W czasie, gdy w Europie toczono wojny, wznoszono katedry, prowadzono badania naukowe, zajmowano się sztuką i literaturą. W nieznanej jeszcze Ameryce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "W czasie, gdy w Europie toczono wojny, wznoszono katedry, prowadzono badania naukowe, zajmowano się sztuką i literaturą. W nieznanej jeszcze Ameryce"

Transkrypt

1 CYWILIZACJE AMERYKI

2 W czasie, gdy w Europie toczono wojny, wznoszono katedry, prowadzono badania naukowe, zajmowano się sztuką i literaturą. W nieznanej jeszcze Ameryce mieszkały plemiona indiańskie takie jak : Majowie Inkowie Aztekowie Stworzyli oni wysoko rozwinięte cywilizacje, które mogły pochwalić się wieloma osiągnięciami.

3 MAJOWIE

4 Majowie należeli do plemion indiańskich (mówiących językami należących do rodziny maja), które zamieszkiwały południowo - wschodnią część Meksyku (stan Chiapas i półwysep Jukatan), a także Belize, Gwatemalę i zachodni Honduras.

5 -początki cywilizacji Majów sięgają okresu preklasycznego późnego (tj. 400 p.n.e n.e.). -typowym dla okresu wczesnoklasycznego ( n. e.) zjawiskiem było budowanie miast (m. in. Uaxactún i Tikal), które spełniały funkcje administracyjno - sakralne. Charakteryzowały się one monumentalnymi zespołami architektonicznymi. -kolejny okres (średnioklasyczny, lata ) to czasy lokalnych kryzysów politycznych. -w okresie późnoklasycznym ( ) rozwojowi uległy regionalne style w architekturze i sztuce, a cywilizacja Majów osiągnęła szczytowy punkt rozwoju. Dopiero pod koniec tego okresu w centralnym rejonie zajmowanym przez Majów załamaniu uległ rozwój cywilizacyjny połączonym z procesem opustoszenia miast. -W X wieku, a więc w okresie poklasycznym, ze środkowego Meksyku przybyli najeźdźcy Toltekowie, a pod silnym wpływem ich kultury znalazła się północna część Jukatanu.

6 Najważniejszym miastem było Chichén Itzá, które około roku 1200 utraciło znaczenie na rzecz Mayapán. Upadek tego miasta zakończył pełen dekadencji i tarć politycznych pomiędzy skłóconymi rodami arystokratycznymi (stały one na czele licznych i dość niewielkich państewek) Okres poklasyczny średni ( ). Okres poklasyczny późny zakończony został hiszpańskim podbojem w szesnastym stuleciu. Ostatnie wolne państwo/miasto Majów, zostało podbite dopiero w roku Świątynia Kukulkana w Chichen itza

7

8 Słońce znika za horyzontem i oświetla 9 stopni piramidy

9 Wiosenna Równonoc (Chichén Itzá)

10 OSIĄGNIECIA MAJÓW

11 SYSTEM ZAPISU LICZB Bardzo oryginalny system zapisywania liczb stworzyło indiańskie plemię Majów. Jako jedni z pierwszych wynaleźli zero (ok. 500 r. n.e. - a więc później niż Sumerowie, lecz wcześniej od Hindusów). Zero zaznaczane było rysunkiem przypominającym skorupkę ślimaka lub - jak inni twierdzą - półotwarte oko. Liczby zapisywano w postaci kombinacji kropek i kresek. Odpowiednio pogrupowane stanowiły (wraz z zerem) podstawowy zestaw,,cyfr od 0 do 19. Tabela z podstawowymi znakami Majów dla liczb:

12 KALENDARZ U Majów rok liczył początkowo 360 dni i był podzielony na 18 miesięcy liczących po 20 dni. Dla uzgodnienia długości roku z okresem powtarzania się pór roku rozbudowano go o 5 dni dodatkowych, tzw. dni bez nazwy, które uważano za pechowe. W dnie te nie załatwiano żadnych transakcji handlowych, nie odbywały się posiedzenia sądów, powstrzymywano się nawet od robienia porządków domowych.

13 ASTRONOMIA : Majowie wiele wysiłku poświęcali obserwacjom astronomicznym, których dokonywali ze szczytów swych świątyń-piramid. Obserwacje te opisywane były później w tzw. kodeksach (pośród których ledwie kilka dotrwało do naszych czasów) oraz ryte na stellach (obeliskach). Dla dokładnego określenia początku rachuby czasu należałoby przeprowadzić obliczenia dat, pewnych charakterystycznych położeń planet wśród gwiazd, wyrzeźbionych na niektórych pomnikach. Schody prowadzą w górę do obserwatorium Majów wieży "El Caracol" (ślimak) w Chichen Itza na Jukatanie w Meksyku.

14 HOROSKOP MAJÓW Majowie uznawali, że każdy miesiąc ma w opiece inne bóstwa oraz przypisany im materiał. Stąd też horoskop Majów zwany jest też Kręgiem Osiemnastu Klejnotów. Turkus Topaz Onyks Jadeit Diament Karneol Rubin Lazuryt Szafir Opal Agat Akwamaryn Chalcedon Koral Selenit Ametyst Szmaragd Malachit

15 AZTEKOWIE

16 Aztekowie przybyli w XIII wieku z północy i osiedli w Dolinie Meksyku. Zwani też byli Mexica (tzn. 'mieszkańcy miasta México') lub Tenochca [tzn. 'mieszkańcy miasta Tenochtitlán'].. Aztekowie twierdzili, że ich praojczyzną jest mityczna kraina Aztlán (stąd nazwa Aztekowie). Strona z Kodeksu Cozcatzin przedstawiająca Aztlán

17 W początkach XIV wieku założyli miasto México - Tenochtitlán i z czasem własny organizm polityczny. Początkowo było to miasto - państwo, zależne od sąsiadów(tepaneków z Azcapotzalco). W 1428 roku uzyskało ono samodzielność. W piętnastym wieku zawarli tzw. Trójprzymierze (z Texcoco i Tlacopán). W latach Aztekowie rozpoczęli ekspansję terytorialną. W wyniku podbojów powstało tzw. imperium azteckie. Składało się ono z trzech głównych miast - państw, które wchodziły w skład federacji. Każde z tych państw miało swego władcę. Tenochtitlan - stolica państwa Azteków, założona około 1325 roku na brzegu jeziora Texcoco. Zbudowano w niej sieć kanałów i groble łączące miasto ze stałym lądem.

