Stres wśród dzieci i młodzieży - skala zjawiska w województwie podlaskim

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Stres wśród dzieci i młodzieży - skala zjawiska w województwie podlaskim"

Transkrypt

1 1 Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Białymstoku Obserwatorium Integracji Społecznej Stres wśród dzieci i młodzieży - skala zjawiska w województwie podlaskim Białystok 2011

2 2 SPIS TREŚCI Wstęp.. 3 Rozdział I Stres definicja zjawiska 4 Rozdział II Założenia metodologiczne badania Opis badania Cel badania Charakterystyka próby i procedura badawcza Narzędzie badawcze 9 Rozdział III Rozdział IV Skala zjawiska stresu w opinii dzieci i młodzieży z terenu województwa podlaskiego - prezentacja wyników badań własnych Przyczyny stresu wśród młodzieży szkolnej z terenu województwa podlaskiego Miejsca, w których najczęściej dochodzi do sytuacji stresujących Sposoby radzenia ze stresem wśród uczniów szkół podlaskich.. 13 Skala zjawiska stresu wśród dzieci i młodzieży z terenu województwa podlaskiego w opinii pedagogów szkolnych - prezentacja wyników badań własnych. 16 Zakończenie Spis wykresów 24 Kwestionariusze ankiet. 25

3 3 WSTĘP Jednym z większych problemów naszej codzienności jest stres. Z roku na rok życie staje się coraz bardziej intensywne, jego tempo systematycznie wzrasta. Współczesny świat i związany z nim dynamiczny rozwój cywilizacyjny, globalizacja kultury i tzw. wyścig szczurów dostarczają człowiekowi różnych szkodliwych bodźców. Niestety oprócz efektów postępu cywilizacyjnego rosną też jego skutki uboczne. Każdego dnia podlegamy różnym naciskom, wymaganiom, ograniczeniom. Nie zawsze potrafimy im sprostać, a ceną jaką płacimy jest stan naszego zdrowia. Przemęczenie, pospiech, hałas, współzawodnictwo to czynniki najczęściej powodujące stres w dzisiejszym życiu. Młodzież i dzieci są szczególnie narażone na destrukcyjne działanie stresu. Istotną rolę w kreowaniu odporności młodego człowieka wobec sytuacji stresujących odgrywa rodzina i szkoła. Środowisko rodzinne odgrywa znaczącą rolę dla kwestii normalnego rozwoju młodego człowieka. Zdrowa atmosfera domu rodzinnego decydująco wpływa na budowanie naturalnej odporności młodego człowieka na stres. Również ważną funkcję w procesie kreowania odporności młodych osób wobec sytuacji stresujących pełni szkoła. Sukcesywne podejmowanie działań w sytuacjach trudnych w szkole niweluje atmosferę stresu wśród uczniów.

4 4 ROZDZIAŁ I. STRES DEFINICJA ZJAWISKA Stres należy do kluczowych problemów współczesności. Rozumiany jest na wiele sposobów. W potocznym znaczeniu oznacza coś negatywnego, niemiłego a nawet groźnego, coś co przytrafia się człowiekowi w różnych sytuacjach życiowych, na co dzień - w pracy, domu, szkole, w kontaktach z bliskimi i obcymi, zarówno w warunkach całkowitej samotności, jak i obcowania ze światem we wszystkich jego przejawach. Podejście naukowe definiuje stres jako: stan mobilizacji sił organizmu będący reakcją na negatywne bodźce fizyczne i psychiczne, mogący doprowadzić do zaburzeń czynnościowych. 1 Twórcą pojęcia stres jest Hans Selye. Według niego jest on: nieswoistą reakcją organizmu na wszelkie stawiane mu żądanie. 2 Salye założył istnienie określonych czynników tak zwanych stresorów, które z powodu swego charakteru i intensywności wywołują u większości ludzi takie same reakcje. Stres może oznaczać przyczynę jakiegoś zła, dyskomfortu, dysfunkcji czy wręcz choroby, może być postrzegany jako jakiś skutek - zazwyczaj fatalne następstwo pewnego ciągu zdarzeń. 3 Według R. Kretschmanna: typowe sposoby reagowania w sytuacji stresu to normalne procesy przygotowujące organizm psychicznie i fizycznie do reakcji obronnych, poszukiwawczych, do ucieczki lub ataku. Organizm mobilizuje siły do odparcia lub uniknięcia zagrożeń, względnie pokonania istniejących przeszkód. 4 Stres w socjologii przedstawiany jest jako: zakłócenie równowagi pomiędzy wymaganiami środowiska a cechami i reakcjami jednostki. 5 W ostatnich latach największe zainteresowanie wzbudza podejście do stresu w ujęciu psychologicznym. J. Strelau przez stres psychologiczny rozumie stan charakteryzujący się negatywnymi emocjami o dużym natężeniu (jak np. lęk, złość, wrogość lub inne stany określane jako dyskomfort psychiczny), któremu towarzyszą zmiany fizjologiczne i biochemiczne. 6 1 E. Sobol, popularny Słownik języka polskiego, PWN, Warszawa 2001, s G. Seyve, Stres okiełznany, PIW, Warszawa, s.25 3 R. Zawadzki, Stres sztuka życia, WSiP, Warszawa 2007, s. 5 4 R. Kretschmann, stres w zawodzie nauczyciela, GWP 5 A. Titkow, Stres i życie społeczne, Polskie doświadczenia, PIW, Warszawa 1993, s I. Heszen Niejodek, Stres i radzenie sobie główne kontrowersje, Wyd. Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2000, s. 17

5 5 A. Borowska dzieli stres na: fizyczny kiedy to reakcje stresowe są automatycznymi, przewidywalnymi, wbudowanymi reakcjami, nad którymi jednostka nie ma świadomej kontroli np. bladość, przyspieszone bicie serca, napięcie mięśni, dyszenie, zmiany ciśnienia krwi, suchość w ustach i gardle, bezsenność, bóle głowy itp., psychologiczny który jest stanem organizmu, wywołanym raczej ciągiem zdarzeń niż zdarzeniem jednostkowym, jego siła zależy od zdolności jednostki do radzenia sobie ze stresem, reakcje psychiczne są wyuczone, organizacyjny sieci wsparcia, styl radzenia sobie w życiu, pojęcie własnej osoby, samoocena. 7 W każdym z tych trzech rodzajów stres powoduje zmiany w organizmie człowieka. I tak na poziomie funkcji psychicznych nadmierny lub przewlekły stres może powodować lęk i depresję. Na poziomie fizjologicznym może doprowadzić do chorób psychomotorycznym lub innych problemów zdrowotnych. Jeśli chodzi o poziom organizacyjny, to stres wpływa na komunikację interpersonalną, efekty pracy, motywację może powodować wypalenie zawodowe. 8 W. Szewczyk rozróżnia dwa rodzaje stresu: stres psychiczny wywołany przez silny bodziec zewnętrzny i wewnętrzny (stresor), wzrost napięcia emocjonalnego prowadzący do ogólnej mobilizacji sił organizmu, mogący przy długotrwałym działaniu doprowadzić do zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu, wyczerpania i chorób psychosomatycznych, stres fizjologiczny całokształt zmian, którymi organizm odpowiada na różnorakie czynniki uszkadzające, jak zranienie, oziębienie, przegrzanie itp. 9 W sytuacje stresowe popadamy niemal nieustannie, zazwyczaj bez wyraźnej przyczyny, nawet wtedy, kiedy nie istnieje najmniejsze zagrożenie, w naszych myślach pojawiają się obawy, troski, strach przed niepowodzeniem. Jednakże w sytuacjach nietypowych organizm wykazuje także stałą mobilizację i gotowość do 7 A. Borowska, Kształcenie dla przyszłości, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa 2004, s A. Borowska, Kształcenie dla przyszłości, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa 2004, s W. Szewczuk, Słownik psychologiczny, WP, Warszawa 1985, s. 297

6 6 interwencyjnego działania. Oprócz przykrych przypadków, stres pojawia się podczas stanów emocjonalnych towarzyszących miłym wydarzeniom życiowym. 10 Kolejny podział stresu to podział dokonany przez A.D. Harta, który wyróżnia: pozytywny (mobilizujący) negatywny (destrukcyjny). Stres mobilizujący pomaga nam tylko dlatego, że nie doświadczamy go bez przerwy. Jest siłą napędową do podejmowania wyzwań i szybszego rozwiązywania trudnych zadań. Stres pozytywny mobilizuje, zwiększa koncentrację, wzmacnia refleks, wyostrza uwagę, zwiększa wydajność mózgu. Jest zatem czymś pomocnym w codziennym życiu. Dzięki niemu człowiek uczy się radzić w trudnych sytuacjach. Kiedy jednak zapotrzebowanie na adrenalinę nie maleje ani przez chwilę, mimo iż trwamy w euforii, dobry stres przekształci się w negatywny, który może wywoływać apatię, problemy ze snem, płaczliwość, niecierpliwość, nagłe kołatanie serca, bóle głowy, przesadne reakcje emocjonalne, gniew, depresję. 11 W sensie fizjologicznym stres dobry i zły nie różnią się od siebie, jeśli chodzi o pobudzenie (aktywację) organizmu do walki z nim. Natomiast w sensie psychologicznym pojawia się zróżnicowanie: stres zły (dystres) rozumiany jest jako niosący cierpienie i dezintegrację, natomiast stres dobry (eustres) rozumiany jest przez jako czynnik motywujący do wysiłku mimo trudności i prowadzący do rozwoju własnej osobowości i osiągnięć życiowych. Wszystko zależy od oceny poznawczej, od tego, jaki sens nadajemy stresowi. 10 A. Sieradzki, Pokonaj stres, Wydawnictwo Astrum, Wrocław 2004, s A. D. Hart, Adrenalina a stres, Wydawnictwo W drodze, Poznań 2005, s. 25

