Wybrane zagadnienia z dopingu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wybrane zagadnienia z dopingu"

Transkrypt

1 Instytut Sportu Wybrane zagadnienia z dopingu Andrzej Pokrywka Zakład ad Badań Antydopingowych Instytut Sportu w Warszawie Warszawa,

2 Polak prekursorem badań Alfons Bukowski ( ) wykazał obecność alkaloidów w ślinie koni

3 Badania antydopingowe 1968 Pierwsze kontrole antydopingowe (podczas IO w Grenoble i Meksyku) 1979 IAAF (od 1981 MKOl) system kontroli dopingu (7 laboratoriów akredytowanych) 1994 Kodeks Medyczny MKOl 2004 Implementacja Światowego Kodeksu Antydopingowego przez laboratoria

4 Laboratoria akredytowane przez WADA Ameryka Los Angeles Salt Lake City Montreal Hawana Bogota Rio de Janeiro Afryka Bloemfontein Tunis Europa Ateny Barcelona Bukareszt Gent Helsinki Kolonia Kreischa Lizbona Londyn Lozanna Madryt Moskwa Oslo ParyŜ Praga Rzym Sztokholm Warszawa Wiedeń 34 Azja Ankara Bangkok Dehli Pekin Seul Tokio Australia i Oceania Sydney

5 System antydopingowy w Polsce

6 Modyfikacja Listy zabronionej MKOl przez Światową Agencję Antydopingową (WADA)

7 Definicja dopingu 1999 Deklaracja Lozańska w Sprawie Dopingu w Sporcie: Doping - stosowanie podstępu (w postaci substancji lub metody) potencjalnie niebezpiecznego dla zdrowia sportowców i/lub umoŝliwiającego poprawę uzyskiwanych przez nich wyników lub obecność w organizmie sportowca substancji, lub stwierdzenie stosowania metody, znajdujących się na liście dołączonej do Kodeksu Antydopingowego Ruchu Olimpijskiego.

8 Światowy Kodeks Antydopingowy 2003 DOPING definiuje się jako wystąpienie jednego lub więcej naruszeń regulaminu antydopingowego określonych w Artykułach 2.1 do 2.8 Przepisów Antydopingowych. 2.1 Obecność substancji zakazanej lub jej metabolitów lub markerów w próbce fizjologicznej sportowca. 2.2 UŜycie lub próba uŝycia substancji zakazanej lub metody zakazanej. 2.3 NiewyraŜenie zgody lub bez waŝnego uzasadnienia niezgłoszenie się na pobranie próbki po powiadomieniu zgodnie z Przepisami Antydopingowymi lub w inny sposób unikanie pobrania próbki. 2.4 Naruszenie odpowiednich wymogów określających dostępność sportowca do kontroli poza zawodami, w tym nieprzedstawienie wymaganych informacji na temat miejsca pobytu zgodnie z Artykułem 5.5 (wymóg informowania przez zawodnika o miejscu jego pobytu). 2.5 Manipulowanie lub próba manipulowania jakąkolwiek częścią kontroli dopingowej. 2.6 Posiadanie substancji lub metod zakazanych. 2.7 Handel dowolną substancją zakazaną lub metodą zakazaną. 2.8 Podanie lub próba podania zawodnikowi substancji zakazanej lub metody zakazanej lub pomaganie, zachęcanie, ułatwianie, podŝeganie, ukrywanie lub kaŝdy inny rodzaj współdziałania wiąŝący się z naruszeniem przepisów antydopingowych lub próbą ich naruszenia.

9 Lista zabroniona WADA (od ) S1. ŚRODKI ANABOLICZNE S2. HORMONY PEPTYDOWE, CZYNNIKI WZROSTU I SUBSTANCJE POKREWNE S3. BETA-2 AGONIŚCI S4. ANTAGONIŚCI I MODULATORY HORMONÓW S5. DIURETYKI I INNE ŚRODKI MASKUJĄCE S6. STYMULANTY S7. NARKOTYKI S8. KANABINOIDY S9. GLUKOKORTYKOSTEROIDY M1. METODY POPRAWIAJĄCE TRANSPORT TLENU M2. MANIPULACJE CHEMICZNE I FIZYCZNE M3. DOPING GENETYCZNY P1. ALKOHOL P2. BETA-BLOKERY

10 ZABRONIONE NA ZAWODACH S1. ŚRODKI ANABOLICZNE S2. HORMONY, CZYNNIKI WZR. I SUBSTANCJE POKR. S3. BETA-2 AGONIŚCI S4. ANTAGONIŚCI I MODULATORY HORMONÓW S5. DIURETYKI I INNE ŚRODKI MASKUJĄCE S6. STYMULANTY S7. NARKOTYKI S8. KANABINOIDY S9. GLUKOKORTYKOSTEROIDY M1. METODY POPRAWIAJĄCE TRANSPORT TLENU M2. MANIPULACJE CHEMICZNE I FIZYCZNE M3. DOPING GENETYCZNY P1. ALKOHOL P2. BETA-BLOKERY tylko w niektórych dyscyplinach

11 ZABRONIONE W KAśDYM CZASIE S1. ŚRODKI ANABOLICZNE S2. HORMONY, CZYNNIKI WZR. I SUBSTANCJE POKR. S3. BETA-2 AGONIŚCI S4. ANTAGONIŚCI I MODULATORY HORMONÓW S5. DIURETYKI I INNE ŚRODKI MASKUJĄCE S6. STYMULANTY S7. NARKOTYKI S8. KANABINOIDY S9. GLUKOKORTYKOSTEROIDY M1. METODY POPRAWIAJĄCE TRANSPORT TLENU M2. MANIPULACJE CHEMICZNE I FIZYCZNE M3. DOPING GENETYCZNY P1. ALKOHOL P2. BETA-BLOKERY tylko w łucznictwie i strzelectwie

12 S0. SUBSTANCJE NIEZATWIERDZONE S1. ŚRODKI ANABOLICZNE S2. HORMONY PEPTYDOWE, CZYNNIKI WZROSTU I SUBSTANCJE POKREWNE S3. BETA-2 AGONIŚCI S4. ANTAGONIŚCI I MODULATORY HORMONÓW S5. DIURETYKI I INNE ŚRODKI MASKUJĄCE S6. STYMULANTY S7. NARKOTYKI S8. KANABINOIDY S9. GLUKOKORTYKOSTEROIDY M1. METODY POPRAWIAJĄCE TRANSPORT TLENU M2. MANIPULACJE CHEMICZNE I FIZYCZNE M3. DOPING GENETYCZNY P1. ALKOHOL P2. BETA-BLOKERY Lista zabroniona WADA 2011 zabronione w kaŝdym czasie

13 Doping na letnich IO 1,5 1,40 % pozytywnychych 1,2 0,9 0,6 0,3 0,34 0,80 0,63 0,27 0,10 0,47 0,72 0,64 0,27 0 0,15 0 0,15 Meksyk Monachium Montreal Moskwa Los Angeles Seul Barcelona Atlanta Sydney Ateny Pekin * Z uwzględnieniem przypadków dyskwalifikacji za manipulacje podczas kontroli antydopingowej lub odmowę poddania się kontroli.

14 Regulacje antydopingowe

15 1,64 1,99 Wyniki pozytywne (AAF) w 2009 wybrane dyscypliny 2,1 0,60 1,23 1,27 0,61 0,61 0,85 0,65 0,94 0,43 0,96 0,82 0,73 0,36 0,64 kajak. hokej tr. hokej lod. judo narciarstwo p. ręczna pływanie tenis st. tenis z. zapasy Ŝeglarstwo gimnastyka pięc. now. podn. cięŝ. boks koszykówka lekkoatl. 2,5 2 1,5 1 % pozytywnych 0,5 0

16 other 1,43 Wyniki pozytywne (AAF) w 2009 wybrane dyscypliny 21,43 16,43 16,67 2,16 4,16 3,48 7,89 7,14 4,41 0,90 1,85 1,34 base/softball bilard surfing kult. i fitness polo brydŝ casting kickboxing olympic IOC recognized paralympic jeździectwo % pozytywnych

17 WciąŜ aktualne problemy... Stymulanty, narkotyki i kanabinoidy poza zawodami! Doping nieświadomy: Bierne palenie (marihuana, kokaina) SpoŜycie produktów zawierających substancje zabronione (odŝywki, suplementy, produkty spoŝywcze) Biotransformacja substancji dozwolonych (pseudoefedryna, kodeina, oksetazyna)