18 Pod koniec XV w. imperium obejmowało cały środkowy, południowy i wschodni Meksyk. W skład tego imperium wchodziło przeszło 500 miast - państw. Były one zróżnicowane zarówno pod względem etnicznym, jak i językowym i kulturalnym. Mieszkańcy tych kraików musieli płacić daniny na rzecz Trójprzymierza. Gospodarka Azteków opierała się na rolnictwie oraz na wymianie handlowej. Wszystkie te państewka oprócz sił wojskowych, unifikowała warstwa arystokracji, która była ponadetniczna. Łączyły ją więzy powinowactwa i pokrewieństwa.

19 Językiem urzędowym i dyplomatycznym stał się język nahuatl, którym mówili Aztekowie, a także część podbitych ludów. Aztekowie czcili ponad 2 tysiące bóstw, jednak głównym bogiem pozostawał Huitzilopochtli (Południowy Koliber) i Tlaloc (bóg deszczu). Huitzilopochtli Bóg opiekun Azteków Tlaloc Bóg deszczu i pioruna

20 Na początku XVI wieku Mexica zdominowali swoich sprzymierzeńców i nasilili procesy unifikacyjne. Faktycznym jedynowładcą imperium stał się Motecuhzoma Xocoyotzin (władca Tenochtitlán). W pierwszej połowie do państwa Azteków dotarli Hiszpanie. Po ich stronie walczyło kilka plemion. Hiszpanie wykorzystali brak jedności w państwie i w latach przejeli władzę nad imperium. Na ich czele stał Hernán Cortés. Po wybuchu antyhiszpańskiego powstania, najeźdźcy rozpoczęli ponowne przejmowanie władzy, tym razem na drodze militarnego podboju. Ostatecznie w 1521 roku zdobyli Tenochtitlán, a także pojmali jego władcę - Cuauhtemoca. Jeśli chodzi o osiągnięcia cywilizacyjne Azteków, to słynęli oni bardziej ze sztuki wojennej niż z osiągnięć artystycznych. Niemniej jednak byli utalentowanymi rzeźbiarzami, garncarzami, malarzami i jubilerami. Do naszych czasów zachowały się wspaniałe azteckie kodeksy. Hernan Cortes Motecuhzoma Xocovotzin

21 Aztekowie byli politeistami. Ważne miejsce w ich życiu zajmował kult słońca i gwiazd. Wpływ na kształtowanie się wierzeń azteckich miały również walki prowadzone z innymi plemionami, dlatego istotną rolę odgrywał Bóg wojny, Niektóre z obrzędów ku jego czci charakteryzowały się dużym okrucieństwempolegały ona na składaniu ofiar ludzi często poprzez wyrwanie człowiekowi serca. Aztecka rzeźba węża. Indianie bardzo czcili to zwierzę ponieważ wierzyli że postać pierzastego węża przybierał najwyższy bóg Azteków - QUETZALCOATL

22 IMPERIUM INKÓW

23 Inkowie byli ludem andyjskim, który w okresie prekolumbijskim stworzył rozległe państwo ( zwanetawantinsuyu, czyli "Krajem Czterech Dzielnic") w Ameryce Południowej, ze stolicą w Cuzco. Było to państwo wieloetniczne zbudowane w wyniku licznych podbojów. Jak podaje tradycja, pierwszym królem Inków był Manco Capac. Prawdopodobnie w połowie piętnastego stulecia, za panowania Pacachutiego dokonano licznych podbojów, a państwo Inków zostało podzielone na cztery części:antisuyu, Chinchasuyu, Contisuyu i Calasuyu. Na początku XVI w. imperium inkaskie sięgało od Pasto (obecnie północna Kolumbia) na północy, po rzekę Maule w Chile. Na czele tego państwa stał inka - władca absolutny. Następcą tronu zostawał syn władcy (ale niekoniecznie najstarszy) - decydowali o tym kapłani i arystokratyczne rody z Cuzco. Manco Capac - według mitologii inkaskiej legendarny założyciel królewskiej dynastii Inków

24 Na podbitych terenach Inkowie nie niszczyli zastanych tam tradycyjnych struktur władzy, czy też elit politycznych i społecznych (a oddawali je pod kontrolę własnych funkcjonariuszy). Zakładali tam jedynie swoje garnizony wojskowe, budowali świątynie Słońca i sieć dróg. Pobierali też daniny. Inkowie prowadzili też politykę przesiedleń większych grup ludności (w celach ekonomicznych bądź politycznych). Coricancha świątynia słońca w Cuzco, stolicy Imperium Inków, poświęcona najwyższym bogom inkaskiego Panteonu, miejsce koronacji i pochówku władców Inków od czasów Sinchi rocy do Huavny Capaca, jedno z najważniejszych sanktuariów inkaskich.

25 Podstawę gospodarki w państwie Inków stanowiło rolnictwo. Społeczeństwo w państwie Inków było zhierarchizowane (istniało wiele grup społecznych). Większość ludności stanowili wolni chłopi, którzy zamieszkiwali we wspólnotach plemienno - terytorialnych. Zobowiązani byli oni do uiszczania daniny na rzecz państwa. Ziemia pozostawała częściowo w dyspozycji chłopów (indywidualnie lub kolektywnie), a częściowo w dyspozycji instytucji państwowych. Oprócz rolników istniały też różne grupy społeczne, wyspecjalizowane w wytwarzaniu określonych produktów lub pełniących określone funkcje służebne (np. biegacze sztafety pocztowej). Podstawą gospodarki było rolnictwo (uprawiano głównie kukurydzę, ziemniaki, fasolę i paprykę, a także rośliny bulwiaste, komosę ryżową, dynię i inne). Hodowano też zwierzęta: świnki morskie, alpaki i lamy (lamy hodowano głównie do celów religijnych, ale też jako zwierzęta juczne i źródło wełny, ich mięso spożywano rzadko). W uprawie Inkowie starali się wykorzystywać duże zróżnicowanie środowiska naturalnego.

