W czasie, gdy w Europie toczono wojny, wznoszono katedry, prowadzono badania naukowe, zajmowano się sztuką i literaturą. W nieznanej jeszcze Ameryce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "W czasie, gdy w Europie toczono wojny, wznoszono katedry, prowadzono badania naukowe, zajmowano się sztuką i literaturą. W nieznanej jeszcze Ameryce"

Transkrypt

1 CYWILIZACJE AMERYKI

2 W czasie, gdy w Europie toczono wojny, wznoszono katedry, prowadzono badania naukowe, zajmowano się sztuką i literaturą. W nieznanej jeszcze Ameryce mieszkały plemiona indiańskie takie jak : Majowie Inkowie Aztekowie Stworzyli oni wysoko rozwinięte cywilizacje, które mogły pochwalić się wieloma osiągnięciami.

3 MAJOWIE

4 Majowie należeli do plemion indiańskich (mówiących językami należących do rodziny maja), które zamieszkiwały południowo - wschodnią część Meksyku (stan Chiapas i półwysep Jukatan), a także Belize, Gwatemalę i zachodni Honduras.

5 -początki cywilizacji Majów sięgają okresu preklasycznego późnego (tj. 400 p.n.e n.e.). -typowym dla okresu wczesnoklasycznego ( n. e.) zjawiskiem było budowanie miast (m. in. Uaxactún i Tikal), które spełniały funkcje administracyjno - sakralne. Charakteryzowały się one monumentalnymi zespołami architektonicznymi. -kolejny okres (średnioklasyczny, lata ) to czasy lokalnych kryzysów politycznych. -w okresie późnoklasycznym ( ) rozwojowi uległy regionalne style w architekturze i sztuce, a cywilizacja Majów osiągnęła szczytowy punkt rozwoju. Dopiero pod koniec tego okresu w centralnym rejonie zajmowanym przez Majów załamaniu uległ rozwój cywilizacyjny połączonym z procesem opustoszenia miast. -W X wieku, a więc w okresie poklasycznym, ze środkowego Meksyku przybyli najeźdźcy Toltekowie, a pod silnym wpływem ich kultury znalazła się północna część Jukatanu.

6 Najważniejszym miastem było Chichén Itzá, które około roku 1200 utraciło znaczenie na rzecz Mayapán. Upadek tego miasta zakończył pełen dekadencji i tarć politycznych pomiędzy skłóconymi rodami arystokratycznymi (stały one na czele licznych i dość niewielkich państewek) Okres poklasyczny średni ( ). Okres poklasyczny późny zakończony został hiszpańskim podbojem w szesnastym stuleciu. Ostatnie wolne państwo/miasto Majów, zostało podbite dopiero w roku Świątynia Kukulkana w Chichen itza

7

8 Słońce znika za horyzontem i oświetla 9 stopni piramidy

9 Wiosenna Równonoc (Chichén Itzá)

10 OSIĄGNIECIA MAJÓW

11 SYSTEM ZAPISU LICZB Bardzo oryginalny system zapisywania liczb stworzyło indiańskie plemię Majów. Jako jedni z pierwszych wynaleźli zero (ok. 500 r. n.e. - a więc później niż Sumerowie, lecz wcześniej od Hindusów). Zero zaznaczane było rysunkiem przypominającym skorupkę ślimaka lub - jak inni twierdzą - półotwarte oko. Liczby zapisywano w postaci kombinacji kropek i kresek. Odpowiednio pogrupowane stanowiły (wraz z zerem) podstawowy zestaw,,cyfr od 0 do 19. Tabela z podstawowymi znakami Majów dla liczb:

12 KALENDARZ U Majów rok liczył początkowo 360 dni i był podzielony na 18 miesięcy liczących po 20 dni. Dla uzgodnienia długości roku z okresem powtarzania się pór roku rozbudowano go o 5 dni dodatkowych, tzw. dni bez nazwy, które uważano za pechowe. W dnie te nie załatwiano żadnych transakcji handlowych, nie odbywały się posiedzenia sądów, powstrzymywano się nawet od robienia porządków domowych.

13 ASTRONOMIA : Majowie wiele wysiłku poświęcali obserwacjom astronomicznym, których dokonywali ze szczytów swych świątyń-piramid. Obserwacje te opisywane były później w tzw. kodeksach (pośród których ledwie kilka dotrwało do naszych czasów) oraz ryte na stellach (obeliskach). Dla dokładnego określenia początku rachuby czasu należałoby przeprowadzić obliczenia dat, pewnych charakterystycznych położeń planet wśród gwiazd, wyrzeźbionych na niektórych pomnikach. Schody prowadzą w górę do obserwatorium Majów wieży "El Caracol" (ślimak) w Chichen Itza na Jukatanie w Meksyku.

14 HOROSKOP MAJÓW Majowie uznawali, że każdy miesiąc ma w opiece inne bóstwa oraz przypisany im materiał. Stąd też horoskop Majów zwany jest też Kręgiem Osiemnastu Klejnotów. Turkus Topaz Onyks Jadeit Diament Karneol Rubin Lazuryt Szafir Opal Agat Akwamaryn Chalcedon Koral Selenit Ametyst Szmaragd Malachit

15 AZTEKOWIE

16 Aztekowie przybyli w XIII wieku z północy i osiedli w Dolinie Meksyku. Zwani też byli Mexica (tzn. 'mieszkańcy miasta México') lub Tenochca [tzn. 'mieszkańcy miasta Tenochtitlán'].. Aztekowie twierdzili, że ich praojczyzną jest mityczna kraina Aztlán (stąd nazwa Aztekowie). Strona z Kodeksu Cozcatzin przedstawiająca Aztlán

17 W początkach XIV wieku założyli miasto México - Tenochtitlán i z czasem własny organizm polityczny. Początkowo było to miasto - państwo, zależne od sąsiadów(tepaneków z Azcapotzalco). W 1428 roku uzyskało ono samodzielność. W piętnastym wieku zawarli tzw. Trójprzymierze (z Texcoco i Tlacopán). W latach Aztekowie rozpoczęli ekspansję terytorialną. W wyniku podbojów powstało tzw. imperium azteckie. Składało się ono z trzech głównych miast - państw, które wchodziły w skład federacji. Każde z tych państw miało swego władcę. Tenochtitlan - stolica państwa Azteków, założona około 1325 roku na brzegu jeziora Texcoco. Zbudowano w niej sieć kanałów i groble łączące miasto ze stałym lądem.

18 Pod koniec XV w. imperium obejmowało cały środkowy, południowy i wschodni Meksyk. W skład tego imperium wchodziło przeszło 500 miast - państw. Były one zróżnicowane zarówno pod względem etnicznym, jak i językowym i kulturalnym. Mieszkańcy tych kraików musieli płacić daniny na rzecz Trójprzymierza. Gospodarka Azteków opierała się na rolnictwie oraz na wymianie handlowej. Wszystkie te państewka oprócz sił wojskowych, unifikowała warstwa arystokracji, która była ponadetniczna. Łączyły ją więzy powinowactwa i pokrewieństwa.

