Euro - coraz bli ej. Co to jest euro? Czy euro b dzie polskà walutà? Czy powinniêmy baç si euro?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Euro - coraz bli ej. Co to jest euro? Czy euro b dzie polskà walutà? Czy powinniêmy baç si euro?"

Transkrypt

1 Euro coraz bli ej

2

3 Euro - coraz bli ej Co to jest euro? Czy euro b dzie polskà walutà? Czy powinniêmy baç si euro?

4 Opracowali: Ma gorzata Siemaszko Marcin oga a Projekt graficzny i sk ad: GoldFish Studio Druk: Drukarnia NBP Wyda : Narodowy Bank Polski Departament Komunikacji Spo ecznej Warszawa, ul. Âwi tokrzyska 11/21 tel , fax Copyright Narodowy Bank Polski 2004

5 Spis treêci Euro w Unii Europejskiej 6 Euro w Polsce 8 Euro w instytucjach finansowych 10 Euro w sklepie 13 Euro w domu 14 Euro w podró y 15 Euro w przedsi biorstwie 16 Wizerunki monet euro 18 Wizerunki banknotów euro 18 Prezentacja zabezpieczeƒ banknotów 20

6

7 5? Ka de paƒ stwo mo e za pro jek to waç sym bol, który zo stanie umiesz czo ny na re wer sie mo net eu ro. Nie wia do mo jesz cze, ja ki znak zo sta nie umiesz czo ny na pol skich mo netach. Tyl ko od nas za le y, co to b dzie mo e to byç orze, jak na obec nych mo ne tach, lub zu pe nie no wy sym bol.

8 Euro w Unii Europejskiej 6 Co to jest euro? 1 stycznia 1999 r. 11 paƒstw Unii Europejskiej wprowadzi o euro: Austria, Belgia, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Niemcy, Portugalia i W ochy. Dwa lata póêniej, 1 stycznia 2001 r., do tego grona do àczy a Grecja. Euro jest pieniàdzem (prawnym Êrodkiem p atniczym), który zosta wprowadzony w dwunastu paƒstwach Unii Europejskiej: Austrii, Belgii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Luksemburgu, Niemczech, Portugalii, W oszech. Obszar, na którym zosta o wprowadzone euro, nazywa si cz sto strefà euro lub Eurolandem. Przed 1 maja 2004 r. do Unii Europejskiej nale a o 15 paƒstw. SpoÊród nich tylko 3 paƒstwa nie wprowadzi y jeszcze wspólnej waluty: Dania, Szwecja, Wielka Brytania. Paƒstwa strefy euro Paƒstwa UE, które nie wprowadzi y euro Paƒstwa, które wesz y do UE

9 Euro w Unii Europejskiej 7 Na terenie tych paƒstw ca y czas funkcjonujà waluty narodowe: w Danii korony duƒskie, w Szwecji korony szwedzkie, a w Wielkiej Brytanii funty szterlingi. 1 maja 2004 r. do UE wstàpi o 10 nowych paƒstw, które wcià pos ugujà si walutami narodowymi: Cypr funt cypryjski, Czechy korona czeska, Estonia korona estoƒska, Litwa lit, otwa at, Malta lir maltaƒski, Polska z oty, S owacja korona s owacka, S owenia tolar s oweƒski, W gry forint. Euro zastàpi o waluty istniejàce wczeêniej w 12 paƒstwach Unii Europejskiej. W miejsce wielu walut zosta a wprowadzona jedna. Euro jest emitowane przez Europejski Bank Centralny. Jest on wspólnym bankiem centralnym wszystkich paƒstw, w których funkcjonuje euro. Pe ni on takà funkcj, jakà w Polsce spe nia Narodowy Bank Polski. Prowadzi polityk pieni nà, emituje pieniàdz, czuwa nad dzia aniem systemów p atnoêci itp. Siedziba Europejskiego Banku Centralnego znajduje si we Frankfurcie nad Menem (Niemcy). Dlaczego dwanaêcie krajów Unii Europejskiej zrezygnowa o z w asnej waluty? Jednym z celów Unii Europejskiej jest stworzenie jednolitego, sprawnie funkcjonujàcego obszaru gospodarczego. Taka du a gospodarka, obejmujàca wi kszoêç obecnych paƒstw Unii Europejskiej, daje ogromne mo liwoêci rozwoju przedsi biorstw i zwi kszania dobrobytu spo eczeƒstwa. Ró ne waluty, które funkcjonowa y w paƒstwach Unii, by y przeszkodà w pe nej integracji gospodarek. To tak jakby w Polsce istnia y odr bne waluty w ró nych regionach kraju. By oby to bardzo ucià liwe i utrudnia oby handel i Êwiadczenie us ug. Od 1 stycznia 1999 r. do koƒca 2001 r. nie by o jeszcze w obiegu banknotów i monet euro. Funkcjonowa o ono w formie bezgotówkowej. Mo na by o otworzyç rachunek bankowy w euro, jednak nie mo na by o z niego wyp aciç gotówki w euro. Gotówka by a wyp acana w walucie narodowej, np. w markach (przeliczanie mi dzy markà a euro odbywa o si po ustalonym, sztywnym kursie, tzw. kursie wymiany). W sklepie mo na by o zap aciç kartà p atniczà, która by a wydana do rachunku w euro, ale nie mo na by o zap aciç gotówkà euro. Okres ten by przeznaczony na przygotowania do wprowadzenia gotówki: wydrukowanie banknotów, wybicie monet, przystosowanie banków, sklepów i innych instytucji. W tym czasie trzeba by o wydrukowaç prawie 15 miliardów banknotów i wybiç ponad 51 miliardów monet! Banknoty i monety euro zosta y wprowadzone do obiegu dopiero 1 stycznia 2002 r.

10 Euro w Polsce 8 Czy euro zostanie kiedyê wprowadzone w Polsce? Wstàpienie do Unii Europejskiej jest dla Polski historycznà szansà, która niesie wiele korzyêci dla naszej gospodarki. Wynikajà one g ównie z zacieênienia wspó pracy gospodarczej z paƒstwami UE. Wprowadzenie euro b dzie oznaczaç jeszcze g bszà integracj gospodarczà oraz walutowà i powinno przynieêç jeszcze wi ksze korzyêci gospodarce i spo eczeƒstwu. KorzyÊci b dà si wiàzaç równie ze zwi kszeniem stabilnoêci gospodarki i wi kszym zaufaniem do polityki gospodarczej. Kiedy euro b dzie wprowadzone w Polsce? Traktat z Maastricht, który zosta podpisany w 1992 r., stanowi, e aby wprowadziç euro, nale y spe niç 5 kryteriów, tzw. kryteriów zbie noêci. Kryteria te sà nast pujàce: inflacja nie mo e przekraczaç wi cej ni o 1,5 pkt. proc. Êredniej inflacji z trzech krajów Unii Europejskiej o najni szej inflacji, d ugoterminowe stopy procentowe nie mogà przekraczaç wi cej ni o 2 pkt. proc. Êredniej stóp procentowych w trzech krajach Unii Europejskiej o najni szej inflacji, kurs walutowy musi byç stabilny co najmniej przez 2 lata przed wprowadzeniem euro, deficyt bud etowy nie mo e przekraczaç 3% produktu krajowego brutto, d ug publiczny nie mo e przekraczaç 60% produktu krajowego brutto. Euro nie zostanie wprowadzone w Polsce zaraz po przystàpieniu do Unii Europejskiej. Chocia jesteêmy zobowiàzani przyjàç euro, tak jak inne paƒstwa Unii Europejskiej, nie stanie si to od razu. Aby móc wprowadziç euro, Polska b dzie musia a spe niç kilka warunków, które nazywane sà kryteriami zbie noêci z Maastricht 1. Wed ug tych samych kryteriów by y oceniane inne paƒstwa Unii Europejskiej. Warunki te dotyczà poziomu inflacji, deficytu bud etowego, d ugu publicznego, stóp procentowych i kursu walutowego. Je eli te wielkoêci ekonomiczne b dà si kszta towa y na okreêlonym poziomie, Polska b dzie mog a wprowadziç euro. Na czym b dzie polega o i jak b dzie wyglàda o wprowadzenie euro w Polsce? W dniu wejêcia Polski do strefy euro nastàpi usztywnienie kursu z otego do euro. Co to znaczy? Obecnie cena, po jakiej mo emy kupiç lub sprzedaç euro w bankach i kantorach, cz sto si zmienia: jednego dnia euro kosztuje np. 4,55 z, nast pnego 4,60 z, a po tygodniu mo e kosztowaç 4,50 z. Usztywnienie kursu z otego do euro b dzie oznacza o, e kurs b dzie codziennie taki sam. Taki niezmienny kurs b dzie s u y do przeliczenia wszystkich cen ze z otego na euro oraz do wymiany wszystkich z otych na euro. Dlatego kurs ten nazywa si kursem wymiany. WysokoÊç tego kursu zostanie ustalona na krótko przed wprowadzeniem euro w Polsce, wspólnie przez przedstawicieli Polski i Unii Europejskiej. Wprowadzenie euro nie oznacza, e z oty zniknie od razu z naszych portfeli i sklepów. Przez pewien, nied ugi czas euro i z oty b dà w Polsce funkcjonowaç w obiegu równolegle (b dzie to sytuacja podobna do tej z 1995 roku, kiedy stare i nowe z ote by y u ywane równoczeênie). W tym okresie (tzw. okresie podwójnego obiegu) na terenie kraju b dzie mo na pos ugiwaç si zarówno z otymi, jak i euro. Z ote b dà stopniowo wycofywane z obiegu, a ich miejsce b dà zajmowaç banknoty i monety euro. 1 Ich nazwa pochodzi od nazwy miejscowoêci w Holandii, w której zosta podpisany w 1992 r. Traktat o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej, tzw. Traktat z Maastricht.