26 Najważniejszym bóstwem był bóg Viracocha - Najwyższa Istota, stwórca świata, innych bogów, ludzi i zwierząt. Inkowie czcili też Słońce oraz mitycznych przodków. Boską czcią otaczano też władców: za życia i po śmierci. Do największych osiągnięć cywilizacyjnych Inków należą monumentalne kamienne budowle wznoszone z olbrzymich głazów bez użycia zaprawy murarskiej ( do naszych czasów zachowały się ruiny pałaców i twierdzy Sacsahuamán koło Cuzco, a także zespołów architektonicznych m. in. w Machu Picchu, Pisac i w Ollantaytambo). Bóg Viracocha Sacsahuaman kompleks inkaskich kamiennych murów wzniesionych w pobliżu miasta Cuzco, w Peru, na wysokości ponad 3600 m n.p.m

27 Koniec imperium Inków nastąpił w pierwszej połowie XVI wieku. W 1531 roku w państwie Inków pojawili się Hiszpanie z Franciszkiem Pizarro na czele. Wykorzystali oni panujące w państwie Inków napięcia społeczne. Niewielki korpus ekspedycyjny (około 150 osób) dotarł w 1532 roku do obozu wojennego inki i wziął go do niewoli. W roku 1533 Atahualpa trzynasty władca Inków został skazany na śmierć i, mimo przekazania olbrzymiego okupu, zamordowany. W 1533 r. Hiszpanie zajęli stolicę państwa - Cuzco. W 1536 r. Manco Inka wzniecił antyhiszpańskie powstanie, jednak powstanie załamało się i Hiszpanie odnieśli zwycięstwo. Manco Inka schronił się w Vilcabambie, którą Hiszpanie zdobyli dopiero w 1572 r. Ostatni władca Inków - Tupac Amaru zginął z ich ręki. Francisco Pizarro- hiszpański konkwistador, który podbił imperium Inków, a także założył miasto Lima, współczesną stolicę Peru. Tupac Amaru - ostatni, dziewiętnasty król i przywódca Inków.

28 PODSUMOWANIE :

29 MAJOWIE - uprawiali kukurydzę -użyźniali glebę za pomocą popiołu -wypalali lasy na cele rolnicze -posługiwali się własnym pismem hieroglificznym -pozostawili po sobie wiele dzieł z zakresu matematyki, religii i astronomii -obserwowali ruchy gwiazd -ustalili długość roku słonecznego -stworzyli swój własny system liczenia, wprowadzili do niego liczbę zero -tworzyli wspaniałe budowle zachwycające architekturą -stworzyli wiele dzieł malarskich

30 AZTEKOWIE -stawiali ogromne budynki na wyspach -łączyli wyspy za pomocą grobli -utworzyli rozbudowaną sieć kanałów -stawiali potężne piramidy i świątynie -zbudowali potężne imperium -podbili wiele ziem -zajmowali się rolnictwem -uprawiali ziemię za pomocą motyk - w domach hodowali ptactwo -zajmowali się rzemiosłem -stworzyli własne pismo hieroglificzne -stworzyli, opierający się na roku słonecznym, kalendarz -opracowali także własny system liczenia

31 INKOWIE -stawiali ogromne budowle w górach -podbili wiele sąsiednich plemion -zajmowali się rolnictwem -nawadniali pola -stosowali nawozy -na stokach gór zakładali uprawne tarasy -hodowali zwierzęta domowe -wprowadzili w swoim państwie własny kalendarz -prowadzili częste obserwacje astronomiczne -posiadali ogromny talent w dziedzinie budownictwa - w wysokich górach zbudowali ogromną sieć dróg -utworzyli sprawną komunikacje pocztową -posiadali dużą wiedzę medyczną - wprowadzili własne prawo -wprowadzili system pisania i liczenia polegający na wiązaniu sznurków

32 Prezentacje wykonał : Piotr Strzała Bibliografia: inkowie_majowie_aztekowie.html -Grafika Google zacyjne_majow_aztekow_i_inkow_.html -Podręcznik,,Śladami Przeszłości 2 Stanisław Roszak

Inkowie to plemię zamieszkujące południowozachodnią częśd Ameryki Południowej, które prawdopodobnie w połowie XII w. stworzyło doskonale

Inkowie to plemię zamieszkujące południowozachodnią częśd Ameryki Południowej, które prawdopodobnie w połowie XII w. stworzyło doskonale Inkowie to plemię zamieszkujące południowozachodnią częśd Ameryki Południowej, które prawdopodobnie w połowie XII w. stworzyło doskonale zorganizowane paostwo o nazwie Tawantinsuyu (paostwo pszczół). Dzięki

Bardziej szczegółowo

Matematyka Majów, Azteków, Inków. Kowalska Wioleta, Latoch Weronika, Łubniewska Julia

Matematyka Majów, Azteków, Inków. Kowalska Wioleta, Latoch Weronika, Łubniewska Julia Matematyka Majów, Azteków, Inków Kowalska Wioleta, Latoch Weronika, Łubniewska Julia MAJOWIE Kim byli Majowie? Indiańskie plemię Majów zamieszkiwało południowo-wschodnią część Meksyku, Gwatemalę, Belize

Bardziej szczegółowo

Jedną z najciekawszych i najbardziej tajemniczych kultur kontynentu amerykańskiego jest właśnie kultura Majów. Prawdopodobnie była to też kultura

Jedną z najciekawszych i najbardziej tajemniczych kultur kontynentu amerykańskiego jest właśnie kultura Majów. Prawdopodobnie była to też kultura Jedną z najciekawszych i najbardziej tajemniczych kultur kontynentu amerykańskiego jest właśnie kultura Majów. Prawdopodobnie była to też kultura najsilniej rozwinięta na tym obszarze. Majowie to grupa

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA (około 20 min)

MATEMATYKA (około 20 min) CZĘŚĆ II MATEMATYKA (około 20 min) 1. Milion sekund, to mniej więcej: A) 3 dni B) 2 tygodnie C) 3 miesiące D) 2 lata 2. W pewnym trójkącie średni kąt jest dwa razy większy od najmniejszego, a największy

Bardziej szczegółowo

Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2012 r.

Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2012 r. Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2012 r. eduglob.zrodla.org/peru/ Wiele gatunków ziemniaków na stoisku na rynku w mieście

Bardziej szczegółowo

INDIANIE AJMARA. 1. Kolejny lud, który poznajemy w Świecie Misyjnym, to Indianie Ajmara. Żeby ich poznać, musimy udać się do Ameryki Południowej.

INDIANIE AJMARA. 1. Kolejny lud, który poznajemy w Świecie Misyjnym, to Indianie Ajmara. Żeby ich poznać, musimy udać się do Ameryki Południowej. INDIANIE AJMARA 1. Kolejny lud, który poznajemy w Świecie Misyjnym, to Indianie Ajmara. Żeby ich poznać, musimy udać się do Ameryki ołudniowej. 2. Znajdźcie na mapie trzy kraje: Boliwię, Chile i eru. To

Bardziej szczegółowo

Podróż do kraju Inków - PERU

Podróż do kraju Inków - PERU Podróż do kraju Inków - PERU Terminy: od 08.11.2015 - do 18.11.2015 16980 PLN/os Ramowy program: 1 dzień WARSZAWA - PARYŻ - LIMA Spotkanie z pilotem i odprawa biletowo bagażowa na lotnisku Okęcie w Warszawie;