19 Językiem urzędowym i dyplomatycznym stał się język nahuatl, którym mówili Aztekowie, a także część podbitych ludów. Aztekowie czcili ponad 2 tysiące bóstw, jednak głównym bogiem pozostawał Huitzilopochtli (Południowy Koliber) i Tlaloc (bóg deszczu). Huitzilopochtli Bóg opiekun Azteków Tlaloc Bóg deszczu i pioruna

20 Na początku XVI wieku Mexica zdominowali swoich sprzymierzeńców i nasilili procesy unifikacyjne. Faktycznym jedynowładcą imperium stał się Motecuhzoma Xocoyotzin (władca Tenochtitlán). W pierwszej połowie do państwa Azteków dotarli Hiszpanie. Po ich stronie walczyło kilka plemion. Hiszpanie wykorzystali brak jedności w państwie i w latach przejeli władzę nad imperium. Na ich czele stał Hernán Cortés. Po wybuchu antyhiszpańskiego powstania, najeźdźcy rozpoczęli ponowne przejmowanie władzy, tym razem na drodze militarnego podboju. Ostatecznie w 1521 roku zdobyli Tenochtitlán, a także pojmali jego władcę - Cuauhtemoca. Jeśli chodzi o osiągnięcia cywilizacyjne Azteków, to słynęli oni bardziej ze sztuki wojennej niż z osiągnięć artystycznych. Niemniej jednak byli utalentowanymi rzeźbiarzami, garncarzami, malarzami i jubilerami. Do naszych czasów zachowały się wspaniałe azteckie kodeksy. Hernan Cortes Motecuhzoma Xocovotzin

21 Aztekowie byli politeistami. Ważne miejsce w ich życiu zajmował kult słońca i gwiazd. Wpływ na kształtowanie się wierzeń azteckich miały również walki prowadzone z innymi plemionami, dlatego istotną rolę odgrywał Bóg wojny, Niektóre z obrzędów ku jego czci charakteryzowały się dużym okrucieństwempolegały ona na składaniu ofiar ludzi często poprzez wyrwanie człowiekowi serca. Aztecka rzeźba węża. Indianie bardzo czcili to zwierzę ponieważ wierzyli że postać pierzastego węża przybierał najwyższy bóg Azteków - QUETZALCOATL

22 IMPERIUM INKÓW

23 Inkowie byli ludem andyjskim, który w okresie prekolumbijskim stworzył rozległe państwo ( zwanetawantinsuyu, czyli "Krajem Czterech Dzielnic") w Ameryce Południowej, ze stolicą w Cuzco. Było to państwo wieloetniczne zbudowane w wyniku licznych podbojów. Jak podaje tradycja, pierwszym królem Inków był Manco Capac. Prawdopodobnie w połowie piętnastego stulecia, za panowania Pacachutiego dokonano licznych podbojów, a państwo Inków zostało podzielone na cztery części:antisuyu, Chinchasuyu, Contisuyu i Calasuyu. Na początku XVI w. imperium inkaskie sięgało od Pasto (obecnie północna Kolumbia) na północy, po rzekę Maule w Chile. Na czele tego państwa stał inka - władca absolutny. Następcą tronu zostawał syn władcy (ale niekoniecznie najstarszy) - decydowali o tym kapłani i arystokratyczne rody z Cuzco. Manco Capac - według mitologii inkaskiej legendarny założyciel królewskiej dynastii Inków

24 Na podbitych terenach Inkowie nie niszczyli zastanych tam tradycyjnych struktur władzy, czy też elit politycznych i społecznych (a oddawali je pod kontrolę własnych funkcjonariuszy). Zakładali tam jedynie swoje garnizony wojskowe, budowali świątynie Słońca i sieć dróg. Pobierali też daniny. Inkowie prowadzili też politykę przesiedleń większych grup ludności (w celach ekonomicznych bądź politycznych). Coricancha świątynia słońca w Cuzco, stolicy Imperium Inków, poświęcona najwyższym bogom inkaskiego Panteonu, miejsce koronacji i pochówku władców Inków od czasów Sinchi rocy do Huavny Capaca, jedno z najważniejszych sanktuariów inkaskich.

25 Podstawę gospodarki w państwie Inków stanowiło rolnictwo. Społeczeństwo w państwie Inków było zhierarchizowane (istniało wiele grup społecznych). Większość ludności stanowili wolni chłopi, którzy zamieszkiwali we wspólnotach plemienno - terytorialnych. Zobowiązani byli oni do uiszczania daniny na rzecz państwa. Ziemia pozostawała częściowo w dyspozycji chłopów (indywidualnie lub kolektywnie), a częściowo w dyspozycji instytucji państwowych. Oprócz rolników istniały też różne grupy społeczne, wyspecjalizowane w wytwarzaniu określonych produktów lub pełniących określone funkcje służebne (np. biegacze sztafety pocztowej). Podstawą gospodarki było rolnictwo (uprawiano głównie kukurydzę, ziemniaki, fasolę i paprykę, a także rośliny bulwiaste, komosę ryżową, dynię i inne). Hodowano też zwierzęta: świnki morskie, alpaki i lamy (lamy hodowano głównie do celów religijnych, ale też jako zwierzęta juczne i źródło wełny, ich mięso spożywano rzadko). W uprawie Inkowie starali się wykorzystywać duże zróżnicowanie środowiska naturalnego.

26 Najważniejszym bóstwem był bóg Viracocha - Najwyższa Istota, stwórca świata, innych bogów, ludzi i zwierząt. Inkowie czcili też Słońce oraz mitycznych przodków. Boską czcią otaczano też władców: za życia i po śmierci. Do największych osiągnięć cywilizacyjnych Inków należą monumentalne kamienne budowle wznoszone z olbrzymich głazów bez użycia zaprawy murarskiej ( do naszych czasów zachowały się ruiny pałaców i twierdzy Sacsahuamán koło Cuzco, a także zespołów architektonicznych m. in. w Machu Picchu, Pisac i w Ollantaytambo). Bóg Viracocha Sacsahuaman kompleks inkaskich kamiennych murów wzniesionych w pobliżu miasta Cuzco, w Peru, na wysokości ponad 3600 m n.p.m

27 Koniec imperium Inków nastąpił w pierwszej połowie XVI wieku. W 1531 roku w państwie Inków pojawili się Hiszpanie z Franciszkiem Pizarro na czele. Wykorzystali oni panujące w państwie Inków napięcia społeczne. Niewielki korpus ekspedycyjny (około 150 osób) dotarł w 1532 roku do obozu wojennego inki i wziął go do niewoli. W roku 1533 Atahualpa trzynasty władca Inków został skazany na śmierć i, mimo przekazania olbrzymiego okupu, zamordowany. W 1533 r. Hiszpanie zajęli stolicę państwa - Cuzco. W 1536 r. Manco Inka wzniecił antyhiszpańskie powstanie, jednak powstanie załamało się i Hiszpanie odnieśli zwycięstwo. Manco Inka schronił się w Vilcabambie, którą Hiszpanie zdobyli dopiero w 1572 r. Ostatni władca Inków - Tupac Amaru zginął z ich ręki. Francisco Pizarro- hiszpański konkwistador, który podbił imperium Inków, a także założył miasto Lima, współczesną stolicę Peru. Tupac Amaru - ostatni, dziewiętnasty król i przywódca Inków.