18 Bierne palenie: Kanabinoidy Podstawowy związek czynny tetrahydrokanabinol (THC): - marihuana (słoma, trawka,..) 1-10% THC /wysuszone, pokruszone kwiaty, liście i pączki/ - haszysz (sprasowana Ŝywica) 10-15% THC /Ŝywiczna wydzielina zbierana z wierzchołków kwiatostanów i liści/ - gęsty olejek (nalewka) 15-30% THC - Objawy działania THC utrzymują się do 48 godz. - Metabolity THC mogą występować w moczu przez wiele dni (3-7 po jednorazowym zapaleniu papierosa), tygodni a nawet miesięcy (przy przewlekłym stosowaniu) - W moczu oznaczany jest główny metabolit - karboksy-thc COOH H H O OH

19 Bierne palenie: Marihuana Dopuszczalny limit karboksy-thc w moczu sportowca (wynikający przede wszystkim z moŝliwości zaistnienia biernego palenia) to 15 ng/ml StęŜenie karboksy-thc w moczu biernych palaczy: Law i wsp. (1984): < 6,8 ng/ml Mulé i wsp. (1988): < 10 ng/ml ElSohly i Jones (1995): < 15 ng/ml; 87 ng/ml Morland i wsp. (1985): ng/ml

20 Kanabinoidy w polskim sporcie % próbek z THC 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0, ,49 2,78 3,12 1,94 0,70 0,59 0,79 0, i więcej WIEK

21 Kanabinoidy w polskim sporcie ,76 7 % próbek z THC , Sportowcy w Polsce Uczniowie Szkół Mistrzostwa Sportowego

22 Kanabinoidy 2 1,8 1,6 % próbek z THC 1,4 1,2 1 0,8 0,6 0,4 0, MKOl/WADA Warszawa Gent ParyŜ

23 Zmiana podejścia do THC jako dopingu (w Polsce) przypadki pozytywne brak sankcji lub wyłącznie nagana kary Najbardziej rygorystyczna pół roku dyskwalifikacji (w 2 przypadkach) 13 1 Dyskwalifikacja od 1 miesiąca do roku

24 Bierne palenie: Kokaina Cone i wsp. (1995): Maksymalne stęŝenia benzoiloekgoniny w moczu ochotników będących biernymi palaczami ( mg kokainy) w zakresie ng/ml.

25 Bierne palenie: Metamfetamina Yonamine i wsp. (2004): Bierne palenie moŝe być uŝyte jako argument dla obrony zawodnika, u którego podczas kontroli antydopingowej stwierdzono metamfetaminę. Brak jednak badań, które mogłyby wskazać czy przebywanie wśród palących metamfetaminę-ice moŝe skutkować wykryciem metamfetaminy w moczu biernego palacza.

26 Suplementy w sporcie - zagroŝenia

27 Zasadność stosowania Corrigan & Kazlauskas (2003) Uczestnicy IO Sydney 2000 (n=2758) 51% deklarowało przyjmowanie witamin i(lub) innych suplementów (S) w ciągu 3 dni przed kontrolą antydopingową - niektórzy nawet do 26 S/24h Lazic i wsp. (2009) Sportowcy elity (n=912) 61,2% deklarowało przyjmowanie suplementów (S) w ciągu 3 dni przed kontrolą antydopingową - średnio 3,7 S/osobę - 21,2% > 6 S/osobę (rekordzista 17 S/osobę)

28 Efekty niepoŝądane Brak badań nad odległym w czasie wpływem odŝywek na zdrowie. W środowisku sportowym powszechnie uwaŝa się, Ŝe nie ma zagroŝenia dla zdrowia, jednak w fachowym piśmiennictwie pojawiają się sugestie, Ŝe naleŝy brać pod uwagę ryzyko pogorszenia się stanu zdrowia, szczególnie po długotrwałym okresie ich stosowania

29 OstrzeŜenie FDA JAMA, 2009, 16, 1646 FDA ostrzega przed stosowaniem niektórych suplementów diety, które zawierają niedeklarowane w swym składzie aktywne substancje. 72 produkty na czarnej liście. Zwykle dostępne przez internet lub salonach urody. Do składników ziołowych lub naturalnych dodawane są silnie działające środki farmakologiczne, m.in. sibutramina, fenproporeks, furosemid, bumetanid...

30 Aspekt finansowy Pipe i Ayotte (2002) 12 mld. $ - szacunkowa wartość rocznej sprzedaŝy suplementów w USA w 1999 roku. MSiT (2009) Prognoza wydatków polskich związków sportowych dyscyplin olimpijskich w 2009 roku: - ok. 3,5 mln zł suplementy diety + produkty lecznicze - ok. 2,3 mln zł opieka medyczna + badania diagnostyczne

31 Prawda czy fałsz?... Roślinny stymulant poziomu testosteronu pozyskiwany z rośliny Tribulus Terrestris. Podniesiony dzięki Tribulusowi poziom naturalnego testosteronu wpływa korzystnie na poziom siły, wytrzymałości a takŝe regenerację sportowca i jego libido. Tribulus nie jest hormonem ani sterydem anabolicznym, jego zaŝywanie podnosi poziom własnego testosteronu, nie dostarcza Ŝadnych hormonów z zewnątrz, w związku z czym jest całkowicie bezpieczny dla organizmu. /http://www.kiedrowska.com/zobacz-info-p0317.html/ Tribulus Terrestris to ekstrakt z owoców buzdyganka ziemnego, który jest znany juŝ od ponad 5000 lat jako afrodyzjak. Wzmacnia witalność organizmu, pobudza wydzielanie testosteronu (...) Jest najsilniejszą naturalną formułą anaboliczną, całkowicie bezpieczną, gdyŝ nie podwyŝsza poziomu hormonów poza ich wartości fizjologiczne. /http://www.centrumodzywek.net/produkt,dymatize_trib_-_650_-_90_kaps,1145.php/ ZMA jest naukowo zaprojektowaną, testowaną i potwierdzoną laboratoryjnymi badaniami formułą zawierającą mineralne anaboliki. Substancje te zwiększają poziom własnego testosteronu o ponad 43%, hormonu wzrostu oraz IGF-1 (insulinopodobnego czynnika wzrostu) o ponad 20 %. ZMA jest kombinacją chelatowanych pierwiastków: cynku, magnezu oraz witaminy B6 w precyzyjnie dobranych proporcjach. /http://www.kiedrowska.com/zobacz-info-p0219.html/

32 Tribulus Terrestris, ZMA Van Eenoo i wsp. (2000) W ciągu 15 dni badań nie zaobserwowano istotnych róŝnic w stęŝeniu testosteronu i LH oraz stosunku T/E. Rogerson i wsp. (2007) W ciągu 5 tygodni badań i intensywnego treningu nie zaobserwowano istotnych róŝnic w stosunku T/E pomiędzy grupą placebo a przyjmującą TT. Brak istotnych róŝnic pomiędzy grupami takŝe w przyroście siły i beztłuszczowej masy ciała. Saudan i wsp. (2008) Krótkotrwałe przyjmowanie TT nie wpływa na metabolizm endogennego testosteronu. Koehler i wsp. (2009) UŜywanie ZMA nie powoduje znaczących zmian w stęŝeniach wolnego i całkowitego testosteronu we krwi.

33 Suplementy w sporcie wg Maughana (2003) 1. Jeśli działają prawdopodobnie są zabronione. 2. Jeśli nie są zabronione wówczas prawdopodobnie nie działają. 3. Mogą istnieć jakieś wyjątki.

34 Światowy Kodeks Antydopingowy Kryterium umieszczenia substancji na Liście zabronionej WADA Związek zostanie umieszczony na Liście zabronionej jeśli 1. jest środkiem maskującym lub 2. spełnia dwa z następujących trzech kryteriów: - moŝe poprawiać lub poprawia wyniki sportowe, - stanowi potencjalne lub faktyczne zagroŝenie dla zdrowia, - jest sprzeczny z duchem sportu.

