Porównawcza ocena testów penetracji wody w papier

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Porównawcza ocena testów penetracji wody w papier"

Transkrypt

1 Wyjaśniono złożoność penetracji wody w strukturę papieru w oparciu o takie podstawowe zjawiska, jak zwilżanie powierzchni włókna, rozprzestrzenianie się zwilżania, wnikanie nawilżającej wody w pory papieru oraz do wnętrza włókien (pęcznienie). Stanowiło to podstawę do oceny użyteczności powszechnie używanych testów pomiarowych, takich jak kąt zwilżania, test Herculesa (HST) oraz test Bristowa. Podano charakterystykę tych testów i uzasadniono ich ograniczone możliwości precyzyjnego i całościowego interpretowania wnikania wody w papier. Słowa kluczowe: penetracja wody, zwilżanie powierzchni, wnikanie w pory papieru, pęcznienie, testowanie kąta zwilżania, HST, Bristow test. Porównawcza ocena testów penetracji wody w papier Część 1. Charakterystyka zjawiska i konwencjonalne metody pomiarowe Critical Review of Water Penetration Tests Part 1. Scientific bases of water penetration into paper structure This is part 1 of a series on testing water penetration into paper. The subject at hand is very complex and not completely understood. Part one outlines the scientific basis of water penetration into paper, interpretation and suitability of presently used tests. Keywords: water penetration, wetting, spreading, swelling, testing, contact angle, HST, Bristow Tester Introduction The penetration of water into paper from printing inks, coating colors and adhesives impacts both the visual and physical properties of paper final products. It was observed that it makes a significant difference if most of the penetrating water enters into paper pores or inside the fibers pores (1). Both infiltrated portions of water have different destructive effects. Consequently, the portions of water entered into two types of paper pores and have a strong (positive or negative) impact on: Gloss and smoothness Ink density, Show thru Color register Paper flatness Coating weight or glue dewatering Scratches Dry coating layer structure, and others Therefore, it is critical to understand the scientific principles of water penetration into paper structure. Objective 1. Outline the scientific bases of water penetration into paper. 2. Discuss the results obtained on most frequently used water penetration tests. Background Water penetration starts from the surface of paper and progresses into the bulk of the paper structure. While fiber density Dr. J.W. Skowroński, Adj. Associate Professor, North Carolina State University, Raleigh, North Carolina, USA, Wprowadzenie Jerzy W. Skowroński Natura wnikania wody w papier podczas drukowania, powlekania wodnymi mieszankami powlekającymi lub też powierzchniowego zaklejania skrobią wpływa na właściwości wizualne oraz wytrzymałościowe końcowego produktu papierowego. Zaobserwowano, że zachodzące zmiany zależą od tego, czy woda penetruje tylko w pory papieru, czy też do wnętrza włókien (1). Zmiany strukturalne papieru w obu przypadkach są inne. Porcje wody wnikającej w pory papieru lub wewnątrz włókien mają odmienny wpływ na: gładkość i połysk intensywność nadruku, przebicie druku pasowanie kolorów płaskość leżenia papieru zadrukowanego szybkość odwadniania mieszanki powlekającej lub kleju strukturę warstwy powlekającej i inne. Celem niniejszej pracy było dokonanie oceny wnikania wody w strukturę papieru oraz użyteczności metod najczęściej stosowanych do jego pomiaru, w oparciu o naukowe podstawy tego zjawiska. Charakterystyka zjawiska wnikania wody w papier Struktura papieru Woda naniesiona na powierzchnię papieru wnika w głąb jego struktury. Ponieważ gęstość litej substancji ścianki komórkowej włókien wynosi ok. 1,4 g/cm 3, a gęstość papieru tylko 0,75 g/cm 3, można przyjąć, że ok. 50% objętości papieru zajmują pory wypełnione powietrzem. Pory w papierze można podzielić na cztery grupy (rys. 1): pory otwarte po nawilżanej stronie papieru pory otwarte po obu stronach papieru 271

2 pory zamknięte wewnątrz papieru mikropory wewnątrz włókien (2). Wnikanie wody w strukturę papieru Lyne (3) uważał, że wnikanie wody w papier jest kombinacją następujących zjawisk: zwilżania powierzchni, rozprzestrzeniania się nawilżonej powierzchni oraz penetracji kapilarnej penetracji pod ciśnieniem dyfuzji wewnątrz włókien i ich pęcznienia. Penetracja kapilarna Niskanen (4) określił wnikanie wewnątrz papieru jako płynięcie kapilarne do aktywnych kapilar oraz użył równania Lukas- Washburna do ilościowego opisu tego zjawiska: [1] Rys. 1. Struktura grubości papieru z czterema rodzajami porów Fig. 1. Thickness direction paper structure with four kinds of pores Ciecz Liquid Ciecz Liquid gdzie: h droga penetracji r promień kapilary g napięcie powierzchniowe q kąt zwilżania h lepkość cieczy t czas penetracji W przypadku zerowego ciśnienia penetracja kapilarna wymaga zwilżania oraz rozprzestrzeniania się zwilżania w kapilarach. Jeśli nie, to brakuje siły wciągającej ciecz w kapilary. Zwilżanie Kryterium spontanicznego zwilżania powierzchni dla cieczy o napięciu powierzchniowym g L oraz energii powierzchniowej ciała stałego g s jest przedstawione na rysunku 2. Lepoutre (5) uznał, że faza pośrednia o energii g sl zostanie utworzona spontanicznie, jeśli zmiana energii swobodnej DG w będzie ujemna. Równanie na rysunku 2 definiuje, że siły oddziaływania między cząsteczkami cieczy oraz cząsteczkami ciała stałego są większe niż między cząsteczkami cieczy. Rozprzestrzenianie się wilgoci Rozprzestrzenianie się wilgoci polega na zastąpieniu powierzchni ciała stałego przez fazę pośrednią miedzy ciałem stałym a cieczą, wraz z powierzchnią cieczy (rys. 3). Proces ten będzie spontaniczny, jeśli całkowita zmiana swobodnej energii będzie ujemna (5-7). Zwykle g sl jest względnie małe w porównaniu do g L i może być pominięte. W związku z tym, generalną zasadą jest, że rozprzestrzenianie się cieczy na powierzchni ciała stałego zachodzi, jeśli energia powierzchniowa cieczy jest mniejsza niż energia powierzchniowa ciała stałego. Kąt zwilżania (rys. 4) jest miarą oddziaływania między cząsteczkami cieczy i cząsteczkami ciała stałego. Większy kąt kontaktu oznacza mniejszą interakcję. Na poziomie makrostatyczny Rys. 2. Kryterium spontanicznego zwilżania powierzchni Fig. 2. Criterion for spontaneous wetting Rys. 3. Kryterium spontanicznego rozprzestrzeniania się wilgoci Fig. 3. Criterion for spontaneous spreading is about 1.40 g/cm 3, the paper density is about one half of that value (i.e. approximately 0.75 g/cm 3 ). This means that about 50% of paper volume consists of pores filled primarily with air. There are four kinds of pores observed in paper (Fig. 1): pores open to the paper s surface pores open to both sides pores closed inside the bulk of paper micro-pores inside fibers (2). Water penetration into paper was considered by Lyne (3) as combination event of the following phenomena: of wetting, spreading and capillary penetration pressure penetration diffusion into the fiber wall and swelling. Capillary penetration According to Niskanen (4), the penetration into paper occurs by capillary flow into effective capillaries. To analyze this flow, the Lukas-Washburn equation is used: where: h is the distance traveled Ciecz Liquid [1] 272

