stopy procentowe W tym rozdziale dowiesz się: Czym są banki centralne

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Raport na temat działalności Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Kierunki eksportu i importu oraz zachowania MSP w Europie Lipiec 2015 European SME Export

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW Przygotowana dla Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych Kontakt: Dział Analiz i Raportów Płacowych info@raportplacowy.pl www.raportplacowy.pl +48 12 350 56 00

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH. Wspieranie polskiego eksportu na przykładzie programu Go Africa

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH. Wspieranie polskiego eksportu na przykładzie programu Go Africa POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH Wspieranie polskiego eksportu na przykładzie programu Go Africa Bartłomiej Lewandowski Koordynator Go Africa Department Promocji Gospodarczej Kraków,

Bardziej szczegółowo

Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki. Tomasz Poskrobko

Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki. Tomasz Poskrobko Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki Tomasz Poskrobko Produkt krajowy brutto (PKB) wartość rynkową wszystkich finalnych dóbr i usług produkowanych w kraju w danym okresie PKB od strony popytowej

Bardziej szczegółowo

W ramach działania w 2010 roku zdecydowano się ogłosić 3 osobne konkursy:

W ramach działania w 2010 roku zdecydowano się ogłosić 3 osobne konkursy: W ramach działania 2.1.1,,Rozwój kapitału ludzkiego w przedsiębiorstwach'' wnioski aplikacyjne może składać prawie każda instytucja: począwszy od szkół wyższych, poprzez różnego rodzaju instytucje publiczne

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r.

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Warszawa, dnia 14 września 2015 r. Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z miesięcznych i kwartalnych sprawozdań polskich podmiotów

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Popyt i podaż kategorie rynkowe Popyt i podaż to dwa słowa najczęściej używane przez ekonomistów Popyt i podaż to siły, które regulują

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku Jacek Szlachta Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego Białystok 20 luty 2014 roku 1 Struktura prezentacji 1. Zapisy strategii województwa podlaskiego do roku 2020 w

Bardziej szczegółowo

Jak mieć. zdrowie, czas. i pieniądze

Jak mieć. zdrowie, czas. i pieniądze Jak mieć zdrowie, czas i pieniądze Pewnie zastanawiasz się. O co chodzi? Jak można mieć zdrowie, czas i pieniądze? Zaraz poznasz sekret, jak niektórzy ludzie mają te trzy rzeczy naraz! Jest system, który

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po kontraktach CFD

Przewodnik po kontraktach CFD Przewodnik po kontraktach CFD Inwestuj na zagranicznych spółkach w polskim domu maklerskim! PRZEWODNIK PO KONTRAKTACH CFD Czym są kontrakty CFD? CFD to skrót od angielskiego terminu Contract for difference,

Bardziej szczegółowo

WAŁBRZYSKA SPECJALNA STREFA EKONOMICZNA Warunki i korzyści inwestowania w WSSE. Kalisz 02.10.2014 r.

WAŁBRZYSKA SPECJALNA STREFA EKONOMICZNA Warunki i korzyści inwestowania w WSSE. Kalisz 02.10.2014 r. WAŁBRZYSKA SPECJALNA STREFA EKONOMICZNA Warunki i korzyści inwestowania w WSSE Kalisz 02.10.2014 r. WAŁBRZYSKA SPECJALNA STREFA EKONOMICZNA INVEST-PARK 44 miejscowości w 4województwach Polski południowo-

Bardziej szczegółowo

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji AID Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji Pod redakcją Elizy Frejtag-Mika SPIS TREŚCI Wstęp 7 l t Przyczyny rozwoju bezpośrednich inwestycji zagranicznych w świetle teorii... 9 1.1. Wstęp.\

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl BIZNESPLAN Każda działalność gospodarcza, nawet najmniejsza, musi zostać skrupulatnie zaplanowana. Plan przedsięwzięcia gospodarczego konstruuje się zazwyczaj w formie biznesplanu. Biznesplan 1 (ang. business

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć Rynki Kapitałowe Warszawa, 24 września 2008 1 A. Bankowość Inwestycyjna BZWBK Obszar Rynków Kapitałowych B. Wybrane aspekty badania C. Wnioski i rekomendacje

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Warszawa, 11 kwiecień 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

Plan Marketingowy. Twoja droga do sukcesu. Wolę zarabiać 1% dzięki pracy 100 osób, niż 100% dzięki pracy własnej

Plan Marketingowy. Twoja droga do sukcesu. Wolę zarabiać 1% dzięki pracy 100 osób, niż 100% dzięki pracy własnej Plan Marketingowy Twoja droga do sukcesu Wolę zarabiać 1% dzięki pracy 100 osób, niż 100% dzięki pracy własnej 3 sposoby zarabiania z Kupujesz dla siebie, używasz produktów Betterware: oszczędzasz na Marży

Bardziej szczegółowo

Temat: Podstawy analizy finansowej.