7 7 ROZDZIAŁ II. ZAŁOŻENIA METODOLOGICZNE BADANIA 2.1 OPIS BADANIA Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Białymstoku w 2009 roku przeprowadził badanie potrzeb informacyjnych z obszaru polityki społecznej. Jednym z głównych obszarów społecznych wymagających zdiagnozowania okazał się być problem dzieci i młodzieży. Uwzględniając powyższe w 2010 i na początku 2011 roku w ramach funkcjonowania Obserwatorium Integracji Społecznej przeprowadzono badanie na temat Problemy dzieci i młodzieży w kontekście wykluczenia społecznego w województwie podlaskim. 2.2 CEL BADANIA Głównym celem przedmiotowego badania jest diagnoza skali i przyczyn problemów dzieci i młodzieży w powiatach i gminach województwa podlaskiego w kontekście wykluczenia społecznego. Zapotrzebowanie informacyjne odnosi się do zjawisk wieloaspektowych, w tym zachowań ryzykownych (używki, uzależnienie od komputera i internetu), eurosieroctwa i przemocy, zarówno w środowisku rówieśniczym jak i rodzinnym. Przed przeprowadzeniem badania i opracowaniem raportu z obszaru stresu wśród uczniów opracowano następujące cele szczegółowe: 1) Określenie czynników/sytuacji, które są przyczyną stresu 2) Określenie miejsc, gdzie najczęściej dochodzi do sytuacji stresujących 3) Określenie sposobów radzenia ze stresem przez młodzież szkolną z terenu województwa podlaskiego

8 8 2.3 CHARAKTERYSTYKA PRÓBY I PROCEDURA BADAWCZA Badanie skierowane było do uczniów szkół z terenu województwa podlaskiego. Przeprowadzono je za pomocą ankiety skierowanej do uczniów klas: VI szkół podstawowych, II gimnazjum, I szkół ponadgimnazjalnych. Pierwsza kohorta dotyczyła młodzieży urodzonej w 1998 roku (12 lat w momencie badania), druga w 1996 roku (14 lat w momencie badania) oraz 1994 (16 lat w momencie badania). W badaniu udział wzięło 1648 uczniów. Próba badawcza została wybrana w sposób losowy. Zastosowano metodę doboru dwustopniowego. Najpierw wylosowano szkoły, a następnie klasy. Klasy dobierano w losowaniu prostym, po jednej z każdej z wylosowanych szkół. Badaniu poddani zostali wszyscy obecni w tym czasie uczniowie wytypowanych klas. Losowanie przeprowadzono na podstawie wykazu szkół i placówek oświatowych województwa podlaskiego zamieszczonego na stronach Centrum Informacji Edukacyjnej (stan na rok). Badanie odbyło się w 80 losowo wytypowanych szkołach województwa podlaskiego, w tym 40 szkołach podstawowych, 20 gimnazjach i 20 szkołach średnich. Badanie ankietowe nt. Stres wśród dzieci i młodzieży - skala zjawiska w województwie podlaskim, przeprowadzone wśród uczniów szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych zostało pogłębione zasobem wiedzy oraz opinią pedagogów szkolnych zatrudnionych w szkołach z terenu Podlasia. Badaniem objęto dwie grupy badawcze. Pierwsza liczyła 40 pedagogów. Były to osoby zatrudnione w szkołach na terenie województwa podlaskiego, biorące udział w wojewódzkiej konferencji pod nazwą Dziecko krzywdzone pomoc i interwencja organizowanej przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej. Badanie zrealizowano wśród docelowej grupy za pomocą kwestionariusza ankiety audytoryjnej. Jest to jedna z technik badawczych, która polega na zebraniu w pewnej przestrzeni, zazwyczaj w pomieszczeniu, które w jakiś sposób związane jest z badaną kategorią (w tym przypadku była to sala konferencyjna) wybranej grupy osób i rozdaniu im do wypełnienia ankiet. Ankieter w takiej sytuacji nie przeprowadza wywiadu osobiście z każdym z respondentów, jego rola ogranicza się do podania celu

9 9 prowadzonego badania oraz omówienia instrukcji wypełnienia ankiety. Ta technika badawcza została wybrana w związku z niemal całkowitą zwrotnością materiału. Drugą grupą badawczą byli pedagodzy zatrudnieni w szkołach, które zostały wylosowane i wzięły udział w badaniu Problemy dzieci i młodzieży w kontekście wykluczenia społecznego w województwie podlaskim, które skierowane było do uczniów VI klas szkół podstawowych, II klas gimnazjum i I klas szkół ponadgimnazjalnych. Kwestionariusz został wysłany droga elektroniczną do 80 szkół z terenu Podlasia. Wysłanie ankiety zostało poprzedzone rozmową telefoniczną z każdym z pedagogów i objaśnieniem szczegółów badania. Pomimo to zwrot ankiet wyniósł tylko 46% próby przewidzianej w badaniu. 2.4 NARZĘDZIE BADAWCZE Badanie zostało przeprowadzone przy zastosowaniu dwóch ankiet kwestionariuszowych skierowanych do uczniów i pedagogów. Dzięki stworzeniu narzędzi badawczych możliwe było przeprowadzenie analizy ilościowej w celu dokładnego zbadania interesującego problemu. Pytania badawcze dotyczyły czterech bloków tematycznych: 1) Zachowań ryzykownych (uzależnienie od alkoholu, papierosów, narkotyków, uzależnienie od komputera i Internetu); 2) Stresu wśród młodzieży szkolnej; 3) Przemocy w środowisku rówieśniczym i w rodzinie; 4) Eurosieroctwa.

10 10 3. SKALA ZJAWISKA STRESU W OPINII DZIECI I MŁODZIEŻY Z TERENU WOJEWODZTWA PODLASKIEGO - PREZENTACJA WYNIKÓW BADAŃ WŁASNYCH 3.1 PRZYCZYNY STRESU WŚRÓD MŁODZIEŻY SZKOLNEJ Z TERENU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO Analiza badania wykazała, że głównym czynnikiem stresogennym dla wszystkich uczniów biorących udział w badaniu są niepowodzenia w nauce. Zdecydowana większość przyznaje, że niepomyślne wyniki w nauce są przyczyną stresu i negatywnych emocji. Wykres 1. Jakie wg ciebie czynniki/sytuacje są przyczyną stresu? niepowodzenia w grach komputerowych relacje z rodzicami oczekiwania rodziców niesprawiedliwe potraktowanie przez nauczyciela niepowodzenia w nauce wymagania nauczycieli wygląd zewnętrzny brak akceptacji rówieśników 6,6% 10,2% 14,1% 26,9% 21,2% 18,1% 20,5% 22,3% 11,0% 36,9% 35,6% 34,8% 60,8% 56,6% 50,8% 51,2% 45,7% 36,0% 29,4% 27,4% 26,4% 49,3% 42,5% 35,8% I klasa szkoły ponadgimnazjalnej II klasa gimnazjum VI klasa szkoły podstawowej 0,0% 50,0% 100,0% * respondent miał do wyboru maksymalnie 3 odpowiedzi Źródło: opracowanie własne

11 11 Czynnikiem wywołującym wśród ankietowanych negatywne emocje (stres) jest również brak akceptacji rówieśników. Wraz z wiekiem rośnie potrzeba uznania przez towarzystwo. Połowa badanych szesnastolatków wyznaje, że brak akceptacji ze strony kolegów i koleżanek wywołuje u nich stres. U młodszych osób brak akceptacji rówieśników rzadziej wywołuje w nich napięcie. Z badania wynika, że sytuacje stresogenne wśród uczniów wywoływane są ponadto z niesprawiedliwego traktowania przez nauczycieli a także wymagań przez nich stawianych. 3.2 MIEJSCA, W KTÓRYCH NAJCZĘŚCIEJ DOCHODZI DO SYTUACJI STRESUJĄCYCH Z przeprowadzonego badania wynika, że uczniowie z terenu województwa podlaskiego biorący udział w badaniu najczęściej przeżywają sytuacje stresogenne w szkole. Szóstoklasiści podkreślają, że z sytuacjami stresującymi mają do czynienia najczęściej na terenie szkoły i w klasie. Dla 8% respondentów uczęszczających do VI klasy podstawowej na ternie szkół województwa podlaskiego do stresujących sytuacji dochodzi najczęściej w domu. Nieliczne jednostki twierdzą, że sytuacje w jakich się stresują to: spotkania z rówieśnikami i podczas korzystania z komputera. Wykres 2. Gdzie/kiedy najczęściej spotykasz się z sytuacjami stresującymi? VI klasa szkoły podstawowej 8% 6% 6% w szkole w klasie 12% w domu 68% podczas spotkań z rówieśnikami w trakcie korzystania z komputera Źródło: opracowanie własne

12 12 Gimnazjaliści uczestniczący w badaniu w większości podkreślali, że szkoła wywołuje w nich stres. 7% czternastolatków stresuje się w domu, 7% w klasie. Niektórzy respondenci odczuwają stres podczas spotkań towarzyskich z kolegami lub w momencie korzystania z komputera. Wykres 3. Gdzie/kiedy najczęściej spotykasz się z sytuacjami stresującymi? II klasa gimnazjum 7% 7% 4% 4% w szkole w klasie w domu 78% podczas spotkań z rówieśnikami w trakcie korzystania z komputera Źródło: opracowanie własne Uczniowie szkół ponadgimnazjalnych podobnie jak ich młodsi koledzy najczęściej z sytuacjami stresującymi mają do czynienia w szkole, 83% uczniów udzieliło takiej odpowiedzi.