3 Faza gazowa Fluid 1 (vapor) Zwiastun Precursor Faza ciekła Fluid 1 (liquid) Rys. 4. Zwilżanie a kąt styku Fig. 4. Wetting and contact angle r capillary radius g surface tension q contact angle between the liquid and the capillary wall h fluid viscosity t time At zero pressure, capillary penetration requires wetting and spreading into uniform capillaries. Otherwise, no force pulls the liquid into the capillary system. Rys. 5. Penetracja kapilarna oraz dyfuzja do ścianek włókien Fig. 5. Capilar penetration and diffusion into fiber walls Wetting In the case of having a liquid of surface energy g L and a solid of surface energy g S (Fig. 2), Lepoutre (5) considered that an interface of energy g SL will be created spontaneously if the change in free energy DG W is negative. The equation states that the forces of interaction between the molecules of the liquids and those of the solids are greater than those between the liquid. Spreading Spreading of a liquid over a solid surface implies the replacement of the solid surface by a solid-liquid interface plus a liquid surface (Fig. 3). The process will be spontaneous if the overall change in free energy is negative (5-7). Usually, g SL is relatively small compared to g L, and so, may be neglected. Therefore, the general rule states that the spreading will occur if the surface energy of the liquid is lower than that of a solid. The contact angle (Fig. 4) is a measurement of the interaction between the molecules of the liquid and those of the solid. As the contact angle increases, the lower is the interaction. On the macroscopic level, the static contact angle (q), which is measured at equilibrium conditions, represents the common characteristic of wetting. On a solid surface, wetting occurs when the contact angle of the liquid front is below 90 degree (Fig. 4). For the microscopic level, the model of a constant contact angle is inadequate. It was postulated that a liquid does not end abruptly at the three phase s coexistence (solid/liquid/gas). Instead, a thin precursor film extends into the front of the bulk liquid phase (as shown on Fig. 4). Also, this precursor film differs in its properties from the bulk liquid phase. In particular, the bulk surface tension does not hinder spreading (4). Rys. 6. Penetracja cieczy w pory i włókna dla modelowego i rzeczywistego papieru (10) Fig. 6. Penetration into pores and fibers for both model and real paper (10) kąt kontaktu (q), który jest mierzony w stanie równowagi, reprezentuje ogólną charakterystykę zwilżania. Zwilżanie powierzchni ciała stałego następuje wtedy, kiedy kąt zwilżania cieczy wynosi poniżej 90 (rys. 4). Jednakże model stałego kąta zwilżania nie jest wystarczający do wyjaśnienia tego zjawiska w skali mikro. Argumentowano, że faza ciekła nie kończy się nagle (ostro) na granicy zbiegu trzech faz (stałej, ciekłej i gazowej), lecz, że istnieje cienka warstwa cząsteczek wyprzedzających fazę ciekłą (rys. 4). Właściwości wyprzedzającej warstewki różnią się od właściwości fazy ciekłej. W szczególności napięcie powierzchniowe objętościowej fazy ciekłej nie może inicjować zwilżania powierzchni (4). Dyfuzja do ścianki włókna oraz pęcznienie Penetracja wody w pory papieru między włóknami może także prowadzić do penetracji w pory wewnątrz włókien. Reaville i Hine (8) sugerowali, że wnikanie wody w strukturę papieru jest zależne od powierzchniowej dyfuzji zachodzącej w przestrzeni wyprzedzającej front wnikającej wody. Pierwszoplanową rolę w tej wymianie masy odgrywa kondensacja fazy gazowej (pary) na hydrofilowych częściach ścianek włókien wewnątrz porów papieru, po której następuje ponowne odparowywanie i kondensacja w coraz dalszych częściach powierzchni włókien w głąb porów papieru (rys. 5). Jednocześnie zachodzi również penetracja 273

4 wody wewnątrz struktury włókna. Vernhoeff, Hart i Dallay (9) stwierdzili, że wnikanie wody w niezaklejony papier zachodzi tak gwałtownie, że czasowe rozdzielenie penetracji w pory papieru od penetracji wewnątrz włókien jest niemożliwe. Jednakże penetracja wody w pory papieru i dyfuzja wody wewnątrz włókien wpływa na papier w inny sposób (10). Dyfuzja do wnętrza włókien powoduje pęcznienie włókien, a zatem rozszerzanie się papieru. Ta różnica jest przedstawiona na rysunku 6. W przypadku modelowego papieru można rozważyć dwie sytuacje: jeśli cała woda (Dv) wniknie wyłącznie do wnętrza porów włókien, wtedy objętość papieru wzrośnie o (Dv), powodując pęcznienie (O-A) jeśli penetracja w głąb włókien jest opóźniona, wtedy objętość porów papieru (Dp) zostaje wypełniona bez wywoływania pęcznienia (O-B). Kiedy dodatkowa objętość wody (Dv) wniknie do wnętrza włókien z opóźnieniem, następuje spęcznienie (B-C). W przypadku typowego papieru penetracja wody do wnętrza włókien wykazuje niewielkie tylko opóźnienie lub inną prędkość wnikania. W takiej sytuacji ciecz może penetrować papier i pory włókien jednocześnie aż do momentu, kiedy pory papieru się zapełnią (O-D). Potem woda będzie absorbowana tylko przez włókna (D-C). Wnikanie pod ciśnieniem W przypadku papierów zadrukowanych, powlekanych lub zaklejonych powierzchniowo wnikanie wody w papier będzie inne niż w poprzednim przykładzie. Napięcie powierzchniowe takiego przetwarzanego papieru jest małe w porównaniu z wywieranym na wodę w strefie docisku urządzenia przetwarzającego papier ciśnieniem zewnętrznym, które ją wpycha w strukturę papieru. W związku z tym równanie opisujące taką penetrację wody w papier zmieni się w stosunku do równania [1]: gdzie: p ciśnienie w strefie docisku K stała Kozeny uwzględniająca nieregularności kształtu i powierzchni porów papieru (11) Rzeczywista penetracja wody w papier Salminen (12) wykazał eksperymentalnie, że wnikanie wody w różne rodzaje papieru nie potwierdza równania Lukasa-Washburna. Odchylenia od tego równania są spowodowane przez: opóźnienie zwilżania powierzchni spowodowane przez zaklejenie papieru ciśnienie w strefie docisku podczas drukowania lub przetwarzania papieru. Może ono być tak duże, że zmniejsza grubość papieru, a tym samym zmniejsza objętość porów lub je zamyka. Po opuszczeniu strefy docisku papier się rozpręża, potencjalnie powodując zassanie wody w powiększające się pory [2] Diffusion into fiber wall and swelling The capillary flow into interfiber pores may also lead to intrafiber pores flow. Reaville and Hine (8) have suggested that the rate of water transport is determined by the surface diffusion occurring ahead of the liquid front. The primary transport process is regarded as the condensation of the vapor phase in the hydrophilic part of pore walls, which is followed by progressive re-evaporation and condensation up the pore construct (Fig. 5). Simultaneously, lateral penetration is happening into the wall. Vernhoeff, Hart and Gallay (9) have stated that water transport into unsized sheets is taking place so rapidly that the processes of capillary penetration and diffusion into fiber wall can not be adequately separated. However, capillary penetration and diffusion impact paper differently (10). The latter leads to the swelling of fibers, and hence of the paper. That difference can be illustrated on Fig. 6. In the case of model papers, one can consider the two following situations: If all penetrating liquid (Dv) enters the fiber pores, then the paper s volume will increase by (Dv) causing swelling (O-A) If penetration into the fiber is delayed, then the paper s pores volume Vp is filled-up without causing swelling (O-B). When the additional volume of (Dv) enters the fiber pores with delay, it will cause the swelling (B-C). In the case of a typical paper, the penetration of a liquid into fiber pores shows only a small delay or different penetration rate. Therefore, a liquid may penetrate into paper and fiber pores at the same time until the paper s pores fill-up (O-D). After this period, water will only be absorbed by fibers (D-C) Pressure penetration In the case of printing or other converting processes, the nip pressure can force a liquid to penetrate the paper. In such a circumstance, the surface tension is small compared to the external pressure. And so, the governing equation changes to: where: p is the liquid pressure in the nip, K Kozeny constant to account for irregular and tortuous pores (11). Reality of water penetration into paper Salminen (12) has demonstrated experimentally that the transfer of water to different papers often does not agree with the Lukas-Washburn equation. Some of the implications for real paper and real converting processes are: Wetting delay phenomena ( caused by sizing) In some printing and converting processes, the nip pressure is so great that it compresses paper, and thereby reducing pore volume and closing-up some pores. At the same time, the paper [2] 274