28 PODSUMOWANIE :

29 MAJOWIE - uprawiali kukurydzę -użyźniali glebę za pomocą popiołu -wypalali lasy na cele rolnicze -posługiwali się własnym pismem hieroglificznym -pozostawili po sobie wiele dzieł z zakresu matematyki, religii i astronomii -obserwowali ruchy gwiazd -ustalili długość roku słonecznego -stworzyli swój własny system liczenia, wprowadzili do niego liczbę zero -tworzyli wspaniałe budowle zachwycające architekturą -stworzyli wiele dzieł malarskich

30 AZTEKOWIE -stawiali ogromne budynki na wyspach -łączyli wyspy za pomocą grobli -utworzyli rozbudowaną sieć kanałów -stawiali potężne piramidy i świątynie -zbudowali potężne imperium -podbili wiele ziem -zajmowali się rolnictwem -uprawiali ziemię za pomocą motyk - w domach hodowali ptactwo -zajmowali się rzemiosłem -stworzyli własne pismo hieroglificzne -stworzyli, opierający się na roku słonecznym, kalendarz -opracowali także własny system liczenia

31 INKOWIE -stawiali ogromne budowle w górach -podbili wiele sąsiednich plemion -zajmowali się rolnictwem -nawadniali pola -stosowali nawozy -na stokach gór zakładali uprawne tarasy -hodowali zwierzęta domowe -wprowadzili w swoim państwie własny kalendarz -prowadzili częste obserwacje astronomiczne -posiadali ogromny talent w dziedzinie budownictwa - w wysokich górach zbudowali ogromną sieć dróg -utworzyli sprawną komunikacje pocztową -posiadali dużą wiedzę medyczną - wprowadzili własne prawo -wprowadzili system pisania i liczenia polegający na wiązaniu sznurków

32 Prezentacje wykonał : Piotr Strzała Bibliografia: inkowie_majowie_aztekowie.html -Grafika Google zacyjne_majow_aztekow_i_inkow_.html -Podręcznik,,Śladami Przeszłości 2 Stanisław Roszak

Inkowie to plemię zamieszkujące południowozachodnią częśd Ameryki Południowej, które prawdopodobnie w połowie XII w. stworzyło doskonale

Inkowie to plemię zamieszkujące południowozachodnią częśd Ameryki Południowej, które prawdopodobnie w połowie XII w. stworzyło doskonale Inkowie to plemię zamieszkujące południowozachodnią częśd Ameryki Południowej, które prawdopodobnie w połowie XII w. stworzyło doskonale zorganizowane paostwo o nazwie Tawantinsuyu (paostwo pszczół). Dzięki

Bardziej szczegółowo

Matematyka Majów, Azteków, Inków. Kowalska Wioleta, Latoch Weronika, Łubniewska Julia

Matematyka Majów, Azteków, Inków. Kowalska Wioleta, Latoch Weronika, Łubniewska Julia Matematyka Majów, Azteków, Inków Kowalska Wioleta, Latoch Weronika, Łubniewska Julia MAJOWIE Kim byli Majowie? Indiańskie plemię Majów zamieszkiwało południowo-wschodnią część Meksyku, Gwatemalę, Belize

Bardziej szczegółowo

Ekspansja kolonialna

Ekspansja kolonialna Ekspansja kolonialna 1. Początki kolonizacji Nowego Świata Celem podróży prócz bogactw była też chęć kolonizacji Podróżnicy płynęli z myślą o pozostaniu na nowych terenach Zakładano kolonie, a Indian traktowano

Bardziej szczegółowo

Jedną z najciekawszych i najbardziej tajemniczych kultur kontynentu amerykańskiego jest właśnie kultura Majów. Prawdopodobnie była to też kultura

Jedną z najciekawszych i najbardziej tajemniczych kultur kontynentu amerykańskiego jest właśnie kultura Majów. Prawdopodobnie była to też kultura Jedną z najciekawszych i najbardziej tajemniczych kultur kontynentu amerykańskiego jest właśnie kultura Majów. Prawdopodobnie była to też kultura najsilniej rozwinięta na tym obszarze. Majowie to grupa

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA (około 20 min)

MATEMATYKA (około 20 min) CZĘŚĆ II MATEMATYKA (około 20 min) 1. Milion sekund, to mniej więcej: A) 3 dni B) 2 tygodnie C) 3 miesiące D) 2 lata 2. W pewnym trójkącie średni kąt jest dwa razy większy od najmniejszego, a największy

Bardziej szczegółowo

1. Cywilizacje prekolumbijskie w Ameryce

1. Cywilizacje prekolumbijskie w Ameryce 1. Cywilizacje prekolumbijskie w Ameryce 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości Uczeń: - wymienia cywilizacje prekolumbijskie: Aztekowie, Majowie, Inkowie, - wymienia konkwistadorów biorących udział w podboju

Bardziej szczegółowo

Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2012 r.

Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2012 r. Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2012 r. eduglob.zrodla.org/peru/ Wiele gatunków ziemniaków na stoisku na rynku w mieście

Bardziej szczegółowo

INDIANIE AJMARA. 1. Kolejny lud, który poznajemy w Świecie Misyjnym, to Indianie Ajmara. Żeby ich poznać, musimy udać się do Ameryki Południowej.

INDIANIE AJMARA. 1. Kolejny lud, który poznajemy w Świecie Misyjnym, to Indianie Ajmara. Żeby ich poznać, musimy udać się do Ameryki Południowej. INDIANIE AJMARA 1. Kolejny lud, który poznajemy w Świecie Misyjnym, to Indianie Ajmara. Żeby ich poznać, musimy udać się do Ameryki ołudniowej. 2. Znajdźcie na mapie trzy kraje: Boliwię, Chile i eru. To

Bardziej szczegółowo

czyli Prekolumbijskie Cywilizacje Andów

czyli Prekolumbijskie Cywilizacje Andów Spotkanie Dwóch Kultur cz.2 Spotkanie Dwóch Kultur cz.2 czyli Prekolumbijskie Cywilizacje Andów Kultury przedinkaskie Przed powstaniem Imperium Inków, w strefie andyjskiej dominowały następujące kultury:

Bardziej szczegółowo

Podróż do kraju Inków - PERU

Podróż do kraju Inków - PERU Podróż do kraju Inków - PERU Terminy: od 08.11.2015 - do 18.11.2015 16980 PLN/os Ramowy program: 1 dzień WARSZAWA - PARYŻ - LIMA Spotkanie z pilotem i odprawa biletowo bagażowa na lotnisku Okęcie w Warszawie;

Bardziej szczegółowo

Starozytny Egipt. Autorki: Dominika Stróżyńska i Paulina Ratajczak

Starozytny Egipt. Autorki: Dominika Stróżyńska i Paulina Ratajczak Starozytny Egipt Autorki: Dominika Stróżyńska i Paulina Ratajczak Mapa StaroŜytnego Egiptu Pismo Egipskie Fragment tekstów Piramid w komorze grobowej piramidy Unisa w Sakkarze. ALFABET HIEROGLOFICZNY Cywilizacja

Bardziej szczegółowo

Kultura i zabytki Perú

Kultura i zabytki Perú Kultura i zabytki Perú Perú Perú to państwo w Ameryce Południowej, położone nad Oceanem Spokojnym, składające się z trzech malowniczych krain geograficznych - wybrzeża, łańcuchów And i Montany, w peruwiańskich

Bardziej szczegółowo

Jak liczono dawniej?