13 13 Wykres 4. Gdzie/kiedy najczęściej spotykasz się z sytuacjami stresującymi? I klasa szkoły ponadgimnazjalnej 7% 7% 2% 1% w szkole w klasie w domu 83% podczas spotkań z rówieśnikami w trakcie korzystania z komputera Źródło: opracowanie własne Najrzadziej sytuacje stresujące mają miejsce podczas korzystania z komputera, tylko 1% ankietowanych udzieliło takiej odpowiedzi. Podobnie spotkania towarzyskie nie wywołują wśród uczniów klas ponadgimnazjalnych sytuacji stresogennych. 7% uczniów przyznaje w badaniu, że do sytuacji stresujących dochodzi w domu. 3.3 SPOSOBY RADZENIA ZE STRESEM WŚRÓD UCZNIÓW SZKOŁ PODLASKICH Zdecydowana większość ankietowych stwierdza, że najlepszym sposobem na radzenie sobie ze stresem są kontakty z kolegami i innymi znajomymi osobami. Obecność bliskich, serdecznych osób odstresowuje i leczy jak najlepsze lekarstwo. Dzieje się tak dlatego, że mamy poczucie bezpieczeństwa, czujemy, że jesteśmy komuś potrzebni i że inni nas wspierają. To działa jak najlepszy wentyl bezpieczeństwa i niweluje napięcie, pozwala z dystansem spojrzeć na problemy. Uczniowie szkół ponadgimnazjalnych w 76,8% uważają, że spotkania towarzyskie z osobami, które nas akceptują rozładowują stres. Znaczna część szesnastolatków stwierdza, że nadmierny stres można rozładować poprzez jak

14 14 najszybszą poprawę złych ocen. Z analizy wynika także, że dobre relacje z rodzicami wpływają w znacznym stopniu na stan samopoczucia. Dobry kontakt z rodziną, zaufanie, ciepło rodzinne, życzliwość i otwartość w relacjach rodzice dzieci odgrywają znaczną rolę w radzeniu dziecka ze stresem. Na podstawie poniższych danych można wyciągnąć wnioski, że jednym z ważniejszych sposobów rozładowywania stresu przez uczniów klas ponadgimnazjalnych jest sport. Aktywność sportowa eliminuje negatywne emocje. 5,3% uczniów przyznaje się do tego, że nie radzi sobie ze stresem. Wykres 5. W jaki sposób radzisz sobie ze stresem? nie radzę sobie ze stresem 5,3% 4,0% 2,6% korzystam z pomocy pedagoga 0,6% 2,0% 3,3% mam dobre relacje z rodzicami 41,6% 41,6% 44,1% staram się jak najszybciej poprawić złą ocenę nie przejmuję się wynikami w nauce 20,3% 16,3% 12,2% 47,1% 47,7% 51,5% I klasa szkoły ponadgimnazjalnej II klasa gimnazjum VI klasa szkoły podstawowej zawsze przygotowuję się dobrze do lekcji 10,2% 11,6% 17,9% utrzymuję kontakty z koleżankami/kolegami, którzy mnie akceptują 76,8% 65,0% 64,1% jestem aktywny sportowo 40,9% 42,3% 48,2% 0% 20% 40% 60% 80% 100% * respondent miał do wyboru kilka odpowiedzi Źródło: opracowanie własne

15 15 Wśród młodzieży gimnazjalnej i uczniów szkół podstawowych najczęstszym sposobem rozładowywania stresu są kontakty z kolegami i koleżankami oraz poprawa złych ocen za wyniki w nauce. Najrzadszym sposobem radzenia sobie ze stresem jest współpraca z pedagogiem szkolnym. Nieliczni stwierdzają, ze sami nie potrafią poradzić sobie z sytuacjami, które wywołują w nich stres.

16 16 4. SKALA ZJAWISKA STRESU WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY Z TERENU WOJEWODZTWA PODLASKIEGO W OPINIII PEDAGOGÓW SZKOLNYCH - PREZENTACJA WYNIKÓW BADAŃ WŁASNYCH Opinia uczniów (beneficjentów badania) została pogłębiona zasobem wiedzy pedagogów szkolnych. Zostali oni zapytani, o to, jakie według nich są główne powody stresu wśród uczniów. Najczęściej wskazywaną odpowiedzią było brak akceptacji rówieśników. Każdy młody człowiek dąży do tego, aby być akceptowanym przez najbliższe otoczenie. Niejednokrotnie jednak młodzi ludzie mają trudności w odnalezieniu się w grupie. Wówczas pojawia się stres i frustracja. Kolejną najbardziej powszechną, według badanych pedagogów przyczyną stresu są niepowodzenia w nauce. W dobie charakterystycznego dla naszego społeczeństwa wyścigu szczurów młodzież jest szczególnie narażona na głębokie, destrukcyjne działanie stresu. Niskie wyniki w nauce powodują, że młody człowiek przeżywa negatywne emocje, które zostawiają swój ślad w procesie kreowania rozwoju emocjonalnego młodego człowieka. Wyniki badania wskazują na fakt, że stres u młodych osób może również wynikać z relacji, jakie dziecko utrzymuje z rodzicami oraz z oczekiwać dorosłych im stawianych. Wykres 6. Przyczyny stresu wśród uczniów w opinii pedagogów szkolnych (N=77) inne czynniki niepowodzenia w grach komputerowych 3 4 relacje z rodzicami 45 oczekiwania rodziców 37 niesprawiedliwe potraktowanie przez nauczyciela 21 niepowodzenia w nauce 50 wymagania nauczycieli 34 wygląd zewnętrzny 29 brak akceptacji rówieśników Źródło: opracowanie własne

17 17 Częstym problemem, z jakim borykają się dzieci w środowisku rodzinnym okazują się być nadmierne wymagania, stawiane im przez rodziców. Dorośli chcąc zapewnić dzieciom jak najlepszy start w przyszłość, obarczają swoje pociechy zbyt dużą ilością dodatkowych zajęć, nie zawsze zgodnych z preferencjami czy zainteresowaniami dziecka. Dzieci i młodzież często nie są w stanie sprostać stawianym przed nimi wymaganiom i oczekiwaniom. Dziecko, które czuje na sobie zbyt dużą presję środowiska rodzinnego, często staje się zamknięte w sobie, przygnębione, a zarazem pragnie zaspokoić pokładane w nim nadzieje i oczekiwania. Może to być przyczyną dużych frustracji i stresów, szczególnie wtedy, gdy dziecko nie potrafi wywiązać się ze stawianych przed nim obowiązków. Kolejna kwestia poruszona w badaniu pedagogów dotyczyła miejsc, gdzie uczniowie najczęściej spotykają się ze stresem. Nauczyciele podobnie jak uczniowie uważają, ze do sytuacji stresujących najczęściej dochodzi w klasie i w szkole. Na poniższym wykresie widzimy, że pedagodzy również zauważają problem stresu w środowisku rodzinnym. Prawie, co czwarty badany pedagog wymienia, że miejscem, gdzie uczniowie najczęściej spotykają się ze stresem jest dom. Wykres 7. Miejsca, gdzie uczniowie spotykają się z sytuacjami stresującymi w opinii pedagogów szkolnych (N=77) w szkole w klasie w domu podczas w trakcie spotkań z korzystania z rówieśnikami komputera Inne Źródło: opracowanie własne

18 18 Kolejnym zagadnieniem poruszonym w badaniu jest zgłaszanie przez uczniów pedagogom szkolnym problemów związanych ze stresem. 61 pedagogów, którzy wzięli udział w badaniu przyznaje, że uczniowie zgłaszają im problemy, których skutkiem ubocznym jest stres. 31 ankietowanych z 77 badanych nie otrzymuje takich informacji od uczniów, prawie co 10 pedagog nie udzielił odpowiedzi na to pytanie. Wykres 8. Zgłaszanie przez uczniów pedagogom szkolnym problemów wywołanych stresem (N=77) tak nie brak odpowiedźi Źródło: opracowanie własne Pedagodzy biorący udział w badaniu uważają, że najczęściej zgłaszanymi dla nich problemami wywołującymi stres są: Niepowodzenia szkolne: niskie wyniki w nauce, wagary (niska frekwencja), problemy z wyborem szkoły średniej, problemy związane z pisaniem klasówek, sprawdzianów, obawa przed egzaminami, niechęć chodzenia do szkoły, stres przed klasówkami, uwagi nauczyciela, niepowodzenia związane z osiąganiem dobrych wyników w nauce (zagrożenia, słabe oceny); Konflikty z rówieśnikami i dokuczanie, brak akceptacji w grupie rówieśniczej, zastraszanie ze strony starszych uczniów na przerwach i po wyjściu ze szkoły. Dzieci zastraszane są również przez rówieśników przez telefon, alienacja społeczna, izolowanie przez kolegów, odrzucenie prze grupę rówieśniczą, strach przed rówieśnikami, brak więzi, kontaktów;