Temat: Podstawy analizy finansowej. Przedmiot: Analiza ekonomiczna Temat: Podstawy analizy finansowej. Rola analizy finansowej w systemie analiz. Analiza finansowa jest ta częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży

Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży Autor: Mateusz Machaj #popyt #podaż W rozdziale nauczysz się: Jak wyglądają krzywe popytu i podaży. Jak na wykresie

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA Pole C Gospodarstwo, kapitał, kreatywność, technologie LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA przygotowana przez Warszawa, 25 lipca 2005 r. Wstęp Niniejszy dokument prezentuje listę wskaźników ogólnych

Bardziej szczegółowo

Handel międzynarodowy. Bilans płatniczy. Kurs walutowy

Handel międzynarodowy. Bilans płatniczy. Kurs walutowy Handel międzynarodowy. Bilans płatniczy. Kurs walutowy Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Przyczyny wymiany handlowej. Free trade is

Bardziej szczegółowo

W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej.

W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej. W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej. Istnieje teoria, że fundusze inwestycyjne o stosunkowo krótkiej historii notowań mają tendencję do

Bardziej szczegółowo

Optymalna forma spółki dla planowania sukcesji przekształcenia kapitałowe spółek rodzinnych

Optymalna forma spółki dla planowania sukcesji przekształcenia kapitałowe spółek rodzinnych Optymalna forma spółki dla planowania sukcesji przekształcenia kapitałowe spółek rodzinnych Dorota Szlachetko-Reiter Partner, Radca Prawny Tomasz Kucharski Partner kancelarii Kraków, 26 kwietnia 2011 1.

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Piotr Banaszyk Katedra Logistyki Międzynarodowej Globalny kryzys ekonomiczny opinie Banku Światowego W 2013 r. gospodarka eurolandu pozostanie w recesji, kurcząc się o 0,1

Bardziej szczegółowo

ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO

ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO MARŻA BRUTTO Marża i narzut dotyczą tego ile właściciel sklepu zarabia na sprzedaży 1 sztuki pojedynczej pozycji. Marża brutto i zysk brutto odnoszą się do tego ile zarabia

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ CZYM JEST PLAN DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ (BIZNES-PLAN), I DO CZEGO JEST ON NAM POTRZEBNY? Plan działalności gospodarczej jest pisemnym dokumentem,

Bardziej szczegółowo

O ewolucji interpretacji przewag komparatywnych w gospodarce światowej

O ewolucji interpretacji przewag komparatywnych w gospodarce światowej O ewolucji interpretacji przewag komparatywnych w gospodarce światowej Jan J. Michałek J.J. Michałek 1 Przewagi komparatywne: koncepcja Ricarda W klasycznej teorii D. Ricarda przewagi względne kraju są

Bardziej szczegółowo

Rentowność najmu przebiła lokaty i obligacje

Rentowność najmu przebiła lokaty i obligacje najmu przebiła lokaty i obligacje Autor: Emil Szweda, Bernard Waszczyk, Open Finance 13.09.2010. Portal finansowy IPO.pl Szczyt sezonu najmu, związany z napływem studentów na uczelnie i spadek oprocentowania

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia

Podstawowe zagadnienia Podstawowe zagadnienia Każda społeczność staje przed koniecznością rozwiązania trzech podstawowych problemw codziennej egzystencji: - jakie dobra i usługi - co wytwarzać - dla kogo je wytwarzać Ekonomia

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE: PRZYGOTOWUJĄCE DO PODJĘCIA PRACY NA STANOWISKU JUNIOR ACCOUNTANT W MIĘDZYNARODOWYCH CENTRACH USŁUG BPO BPO/SSC

SZKOLENIE: PRZYGOTOWUJĄCE DO PODJĘCIA PRACY NA STANOWISKU JUNIOR ACCOUNTANT W MIĘDZYNARODOWYCH CENTRACH USŁUG BPO BPO/SSC BEZPŁATNE SZKOLENIE Przygotowujące do podjęcia pracy na stanowisku Junior Accountant w międzynarodowych centrach usług BPO/SSC WWW.WSB.PL DOWIEDZ SIĘ CZYM ZAJMUJĄ SIĘ DZIAŁY BPO I SSC I DLACZEGO POSZUKUJĄ