11 Euro w Polsce 9 Kiedy skoƒczy si okres podwójnego obiegu, prawnym Êrodkiem p atniczym w Polsce b dzie ju tylko euro. Nie oznacza to, e wszystkie z ote, które zostanà w portfelach i skarbonkach, stanà si bezwartoêciowe. Operacja ta b dzie podobna do denominacji z otego, przeprowadzonej w 1995 r., kiedy pozbyliêmy si czterech zer. Z ote b dà wymieniane na euro przez Narodowy Bank Polski jeszcze przez co najmniej kilka lat. Banknoty euro sà takie same we wszystkich paƒstwach strefy euro, tzn. banknot np. 50 euro wyglàda tak samo w ka dym paƒstwie. Monety euro sà ró ne w poszczególnych paƒstwach, poniewa ka de paƒstwo mo e umieêciç na jednej stronie monet swój symbol. Stàd te monety w Portugalii majà inny rewers ni funkcjonujàce np. we W oszech. Awers monet euro jest natomiast wsz dzie taki sam. Mimo nieco innego wyglàdu wszystkie monety sà prawnym Êrodkiem p atniczym we wszystkich krajach Eurolandu, czyli monetà z portugalskim symbolem mo emy zap aciç we w oskim czy austriackim sklepie. Równie Polska, kiedy wprowadzi euro, b dzie mog a umieêciç element narodowy na rewersie monet euro. Tylko od nas zale y, co to b dzie mo e to byç orze, tak jak na obecnych monetach z otego, lub zupe nie nowy symbol. Mo e to byç taki sam znak na wszystkich nomina ach monet lub inny na ka dym nominale. Monety euro z polskim symbolem b dà akceptowane we wszystkich krajach, które wprowadzi y euro b dziemy mogli nimi zap aciç np. w Niemczech, we W oszech i Portugalii. Równie monety wybite we W oszech czy Portugalii z symbolami w oskimi i portugalskimi b dà mog y byç u yte w polskim sklepie. Bank no ty eu ro zo sta y za pro jekto wa ne przez Ro ber ta Ka li n - ar chi tek ta i pla sty ka pol skie go po cho dze nia pra cu jà ce go dla Na ro do we go Ban ku Au strii. Jest 7 bank no tów eu ro i 8 mo net euro o ró nych no mi na ach. 1 eu ro dzie li si na 100 eu ro cen tów. Bank no ty ma jà no mi na y: 500, 200, 100, 50, 20, 10 i 5 eu ro, a mone ty: 2 eu ro, 1 eu ro, 50 cen tów, 20 cen tów, 10 cen tów, 5 cen tów, 2 cen ty i 1 cent. Jak b dzie wyglàda o pos ugiwanie si euro w Polsce? Zupe nie tak samo, jak pos ugiwanie si z otymi. B dziemy otrzymywali pensje w euro, rachunki w bankach b dà prowadzone w euro, w sklepach b dziemy p aciç w euro itd. Euro b dzie naszym krajowym pieniàdzem. Polacy b dà mieli w portfelach w asnà walut, która obok dolara jest najwa niejszà walutà na Êwiecie. Do wprowadzenia euro nale y si przygotowaç. Dlaczego? Przedsi biorstwa b dà musia y prowadziç rachunkowoêç w euro, sklepy b dà musia y podawaç ceny w euro, wszyscy b dziemy musieli nauczyç si przeliczaç ceny w z otych na ceny w euro.

12 Euro w instytucjach finansowych 10 Co stanie si z naszymi oszcz dnoêciami i kredytami po wprowadzeniu euro w Polsce? Pami tajmy, e bank b dzie dokonywa wszystkich przeliczeƒ ze z otych polskich na euro po kursie wymiany. Zastàpienie z otego nowà walutà krajowà nie uczyni nas bogatszymi ani biedniejszymi. WartoÊç naszych oszcz dnoêci pozostanie taka sama. Zmieni si tylko waluta, w której b dà one wyra one. Za nasze oszcz dnoêci nadal b dziemy mogli nabyç takà samà iloêç towarów i us ug, jakà moglibyêmy nabyç, gdyby nasze oszcz dnoêci nie zosta y przeliczone na euro. W dniu, w którym wprowadzimy w Polsce banknoty i monety euro, banki ostatecznie przeliczà na nowà walut wszystkie Êrodki znajdujàce si na naszych rachunkach bankowych (np. na rachunkach bie àcych, rachunkach lokat terminowych, rachunkach oszcz dnoêciowych). Takie przeliczanie banki rozpocznà ju wczeêniej (za naszà zgodà). B dzie ono bezp atne i obejmie wy àcznie rachunki prowadzone w z otych. Je eli posiadamy na koncie oszcz dnoêci w innych walutach, np. dolarach amerykaƒskich lub frankach szwajcarskich, to nic si nie zmieni. Waluty takie nie zostanà przeliczone na euro. Przeliczenie naszych Êrodków ze z otych na euro nastàpi po kursie wymiany. Banki nie b dà potrzebowa y naszego upowa nienia do dokonania takiej zmiany. Uczynià to automatycznie ( z urz du ) i bezp atnie. Od tej pory nie b dziemy ju mogli otworzyç rachunku w z otych. Banki b dà nam proponowa y za o enie rachunku w nowej walucie krajowej, tj. w euro. Nie b dziemy te mogli wyp aciç z naszego konta kwot w z otych. Wszystkie polecenia przelewu, polecenia zap aty czy sta e zlecenia b dà realizowane ju tylko w euro. Zmiany dotyczyç te b dà kredytów, które zaciàgn liêmy w z otych. Banki bezp atnie przeliczà je na euro po kursie wymiany. Od tego momentu raty naszego kredytu b dà sp acane tylko w euro. Nie b dziemy ju mieli mo liwoêci ubiegania si o nowe kredyty w dotychczasowej walucie. Zamiast w z otych, banki udzielà nam kredytu w euro. Co si stanie po wprowadzeniu euro z naszymi polisami ubezpieczeniowymi, obligacjami czy jednostkami udzia owymi, których wartoêç zosta a wyra ona w z otych? Podobnie jak w przypadku innych produktów finansowych nie stanie si nic z ego. Nie stracà one wa noêci, nie obni y si ich wartoêç. Nie b dà te w niczym ust powa y obligacjom lub akcjom emitowanym w euro czy polisom, w których wysokoêç ubezpieczenia b dzie okreêlona w euro. W przypadku wyp aty odszkodowania z polisy ubezpieczeniowej jego wartoêç, dotychczas okreêlona w z otych, zostanie przeliczona po kursie wymiany na euro. Dotyczy to umów w sprawie ubezpieczenia mieszkania (ubezpieczenia majàtkowe), ubezpieczenia w trakcie pobytu za granicà (ubezpieczenia osobowe) czy ubezpieczeƒ na ycie. Sumy ubezpieczeniowe wskazane w umowie, które zosta y wyra one w z otych o ile wystàpi taka potrzeba zostanà wyp acone w euro. Tak samo sytuacja b dzie wyglàdaç przy wyp acie dochodów z tytu u posiadania obligacji (odsetek lub wartoêci nominalnej przy wykupie obligacji), jak równie przy wyp acie dywidendy z posiadanych akcji. Dochody te zostanà wyp acone w euro, np. przez biura maklerskie, posiadaczom tych papierów wartoêciowych. W euro b dà tak e wp acane sk adki do funduszy emerytalnych oraz dokonywana b dzie wyp ata emerytur i rent. B dzie tak nawet wtedy, gdy wysokoêç sk adek w polisie emerytalnej zostanie okreêlona w z otych.