5 does recover its thickness at the nip exit, and thus, potentially causing the suction of liquid into the expanding paper pores Some of the paper pores are open only to the application side. Subsequently, the counter pressure of air needs to be considered The paper pores diameter and surface demonstrate high irregularity The fiber network expands after contact with water. This is secondary to fiber twisting, shape recovery and the release of internal stresses after breakage of internal bonds (13). All the above listed implications have made the interpretation of the water/liquid penetration into paper a very complex investigation. Each of the first three tests has a different focus on the liquid paper interaction, and each provides information useful to a specific situation. The Contact Angle Test is a liquid drop test that characterizes the chemical aspects of the liquid fiber interaction (14, 15). The Hercules Sizing Test is a flooding liquid test that combines chemical characterization with the structural aspect of tested paper (porosity) (16). The Bristow Wheel Tester is a loose imitation of the printing process that attempts to capture the dynamics of the interaction between a small amount of liquid and the paper surface structure (10). Rys. 7. Dynamiczny pomiar kąta zwilżania powierzchni Fig. 7. Dynamic Contact Angle Test wzrost ciśnienia powietrza zamkniętego w tych porach, które są otwarte tylko od strony wnikającej wody nieregularność średnicy oraz powierzchni porów papieru usieciowanie struktury włókien. Po kontakcie włókien z wodą ulega ona rozszerzeniu, zachodzi skręcanie włókien, powrót kształtu oraz usunięcie wewnętrznych naprężeń po zerwaniu wiązań między włóknami (13). Wszystkie wymienione implikacje powodują, że interpretacja zjawiska wnikania wody w papier na podstawie wyników uzyskanych metodami konwencjonalnymi jest bardzo złożona i trudna. Każda z trzech starszych metod pomiarowych ma inne podejście do badania oddziaływania wody z papierem i dlatego też wyniki każdej z nich są bardziej lub mniej użyteczne w zależności od warunków procesu przetwarzania papieru. Pomiar kąta zwilżania jest wykonany z kroplą wody dla charakteryzowania chemicznej natury oddziaływania wody z włóknem (14, 15). Test Herculesa jest testem, w którym próbka papieru jest zalana wodą i charakteryzuje zarówno chemiczną naturę powierzchni włókien, jak i porowatość struktury włóknistej papieru (16). Test Bristowa jest swobodną imitacją procesu drukowania, która próbuje uchwycić dynamikę oddziaływania między małą ilością cieczy a strukturą powierzchni papieru (10). Krótki przegląd typowych testów wnikania wody w papier Pomiar kąta zwilżania W związku z dynamiczną naturą zjawiska zwilżania i rozprzestrzeniania się wilgoci statyczna metoda pomiaru kąta zwilżania jest kłopotliwa i niedokładna. Współczesna wersja tego testu (17, 18) jest znana jako pomiar dynamicznego kąta zwilżania i polega na automatycznym umieszczeniu kropli wody na powierzchni papieru oraz zarejestrowaniu kamerą video zmian kształtu kropli wody w celu obliczenia następujących wskaźników opisujących dynamikę zwilżania: kąt zwilżania w funkcji czasu lub też w określonym czasie (a) prędkość rozprzestrzeniania się wilgoci (DW) wnikanie w strukturę papieru jako (-DH/DW) (rys. 7). Test stopnia zaklejenia Herculesa Podczas gdy dynamiczny pomiar kąt zwilżania skupia się na powierzchni papieru, test Herculesa (HST) rozszerza to do objętości papieru. Mierzy on czas potrzebny do przeniknięcia zabarwionej wody poprzez pory całej grubości papieru (rys. 8), tj. do chwili, w której nastąpi zmiana zabarwienia na tylnej powierzchni papieru, co sygnalizują czujniki optyczne (19). Rys. 8. HST do pomiaru prędkości penetracji cieczy Fig. 8. Measurement of penetration rate on HST Test Bristowa Podczas gdy dynamiczny pomiar kąta zwilżania monitoruje dynamikę zachowania się pojedynczej kropli cieczy, test Bristowa mierzy dynamikę penetracji cieczy wylanej na powierzchnię papieru (10). Zasada pomiarowa tego testu jest przedstawiona na rysunku 9A, a jego interpretację ilustruje rysunek 9B. Testowany 275

6 pasek papieru jest założony na koło, które może się poruszać z różną prędkością (rys. 9A). Dozownik cieczy jest wypełniony 1 ml zabarwionej wody. Pomiar rozpoczyna się w momencie uruchomienia koła oraz opuszczenia dozownika w celu nałożenia 1 ml cieczy na powierzchnię próbki. Nałożona ciecz zostawia ślad o szerokości 1 cm i długości kilku centymetrów. Większa prędkość ruchu koła daje dłuższy ślad naniesionej cieczy, większa prędkość wnikania cieczy w papier daje ślad krótszy. Naniesiona objętość cieczy na jednostkę powierzchni (V) jest obliczana ze wzoru pokazanego na rysunku 9B. Pomiar jest powtarzany przy różnych prędkościach ruchu koła pomiarowego. Czas kontaktu oblicza się przez podzielenie 1 mm szerokości otworu dozownika cieczy przez prędkość ruchu koła. Interpretacja otrzymanych wyników jest pokazana na rysunku 9B. Nałożona objętość cieczy jest przedstawiona w funkcji pierwiastka kwadratowego czasu kontaktu (czas kontaktu papieru z cieczą w szczelinie dozownika). Jak widać na rysunku, przez bardzo krótki okres kontaktu nałożona objętość cieczy pozostaje stała. Przy dłuższym kontakcie objętość ta wzrasta proporcjonalnie do czasu. Kształt krzywej zmian nałożonej objętości cieczy świadczy o tym, że przy bardzo krótkim kontakcie nie ma wnikania cieczy w papier. Według interpretacji Bristowa, początkowa objętość (L) jest objętością nierówności powierzchni papieru wynikających z jego szorstkości, a czas (tb) jest opóźnieniem czasowym zwilżania papieru (zanim ciecz zacznie wnikać w papier). Nachylenie krzywej (S) pokazuje szybkość wnikania cieczy w papier (8). Fizyczne znaczenie czasu zwilżania (tb) nie jest jeszcze dobrze zrozumiałe. Między innymi nie jest jasne, w jakim stopniu na trudności interpretacyjne (tb) wpływa niedoskonałość pomiaru wykonanego przy bardzo krótkim czasie kontaktu między papierem i dozownikiem (poniżej 40 ms). Naukowe wyjaśnienie znaczenia opóźnienia czasowego zwilżania powierzchni papieru zostało zaproponowane przez Lopoutre, Inoue oraz Asplera (20), w oparciu o badania Kaelble (21). Założyli oni, że cząsteczki wody dyfundują we włókna i obniżają temperaturę mięknięcia amorficznej celulozy na powierzchni włókna, pozwalającego na odwrócenie się polarnych grup hydroksylowych w rotacji na zewnątrz, co w konsekwencji sprawia, że energia powierzchni włókna wzrasta, a międzyfazowa energia maleje. Wówczas czas potrzebny na wzrost ciśnienia kapilarnego odpowiada opóźnieniu czasowemu zwilżania. A Rys. 9. Zasada testu oraz interpretacja jego wyników w aparacie Bristowa Fig. 9. Bristow tester principle and the interpretation of obtained results B Brief review of some typical liquid absorption tests for paper Contact angle test Due to the dynamic nature of wetting and spreading, the static method of measuring the contact angle was very difficult. The modern version of that test (17, 18), known as the Dynamic Contact Angle, is an automated process depositing a drop of liquid onto paper while videotaping the change of the liquid drop shape. Recording the elapse of time and making calculation provides: contact angle at specified time (a) spreading speed (DW) penetration as (-DH / DW) (Fig. 7) Hercules Sizing Tester Whereas the Dynamic Contact Angle Test focuses on the paper surface, the focus of the Hercules Sizing Tester (HST) extends to paper bulk (Fig. 8). HST measures the time required for a colored liquid to get through the paper pores along the thickness to the other side of the tested paper. The change of color in paper s back side surface is recognized by optical sensors (19). Bristow Wheel Tester Whereas the Dynamic Contact Angle Test monitors the behavior dynamics of a single drop of liquid, the Bristow Wheel Tester measures the dynamics of penetration of a liquid flooding the paper surface (10). The principle of testing is presented on Fig. 9A and its interpretation is illustrated on Fig. 9B. The tested paper sample strip is attached to a wheel which can move at different speeds (Fig. 9A). A liquid applicator is filled-up with 1 ml of colored testing liquid. Measurement then starts when the wheel initiates movement and the liquid applicator drops down to touch the paper surface to deposit 1 ml of testing liquid volume. The deposited testing liquid will leave a tracing of certain length. This tracing length is about few cm in length and dependent on the penetration rate of liquid into paper. Specifically, a faster penetration of liquid into paper will show a shorter tracing. The applied volume (V) is then calculated from the formula (Fig. 9B). 276