Bardziej szczegółowo

Kultura i zabytki Perú

Kultura i zabytki Perú Kultura i zabytki Perú Perú Perú to państwo w Ameryce Południowej, położone nad Oceanem Spokojnym, składające się z trzech malowniczych krain geograficznych - wybrzeża, łańcuchów And i Montany, w peruwiańskich

Bardziej szczegółowo

Starozytny Egipt. Autorki: Dominika Stróżyńska i Paulina Ratajczak

Starozytny Egipt. Autorki: Dominika Stróżyńska i Paulina Ratajczak Starozytny Egipt Autorki: Dominika Stróżyńska i Paulina Ratajczak Mapa StaroŜytnego Egiptu Pismo Egipskie Fragment tekstów Piramid w komorze grobowej piramidy Unisa w Sakkarze. ALFABET HIEROGLOFICZNY Cywilizacja

Bardziej szczegółowo

Wizyta w Tyńcu w marcu 2011 r. (na zdjęciu o. Giovanni Salerno MSP, o. Opat Bernard Sawicki OSB, o. Andrzej Haase OSB)

Wizyta w Tyńcu w marcu 2011 r. (na zdjęciu o. Giovanni Salerno MSP, o. Opat Bernard Sawicki OSB, o. Andrzej Haase OSB) Mnisi tynieccy w Cuzco Z różnych powodów ludzie jeżdżą po świecie. Jedni szukają nowych wrażeń, inni pragną pochwalić się przed znajomymi, że widzieli wyjątkowe miejsca, jeszcze inni spełniają swoje marzenia.

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim

Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Celem przedmiotowego systemu oceniania jest: notowanie postępów i osiągnięć ucznia, wspomaganie procesu

Bardziej szczegółowo

Jak liczono dawniej?

Jak liczono dawniej? Jak liczono dawniej? Kinga Lużyńska 2a Strona 0 Praca długoterminowa z matematyki System karbowy Ludzie gdy jeszcze prowadzili koczowniczy tryb życia czyli jedli to co znaleźli bądź upolowali, nie musieli

Bardziej szczegółowo

INDIAŃSKIE WIERZENIA, MIEJSCA MOCY, UZDRAWIAJĄCE ZIOŁA AMAZOŃSKIE

INDIAŃSKIE WIERZENIA, MIEJSCA MOCY, UZDRAWIAJĄCE ZIOŁA AMAZOŃSKIE Leszek Matela PIECZĘĆ WIRAKOCZY I TAJEMNICE INKÓW INDIAŃSKIE WIERZENIA, MIEJSCA MOCY, UZDRAWIAJĄCE ZIOŁA AMAZOŃSKIE COPYRIGHT 2012, LESZEK MATELA, BIAŁYSTOK e-mail: leszek@euro-net.pl http: //www.euro-net.pl/~leszek

Bardziej szczegółowo

Starożytna Grecja. Agnieszka Wojewoda

Starożytna Grecja. Agnieszka Wojewoda Starożytna Grecja Agnieszka Wojewoda Spis treści Położenie Grecji O Grecji słów kilka Starożytna Grecja Bogowie i boginie Grecji Grecki teatr Igrzyska olimpijskie Agora Sztuka grecka Podsumowanie Położenie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 I PLANETA ZIEMIA. ZIEMIA JAKO CZĘŚĆ WSZECHŚWIATA 1. Pierwotne wyobrażenia o kształcie Ziemi i ich ewolucja 11 2. Wszechświat. Układ Słoneczny 12 3. Ruch obrotowy Ziemi i jego konsekwencje

Bardziej szczegółowo

1. Pochodzenie Słowian

1. Pochodzenie Słowian Słowianie i Węgrzy 1. Pochodzenie Słowian Do V w. zamieszkiwali tereny między Karpatami, Prypecią a Dnieprem W V wieku początek ekspansji osadniczej Początkowo zajmowali tylko tereny opuszczone przez barbarzyńców,

Bardziej szczegółowo

Od autora... 9. Mezopotamia kolebka cywilizacji... 19 Fenicjanie àcznicy mi dzy Bliskim Wschodem a Êwiatem Êródziemnomorskim... 21 Egipt...

Od autora... 9. Mezopotamia kolebka cywilizacji... 19 Fenicjanie àcznicy mi dzy Bliskim Wschodem a Êwiatem Êródziemnomorskim... 21 Egipt... Spis treêci Od autora... 9 Wprowadzenie Poj cie cywilizacji klasycznej... 11 èród a poznania cywilizacji klasycznej... 11 Ramy czasowe cywilizacji klasycznej... 14 Âwiat Êródziemnomorski... 15 I. Kr gi

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. I. Wprowadzenie do historii. II. Początki cywilizacji. Od autorów... 8

Spis treêci. I. Wprowadzenie do historii. II. Początki cywilizacji. Od autorów... 8 Od autorów....................................... 8 I. Wprowadzenie do historii 1. Dzieje historia historiografia...................... 12 Czym jest historia?............................... 12 Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Joanna Wieczorek

Opracowała: Joanna Wieczorek I. Starożytny Egipt odczytuje informacje ze źródła kartograficznego (zaznacza na mapie Egipt Góry, Egipt Dolny, Morze Śródziemne, Morze Czerwone, Pustynię Libijską i deltę Nilu) analizuje źródło kartograficzne

Bardziej szczegółowo

Patryk D. Garkowski. Repetytorium z historii ogólnej

Patryk D. Garkowski. Repetytorium z historii ogólnej Patryk D. Garkowski Repetytorium z historii ogólnej R e p e t y t o r i u m z h i s t o r i i o g ó l n e j 3 Copyright by Patryk Daniel Garkowski & e-bookowo 2010 ISBN 978-83-62480-21-0 Wydawca: Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Projekt ROZWÓJ PRZEZ KOMPETENCJE jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt ROZWÓJ PRZEZ KOMPETENCJE jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt ROZWÓJ PRZEZ KOMPETENCJE jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007-2013 CZŁOWIEK NAJLEPSZA INWESTYCJA

Bardziej szczegółowo

GWATEMALA HONDURAS - MEKSYK

GWATEMALA HONDURAS - MEKSYK GWATEMALA HONDURAS - MEKSYK Trasa WARSZAWA/PARYŻ/MEXICO-CITY - GWATEMALA CITY - ANTIGUA DE GWATEMALA - CHICHICASTENANGO - FLORES (Park Narodowy Tikal) - COPAN - CANCUN - PARYŻ/WARSZAWA Opis kraju / atrakcji

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze.