13 Euro w instytucjach finansowych 11 Podobnie b dzie przy sprzeda y jednostek udzia owych, których wartoêç zosta a pierwotnie ustalona w z otych. Fundusze inwestycyjne wyp acà ich równowartoêç w euro (tj. ich wartoêç w dniu sprzeda y przeliczonà po kursie wymiany ). Czy nasze umowy z instytucjami finansowymi b dà wa ne po wprowadzeniu euro do obiegu w Polsce? Ogólnà zasadà, która b dzie obowiàzywa a w Polsce po przyj ciu euro, jest zasada ciàg oêci umów. Zgodnie z tà zasadà, wprowadzenie euro nie b dzie mog o byç powodem do zerwania lub jednostronnej zmiany umowy. Oznacza to, e dotychczasowe umowy (np. o prowadzenie rachunku bankowego, kredytowe, ubezpieczenia czy polisy emerytalnej) pozostanà wa ne. W rezultacie samo przyj cie euro nie b dzie mog o prowadziç do podniesienia op at za obs ug naszego rachunku przez bank lub biuro maklerskie czy prowizji za zarzàdzanie Êrodkami przez towarzystwo emerytalne. Dotychczasowe op aty zostanà przeliczone na euro po kursie wymiany. Bank nie b dzie móg zmieniç warunków, na jakich przyzna nam kredyt, a towarzystwo ubezpieczeniowe nie b dzie mog o zmieniç warunków umowy ubezpieczenia samochodu czy polisy na ycie, podajàc za przyczyn wy àcznie wprowadzenie nowej waluty. Zmiany warunków umów mogà wynikaç np. z obni enia stóp procentowych czy spadku poziomu inflacji, ale nie z faktu przyj cia euro jako prawnego Êrodka p atniczego w Polsce. Nie b dziemy te musieli zmieniaç treêci umów, które wczeêniej zawarliêmy z bankiem, biurem maklerskim czy towarzystwem emerytalnym. Kwoty wyra one w polskich z otych, które sà zapisane w tych umowach, b dà od tej pory traktowane jako kwoty w euro, przeliczone po kursie wymiany. Pami tajmy, e po wprowadzeniu euro wszystkie postanowienia wczeêniej zawartych umów zachowajà wa noêç. Przyj cie euro nie b dzie mog o byç podstawà do zmiany warunków, na jakich otworzyliêmy wczeêniej rachunek z otowy, zaciàgn liêmy kredyt w z otych, zakupiliêmy jednostki udzia owe, obligacje lub akcje wyra one w z otych. Nie zmienià si tak e warunki umów ubezpieczeniowych oraz polis emerytalnych, w których maksymalna wielkoêç ubezpieczenia lub sk adka emerytalna zosta y wyra one w z otych. Jak b dà wyglàda y wyciàgi z naszych rachunków bankowych? Od momentu wprowadzenia nowych banknotów i monet wyciàgi z naszych rachunków b dà pokazywa y kwoty operacji oraz saldo w euro. Jednak dla u atwienia przez pewien okres banki b dà mog y podawaç równowartoêç koƒcowego salda równie w z otych. Co stanie si z naszymi kartami p atniczymi po wprowadzeniu euro w Polsce? W jaki sposób b dziemy wyp acaç pieniàdze z bankomatów? Po wprowadzeniu euro nie b dziemy musieli wymieniaç kart p atniczych wydanych wczeêniej. Karty te zachowajà wa noêç do koƒca terminu, na jaki zosta y przyznane. Nie zmieni si równie nasz numer identyfikacyjny PIN. Za pomocà posiadanej karty b dziemy odtàd po prostu p acili za towary i us ugi wycenione w euro oraz wyp acali z bankomatu banknoty euro. Bankomaty rozpocznà wyp at banknotów euro od dnia, w którym waluta ta stanie si w Polsce prawnym Êrodkiem p atniczym. Zasady ich dzia ania si nie zmienià. Je eli do tej pory nie p aciliêmy za wyp at bank-

14 Euro w instytucjach finansowych 12 notów z bankomatu, to równie po wprowadzeniu euro nie powinniêmy p aciç. JeÊli natomiast bank pobiera od nas prowizj za takà us ug, to op ata ta nie powinna wzrosnàç, lecz zostanie przeliczona ze z otych na euro po kursie wymiany. Aby wyp aciç potrzebnà nam kwot, b dziemy musieli pami taç o tym, e b dzie ona wyra ona w euro. Na potwierdzeniu wyp aty bankomat wydrukuje sum w euro. Dla u atwienia niektóre bankomaty przez pewien czas mogà podawaç na potwierdzeniu, obok kwoty w euro, równie jej równowartoêç w polskich z otych. Na jakich warunkach banki b dà prowadzi y wymian z otych na euro? Wymiana z otych na euro b dzie prowadzona w kasach Narodowego Banku Polskiego oraz bankach komercyjnych zajmujàcych si skupem i sprzeda à walut obcych. Banki b dà przelicza y kwoty ze z otych na euro po kursie wymiany. NBP nie b dzie pobiera prowizji za takà wymian. Okres wymiany zostanie ustalony w póêniejszym terminie. Wymiana z otych na euro b dzie mo liwa przynajmniej przez kilka lat. Banki komercyjne samodzielnie okreêlà warunki wymiany banknotów i monet na nowà walut, w tym terminy i op aty za wymian. Odpowiednio wczeêniej poinformujà te klientów o podj tych ustaleniach. Wymiana z otych na euro w kasach banków komercyjnych b dzie prowadzona przynajmniej przez okres, w którym w obiegu b dà znajdowaç si obie waluty. Banki b dà mog y pobieraç wy sze op aty przy wymianie monet oraz gdy wymiany b dzie dokonywaç osoba nieb dàca ich klientem. PowinniÊmy równie pami taç o tym, aby przed wprowadzeniem banknotów i monet euro wp aciç na rachunek bankowy przechowywane przez nas z ote. Dzi ki temu unikniemy ewentualnych op at za wymian z otych na euro w kasie banku. Nie b dziemy te musieli czekaç w d ugich kolejkach, aby dokonaç takiej wymiany. W dniu, w którym Polska wprowadzi nowà walut, bank bezp atnie przeliczy wszystkie nasze Êrodki ze z otych na euro (o ile ju wczeêniej nie wystàpimy do banku o takie przeliczenie). Czy jako klienci banków mo emy oczekiwaç jakichê korzyêci z wprowadzenia euro w Polsce? Co b dzie ozna czaç wpro wa dzenie eu ro dla mnie ja ko klien ta ban ku: ni sze opro cen to wa nie kre dytów, wy szà ja koêç us ug ban kowych, ni sze kosz ty trans ak cji transgra nicz nych. Zdecydowanie tak. Wprowadzenie euro przyczyni si do zwi kszenia konkurencji mi dzy bankami. Polskie banki, aby staç si bardziej konkurencyjne, b dà zmuszone zwi kszyç ró norodnoêç i podnieêç jakoêç oferowanych us ug. Zmniejszy si poziom oprocentowania kredytów i b dzie podobny do poziomu kredytów udzielanych w Belgii, Austrii czy Francji. Dzi ki zastàpieniu z otego przez euro banki ograniczà op aty za prowadzenie przelewów do krajów strefy euro. Obni à te prowizje za p atnoêci dokonywane kartà p atniczà, np. w Niemczech czy Portugalii, oraz za wyp aty dokonywane np. z bankomatów hiszpaƒskich czy w oskich. Stanie si to mo liwe dzi ki temu, e b dà to transakcje w jednej walucie.