19 19 Wygórowane oczekiwania rodziców w stosunku do możliwości ucznia, ciągłe krytykowanie przez dorosłych, niezrozumienie przez rodzica, nadmierne wymagania rodziców; Złe samopoczucie tj. bóle i zawroty głowy, bóle brzucha, wymioty, problemy gastryczne, zasłabnięcia, brak apetytu, bezsenność, nerwowość, problemy z koncentracją, jąkanie się, nadwrażliwość, problemy z opanowanie emocji, wycofanie, zaburzenia odżywiania, objawy wegetatywne, depresyjne zaburzenia zachowania, stosowanie używek, samookaleczenia. Konflikty w domu, problemy rodzinne, alkoholizm rodzica lub rodziców, nieobecność rodzica, przemoc w rodzinie, kłótnie, stres przed powrotem ojca pijanego do domu, rozwód, problemy finansowe - trudna sytuacja materialna, współuzależnienie w rodzinie, rodziny niepełne, wolne związki, rodziny zastępcze, mikrodeficyty i dysfunkcje tkwiące w samych dzieciach; Przemoc psychiczna (agresja słowna) i fizyczna; Brak sympatii, problemy z dziewczyną/chłopakiem. Powyższej wymienione problemy są dowodem na to, że stres w życiu młodych osób jest powszechny i dotyczy niemal wszystkich sfer ich życia tj. rodzinnego, szkolnego, społecznego itp. Aby zniwelować skutki problemów dotykających młode osoby oraz ograniczyć stres wywoływany tymi problemami, szkoły podejmują różnego rodzaju działania zapobiegawcze. Stosunkowo większa część (61 beneficjentów badania) twierdzi, że na terenie ich szkoły podejmowane są działania zapobiegające skutkom stresu.

20 20 Wykres 9. Liczba pedagogów, którzy zgłosili w badaniu, że w ich szkole podejmowane są działania zapobiegające skutkom stresu (N=77) tak nie brak odpowiedźi Źródło: opracowanie własne Najczęstszą formą tego typu działań są zajęcia edukacyjno profilaktyczne i psychoedukacyjne tj. Zdrowy styl życia, Aktywność fizyczna warunkiem dobrego samopoczucia psychicznego, Stres pod kontrolą, Jak radzić sobie ze stresem?, zajęcia z zakresu prawidłowej komunikacji Jak porozumiewać się z innymi, Oswajam lęk przed sprawdzianem końcowo rocznym. Zajęcia te przybierają różne formy. Zazwyczaj są to prelekcje, pogadanki, treningi, warsztaty edukacyjne, filmy itp. Informacje na temat skutków radzenia sobie ze stresem umieszczane są również w szkolnych gazetkach informacyjnych. Pedagodzy wymieniają, że na terenie ich szkół prowadzi się także zajęcia odstresowujące, ćwiczenia relaksacyjne czy też zajęcia wychowawcze nt. rozwijania umiejętności interpersonalnych, propagowania aktywnego spędzania czasu wolnego, lekcje pedagogiczne przedstawiające zasady wzajemnej tolerancji, akceptacji zasad współżycia koleżeńskiego, promujące zdrowie. Ponadto prowadzone jest wsparcie psychologiczne indywidualne oraz grupowe. Przeprowadzane są rozmowy z samymi uczniami oraz rodzicami. Uczniowie otaczani są opieką pedagogów, psychologów czy też terapeutów. Nieliczni respondenci wymieniają szkolenia dla nauczycieli: Wpływ stresu na dziecko, Zdrowie psychiczne dziecka. Innymi formami działań zapobiegającymi skutkom stresu są: rozpoznanie sytuacji rodzinnej - wywiady w domach rodzinnych, współpraca

21 21 z instytucjami wspierającymi dzieci i rodzinę, szkolenia nauczycieli i wychowawców, kontakt z poradniami specjalistycznymi, szkolenia: Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie na poziomie gminy z uwzględnieniem funkcji i roli zespołów interdyscyplinarnych, zajęcia z zakresu socjoterapii, zajęcia relaksacyjne - metodą Dennisona.

22 22 ZAKOŃCZENIE Przeprowadzone badanie wykazało, że szkoła jest środowiskiem stresogennym. Zarówno uczniowie jak i pedagodzy podkreślali, że sytuacje stresogenne najczęściej maja miejsce w szkole i w klasie. Respondenci biorący udział w badaniu ukazali przygnębiający obraz szkoły, w której dominują negatywne emocje. Na podstawie analizy danych uzyskanych od dwóch grup badawczych (uczniów i pedagogów) dowiadujemy się, że najczęstszymi źródłami stresu wśród badanej społeczności są niepowodzenia w nauce i brak akceptacji ze strony rówieśników. Według uczniów najczęściej stosowanymi sposobami i metodami rozładowywania negatywnych napięć jest utrzymywanie pozytywnych kontaktów z rówieśnikami i poprawa złych ocen. Szkoła jest miejscem występowania wielu reakcji stresowych, dlatego też znajomość zagadnień wiążących się ze stresem ma olbrzymie znaczenie zarówno dla uczniów, jak i dla nauczycieli. Szkoła dla wielu uczniów jest źródłem negatywnych stanów emocjonalnych - stresów, lęków, uczuć zagrożenia i braku bezpieczeństwa. Sytuacje szkolne są dla nich sytuacjami trudnymi, odczuwają oni stan wewnętrznego napięcia, które muszą odpowiednio rozładować. Szczególną rolę w przezwyciężaniu i rozładowywaniu sytuacji emocjonalnych wśród uczniów pełni nauczyciel. Ważnym elementem w pracy nauczyciela jest przede wszystkim rozumienie swoich wychowanków. Uczeń oczekuje od swojego wychowawcy serdeczności, bezpośredniości w kontaktach, partnerskiego i sprawiedliwego traktowania, opanowania, poczucia humoru, umiejętnego wyjaśniania nauczanego przedmiotu. Młodzież oczekuje ponadto właściwego traktowania polegającego na zrozumieniu, zainteresowaniu się jego kłopotami czy przeżywanymi aktualnie trudnościami, szanowaniu jego indywidualności. Stworzenie takiego poziomu bezpieczeństwa psychologicznego sprawia, że uczeń czuje się bezpiecznie, nie postrzega nauczyciela jako osoby zagrażającej, surowo oceniającej, ale jako osobę przyjazną, jako kogoś, komu można w pełni zaufać. W sytuacji, w której uczeń zwraca się do nauczyciela o pomoc, ważne jest, aby

23 23 nauczyciel uważnie go wysłuchał, okazał zainteresowanie. Bardzo ważnym czynnikiem w szkole jest sposób kształtowania odporności psychicznej człowieka. Z badań prowadzonych w obszarze problematyki stresu wśród uczniów wynika, że najskuteczniejszym sposobem opanowania lęku jest wytworzenie silnych emocji pozytywnych. Kształtują się one dzięki identyfikacji jednostki z określoną grupą społeczną. Ważne jest też, aby uczniowie potrafili się ze sobą komunikować, wymieniać poglądy, korzystać wzajemnie ze swoich doświadczeń, przezwyciężać podstawowe stereotypy reakcji emocjonalnych, odreagowywać napięcia, wspierać się i współdziałać. Szczególny nacisk kładzie się również na rozwijanie i wzmacnianie poczucia własnej wartości u ucznia, a także budowanie pozytywnego obrazu samego siebie, co uodpornia w znacznym stopniu na sytuacje stresowe. Konkretna wiedza na temat zjawiska stresu, rozwaga, wzajemna tolerancja wsparta dobrą znajomością uczniów pozwolą uniknąć negatywnych skutków stresu w szkole. Z badania pedagogów wynika, że szkoła pełni znaczną rolę w zapobieganiu skutkom stresu wśród uczniów. Respondenci wymieniają szereg działań, które prowadzone są na terenie ich szkół. Wiadomym jest, że nie da się w pełni zniwelować konsekwencji wywołanych negatywnymi emocjami, jednak szczególnie istotne jest to, żeby je w jak największym stopniu wyeliminować. Wspólna inicjatywa zarówno kadry pedagogicznej jak i młodzieży polegająca na ograniczaniu negatywnych skutków wywołanych zjawiskiem stresu, pozwoli na wypracowanie wśród uczniów praktycznego zastosowania mechanizmów radzenia sobie z negatywnymi emocjami - stresem. Dzięki nim funkcjonowanie w środowisku szkolnym będzie nie tylko smutnym obowiązkiem, ale również wykształci wśród młodzieży potrzebę oraz nieprzymuszona wolę w zdobywaniu wiedzy i doświadczeń. Umiejętność radzenia sobie ze stresem wypracowana podczas procesu edukacji z pewnością uodporni młodego człowieka na sytuacje stresogenne, bowiem są one przykrym, ale nieuniknionym elementem w dorosłym życiu każdej jednostki.