7 Podsumowanie W oparciu o podstawy naukowe oddziaływania między papierem a wodą można stwierdzić, że trzy porównane metody pomiaru wnikania wody w papier (pomiar kąta zwilżania, test Herculesa i test Bristowa) charakteryzują trzy różnego rodzaju oddziaływania między wodą a papierem: Measurement is repeated at different wheel speeds to obtain the applied volume at a different liquid / paper contact time. The contact time is the result of dividing 1 mm of applicator slot by wheel speed. The interpretation of the results is presented on Fig. 9B. The applied volume is plotted as a function of the square root of contact time (residence time). For a very brief contact time (tb), the applied volume remains constant and shows a proportional increase with time for longer contact times. The graph shape generated suggests that there is no penetration into paper for short contact times. Bristow s interpretation is that the initial volume (L) is the paper roughness volume and that time (tb) is the wetting delay time (time before liquid starts to penetrate into the paper). The slope (S) represents the penetration rate. The physical meaning of wetting delay is not well understood. Moreover, it is not clear, how much of this is the lack of understanding which can be attributed to factors yet unknown to science and how much can be attributed to the imperfection of measurement (development of contact between applicator and paper at very short times - up to about 40 ms). A scientific explanation for wetting delay time was delivered by Lepoutre, Inoue and Aspler (20) based on the work of Kaelble (21). They had assumed that water molecules diffuse into fiber and lower the glass transition temperature of amorphous cellulose on the surface, and thereby, allowing polar hydroxyl groups to rotate outwards. As the result, the surface energy increases and the interfacial energy decreases. The time required to increase the capillary pressure in this way corresponds to the wetting delay time. Summary Three discussed water penetration tests reflect three different kinds of water paper interaction: water drop on paper surface water flooding of paper structure in static soaking mode water flooding of paper surface in dynamic mode Therefore, the suitability of used test depends on tested paper application (in converting or usage). However, none of discussed tests can not distinguish paper pores penetration from fiber pores penetration and characterize the uniformity of penetration. This issue can be addressed by using three novel tests presented in Part 2. oddziaływanie między kroplą wody a powierzchnią papieru (włókien) zalanie wodą papieru w statycznych warunkach moczenia zalewanie powierzchni papieru małą ilością wody w warunkach dynamicznych przy krótkim czasie kontaktu wody z papierem. W konsekwencji, przydatność każdego z tych testów zależy od metody przetwarzania papieru oraz/lub przeznaczenia testowanego papieru. Należy jednak zaznaczyć, że omówione testy razem lub osobno nie są w stanie odróżnić wnikania wody w pory papieru od wnikania wody w pory włókien ani też określić równomierności wnikania wody w papier. To zagadnienie może być rozwiązane przy zastosowaniu nowych technik pomiarowych, które zostaną przedstawione w drugiej części niniejszej pracy. Literatura/Literature 1. Skowronski J.: A Clarification of the Complexity of Ink Paper Interactions in Inkjet Printing and their Impact on Printed Paper Properties, Praca habilitacyjna, Politechnika Łódzka, Łódź Corte H., Kallmes O.J.: Formation and Structure of Paper, Ed. Bolam F., London 1962, s Lyne B.: Handbook of Physical and Mechanical Testing of Paper and Paperboard, Ed. Mark R.E., Marcel Dekker, New York 1984, s Niskannen K.: Paper Physics, Tappi Press, Atlanta 1998, s Lepoutre P.: Design Criteria for Paper Performance, Ed. Petter Kolseth at el., STFI-Meddelande, Stockholm 1987, s Moutuho I., Figureiredo M., Ferriera: Evaluating the surface energy of laboratory made paper sheets by contact angle measurement, Tappi J. 90, 6, 27 (2007). 7. Neimo L.: Papermaking Chemistry, Finnish Paper Eng. Ass., Finland 1999, s Reaville E.T., Hine W.R.: Tappi J. 50, 6, 262 (1967). 9. Verhoeff J., Hart J.A., Gallay W.: Pulp Paper Can. 64, 12, T509 (1967). 10. Bristow J.A.: Paper Structure and Properties, Ed. Bristow J.A. and Kolseth P., Marcel Decker, New York 1986, s Corte H.: Handbook od Paper Science, Ed. Rance H.F., Elsevier, Amsterdam 1982, s Salminen P.: Studies of water transport in paper during short contact times, Doctoral dissertation, Abo Akademi, Turku, Finland Skowronski J.: Surface Roughening of Precalendered Base Sheets During Coating, J. Pulp Paper Sci. 16, 3, J102 (1990). 14. Yang T.: Phil. Trans. Roy. Soc. 95, 65 (1805). 15. KSV Instruments Ltd.: 16. Tappi Test Methods T530 pm Etzler F.M., Buche M., Bobalek J.F., Weiss M.A.: Surface Free Energy of Paper and Inks; Printability Issues, TAPPI Papermakers Conference Proceedings, 1995, s Aurenty P.: An apparatus for characterization of the static and dynamic wettability of complex interfaces, Review of Scientific Instruments 64, 4, 1 (1997). 19. Boone S.R.: Use of T 530 (HST) [TAPPI Test Method T 530 pm-89] on Calcium Carbonate-Containing Papers, Tappi J. 79, 2, 123 (1996). 20. Lepoutre P., Inoue M.,Aspler J.S.: Wetting Time and Critical Surface Tension. Tappi J. 68, 12, 86 (1985). 21. Kaelble D.H.: Paper Physics Seminar, STFI, Stockholm, June

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU 51/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi. binding machine KRIS. instruction manual. 80-393 GDAŃSK ul. Krynicka 1 tel.: (058) 55 43 555 fax: (058) 55 43 500 ODDZIAŁ:

Instrukcja obsługi. binding machine KRIS. instruction manual. 80-393 GDAŃSK ul. Krynicka 1 tel.: (058) 55 43 555 fax: (058) 55 43 500 ODDZIAŁ: Instrukcja obsługi instruction manual 80-393 GDAŃSK ul. Krynicka 1 tel.: (058) 55 43 555 fax: (058) 55 43 500 ODDZIAŁ: 02-784 WARSZAWA ul. Janowskiego 9 tel.: (022) 648 03 48..49 fax: (022) 648 03 50 bindownica

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

TECHNICAL CATALOGUE WHITEHEART MALLEABLE CAST IRON FITTINGS EE

TECHNICAL CATALOGUE WHITEHEART MALLEABLE CAST IRON FITTINGS EE TECHNICAL CATALOGUE WHITEHEART MALLEABLE CAST IRON FITTINGS EE Poland GENERAL INFORMATION USE Whiteheart malleable cast iron fittings brand EE are used in threaded pipe joints, particularly in water, gas,

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH Gliwice, wrzesień 2005 Pomiar napięcia przemiennego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie dokładności woltomierza cyfrowego dla

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

Wysokowytrzymałe zestawy śrubowe HV High strength HV-sets

Wysokowytrzymałe zestawy śrubowe HV High strength HV-sets Wysokowytrzymałe zestawy śrubowe HV High strength HV-sets Zestawy HV według nowych norm PN-EN HV-sets according to new PN-EN standards -1 2007 Wymagania ogólne General requirements PN-EN 14399-2 2007-3

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Estimation and planing. Marek Majchrzak, Andrzej Bednarz Wroclaw, 06.07.2011

Estimation and planing. Marek Majchrzak, Andrzej Bednarz Wroclaw, 06.07.2011 Estimation and planing Marek Majchrzak, Andrzej Bednarz Wroclaw, 06.07.2011 Story points Story points C D B A E Story points C D 100 B A E Story points C D 2 x 100 100 B A E Story points C D 2 x 100 100

Bardziej szczegółowo

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@amu.edu.pl Plan: definicja pojęcia wnioskowania wypowiedzi inferencyjne i wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and Fig 4 Measured vibration signal (top). Blue original signal. Red component related to periodic excitation of resonances and noise. Green component related. Rotational speed profile used for experiment

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

DETECTION OF MATERIAL INTEGRATED CONDUCTORS FOR CONNECTIVE RIVETING OF FUNCTION-INTEGRATIVE TEXTILE-REINFORCED THERMOPLASTIC COMPOSITES

DETECTION OF MATERIAL INTEGRATED CONDUCTORS FOR CONNECTIVE RIVETING OF FUNCTION-INTEGRATIVE TEXTILE-REINFORCED THERMOPLASTIC COMPOSITES Kompozyty 11: 2 (2011) 152-156 Werner A. Hufenbach, Frank Adam, Maik Gude, Ivonne Körner, Thomas Heber*, Anja Winkler Technische Universität Dresden, Institute of Lightweight Engineering and Polymer Technology

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE NR 1676 SUB Gottingen 7 217 872 077 Andrzej PUSZ 2005 A 12174 Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych

Bardziej szczegółowo

RADIO DISTURBANCE Zakłócenia radioelektryczne

RADIO DISTURBANCE Zakłócenia radioelektryczne AKREDYTOWANE LABORATORIUM BADAWCZE Page (Strona) 2 of (Stron) 9 Following requirements should be taken into account in the case of making use of Test Report and giving information about the tests performed

Bardziej szczegółowo

Przemysłowe zastosowania technologii generatywnych

Przemysłowe zastosowania technologii generatywnych Industrial applications of additive manufacturing technologies Przemysłowe zastosowania technologii generatywnych Edward Chlebus, Bogdan Dybała, Tomasz Boratyoski, Mariusz Frankiewicz, Tomasz Będza CAMT

Bardziej szczegółowo

G14L LPG toroidal tank

G14L LPG toroidal tank G14L LPG toroidal tank Product Description 4-hole version of the unique STAKO patented design of the full (centre-filled) toroidal tank. The valve plate enhances the functionality of the tank compared

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL Centre Number Surname Candidate Number For Examiner s Use Other Names Candidate Signature Examiner s Initials Section Mark Polish Unit 1 Reading and Writing General Certificate of Education Advanced Subsidiary

Bardziej szczegółowo

How much does SMARTech system cost?

How much does SMARTech system cost? 1. How much does an intelligent home system cost? With over six years of experience in construction of Intelligent Home Systems we have done a value analysis of systems and services usually purchased by

Bardziej szczegółowo

BADANIE CIEPLNE LAMINATÓW EPOKSYDOWO-SZKLANYCH STARZONYCH W WODZIE THERMAL RESERACH OF GLASS/EPOXY LAMINATED AGING IN WATER

BADANIE CIEPLNE LAMINATÓW EPOKSYDOWO-SZKLANYCH STARZONYCH W WODZIE THERMAL RESERACH OF GLASS/EPOXY LAMINATED AGING IN WATER Andrzej PUSZ, Łukasz WIERZBICKI, Krzysztof PAWLIK Politechnika Śląska Instytut Materiałów InŜynierskich i Biomedycznych E-mail: lukasz.wierzbicki@polsl.pl BADANIE CIEPLNE LAMINATÓW EPOKSYDOWO-SZKLANYCH

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ Jarosław MAŃKOWSKI * Andrzej ŻABICKI * Piotr ŻACH * MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ 1. WSTĘP W analizach MES dużych konstrukcji wykonywanych na skalę

Bardziej szczegółowo

Mieszadła z łamanymi łopatkami. Wpływ liczby łopatek na wytwarzanie zawiesin

Mieszadła z łamanymi łopatkami. Wpływ liczby łopatek na wytwarzanie zawiesin TOMÁŠ JIROUT FRANTIŠEK RIEGER Wydział Mechaniczny. Czeski Uniwersytet Techniczny. Praha EDWARD RZYSKI Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska. Politechnika Łódzka. Łódź Mieszadła z łamanymi

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY IM. JANA I JÊDRZEJA ŒNIADECKICH W BYDGOSZCZY ROZPRAWY NR 128 Stanis³aw Mroziñski STABILIZACJA W ASNOŒCI CYKLICZNYCH METALI I JEJ WP YW NA TRWA OŒÆ ZMÊCZENIOW BYDGOSZCZ

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi. ibind A8/A12/A15/A20. instruction manual. 80-393 GDAŃSK ul. Krynicka 1 tel.: (058) 55 43 555 fax: (058) 55 43 500

Instrukcja obsługi. ibind A8/A12/A15/A20. instruction manual. 80-393 GDAŃSK ul. Krynicka 1 tel.: (058) 55 43 555 fax: (058) 55 43 500 Instrukcja obsługi instruction manual 80-9 GDAŃSK ul. Krynicka tel.: (08) fax: (08) 00 ODDZIAŁ: 0-78 WARSZAWA ul. Janowskiego 9 tel.: (0) 8 0 8..9 fax: (0) 8 0 0 BindownicE ibind A8/A/A/A0 BINDING MACHINEs

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX UNIWERSYTETU BIBLIOTEKA IEGO UNIWERSYTETU IEGO Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX 1. Make a new connection Open the System Preferences by going to the Apple menu

Bardziej szczegółowo

BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII FDM

BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII FDM dr in. Marek GOŒCIAÑSKI, dr in. Bart³omiej DUDZIAK Przemys³owy Instytut Maszyn Rolniczych, Poznañ e-mail: office@pimr.poznan.pl BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII

Bardziej szczegółowo

YAKY, YAKYżo 0,6/1 kv. Kable elektroenergetyczne z izolacją PVC. Norma IEC - 60502-1:2004. Konstrukcja. Zastosowanie. Właściwości

YAKY, YAKYżo 0,6/1 kv. Kable elektroenergetyczne z izolacją PVC. Norma IEC - 60502-1:2004. Konstrukcja. Zastosowanie. Właściwości Kable elektroenergetyczne z izolacją PVC Power cables with PVC insulation YKY, YKYżo 0,6/1 kv Norma Standard IEC - 60502-1:2004 3 2 1 Konstrukcja Construction Żyła przewodząca aluminiowa luminium Izolacja

Bardziej szczegółowo

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES The Student First and last name(s) Nationality E-mail Academic year 2014/2015 Study period 1 st semester 2 nd semester Study cycle Bachelor Master Doctoral Subject area,

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ Zaproponowany dla krajów Unii Europejskiej oraz dla wszystkich zainteresowanych stron wzór Umowy wypożyczenia między muzeami i instytucjami kultury opracowany został przez

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

SHP / SHP-T Standard and Basic PLUS

SHP / SHP-T Standard and Basic PLUS Range Features ErP compliant High Pressure Sodium Lamps Long life between 24,000 to 28,000 hours, T90 at 16,000 hours Strong performance with high reliability Car park, Street and Floodlighting applications

Bardziej szczegółowo

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Jan Witkowski : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Project for exhibition photo graphic compositions typography colors Berlin London Paris Barcelona Vienna Prague Krakow Zakopane Jan Witkowski ARTIST FROM

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB WYZNACZANIA MAKSYMALNEGO PRZYROSTU TEMPERATURY W PROCESIE TARCIA METALI

SPOSÓB WYZNACZANIA MAKSYMALNEGO PRZYROSTU TEMPERATURY W PROCESIE TARCIA METALI 3-2009 T R I B O L O G I A 97 Maria MACIĄG * SPOSÓB WYZNACZANIA MAKSYMALNEGO PRZYROSTU TEMPERATURY W PROCESIE TARCIA METALI METHOD OF DETERMINING THE MAXIMUM TEMPERATURE INCREMENT IN THE PROCESS OF METALLIC

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

TACHOGRAPH SIMULATOR DTCOSIM

TACHOGRAPH SIMULATOR DTCOSIM TACHOGRAPH SIMULATOR DTCOSIM Service Manual USB-KSIM interface General description The simulator is a device that is used as a replacement for tachograph in the vehicle where the tachograph is not mandatory,

Bardziej szczegółowo

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I Poziom rozszerzony Język angielski Język angielski. Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I W schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Oprogramowania Firmowego (Fleszowanie) Microprocessor Firmware Upgrade (Firmware downloading)

Aktualizacja Oprogramowania Firmowego (Fleszowanie) Microprocessor Firmware Upgrade (Firmware downloading) Aktualizacja Oprogramowania Firmowego (Fleszowanie) Microprocessor Firmware Upgrade (Firmware downloading) ROGER sp.j. Gościszewo 59 82-416 Gościszewo Poland tel. 055 2720132 fax 055 2720133 www.roger.pl

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 4(100)/2014

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 4(100)/2014 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 4(1)/214 Jerzy Grzesiak 1, Piotr Stryjek 2 Paweł Włodarczyk 3 WPŁYW ZMIANY ROZKŁADU CIŚNIENIA POMIĘDZY KOŁAMI PRZEDNIEJ I TYLNEJ OSI NA KIEROWALNOŚĆ POJAZDU, NA PRZYKŁADZIE

Bardziej szczegółowo

P R A C A D Y P L O M O W A

P R A C A D Y P L O M O W A POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu P R A C A D Y P L O M O W A Autor: inż. METODA Ε-CONSTRAINTS I PRZEGLĄDU FRONTU PARETO W ZASTOSOWANIU DO ROZWIĄZYWANIA PROBLEMU OPTYMALIZACJI

Bardziej szczegółowo

PRACA DYPLOMOWA Magisterska

PRACA DYPLOMOWA Magisterska POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych PRACA DYPLOMOWA Magisterska Studia stacjonarne dzienne Semiaktywne tłumienie drgań w wymuszonych kinematycznie układach drgających z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

THE RAIL RATES valid from 1st October 2015

THE RAIL RATES valid from 1st October 2015 RAIL TARIFF This Rail Tariff is an integral part of intermodal transport arrangement service provided by PCC Intermodal S.A. and therefore it cannot be used as a standalone offer, only in combination with

Bardziej szczegółowo

AN EFFECT OF FLOW NON-UNIFORMITY IN EARTH-TO-AIR MULTI-PIPE HEAT EXCHANGERS (EAHEs) ON THEIR THERMAL PERFORMANCE

AN EFFECT OF FLOW NON-UNIFORMITY IN EARTH-TO-AIR MULTI-PIPE HEAT EXCHANGERS (EAHEs) ON THEIR THERMAL PERFORMANCE Łukasz AMANOWICZ *, Janusz WOJTKOWIAK * Ground earth-to-air multi-pipe heat exchanger, flow rate non-uniformity, thermal performance AN EFFECT OF FLOW NON-UNIFORMITY IN EARTH-TO-AIR MULTI-PIPE HEAT EXCHANGERS

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego Wersja z dnia 2 września 2014 Definicje GRA - Przeglądarkowa gra HTML5 o nazwie Sumerian City, dostępna

Bardziej szczegółowo

Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych. Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz

Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych. Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz 1 do czego można wykorzystywać bankowość elektroniczną? nowe usługi płatnicze a korzystanie

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE I.1. X Have a nice day! Y a) Good idea b) See you soon c) The same to you I.2. X: This is my new computer. Y: Wow! Can I have a look at the Internet? X: a) Thank you b) Go ahead c) Let me try I.3. X: What

Bardziej szczegółowo

Akcja COST FP0902 jako przykład międzynarodowej współpracy w zakresie metodyki badań pozyskiwania biomasy leśnej do celów energetycznych

Akcja COST FP0902 jako przykład międzynarodowej współpracy w zakresie metodyki badań pozyskiwania biomasy leśnej do celów energetycznych Akcja COST FP0902 jako przykład międzynarodowej współpracy w zakresie metodyki badań pozyskiwania biomasy leśnej do celów energetycznych Krzysztof Jodłowski, Michał Kalinowski Instytut Badawczy Leśnictwa

Bardziej szczegółowo

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO Meeting Big Data challenges in Leadership with Human-Computer Synergy. Presented by Dr. Morten Middelfart, CTO Big Data Data that exists in such large amounts or in such unstructured form that it is difficult

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Kierunek Forma studiów Poziom kwalifikacji Rok Semestr Jednostka prowadząca Osoba sporządzająca Profil Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Po powtórce zaczynamy naukę kolejnych 10-15 nowych słów i wyrażeń, po czym zostawiamy je w przegródce numer 1. Systematyczność

Po powtórce zaczynamy naukę kolejnych 10-15 nowych słów i wyrażeń, po czym zostawiamy je w przegródce numer 1. Systematyczność Fiszki, metoda powtórkowa. System pięciu przegródek Pierwszego dnia nauki możemy zacząć od przyswojenia 10-15 nowych słówek. Wkładamy je wtedy do przegródki numer 1. Kolejnego dnia zaczynamy od powtórki

Bardziej szczegółowo

DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI

DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI Procesy odwracalne i nieodwracalne termodynamicznie, samorzutne i niesamorzutne Proces nazywamy termodynamicznie odwracalnym, jeśli bez spowodowania zmian w otoczeniu możliwy