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. Rozdział I. Początek wieków średnich GRUPA A 0 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. 400 500 600 700 800 2. Uzupełnij poniższe zdania. a) Słowianie zasiedlili

Bardziej szczegółowo

Najludniejsza - Andaluzja (Andalucía) 2015-06-11 13:07:40

Najludniejsza - Andaluzja (Andalucía) 2015-06-11 13:07:40 Najludniejsza - Andaluzja (Andalucía) 2015-06-11 13:07:40 2 Położona w południowej Hiszpanii Andaluzja jest najludniejszą i drugą pod względem wielkości wspólnotą autonomiczną. Region przez ponad tysiąc

Bardziej szczegółowo

1)Poznajemy starożytny Egipt

1)Poznajemy starożytny Egipt 1)Poznajemy starożytny Egipt a)1. Cele lekcji Cel ogólny: Poznanie starożytnego Egiptu. i)a) Wiadomości Uczeń wie, jak wyglądało życie w starożytnym Egipcie. ii)b) Umiejętności Uczeń potrafi wyjaśnić pojęcia:

Bardziej szczegółowo

Program Incentive Travel

Program Incentive Travel Program Incentive Travel Rum, cygaro i Wyspa Kobiet CUBA & MEKSYK AGENDA WYJAZDU: DZIEŃ 1 WARSZAWA PARYŻ - HAVANA 05:05 Spotkanie uczestników na lotnisku w Warszawie 07:05 Wylot do Paryża 13:45 Wylot z

Bardziej szczegółowo

BERAT MIASTO TYSIĄCA OKIEN

BERAT MIASTO TYSIĄCA OKIEN BERAT MIASTO TYSIĄCA OKIEN BERAT (alb. Berati) -jedno zwiększych miast ok. 60 tys. mieszkańców, położone w środkowej Albanii, nad rzeką Osum. Drugie, obok Gijokastry, albańskie miasto-muzeum, zwane -ze

Bardziej szczegółowo

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Trzebnica Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków pod redakcją Leszka Wiatrowskiego Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Spis treści Przedmowa (Henryk Jacukowicz) 5 Wstęp (Jerzy Kos, Leszek

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum

Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum Kryteria oceniania historia kl. I Ocena dopuszczająca. Poziom wymagań konieczny. - zna pojęcia źródło historyczne, era, zlokalizuje na

Bardziej szczegółowo

Wola Prestige WolaPrestige.indd 1 03/09/2010 13:27:10

Wola Prestige WolaPrestige.indd 1 03/09/2010 13:27:10 Wola Prestige WolaPrestige.indd 1 03/09/2010 13:27:10 LOKALIZACJA Jednym z największych atutów inwestycji jest lokalizacja. Z osiedla do ścisłego centrum miasta można dojechać samochodem zaledwie w ciągu

Bardziej szczegółowo

Ikonografia boisk do gry w piłkę w Caracol

Ikonografia boisk do gry w piłkę w Caracol Ikonografia kultur Ameryki prekolumbijskiej 23 stycznia 2014 http://www.pborycki.pl/pdf/caracol.pdf Plan prezentacji 1 Caracol Położenie i historia stanowiska Boisko A i Boisko B 2 Mezoamerykańska gra

Bardziej szczegółowo

Życie w starożytnych Chinach

Życie w starożytnych Chinach STAROŻYTNE CHINY Życie w starożytnych Chinach Ośrodek budowy państwowości chińskiej znajdował się w dolinie rzeki Huang-ho ( chiń. Żółta Rzeka). Pierwsze państwa powstały tam około połowy II tysiąclecia

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu

Bardziej szczegółowo

Rzeźba na mapach. m n.p.m

Rzeźba na mapach. m n.p.m Rzeźba na mapach Rzeźbę terenu przedstawia się obecnie najczęściej za pomocą poziomic. Poziomice (izohipsy) są to linie na mapie łączące punkty o jednakowej wysokości. Mapa poziomicowa (hipsometryczna)

Bardziej szczegółowo

Liczby babilońskie są kombinacją trzech znaków;

Liczby babilońskie są kombinacją trzech znaków; Cyfry różnych narodów i epok 1 Człowiek potrafił liczyć już w epoce pierwotnej. Liczba 55 jest pierwsza liczbą, której zapis zachował się do tego czasu. W 1937 r. znaleziono w Czechach kość wilka, pochodzącą

Bardziej szczegółowo

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO Język angielski jest językiem międzynarodowym. Posługują się nim ludzie na całym świecie. Ty jesteś jedną z tych osób. Warto więc dowiedzieć się w jakich państwach mówi się po

Bardziej szczegółowo

Program Motywacyjny. MEKSYK Śladami Majów

Program Motywacyjny. MEKSYK Śladami Majów Program Motywacyjny MEKSYK Śladami Majów Meksyk wyjazd motywacyjny do Meksyku kultura Majów Cancun Chichen Itza miasta Majów Merida Jukatan Uxmal Jaskinie Loltun rejs po lagunie Campeche Riwiera Maya MEKSYK

Bardziej szczegółowo

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat tygodniowy Temat dnia Mikołaj Kopernik. Mikołaj Kopernik.

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat tygodniowy Temat dnia Mikołaj Kopernik. Mikołaj Kopernik. SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat Znani Polacy. Znani Polacy. tygodniowy Temat dnia Mikołaj Kopernik. Mikołaj Kopernik. Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Peru 15.09-7.10.2006. Odcinek 5. Inkaskie drogi i Machu Picchu

Peru 15.09-7.10.2006. Odcinek 5. Inkaskie drogi i Machu Picchu Peru 15.09-7.10.2006. Odcinek 5. Inkaskie drogi i Machu Picchu Inkowie wybudowali około 40 tys. km dróg, z których do dzisiaj funkcjonuje połowa. Wiele z nich zniszczyli Hiszpanie swoimi wozami. Inkowie

Bardziej szczegółowo

Hinduizm uznaje, że każda wiara, która prowadzi do Boga, jest dobra.