SPIS TREŚCI. 7 2.1 Opis badania. 7 2.2 Cel badania 2.3 Charakterystyka próby i procedura badawcza 2.4 Narzędzie badawcze

SPIS TREŚCI. 7 2.1 Opis badania. 7 2.2 Cel badania 2.3 Charakterystyka próby i procedura badawcza 2.4 Narzędzie badawcze 1 Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Białymstoku Obserwatorium Integracji Społecznej Stres wśród dzieci i młodzieŝy - skala zjawiska w województwie podlaskim Białystok 2011 2 SPIS TREŚCI Wstęp..

Bardziej szczegółowo

Raport z ewaluacji wewnętrznej dotyczącej przestrzegania norm społecznych w Szkole Podstawowej w Karpicku

Raport z ewaluacji wewnętrznej dotyczącej przestrzegania norm społecznych w Szkole Podstawowej w Karpicku Raport z ewaluacji wewnętrznej dotyczącej przestrzegania norm społecznych w Szkole Podstawowej w Karpicku Opracowała M. Janas 1 Spis treści: 1. Wprowadzenie.. s. 3. 2. Analiza... s. 5. 3. Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI RAZEM MOŻEMY WIĘCEJ... PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2015/2016 2016/2017 ZESPÓŁ SZKÓŁ W GOŁASZYNIE Gołaszyn, 1 września 2015 r. SPIS TREŚCI Założenia programu... 3 Cele i zadania... 4 Zalecane metody pracy...

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POLSKICH NOBLISTÓW W CHALINIE Chalin, wrzesień 2012r. KONCEPCJA PROGRAMU Program przewidziany jest do realizacji dla klas I III oraz IV VI. Założenia

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA ZESPOŁU SZKÓŁ CENTRUM EDUKACJI W PŁOCKU NA ROK SZKOLNY 2011/2012

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA ZESPOŁU SZKÓŁ CENTRUM EDUKACJI W PŁOCKU NA ROK SZKOLNY 2011/2012 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA ZESPOŁU SZKÓŁ CENTRUM EDUKACJI W PŁOCKU NA ROK SZKOLNY 2011/2012 Działania wychowawcze, edukacyjne, informacyjne i zapobiegawcze zawarte w szkolnym Programie Profilaktycznym

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 3 IM. ORŁA BIAŁEGO W BIERUNIU Rok szkolny 2015/2016 Szkolny Program Profilaktyki Profilaktyka to proces wspierający zdrowie psychiczne i fizyczne poprzez

Bardziej szczegółowo

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych dr Natalia Chojnacka Lucyna Maculewicz Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu)

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu) Iwona Jończyk (imię i nazwisko nauczyciela) Wybrane zagadnienia z psychologii społecznej (przedmiot) 2407MR i GŻ 1997.08.18 (numer programu) Klasa IV TŻa, IV TŻb Lp. Cele kształcenia i wychowania Treści

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI. Zespołu Szkół Zawodowych im. Stefana Bobrowskiego w Rawiczu 2011/2012

PROGRAM PROFILAKTYKI. Zespołu Szkół Zawodowych im. Stefana Bobrowskiego w Rawiczu 2011/2012 PROGRAM PROFILAKTYKI Zespołu Szkół Zawodowych im. Stefana Bobrowskiego w Rawiczu 2011/2012 1 Przedmiotem profilaktyki może być każdy problem, w odniesieniu do którego odczuwamy potrzebę uprzedzającej interwencji

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH IM. TADEUSZA KOŚCIUSZKI W KAMIEŃSKU SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH IM. TADEUSZA KOŚCIUSZKI W KAMIEŃSKU SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI NA ROK SZKOLNY 2013/2014 I. Główne założenia szkolnego programu profilaktyki: 1. Szkolny program profilaktyki ma za zadanie: a) wychowanie do wartości i podejmowania odpowiednich

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI im. gen. DEZYDEREGO CHŁAPOWSKIEGO W BOJANOWIE. PODSTAWY PRAWNE SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI Podstawę do szkolnego programu profilaktyki stanowią następujące akty prawne:

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki Gimnazjum Nr 2 w Ciechanowie do realizacji w latach 2012/2015

Program profilaktyki Gimnazjum Nr 2 w Ciechanowie do realizacji w latach 2012/2015 Program profilaktyki Gimnazjum Nr 2 w Ciechanowie do realizacji w latach 2012/2015 Działania profilaktyczne to te, które stwarzają człowiekowi okazję do aktywnego uczestnictwa w gromadzeniu doświadczeń

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ GIMNAZJUM I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W DOBRZEJEWICACH

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ GIMNAZJUM I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W DOBRZEJEWICACH ZESPOŁU SZKÓŁ GIMNAZJUM I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W DOBRZEJEWICACH NA LATA: 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018 1. WSTĘP Szkolny Program Profilaktyki powstał w oparciu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY REALIZOWANY W KLASACH 4-6 PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W GRABOWIE NAD PILICĄ

PROGRAM PROFILAKTYCZNY REALIZOWANY W KLASACH 4-6 PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W GRABOWIE NAD PILICĄ PROGRAM PROFILAKTYCZNY REALIZOWANY W KLASACH 4-6 PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W GRABOWIE NAD PILICĄ Program profilaktyczny przeznaczony jest do realizacji w klasach 4-6 szkoły podstawowej i w swoim założeniu

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 5 im. gen. Władysława Sikorskiego w Siedlcach na rok szkolny 2013/2014 Program działań profilaktycznych w szkole opracowany zostal na podstawie

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR 1 IM. H. SIENKIEWICZA W ŁOWICZU Program został uchwalony przez Radę Rodziców w porozumieniu z Radą Pedagogiczną w dn. 22. 09. 2015 roku Spis treści I. Podstawa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM IM. WŁADYSŁAWA CIASIA W ZESPOLE SZKÓŁ W REGNOWIE NA ROK SZKOLNY 2012/2013

PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM IM. WŁADYSŁAWA CIASIA W ZESPOLE SZKÓŁ W REGNOWIE NA ROK SZKOLNY 2012/2013 PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM IM. WŁADYSŁAWA CIASIA W ZESPOLE SZKÓŁ W REGNOWIE NA ROK SZKOLNY 2012/2013 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM W REGNOWIE Żyjemy zdrowo i bezpiecznie Profilaktyka jest

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Cele programu Zadania Sposób realizacji Odpowiedzialni Termin realizacji Diagnozowanie zmian w obrębie środowiska wychowawczego - Konstruowanie narzędzi badawczychankiety -

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY XLVI Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Stefana Czarnieckiego na rok szkolny 2011/2012

PROGRAM PROFILAKTYCZNY XLVI Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Stefana Czarnieckiego na rok szkolny 2011/2012 PROGRAM PROFILAKTYCZNY XLVI Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Stefana Czarnieckiego I. Wstęp Okres dojrzewania to czas, w którym młodzież często podejmuje zachowania ryzykowne co

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI NIEPUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ STOWARZYSZENIA NA RZECZ OŚWIATY W DOBRYM MIEŚCIE. Wstęp. Założenia

PROGRAM PROFILAKTYKI NIEPUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ STOWARZYSZENIA NA RZECZ OŚWIATY W DOBRYM MIEŚCIE. Wstęp. Założenia PROGRAM PROFILAKTYKI NIEPUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ STOWARZYSZENIA NA RZECZ OŚWIATY W DOBRYM MIEŚCIE Wstęp Podstawowym i naturalnym środowiskiem wychowawczym dziecka jest rodzina. To dom rodzinny wprowadza

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO WYCHOWAWCZYM NR 2 W PŁOCKU 2015-2018

PROGRAM PROFILAKTYKI W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO WYCHOWAWCZYM NR 2 W PŁOCKU 2015-2018 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 16/2015 Rady Pedagogicznej SOSW Nr 2 w Płocku z dn. 05 października 2015r. PROGRAM PROFILAKTYKI W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO WYCHOWAWCZYM NR 2 W PŁOCKU 2015-2018 Program Profilaktyki

Bardziej szczegółowo

W R Z E S I E Ń 2 0 0 8 BIAŁYSTOK

W R Z E S I E Ń 2 0 0 8 BIAŁYSTOK S P O Ł E C Z N E G I M N A Z J U M N R 7 PROGRAM PROFILAKTYKI SPOŁECZNEGO GIMNAZJUM NR 7 W BIAŁYMSTOKU W R Z E S I E Ń 2 0 0 8 BIAŁYSTOK WSTĘP Podstawowym i naturalnym środowiskiem wychowawczym dziecka

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNA SZKOŁA PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 18 W RUDZIE ŚLĄSKIEJ NA ROK SZKOLNY 2015/2016

BEZPIECZNA SZKOŁA PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 18 W RUDZIE ŚLĄSKIEJ NA ROK SZKOLNY 2015/2016 BEZPIECZNA SZKOŁA PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 18 W RUDZIE ŚLĄSKIEJ NA ROK SZKOLNY 2015/2016 Przyjęto do realizacji na podstawie Uchwały Rady Rodziców z dnia 10 września 2015r. w porozumieniu

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki Gimnazjum w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Ulanie-Majoracie

Program profilaktyki Gimnazjum w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Ulanie-Majoracie Program profilaktyki Gimnazjum w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Ulanie-Majoracie Podstawa prawna: 1. Ustawa o systemie oświaty z dn. 7 września 1991r. 2. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej - art.