Jak liczono dawniej? Jak liczono dawniej? Kinga Lużyńska 2a Strona 0 Praca długoterminowa z matematyki System karbowy Ludzie gdy jeszcze prowadzili koczowniczy tryb życia czyli jedli to co znaleźli bądź upolowali, nie musieli

Bardziej szczegółowo

Wizyta w Tyńcu w marcu 2011 r. (na zdjęciu o. Giovanni Salerno MSP, o. Opat Bernard Sawicki OSB, o. Andrzej Haase OSB)

Wizyta w Tyńcu w marcu 2011 r. (na zdjęciu o. Giovanni Salerno MSP, o. Opat Bernard Sawicki OSB, o. Andrzej Haase OSB) Mnisi tynieccy w Cuzco Z różnych powodów ludzie jeżdżą po świecie. Jedni szukają nowych wrażeń, inni pragną pochwalić się przed znajomymi, że widzieli wyjątkowe miejsca, jeszcze inni spełniają swoje marzenia.

Bardziej szczegółowo

zboża? 9. Jak nazywamy tryb życia, gdy ludzie znali już rolnictwo? Maratonem? Maratonem? świątynia Artemidy? świątynia Artemidy?

zboża? 9. Jak nazywamy tryb życia, gdy ludzie znali już rolnictwo? Maratonem? Maratonem? świątynia Artemidy? świątynia Artemidy? K1 - A 1. Rok upadku Związku Radzieckiego? 2. Co się stało w 1789r.? 3. Która epoka zaczęła się w 1492 r.? 4. Rok chrztu Mieszka I i Polski 5. Co się wydarzyło w roku 1370? 6. Jakie wydarzenie zakończyło

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim

Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Celem przedmiotowego systemu oceniania jest: notowanie postępów i osiągnięć ucznia, wspomaganie procesu

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA KLASY II W ROKU SZKOLNYM 2016/2017

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA KLASY II W ROKU SZKOLNYM 2016/2017 SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA KLASY II W ROKU SZKOLNYM 2016/2017 Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca wymienić charakterystyczne Afryki.

Bardziej szczegółowo

Cykl Metona. Liceum Klasy I III Doświadczenie konkursowe nr 1

Cykl Metona. Liceum Klasy I III Doświadczenie konkursowe nr 1 Liceum Klasy I III Doświadczenie konkursowe nr 1 Rok 2017 1. Wstęp teoretyczny Od czasów prehistorycznych życie człowieka regulują trzy regularnie powtarzające się cykle astronomiczne. Pierwszy z nich

Bardziej szczegółowo

Starożytna Grecja. Agnieszka Wojewoda

Starożytna Grecja. Agnieszka Wojewoda Starożytna Grecja Agnieszka Wojewoda Spis treści Położenie Grecji O Grecji słów kilka Starożytna Grecja Bogowie i boginie Grecji Grecki teatr Igrzyska olimpijskie Agora Sztuka grecka Podsumowanie Położenie

Bardziej szczegółowo

1. Arabia przed Mahometem

1. Arabia przed Mahometem Świat islamu 1. Arabia przed Mahometem 2. Pojawienie się islamu Członkowie licznych plemion arabskich byli politeistami; ważną rolę odgrywała pielgrzymka do Mekki (tutaj tzw. Czarny Kamień w świątyni Al-Kaaba)

Bardziej szczegółowo

Słowianie to lud indoeuropejski, który pojawił się w Europie na przełomie V/VI w. Przybyli oni z dawnych aryjskich terenów w Azji, aby szukać

Słowianie to lud indoeuropejski, który pojawił się w Europie na przełomie V/VI w. Przybyli oni z dawnych aryjskich terenów w Azji, aby szukać Kim byli Słowianie? Słowianie to lud indoeuropejski, który pojawił się w Europie na przełomie V/VI w. Przybyli oni z dawnych aryjskich terenów w Azji, aby szukać schronienia i przyjaźniejszej przyrody.

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Joanna Wieczorek

Opracowała: Joanna Wieczorek I. Starożytny Egipt odczytuje informacje ze źródła kartograficznego (zaznacza na mapie Egipt Góry, Egipt Dolny, Morze Śródziemne, Morze Czerwone, Pustynię Libijską i deltę Nilu) analizuje źródło kartograficzne

Bardziej szczegółowo

INDIAŃSKIE WIERZENIA, MIEJSCA MOCY, UZDRAWIAJĄCE ZIOŁA AMAZOŃSKIE

INDIAŃSKIE WIERZENIA, MIEJSCA MOCY, UZDRAWIAJĄCE ZIOŁA AMAZOŃSKIE Leszek Matela PIECZĘĆ WIRAKOCZY I TAJEMNICE INKÓW INDIAŃSKIE WIERZENIA, MIEJSCA MOCY, UZDRAWIAJĄCE ZIOŁA AMAZOŃSKIE COPYRIGHT 2012, LESZEK MATELA, BIAŁYSTOK e-mail: leszek@euro-net.pl http: //www.euro-net.pl/~leszek

Bardziej szczegółowo

Peru - Machu Picchu, czyli w poszukiwaniu zaginionego miasta

Peru - Machu Picchu, czyli w poszukiwaniu zaginionego miasta Peru - Machu Picchu, czyli w poszukiwaniu zaginionego miasta Opis Cena od: 8200 PLN Liczba dni: 9 dni Kraj: Peru Poczujmy energię tego tajemniczego miejsca na własnej skórze. Odwiedzimy też jezioro Titicaca,

Bardziej szczegółowo

1. Pochodzenie Słowian

1. Pochodzenie Słowian Słowianie i Węgrzy 1. Pochodzenie Słowian Do V w. zamieszkiwali tereny między Karpatami, Prypecią a Dnieprem W V wieku początek ekspansji osadniczej Początkowo zajmowali tylko tereny opuszczone przez barbarzyńców,

Bardziej szczegółowo

Od autora... 9. Mezopotamia kolebka cywilizacji... 19 Fenicjanie àcznicy mi dzy Bliskim Wschodem a Êwiatem Êródziemnomorskim... 21 Egipt...

Od autora... 9. Mezopotamia kolebka cywilizacji... 19 Fenicjanie àcznicy mi dzy Bliskim Wschodem a Êwiatem Êródziemnomorskim... 21 Egipt... Spis treêci Od autora... 9 Wprowadzenie Poj cie cywilizacji klasycznej... 11 èród a poznania cywilizacji klasycznej... 11 Ramy czasowe cywilizacji klasycznej... 14 Âwiat Êródziemnomorski... 15 I. Kr gi

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 I PLANETA ZIEMIA. ZIEMIA JAKO CZĘŚĆ WSZECHŚWIATA 1. Pierwotne wyobrażenia o kształcie Ziemi i ich ewolucja 11 2. Wszechświat. Układ Słoneczny 12 3. Ruch obrotowy Ziemi i jego konsekwencje

Bardziej szczegółowo

Temat: Persowie i ich Imperium

Temat: Persowie i ich Imperium Temat: Persowie i ich Imperium 1. Początki państwa Plemiona perskie przybyły na terytorium dzisiejszego Iranu z Azji Środkowej około roku 1000 p.n.e.; Persowie byli wtedy nomadami, a ich atutem militarnym

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze.