Bardziej szczegółowo

Dynamiczny DNS dla usług typu Neostrada przykład konfiguracji

Dynamiczny DNS dla usług typu Neostrada przykład konfiguracji W usłudze Neostrada TP czy Net24 (Netia) router otrzymuje jeden publiczny adres IP, który zapewnia globalną osiągalność routera z dowolnego miejsca w Internecie. Niestety adres ten ulega losowej wymianie

Bardziej szczegółowo

1. BADANIE SPIEKÓW 1.1. Oznaczanie gęstości i porowatości spieków

1. BADANIE SPIEKÓW 1.1. Oznaczanie gęstości i porowatości spieków 1. BADANIE SPIEKÓW 1.1. Oznaczanie gęstości i porowatości spieków Gęstością teoretyczną spieku jest stosunek jego masy do jego objętości rzeczywistej, to jest objętości całkowitej pomniejszonej o objętość

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

RACJONALIZACJA PROCESU EKSPLOATACYJNEGO SYSTEMÓW MONITORINGU WIZYJNEGO STOSOWANYCH NA PRZEJAZDACH KOLEJOWYCH

RACJONALIZACJA PROCESU EKSPLOATACYJNEGO SYSTEMÓW MONITORINGU WIZYJNEGO STOSOWANYCH NA PRZEJAZDACH KOLEJOWYCH RACE NAUKOWE OLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. Transport 6 olitechnika Warszawska, RACJONALIZACJA ROCESU EKSLOATACYJNEGO SYSTEMÓW MONITORINGU WIZYJNEGO STOSOWANYCH NA RZEJAZDACH KOLEJOWYCH dostarczono: Streszczenie

Bardziej szczegółowo

PLSH1 (JUN12PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2012. Reading and Writing TOTAL

PLSH1 (JUN12PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2012. Reading and Writing TOTAL Centre Number Surname Candidate Number For Examiner s Use Other Names Candidate Signature Examiner s Initials Polish Unit 1 Reading and Writing General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination

Bardziej szczegółowo

Sprężyny gazowe i akcesoria Gas springs and accessories

Sprężyny gazowe i akcesoria Gas springs and accessories Sprężyny gazowe i akcesoria Gas springs and accessories 06.2014 LS-200/01 Gas springs' fastenings are also in gray colour, with except fastenings, metal pins ends that are currently available only in black.metal

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1. Kwestionariusz rozesłany został również w języku angielskim do spółek zagranicznych.

Załącznik 1. Kwestionariusz rozesłany został również w języku angielskim do spółek zagranicznych. Załącznik 1. Poniżej znajduje się kwestionariusz, za pomocą którego Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych zwróciło się do emitentów z prośbą o wyrażenie opinii na temat tzw. listy alertów. Spółki oceniały

Bardziej szczegółowo

Nauka o Materiałach. Wykład XI. Właściwości cieplne. Jerzy Lis

Nauka o Materiałach. Wykład XI. Właściwości cieplne. Jerzy Lis Nauka o Materiałach Wykład XI Właściwości cieplne Jerzy Lis Nauka o Materiałach Treść wykładu: 1. Stabilność termiczna materiałów 2. Pełzanie wysokotemperaturowe 3. Przewodnictwo cieplne 4. Rozszerzalność

Bardziej szczegółowo

Configuring and Testing Your Network

Configuring and Testing Your Network Configuring and Testing Your Network Network Fundamentals Chapter 11 Version 4.0 1 Konfigurowanie i testowanie Twojej sieci Podstawy sieci Rozdział 11 Version 4.0 2 Objectives Define the role of the Internetwork

Bardziej szczegółowo

Warunki izochoryczno-izotermiczne

Warunki izochoryczno-izotermiczne WYKŁAD 5 Pojęcie potencjału chemicznego. Układy jednoskładnikowe W zależności od warunków termodynamicznych potencjał chemiczny substancji czystej definiujemy następująco: Warunki izobaryczno-izotermiczne

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNE MODELOWANIE ODDZIAŁYWANIA FALI CIŚNIENIA NA PÓŁSFERYCZNY ELEMENT KOMPOZYTOWY O ZMIENNEJ GRUBOŚCI

WSTĘPNE MODELOWANIE ODDZIAŁYWANIA FALI CIŚNIENIA NA PÓŁSFERYCZNY ELEMENT KOMPOZYTOWY O ZMIENNEJ GRUBOŚCI WSTĘPNE MODELOWANIE ODDZIAŁYWANIA FALI CIŚNIENIA NA PÓŁSFERYCZNY ELEMENT KOMPOZYTOWY O ZMIENNEJ GRUBOŚCI Robert PANOWICZ Danuta MIEDZIŃSKA Tadeusz NIEZGODA Wiesław BARNAT Wojskowa Akademia Techniczna,

Bardziej szczegółowo

BADANIE SYMULACYJNE JEDNOFAZOWEJ PRZERWY W ZASILANIU ORAZ PONOWNEGO ZAŁĄCZENIA NAPIĘCIA ZASILANIA NA DYNAMIKĘ SILNIKA INDUKCYJNEGO

BADANIE SYMULACYJNE JEDNOFAZOWEJ PRZERWY W ZASILANIU ORAZ PONOWNEGO ZAŁĄCZENIA NAPIĘCIA ZASILANIA NA DYNAMIKĘ SILNIKA INDUKCYJNEGO Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 77/007 53 Stanisław Potrawka, Romana Sikora-Iliew AGH, Kraków BADANIE SYMULACYJNE JEDNOFAZOWEJ PRZERWY W ZASILANIU ORAZ PONOWNEGO ZAŁĄCZENIA NAPIĘCIA ZASILANIA

Bardziej szczegółowo

OSTC GLOBAL TRADING CHALLENGE MANUAL

OSTC GLOBAL TRADING CHALLENGE MANUAL OSTC GLOBAL TRADING CHALLENGE MANUAL Wrzesień 2014 www.ostc.com/game Po zarejestrowaniu się w grze OSTC Global Trading Challenge, zaakceptowaniu oraz uzyskaniu dostępu to produktów, użytkownik gry będzie

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie różnych metod komputerowej analizy potencjałów ruchowych w zapisie EMG

Zastosowanie różnych metod komputerowej analizy potencjałów ruchowych w zapisie EMG Alicja Kędzia Katedra i Zakład Anatomii Prawidłowej Akademii Medycznej we Wrocławiu Wojciech Derkowski Poradnia Neurologiczna i Pracownia EEG w Kluczborku Zastosowanie różnych metod komputerowej analizy

Bardziej szczegółowo

Modelowanie mielenia w celu zmniejszenia zużycia energii oraz określenia wpływu zmiennych procesu na drukowność papieru metodą inkjet

Modelowanie mielenia w celu zmniejszenia zużycia energii oraz określenia wpływu zmiennych procesu na drukowność papieru metodą inkjet Modelowanie mielenia w celu zmniejszenia zużycia energii oraz określenia wpływu zmiennych procesu na drukowność papieru metodą inkjet Część 2. Model przewidujący właściwości laboratoryjnych arkusików papieru

Bardziej szczegółowo

2014-3-30. Urbanek J., Jabłoński A., Barszcz T ssswedfsdfurbanek J., Jabłoński A., Barszcz T., Wykonanie pomiarów

2014-3-30. Urbanek J., Jabłoński A., Barszcz T ssswedfsdfurbanek J., Jabłoński A., Barszcz T., Wykonanie pomiarów Wykonanie pomiarów sygnałów wibroakustycznych przy stałych oraz zmiennych warunkach eksploatacyjnych na stanowisku testowym. Część II: Analiza poprawności pomiarów. Autorzy: Urbanek J., Jabłoński A., Barszcz

Bardziej szczegółowo

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name...

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... Child s surname........ Date and place of birth..... Citizenship.....