15 Euro w sklepie 13 Co zmieni si w sklepie po wprowadzeniu euro w Polsce? Czego mogà spodziewaç si sprzedawcy, a czego klienci? Kiedy wprowadzimy w Polsce euro, za kupione towary i us ugi b dziemy p aciç w euro. Skàd b dziemy je braç, eby zap aciç za zakupy? To proste. Nasze wynagrodzenia oraz emerytury i renty b dà wyp acane w euro. Z ote, które teraz mamy na rachunku w banku, zostanà zamienione na euro. Wystarczy wtedy odwiedziç bank lub podejêç do bankomatu i wyp aciç odpowiednià iloêç euro. Mo emy te zap aciç kartà p atniczà. Ceny w sklepach b dà podawane w euro, dlatego b dziemy od razu wiedzieli, ile mamy zap aciç za zakupy. Przeliczenie cen ze z otych na euro nie spowoduje wzrostu cen. B dzie si ono odbywa o po kursie wymiany i tylko przy u yciu tego kursu sprzedawcy b dà mogli przeliczaç ceny na euro. Podawanie cen w euro mo e na poczàtku sprawiaç klientom pewnà trudnoêç. Teraz wiemy, ile kosztuje mleko, ile chleb, i atwo nam porównaç ceny towarów oferowanych w ró nych sklepach. Do cen w euro b dziemy musieli si stopniowo przyzwyczajaç. Dla u atwienia przez jakiê czas po wprowadzeniu euro sprzedawcy b dà podawaç obok siebie cen w z otych i przeliczonà cen w euro. Potem jednak ceny w z otych zniknà i zostanà tylko ceny w euro. Wprowadzenie euro b dzie u atwieniem w handlu z krajami Unii Europejskiej. atwiej b dzie sprzedawaç polskie towary za granicà. atwiej ni obecnie b dzie te mo na kupowaç zagraniczne produkty, poniewa handel b dzie odbywa si w euro, czyli naszej walucie krajowej. Dzi ki temu wybór towarów w sklepach mo e byç wi kszy, a same towary taƒsze. atwiejsze b dzie porównywanie cen towarow, jeêli b dà wyra one w jednej walucie. Kiedy wprowadzimy euro, oficjalne stopy procentowe w Polsce b dà takie jak w innych paƒstwach strefy euro, czyli np. w Niemczech, Finlandii czy Luksemburgu. Oznacza to, e oprocentowanie kredytów w bankach komercyjnych powinno spaêç. Je eli kupimy w sklepie telewizor na raty, b dzie nas to kosztowa o mniej ni obecnie. Je eli b dziemy chcieli wziàç w banku kredyt na kupno samochodu, jego oprocentowanie b dzie ni sze ni obecnie. Dla sprzedawców przejêcie na euro b dzie wymaga o nie tylko zmiany cen ze z otych na euro. W euro trzeba b dzie prowadziç rachunkowoêç, wystawiaç rachunki i faktury. WczeÊniej trzeba zadbaç o to, aby kasy fiskalne podawa y ceny w euro i drukowa y paragony z symbolem euro ( ). Terminale do obs ugi kart p atniczych muszà byç przystosowane do przyjmowania zap aty w euro. Warto te wczeêniej zapoznaç si z wyglàdem monet i banknotów euro oraz poznaç zabezpieczenia przed fa szerstwami. W poczàtkowym okresie po wprowadzeniu gotówki euro mo na si bowiem spodziewaç wi kszej liczby fa szywych banknotów zarówno euro, jak i z otych. Je e li np. kurs z o te go do eu ro zo sta nie ustalony na po zio mie 1 eu ro = 4 z, to ko szu la, która kosz to wa a 100 z, b dzie koszto wa a 25 eu ro (100 /4=25). Nie zmie ni si jej ce na, zmie ni si tyl ko spo sób jej wy ra e nia. Co b dzie oznaczaç wprowadzenie euro dla mnie jako klienta? wi kszy wybór towarów, taƒszy kredyt w banku i ni sze raty w sklepach. Co b d musia zrobiç jako w aêciciel sklepu, aby przygotowaç si do wprowadzenia euro? zapoznaç si z wyglàdem monet i banknotów euro oraz ich zabezpieczeniami, sprawdziç, czy kasa fiskalna jest przystosowana do podawania cen w euro, sprawdziç, czy terminal do obs ugi kart p atniczych jest przystosowany do obs ugiwania transakcji w euro, przeliczyç ceny na euro, podawaç ceny w euro i z otych, przygotowaç odpowiednià iloêç gotówki euro do wydawania reszty w okresie podwójnego obiegu z otego i euro.

16 Euro w domu 14 Jak wprowadzenie banknotów i monet euro w Polsce zmieni nasze codzienne ycie? Wprowadzenie euro b dzie mia o wp yw na wiele dziedzin naszego ycia codziennego. Po wprowadzeniu nowych banknotów i monet wszystkie rachunki, które b dziemy op acaç (np. za gaz, elektrycznoêç, telefon, mieszkanie, telewizj ), b dà wystawiane w euro. Pojawienie si nowej krajowej waluty nie b dzie mog o byç powodem do zwi kszenia tych op at. Sta e op aty, takie jak czynsz czy abonament telewizyjny, zostanà przeliczone ze z otych na euro po kursie wymiany. Jeszcze przez pewien okres, dla u atwienia, nasze rachunki mogà pokazywaç obok kwot w euro równie ich równowartoêç w z otych. Dopóki polski z oty pozostanie prawnym Êrodkiem p atniczym, dopóty b dziemy mogli regulowaç op aty w dotychczasowych banknotach i monetach. Po zakoƒczeniu tego okresu wszelkich p atnoêci b dziemy dokonywaç wy àcznie w euro. W euro b dziemy op acaç te wszelkie nale noêci fiskusowi (np. podatek dochodowy, podatek VAT, podatek rolny) oraz otrzymamy zwrot nadp aconego podatku. W deklaracjach dla urz du skarbowego wszystkie kwoty b dziemy wpisywaç ju tylko w nowej krajowej walucie. B dziemy musieli równie pami taç o tym, aby po wprowadzeniu euro we wszelkich sporzàdzanych przez nas umowach, takich jak umowy najmu czy darowizny, wpisywaç kwoty wy àcznie w euro. Nie b dzie natomiast potrzeby zmiany zapisów tych umów, które zosta y sporzàdzone przed wprowadzeniem tej waluty. Ich postanowienia pozostanà wa ne równie po pojawieniu si euro, gdy zmiana waluty ze z otego na euro nie b dzie mog a byç podstawà do jednostronnego wypowiedzenia lub jednostronnej zmiany umowy. Wszelkie kwoty w z otych polskich, które zapisano w takich umowach, b dà od tej pory traktowane jako kwoty w euro przeliczone po kursie wymiany. Euro stanie si walutà, w której b dà wyp acane równie renty, emerytury oraz wszelkie Êwiadczenia socjalne. Nie musimy si obawiaç, e po wprowadzeniu nowej waluty ich wartoêç si zmniejszy. Nic podobnego. Za otrzymane Êwiadczenia b dziemy mogli nabyç takà samà iloêç towarów i us ug, jak wczeêniej. Jaka b dzie ró nica? Listonosz, który do tej pory przynosi naszà emerytur lub rent w z otych, zacznie nam przekazywaç banknoty i monety euro. Nie musimy si równie martwiç, je eli po wprowadzeniu euro przypomnimy sobie o z otych (zw aszcza o monetach), które zgromadziliêmy np. w skarbonce. Narodowy Bank Polski b dzie wymienia przyniesione przez nas z ote jeszcze przynajmniej przez kilka lat po wprowadzeniu euro.

17 Euro w podró y 15 Czy wprowadzenie euro do obiegu w Polsce u atwi nam podró e zagraniczne? Zdecydowanie tak. Wprowadzenie euro przyniesie nam bardzo wiele korzyêci, zw aszcza je eli cz sto wyje d amy do krajów strefy euro. Nie b dziemy ju musieli kupowaç euro przed podró à i ponosiç kosztów zwiàzanych z ró nicà mi dzy kursem kupna i sprzeda y tej waluty. Obecnie przed wyjazdem poszukujemy kantoru lub banku, które oferowa yby najbardziej op acalny dla nas kurs sprzeda y euro. Po zamianie z otego na euro nie b dzie ju takiej koniecznoêci. Je eli zaplanujemy swój letni wypoczynek we W oszech lub na Majorce, wystarczy, e zabierzemy ze sobà euro, które otrzymaliêmy jako pensj lub emerytur albo które wyp aciliêmy z bankomatu. Je eli nie chcielibyêmy zabieraç gotówki za granic, b dziemy mogli p aciç na miejscu u ywajàc karty p atniczej. Obecnie je eli p acimy za zakupy kartà, np. w Niemczech czy Francji, lub wyp acamy banknoty euro z tamtejszego bankomatu, musimy pokrywaç wysokie prowizje. Po wprowadzeniu euro te op aty obni à si, poniewa b dà dotyczy y transakcji w jednej walucie. Przebywajàc za granicà w paƒstwach strefy euro, np. Belgii czy Austrii, zdecydowanie atwiej b dziemy mogli porównywaç tamtejsze ceny z cenami w Polsce, bo b dà one wyra one w jednej walucie euro. Teraz, aby dowiedzieç si czy zagraniczny produkt jest dro szy, czy taƒszy od jego odpowiednika w kraju, musimy dokonywaç skomplikowanych przeliczeƒ. Nie wiemy te, po jakim kursie powinniêmy przeliczyç cen z euro na z ote. Po wprowadzeniu euro szybko zorientujemy si, czy bardziej op aca si nam kupowaç produkty lub korzystaç z us ug np. w Rzymie, Monachium czy w Poznaniu. Zamiana z otego na euro oznacza równie, e nie b dziemy ju musieli obawiaç si niekorzystnej dla nas zmiany kursu kupna i sprzeda y euro. Obecnie cena, po jakiej mo emy kupiç i sprzedaç t walut w banku lub kantorze, jest zmienna. Istnieje wi c ryzyko, e po powrocie z podró y zagranicznej za przywiezione banknoty i monety euro otrzymamy mniej z otych, ni otrzymalibyêmy przed wyjazdem. W momencie wprowadzenia euro w Polsce kurs z otego do tej waluty zostanie na zawsze usztywniony. Nie b dzie wi c móg si ju zmieniç. Cz sto przed powrotem z zagranicy staramy si wydaç obcà walut, aby uniknàç k opotów z jej sprzeda à w kraju. Po wprowadzeniu euro w Polsce z wyjazdu np. na Kret czy do Hiszpanii wrócimy z w asnà walutà w kieszeni. Nie b dziemy musieli zastanawiaç si, co zrobiç z przywiezionymi monetami euro. B dà one powszechnie akceptowane w naszym kraju. B dà pasowa y równie do wszelkiego rodzaju automatów, np. do sprzeda y napojów czy biletów komunikacji miejskiej. Przyj cie przez Polsk euro u atwi nam podró owanie, równie jeêli wybierzemy si do paƒstwa spoza strefy euro, np. Wielkiej Brytanii, Szwecji, Szwajcarii, Turcji. Euro, podobnie jak dolar, pe ni funkcj waluty mi dzynarodowej, tzn. mo na je bez problemu wymieniç na lokalnà walut w aêciwie w ka dym paƒstwie na Êwiecie. Poza tym sklepy w wielu takich krajach akceptujà euro na równi z w asnà walutà, mimo e nie jest ono tam prawnym Êrodkiem p atniczym. Co b dzie oznaczaç wprowadzenie euro dla mnie jako turysty: mo liwoêç dokonania zap aty we w asnej walucie we wszystkich paƒstwach strefy euro, brak kosztów zwiàzanych z zakupem euro przed wyjazdem za granic i sprzeda à euro po powrocie do Polski, atwiejsze porównywanie cen w Polsce i innych paƒstwach strefy euro, posiadanie w portfelu krajowego pieniàdza, który spe nia funkcj waluty mi dzynarodowej i jest akceptowany w wielu paƒstwach spoza strefy euro.