Hinduizm uznaje, że każda wiara, która prowadzi do Boga, jest dobra. HINDUIZM Hinduizm jest religią monoteistyczną polegającą na tym, że cześć oddaje się jednemu bogu, który przejawia się pod postaciami wcieleń i żeńskiej energii. Hinduizm uznaje, że każda wiara, która

Bardziej szczegółowo

Meksyk między tequilą a winem Baja California Tequila Mexico City Półwysep Jukatan. 7-20 lutego 2012

Meksyk między tequilą a winem Baja California Tequila Mexico City Półwysep Jukatan. 7-20 lutego 2012 Meksyk między tequilą a winem Baja California Tequila Mexico City Półwysep Jukatan 7-20 lutego 2012 Meksyk kraj tyleż pasjonujący co tajemniczy. Pełen nadal odkrywanych pamiątek po prekolumbijskich kulturach

Bardziej szczegółowo

Podróż do legendarnych miejsc

Podróż do legendarnych miejsc Podróż do legendarnych miejsc Opiekun: Ewa Wolska Wykonawcy: Weronika Banach Agnieszka Krząkała Agata Szombara Marta Pawłowska Marta Papała Mateusz Garbarz Szymon Bieniek Zaczynamy podróż Wielki Mur Chiński

Bardziej szczegółowo

SP Klasa VI, temat 2

SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 zagiąć NAUKOWCY SP Klasa VI, temat

Bardziej szczegółowo

Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III

Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III część pisemna czas trwania części pisemnej egzaminu: 60 minut Zadanie 1 ( 0-2) Uzupełnij zdania podanymi terminami (jest ich więcej): Atlantycki,

Bardziej szczegółowo

Maria Rostworowski Tovar de Diez Canseco, urodzona w Limie peruwiańska historyk polskiego pochodzenia. Źródło: Ministerio de Cultura

Maria Rostworowski Tovar de Diez Canseco, urodzona w Limie peruwiańska historyk polskiego pochodzenia. Źródło: Ministerio de Cultura María Rostworowski Tovar de Diez Canseco Ten wywiad to prawdziwy rarytas. O liniach Nazca i pradawnym bogu w panteonie Ameryki prekolumbijskiej z Marią Rostworowski Diez de Canseco, najwybitniejszą peruwiańską

Bardziej szczegółowo

ZAPRASZAMY NA WYSPĘ TYSIĄCA ŚWIĄTYŃ BALI

ZAPRASZAMY NA WYSPĘ TYSIĄCA ŚWIĄTYŃ BALI ZAPRASZAMY NA WYSPĘ TYSIĄCA ŚWIĄTYŃ BALI Wyspa Bali należąca do Archipelagu Małych Wysp Sundajskich położona jest na wschód od Jawy, od której dzieli ją cieśnina o szerokości 3 km. Niepowtarzalne piękno

Bardziej szczegółowo

Amsterdam - Wenecja Północy

Amsterdam - Wenecja Północy Amsterdam - Wenecja Północy Opis Cena od: 2000 PLN Liczba dni: 4 dni Kraj: Holandia Tulipany, chodaki, wiatraki i ser to najczęściej podawane symbole Holandii. Holandia mimo, że to niewielki kraj, wciśnięty

Bardziej szczegółowo

Krajobraz w Kordylierach

Krajobraz w Kordylierach MATERIAŁ NAUCZANIA: Scenariusz lekcji otwartej z przyrody w klasie VI Krajobraz w Kordylierach Opracowała: Elżbieta Kowalska - położenie geograficzne Kordylierów, - przyczyny ich powstania, - cechy klimatu

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej

SPIS TREŚCI. Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej Adam Grzesiak Mateusz Przybyła kl. IIgc kl. IIgc SPIS TREŚCI Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej Rekordy Klimatyczne Najwyższa temperatura powietrza na Ziemi

Bardziej szczegółowo

b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła się cywilizacja Mezopotamii

b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła się cywilizacja Mezopotamii TEST POWTÓRZENIOWY KLASA III od starożytności do XVI wieku. 1.Określ czy poniższe zdania są prawdziwe czy fałszywe a) proces przeobrażania się gatunków to rewolucja b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM UMYSŁOWYM W STOPNIU LEKKIM

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM UMYSŁOWYM W STOPNIU LEKKIM WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM UMYSŁOWYM W STOPNIU LEKKIM OPRACOWANO NA PODSTAWIE PROGRAMU NAUCZANIA DKW 4014 305/99 WYMAGANIA OGÓLNE OCENA CELUJĄCA - wiedza na poziomie znacznie

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

Lubisz historię? Znasz Włochy i Rzym? Tak? To spróbuj rozwiązać quiz. Możesz korzystać z pomocy całej rodziny, oraz wujka Google i ciotki Wikipedii,

Lubisz historię? Znasz Włochy i Rzym? Tak? To spróbuj rozwiązać quiz. Możesz korzystać z pomocy całej rodziny, oraz wujka Google i ciotki Wikipedii, QUIZ ROMA AETERNA Lubisz historię? Znasz Włochy i Rzym? Tak? To spróbuj rozwiązać quiz. Możesz korzystać z pomocy całej rodziny, oraz wujka Google i ciotki Wikipedii, jeśli sądzisz, że Ci pomogą :-) Obejrzyj

Bardziej szczegółowo

Żydzi Dlaczego warto o nich mówić?

Żydzi Dlaczego warto o nich mówić? Żydzi Dlaczego warto o nich mówić? Mamy wspólną wielowiekową historię Mają bogatą kulturę, tradycję i sztukę. Warto je poznać! Jan Paweł II nazwał ich starszymi braćmi w wierze. Czas zapomnieć o nieporozumieniach

Bardziej szczegółowo

Jukatan opowiedziany fotografiami

Jukatan opowiedziany fotografiami Jukatan opowiedziany fotografiami Monika Hołyk-Arora Copyright by Monika Hołyk-Arora Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie i kopiowanie całości lub części niniejszej publikacji jest zabronione

Bardziej szczegółowo

1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów.

1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów. 1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów. 2 dzień Przylot do stolicy Indii Delhi. Ten dzień poświęcimy na aklimatyzację i zapoznanie się z indyjskimi realiami. Udamy się

Bardziej szczegółowo

Anna Winiarczyk Raźniak. W krainie Inków Boliwia i Peru

Anna Winiarczyk Raźniak. W krainie Inków Boliwia i Peru Anna Winiarczyk Raźniak 198 W krainie Inków Boliwia i Peru Peru i Boliwia położone są na półkuli południowej, na kontynencie południowoamerykańskim. Stolicą Peru jest Lima, natomiast stolicami Boliwii

Bardziej szczegółowo

Wiesław Czerwiński. Poperuwiańskie reminiscencje.