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. Rozdział I. Początek wieków średnich GRUPA A 0 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. 400 500 600 700 800 2. Uzupełnij poniższe zdania. a) Słowianie zasiedlili

Bardziej szczegółowo

Projekt ROZWÓJ PRZEZ KOMPETENCJE jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt ROZWÓJ PRZEZ KOMPETENCJE jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt ROZWÓJ PRZEZ KOMPETENCJE jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007-2013 CZŁOWIEK NAJLEPSZA INWESTYCJA

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. I. Wprowadzenie do historii. II. Początki cywilizacji. Od autorów... 8

Spis treêci. I. Wprowadzenie do historii. II. Początki cywilizacji. Od autorów... 8 Od autorów....................................... 8 I. Wprowadzenie do historii 1. Dzieje historia historiografia...................... 12 Czym jest historia?............................... 12 Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Życie w starożytnych Chinach

Życie w starożytnych Chinach STAROŻYTNE CHINY Życie w starożytnych Chinach Ośrodek budowy państwowości chińskiej znajdował się w dolinie rzeki Huang-ho ( chiń. Żółta Rzeka). Pierwsze państwa powstały tam około połowy II tysiąclecia

Bardziej szczegółowo

Peru i Boliwia. Listopad 2016r.

Peru i Boliwia. Listopad 2016r. Peru i Boliwia Listopad 2016r. Wylot: Warszawa Amsterdam, Amsterdam-Lima Dzień 1 - przylot i zakwaterowanie w hotelu Dzień 2. (Trasa ok. 400 km) - przejazd autostradą Panamericana Południowa do Nazca.

Bardziej szczegółowo

Geografia Bliżej geografii Część 3 Przedmiotowy system oceniania. Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca

Geografia Bliżej geografii Część 3 Przedmiotowy system oceniania. Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu ognia Islandia podstawowe jednostki Europy; wymienić podstawowe

Bardziej szczegółowo

HISTORIA KLASA I GIMNAZJUM SZKOŁY BENEDYKTA

HISTORIA KLASA I GIMNAZJUM SZKOŁY BENEDYKTA 2016-09-01 HISTORIA KLASA I GIMNAZJUM SZKOŁY BENEDYKTA Cele kształcenia wymagania ogólne I. Chronologia historyczna. Uczeń sytuuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w czasie oraz porządkuje je

Bardziej szczegółowo

GWATEMALA HONDURAS - MEKSYK

GWATEMALA HONDURAS - MEKSYK GWATEMALA HONDURAS - MEKSYK Trasa WARSZAWA/PARYŻ/MEXICO-CITY - GWATEMALA CITY - ANTIGUA DE GWATEMALA - CHICHICASTENANGO - FLORES (Park Narodowy Tikal) - COPAN - CANCUN - PARYŻ/WARSZAWA Opis kraju / atrakcji

Bardziej szczegółowo

Patryk D. Garkowski. Repetytorium z historii ogólnej

Patryk D. Garkowski. Repetytorium z historii ogólnej Patryk D. Garkowski Repetytorium z historii ogólnej R e p e t y t o r i u m z h i s t o r i i o g ó l n e j 3 Copyright by Patryk Daniel Garkowski & e-bookowo 2010 ISBN 978-83-62480-21-0 Wydawca: Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH

SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH TEMAT: Mezopotamia najstarsza cywilizacja świata CELE ZAJĘĆ: Uczeń potrafi określić warunki geograficzne Mezopotamii oraz rozumie ich wpływ na życie i zajęcia ludności.

Bardziej szczegółowo

Peru i Boliwia W krainie czcicieli Słońca i Księżyca

Peru i Boliwia W krainie czcicieli Słońca i Księżyca Dane kontaktowe klub@laurazja.pl +48 513 933 413 Peru i Boliwia W krainie czcicieli Słońca i Księżyca Trasa Lima Pisco Wyspy Ballestas Nazca Arequipa kanion Colca Puno jezioro Titicaca La Paz Potosi Uyuni

Bardziej szczegółowo

WPŁYW RELIGII I KULTURY NA ROZWÓJ WSPÓŁCZESNYCH PAŃSTW

WPŁYW RELIGII I KULTURY NA ROZWÓJ WSPÓŁCZESNYCH PAŃSTW ĆWICZENIA IV WPŁYW RELIGII I KULTURY NA ROZWÓJ WSPÓŁCZESNYCH PAŃSTW POJĘCIE RELIGII I KULTURY RELIGIA to zespół wierzeń dotyczących ludzkości i człowieka, związanych z nim zagadnień oraz form organizacji

Bardziej szczegółowo

Po odrodzeniu w II RP panowała niezwykle trudna sytuacja gospodarcza. I wojna światowa i walki o granice przyniosły ogromne zniszczenia w kraju.

Po odrodzeniu w II RP panowała niezwykle trudna sytuacja gospodarcza. I wojna światowa i walki o granice przyniosły ogromne zniszczenia w kraju. Po odrodzeniu w II RP panowała niezwykle trudna sytuacja gospodarcza. I wojna światowa i walki o granice przyniosły ogromne zniszczenia w kraju. Ponadto poziom rozwoju w Polsce nie był równy. W zaborze

Bardziej szczegółowo

Wola Prestige WolaPrestige.indd 1 03/09/2010 13:27:10

Wola Prestige WolaPrestige.indd 1 03/09/2010 13:27:10 Wola Prestige WolaPrestige.indd 1 03/09/2010 13:27:10 LOKALIZACJA Jednym z największych atutów inwestycji jest lokalizacja. Z osiedla do ścisłego centrum miasta można dojechać samochodem zaledwie w ciągu

Bardziej szczegółowo

Hinduizm uznaje, że każda wiara, która prowadzi do Boga, jest dobra.

Hinduizm uznaje, że każda wiara, która prowadzi do Boga, jest dobra. HINDUIZM Hinduizm jest religią monoteistyczną polegającą na tym, że cześć oddaje się jednemu bogu, który przejawia się pod postaciami wcieleń i żeńskiej energii. Hinduizm uznaje, że każda wiara, która

Bardziej szczegółowo

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat tygodniowy Temat dnia Mikołaj Kopernik. Mikołaj Kopernik.

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat tygodniowy Temat dnia Mikołaj Kopernik. Mikołaj Kopernik. SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat Znani Polacy. Znani Polacy. tygodniowy Temat dnia Mikołaj Kopernik. Mikołaj Kopernik. Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Krzywa wieża w Pizie Wielki Sfinks w Gizie

Krzywa wieża w Pizie Wielki Sfinks w Gizie Krzywa wieża w Pizie to jedna z najbardziej znanych budowli świata. Krzywa Wieża w istocie jest kampanilą, czyli dzwonnicą przykatedralną, częścią zespołu złożonego z katedry, dzwonnicy, baptysterium i

Bardziej szczegółowo

Najludniejsza - Andaluzja (Andalucía) 2015-06-11 13:07:40

Najludniejsza - Andaluzja (Andalucía) 2015-06-11 13:07:40 Najludniejsza - Andaluzja (Andalucía) 2015-06-11 13:07:40 2 Położona w południowej Hiszpanii Andaluzja jest najludniejszą i drugą pod względem wielkości wspólnotą autonomiczną. Region przez ponad tysiąc

Bardziej szczegółowo

BERAT MIASTO TYSIĄCA OKIEN

BERAT MIASTO TYSIĄCA OKIEN BERAT MIASTO TYSIĄCA OKIEN BERAT (alb. Berati) -jedno zwiększych miast ok. 60 tys. mieszkańców, położone w środkowej Albanii, nad rzeką Osum. Drugie, obok Gijokastry, albańskie miasto-muzeum, zwane -ze