18 Euro w przedsi biorstwie 16 Jakie znaczenie ma wprowadzenie euro dla mnie jako przedsi biorcy? To w aênie przedsi biorstwom wprowadzenie euro w Polsce przyniesie najwi cej korzyêci. Stanà si one cz Êcià ogromnego obszaru gospodarczego, na którym funkcjonuje jedna waluta. Daje to ogromne mo liwoêci rozwoju wszystkim polskim firmom tym, które ju handlujà z krajami Unii Europejskiej (szczególnie strefy euro), i tym, które dzia ajà jedynie na polskim rynku. Je eli do tej pory twoje przedsi biorstwo dzia a o tylko na polskim rynku, to po wprowadzeniu euro pojawi si niepowtarzalna okazja rozszerzenia dzia alnoêci poza granice Polski. B dziemy pos ugiwaç si takà samà walutà, jak Niemcy, Austriacy czy Holendrzy. Dzi ki temu atwiejsze b dzie porównywanie cen towarów oferowanych przez dostawców w ró nych krajach. Ale tak e przedsi biorcom z innych krajów atwo b dzie porównaç twoje ceny z cenami rodzimych przedsi biorstw. Je eli twoje produkty i ceny sà konkurencyjne, b dziesz mia szans znaleêç nowych odbiorców w strefie euro. To tak jakby polski rynek nagle powi kszy si prawie 8-krotnie! Uwa aj jednak wi kszy rynek oznacza równie wi kszà konkurencj. Nie masz si czego obawiaç, je eli twoje produkty czy us ugi sà wysokiej jakoêci, spe niajà normy mi dzynarodowe, a ceny sà konkurencyjne. Je eli jednak tak nie jest, ju teraz zastanów si, jak poprawiç swojà konkurencyjnoêç (np. zwi kszyç wydajnoêç pracy, obni yç koszty dzia alnoêci, zdobyç mi dzynarodowe certyfikaty jakoêci ISO). Po wprowadzeniu euro finansowanie dzia alnoêci przedsi biorstwa b dzie atwiejsze. Krótkoterminowe stopy procentowe w ca ej strefie euro b dà takie same znacznie ni sze ni obecnie w Polsce. Dzi ki temu banki b dà mog y obni yç oprocentowanie oferowanych kredytów. Kredyty powinny byç taƒsze równie ze wzgl du na wi kszà konkurencj mi dzy bankami komercyjnymi. Kiedy wprowadzimy nowà walut, bez ryzyka kursowego b dziesz móg wziàç kredyt w euro w banku zagranicznym na finansowanie dzia alnoêci przedsi biorstwa. Dlatego banki, aby przyciàgnàç klientów, b dà musia y obni yç oprocentowanie kredytów do poziomu podobnego jak w bankach innych paƒstw, w których funkcjonuje euro. Je eli twoje przedsi biorstwo ju teraz prowadzi handel z Niemcami, Holandià czy Austrià, wprowadzenie euro przyniesie ci wiele korzyêci. Przede wszystkim ju nigdy nie b dzie problemów ze spadajàcym lub rosnàcym kursem z otego. Dzi ki temu b dziesz móg dok adnie zaplanowaç przychody i wydatki. Nie b dziesz musia wymieniaç z otego na euro i p aciç bankowi prowizji za wymian walut, co obni y koszty dzia alnoêci przedsi biorstwa. Czysty zysk! Je eli nie prowadzisz wymiany handlowej z zagranicà, ale kupujesz towary (lub materia y do produkcji) od importerów, b dziesz je móg kupowaç taniej. Poniewa po wprowadzeniu euro nie b dzie ju kosztów i ryzyka zwiàzanego z wymianà walut, b dziesz móg wynegocjowaç ni sze ceny lub znaleêç taƒszych dostawców. Do wprowadzenia euro trzeba si przygotowaç. Euro b dzie naszà krajowà walutà, a wi c w euro b dzie prowadzona ksi gowoêç i sprawozdawczoêç. Ceny b dà podawane w euro i w euro b dà wystawia-

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK SŁOWNICZEK Konto w (I filar) Każdy ubezpieczony w posiada swoje indywidualne konto, na którym znajdują się wszystkie informacje dotyczące ubezpieczonego (m. in. okres ubezpieczenia, suma wpłaconych składek).

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 2 listopad 2015 Kontynent europejski Unia Europejska:

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 151 12369 Poz. 1720 i 1721

Dziennik Ustaw Nr 151 12369 Poz. 1720 i 1721 Dziennik Ustaw Nr 151 12369 Poz. 1720 i 1721 3. Na wniosek pracownika pracodawca mo e wyraziç zgod na przejazd w podró y samochodem osobowym, motocyklem lub motorowerem nieb dàcym w asnoêcià pracodawcy.

Bardziej szczegółowo

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku. Różnice kursowe pomiędzy zapłatą zaliczki przez kontrahenta zagranicznego a fakturą dokumentującą tę Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Bardziej szczegółowo

Finansowy Barometr ING

Finansowy Barometr ING Finansowy Barometr ING Międzynarodowe badanie ING na temat postaw i zachowań konsumentów wobec bankowości mobilnej Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez IPSOS O badaniu Finansowy

Bardziej szczegółowo

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego 1.Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego KREDYTODAWCA: POLI INVEST Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

Zdrowie: wybierasz się na wakacje? Weź swoją europejską kartę ubezpieczenia zdrowotnego (EKUZ)!

Zdrowie: wybierasz się na wakacje? Weź swoją europejską kartę ubezpieczenia zdrowotnego (EKUZ)! MEMO/11/406 Bruksela, dnia 16 czerwca 2011 r. Zdrowie: wybierasz się na wakacje? Weź swoją europejską kartę ubezpieczenia zdrowotnego (EKUZ)! Na wakacjach bądź przygotowany na wszystko! Planujesz podróż

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 Warszawa, 26 czerwca 2012 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 W końcu 2011 r. na polskim rynku finansowym funkcjonowały 484 fundusze inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 września 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I półroczu 2014 r. 1 W końcu czerwca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 18 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 W końcu marca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH

REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH Tekst jednolity -Załącznik do Zarządzenia Członka Zarządu nr 53/2002 z dnia 04.03.2002 B a n k Z a c h o d n i W B K S A REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH Poznań, 22

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

EURO jako WSPÓLNA WALUTA

EURO jako WSPÓLNA WALUTA Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy EURO jako WSPÓLNA WALUTA Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych Załącznik nr 3 do SIWZ Istotne postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści Umowy Prowadzenia obsługi bankowej budżetu miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych miasta zawartej z Wykonawcą 1. Umowa

Bardziej szczegółowo

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 4. Lokata CLOUD-BIZNES 4 miesiące 3,00%/2,00% 1

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 4. Lokata CLOUD-BIZNES 4 miesiące 3,00%/2,00% 1 Duma Przedsiębiorcy 1/6 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA OSÓB FICZYCZNYCH PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ (Zaktualizowana w dniu 24 kwietnia 2015 r.) 1. Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Grochowina, menedżer w zespole ds. PIT w KPMG w Polsce

Grzegorz Grochowina, menedżer w zespole ds. PIT w KPMG w Polsce Jak rozliczyć dywidendy, a jak dochód ze zbycia udziałów w spółkach Grzegorz Grochowina, menedżer w zespole ds. PIT w KPMG w Polsce PIT Od części przychodów z kapitałów pieniężnych podatek pobiera płatnik,

Bardziej szczegółowo

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach Listopadowi kredytobiorcy mogą już cieszyć się spadkiem raty, najwięcej tracą osoby, które zadłużyły się w sierpniu 2008 r. Rata kredytu we frankach na kwotę 300 tys. zł zaciągniętego w sierpniu 2008 r.