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015

PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015 PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015 L.P. ZADANIA DO REALIZACJI CEL TERMIN I. Prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów w tym diagnozowanie potencjalnych możliwości

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNE NR 2 IM. S. ŻEROMSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNE NR 2 IM. S. ŻEROMSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNE NR 2 IM. S. ŻEROMSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ Jesteśmy razem ROK SZKOLNY 2014/2015 Celem Szkolnego Programu Profilaktyki jest wspieranie wszechstronnego i

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI AGRESJI Gimnazjum nr 24 im. Janusza Korczaka we Wrocławiu Rok szkolny 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012

PROGRAM PROFILAKTYKI AGRESJI Gimnazjum nr 24 im. Janusza Korczaka we Wrocławiu Rok szkolny 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012 PROGRAM PROFILAKTYKI AGRESJI Gimnazjum nr 24 im. Janusza Korczaka we Wrocławiu Rok szkolny 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012 (załącznik do Programu Wychowawczego i Profilaktycznego Gimnazjum) Nie idź przede

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka uzależnień

Profilaktyka uzależnień Profilaktyka uzależnień 1) Zapoznanie uczniów z rodzajami uzależnień występujących we współczesnym świecie 2) Zapoznanie uczniów i rodziców ze skutkami wszelkich uzależnień i omówienie sposobów ich zapobiegania

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZOWANIE DZIECI I MŁODZIEŻY

DIAGNOZOWANIE DZIECI I MŁODZIEŻY Oferta pomocy psychologiczno- pedagogicznej Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w Szprotawie na rok szkolny 2013/2014 dla uczniów, rodziców i nauczycieli placówek oświatowych z terenu działania poradni

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR 1 W RACIBORZU NA ROK SZKOLNY 2012/2013 Opracowany przez zespół: Katarzyna Adamek Iwona Keler Anna Kobylnik Bożena Machelska Szkolny Program Profilaktyki rok 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyczny Zespołu Szkół Nr 2 im. 9. Pułku Strzelców Konnych w Grajewie

Program Profilaktyczny Zespołu Szkół Nr 2 im. 9. Pułku Strzelców Konnych w Grajewie Program Profilaktyczny Zespołu Szkół Nr 2 im. 9. Pułku Strzelców Konnych w Grajewie 2014-2015/2015-2016 1. Wstęp Profilaktyka to proces wspierający zdrowie psychiczne i fizyczne poprzez pomoc potrzebną

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny Społecznej Szkoły Podstawowej Społecznego Towarzystwa Szkoły Gimnazjalnej w klasach I-III w roku szkolnym 2014-2015.

Program profilaktyczny Społecznej Szkoły Podstawowej Społecznego Towarzystwa Szkoły Gimnazjalnej w klasach I-III w roku szkolnym 2014-2015. Program profilaktyczny Społecznej Szkoły Podstawowej Społecznego Towarzystwa Szkoły Gimnazjalnej w klasach I-III w roku szkolnym 2014-2015. Program jest integralną częścią programu wychowawczego szkoły.

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki. Gimnazjum w Ostrowsku

Szkolny Program Profilaktyki. Gimnazjum w Ostrowsku Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum w Ostrowsku Cele szkolnego programu profilaktyki: 1. Integracja klasy. 2. Budowanie wzajemnego zaufania. 3. Dostarczanie wiedzy o dobrym i zdrowym życiu. 4. Zidentyfikowanie

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyczny Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Żorach

Program Profilaktyczny Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Żorach Program Profilaktyczny Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Żorach WYBÓR NALEŻY DO CIEBIE! ZAPOBIEGAMY ZACHOWANIOM RYZYKOWNYM WŚRÓD MŁODZIEŻY Autorzy: Renata Gibas, Barbara Suska ŻORY 2015 I ZAŁOŻENIA PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

PLAN DORADZTWA ZAWODOWEGO Gimnazjum im. Biskupa Michała Kozala w Białośliwiu

PLAN DORADZTWA ZAWODOWEGO Gimnazjum im. Biskupa Michała Kozala w Białośliwiu PLAN DORADZTWA ZAWODOWEGO Gimnazjum im. Biskupa Michała Kozala w Białośliwiu Przedstawiony Radzie Pedagogicznej w dniu 15 września 2015 r. 1 1. Organizacją wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zajmują się

Bardziej szczegółowo

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Drodzy Rodzice, Szanowni Pedagodzy, Nauczyciele oraz Wychowawcy! Pozytywny rozwój jest elementem tzw. pozytywnej profilaktyki. Idea ta nie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY

PROGRAM PROFILAKTYCZNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY IV Liceum Ogólnokształcącego im. A. Mickiewicza w Warszawie w roku szkolnym 2011/2012 i 2012/2013 na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki na lata 2012/2013, 2013/2014, 2014/2015

Szkolny Program Profilaktyki na lata 2012/2013, 2013/2014, 2014/2015 Szkolny Program Profilaktyki na lata 2012/2013, 2013/2014, 2014/2015 Główny cel profilaktyki szkolnej: Wspomaganie wychowania młodzieży dbającej o swoje zdrowie, bezpieczeństwo, mającej świadomość zagrożeń

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY XLVI Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Stefana Czarnieckiego

PROGRAM PROFILAKTYCZNY XLVI Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Stefana Czarnieckiego PROGRAM PROFILAKTYCZNY XLVI Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Stefana Czarnieckiego I. Wstęp Okres dojrzewania to czas, w którym młodzież często podejmuje zachowania ryzykowne co

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ im. WALERIANA ŁUKASIŃSKIEGO w SKĘPEM. Rok szkolny 2014/ 2015

PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ im. WALERIANA ŁUKASIŃSKIEGO w SKĘPEM. Rok szkolny 2014/ 2015 PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ im. WALERIANA ŁUKASIŃSKIEGO w SKĘPEM Rok szkolny 2014/ 2015 PODSTAWA PRAWNA: I. Statut Zespołu Szkół im. Waleriana Łukasińskiego w Skępem. II. Program Wychowawczy Zespołu

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 11 w Gliwicach PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA GIMNAZJUM NR 15

Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 11 w Gliwicach PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA GIMNAZJUM NR 15 Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 11 w Gliwicach PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA GIMNAZJUM NR 15 PODSTAWY PRAWNE 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Żorach ZAGROŻENIOM. Autorzy programu: mgr Renata Gibas, mgr Barbara Suska

Program wychowawczy Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Żorach ZAGROŻENIOM. Autorzy programu: mgr Renata Gibas, mgr Barbara Suska Program wychowawczy Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Żorach ZAGROŻENIOM Autorzy programu: mgr Renata Gibas, mgr Barbara Suska Wstęp Wychodząc na przeciw potrzebom wynikającym z obserwacji, rozmów i analizy

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyczny. Gimnazjum nr 39 im rtm. Witolda Pileckiego we Wrocławiu

Szkolny Program Profilaktyczny. Gimnazjum nr 39 im rtm. Witolda Pileckiego we Wrocławiu Szkolny Program Profilaktyczny Gimnazjum nr 39 im rtm. Witolda Pileckiego we Wrocławiu Wrocław 2008 1 Przedmiotem profilaktyki może być każdy problem, w odniesieniu do którego odczuwamy potrzebę uprzedzającej

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Oddziaływań Profilaktycznych Gimnazjum Nr5 w Lubinie

Szkolny Program Oddziaływań Profilaktycznych Gimnazjum Nr5 w Lubinie Kto zna cel, może podjąć decyzję. Kto podejmie decyzję, odnajdzie spokój. Kto odnajdzie spokój, poczuje się bezpiecznie. Kto czuje się bezpiecznie, może pomyśleć. Kto myśli, może ulepszać Konfucjusz Szkolny

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Integracyjnymi im. Mieszka I w Świnoujściu PROGRAM PROFILAKTYKI ROK SZKOLNY 2010 2015 Tworzenie programu profilaktyki, to nic innego, jak planowanie pewnego specyficznego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ PLASTYCZNYCH W KOLE

PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ PLASTYCZNYCH W KOLE PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ PLASTYCZNYCH W KOLE ROK SZKOLNY 2014/15 1 WSTĘP Wychowanie jest stałym procesem doskonalenia się ucznia. To on przez swoje wybory i działania rozwija się i usprawnia

Bardziej szczegółowo

Plan działań profilaktycznych Gimnazjum im. Biskupa Michała Kozala w Białośliwiu (rok szkolny 2015/2016)

Plan działań profilaktycznych Gimnazjum im. Biskupa Michała Kozala w Białośliwiu (rok szkolny 2015/2016) Plan działań profilaktycznych Gimnazjum im. Biskupa Michała Kozala w Białośliwiu (rok szkolny 2015/2016) Plan działań profilaktycznych został przedstawiony i zaakceptowany przez Radę Pedagogiczną w dniu