Bardziej szczegółowo

1)Poznajemy starożytny Egipt

1)Poznajemy starożytny Egipt 1)Poznajemy starożytny Egipt a)1. Cele lekcji Cel ogólny: Poznanie starożytnego Egiptu. i)a) Wiadomości Uczeń wie, jak wyglądało życie w starożytnym Egipcie. ii)b) Umiejętności Uczeń potrafi wyjaśnić pojęcia:

Bardziej szczegółowo

Program Incentive Travel

Program Incentive Travel Program Incentive Travel Rum, cygaro i Wyspa Kobiet CUBA & MEKSYK AGENDA WYJAZDU: DZIEŃ 1 WARSZAWA PARYŻ - HAVANA 05:05 Spotkanie uczestników na lotnisku w Warszawie 07:05 Wylot do Paryża 13:45 Wylot z

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji: Europejczycy wobec innych cywilizacji w epoce nowożytnej

Scenariusz lekcji: Europejczycy wobec innych cywilizacji w epoce nowożytnej Scenariusz lekcji: Europejczycy wobec innych cywilizacji w epoce nowożytnej Etap edukacyjny: klasa pierwsza liceum ogólnokształcącego-poziom podstawowy Przedmiot na którym realizowany jest scenariusz:

Bardziej szczegółowo

REGIONY NORWEGII - ZADANIA LANDSDELER I NORGE - OPPGAVER

REGIONY NORWEGII - ZADANIA LANDSDELER I NORGE - OPPGAVER REGIONY NORWEGII - ZADANIA LANDSDELER I NORGE - OPPGAVER ZADANIE 1. Podpisz regiony Norwegii na mapie: ZADANIE 2. Spójrz na mapę w tekście i odpowiedz na pytania dotyczące okręgów Norwegii 1. Ile jest

Bardziej szczegółowo

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Trzebnica Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków pod redakcją Leszka Wiatrowskiego Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Spis treści Przedmowa (Henryk Jacukowicz) 5 Wstęp (Jerzy Kos, Leszek

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum

Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum Kryteria oceniania historia kl. I Ocena dopuszczająca. Poziom wymagań konieczny. - zna pojęcia źródło historyczne, era, zlokalizuje na

Bardziej szczegółowo

Peru Odcinek 4. Historia.

Peru Odcinek 4. Historia. Peru 15.09-7.10.2006. Odcinek 4. Historia. Dzieje tego andyjskiego kraju sięgają zamierzchłych czasów, kiedy lądy obu Ameryk zamieszkiwali Indianie. W okresie nowożytnym piękną kartę historii zapisują

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN DIAGNOZUJĄCY KLAS PIĄTYCH

SPRAWDZIAN DIAGNOZUJĄCY KLAS PIĄTYCH KOD UCZNIA SPRAWDZIAN DIAGNOZUJĄCY KLAS PIĄTYCH CZĘŚĆ PRZYRODNICZA Instrukcja dla ucznia. Na tej stronie wpisz swój kod, nie wpisuj nazwiska, imienia ani klasy.. Czytaj uważnie wszystkie teksty i zadania..

Bardziej szczegółowo

Ikonografia boisk do gry w piłkę w Caracol

Ikonografia boisk do gry w piłkę w Caracol Ikonografia kultur Ameryki prekolumbijskiej 23 stycznia 2014 http://www.pborycki.pl/pdf/caracol.pdf Plan prezentacji 1 Caracol Położenie i historia stanowiska Boisko A i Boisko B 2 Mezoamerykańska gra

Bardziej szczegółowo

MEKSYK ŚLADAMI CYWILIZACJI PREKOLUMBIJSKICH

MEKSYK ŚLADAMI CYWILIZACJI PREKOLUMBIJSKICH MEKSYK ŚLADAMI CYWILIZACJI PREKOLUMBIJSKICH Meksyk pozostaje wielokulturowym, pełnym kontrastów krajem przyciągającym podróżników z całego świata. U początków jego dziejów znajduje się prekolumbijska cywilizacja

Bardziej szczegółowo

Peru 15.09-7.10.2006. Odcinek 5. Inkaskie drogi i Machu Picchu

Peru 15.09-7.10.2006. Odcinek 5. Inkaskie drogi i Machu Picchu Peru 15.09-7.10.2006. Odcinek 5. Inkaskie drogi i Machu Picchu Inkowie wybudowali około 40 tys. km dróg, z których do dzisiaj funkcjonuje połowa. Wiele z nich zniszczyli Hiszpanie swoimi wozami. Inkowie

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu

Bardziej szczegółowo

Rzeźba na mapach. m n.p.m

Rzeźba na mapach. m n.p.m Rzeźba na mapach Rzeźbę terenu przedstawia się obecnie najczęściej za pomocą poziomic. Poziomice (izohipsy) są to linie na mapie łączące punkty o jednakowej wysokości. Mapa poziomicowa (hipsometryczna)

Bardziej szczegółowo

SP Klasa VI, temat 2

SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 zagiąć NAUKOWCY SP Klasa VI, temat

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania

Przedmiotowy system oceniania 1 Przedmiotowy system oceniania 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu ognia Islandia wskazać na mapie

Bardziej szczegółowo

Liczby babilońskie są kombinacją trzech znaków;

Liczby babilońskie są kombinacją trzech znaków; Cyfry różnych narodów i epok 1 Człowiek potrafił liczyć już w epoce pierwotnej. Liczba 55 jest pierwsza liczbą, której zapis zachował się do tego czasu. W 1937 r. znaleziono w Czechach kość wilka, pochodzącą

Bardziej szczegółowo

ekonomicznym. Urbanizacja oznacza także przestrzenny rozwój miast oraz zmianę stylu życia w mieście.

ekonomicznym. Urbanizacja oznacza także przestrzenny rozwój miast oraz zmianę stylu życia w mieście. proces koncentracji ludności w punktach przestrzeni geograficznej, głównie na obszarach miejskich, określający także wzrost liczby ludności miejskiej i jej udziału w liczbie ludności danego obszaru, dzięki

Bardziej szczegółowo

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO Język angielski jest językiem międzynarodowym. Posługują się nim ludzie na całym świecie. Ty jesteś jedną z tych osób. Warto więc dowiedzieć się w jakich państwach mówi się po

Bardziej szczegółowo

Program Motywacyjny. MEKSYK Śladami Majów

Program Motywacyjny. MEKSYK Śladami Majów Program Motywacyjny MEKSYK Śladami Majów Meksyk wyjazd motywacyjny do Meksyku kultura Majów Cancun Chichen Itza miasta Majów Merida Jukatan Uxmal Jaskinie Loltun rejs po lagunie Campeche Riwiera Maya MEKSYK

Bardziej szczegółowo

Zapiski z podróży po Jukatanie

Zapiski z podróży po Jukatanie Anna Wiśnicka Zapiski z podróży po Jukatanie Zapiski z podróży to rzecz niezwykle uciążliwa, szczególnie, jeśli ma być opublikowana. Każe bowiem skracać relację, pomijać niektóre fakty, zdarzenia mniej

Bardziej szczegółowo

II tyś., lat p.n.e Dorowie przybywają na Peloponez 4 wsie nad rzeką Eurotas: Kynosoura, Mesoa, Pitana, Limnaj. podbili Lakonię