Wiesław Czerwiński. Poperuwiańskie reminiscencje. Wiesław Czerwiński Poperuwiańskie reminiscencje. Na przełomie kwietnia i maja 2010 r. 4 dziarsko usposobionych absolwentów Wydziału Prawa UMK (2 radców, sędzia, prokurator )uczestniczyło w trampingowej

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem

Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem Kolejnego dnia powitało nas gorące, portugalskie słońce. W tym dniu poznać mamy związki z Europą

Bardziej szczegółowo

Spis elementów multimedialnych zawartych w multibooku (cz. 2)

Spis elementów multimedialnych zawartych w multibooku (cz. 2) 6 Spis elementów multimedialnych zawartych w multibooku (cz. 2) Pokazy prezentują dodatkowe zdjęcia i informacje wzbogacające treść lekcji służą utrwalaniu wiedzy i umiejętności poszerzają wiedzę i rozbudzają

Bardziej szczegółowo

MIASTO STOŁECZNE. PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory Pro www.pdffactory.pl/ 1/24

MIASTO STOŁECZNE. PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory Pro www.pdffactory.pl/ 1/24 TIRANA MIASTO STOŁECZNE TIRANA -(alb. Tirana, Tiranë), stolica Albanii od 1920 r. Symbol icentrum dynamicznych zmian i modernizacji kraju wktórym przez dziesięciolecia obowiązywała najgorsza, obok północnokoreańskiej,

Bardziej szczegółowo

Projekt Era inżyniera pewna lokata na przyszłość jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Era inżyniera pewna lokata na przyszłość jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z matematyki dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria i Gospodarka Wodna w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Projekt

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA NA LEKCJACH HISTORII W GIMNAZJUM W KLASACH I-III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA NA LEKCJACH HISTORII W GIMNAZJUM W KLASACH I-III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA NA LEKCJACH HISTORII W GIMNAZJUM W KLASACH I-III Ważnym elementem procesu dydaktycznego jest ocena, która pozwala określić zakres wiedzy i umiejętności opanowany przez ucznia.

Bardziej szczegółowo

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH www.zamek.leczyca.pl MUZEUM W ŁĘCZYCY Zamek - siedziba łęczyckiego muzeum - został zbudowany przez króla Polski Kazimierza Wielkiego najprawdopodobniej

Bardziej szczegółowo

System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin

System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin Grzegorz Gorzała Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa Al. Jana Pawła II 11, 00-828 Warszawa Podstawa prawna USTAWA

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3 Który rysunek przedstawia przekrój jeziora górskiego wykonany wzdłuż odcinka EF?

Zadanie 3 Który rysunek przedstawia przekrój jeziora górskiego wykonany wzdłuż odcinka EF? Informacje do zadań 1. i 2. Na mapie przedstawiono podział Polski na województwa. Zadanie 1 Miasta wojewódzkie oznaczone numerami od 1 do 4 to A. 1-Wrocław, 2-Białystok, 3-Poznań, 4-Kielce. B. 1-Poznań,

Bardziej szczegółowo

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE 2015.05.11 1 BALTIJOS JŪRA LENKIJOS IR LIETUVOS KONCEPCIJOSE IR POLITIKOJE: ŽVILGSNIS Į LIETUVIŠKUS VADOVĖLIUS / MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

Bardziej szczegółowo

DODATKOWY MATERIAŁ KONKURSOWY DLA KLAS SZÓSTYCH

DODATKOWY MATERIAŁ KONKURSOWY DLA KLAS SZÓSTYCH DODATKOWY MATERIAŁ KONKURSOWY DLA KLAS SZÓSTYCH Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej NAUKA I OŚWIATA: W Wielkiej Brytanii znajduje się duża liczba uniwersytetów, m.in.: University

Bardziej szczegółowo

ETNOLOGIA RELIGII. Andrzej Szyjewski. Spis treści

ETNOLOGIA RELIGII. Andrzej Szyjewski. Spis treści Wprowadzenie Część pierwsza: PODSTAWY ETNOLOGII RELIGII Rozdział I: Etnologia, antropologia, etnologia religii a) ab origines b) antropologia i jej zakres c) antropologiczne rozumienie i definicja kultury

Bardziej szczegółowo

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze.

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze. ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI 1. Dawne i współczesne wzorce rodziny. Omawiając zagadnienie, zinterpretuj sposoby przedstawienia tego tematu w dziełach literackich różnych epok oraz w wybranych

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 GEOGRAFIA

EGZAMIN MATURALNY 2011 GEOGRAFIA Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 GEOGRAFIA POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z geografii poziom podstawowy Zadanie 1. (0 1) Obszar standardów Opis wymagań

Bardziej szczegółowo

PLASTYKA. Plan dydaktyczny

PLASTYKA. Plan dydaktyczny PLASTYKA Plan dydaktyczny Temat lekcji Piękno sztuka i kultura. 1. Architektura czyli sztuka kształtowania przestrzeni. 2. Techniki w malarstwie na przestrzeni wieków. 3. Rysunek, grafika użytkowa, grafika

Bardziej szczegółowo

KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ

KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ ETAP EDUKACJI PRZEDMIOT klasa Rok szkolny Imię i nazwisko nauczyciela gimnazjum GEOGRAFIA Treści nauczania Miesiąc realizacji tematyki uwzględniającej treści nauczania

Bardziej szczegółowo

Konkurs Z atlasem przez świat II etap finał

Konkurs Z atlasem przez świat II etap finał Konkurs Z atlasem przez świat II etap finał... Data Liczba punktów.. Imię i nazwisko.. Klasa Ocena Gratulacje! Zakwalifikowałeś się do II etapu konkursu Z atlasem przez świat. Masz przed sobą test, który

Bardziej szczegółowo

Temat: Piękno Tatr i ich stolicy czym charakteryzują się górskie krajobrazy?

Temat: Piękno Tatr i ich stolicy czym charakteryzują się górskie krajobrazy? Scenariusz zajęć nr 106 Temat: Piękno Tatr i ich stolicy czym charakteryzują się górskie krajobrazy? Cele operacyjne: Uczeń: podaje elementy krajobrazu górskiego - góry utworzone ze skał, brak roślinności

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o.

PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o. PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o. CZĘŚĆ OGÓLNA SZKOLENIA Lp. Przedmiot Zakres tematyczny przedmiotu

Bardziej szczegółowo

HISTORIA - GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE

HISTORIA - GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE HISTORIA - GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA I PRAHISTORIA Czas w historii. Klasyfikacja źródeł historycznych. Pradzieje ludzkości. Ocena dopuszczająca: zna pojęcia źródło historyczne, era ; zlokalizuje

Bardziej szczegółowo

WOJNA DOMOWA W HISZPANII 1936-1939

WOJNA DOMOWA W HISZPANII 1936-1939 WOJNA DOMOWA W HISZPANII 1936-1939 Wiek XIX i pierwsze dekady XX były dla Hiszpanii bardzo trudnym okresem licznych wojen domowych i rewolt. Z olbrzymiego niegdyś imperium kolonialnego pozostały jedynie

Bardziej szczegółowo

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Data Miejsce obchodów Forma obchodów 4 kwietnia Szkoła Policji Posadzenie Dębów Pamięci i odsłonięcie

Bardziej szczegółowo

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko Małe olimpiady przedmiotowe Test z historii ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Imię i nazwisko Szkoła Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa nr 17 Szkoła Podstawowa nr 18 Drogi Uczniu,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Słowo wstępne... 11. Przedmowa do czwartego wydania... 13. Wykaz skrótów... 15

Spis treści. Słowo wstępne... 11. Przedmowa do czwartego wydania... 13. Wykaz skrótów... 15 Spis treści Słowo wstępne............................................................ 11 Przedmowa do czwartego wydania.......................................... 13 Wykaz skrótów............................................................