35 Analogi testosteronu 1-metylacja 1,2-oksydacja 19-demetylacja OH 17-metylacja 2-metylacja O 4-chlorowanie 4,5-redukcja TESTOSTERON 7-metylacja

36 Steroidy syntetyczne Trenbolon - silny anabolik - lek weterynaryjny Gestrinon - anabolicznie nieaktywny - stos. w leczeniu endometriozy

37 Designer steroids... Gestrinon H 2 /Pd 17-redukcja Tetrahydrogestrinon (THG)

38 BALCO & niewykrywalny doping?

39 Nowe steroidy w suplementach Suplement Deklarowany składnik Zidentyfikowany steroid 11-Oxo 11-Oxo (Andrenosteron) 4-chloro-17α-metyloetioallochol-4-en-17bol-3,11-dion Androst-4-en- 3,11,17-trion Oxyguno Jungle Warfare 11-okso-17α-metyloklostebol 17α-metylo-5α- dehydro-etiocholan- 4,6-dien-3-on-17-ol 17β-hydroksy-17α- metylo-androst-4,6- dien-3-on Parr (2009)

40 ? Nowe steroidy w suplementach Doniesienia z lat 60-tych XX w., które wskazują na ich słabe (1/2 w porównaniu z testosteronem) właściwości androgenne tychŝe substancji oraz ich właściwości anaboliczne od słabych do silnych. /Vida s Tables/ Zidentyfikowany steroid 11-okso-17α-metyloklostebol Androst-4-en- 3,11,17-trion 17β-hydroksy-17α- metylo-androst-4,6- dien-3-on Parr (2009)

41 Kazus Jakuba Wawrzyniaka , 16:33

42 Kazus Jakuba Wawrzyniaka

43 Nie tylko Wawrzyniak...

44 4-methyl-2-hexaneamine - brak informacji związanych ze zbadanym oddziaływaniem związku na organizm ludzki - niektóre medyczne portale internetowe podają jedynie, Ŝe jest to substancja zwęŝająca naczynia błony śluzowej nosa, stosowana miejscowo w leczeniu przekrwienia błony śluzowej nosa - The Washington Post (2006): w artykule omówiono problem obecności w suplementach geranaminy, którą producenci określili jako naturalny składnik, występujący w wyciągu z rośliny Geranium, mający właściwości podobne do adrenaliny, bardzo silnie wpływający na poziom energii. Okazało się, Ŝe jednym ze składników oleju z geranium jest metyloheksanoamina.

45 Kazus Jakuba Wawrzyniaka

46 Kazus Jakuba Wawrzyniaka DOPING??? Lista zabroniona 2009 NH 2 tuaminoheptane geranamine grupa S6 stymulanty wymieniony w przykładach 4-methyl-2-hexanamine NH 2 1,3-dimethylpentylamine grupa S6 stymulanty (...) inne substancje o podobnej strukturze chemicznej lub podobnym działaniu biologicznym

47 4-methyl-2-hexaneamine W bazie PubMed do k roku tylko 1 artykuł powiązany ze słowami kluczowymi: 4-methyl-2-hexaneamine, methylhexaneamine lub dimethylpentylamine; oprócz opisanej metody wykrywania moŝna znaleźć jedynie informację, Ŝe 4-methyl-2-hexaneamine moŝe być składnikiem róŝnych suplementów diety. tuaminoheptane Wpisany przez WADA na Listę zabronioną w 2007 roku. Sympatykomimetyk (alfa-agonista), wchodzący w skład preparatów leczniczych (dostępnych takŝe bez recepty) zarejestrowanych w niektórych krajach. Substancja czynna tychŝe preparatów jest definiowana jako obkurczająca naczynia, do stosowania miejscowego w leczeniu stanów zapalnych i przekrwieniu nosa.

48 Lista zabroniona WADA uznała, Ŝe związek 4-methyl-2-hexaneamine, mimo Ŝe nie był wymieniany wśród przykładów substancji z grupy stymulantów, spełnia kryteria do uznania go za środek dopingujący. Tym samym 4-methyl-2-hexaneamine w 2009 naleŝało uznać za tzw. substancję określoną (specyficzną). Lista 2010 substancja nieokreślona. Lista 2011 substancja określona.

49 PowaŜne konsekwencje...

50 OstroŜnie z... Innowacyjny przed treningowy stak kreatynowy, który działa juŝ od pierwszej porcji. Koniec nieudanymi treningami. Poczuj niesamowity wzrost siły i rozrywającą skórę pompę. /internet/ Cracked Out Proprietary Blend: Creasorb Blend: Jabłczan Dwukreatyny Glukonian Kreatyny Etylowy Ester Kreatyny Vasopump Blend: Alfa-Ketoglutaran L-Argininy Etylowy Ester L-Argininy L-Ornityna Rebuild Blend: L-Lizyna L-Glutamina L-Leucyna Enduramax Blend: Modyfikowane Polimery Glukozy Tauryna Beta-Alanina Glukoronalakton Methampheta-Stim Matrix: L-Tyrozyna Metylksantyny Ekstrakt Guarany Ekstrakt Geranium Guarana Acacia Rigidula Dwuwinian Choliny Electroplenish Blend: Fosforan Dwuwapnia Chlorek Potasu Cytrynian Sodu

51 OstroŜnie z... Warning: Crack is an extremely potent performance enhancing supplement and is designed for advanced athletes only. Innowacyjny przed treningowy stak kreatynowy, który działa juŝ od pierwszej porcji. Koniec nieudanymi treningami. Poczuj niesamowity wzrost siły i rozrywającą skórę pompę. /internet/

52 Ustawa o sporcie z dnia 25 czerwca 2010 r.

53 Inni mają gorzej...

54 Produkty spoŝywcze zawierające substancje zabronione: Przetwory konopi Rusak (2005): W próbkach moczu ochotników, którzy wypili jednorazowo do 2 litrów piwa Cannabia lub Hemp Valley Beer (producenci deklarowali, Ŝe piwa te zawierają ekstrakt z konopi), nie stwierdzono obecności karboksy-thc.

55 Produkty spoŝywcze zawierające substancje zabronione: Przetwory konopi Lachenmeier i wsp. (2004): Potwierdzono obecność kanabinoidów w róŝnych produktach Ŝywnościowych i kosmetykach, m.in. w czekoladzie mlecznej, oleju spoŝywczym i szamponie. W moczu osób które wypiły 6 filiŝanek herbaty z zawartością THC równą 0,23 mg/kg suchej masy, nie wykryto metabolitu THC (badania przeprowadzono przy zastosowaniu testów immunochemicznych).

56 Produkty spoŝywcze zawierające substancje zabronione: Przetwory maku (2002) Podobne rezultaty: Thevis i wsp. (2003): stęŝenie morfiny do 10,02 µg/ml. Woźny i wsp. (2006): stęŝ. morfiny > 1 µg/ml po spoŝyciu 2-3 droŝdŝówek.

57 Produkty spoŝywcze zawierające substancje zabronione: Herbata (Papaveris Fructus) (2002)

58 Produkty spoŝywcze zawierające substancje zabronione: Herbata (Papaveris Fructus) (2002)

59 Produkty spoŝywcze zawierające substancje zabronione: Herbata (coca leaves, Coca Tea) Jackson i wsp. (1991): Benzoiloekgonina max. 1,4-2,8 µg/ml (po spoŝyciu jednej filiŝanki Health Inca coca tea). Jenkins i wsp. (1996): Benzoiloekgonina max. 3,94 µg/ml (po spoŝyciu jednej filiŝanki Peruvian coca tea), max. 4,98 µg/ml (po spoŝyciu jednej filiŝanki Bolivian coca tea).

60 Produkty spoŝywcze zawierające substancje zabronione: Pozostałości środków anabolicznych w mięsie Kicman i wsp. (1994): Metenolon w próbkach moczu ochotników spoŝywających drób (kurczakom podano wcześniej metenolon doustnie i domięśniowo). Martinez-Navarro (1990), Pulce i wsp. (1991), Ramos i wsp. (1997): Klenbuterol w próbkach wątróbek cielęcych µg/kg.

61 Produkty spoŝywcze zawierające substancje zabronione: Naturalne źródła środków anabolicznych Le Bizec i wsp. (2000): Nandrolon w próbkach moczu ochotników spoŝywających mięso i podroby z dzika. 19-norandrosteron i 19-noretiocholanolon wykryty do 24 h po posiłku. Sterk i wsp. (2002): Nandrolon w wątrobiance kupionej w supermarkecie w Holandii. Przypuszczenie, Ŝe do produkcji uŝyto wątroby z dzika, mimo Ŝe producent deklarował jedynie 20-40% zawartość wątroby wieprzowej.