II tyś., lat p.n.e Dorowie przybywają na Peloponez 4 wsie nad rzeką Eurotas: Kynosoura, Mesoa, Pitana, Limnaj. podbili Lakonię Temat: Sparta 1. Początki Sparty II tyś., lat p.n.e Dorowie przybywają na Peloponez Początek państwu spartańskiemu dały 4 wsie nad rzeką Eurotas: Kynosoura, Mesoa, Pitana, Limnaj. Z czasem Spartanie podbili

Bardziej szczegółowo

Meksyk między tequilą a winem Baja California Tequila Mexico City Półwysep Jukatan. 7-20 lutego 2012

Meksyk między tequilą a winem Baja California Tequila Mexico City Półwysep Jukatan. 7-20 lutego 2012 Meksyk między tequilą a winem Baja California Tequila Mexico City Półwysep Jukatan 7-20 lutego 2012 Meksyk kraj tyleż pasjonujący co tajemniczy. Pełen nadal odkrywanych pamiątek po prekolumbijskich kulturach

Bardziej szczegółowo

Polskę wyposażenie Polskich obserwatoriów astronomicznych było więcej niż ubogie. Największą w Polsce lunetą był dwudziestocentymetrowy w prywatnym

Polskę wyposażenie Polskich obserwatoriów astronomicznych było więcej niż ubogie. Największą w Polsce lunetą był dwudziestocentymetrowy w prywatnym Dobytek naukowy Astronomia w drugiej połowie XIX wieku przeżyła swoiste trudności. Zasadniczą przyczyną zahamowań w badaniach astronomicznych były niesprzyjające warunki polityczne, w którym znalazło się

Bardziej szczegółowo

Najwyższymi górami w Ameryce Południowej są Andy. Ciągną się one wzdłuż północnego i zachodniego wybrzeża kontynentu na długość ok km.

Najwyższymi górami w Ameryce Południowej są Andy. Ciągną się one wzdłuż północnego i zachodniego wybrzeża kontynentu na długość ok km. Góry Ameryki Południowej Najwyższymi górami w Ameryce Południowej są Andy. Ciągną się one wzdłuż północnego i zachodniego wybrzeża kontynentu na długość ok. 9000 km. Góry składają się z kilku równoległych

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 3. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku. 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe.

Sprawdzian nr 3. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku. 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku GRUPA A 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe. Po upadku powstania styczniowego rząd rosyjski nadał Polakom autonomię. Celem działań

Bardziej szczegółowo

1. Socrealizm Cele lekcji Metoda i forma pracy Środki dydaktyczne. 1. a) Wiadomości. 2. b) Umiejętności.

1. Socrealizm Cele lekcji Metoda i forma pracy Środki dydaktyczne. 1. a) Wiadomości. 2. b) Umiejętności. 1. Socrealizm Uczeń powinien: 1. 1. Cele lekcji 1. a) Wiadomości umiejscowić epokę w czasie, przyporządkować dzieła autorom, łączyć prezentowane dzieła z miejscem, w którym się znajdują, przypisać technikę

Bardziej szczegółowo

Nie ma chyba nikogo, kto by nie stawiał sobie pytania o przyszłość swoją, najbliższych, kraju czy świata.

Nie ma chyba nikogo, kto by nie stawiał sobie pytania o przyszłość swoją, najbliższych, kraju czy świata. Nie ma chyba nikogo, kto by nie stawiał sobie pytania o przyszłość swoją, najbliższych, kraju czy świata. Tym bardziej, że ogromna jest dynamika zmian jakich jesteśmy światkami w ostatnich kilkudziesięciu

Bardziej szczegółowo

Bóg a prawda... ustanawiana czy odkrywana?

Bóg a prawda... ustanawiana czy odkrywana? Bóg a prawda... ustanawiana czy odkrywana? W skali od 1 do 10 (gdzie 10 jest najwyższą wartością) określ, w jakim stopniu jesteś zaniepokojony faktem, że większość młodzieży należącej do Kościoła hołduje

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3 Który rysunek przedstawia przekrój jeziora górskiego wykonany wzdłuż odcinka EF?

Zadanie 3 Który rysunek przedstawia przekrój jeziora górskiego wykonany wzdłuż odcinka EF? Informacje do zadań 1. i 2. Na mapie przedstawiono podział Polski na województwa. Zadanie 1 Miasta wojewódzkie oznaczone numerami od 1 do 4 to A. 1-Wrocław, 2-Białystok, 3-Poznań, 4-Kielce. B. 1-Poznań,

Bardziej szczegółowo

Atrakcje turystyczne :46:55

Atrakcje turystyczne :46:55 Atrakcje turystyczne 2016-05-24 20:46:55 2 Nigdzie poza tym regionem nie występuje w Polsce tak dużo gatunków wielkich drapieżników, włącznie z niedźwiedziem, a także największych roślinożerców, na czele

Bardziej szczegółowo

Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III

Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III część pisemna czas trwania części pisemnej egzaminu: 60 minut Zadanie 1 ( 0-2) Uzupełnij zdania podanymi terminami (jest ich więcej): Atlantycki,

Bardziej szczegółowo

Lubisz historię? Znasz Włochy i Rzym? Tak? To spróbuj rozwiązać quiz. Możesz korzystać z pomocy całej rodziny, oraz wujka Google i ciotki Wikipedii,

Lubisz historię? Znasz Włochy i Rzym? Tak? To spróbuj rozwiązać quiz. Możesz korzystać z pomocy całej rodziny, oraz wujka Google i ciotki Wikipedii, QUIZ ROMA AETERNA Lubisz historię? Znasz Włochy i Rzym? Tak? To spróbuj rozwiązać quiz. Możesz korzystać z pomocy całej rodziny, oraz wujka Google i ciotki Wikipedii, jeśli sądzisz, że Ci pomogą :-) Obejrzyj

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA. III etap edukacyjny. 10. Wybrane regiony świata. Relacje: kultura-przyroda-gospodarka. Uczeń:

GEOGRAFIA. III etap edukacyjny. 10. Wybrane regiony świata. Relacje: kultura-przyroda-gospodarka. Uczeń: GEOGRAFIA III etap edukacyjny 10. Wybrane regiony świata. Relacje: kultura-przyroda-gospodarka. Uczeń: 10.3. analizuje wykresy i dane liczbowe dotyczące rozwoju ludnościowego i urbanizacji w Chinach; wyjaśnia

Bardziej szczegółowo

PERU krajem atrakcji przyrodniczych, historycznych i społecznych.