Bardziej szczegółowo

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/biuro-informacji-kredytowej-bik-koszty-za r Biznes Pulpit Debata Biuro Informacji Kredytowej jest jedyną w swoim rodzaju instytucją na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Jesteś tu: Bossa.pl Kurs giełdowy - Część 10 Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Kontrakt terminowy jest umową pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do nabycia a druga do

Bardziej szczegółowo

Podatki 2016. Baker Tilly Poland ul. Hrubieszowska 2 01-209 Warszawa T: +48 22 295 3000 E: contact@bakertilly.pl. www.bakertilly.

Podatki 2016. Baker Tilly Poland ul. Hrubieszowska 2 01-209 Warszawa T: +48 22 295 3000 E: contact@bakertilly.pl. www.bakertilly. Podatki 2016 Baker Tilly Poland ul. Hrubieszowska 2 01-209 Warszawa T: +48 22 29 3000 E: contact@bakertilly.pl www.bakertilly.pl An independent member of Baker Tilly International Podatek dochodowy od

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z taryfy prowizji i opłat za czynności i usługi bankowe dla Klientów Banku Spółdzielczego Ziemi Kaliskiej Stan aktualny na dzień 01.03.2011r.

Wyciąg z taryfy prowizji i opłat za czynności i usługi bankowe dla Klientów Banku Spółdzielczego Ziemi Kaliskiej Stan aktualny na dzień 01.03.2011r. CZĘŚĆ 1 prowizje i opłaty za czynności i usługi bankowe pobierane od OSÓB FIZYCZNYCH DZIAŁ I RACHUNKI. ROZDZIAŁ I - Rachunek Oszczędnościowo Rozliczeniowy ROR. OTWARCIE I PROWADZENIE STANDARD JUNIOR (osoby

Bardziej szczegółowo

Potencjał wzrostu rynku obligacji w Polsce

Potencjał wzrostu rynku obligacji w Polsce MAJ 213 Islandia Irlandia Holandia Dania Hiszpania Luksemburg Portugalia USA Wielka Brytania Szwecja Francja Belgia Grecja Włochy Szwajcaria Niemcy Norwegia Finlandia Cypr Japonia Republika Czeska Słowenia

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1 Salda początkowe niektórych kont w przedsiębiorstwie ZGRYWUS Sp. z o.o. przedstawiają się następująco:

Zadanie 1 Salda początkowe niektórych kont w przedsiębiorstwie ZGRYWUS Sp. z o.o. przedstawiają się następująco: Zadanie 1 Salda początkowe niektórych kont w przedsiębiorstwie ZGRYWUS Sp. z o.o. przedstawiają się następująco: Kasa 4.500 PLN Rachunek bieżący 50.000 PLN Rozrachunki z dostawcami 10.800 PLN Rozrachunki

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA. na obsługę bankową realizowaną na rzecz Gminy Solec nad Wisłą

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA. na obsługę bankową realizowaną na rzecz Gminy Solec nad Wisłą SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA na obsługę bankową realizowaną na rzecz Gminy Solec nad Wisłą P r z e t a r g n i e o g r a n i c z o n y (do 60 000 EURO) Zawartość: Informacja ogólna Instrukcja

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK o sfinansowanie kosztów studiów podyplomowych

WNIOSEK o sfinansowanie kosztów studiów podyplomowych Powiatowy Urząd Pracy w Wodzisławiu Śl. Wodzisław Śl., dnia... Znak sprawy.... WNIOSEK o sfinansowanie kosztów studiów podyplomowych Na podstawie art. 42a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Umowa kredytu. zawarta w dniu. zwanym dalej Kredytobiorcą, przy kontrasygnacie Skarbnika Powiatu.

Umowa kredytu. zawarta w dniu. zwanym dalej Kredytobiorcą, przy kontrasygnacie Skarbnika Powiatu. Umowa kredytu Załącznik nr 5 do siwz PROJEKT zawarta w dniu. między: reprezentowanym przez: 1. 2. a Powiatem Skarżyskim reprezentowanym przez: zwanym dalej Kredytobiorcą, przy kontrasygnacie Skarbnika

Bardziej szczegółowo

Główne wyniki badania

Główne wyniki badania 1 Nota metodologiczna Badanie Opinia publiczna na temat ubezpieczeń przeprowadzono w Centrum badania Opinii Społecznej na zlecenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniach od 13 do 17 maja 2004

Bardziej szczegółowo

Umowy Dodatkowe. Przewodnik Ubezpieczonego

Umowy Dodatkowe. Przewodnik Ubezpieczonego Umowy Dodatkowe Przewodnik Ubezpieczonego Umowy dodatkowe sà uzupe nieniem umowy ubezpieczenia na ycie. Za cz sto niewielkà sk adk mo esz otrzymaç dodatkowà ochron. Dzi ki temu Twoja umowa ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Praca za granicą. Emerytura polska czy zagraniczna?

Praca za granicą. Emerytura polska czy zagraniczna? Dolnośląski Wojewódzki Urząd pracy radzi: Praca za granicą. Emerytura polska czy zagraniczna? Często pojawia się pytanie, jaki wpływ na emeryturę ma praca za granicą. Wiele osób, które pracowały w różnych

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY POŻYCZKI RATALNEJ

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY POŻYCZKI RATALNEJ FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY POŻYCZKI RATALNEJ 1. Dane identyfikacyjne i kontaktowe dotyczące Pożyczkodawcy. Pożyczkodawca: Adres: SuperGrosz Sp. z o.o. ul. Inflancka 11/27, 00-189 Warszawa Numer telefonu:

Bardziej szczegółowo

Nowy cykl rozrachunkowy T+2 na co warto zwrócić uwagę

Nowy cykl rozrachunkowy T+2 na co warto zwrócić uwagę Nowy cykl rozrachunkowy T+2 na co warto zwrócić uwagę Krzysztof Ołdak, Dyrektor Działu Operacyjnego KDPW Warszawa, 10 października 2014 Krótka historia Uczestniczą w obchodach 25-lecia wolności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

ZDECENTRALIZOWANE PROGRAMU ERASMUS+ Budżet na wyjazdy stypendialne jest obliczany dla pięciu odrębnych działań:

ZDECENTRALIZOWANE PROGRAMU ERASMUS+ Budżet na wyjazdy stypendialne jest obliczany dla pięciu odrębnych działań: ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA ŚRODKÓW NA DZIAŁANIA ZDECENTRALIZOWANE PROGRAMU ERASMUS+ WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) SZKOLNICTWO WYŻSZE ZASADY OBLICZENIA KWOTY DOFINANSOWANIA NA WYJAZDY STYPENDIALNE

Bardziej szczegółowo

Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne. Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA

Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne. Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie to: mo liwoêç udzia u w zyskach z inwestycji

Bardziej szczegółowo

POLISH INFORMATION AND FOREIGN INVESTMENT AGENCY. Wpływ polityki podatkowej na atrakcyjność inwestycyjną Polski

POLISH INFORMATION AND FOREIGN INVESTMENT AGENCY. Wpływ polityki podatkowej na atrakcyjność inwestycyjną Polski POLISH INFORMATION AND FOREIGN INVESTMENT AGENCY Wpływ polityki podatkowej na atrakcyjność inwestycyjną Polski Dr Paweł Wojciechowski, Prezes Zarządu PAIiIZ Warszawa, 2 marca 2009 I. Podatki a BIZ II.

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Dubeninki, dnia 27 stycznia 2015 r. na prowadzenie bankowej obsługi budżetu Gminy Dubeninki

ZAPYTANIE OFERTOWE. Dubeninki, dnia 27 stycznia 2015 r. na prowadzenie bankowej obsługi budżetu Gminy Dubeninki ZAPYTANIE OFERTOWE na prowadzenie bankowej obsługi budżetu Gminy Dubeninki Dubeninki, dnia 27 stycznia 2015 r. w okresie od dnia 01.02.2015 r. do dnia 31.01.2017 r. Postępowanie nie podlega ustawie z dnia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27.06.2005roku

UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27.06.2005roku i Strona znajduje się w archiwum. Data publikacji : 30.06.2005 Uchwała nr 660 Druk Nr 687 UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU z dnia 27.06.2005roku w sprawie: przyjęcia Regulaminu przyznawania

Bardziej szczegółowo

WZÓR PORÓWNANIA OFERT DLA PRZYKŁADOWYCH BANKÓW

WZÓR PORÓWNANIA OFERT DLA PRZYKŁADOWYCH BANKÓW Warszawa, 10.02.2016 Piotr Truchan M: 609 244 093 piotr.truchan@trufinanse.pl WZÓR PORÓWNANIA OFERT DLA PRZYKŁADOWYCH BANKÓW Przyjęta wartość zabezpieczenia Kwota kredytu hipotecznego 540.000zł netto 540.000zł