62 Biotransformacja substancji dozwolonych: Substancja dozwolona Metabolizm Substancja zabroniona

63 Biotransformacja substancji dozwolonych: Kodeina Po podaniu doustnym ok % dawki kodeiny jest wydalana z organizmu w ciągu 24 godzin, głównie z moczem. W moczu występują w postaci wolnej lub związanej z kwasami glukuronowym i siarkowym: kodeina (40-70%), norkodeina (10-20%), morfina (5-15%), normorfina (poniŝej 4%) i hydrokodon (poniŝej 1%). Mogą być takŝe identyfikowane śladowe ilości norhydrokodonu, 6α-hydrokodolu i 6βhydrokodolu. N-demetylacja NHH H CH 3 O O OH NORKODEINA CH 3 O O OH KODEINA N CH 3 H H N CH 3 H H HO O OH N-demetylacja O-demetylacja MORFINA NHH H HO O OH NORMORFINA

64 Biotransformacja substancji dozwolonych: Kodeina StęŜenie morfiny po przyjęciu kodeiny (40, 60 lub 80 mg) 1-40mg mg StęŜenie [ng/ml] ng/ml Dopuszczalny limit 3-40mg 4-60mg 5-60mg 6-60mg 7-80mg 8-80mg czas [h] 9-80mg Jaworek i wsp. (2002) Podobne rezultaty: Delbecke i Debackere (1991): stęŝenie morfiny do 6,2 µg/ml po przyjęciu 40 mg kodeiny

65 Biotransformacja substancji dozwolonych: Pseudoefedryna (dozwolona w latach ) KATYNA (zabroniona, jeśli > 5 µg/ml) OH H N CH 3 CH 3 PSEUDOEFEDRYNA OH H N OH CH 3 NH 2 CH 3 PSEUDOEFEDRYNA (do 90 % dawki w ciągu 24h) CH 3 KATYNA (do 1% dawki w ciągu 24h; zaleŝnie od ph)

66 Biotransformacja substancji dozwolonych: Pseudoefedryna ZBA Warszawa ( ) m.in. 4 próbki pozytywne, w których KATYNA Pseudoefedryna 5,8 11,7 µg/ml 98,1 150,8 µg/ml (Do końca 2003 roku Pseudoefedryna była zabroniona w sporcie jeśli jej stęŝenie w moczu zawodnika przekraczało wartość 25 µg/ml)

67 Biotransformacja substancji dozwolonych: Pseudoefedryna

68 Pseudoefedryna katyna Ochotnik Preparat Skład Dawka Zbiórka moczu M 38 Ibuprom Zatoki Pseudoephedrine HCl 30 mg Paracetamol 200 mg 1 x 2 tabl godz. M 28 Acatar Zatoki Pseudoephedrine HCl 30 mg Paracetamol 200 mg 3 x 1 tabl godz. K 37 Sudafed Pseudoephedrine HCl 60 mg 6 x 1 tabl godz. M 29 Cirrus Pseudoephedrine HCl 120 mg Ceterizine HCl 5 mg 3 x 1 tabl godz. M 25 Gripex Pseudoephedrine HCl 30 mg Paracetamol 325 mg Dextromethorphan 10 mg 1 x 2 tabl godz. M 38 Sudafed Pseudoephedrine HCl 60 mg 4 x 1 tabl godz.

69 15 10 stęŝ. katyny (µg/ml) Pseudoefedryna katyna Cirrus Sudafed 5 Dopuszczalny limit t (godz.)

70 Lista zabroniona 2010 S6. STYMULANTY Pseudoefedryna jest zabroniona, jeśli jej stęŝenie w moczu przekroczy wartość 150 µg/ml. Informacje dodatkowe do Listy zabronionej 2010 Zaleca się, aby sportowcy przerwali przyjmowanie preparatów PSE co najmniej 24h przed zawodami Wartość 150 µg/ml wyznaczona dla dawek: - 4 x dziennie (co 4-6h) 60mg PSE, - 2 x dziennie (co 12h) 120mg PSE, - raz dziennie 240mg PSE.

71 Tajwan! Uwaga na Oxethazine Mucaine, Oxein, Ulstal, Oxetacain... CH 3 CH 3 N N H 3 C CH 3 H C O O 3 CH 3 OH N NH H 3 C CH 3 CH 3 NH 2 H 3 C CH 3 MEFENTERMINA FENTERMINA Hsu i wsp. (2009)

72 Informacja o lekach

73 Internetowe bazy leków Substance or Drug ASADA Australia NADA Austria NADA Germany Antidoping Switzerland Global DRO UK/CAN/USA Follitropin permitted permitted - * prohibited for men permitted Solcoseryl (proteinfree dialysate of calves` blood) - * prohibited /as M1/ (ampoules 5ml) permitted (dental, gel, ointment) permitted (dental) permitted (injections, dental, gel, ointment) - * Actovegin (proteinfree product obtained from calf blood) - * prohibited /as M1/ (ampoules, infusions, dragees) prohibited (intravenous) permitted (intramuscular dermal) - * permitted (injections: i.m., i.v.; local or i.a.; topical: dermal) * Brak informacji

74 Internetowe bazy leków Substance or Drug ASADA Australia NADA Austria NADA Germany Antidoping Switzerland Global DRO UK/CAN/USA Bazedoxifen (Conbriza, - * permitted - * - * - * Viviant) other SERMs Lasofoxifen (Fablyn) - * permitted - * - * - * other SERMs Timolol (Cosopt - prohibited prohibited not clearly presented permitted prohibited eye drops) in certain sports * Brak informacji

75 Niewykrywalny doping?...

76 Zrealizowane marzenie analityków... UPLC/Q-TOF

77 Q-TOF model postępowania powania - Technologia TOF umoŝliwia detekcję nieograniczonej liczby substancji. - Technologia TOF jest bardzo dokładna i czuła - Analiza i przechowywanie próbek A/B przez długi czas. - Po odkryciu nowych steroidów moŝliwe ponowne przetworzenie danych komputerowych, bez konieczności powtórnej analizy instrumentalnej. - W przypadku podejrzanej próbki ponowne przeprowadzenie testu. - Jeśli sportowiec korzystał z nieznanych steroidów, dzięki technologii TOF fakt ten zostanie zapisany i umoŝliwi jego rozpoznanie w przyszłości.

78 Negatywny dziś,, pozytywny jutro?...

50 lat walki z dopingiem

50 lat walki z dopingiem Instytut Sportu 50 lat walki z dopingiem które z doświadcze wiadczeń moŝna (trzeba) wykorzystać w walce z dopalaczami? Andrzej Pokrywka Zakład ad Badań Antydopingowych Jurata, 15.11.2010 Mitologia INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Suplementacja a doping

Suplementacja a doping Suplementacja a doping Andrzej Pokrywka Centralny Ośrodek Medycyny Sportowej, Warszawa Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Zielonogórski Cetniewo, listopad 2015 Światowy Kodeks Antydopingowy

Bardziej szczegółowo

Rozróżnianie steroidów endogennych od egzogennych za pomocą GC/C/IRMS

Rozróżnianie steroidów endogennych od egzogennych za pomocą GC/C/IRMS Rozróżnianie steroidów endogennych od egzogennych za pomocą GC/C/IRMS Rys historyczny pocz. XX w. Pierwsze badania antydopingowe u koni wyścigowych (Warszawa, Budapeszt, Wiedeń) 1910 Alfons Bukowski (1858-1921)

Bardziej szczegółowo

AKTUALNE PROBLEMY ZWALCZANIA DOPINGU W SPORCIE KWALIFIKOWANYM

AKTUALNE PROBLEMY ZWALCZANIA DOPINGU W SPORCIE KWALIFIKOWANYM AKTUALNE PROBLEMY ZWALCZANIA DOPINGU W SPORCIE KWALIFIKOWANYM DEFINICJA DOPINGU Dopingiem jest stosowanie przez zawodników zakazanych środków farmakologicznych lub metod uznanych za dopingowe. Stosowanie

Bardziej szczegółowo

Niepożądane skutki stosowania suplementów dietetycznych. dr Robert A. Olek Zakład Biochemii AWFiS Gdańsk

Niepożądane skutki stosowania suplementów dietetycznych. dr Robert A. Olek Zakład Biochemii AWFiS Gdańsk Niepożądane skutki stosowania suplementów dietetycznych dr Robert A. Olek Zakład Biochemii AWFiS Gdańsk Wydatki na suplementy w 2005 roku wyniosły 5 400 000 000 $ z czego 3 700 000 000 $ - w USA 1 700

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZA ROK 2003 KOMISJA DO ZWLACZANIA DOPINGU W SPORCIE

SPRAWOZDANIE ZA ROK 2003 KOMISJA DO ZWLACZANIA DOPINGU W SPORCIE SPRAWOZDANIE ZA ROK 2003 KOMISJA DO ZWLACZANIA DOPINGU W SPORCIE W roku 2003 Komisja do Zwalczania Dopingu w Sporcie odbyła dwukrotnie swoje posiedzenie. W ich trakcie przedstawiano realizację z bieżącej

Bardziej szczegółowo

Implementacja Światowego Kodeksu Antydopingowego do prawa polskiego i współpraca Komisji do Zwalczania Dopingu w Sporcie z polskimi związkami

Implementacja Światowego Kodeksu Antydopingowego do prawa polskiego i współpraca Komisji do Zwalczania Dopingu w Sporcie z polskimi związkami Implementacja Światowego Kodeksu Antydopingowego do prawa polskiego i współpraca Komisji do Zwalczania Dopingu w Sporcie z polskimi związkami sportowymi Status prawny Światowego Kodeksu Antydopingowego