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI PLAN DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI PLAN DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI PLAN DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Cel: Uczeń czuje się w naszej szkole bezpiecznie, zna zagrożenia współczesnego świata, potrafi radzić sobie w sytuacjach

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa nr 31 im. Lotników Polskich w Lublinie

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa nr 31 im. Lotników Polskich w Lublinie SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa nr 31 im. Lotników Polskich w Lublinie Program ten sporządzono w oparciu o: Ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256,

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 260 IM. JANA MATEJKI W WARSZAWIE ROK SZKOLNY 2008/2009

SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 260 IM. JANA MATEJKI W WARSZAWIE ROK SZKOLNY 2008/2009 Załącznik do uchwały nr 17/23/09/2008 Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej Nr 260 im. Jana Matejki w Warszawie z dnia 23 września 2008 r. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 260 IM. JANA MATEJKI W WARSZAWIE ROK SZKOLNY

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY. Gimnazjum Nr 2 w Pabianicach

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY. Gimnazjum Nr 2 w Pabianicach SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY Gimnazjum Nr 2 w Pabianicach Szkolny Program Profilaktyki jest ściśle powiązany z działaniami wychowawczymi i edukacyjnymi szkoły. Powstał na podstawie diagnozy problemów

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI. w SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 13 W SOSNOWCU

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI. w SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 13 W SOSNOWCU SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI w SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 13 W SOSNOWCU na lata szkolne 2015/2017 1 Spis treści Cele programu profilaktycznego... 3 Efekty działań profilaktycznych... 4 1. Współpraca z rodzicami

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 11 w Gliwicach. PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA GIMNAZJUM z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI NR 15 w GLIWICACH

Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 11 w Gliwicach. PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA GIMNAZJUM z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI NR 15 w GLIWICACH Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 11 w Gliwicach PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA GIMNAZJUM z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI NR 15 w GLIWICACH PODSTAWY PRAWNE 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Ustawa z

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE PROGRAM PROFILAKTYKI DLA DZIECI ODDZIAŁU PRZEDSZKOLNEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY w SZKOLE PODSTAWOWEJ im. S. KRASIŃSKIEGO w CHOTOMOWIE (na okres od września 2013 r. do 31 sierpnia 2016 r.) PODSTAWA PRAWNA 1. Rozporządzenie MENiS z dnia 07.01.2003 roku

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY. Bezpieczna szkoła

SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY. Bezpieczna szkoła SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY na rok szkolny 2013/2014 oraz 2014/2015 Bezpieczna szkoła Szkoła Podstawowa nr 7 im. A. Mickiewicza w Świeciu Świecie, wrzesień 2013r 1 CELE PROGRAMU:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI PUBLICZNEGO GIMNAZJUM W SUCHOŻEBRACH ROK SZKOLNY 2015/2016

PROGRAM PROFILAKTYKI PUBLICZNEGO GIMNAZJUM W SUCHOŻEBRACH ROK SZKOLNY 2015/2016 PROGRAM PROFILAKTYKI PUBLICZNEGO GIMNAZJUM W SUCHOŻEBRACH ROK SZKOLNY 2015/2016 Cel główny w roku szkolnym 2015/2016 Promocja zdrowego i bezpiecznego stylu życia wśród uczniów. Profilaktyka uzależnień

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa Nr 2 PROGRAM PROFILAKTYKI. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Marii Skłodowskiej - Curie W NOWYM TOMYŚLU

Szkoła Podstawowa Nr 2 PROGRAM PROFILAKTYKI. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Marii Skłodowskiej - Curie W NOWYM TOMYŚLU Szkoła Podstawowa Nr 2 PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Marii Skłodowskiej - Curie W NOWYM TOMYŚLU SPIS TREŚCI 1. ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE.. 3 2. PODSTAWA PROGRAMOWA A PROGRAM PROFILAKTYKI.3

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPÓŁ SZKÓŁ SPORTOWYCH w SIEMIANOWICACH ŚLĄSKICH GIMNAZJUM NR 1 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Stan prawny na dzień 14.03.2005 r. SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPÓŁ SZKÓŁ SPORTOWYCH GIMNAZJUM NR 1 I. Szkolny

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie

Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie ul. Słoneczna 5 56 504 Dziadowa Kłoda Tel. 62 785 1780 e-mail: gimdk@wp.p Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie rok 2013/2014-1 - - 2 - Główne założenia programu

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR 3 Rok szkolny 2014/2015 Zatwierdzony uchwałą nr 2/ 2014/2015 Rady Pedagogicznej z 15.09.2014r. po uzgodnieniu z Radą Rodziców PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR

Bardziej szczegółowo

2. Prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów.

2. Prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów. Str. Spis treści. Wprowadzenie.... Prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów..... Poradnictwo i pomoc psychologiczna..... Zapewnienie uczniom doradztwa w zakresie wyboru kierunku

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspieranie miękkich kompetencji dziecka Mgr Beata Skowrońska Uniwersytet w Białymstoku 2 października 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I. mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku

Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I. mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku Raport NIK Przeciwdziałanie zjawiskom patologii wśród dzieci i młodzieży szkolnej

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 5 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OZORKOWIE

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 5 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OZORKOWIE SZKOŁA PODSTAWOWA NR 5 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OZORKOWIE SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI NA LATA 2014-2016 Opracowanie : Agnieszka Nowakowska- pedagog szkolny Joanna Geraga Matusiak psycholog szkolny

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POLSKICH NOBLISTÓW W CHALINIE

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POLSKICH NOBLISTÓW W CHALINIE SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POLSKICH NOBLISTÓW W CHALINIE Chalin, 2013 r. 1 KONCEPCJA PROGRAMU Program przewidziany jest do realizacji dla klas I III oraz IV VI. Założenia programowe

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWNE SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI

PODSTAWY PRAWNE SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI PODSTAWY PRAWNE SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Art 72. 2. Konwencja o Prawach Dziecka Art 3, 19 i 33. 3. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U Nr 67

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoły Podstawowej Nr 3 w Wieliczce na lata 2015-2018

PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoły Podstawowej Nr 3 w Wieliczce na lata 2015-2018 PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoły Podstawowej Nr 3 w Wieliczce na lata 2015-2018 Głównymi założeniami programu jest kreowanie zdrowego stylu życia, zapobieganie zachowaniom agresywnym, profilaktyka uzależnień

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo. Oferujemy warsztaty:

Szanowni Państwo. Oferujemy warsztaty: Szanowni Państwo Katarzyna Kudyba Centrum Szkoleń Profilaktycznych EDUKATOR z Krakowa oferuje Państwu przeprowadzenie warsztatów profilaktycznych przeznaczonych dla Uczniów szkoły gimnazjalnej. Trenerzy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoły Podstawowej nr 5 Zespołu Szkół Publicznych Nr 2 w Wadowicach 2012/2013 r.

PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoły Podstawowej nr 5 Zespołu Szkół Publicznych Nr 2 w Wadowicach 2012/2013 r. PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoły Podstawowej nr 5 Zespołu Szkół Publicznych Nr 2 w Wadowicach 2012/2013 r. 1. WSTĘP Profilaktyka jest procesem chronienia człowieka w jego rozwoju przed pojawiającymi się zagrożeniami.

Bardziej szczegółowo

Harmonogram Szkolnego Programu Profilaktyki na rok 2012/2013

Harmonogram Szkolnego Programu Profilaktyki na rok 2012/2013 Harmonogram Szkolnego Programu Profilaktyki na rok 2012/2013 OBSZAR PROFILAKTYKI ZADANIA METODY I FORMY REALIZACJI REALIZATOR TERMIN Rozpoznawanie potrzeb szkoły w zakresie profilaktyki 1) Diagnozowanie

Bardziej szczegółowo

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ Rok szkolny 2013/2014 Pracownia SENSOS przeprowadza ambitne i bezpieczne programy szkoleniowe dla dziec i i młodzieży. Program każdego warsztatu jest dostosowany

Bardziej szczegółowo

Plan działań profilaktycznych

Plan działań profilaktycznych Plan działań profilaktycznych Gimnazjum im. Biskupa Michała Kozala w Białośliwiu (rok szkolny 2013/2014) Plan działań profilaktycznych został przedstawiony i zaakceptowany przez Radę iczną w dniu 12 września

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 W CIECHANOWIE NA ROK SZKOLNY 2013/2014

PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 W CIECHANOWIE NA ROK SZKOLNY 2013/2014 PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 W CIECHANOWIE NA ROK SZKOLNY 2013/2014 2 Plan pracy a opracowany w oparciu o : - Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny. Poznajmy siebie

Program profilaktyczny. Poznajmy siebie Program profilaktyczny Poznajmy siebie Cele ogólne -eliminowanie zachowań agresywnych -efektywne współdziałanie dzieci w grupie -wzmacnianie więzi rodzinnych -wyrabianie postaw asertywnych -wypracowanie

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa w Tursku

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa w Tursku SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa w Tursku Podstawy prawne: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu 19 czerwca 2001 roku w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. J. DĄBROWSKIEGO W KRUPSKIM MŁYNIE

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. J. DĄBROWSKIEGO W KRUPSKIM MŁYNIE PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. J. DĄBROWSKIEGO W KRUPSKIM MŁYNIE Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola

Bardziej szczegółowo

2. Podnoszenie poczucia bezpieczeństwa dzieci w szkole i środowisku zewnętrznym poprzez podejmowanie działań zapobiegających agresji i przemocy:

2. Podnoszenie poczucia bezpieczeństwa dzieci w szkole i środowisku zewnętrznym poprzez podejmowanie działań zapobiegających agresji i przemocy: SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Opracowany w szkole Program Profilaktyki dostosowany jest do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych naszych uczniów oraz potrzeb środowiska lokalnego, opisuje w

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 120 IM. KONSTYTUCJI 3 MAJA W ŁODZI

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 120 IM. KONSTYTUCJI 3 MAJA W ŁODZI PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 120 IM. KONSTYTUCJI 3 MAJA W ŁODZI Istnieją tylko dwie trwałe rzeczy, które mamy nadzieję dać naszym dzieciom. Jedna to korzenie, druga skrzydła. H.Carter 1 1

Bardziej szczegółowo

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Załącznik nr 1 do Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego Powiatu Kieleckiego na lata 2012-2015 Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR 28 w KRAKOWIE NA ROK SZKOLNY 2014/2015

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR 28 w KRAKOWIE NA ROK SZKOLNY 2014/2015 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR 28 w KRAKOWIE NA ROK SZKOLNY 2014/2015 I. ZAŁOŻENIA SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum nr 28 w Krakowie został opracowany w

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR 3 W WODZISŁAWIU ŚLĄSKIM

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR 3 W WODZISŁAWIU ŚLĄSKIM SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR 3 W WODZISŁAWIU ŚLĄSKIM Zatwierdzony uchwałą Rady Rodziców w porozumieniu z Radą Pedagogiczną 9.09. 2009 roku (uchwała RR nr 2/2009/2010) PROGRAM PROFILAKTYKI

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOLNEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM im. Jana Pawła II W DOBRODZIENIU w roku szkolnym 2009/2010

PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOLNEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM im. Jana Pawła II W DOBRODZIENIU w roku szkolnym 2009/2010 PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOLNEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM im. Jana Pawła II W DOBRODZIENIU w roku szkolnym 2009/2010 ZADANIA DO REALIZACJI: 1. Zadania ogólno - wychowawcze 2.Opieka pedagogiczno psychologiczna

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ NR 2 im. Ks. WARCISŁAWA IV w SZCZECINKU

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ NR 2 im. Ks. WARCISŁAWA IV w SZCZECINKU SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ NR 2 im. Ks. WARCISŁAWA IV w SZCZECINKU Spis treści: I. Wstęp II. Diagnoza środowiska szkolnego III. Cele programu IV. Harmonogram działań profilaktycznych

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w II półroczu roku szkolnego 2015/2016

Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w II półroczu roku szkolnego 2015/2016 Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w półroczu roku szkolnego 2015/2016 Podstawa prawna programu wychowawczego: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2015 r.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI ŚRODOWISKA SZKOLNEGO

PROGRAM PROFILAKTYKI ŚRODOWISKA SZKOLNEGO PROGRAM PROFILAKTYKI ŚRODOWISKA SZKOLNEGO ZESPÓŁ SZKÓŁ SZKOŁA PODSTAWOWA NR 1 I GIMNAZJUM im.jana Pawła II W SUCHEJ BESKIDZKIEJ SZKOŁA PODSTAWOWA ROK SZKOLNY 2007/2008-2009/2010 Wstęp pojęcie profilaktyki

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki

Szkolny Program Profilaktyki Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum nr 1 w Bieruniu I. Opracowany został na podstawie dokonanej diagnozy sytuacji dydaktyczno-wychowawczej w szkole przy użyciu narzędzi: Ankieta uczniów i nauczycieli

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki. Prywatnego Gimnazjum nr 2 Szkoły Marzeń. w Piasecznie

Szkolny Program Profilaktyki. Prywatnego Gimnazjum nr 2 Szkoły Marzeń. w Piasecznie Szkolny Program Profilaktyki Prywatnego Gimnazjum nr 2 Szkoły Marzeń w Piasecznie 1. Założenia programu Program profilaktyki realizowany w naszej szkole jest oparty na strategii edukacyjnej. Strategia

Bardziej szczegółowo

im. św. JADWIGI KRÓLOWEJ POLSKI W WITONI Sobą być, zdrowo żyć

im. św. JADWIGI KRÓLOWEJ POLSKI W WITONI Sobą być, zdrowo żyć PROGRAM PROFILAKTYCZNY GIMNAZJUM im. św. JADWIGI KRÓLOWEJ POLSKI W WITONI Sobą być, zdrowo żyć Witonia, 09.09.2014r. Program Profilaktyki Gimnazjum w Witoni im. św. Jadwigi Królowej Polski opisuje wszelkie

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI -REALIZACJA OBOWIĄKU SZKOLNEGO- Obszar życia szkoły Zadania Sposób realizacji Osoby odpowiedzialne Termin realizacji I. Uczeń potrafi tworzyć pozytywne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY SPOŁECZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W WĘGRACH

PROGRAM PROFILAKTYCZNY SPOŁECZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W WĘGRACH PROGRAM PROFILAKTYCZNY SPOŁECZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W WĘGRACH na lata 2008/2010 JESTEŚMY KULTURALNI; SZANUJEMY SIEBIE NAWZAJEM, DBAMY O ZDROWIE I BEZPIECZEŃSTWO Program opracowano na podstawie: 1. Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY. Gimnazjum nr 144 z Oddziałami Integracyjnymi im. Szarych Szeregów w Warszawie

PROGRAM PROFILAKTYCZNY. Gimnazjum nr 144 z Oddziałami Integracyjnymi im. Szarych Szeregów w Warszawie PROGRAM PROFILAKTYCZNY Gimnazjum nr 144 z Oddziałami Integracyjnymi im. Szarych Szeregów w Warszawie,,MŁODZIEŻ A PRZEMOC I UZALEŻNIENIA Podstawa Prawna: - rozporządzenie ministra MENiS z dnia 31.01.2003

Bardziej szczegółowo

Oferta Zespołu ds. Młodzieży rok szkolny 2015/2016

Oferta Zespołu ds. Młodzieży rok szkolny 2015/2016 Oferta Zespołu ds. Młodzieży rok szkolny 2015/2016 Skład zespołu: pedagog, koordynator zespołu - mgr pedagog - mgr pedagog - mgr pedagog mgr Rafał Peszek psycholog - mgr Aleksandra Kupczyk psycholog -

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkół Przyrodniczo - Biznesowych im. Jadwigi Dziubińskiej w Tarcach PROGRAM PROFILAKTYKI Tarce 2010/2011 PODSTAWY PRAWNE DZIAŁALNOŚCI PROFILAKTYCZNEJ W SZKOE Szkoła wspierając rozwój dzieci i młodzieży,

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ W CHMIELOWICAH NA LATA:

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ W CHMIELOWICAH NA LATA: SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ W CHMIELOWICAH NA LATA: 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2013/14 Spis treści: Część pierwsza Szkolny Program Profilaktyki Preambuła 1. Podstawy

Bardziej szczegółowo

Plan zajęć wychowawczo - dydaktycznych Pedagoga Szkolnego Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Wiśle Wielkiej w roku szkolnym 2013/14

Plan zajęć wychowawczo - dydaktycznych Pedagoga Szkolnego Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Wiśle Wielkiej w roku szkolnym 2013/14 Plan zajęć wychowawczo - dydaktycznych Pedagoga Szkolnego Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Wiśle Wielkiej w roku szkolnym 2013/14 Opracowała: mgr Mirosława Uszok Ma dziecko przyszłość, ale ma i przeszłość:

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa im. Ewarysta Estkowskiego w Kostrzynie SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY

Szkoła Podstawowa im. Ewarysta Estkowskiego w Kostrzynie SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY Szkoła Podstawowa im. Ewarysta Estkowskiego SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY Załącznik nr 2 do Statutu Szkoły Podstawowej im. Ewarysta Estkowskiego SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY Szkoły Podstawowej im. Ewarysta

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ NR 10 2014-2015. Opracowała: Maria Sobocińska

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ NR 10 2014-2015. Opracowała: Maria Sobocińska SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ NR 10 2014-2015 Opracowała: Maria Sobocińska Spis treści WSTĘP... 3 PODSTAWY PRAWNE... 3 CELE EDUKACYJNE... 3 FORMY REALIZACJI PROGRAMU... 4 TREŚCI NAUCZANIA...

Bardziej szczegółowo

ANKIETA - Nauczyciele

ANKIETA - Nauczyciele Niniejsza ankieta jest anonimowa. Jej wyniki posłużą tylko i wyłącznie do badań społecznych. Prosimy o uważne przeczytanie ankiety oraz udzielenie rzeczywistych odpowiedzi na załączonej karcie kodowej.

Bardziej szczegółowo

OFERTA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ROK SZKOLNY 2011/2012

OFERTA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ROK SZKOLNY 2011/2012 Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna nr 4 w Łodzi 92-332 Łódź, al. Piłsudskiego 101 tel/fax 42 674 59 73; 42 674 45 88 www.ppp4.edu.lodz.pl OFERTA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ROK SZKOLNY 2011/2012 Zajęcia warsztatowe

Bardziej szczegółowo