PERU krajem atrakcji przyrodniczych, historycznych i społecznych. Oktawia Kisiel 1A PERU krajem atrakcji przyrodniczych, historycznych i społecznych. Witaj młody Europejczyku. Nazywam się Oktawia Kisiel. Jestem Twoją przewodniczką po niezwykłym i pięknym kraju. Owe państwo

Bardziej szczegółowo

Amsterdam - Wenecja Północy

Amsterdam - Wenecja Północy Amsterdam - Wenecja Północy Opis Cena od: 2000 PLN Liczba dni: 4 dni Kraj: Holandia Tulipany, chodaki, wiatraki i ser to najczęściej podawane symbole Holandii. Holandia mimo, że to niewielki kraj, wciśnięty

Bardziej szczegółowo

Maria Rostworowski Tovar de Diez Canseco, urodzona w Limie peruwiańska historyk polskiego pochodzenia. Źródło: Ministerio de Cultura

Maria Rostworowski Tovar de Diez Canseco, urodzona w Limie peruwiańska historyk polskiego pochodzenia. Źródło: Ministerio de Cultura María Rostworowski Tovar de Diez Canseco Ten wywiad to prawdziwy rarytas. O liniach Nazca i pradawnym bogu w panteonie Ameryki prekolumbijskiej z Marią Rostworowski Diez de Canseco, najwybitniejszą peruwiańską

Bardziej szczegółowo

ZAPRASZAMY NA WYSPĘ TYSIĄCA ŚWIĄTYŃ BALI

ZAPRASZAMY NA WYSPĘ TYSIĄCA ŚWIĄTYŃ BALI ZAPRASZAMY NA WYSPĘ TYSIĄCA ŚWIĄTYŃ BALI Wyspa Bali należąca do Archipelagu Małych Wysp Sundajskich położona jest na wschód od Jawy, od której dzieli ją cieśnina o szerokości 3 km. Niepowtarzalne piękno

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 GEOGRAFIA

EGZAMIN MATURALNY 2012 GEOGRAFIA Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 GEOGRAFIA POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi CZERWIEC 2012 2 Egzamin maturalny z geografii Zadanie 1. (0 1) Obszar standardów Opis wymagań

Bardziej szczegółowo

Krajobraz w Kordylierach

Krajobraz w Kordylierach MATERIAŁ NAUCZANIA: Scenariusz lekcji otwartej z przyrody w klasie VI Krajobraz w Kordylierach Opracowała: Elżbieta Kowalska - położenie geograficzne Kordylierów, - przyczyny ich powstania, - cechy klimatu

Bardziej szczegółowo

Ruch obiegowy Ziemi. Ruch obiegowy Ziemi. Cechy ruchu obiegowego. Cechy ruchu obiegowego

Ruch obiegowy Ziemi. Ruch obiegowy Ziemi. Cechy ruchu obiegowego. Cechy ruchu obiegowego Ruch obiegowy Ziemi Ruch obiegowy Ziemi Ziemia obiega Słońce po drodze zwanej orbitą ma ona kształt lekko wydłużonej elipsy Czas pełnego obiegu wynosi 365 dni 5 godzin 48 minut i 46 sekund okres ten nazywamy

Bardziej szczegółowo

1 Co to jest gwiazda? 2 Gwiazdozbiór. 3 Przedstawienie

1 Co to jest gwiazda? 2 Gwiazdozbiór. 3 Przedstawienie Maria Myśkow Spis treści 1 Co to jest gwiazda?...3 2 Gwiazdozbiór...3 3 Przedstawienie...3 4 Znak zodiaku...4 4.1 Zodiak astronomiczny...4 4.2 Zodiak astrologiczny...5 5 Ekliptyka...6 6 Bibliografia:...6

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej

SPIS TREŚCI. Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej Adam Grzesiak Mateusz Przybyła kl. IIgc kl. IIgc SPIS TREŚCI Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej Rekordy Klimatyczne Najwyższa temperatura powietrza na Ziemi

Bardziej szczegółowo

Podróż do legendarnych miejsc

Podróż do legendarnych miejsc Podróż do legendarnych miejsc Opiekun: Ewa Wolska Wykonawcy: Weronika Banach Agnieszka Krząkała Agata Szombara Marta Pawłowska Marta Papała Mateusz Garbarz Szymon Bieniek Zaczynamy podróż Wielki Mur Chiński

Bardziej szczegółowo

3. Zasady moralne są obiektywnie prawdziwe. Musi istnieć ich stwórca. Jest nim bóg.

3. Zasady moralne są obiektywnie prawdziwe. Musi istnieć ich stwórca. Jest nim bóg. Czołowy amerykański apologeta, teolog i filozof, profesor William Lane Craig często uczestniczy w publicznych debatach powtarzając swoje argumenty dowodzące, że założenie istnienia boga jest bardziej rozsądne

Bardziej szczegółowo

b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła się cywilizacja Mezopotamii

b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła się cywilizacja Mezopotamii TEST POWTÓRZENIOWY KLASA III od starożytności do XVI wieku. 1.Określ czy poniższe zdania są prawdziwe czy fałszywe a) proces przeobrażania się gatunków to rewolucja b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła

Bardziej szczegółowo

KULTURA STAROŻYTNEGO RZYMU PRAGMATYZM I REALIZM

KULTURA STAROŻYTNEGO RZYMU PRAGMATYZM I REALIZM KULTURA STAROŻYTNEGO RZYMU PRAGMATYZM I REALIZM CYWILIZACJA RZYMU Cywilizacja rozwijająca się w basenie Morza Śródziemnego i części Europy. Jej kolebką było miasto Rzym leżące w Italii, które w pewnym

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM UMYSŁOWYM W STOPNIU LEKKIM

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM UMYSŁOWYM W STOPNIU LEKKIM WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM UMYSŁOWYM W STOPNIU LEKKIM OPRACOWANO NA PODSTAWIE PROGRAMU NAUCZANIA DKW 4014 305/99 WYMAGANIA OGÓLNE OCENA CELUJĄCA - wiedza na poziomie znacznie

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

Anna Winiarczyk Raźniak. W krainie Inków Boliwia i Peru

Anna Winiarczyk Raźniak. W krainie Inków Boliwia i Peru Anna Winiarczyk Raźniak 198 W krainie Inków Boliwia i Peru Peru i Boliwia położone są na półkuli południowej, na kontynencie południowoamerykańskim. Stolicą Peru jest Lima, natomiast stolicami Boliwii

Bardziej szczegółowo

Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu...

Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu... Wojewódzki Konkurs Geograficzny Etap szkolny 2006/2007 Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu... Życzymy powodzenia!

Bardziej szczegółowo

Wyniki inwentaryzacji na poszczególnych transektach i punktach nasłuchowych 1. Wyniki inwentaryzacji w punkcie nr 1:

Wyniki inwentaryzacji na poszczególnych transektach i punktach nasłuchowych 1. Wyniki inwentaryzacji w punkcie nr 1: Wyniki inwentaryzacji na poszczególnych transektach i punktach nasłuchowych 1. Wyniki inwentaryzacji w punkcie nr 1: Jest to punkt nasłuchowy zlokalizowany przy moście drogowym, nad kanałem łączącym Jezioro

Bardziej szczegółowo

III Międzyszkolny Konkurs Astronomiczny organizowany w roku szkolnym 2016/2017 dla uczniów klas gimnazjalnych szkół Gminy Dębica

III Międzyszkolny Konkurs Astronomiczny organizowany w roku szkolnym 2016/2017 dla uczniów klas gimnazjalnych szkół Gminy Dębica III Międzyszkolny Konkurs Astronomiczny organizowany w roku szkolnym 2016/2017 dla uczniów klas gimnazjalnych szkół Gminy Dębica ---------------------------------------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

1. Powstanie imperium Karolingów

1. Powstanie imperium Karolingów Imperium Karolingów 1. Powstanie imperium Karolingów Po śmierci Pepina w 768 r. podział państwa między Karola i Karolmana 771 r. śmierć Karolmana; przejęcie władzy przez Karola Wielkiego Podboje Karola

Bardziej szczegółowo