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie treningu sportowego

Wspomaganie treningu sportowego Wspomaganie treningu sportowego Cechy sprawności MOC FIZ. produkcja energii eksplozywna (siła) maksymalna (szybkość ść) wytrzymałościowa aerobowa Cechy sprawności KONTROLA NERW.-MM. (psyche) pobudzenie

Bardziej szczegółowo

Sport i doping. Niebezpieczeństwo dopingowe związane ze stosowaniem suplementów diety. Studium przypadku Jakuba Wawrzyniaka

Sport i doping. Niebezpieczeństwo dopingowe związane ze stosowaniem suplementów diety. Studium przypadku Jakuba Wawrzyniaka Sport i doping 77 Opis przypadku podany w artykule wskazuje, że ryzyko nieświadomego użycia substancji zabronionej, w związku ze stosowaniem odżywek i suplementów diety, jest duże. Nie ogranicza się ono

Bardziej szczegółowo

Etapy przeprowadzania kontroli antydopingowej

Etapy przeprowadzania kontroli antydopingowej Etapy przeprowadzania kontroli antydopingowej Planowanie badań antydopingowych, -wybór zawodnika do kontroli antydopingowej, Powiadamianie zawodnika o kontroli antydopingowej, Przygotowanie do sesji pobierania

Bardziej szczegółowo

PHARMA FREAK ANABOLIC FREAK - DAA

PHARMA FREAK ANABOLIC FREAK - DAA PHARMA FREAK ANABOLIC FREAK - DAA Bardzo silny booster testosteronu. Nowa, specjalnie zaprojektowana formuła suplementu diety zawiera składniki wspomagające powysiłkową produkcję naturalnych hormonów.

Bardziej szczegółowo

ANTYDOPING POLSKA RAPORT ROCZNY

ANTYDOPING POLSKA RAPORT ROCZNY ANTYDOPING POLSKA RAPORT ROCZNY 2013 WIADOMOŚĆ OD PRZEWODNICZĄCEGO KOMISJI Prof. dr hab. Jerzy Smorawiński Zakończył się rok wielu rekordów w historii Komisji do Zwalczania Dopingu w Sporcie. Przeprowadziliśmy

Bardziej szczegółowo

Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010

Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010 Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010 Analiza rejestru powiadomień o pierwszym wprowadzeniu do obrotu środków spożywczych Środki spożywcze specjalnego

Bardziej szczegółowo

Polish. 1 Pytanie: To ja jestem ostatecznie odpowiedzialny/a za to co połykam, wstrzykuję sobie czy stosuję?

Polish. 1 Pytanie: To ja jestem ostatecznie odpowiedzialny/a za to co połykam, wstrzykuję sobie czy stosuję? Polish 1 Pytanie: To ja jestem ostatecznie odpowiedzialny/a za to co połykam, wstrzykuję sobie czy stosuję? Wszyscy sportowcy powinni otwarcie zadawać pytania dotyczące przyjmowanych przez nich substancji,

Bardziej szczegółowo

POLISH. QUIZ DOPINGOWY www.wada-ama.org

POLISH. QUIZ DOPINGOWY www.wada-ama.org POLISH QUIZ DOPINGOWY www.wada-ama.org 1. Pytanie: To ja jestem ostatecznie odpowiedzialny/a za to co połykam, wstrzykuję sobie czy stosuję? Odpowiedź: Tak Wytłumaczenie: Wszyscy sportowcy powinni otwarcie

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

Magnez morski z obniżoną zawartością sodu

Magnez morski z obniżoną zawartością sodu Magnez morski z obniżoną zawartością sodu Płynny, skoncentrowany magnez pozyskany w procesie odsalania wody morskiej. W wyniku wykorzystania innowacyjnej metody pozyskania magnezu powstał preparat o natychmiastowej

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z MONITORINGU ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO I SUPLEMENTÓW DIETY W 2007 ROKU

RAPORT Z MONITORINGU ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO I SUPLEMENTÓW DIETY W 2007 ROKU RAPORT Z BADAŃ MONITORINGOWYCH ZAKRESIE WYBRANYCH GRUP ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO ORAZ SUPLEMENTÓW DIETY PRZEPROWADZONYCH PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W 2007 ROKU.

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu: Data wydruku: 23.01.2016. Dla rocznika: 2015/2016. Kierunek: Opis przedmiotu. Dane podstawowe. Efekty i cele. Opis.

Sylabus przedmiotu: Data wydruku: 23.01.2016. Dla rocznika: 2015/2016. Kierunek: Opis przedmiotu. Dane podstawowe. Efekty i cele. Opis. Sylabus przedmiotu: Specjalność: W: Aktywność biologiczna naturalnych związków organicznych Wszystkie specjalności Data wydruku: 23.01.2016 Dla rocznika: 2015/2016 Kierunek: Wydział: Zarządzanie i inżynieria

Bardziej szczegółowo

ICBerry (Vision) suplement diety

ICBerry (Vision) suplement diety Preparaty Dla kobiet VISION ziołowe ICBerry (Vision) suplement diety Hiper (Vision) suplement diety Junior Neo (Vision) suplement diety ICBerry (Vision) suplement diety Powiększ zdjęcie Cena za 184.00

Bardziej szczegółowo

Suplementy. Wilkasy 2014. Krzysztof Gawin

Suplementy. Wilkasy 2014. Krzysztof Gawin Suplementy Wilkasy 2014 Krzysztof Gawin Suplementy diety - definicja Suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub

Bardziej szczegółowo

Regulamin przeprowadzania kontroli antydopingowych oraz zarządzania wynikami z dnia 25 września 2013 r.

Regulamin przeprowadzania kontroli antydopingowych oraz zarządzania wynikami z dnia 25 września 2013 r. Regulamin przeprowadzania kontroli antydopingowych oraz zarządzania wynikami z dnia 25 września 2013 r. Warszawa, dnia 25 września 2013 r. 1. PODSTAWA PRAWNA Niniejszy regulamin uchwala się na podstawie

Bardziej szczegółowo

www.antydoping.pl AntyDoping Broszura 105x148.indd 2 tydoping Broszura 105x148.indd 2 12/17/09 10:48:49 A 12/17/09 10:48:49 AM

www.antydoping.pl AntyDoping Broszura 105x148.indd 2 tydoping Broszura 105x148.indd 2 12/17/09 10:48:49 A 12/17/09 10:48:49 AM ntydoping Broszura 105x148.indd 1 BADZ SWIADOMY BĄDŹ CZYSTY 12/17/09 10:48:34 AM www.antydoping.pl tydoping Broszura 105x148.indd 2 12/17/09 10:48:49 AM Trzymasz w ręku ulotkę, która zawiera podstawową

Bardziej szczegółowo

Instrukcja uŝycia wyrobu medycznego. GASPERTIN WZDĘCIA 40 mg, kapsułki (Symetykon)

Instrukcja uŝycia wyrobu medycznego. GASPERTIN WZDĘCIA 40 mg, kapsułki (Symetykon) Instrukcja uŝycia wyrobu medycznego NaleŜy przeczytać uwaŝnie całą instrukcję, poniewaŝ zawiera ona waŝne informacje. Niniejszy wyrób medyczny jest dostępny bez recepty. W celu uzyskania optymalnych rezultatów

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Aktualne obowiązujące wymagania dotyczące dokumentacji potrzebnej do rejestracji produktów biobójczych w procedurze europejskiej

Aktualne obowiązujące wymagania dotyczące dokumentacji potrzebnej do rejestracji produktów biobójczych w procedurze europejskiej Aktualne obowiązujące wymagania dotyczące dokumentacji potrzebnej do rejestracji produktów biobójczych w procedurze europejskiej Sylwester Huszał Wydział Oceny Dokumentacji Produktów Biobójczych Warszawa,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU 1) z dnia 13 sierpnia 2004 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU 1) z dnia 13 sierpnia 2004 r. Dz.U.04.195.2005 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU 1) z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie określenia środków farmakologicznych i metod uznanych za dopingowe, których stosowanie jest

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY PLUS FIRMY TIENS

PRODUKTY PLUS FIRMY TIENS PRODUKTY PLUS FIRMY TIENS PRODUKTY PLUS FIRMY TIENS TIENS POLSKA PRZEDSTAWIA NOWĄ SERIĘ PRODUKTÓW PLUS 5000 lat chińskiej tradycji i wiedzy połączone z najnowszą technologią z Europy PRODUTY PLUS FIRMY

Bardziej szczegółowo

KURACJA OCZYSZCZAJĄCA zalecana przez prof. Valeria Szedlak-Vadocz (Przewodniczącą Zespołu Doradców Medycznych CaliVita)

KURACJA OCZYSZCZAJĄCA zalecana przez prof. Valeria Szedlak-Vadocz (Przewodniczącą Zespołu Doradców Medycznych CaliVita) KURACJA OCZYSZCZAJĄCA zalecana przez prof. Valeria Szedlak-Vadocz (Przewodniczącą Zespołu Doradców Medycznych CaliVita) Kuracja będzie skuteczna gdy będziemy: regularnie stosować wskazane suplementy przestrzegać

Bardziej szczegółowo

Przewodnik dla zawodników Czysta gra. Czym jest WADA? Co to jest czysta gra? Co to jest Światowy Kod Antydopingowy? Jak się rozwinął Kodeks?