Bardziej szczegółowo

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 9 miesięcy 2,30%

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 9 miesięcy 2,30% Duma Przedsiębiorcy 1/5 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA OSÓB FICZYCZNYCH PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ (Zaktualizowana w dniu 27 kwietnia 2015 r.) 1. Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o. ul. Komunalna 5, 75-724 Koszalin

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o. ul. Komunalna 5, 75-724 Koszalin ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (DZ. U. Z 2010 R. NR 113, POZ. 759, NR 161, POZ. 1078 I NR 182, POZ. 1228 ORAZ Z 2011 R. NR 5,

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy

Bardziej szczegółowo

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Warszawa, dnia 03 marca 2016 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Działając na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

WZÓR. Nazwisko. Kod pocztowy

WZÓR. Nazwisko. Kod pocztowy WZÓR Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PRZYSTÑPIENIA DO KONKURSU BANK DOST PNY

DEKLARACJA PRZYSTÑPIENIA DO KONKURSU BANK DOST PNY DEKLARACJA PRZYSTÑPIENIA DO KONKURSU BANK DOST PNY OBS UGA ELEKTRONICZNA BANKU Konkurs realizowany przez oraz Narodowy Bank Polski Warszawa 2005 Projekt Bank Dost pny realizowany jest przez i Narodowy

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

Warszawska Giełda Towarowa S.A.

Warszawska Giełda Towarowa S.A. KONTRAKT FUTURES Poprzez kontrakt futures rozumiemy umowę zawartą pomiędzy dwoma stronami transakcji. Jedna z nich zobowiązuje się do kupna, a przeciwna do sprzedaży, w ściśle określonym terminie w przyszłości

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU Warszawa 27 lutego 2007 SKONSOLIDOWANE RACHUNKI ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o. ul. Komunalna 5, 75-724 Koszalin

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o. ul. Komunalna 5, 75-724 Koszalin ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (DZ. U. Z 2010 R. NR 113, POZ. 759, NR 161, POZ. 1078 I NR 182, POZ. 1228 ORAZ Z 2011 R. NR 5,

Bardziej szczegółowo

Oprocentowanie konta 0,10%

Oprocentowanie konta 0,10% KONTA Konto osobiste konta 0,10% Brak kwoty minimalnej. zmienne obowiązuje od 18.05.2015 r. Miesięczna kapitalizacja odsetek. Odsetki za niedozwolone saldo debetowe - 4-krotność stopy kredytu lombardowego

Bardziej szczegółowo

Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r.

Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r. Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r. Uchwała nr.. Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy OEX Spółka Akcyjna z siedzibą w Poznaniu z dnia

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Anna Salata 0 1. Zaproponowanie strategii zarządzania środkami pieniężnymi. Celem zarządzania środkami pieniężnymi jest wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SPRAWOZDANIE FINANSOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Za okres: od 01 stycznia 2013r. do 31 grudnia 2013r. Nazwa podmiotu: Stowarzyszenie Przyjaciół Lubomierza Siedziba: 59-623 Lubomierz, Plac Wolności 1 Nazwa i numer w rejestrze: Krajowy

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej Eugeniusz Gostomski Ryzyko stopy procentowej 1 Stopa procentowa Stopa procentowa jest ceną pieniądza i wyznacznikiem wartości pieniądza w czasie. Wpływa ona z jednej strony na koszt pozyskiwania przez

Bardziej szczegółowo

Regulamin programu "Kredyt Hipoteczny Banku BPH. Obowiązuje od dnia: 26.11.2014 r.

Regulamin programu Kredyt Hipoteczny Banku BPH. Obowiązuje od dnia: 26.11.2014 r. Regulamin programu "Kredyt Hipoteczny Banku BPH Obowiązuje od dnia: 26.11.2014 r. 1 Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Zakres Przedmiotowy Niniejszy Regulamin określa zasady ustalania warunków cenowych

Bardziej szczegółowo

Zasady rachunkowości i planu kont dla prowadzenia ewidencji podatków i opłat.

Zasady rachunkowości i planu kont dla prowadzenia ewidencji podatków i opłat. Załącznik Nr 5 do zarządzenia Nr 167/06 Wójta Gminy Radziejów z dnia 30 października 2006 r. Zasady rachunkowości i planu kont dla prowadzenia ewidencji podatków i opłat. 1. Zasady ogólne. Ustala się zasady

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r.

ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r. ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Wynagradzania Pracowników w Urzędzie Gminy w Kołczygłowach Na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Aktualności podatkowe dla przedsiębiorców na rok 2014 i aspekty zakończenia roku finansowego 2013.

Aktualności podatkowe dla przedsiębiorców na rok 2014 i aspekty zakończenia roku finansowego 2013. Aktualności podatkowe dla przedsiębiorców na rok 2014 i aspekty zakończenia roku finansowego 2013. J.W. (Jarek) Solowski, właściciel Solowski Consultancy BV Film Solowski Consultancy BV Agenda 1.Aktualności

Bardziej szczegółowo

Druk nr 1013 Warszawa, 9 lipca 2008 r.

Druk nr 1013 Warszawa, 9 lipca 2008 r. Druk nr 1013 Warszawa, 9 lipca 2008 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Komisja Nadzwyczajna "Przyjazne Państwo" do spraw związanych z ograniczaniem biurokracji NPP-020-51-2008 Pan Bronisław

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Załącznik Nr 3 do Uchwały nr 106/XIII/15 Rady Gminy Nowa Ruda z dnia 29 grudnia 2015 roku Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 31 marca 2003 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 31 marca 2003 r. Dziennik Ustaw Nr 56 3690 Poz. 502 i 503 6. Posiedzeniu Rady przewodniczy Przewodniczàcy lub zast pca Przewodniczàcego. 7. 1. W sprawach nale àcych do jej zadaƒ Rada rozpatruje sprawy i podejmuje uchwa

Bardziej szczegółowo

Sztuka inteligentnych zakupów

Sztuka inteligentnych zakupów Sztuka inteligentnych zakupów Inteligentne zakupy Polaków. Jak korzystamy Badanie: z kart płatniczych? Jak korzystamy z kart płatniczych? Raport z badania Deutsche Bank PBC zrealizowanego przez Instytut

Bardziej szczegółowo

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 2 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowo-wytwórczej) Podatek przemysłowy (lokalny podatek

Bardziej szczegółowo

Zadanie. Dodatkowe informacje:

Zadanie. Dodatkowe informacje: Zadanie Jesteś Managerem spółki produkującej obuwie Ze względu na Twoją zaawansowaną wiedzę z tematyki rachunkowości zostałeś poproszony o pomoc nowemu księgowemu przy ujęciu w księgach rachunkowych poniższych

Bardziej szczegółowo

Rolnik - Przedsiębiorca

Rolnik - Przedsiębiorca Rolnik - Przedsiębiorca Pojawiły się nowe zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym i wymiaru składek w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) dotyczące rolników prowadzących dodatkową działalność

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 czerwca 2016 r. Poz. 789 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie rocznych i półrocznych sprawozdań ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego U M O W A nr RP -.. o dofinansowanie bezrobotnemu podjęcia działalności gospodarczej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA NA YCIE Z UBEZPIECZENIOWYM FUNDUSZEM KAPITAŁOWYM MULTI PIN AEGON 2008 REGULAMIN FUNDUSZY

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA NA YCIE Z UBEZPIECZENIOWYM FUNDUSZEM KAPITAŁOWYM MULTI PIN AEGON 2008 REGULAMIN FUNDUSZY OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA NA YCIE Z UBEZPIECZENIOWYM FUNDUSZEM KAPITAŁOWYM MULTI PIN AEGON 2008 REGULAMIN FUNDUSZY REGULAMIN PORTFELA AKTYWNEJ ALOKACJI OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA NA YCIE Z UBEZPIECZENIOWYM

Bardziej szczegółowo

URZĄD MIEJSKI W SŁUPSKU

URZĄD MIEJSKI W SŁUPSKU Załącznik Nr 6 do Zasad (polityki) Rachunkowości URZĄD MIEJSKI W SŁUPSKU INSTRUKCJA W SPRAWIE WYSTAWIANIA FAKTUR VAT I PROWADZENIA EWIDENCJI I REJESTRÓW SPRZEDAŻY TOWARÓW I USŁUG W DLA CELÓW ROZLICZANIA

Bardziej szczegółowo

Regulamin oferty specjalnej - Bonus za dopłaty

Regulamin oferty specjalnej - Bonus za dopłaty Regulamin oferty specjalnej - Bonus za dopłaty 1 Użyte w Regulaminie określenia oznaczają: 1. Bank ING Bank Śląski S.A. z siedzibą w Katowicach, przy ul. Sokolskiej 34; wpisany do Rejestru Przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q IV / 98

Formularz SAB-Q IV / 98 Formularz SAB-Q IV / 98 (dla bank w) Zgodnie z 46 ust. 1 pkt 2 Rozporz dzenia Rady Ministr w z dnia 22 grudnia 1998 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1160) Zarz d Sp ki: Bank Handlowy w Warszawie SA podaje do wiadomoci