Bardziej szczegółowo

Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu...

Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu... Wojewódzki Konkurs Geograficzny Etap szkolny 2006/2007 Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu... Życzymy powodzenia!

Bardziej szczegółowo

Zostały przeprowadzone 2 debaty. W debatach uczestniczyło około 300 dzieci. Liczba klas 15 Przesłano do jury 3 x15 testów.

Zostały przeprowadzone 2 debaty. W debatach uczestniczyło około 300 dzieci. Liczba klas 15 Przesłano do jury 3 x15 testów. Zadanie numer 1 Przeprowadzenie, we wszystkich klasach szkoły, debaty uczniowskiej nt. Państwo, prawo, społeczeństwo, obywatel z testem sprawdzającym dla uczniów wg układu opracowanego przez szkołę. Zostały

Bardziej szczegółowo

Szkolny konkurs historyczny. Starożytny Egipt kraina faraonów

Szkolny konkurs historyczny. Starożytny Egipt kraina faraonów Szkolny konkurs historyczny Starożytny Egipt kraina faraonów.... /61 p. Imię i nazwisko Klasa Data Liczba punktów Na rozwiązanie testu masz 60 min. Czytaj uważnie wszystkie polecenia! Powodzenia! I Spośród

Bardziej szczegółowo

Kultury zachodniego i północno-zachodniego Meksyku

Kultury zachodniego i północno-zachodniego Meksyku Kultury zachodniego i północno-zachodniego Meksyku Paweł Borycki Archeologia Ameryk i Oceanii Instytut Archeologii Uniwersytet Warszawski 3 lutego 2013 Spis treści 1 Wstęp 2 2 Kultury zachodniego Meksyku

Bardziej szczegółowo

Kolorowe Opole z kolorowymi snami w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym ZPO. Opracowała: mgr Katarzyna Kalita

Kolorowe Opole z kolorowymi snami w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym ZPO. Opracowała: mgr Katarzyna Kalita Kolorowe Opole z kolorowymi snami w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym ZPO ie w n a w ldo ku Zame Schronis nym m Szkol dzieżowy koło Mło mo y n a lizow orca PKP a k o l (z d dw ne o m łów 400 G e l KS. P

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI Numer zadania Wymagania ogólne (z podstawy programowej) 1. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

IZRAEL. Wykład 1. Dlaczego Izrael?

IZRAEL. Wykład 1. Dlaczego Izrael? IZRAEL Wykład 1 Dlaczego Izrael? Zanim rozpoczniemy wykład na temat Izraela, należy się zastanowić co wpłynęło na fakt, że ten niewielki skrawek lądu budzi zainteresowanie całego świata. Spójrzmy przede

Bardziej szczegółowo

Bursztynowa komnata kopia; oryginał zaginął w czasie II wojny światowej. Rosja. Renata Gurba. z 9 slajdów

Bursztynowa komnata kopia; oryginał zaginął w czasie II wojny światowej. Rosja. Renata Gurba. z 9 slajdów Bursztynowa komnata kopia; oryginał zaginął w czasie II wojny światowej. Rosja Renata Gurba 1 1. Położenie a. Rosja zajmuje ponad 17 mln km 2 powierzchni i jest największym państwem na świata b. Terytorium

Bardziej szczegółowo

Zabytki z obszaru Mezoameryki w zbiorach Muzeum Archeologicznego Środkowego Nadodrza w Zielonej Górze

Zabytki z obszaru Mezoameryki w zbiorach Muzeum Archeologicznego Środkowego Nadodrza w Zielonej Górze Anna Hendel Zabytki z obszaru Mezoameryki w zbiorach Muzeum Archeologicznego Środkowego Nadodrza w Zielonej Górze Muzeum Archeologiczne Środkowego Nadodrza w Świdnicy, poza zabytkami związanymi z przeszłością

Bardziej szczegółowo

Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum. Treści nauczania Kl. I

Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum. Treści nauczania Kl. I 1 Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum Treści nauczania Kl. I 1. Mapa - umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą. Uczeń: 1.1. wykazuje znaczenie

Bardziej szczegółowo

Praca kontrolna semestr IV Przyroda... imię i nazwisko słuchacza

Praca kontrolna semestr IV Przyroda... imię i nazwisko słuchacza Praca kontrolna semestr IV Przyroda.... imię i nazwisko słuchacza semestr 1. Ilustracja przedstawia oświetlenie Ziemi w pierwszym dniu jednej z astronomicznych pór roku. Uzupełnij zdania brakującymi informacjami,

Bardziej szczegółowo

PERU BOLIWIA BRAZYLIA

PERU BOLIWIA BRAZYLIA PERU BOLIWIA BRAZYLIA Podczas podróży po Peru i Boliwii odkryjemy tajemnice niesamowitej kultury dzieci Słońca. Udamy się w podróż do przeszłości odsłaniając, wraz z mieszkańcami odwiedzanych miejsc, milenijne

Bardziej szczegółowo

GRUPA A. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu / 2

GRUPA A. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu / 2 Rozdział VII. W powojennej Polsce GRUPA A 8 1. Podaj rok, w którym miały miejsce poniższe wydarzenia. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu 2. Zdecyduj, czy poniższe zdania są

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający wiadomości z rozdziału I i II

Test sprawdzający wiadomości z rozdziału I i II Test sprawdzający wiadomości z rozdziału I i II Zadanie 1 Do poniższych poleceń dobierz najlepsze źródło informacji. Uwaga: do każdego polecenia dobierz tylko jedno źródło informacji. Polecenie Źródło

Bardziej szczegółowo

Najciekawsze i największe mosty w Polsce i w Niemczech

Najciekawsze i największe mosty w Polsce i w Niemczech Najciekawsze i największe mosty w Polsce i w Niemczech MOST RĘDZIŃSKI Most Rędziński drogowy most wantowy nad Odrą, będący częścią autostrady A8. Przeprawa nad Odrą oraz nad całą Wyspą Rędzińską, przy

Bardziej szczegółowo

Instrukcja przygotowania puzzli

Instrukcja przygotowania puzzli Instrukcja przygotowania puzzli 2 1 1. Wytnij puzzle. 2. Z wyciętych elementów ułóż mapę Polski zgodnie z zamieszczonym wzorem. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Archiwum Wydawnictwa (s. 1, 2) oraz agencji fotograficznych:

Bardziej szczegółowo