Przewodnik dla zawodników Czysta gra. Czym jest WADA? Co to jest czysta gra? Co to jest Światowy Kod Antydopingowy? Jak się rozwinął Kodeks? Przewodnik dla zawodników Czysta gra Czym jest WADA? Światowa Agencja Antydopingowa (WADA - The World Anti-Doping Agency) jest niezależną międzynarodową organizacją odpowiedzialną za wspieranie, koordynowanie

Bardziej szczegółowo

Aktualności antydopingowe

Aktualności antydopingowe Aktualności antydopingowe Andrzej Pokrywka pokrywka.andrzej@gmail.com Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Zielonogórski Centralny Ośrodek Medycyny Sportowej, Warszawa Zespół Medyczny PZPN, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Sterydy (Steroidy) "Chemia Medyczna" dr inż. Ewa Mironiuk-Puchalska, WChem PW

Sterydy (Steroidy) Chemia Medyczna dr inż. Ewa Mironiuk-Puchalska, WChem PW Sterydy (Steroidy) Związki pochodzenia zwierzęcego, roślinnego i mikroorganicznego; pochodne lipidów, których wspólnącechą budowy jest układ czterech sprzężonych pierścieni węglowodorowych zwany steranem(cyklopentanoperhydrofenantren)

Bardziej szczegółowo

EasyLAX (Vision) suplement diety

EasyLAX (Vision) suplement diety Preparaty For Life VISION ziołowe EasyLAX (Vision) suplement diety DiReset (Vision) suplement diety Enjoy NT (Vision) suplement diety EasyLAX (Vision) suplement diety Powiększ zdjęcie Cena za 192.00 sztukę

Bardziej szczegółowo

Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny

Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny Flavopharma. Studium przypadku spółki spin-off. Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny Tomasz Przygodzki Pomysł (analiza rynku) Projekt B+R Próba komercjalizacji rezultatów

Bardziej szczegółowo

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Badania epidemiologiczne i eksperymentalne nie budzą wątpliwości spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju wielu nowotworów złośliwych, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 71/2010 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 28 kwietnia 2010r.

Zarządzenie Nr 71/2010 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 28 kwietnia 2010r. Zarządzenie Nr 71/2010 Burmistrza Miasta Czeladź z dnia 28 kwietnia 2010r. w sprawie : wprowadzenia procedury Identyfikacji zagroŝeń oraz oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy w Urzędzie Miasta

Bardziej szczegółowo

LITOZIN Forte jest wynikiem naukowego odkrycia, dzięki któremu powstał preparat, który zawiera Rosenoid - unikalny kompleks aktywnych składników.

LITOZIN Forte jest wynikiem naukowego odkrycia, dzięki któremu powstał preparat, który zawiera Rosenoid - unikalny kompleks aktywnych składników. suplement diety FORTE ROSENOID Forte suplement diety DLA SPRAWNYCH STAWÓW kapsułki Ultra Forte jest wynikiem naukowego odkrycia, dzięki któremu powstał preparat, który zawiera Rosenoid - unikalny kompleks

Bardziej szczegółowo

Odżywki i suplementy diety

Odżywki i suplementy diety Odżywki i suplementy diety Dorota Kwiatkowska Zakład Badań Antydopingowych Instytutu Sportu w Warszawie Od 1996 Prohormony Bez recepty steroidy anaboliczno-androgenne 1999: Wykrycie zanieczyszczeń w odżywkach

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Multi-Sanostol Syrop

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Multi-Sanostol Syrop ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Multi-Sanostol Syrop Preparat wielowitaminowy dla dzieci. Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta. Lek

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Multi-Sanostol, syrop

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Multi-Sanostol, syrop Preparat wielowitaminowy dla dzieci. Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Multi-Sanostol, syrop Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera

Bardziej szczegółowo

Przewodniczący KDZDWS Prof. dr hab. Jerzy Smorawiński

Przewodniczący KDZDWS Prof. dr hab. Jerzy Smorawiński Na Państwa ręce składam pierwsze wydanie newslettera Komisji do Zwalczania Dopingu w Sporcie. Na przestrzeni ostatnich lat brakowało aktualnego zbioru najważniejszych wydarzeń antydopingowych, informacji

Bardziej szczegółowo

Cytyzyna ostatnie ważne osiągnięcie nauki polskiej

Cytyzyna ostatnie ważne osiągnięcie nauki polskiej Cytyzyna ostatnie ważne osiągnięcie nauki polskiej Dorota Lewandowska dr n. med. Obecnie dostępne formy pomocy palącym Farmakologiczne NTZ guma plastry pastylki pastylki podjęzykowe Bupropion (Zyban) Wareniklina

Bardziej szczegółowo

OLIMP_ksiazeczka_THERM_12_2005.i1 1 2006-01-16 13:40:02

OLIMP_ksiazeczka_THERM_12_2005.i1 1 2006-01-16 13:40:02 REWOLUCJA W ODCHUDZANIU!!! OGNIU W TŁUSZCZ SPAL THERM line OLIMP_ksiazeczka_THERM_12_2005.i1 1 2006-01-16 13:40:02 Zgub zbędne kilogramy z u Dlaczego przybieramy na wadze? Czy to wina wieku lub uwarunkowań

Bardziej szczegółowo

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA Na czym polega zdrowy styl życia? ZDROWY STYL ŻYCIA Prawidłowe odżywianie Aktywność

Bardziej szczegółowo

BIONORICA Polska Sp z o.o. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Cyclodynon 1

BIONORICA Polska Sp z o.o. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Cyclodynon 1 CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO Cyclodynon 1 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Cyclodynon 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNEJ 1 tabletka powlekana zawiera 40 mg suchego wyciągu etanolowego

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum)

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum) ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum) Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje

Bardziej szczegółowo

www.kulturystyka.sklep.pl

www.kulturystyka.sklep.pl SWANSON Razberi-K - Ketony z malin Suplement diety ze Stanów stworzony, by pomóc ci walczyć ze zbędnymi kilogramami! Silny i skuteczny środek na odchudzanie zawiera wyłącznie naturalny wyciąg z malin -

Bardziej szczegółowo

ANTYDOPING POLSKA RAPORT ROCZNY 2014

ANTYDOPING POLSKA RAPORT ROCZNY 2014 ANTYDOPING POLSKA RAPORT ROCZNY 2014 Rok 2014 upłynął pod znakiem przygotowań do wdrożenia znowelizowanych przepisów Światowego Kodeksu Antydopingowego. W ślad za rekomendacjami Światowej Agencji Antydopingowej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA. z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie suplementów diety. (Dz. U. z dnia 17 lutego 2003 r.)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA. z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie suplementów diety. (Dz. U. z dnia 17 lutego 2003 r.) Dz.U.03.27.236 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie suplementów diety (Dz. U. z dnia 17 lutego 2003 r.) Na podstawie art. 9 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach

Bardziej szczegółowo

Osteosanum (Vision) suplement diety

Osteosanum (Vision) suplement diety Preparaty For Life VISION ziołowe Osteosanum (Vision) suplement diety Nutrimax+ (Vision) suplement diety Passilat (Vision) suplement diety Osteosanum (Vision) suplement diety Powiększ zdjęcie Cena za 144.00

Bardziej szczegółowo

Fizjologia, biochemia

Fizjologia, biochemia 50 Fizjologia, biochemia sportu Krioterapia powoduje lepszą krążeniową i metaboliczną tolerancję oraz opóźnia narastanie zmęczenia w trakcie wykonywania pracy mięśniowej przez zawodników sportów wytrzymałościowych.

Bardziej szczegółowo

Nutrend Isodrink ma osmolarność: 284 mosm/kg ( przy rozcieńczeniu 30 g w 500 ml wody)!