Bardziej szczegółowo

How to translate Polygons

How to translate Polygons How to translate Polygons Translation procedure. 1) Open polygons.img in Imagine 2) Press F4 to open Memory Window 3) Find and edit tlumacz class, edit all the procedures (listed below) 4) Invent a new

Bardziej szczegółowo

1 kwietnia w optyce. O złudzeniach optycznych i złudzeniach optyków

1 kwietnia w optyce. O złudzeniach optycznych i złudzeniach optyków O złudzeniach optycznych i złudzeniach optyków Zbigniew Jaroszewicz Instytut Optyki Stosowanej Ul. Kamionkowska 18 03-805 Warszawa e-mail: mmtzjaroszewicz@post.pl 1 Jak oczy (i mózg) nas oszukują Widzenie

Bardziej szczegółowo

Płyny newtonowskie (1.1.1) RYS. 1.1

Płyny newtonowskie (1.1.1) RYS. 1.1 Miniskrypt: Płyny newtonowskie Analizujemy cienką warstwę płynu zawartą pomiędzy dwoma równoległymi płaszczyznami, które są odległe o siebie o Y (rys. 1.1). W warunkach ustalonych następuje ścinanie w

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA METODY OKREŚLANIA IZOLACYJNOŚCI CIEPLNEJ OKNA PODWÓJNEGO. 1. Wprowadzenie

PROPOZYCJA METODY OKREŚLANIA IZOLACYJNOŚCI CIEPLNEJ OKNA PODWÓJNEGO. 1. Wprowadzenie Robert GERYŁO 1 Jarosław AWKSIENTJK 2 PROPOZYCJA METOY OKREŚLANIA IZOLACYJNOŚCI CIEPLNEJ OKNA POWÓJNEGO 1. Wprowadzenie W budynkach o bardzo niskim zapotrzebowaniu na ciepło do orzewania powinny być stosowane

Bardziej szczegółowo

XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW PYTANIE NIE JEST ZADAWANE W POLSCE W 2006 ROKU. WCIŚNIJ Ctrl+R BY PRZEJŚĆ DALEJ. 1.

XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW PYTANIE NIE JEST ZADAWANE W POLSCE W 2006 ROKU. WCIŚNIJ Ctrl+R BY PRZEJŚĆ DALEJ. 1. Share w2 Exit Questionnaire version 2.7 2006-09-29 XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW 1. Kontynuuj XT006_ PROXY RESPONDENT'S SEX 1. Mężczyzna 2. Kobieta XT002_ RELATIONSHIP TO THE DECEASED IF XT002_

Bardziej szczegółowo

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT A n g i e l s k i Phrasal Verbs in Situations Podręcznik z ćwiczeniami FRAGMENT Dorota Guzik Joanna Bruska Autorzy: Dorota Guzik, Joanna Bruska Konsultacja językowa: Tadeusz Z. Wolański Lektorzy: Maybe

Bardziej szczegółowo

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian 1 / 12 Content list / Spis Treści 1. Hardware and software requirements, preparing device to upgrade Wymagania sprzętowe i programowe, przygotowanie urządzenia do aktualizacji 2. Installing drivers needed

Bardziej szczegółowo

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Władimir Bożiłow 1, Małgorzata Roślak 2, Henryk Stolarczyk 2 1 Akademia Medyczna, Bydgoszcz 2 Uniwersytet Łódzki, Łódź ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

A. WAN1/WAN2 Interface and LAN NAT/Routing host. B. VPN Host and LAN NAT Host. C. An example using Part A and B

A. WAN1/WAN2 Interface and LAN NAT/Routing host. B. VPN Host and LAN NAT Host. C. An example using Part A and B This document introduces the Load-Balance/RoutePolicy. In real world, we need various kinds of routing rules to fulfill many different usages, and the Load-Balance/RoutePolicy is aiming to provide an integrated

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ BIOLOGII I OCHRONY ŚRODOWISKA

WYDZIAŁ BIOLOGII I OCHRONY ŚRODOWISKA WYDZIAŁ BIOLOGII I OCHRONY ŚRODOWISKA Biologia Biotechnologia Ochrona środowiska studia pierwszego stopnia Dla kandydatów z NOWĄ MATURĄ Kwalifikacja obejmuje konkurs świadectw dojrzałości brane są pod

Bardziej szczegółowo

WENYLATORY PROMIENIOWE ROOF-MOUNTED CENTRIFUGAL DACHOWE WPD FAN WPD

WENYLATORY PROMIENIOWE ROOF-MOUNTED CENTRIFUGAL DACHOWE WPD FAN WPD WENYATORY PROMIENIOWE ROOF-MOUNTED CENTRIFUGA DACHOWE WPD FAN WPD Wentylatory promieniowe dachowe typu WPD przeznaczone są do Roof-mounted centrifugal fans type WPD are intended wentylacji wyciągowej pomieszczeń

Bardziej szczegółowo

ŚCIANY NIE ODDYCHAJĄ!

ŚCIANY NIE ODDYCHAJĄ! PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 2 (118) 2001 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 2 (118) 2001 Andrzej Bobociński* Jerzy A. Pogorzelski** ŚCIANY NIE ODDYCHAJĄ! Termin oddychanie

Bardziej szczegółowo

WIZUALIZACJA DANYCH POMIAROWYCH MIERNIKA ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2000 PRZY UŻYCIU PROGRAMU LabVIEW

WIZUALIZACJA DANYCH POMIAROWYCH MIERNIKA ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2000 PRZY UŻYCIU PROGRAMU LabVIEW WIZUALIZACJA DANYCH POMIAROWYCH MIERNIKA ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2000 PRZY UŻYCIU PROGRAMU LabVIEW Adrian Jakowiuk Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa CM CM O CM O Abstract APPLICATION OF THE

Bardziej szczegółowo

Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is

Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is 1. Introduction Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is made of aluminum and steel mesh as one of the coolest enclosures available. It s also small

Bardziej szczegółowo

PREFERENCJE KONSUMENTÓW W ZAKRESIE WYBORU OPAKOWAŃ DO TŁUSZCZÓW ROŚLINNYCH

PREFERENCJE KONSUMENTÓW W ZAKRESIE WYBORU OPAKOWAŃ DO TŁUSZCZÓW ROŚLINNYCH Joanna Białek, Elżbieta Kondratowicz-Pietruszka Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie PREFERENCJE KONSUMENTÓW W ZAKRESIE WYBORU OPAKOWAŃ DO TŁUSZCZÓW ROŚLINNYCH Polski rynek produktów tłuszczowych należy

Bardziej szczegółowo

03 April 2015 03 kwietnia 2015 r. Zmiana satelity dostarczającego sygnał Animal Planet HD. Change of Delivery Satellite for Animal Planet HD

03 April 2015 03 kwietnia 2015 r. Zmiana satelity dostarczającego sygnał Animal Planet HD. Change of Delivery Satellite for Animal Planet HD 03 April 2015 03 kwietnia 2015 r. Dear Sirs, Change of Delivery Satellite for Animal Planet HD We refer to the Affiliation Agreement with a Commencement Date of 01/11/2009 between ( DCEL / we ) and you,

Bardziej szczegółowo

Badanie amortyzatorów na uniwersalnym stanowisku do diagnostyki układu nonego pojazdu samochodowego

Badanie amortyzatorów na uniwersalnym stanowisku do diagnostyki układu nonego pojazdu samochodowego ARCHIWUM MOTORYZACJI 4, pp. 291-296 (2009) Badanie amortyzatorów na uniwersalnym stanowisku do diagnostyki układu nonego pojazdu samochodowego ZBIGNIEW PAWELSKI, RADOSŁAW MICHALAK Politechnika Łódzka W

Bardziej szczegółowo