Bardziej szczegółowo

Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA

Biznesplan - Projekt Gdyński Kupiec SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA Załącznik nr 5 do regulaminu Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA SEKCJA C - PLAN MARKETINGOWY/ANALIZA

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XIX/75/2011 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 29 grudnia 2011 r. Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcjonalnoêç,,aktywowanie odbiorców w systemie bankowoêci internetowej

Nowa funkcjonalnoêç,,aktywowanie odbiorców w systemie bankowoêci internetowej Nowa funkcjonalnoêç,,aktywowanie odbiorców w systemie bankowoêci internetowej Maj 2006 Biuro Elektronicznych Kana ów Dystrybucji str 1 Szanowni Paƒstwo, Uprzejmie informujemy, e zgodnie z pkt. 7.9 Ogólnych

Bardziej szczegółowo

Wykaz kont dla budżetu gminy (jednostki samorządu terytorialnego) i zasady prowadzenia ewidencji analitycznej

Wykaz kont dla budżetu gminy (jednostki samorządu terytorialnego) i zasady prowadzenia ewidencji analitycznej Załącznik nr 3 do zarządzenia nr 104/08 Burmistrza Bolkowa z dnia 25.08.2008 r w sprawie zasad rachunkowości w Urzędzie Miejskim w Bolkowie. Wykaz kont dla budżetu gminy (jednostki samorządu terytorialnego)

Bardziej szczegółowo

Roczne zeznanie podatkowe 2015

Roczne zeznanie podatkowe 2015 skatteetaten.no Informacje dla pracowników zagranicznych Roczne zeznanie podatkowe 2015 W niniejszej broszurze znajdziesz skrócony opis tych pozycji w zeznaniu podatkowym, które dotyczą pracowników zagranicznych

Bardziej szczegółowo

Instrukcja poruszania się po stronie www.plusbus.pl krok po kroku. tak zwane ABC Plusika

Instrukcja poruszania się po stronie www.plusbus.pl krok po kroku. tak zwane ABC Plusika Instrukcja poruszania się po stronie www.plusbus.pl krok po kroku tak zwane ABC Plusika Spis treści 1. Rejestracja użytkownika 2. Kupno biletu 3. Wymiana biletu 4. Zwrot biletu 5. Doładowanie konta 6.

Bardziej szczegółowo

IMPORT PRZELEWÓW. 1. Schemat dzia ania funkcji IMPORT PRZELEWÓW 2. 2. Dodatkowe zabezpieczenia funkcjonalnoêci IMPORT PRZELEWÓW 2

IMPORT PRZELEWÓW. 1. Schemat dzia ania funkcji IMPORT PRZELEWÓW 2. 2. Dodatkowe zabezpieczenia funkcjonalnoêci IMPORT PRZELEWÓW 2 IMPORT PRZELEWÓW 1. Schemat dzia ania funkcji IMPORT PRZELEWÓW 2 2. Dodatkowe zabezpieczenia funkcjonalnoêci IMPORT PRZELEWÓW 2 3. Funkcja IMPORT PRZELEWÓW - najcz Êciej zadawane pytania 3 4. Import plików

Bardziej szczegółowo

Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji.

Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji. Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji. Na rynku odmienia się słowo kryzys przez wszystkie przypadki. Zapewne z tego względu banki, przynajmniej

Bardziej szczegółowo

OSZP 341-6/09 Wyrzysk, dnia 24.06.2009r. WYJAŚNIENIE TREŚCI SIWZ NR 1 WRAZ Z MODYFIKACJĄ SIWZ NR 3

OSZP 341-6/09 Wyrzysk, dnia 24.06.2009r. WYJAŚNIENIE TREŚCI SIWZ NR 1 WRAZ Z MODYFIKACJĄ SIWZ NR 3 OSZP 341-6/09 Wyrzysk, dnia 24.06.2009r. dotyczy: Wykonywanie bankowej obsługi budżetu Gminy Wyrzysk i jednostek organizacyjnych gminy. WYJAŚNIENIE TREŚCI SIWZ NR 1 WRAZ Z MODYFIKACJĄ SIWZ NR 3 W związku

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK MASAŻYSTA przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej Priorytet III. Wysoka

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa za 2008 r.

Informacja dodatkowa za 2008 r. Stowarzyszenie Hospicjum Domowe 03-545 Warszawa ul. Tykocińska 7/35 STOWARZYSZENIE HOSPICJUM DOMOWE Informacja dodatkowa za 008 r. 1 a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Wyszczególnienie Środki

Bardziej szczegółowo

K-31 Licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób

K-31 Licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób K-31 Licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób Wydział/Jednostka prowadząca Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w Trzebnicy Wymagane dokumenty: 1. Wniosek o wydanie licencji na

Bardziej szczegółowo

1 W Uchwale Nr XVII/140/2004Rady Gminy w Mieścisku z dnia 28 grudnia 2004 roku w sprawie: Budżetu Gminy na 2005 r. wprowadza się następujące zmiany:

1 W Uchwale Nr XVII/140/2004Rady Gminy w Mieścisku z dnia 28 grudnia 2004 roku w sprawie: Budżetu Gminy na 2005 r. wprowadza się następujące zmiany: U C H W A Ł A Nr XIX/164/2005 Rady Gminy w Mieścisku z dnia 12 kwietnia 2005 roku w sprawie: zmian w budżecie Gminy Mieścisko na 2005 rok. Na podstawie art.18 ust.2 pkt.4 Ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 5/2013 WÓJTA GMINY LIPUSZ z dnia 08.01.2013r.

ZARZĄDZENIE NR 5/2013 WÓJTA GMINY LIPUSZ z dnia 08.01.2013r. ZARZĄDZENIE NR 5/2013 WÓJTA GMINY LIPUSZ z dnia 08.01.2013r. w sprawie wprowadzenie w Urzędzie Gminy Lipusz regulaminu wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

Bardziej szczegółowo

Formy zatrudnienia zarządu spółki kapitałowej. Aspekty prawne, podatkowe i ubezpieczeniowe. Zawiera wzory pism

Formy zatrudnienia zarządu spółki kapitałowej. Aspekty prawne, podatkowe i ubezpieczeniowe. Zawiera wzory pism Formy zatrudnienia zarządu spółki kapitałowej. Aspekty prawne, podatkowe i ubezpieczeniowe. Zawiera wzory pism Agnieszka Kowalska,,, Artur Kowalski Publikacja stanowi kompendium wiedzy na 2010 rok dotyczące

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław FUNDACJA Kocie Życie Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław Sprawozdanie finansowe za okres 01.01.2012 do 31.12.2012 1 SPIS TREŚCI: WSTĘP OŚWIADCZENIE I. BILANS I. RACHUNEK WYNIKÓW II. INFORMACJA DODATKOWA

Bardziej szczegółowo

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Dr. Michał Gradzewicz Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Ćwiczenia 3 i 4 Wzrost gospodarczy w długim okresie. Oszczędności, inwestycje i wybrane zagadnienia finansów. Wzrost gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku Gdańsk, dnia 03 listopada 2010 r. LGD-4101-019-003/2010 P/10/129 Pan Jacek Karnowski Prezydent Miasta Sopotu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust.

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.)

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) I. INFORMACJE OGÓLNE Pełna nazwa Wnioskodawcy/Imię i nazwisko II. OPIS DZIAŁALNOŚCI I PRZEDSIĘWZIĘCIA 1. KRÓTKI OPIS PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

Szpital Iłża: Udzielenie i obsługa kredytu długoterminowego w wysokości 800 000 zł na sfinansowanie bieżących zobowiązań.

Szpital Iłża: Udzielenie i obsługa kredytu długoterminowego w wysokości 800 000 zł na sfinansowanie bieżących zobowiązań. Szpital Iłża: Udzielenie i obsługa kredytu długoterminowego w wysokości 800 000 zł na sfinansowanie bieżących zobowiązań. Numer ogłoszenia: 159554-2012; data zamieszczenia: 17.05.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 84 5374 Poz. 777 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 23 marca 2004 r.

Dziennik Ustaw Nr 84 5374 Poz. 777 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 23 marca 2004 r. Dziennik Ustaw Nr 84 5374 Poz. 777 777 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 23 marca 2004 r. w sprawie Êrodków specjalnych utworzonych zgodnie z przepisami o specjalnych strefach ekonomicznych Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Informacje o firmie IMPULS-LEASING Polska Sp. z o.o.

Informacje o firmie IMPULS-LEASING Polska Sp. z o.o. Informacje o firmie IMPULS-LEASING Polska Sp. z o.o. Kim jesteśmy? IMPULS-LEASING Polska Sp. z o.o. wchodzi w skład międzynarodowej grupy finansowej IMPULS-LEASING International. Poza Polską do Holdingu

Bardziej szczegółowo