Nutrend Isodrink ma osmolarność: 284 mosm/kg ( przy rozcieńczeniu 30 g w 500 ml wody)! NUTREND Isodrinx Napój izotoniczny lub hipotoniczny w zależności od stosunku rozcieńczenia. Szybka energia, optymalna dawka minerałów, kompleks witamin. Napój sportowy do stosowania w trakcie intensywnego

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY KODEKS ANTYDOPINGOWY MIĘDZYNARODOWY STANDARD BADANIA I ŚLEDZTWA. Styczeń 2015

ŚWIATOWY KODEKS ANTYDOPINGOWY MIĘDZYNARODOWY STANDARD BADANIA I ŚLEDZTWA. Styczeń 2015 ŚWIATOWY KODEKS ANTYDOPINGOWY MIĘDZYNARODOWY STANDARD BADANIA I ŚLEDZTWA Styczeń 2015 Międzynarodowy standard badań i śledztw Międzynarodowy standard badań i śledztw (ISTI) Światowego Kodeksu Antydopingowego

Bardziej szczegółowo

MIRELA BANY studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO. Aktywność fizyczna podstawowy warunek zdrowia

MIRELA BANY studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO. Aktywność fizyczna podstawowy warunek zdrowia MIRELA BANY studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO Aktywność fizyczna podstawowy warunek zdrowia Aktywność fizyczna - jest to dowolna forma ruchu ciała

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1.

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1. Dz.U.02.175.1433 z późn. zm. USTAWA z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa warunki wprowadzania

Bardziej szczegółowo

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany

Bardziej szczegółowo

Andrzej Biernat Minister Sportu i Turystyki

Andrzej Biernat Minister Sportu i Turystyki Andrzej Biernat Minister Sportu i Turystyki DOROBEK MEDALOWY I PUNKTOWY SPORTU POLSKIEGO W IO W LATACH 1999-2016 80 70 60 50 49 50 40 30 20 10 20 28 14 42 22 31 12 27 16 37 10 32 16 13 35 20 39 10 16 38

Bardziej szczegółowo

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r.

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Polega na systematycznym dostarczaniu do organizmu wszystkich niezbędnych składników odżywczych w ilościach i proporcjach

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Acatar, 0,5 mg/ml (0,05%), aerozol do nosa, roztwór 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Jeden ml roztworu zawiera 0,5 mg oksymetazoliny chlorowodorku

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY KODEKS ANTYDOPINGOWY MIĘDZYNARODOWY STANDARD BADAŃ

ŚWIATOWY KODEKS ANTYDOPINGOWY MIĘDZYNARODOWY STANDARD BADAŃ ŚWIATOWY KODEKS ANTYDOPINGOWY MIĘDZYNARODOWY STANDARD BADAŃ Styczeń 2009 Międzynarodowy Standard Badań Międzynarodowy Standard Badań został przyjęty w roku 2003 i wszedł w życie w roku 2004. Poniższy dokument

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO Oestrophan 0,25 mg/ml roztwór do wstrzykiwań dla bydła i świń 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI

Bardziej szczegółowo

Problem uzaleŝnień w województwie zachodniopomorskim

Problem uzaleŝnień w województwie zachodniopomorskim Problem uzaleŝnień w województwie zachodniopomorskim Dźwirzyno 11-12 grudnia 2014 Monitorowanie definicja Systematyczna, zazwyczaj naukowa, ale zawsze kontynuowana obserwacja wybranych aspektów rzeczywistości,

Bardziej szczegółowo

DOSKONAŁA SUCHA KARMA DLA KOTÓW

DOSKONAŁA SUCHA KARMA DLA KOTÓW DOSKONAŁA SUCHA KARMA DLA KOTÓW DOSKONAŁA SUCHA KARMA DLA KOTÓW MATISSE Linia Matisse oferuje pełną gamę karm o wysokiej jakości dostosowanych do wszystkich ras kotów. Główne cechy linii Matisse to: Doskonały

Bardziej szczegółowo

Spotkanie informacyjne pn. "Możliwości finansowania badao w zakresie nauk społeczno - ekonomicznych i humanistycznych"

Spotkanie informacyjne pn. Możliwości finansowania badao w zakresie nauk społeczno - ekonomicznych i humanistycznych Spotkanie informacyjne pn. "Możliwości finansowania badao w zakresie nauk społeczno - ekonomicznych i humanistycznych" Oferta stypendialna DAAD na rok akademicki 2012/2013 Angelika Łysiak Regionalne Centrum

Bardziej szczegółowo

ObciąŜenie treningowe wyraŝa wysiłek wykonywany przez sportowca w

ObciąŜenie treningowe wyraŝa wysiłek wykonywany przez sportowca w WYKŁAD III Struktura obciąŝeń treningowych Aby kierować treningiem sportowym naleŝy poznać relację pomiędzy przyczynami, a skutkami, pomiędzy treningiem, a jego efektami. Przez wiele lat trenerzy i teoretycy

Bardziej szczegółowo

Żel antycellulitowy ŻEL ANTYCELLULITOWY. Czym jest cellulit? INFORMACJE OGÓLNE

Żel antycellulitowy ŻEL ANTYCELLULITOWY. Czym jest cellulit? INFORMACJE OGÓLNE Czym jest cellulit? cellulit= skórka pomarańczowa = nierównomierne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, wody i produktów przemiany materii w tkankach skóry, widoczne wgłębienia i guzkowatość skóry, występująca

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2) Dz.U.07.137.967 2010.01.22 zm. Dz.U.2010.9.63 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2) (Dz. U. z dnia 31 lipca 2007 r.) Na

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MEDYCZNA w Warszawie Wydział Nauki o Zdrowiu. Katarzyna Iwaszkiewicz

AKADEMIA MEDYCZNA w Warszawie Wydział Nauki o Zdrowiu. Katarzyna Iwaszkiewicz AKADEMIA MEDYCZNA w Warszawie Wydział Nauki o Zdrowiu Katarzyna Iwaszkiewicz ANALIZA ROZWOJU SYSTEMÓW ANTYDOPINGOWYCH NA ŚWIECIE I W POLSCE W ŚWIETLE POJAWIANIA SIĘ NOWYCH SUBSTANCJI I METOD ZABRONIONYCH

Bardziej szczegółowo

Kaucje na opakowania po środkach niebezpiecznych - teoria i praktyka Ŝycia gospodarczego

Kaucje na opakowania po środkach niebezpiecznych - teoria i praktyka Ŝycia gospodarczego Kaucje na opakowania po środkach niebezpiecznych - teoria i praktyka Ŝycia gospodarczego Włodzimierz URBANIAK Wydział Chemii UAM, Poznań Wydział Technologii i InŜynierii Chemicznej UTP, Bydgoszcz Środki

Bardziej szczegółowo

Czy mogę leczyć mojego konia w czasie lub przed zawodami?

Czy mogę leczyć mojego konia w czasie lub przed zawodami? Co to są substancje zakazane? Większość leków i preparatów wykrywanych w organiźmie konia w czasie zawodów jest zakazana. FEI kieruje się zasadą, aby konie współzawodniczyły między sobą o swoich własnych

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: INFORMACJA DLA PACJENTA

Ulotka dołączona do opakowania: INFORMACJA DLA PACJENTA Ulotka dołączona do opakowania: INFORMACJA DLA PACJENTA LAXANTIA TEA Sennae folium + Sennae fructus angustifoliae Zioła do zaparzania w saszetkach, 17 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu

Bardziej szczegółowo

Doping najczęściej stosowany jest w takich dyscyplinach sportu jak : kolarstwo, boks, kulturystyka, pływanie, biegi itp. Pierwsze przypadki zażywania

Doping najczęściej stosowany jest w takich dyscyplinach sportu jak : kolarstwo, boks, kulturystyka, pływanie, biegi itp. Pierwsze przypadki zażywania Doping w sporcie Czym jest doping? Jest to sztuczne podnoszenie wydolności fizycznej i psychicznej zawodnika metodami wykraczającymi poza normalny, "naturalny" trening, choć w praktyce granica między dopingiem

Bardziej szczegółowo

Farmakologia nauka o interakcjach pomiędzy substancjami chemicznymi a żywymi organizmami.

Farmakologia nauka o interakcjach pomiędzy substancjami chemicznymi a żywymi organizmami. Farmakologia nauka o interakcjach pomiędzy substancjami chemicznymi a żywymi organizmami. Każda substancja chemiczna oddziałująca na organizmy żywe może być zdefiniowana jako środek farmakologiczny (ang.

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA ANTYDOPINGOWA, (Dz. U. z dnia 2 marca 2001 r.) W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

KONWENCJA ANTYDOPINGOWA, (Dz. U. z dnia 2 marca 2001 r.) W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dz.U.01.15.149 2004.10.01 uzup. Dz.U.06.13.82 ogólne KONWENCJA ANTYDOPINGOWA, sporządzona w Strasburgu dnia 16 listopada 1989 r. (Dz. U. z dnia 2 marca 2001 r.) W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT

Bardziej szczegółowo

Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów.

Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów. Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów. 1 / 9 Pozbycie się grzybicy to proces, który wymaga czasu, cierpliwości i wytrwałości. Suplementacja

Bardziej szczegółowo

Kategoria żywności, środek spożywczy lub składnik żywności. Warunki dla stosowania oświadczenia

Kategoria żywności, środek spożywczy lub składnik żywności. Warunki dla stosowania oświadczenia Kategoria, WITAMINY VITAMINS 1 Wiatminy ogólnie Vitamins, in general - witaminy pomagają w rozwoju wszystkich struktur organizmu; - witaminy pomagają zachować silny organizm; - witaminy są niezbędne dla

Bardziej szczegółowo

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 25 czerwiec 2016

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 25 czerwiec 2016 CIĄŻA I KARMIENIE PIERSIĄ > Model : 4075211 Producent : MERCK KGAA FEMINATAL N - Podwójne zdrowie dziecka i mamy Zestaw witamin i minerałów dla kobiet w ciąży i karmiących piersią - najczęściej stosowany

Bardziej szczegółowo

DIETETYKA W SPORCIE I ODNOWIE BIOLOGICZNEJ

DIETETYKA W SPORCIE I ODNOWIE BIOLOGICZNEJ OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Umiejscowienie w obszarach kształcenia: studia podyplomowe w zakresie Dietetyki w sporcie i odnowie biologicznej lokują się w obszarze nauk medycznych nauk o zdrowiu i nauk o kulturze

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO CHEMICZNE LESZEK ŁUKASIK

BEZPIECZEŃSTWO CHEMICZNE LESZEK ŁUKASIK BEZPIECZEŃSTWO CHEMICZNE LESZEK ŁUKASIK ISTOTA BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO Bezpieczeństwo chemiczne jest to całokształt środków prawnych, organizacyjnych i technicznych dla kontroli i profilaktyki zagroŝeń

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE z działalności Komisji do Zwalczania Dopingu w Sporcie za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2009 r.

SPRAWOZDANIE z działalności Komisji do Zwalczania Dopingu w Sporcie za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2009 r. SPRAWOZDANIE z działalności Komisji do Zwalczania Dopingu w Sporcie za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2009 r. Warszawa, styczeń 2010 r. 1. Komisja do Zwalczania Dopingu w Sporcie (KdZDwS) 1.1. Skład

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

2. Lista, o której mowa w 1, stanowi załącznik do. 3. Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia..

2. Lista, o której mowa w 1, stanowi załącznik do. 3. Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.. Monitor Polski Nr 44-891- Poz. 432 432 ZARZĄDZENIE PREZESA URZĘDU KULTURY FIZYCZNEJ I TURYSTYKI z dnia 20 czerwca 1997 r. w sprawie zatwierdzenia listy zabronionych środków farmakologicznych i metod uznanych

Bardziej szczegółowo

o zwalczaniu dopingu w sporcie, (Dz. U. z dnia 8 sierpnia 2007 r.) W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

o zwalczaniu dopingu w sporcie, (Dz. U. z dnia 8 sierpnia 2007 r.) W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dz.U.07.142.999 MIĘDZYNARODOWA KONWENCJA sporządzona w ParyŜu dnia 19 października 2005 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, (Dz. U. z dnia 8 sierpnia 2007 r.) W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT

Bardziej szczegółowo

Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r.

Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r. Piotr Burda Biuro In formacji T oksykologicznej Szpital Praski Warszawa Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r. - Obejmuje stosowanie przez pacjenta

Bardziej szczegółowo

Żywienie w sporcie: Suplementacja, nawodnienie, redukcja masy ciała

Żywienie w sporcie: Suplementacja, nawodnienie, redukcja masy ciała Żywienie w sporcie: Suplementacja, nawodnienie, redukcja masy ciała Przygotowane przez: Jutkiewicz Paweł Szczechowicz Paulina Kłysz Patrycja Skrypt z wykładu Studenckiego Koła Naukowego NutriGenetyki 28.04.2011

Bardziej szczegółowo

PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT WERSJA

PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT <NAZWA PROJEKTU> WERSJA <NUMER WERSJI DOKUMENTU> Załącznik nr 4.4 do Umowy nr 35-ILGW-253-.../20.. z dnia... MINISTERSTWO FINANSÓW DEPARTAMENT INFORMATYKI PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT WERSJA numer wersji

Bardziej szczegółowo

Aktualne problemy jakości i bezpieczeństwa produktów leczniczych i wyrobów medycznych

Aktualne problemy jakości i bezpieczeństwa produktów leczniczych i wyrobów medycznych Aktualne problemy jakości i bezpieczeństwa produktów leczniczych i wyrobów medycznych Prof. dr hab. n. med. Paweł Januszewicz Narodowy Instytut Leków w Warszawie Kwiecień 200 Przyczyny dyskwalifikacji

Bardziej szczegółowo

KLINDACIN T Clindamycinum 10 mg/g żel

KLINDACIN T Clindamycinum 10 mg/g żel Ulotka dla pacjenta Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. - Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

Antydoping Polska Raport Roczny 2012

Antydoping Polska Raport Roczny 2012 Antydoping Polska Raport Roczny 2012 Spis treści Słowo wstępne 3 I Działalność edukacyjno informacyjna 4 II Zrealizowane akcje edukacyjne 10 III Przeprowadzone kontrolne badania 13 1. Kontrole wewnętrzne

Bardziej szczegółowo

Przetarg pisemny na sukcesywną dostawę odżywek dla zawodników kadry narodowej Polskiego Związku Zapaśniczego w 2015 roku

Przetarg pisemny na sukcesywną dostawę odżywek dla zawodników kadry narodowej Polskiego Związku Zapaśniczego w 2015 roku Przetarg pisemny na sukcesywną dostawę odżywek dla zawodników kadry narodowej Polskiego Związku Zapaśniczego w 2015 roku I. Opis przedmiotu przetargu. Polski Związek Zapaśniczy - Organizator przetargu

Bardziej szczegółowo

HeparD (Vision) suplement diety

HeparD (Vision) suplement diety Preparaty For Life VISION ziołowe HeparD (Vision) suplement diety Granatin Q10 (Vision) suplement diety Herbata - Dla Niego (Vision) HeparD (Vision) suplement diety Powiększ zdjęcie Cena za 108.00 sztukę

Bardziej szczegółowo

Zdobycze biotechnologii w medycynie i ochronie środowiska

Zdobycze biotechnologii w medycynie i ochronie środowiska Zdobycze biotechnologii w medycynie i ochronie środowiska InŜynieria genetyczna - badania biomedyczne Jednym z najbardziej obiecujących zastosowań nowych technologii opartych na przenoszeniu genów z jednego

Bardziej szczegółowo

CIBA-GEIGY Sintrom 4

CIBA-GEIGY Sintrom 4 CIBA-GEIGY Sintrom 4 Sintrom 4 Substancja czynna: 3-[a-(4-nitrofenylo-)-0- -acetyloetylo]-4-hydroksykumaryna /=acenocoumarol/. Tabletki 4 mg. Sintrom działa szybko i jest wydalany w krótkim okresie czasu.

Bardziej szczegółowo

DAAD i jej oferta stypendialna dla Polaków na rok akademicki 2012/2013. Centrum Informacji dla Naukowców Euraxess 10 maja 2011 Anna Sowińska-Szejba

DAAD i jej oferta stypendialna dla Polaków na rok akademicki 2012/2013. Centrum Informacji dla Naukowców Euraxess 10 maja 2011 Anna Sowińska-Szejba DAAD i jej oferta stypendialna dla Polaków na rok akademicki 2012/2013 Centrum Informacji dla Naukowców Euraxess 10 maja 2011 Anna Sowińska-Szejba 1. DAAD DAAD (Niemiecka Centrala Wymiany Akademickiej)

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie substancji wzbogacających dodawanych do żywności i warunków ich stosowania

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie substancji wzbogacających dodawanych do żywności i warunków ich stosowania Dz.U.03.27.237 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie substancji wzbogacających dodawanych do żywności i warunków ich stosowania (Dz. U. z dnia 17 lutego 2003 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów ... kod ucznia Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Etap I (szkolny) 16 października 2009 roku Wypełnia szkolna komisja konkursowa Zadanie 1. 2. 3. 4. 5. Suma Liczba punktów PoniŜej podano treść

Bardziej szczegółowo

a problemy z masą ciała

a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała Badanie NATPOL PLUS (2002): reprezentatywna grupa dorosłych Polek: wiek 18-94 lata Skutki otyłości choroby układu sercowo-naczyniowego cukrzyca

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Herwy Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Opolu 2011-06-13 1

Katarzyna Herwy Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Opolu 2011-06-13 1 WODA DLA ZDROWIA Katarzyna Herwy Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Opolu 2011-06-13 1 Jesteś tym co pijesz WODA główny składnik ciała i podstawowy składnik poŝywienia stanowi 50 80 % masy

Bardziej szczegółowo