Bardziej szczegółowo

Seminarium informacyjno naukowe

Seminarium informacyjno naukowe Seminarium informacyjno naukowe Budownictwo na Lubelszczyźnie w statystyce perspektywy dla nauki Przemiany budownictwa ostatniej dekady w woj. lubelskim na tle kraju w świetle badań statystycznych Zofia

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. 58-500 Jelenia Góra ul. 1 Maja 27 ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI (PEŁNA KSIĘGOWOŚĆ) 1 Dokumenty wymagane przy składaniu wniosku o pożyczkę: Dokumenty

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Olsztyn, 24 marca 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Korzyści i. Niekorzyści skali. produkcji

Korzyści i. Niekorzyści skali. produkcji utarg (przychód) Koszt ekonomiczny utarg (przychód) Zakres tematyczny: Koszty w krótkim i długim okresie 1. Koszty pojęcie 2. Rodzaje kosztów wg różnych kryteriów 3. Krzywe kosztów 4. Zależności pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Materiały do samokształcenia Przedmiot: Zarządzanie transportem w logistyce

Materiały do samokształcenia Przedmiot: Zarządzanie transportem w logistyce Materiały do samokształcenia Przedmiot: Zarządzanie transportem w logistyce TEMAT: Pojęcie potrzeb transportowych jako determinantu zarządzania transportem w przedsiębiorstwie Z punktu widzenia zarządzania

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia a poziom wykształcenia

Wynagrodzenia a poziom wykształcenia Wynagrodzenia a poziom wykształcenia Artykuł powstał w oparciu o wyniki Internetowego Badania Wynagrodzeń przeprowadzonego przez portal wynagrodzenia.pl wraz z wp.pl, interia.pl, bankier.pl, pracuj.pl,

Bardziej szczegółowo

MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW

MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW Raport Work Service S.A. 1 SPIS TREŚCI RAPORT W LICZBACH 4 PREFEROWANE KRAJE EMIGRACJI 5 ROZWAŻAJĄCY EMIGRACJĘ ZAROBKOWĄ 6 POWODY EMIGRACJI 9 BARIERY EMIGRACJI 10 METODOLOGIA

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy i bezrobocie

Rynek pracy i bezrobocie Rynek pracy i bezrobocie Podstawowe definicje na rynku pracy: Ludność w wieku produkcyjnym w zależności od definicji przyjmowanej przez urząd statystyczny ludność w wieku 15 lat i więcej lub ludność w

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI 2014 SEKTOR AUTO-MOTO

KIERUNKI 2014 SEKTOR AUTO-MOTO KIERUNKI 2014 SEKTOR AUTO-MOTO Rola i wpływ auto-moto na gospodarkę Wraz z efektem mnożnikowym auto-moto tworzy 7,8% wartości dodanej (104 mld PLN w 2012 r.); wpływ bezpośredni części produkcyjnej jest

Bardziej szczegółowo

Młode kobiety i matki na rynku pracy

Młode kobiety i matki na rynku pracy OTTO POLSKA Młode kobiety i matki na rynku pracy Raport z badania OTTO Polska 2013-03-01 OTTO Polska przy wsparciu merytorycznym stowarzyszenia Aktywność Kobiet na Dolnym Śląsku przeprowadziła badanie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Miasto Bełchatów 11 maja 2011 r. Handel międzynarodowy -korzyści dla przedsiębiorstw i gospodarki Piramidy egipskie i Coca-cola, czyli dlaczego kraje ze sobą handlują?

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

Warto pomnażać swoje zyski w funduszach inwestycyjnych. Inwestowanie w Multiportfele to szereg korzyści prawno-podatkowych

Warto pomnażać swoje zyski w funduszach inwestycyjnych. Inwestowanie w Multiportfele to szereg korzyści prawno-podatkowych Warto pomnażać swoje zyski w funduszach inwestycyjnych Oprócz wielu możliwości inwestowania swojego kapitału jedną z lepszych form stanowią otwarte fundusze inwestycyjne. Programy SKANDII i AEGONA pozwalają

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia absolwentów studiów MBA w 2013 roku

Wynagrodzenia absolwentów studiów MBA w 2013 roku WYŻSZE SZKOŁY BANKOWE Lider programów MBA w Polsce Wynagrodzenia absolwentów studiów MBA w 2013 roku Human Resources Publikacje / Sylwia Rębisz, Sedlak&Sedlak W XI Ogólnopolskim Badaniu Wynagrodzeń wzięło

Bardziej szczegółowo

Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji. Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie.

Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji. Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie. Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie. Przede wszystkim dziękuję Ci, że chciałeś zapoznać się z moją

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania finansowe, na których można polegać Financial Services

Rozwiązania finansowe, na których można polegać Financial Services Łatwiejszy leasing w Siemens Rozwiązania finansowe, na których można polegać Financial Services s 6% Struktura portfela środków trwałych sfinansowanych przez Siemens Finance Sp. z o.o. w roku 21 (w procentach)

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego OŚ PRIORYTETOWA II RPO WO 2014-2020 KONKURENCYJNA

Bardziej szczegółowo

Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW

Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Wprowadzenie Handel można wyjaśnić poprzez zróżnicowanie wydajności pracy, jak w modelu

Bardziej szczegółowo

Ulgi i zwolnienia podatkowe w Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej

Ulgi i zwolnienia podatkowe w Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Ulgi i zwolnienia podatkowe w Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Gdzie jesteśmy 30 lokalizacji Dostępne 378 ha Komunikacja Granica Uni Europejskiej z Obwodem Kaliningradzkim, Federacją

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa 28 kwietnia 2010. Jak odnaleźć się na trudnym rynku pracy?

Informacja prasowa 28 kwietnia 2010. Jak odnaleźć się na trudnym rynku pracy? Jak odnaleźć się na trudnym rynku pracy? Informacja prasowa 28 kwietnia 2010 Wraz ze wzrostem stopy bezrobocia swoją pozycję na rynku pracy umacniają pracodawcy. Aby zwiększyć szanse na zatrudnienie, pracownicy

Bardziej szczegółowo

Sytuacja osób w wieku niemobilnym na lubelskim rynku pracy prognozy

Sytuacja osób w wieku niemobilnym na lubelskim rynku pracy prognozy Sytuacja osób w wieku niemobilnym na lubelskim rynku pracy prognozy Agnieszka Szkudlarek Instytut Nauk Społeczno-Ekonomicznych luty 2011 Metodologia prognoz System badao i prognoz regionalnych Region-Stat

Bardziej szczegółowo

Dagmara Walada. Bezrobocie w UE na przykładzie Polski i wybranego kraju UE

Dagmara Walada. Bezrobocie w UE na przykładzie Polski i wybranego kraju UE Dagmara Walada Bezrobocie w UE na przykładzie Polski i wybranego kraju UE Plan prezentacji 1. Pojęcie bezrobocia 2. Stopa Bezrobocia i bezrobotni 3. Przyczyny bezrobocia 4. Bezrobocie w Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Kapitał zagraniczny w przemyśle Polski

Kapitał zagraniczny w przemyśle Polski Bolesław Domański Kapitał zagraniczny w przemyśle Polski Prawidłowości rozmieszczenia, uwarunkowania i skutki Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego Kraków 2001 Spis

Bardziej szczegółowo

Obliczenia, Kalkulacje...

Obliczenia, Kalkulacje... Obliczenia, Kalkulacje... 1 Bilans O D P I E R W S Z E G O E T A T U D O W Ł A S N E J F I R M Y To podstawowy dokument przedstawiający majątek przedsiębiorstwa. Bilans to zestawienie dwóch list, które

Bardziej szczegółowo

Modele płac motywacyjnych

Modele płac motywacyjnych Modele płac motywacyjnych Podejście klasyczne zakłada, że praca jest takim samym czynnikiem produkcji jak inne, np. kapitał Ale tylko pracownicy mogą wybierać, czy wkładać w pracę mniejszy czy większy

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Temat spotkania: Finanse dla sprytnych Dlaczego inteligencja finansowa popłaca? Prowadzący: dr Anna Miarecka Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 28 maj

Bardziej szczegółowo

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA Do tej pory skupialiśmy się na technicznej stronie procesu inwestycyjnego. Wiedza ta to jednak za mało, aby podejmować trafne decyzje inwestycyjne. Musimy zatem zmierzyć się

Bardziej szczegółowo

Finanse dla sprytnych

Finanse dla sprytnych Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Uniwersytet w Białymstoku 28 kwietnia 2011 r. Finanse dla sprytnych Dlaczego inteligencja finansowa popłaca? dr Adam Wyszkowski EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo