RADA PROGRAMOWA Czesław CEMPEL Ryszard MICHALSKI Jan ADAMCZYK Wojciech MOCZULSKI Roman BARCZEWSKI Stanisław NIZIŃSKI Walter BARTELMUS Vasyl OSADCHUK

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RADA PROGRAMOWA Czesław CEMPEL Ryszard MICHALSKI Jan ADAMCZYK Wojciech MOCZULSKI Roman BARCZEWSKI Stanisław NIZIŃSKI Walter BARTELMUS Vasyl OSADCHUK"

Transkrypt

1

2 prof. dr hab. inż. Jan ADAMCZYK AGH w Krakowie dr inż. Roman BARCZEWSKI Politechnika Poznańska prof. dr hab. inż. Walter BARTELMUS Politechnika Wrocławska prof. dr hab. inż. Wojciech BATKO AGH w Krakowie prof. dr hab. inż. Lesław BĘDKOWSKI WAT Warszawa prof. dr hab. inż. Adam CHARCHALIS Akademia Morska w Gdyni prof. dr hab. inż. Wojciech CHOLEWA Politechnika Śląska prof. dr hab. inż. Zbigniew DĄBROWSKI Politechnika Warszawska prof. dr hab. inż. Marian DOBRY Politechnika Poznańska RADA PROGRAMOWA PRZEWODNICZĄCY: prof. dr hab. dr h.c. mult. Czesław CEMPEL Politechnika Poznańska REDAKTOR NACZELNY: prof. dr hab. inż. Ryszard MICHALSKI UWM w Olsztynie prof. Wiktor FRID Royal Institute of Technology in Stockholm Szwecja dr inż. Tomasz GAŁKA Instytut Energetyki w Warszawie prof. dr hab. inż. Jan KICIŃSKI IMP w Gdańsku prof. dr hab. inż. Jerzy KISILOWSKI Politechnika Warszawska CZŁONKOWIE: prof. dr hab. inż. Wojciech MOCZULSKI Politechnika Śląska prof. dr hab. inż. Stanisław NIZIŃSKI UWM w Olsztynie prof. Vasyl OSADCHUK Politechnika Lwowska Ukraina prof. dr hab. inż. Stanisław RADKOWSKI Politechnika Warszawska prof. Bob RANDALL University of South Wales Australia prof. dr Raj B.K.N. RAO president COMADEM International Anglia prof. Vasily S. SHEVCHENKO BSSR Academy of Sciences Mińsk Białoruś prof. Menad SIDAHMED University of Technology Compiegne Francja prof. dr hab. inż. Tadeusz UHL AGH w Krakowie prof. Vitalijus VOLKOVAS Kaunas University - Litwa prof. dr hab. inż. Andrzej WILK Politechnika Śląska prof. Alexandr YAVLENSKY Aerospace University Sankt Petersburg Rosja prof. dr hab. inż. Bogdan ŻÓŁTOWSKI ATR w Bydgoszcz Wszystkie opublikowane prace uzyskały pozytywne recenzje wykonane przez niezależnych recenzentów. Obszar zainteresowania czasopisma to problemy diagnostyki, identyfikacji stanu technicznego i bezpieczeństwa maszyn, urządzeń, systemów i procesów w nich zachodzących. Drukujemy oryginalne prace teoretyczne, aplikacyjne, przeglądowe z badań, innowacji i kształcenia w tych zagadnieniach. WYDAWCA: Polskie Towarzystwo Diagnostyki Technicznej 2-98 Warszawa ul. Augustówka 5 REDAKTOR NACZELNY: prof. dr hab. inż. Ryszard MICHALSKI SEKRETARZ REDAKCJI: dr inż. Sławomir WIERZBICKI CZŁONKOWIE KOMITETU REDAKCYJNEGO: dr inż. Krzysztof LIGIER dr inż. Paweł MIKOŁAJCZAK ADRES REDAKCJI: Uniwersytet Warmińsko Mazurski w Olsztynie Katedra Budowy, Eksploatacji Pojazdów i Maszyn -736 Olsztyn, ul. Oczapowskiego tel.: , fax: KONTO PTDT: Bank Przemysłowo Handlowy S.A. II O/ Warszawa nr konta: NAKŁAD: 27 egzemplarzy

3 DIAGNOSTYKA 3 (39)/26 Spis Treści Słowo wstępne Lesław BĘDKOWSKI...6 Grzegorz WOJNAR, Bogusław ŁAZARZ, Zbigniew STANIK Politechnika Śląska...7 Diagnostics Of Rolling Bearing By Vibration Analysis Diagnozowanie łożysk tocznych metodą analizy drgań Grzegorz RUBIN, Mirosław OMIELJANOWICZ Politechnika Białostocka...3 Środowisko do szybkiego prototypowania systemów do diagnostyki w czasie rzeczywistym Rapid Prototyping Enivironment For Diagnosis Real Time Systems Jarosław SMOCZEK, Janusz SZPYTKO AGH Kraków...9 Metodyka kształtowania procesu sterowania środkiem transportu ukierunkowana na wymagany jego stan techniczny Supervision Methodology Of Control Process Of Transport Device Focusing On His Overlooked Technical State Joanna SOSZYŃSKA Akademia Morska w Gdyni...25 Analiza bezpieczeństwa systemów wielostanowych w zmiennych warunkach eksploatacji Multi-State System Safety Analysis In Changing Operation Conditions Henryk TYLICKI ATR Bydgoszcz...35 Procedury badania stanu maszyn w przeszłości The Procedures Of Condition Machines Investigation In Past Grzegorz WOJNAR, Bogusław ŁAZARZ Politechnika Śląska...4 Wykrywanie różnych uszkodzeń kół przekładni zębatych The Method Logging Of Residual And Differential Signals For Gear Working With Variables The Rotational Speeds And Loads Dariusz LASKOWSKI, Ireneusz KRYSOWATY, Paweł NIEDZIEJKO WAT Warszawa...59 Skaner bezpieczeństwa jako narzędzie diagnostyczne Security Scanners As Diagnostic Tool Jerzy LEWITOWICZ Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych w Warszawie...69 Genezowanie zdarzeń eksploatacyjnych Genesis Of Happening Maintenance And Operation (Exploatation) Wojciech BREJWO, Jacek PAŚ WAT Warszawa...79 Diagnostyka pól elektromagnetycznych w wybranych stacjach radiolokacyjnych Diagnostics Of Electromagnetic Fields In Chosen Radar Stations Wojciech WAWRZYŃSKI, Mirosław SIERGIEJCZYK Politechnika Warszawska...87 Metody diagnozowania linii abonenckich z wykorzystaniem robota pomiarowego Methods Of Diagnosis Of The Subscriber s Lines With Using Of The Measuring Robot Andrzej DOBROWOLSKI, Piotr KOMUR, Kazimierz TOMCZYKIEWICZ WAT Warszawa...95 Diagnozowanie stanu mięśni na podstawie analizy widmowej PJR Diagnose Of Muscle Condition On The Basis Of Mup Spectral Analysis Józef BŁACHNIO Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych w Warszawie... Określenie rozkładu naprężeń własnych w funkcji głębokości warstwy wierzchniej elementu maszyny The Assessment Of Internal Stress Distribution Against Depth Of The Machine Component s Surface Layer Marta PAWŁOWSKA, Marcin WITCZAK Uniwersytet Zielonogórski...9 Obserwatory o nieznanym wejściu w diagnostyce układu dwóch zbiorników Unknown Input Observers In Fault Diagnosis Of A Two-Tank System Tomasz GAŁKA Instytut Energetyki w Warszawie...7 Symptomy drganiowe w diagnostyce turbin przeciwprężnych i upustowych Vibration-Based Symptoms In The Diagnostics Of Counter-Pressure And Tapped Turbines

4 4 DIAGNOSTYKA 3 (39)/26 SPIS TREŚCI Piotr BASZUN, Henryk KRÓL, Marek PISZCZEK WAT Warszawa...25 Metoda pomiaru wybranych parametrów metrologicznych pił tarczowych z węglikami spiekanymi przy zastosowaniu technik wizyjnych Method Of Measurement Selected Metrological Parameters Of Cemented Carbides Cutting Saw With Application Of Visual Inspection Jan CHUDZIKIEWICZ, Krzysztof MURAWSKI WAT Warszawa...3 Wyznaczanie bezkolizyjnych dróg przesyłania danych w sieci teleinformatycznej o strukturze typu hipersześcianu Determining A Non Collision Data Transfer Path In Hypercube Telecomunication Network Mieczysław PLICH Politechnika Warszawska...37 Ocena stanu technicznego eksploatowanych akumulatorów rozruchowych The Evaluation Of The Technical State Of Exploited Motional Batteries Barbara KUCHARSKA Politechnika Opolska...43 Przegląd deskryptorów akustycznych w dziedzinie czasu umożliwiających ocenę wyładowań niezupełnych Reviev Of Acoustic Descriptors In The Domain Of The Allowing Evaluation Of Partial Discharge Maciej TABASZEWSKI Politechnika Poznańska...49 Prognozowanie resztkowej miary eksploatacji młyna wentylatorowego z wykorzystaniem sieci neuronowych Forecasting Of Residual Time Of Milling Fans By Means Of Neural Networks Janusz MIKOŁAJCZYK, Zbigniew BIELECKI WAT Warszawa...55 Pomiary energii promieniowania skrajnego nadfioletu Energy Measurement Of Extreme Ultraviolet Radiation Barbara KUCHARSKA Politechnika Opolska...6 Pomiary porównawcze deskryptora akustycznego A rms dla różnych form wyładowań niezupełnych, występujących w układach izolacyjnych transformatorów Comparative Measurments Of Acoustic Descriptors For Various Forms Of Partial Discharges Occuring In The Insulation Systems Of Transformers Adam KOTOWSKI Politechnika Białostocka...65 Metoda badania diagnostycznego łopatki maszyny wirnikowej w warunkach stacjonarnych z wykorzystaniem analizy sygnałów akustycznych Diagnostic Investigation Method Of Rotor Engine Blade In Stationary Conditions With Use Of Acoustic Signal Analysis Paweł OSTAPKOWICZ Politechnika Białostocka...7 Diagnozowanie wycieków metodą słabych interakcji międzyobiektowych na przykładzie rurociągu modelowego Leak Detection Based On The Method Of Weak Interobject Interactions For Example Pipeline Model Station Paweł LINDSTEDT Politechnika Białostocka...79 Kompleksowa diagnostyka w procesie oceny jakości silnika śmigłowcowgo w inżynieryjno lotniczym otoczeniu The Complex Diagnostics In Process Of Opinion Of Quality Helicopter s Engine In The Engineering Air Surroundings Marek KUCHTA, Krzysztof KWIATOS, Krzysztof FOKOW WAT Warszawa...87 Zestaw pomiarowy do badań diagnostycznych protez zębowych Measuring System For Diagnostics Of Dental Prostheses Andrzej MICHALSKI, Andrzej KALICKI Politechnika Warszawska...93 Autonomiczne stanowisko pomiarowe do monitorowania skażeń wód powierzchniowych produktami ropopochodnymi Autonomic Measurement Point For Hydrocarbon Pollution Monitoring Of Surface Water Aleksander JASTRIEBOW, Stanisław GAD, Grzegorz SŁOŃ Politechnika Świętokrzyska...99 Modele i reguły decyzyjne w symptomowej diagnostyce technicznej Models And Decision Rules In Symptom Technical Diagnostic

5 DIAGNOSTYKA 3 (39)/26 SPIS TREŚCI 5 Zbigniew ZIELIŃSKI WAT Warszawa...29 Model symulacyjny procedur diagnostycznych w rozproszonych systemach sieciowych The Simulation Model Of Distributed Network System Diagnostic Procedures Jacek JAKUBOWSKI, Marek PISZCZEK, Piotr BASZUN WAT Warszawa...25 Badanie możliwości technicznego wspomagania oceny stanu biodegradacji drzew Research On Technically Aided Assessment Of Biodegradation In Trees Radosław ZIMROZ Politechnika Wrocławska...29 Modelowanie sygnałów drganiowych generowanych przez przekładnie planetarne w warunkach zmiennego obciążenia Modelling Of Vibration Signals Generated By Planetary Gearbox Under Time Varying Load Conditions Jan Maciej KOŚCIELNY, Michał SYFERT, Paweł WNUK Politechnika Warszawska System zaawansowanego monitorowania i diagnostyki procesów przemysłowych AMandD Advanced Monitoring And Diagnostic System Of Industrial Processes AMandD Piotr BASZUN, Henryk KRÓL WAT Warszawa Ocena współpracy tensometrycznych przetworników siły stosowanych w systemach ważenia Evaluation Of Cooperation Multiple Strain Gange Force Sensors In Load Measurement Systems Janusz PŁOMIŃSKI Wojskowy Instytut Medyczny, Zbigniew WATRAL, Andrzej MICHALSKI, Jan SIENKIEWICZ WAT Warszawa Ocena stabilności zamocowania sztucznej panewki stawu biodrowego Fixing Stability Assesment Of Artificial Acetabulum Of A Hip Joint Adam BARYLSKI Politechnika Gdańska Systemy automatycznej kontroli wymiarowej mikroziaren ściernych Automatic Control Systems Of Abrasive Micrograins Size Marcin BEDNAREK Politechnika Rzeszowska, Tadeusz DĄBROWSKI WAT Warszawa Rezerwa potencjałowa w układzie komunikacji wybrane aspekty A Potential Redundancy Of A Communication System Selected Aspects Andrzej GRZĄDZIELA Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni Identyfikacja niewyważenia wirników okrętowych turbinowych silników spalinowych w trybie off line Identyfication Of Rotor Unbalancing Of Gas Turbine Engines Using Off Line Proceduress Andrzej MICHALSKI, Jan SIENKIEWICZ, Zbigniew WATRAL WAT Warszawa Metody pomiaru przepływu na małych otwartych kanałach przepływowych Evaluation Of Flow Monitoring Methods In Small Open Channels Henryk BOROWCZYK, Radosław KWIECIŃSKI Politechnika Białostocka Ekspertowy system diagnostyczny układu sterowania dopalaczem turbinowego silnika odrzutowego The Diagnostic Expert System Of The Afterburner Control System Jerzy SENDKOWSKI Politechnika Świętokrzyska Problemy diagnostyki technicznej obiektów budowlanych Problems Of Technical Diagnostics Of Structures Tomasz BOJKO, Grzegorz CHMAJ AGH Kraków...29 Bezprzewodowy system pomiarowo-diagnostyczny Wireless Measurement System Dariusz CHALECKI Politechnika Warszawska Algorytm minimalizacji sygnatur uszkodzeń The Algorithm of Fault Signatures Minimization Zbigniew DĄBROWSKI Politechnika Warszawska...3 Zastosowanie prostych modeli dynamicznych w diagnostyce wibroakustycznej maszyn The Use Of Uncomplicated Dynamical Model In The Task Of Vibroacoustical Diagnostics Warto przeczytać...36

6 6 DIAGNOSTYKA 3 (39)/26 SŁOWO WSTĘPNE Artykuły zawarte w niniejszym numerze powstały w znacznej części na bazie referatów zgłoszonych na VI Krajową Konferencję Diagnostyka Techniczna Urządzeń i Systemów DIAG 26 i uzyskały wymagane do publikacji w DIAGNOSTYCE recenzje. Cykl konferencyjny DIAG został zainicjowany w 986 roku. Kolejne konferencje odbywają się średnio co 4 lata. Podstawowym celem tego cyklu spotkań naukowych jest nieodmiennie od dwudziestu lat stworzenie szerokiego i przyjaznego forum wymiany informacji naukowej i technicznej pomiędzy osobami i zespołami zajmującymi się zarówno teorią jak i praktyką szeroko rozumianej diagnostyki. Organizatorom merytorycznym konferencji szczególnie zależy na zwiększaniu zainteresowań diagnostyków takimi kierunkami badań, które wydają się jeszcze niedostatecznie spenetrowane. Do tych kierunków należy moim zdaniem szeroko rozumiane wykorzystanie diagnostyki w celu polepszenia właściwości użytkowych urządzeń technicznych. Dotyczy to zwłaszcza wykorzystania metod diagnostycznych do poprawy wskaźników niezawodnościowych i bezpiecznościowych. Chodzi tu głównie o zastosowanie odpowiednich metod i procedur diagnostycznych do tak wczesnego wykrywania procesów uszkodzeniowych, aby istniały realne możliwości zapobiegania powstawaniu poważnych stanów niezdatności zwłaszcza stanów awaryjnokatastroficznych. Ważnym obszarem badań w diagnostyce jest też zagadnienie niepewności i błędności diagnoz. Niepewne diagnozy mogą prowadzić do niepewnych wskaźników niezawodnościowych i bezpiecznościowych, a błędne diagnozy na ogół prowadzą do błędnych decyzji eksploatacyjnych. Merytoryczni organizatorzy cyklu konferencyjnego dokładają starań by w spotkaniach brali udział przedstawiciele jak największej liczby ośrodków zainteresowanych diagnostyką i to nie tylko diagnostyką ukierunkowaną ściśle na obiekty techniczne. Duża waga przywiązywana jest do metod i narzędzi diagnostyki środowiska i diagnostyki człowieka pełniącego funkcje operatora obiektu technicznego lub administratora systemu eksploatacji. Z tego względu nierzadko wśród referatów konferencyjnych pojawiają się opracowania dotyczące pogranicza diagnostyki technicznej i medycznej oraz diagnostyki środowiska. Obserwacja zainteresowań ośrodków zajmujących się diagnostyką wskazuje na wzrost współpracy ośrodków medycznych i technicznych. Często wynika to z rozwoju takich metod diagnostyki technicznej, które mogą być adaptowane do potrzeb diagnostyki medycznej. Wydaje się, że te działania należy intensyfikować. Treść artykułów przedstawionych wyraźnie wskazuje na takie tendencje badawcze. Czytelnik znajdzie tu zarówno opracowania teoretyczne jak i doniesienia o badaniach i praktycznych zastosowaniach nowych metod diagnozowania różnych kategorii obiektów tak technicznych jak i antropotechnicznych. Warto zauważyć, że Autorzy artykułów stanowią swoisty konglomerat twórców interesujących się diagnostycznymi aspektami projektowania, eksploatowania i likwidowania obiektów o charakterze mechanicznym, mechatronicznym, elektrycznym, elektronicznym, chemicznym, biologicznym. Są wśród nich zarówno liderzy polskiej diagnostyki jak i adepci wkraczający na drogę rozwoju naukowego i zawodowego. Na tej podstawie można dojść do optymistycznych wniosków wskazujących na to, że polska diagnostyka rozwija się prawidłowo i utrzymuje się niezmiennie na wysokim poziomie merytorycznym. Na zakończenie zachęcając do wnikliwego studiowania zawartych w numerze artykułów składam serdeczne podziękowania wszystkim tym, którzy przyczynili się do ukazania się tej publikacji, a szczególnie PT Recenzentom za terminowo i rzetelnie wykonaną pracę. Lesław BĘDKOWSKI

7 DIAGNOSTYKA 3 (39)/26 WOJNAR, ŁAZARZ, STANIK, Ddiagnostics of rolling bearing by vibration analysis 7 DIAGNOSTICS OF ROLLING BEARING BY VIBRATION ANALYSIS Grzegorz WOJNAR, Bogusław ŁAZARZ, Zbigniew STANIK The Silesian University of Technology, Faculty of Transport 8 Krasińskiego Street, 4-9 Katowice tel: (32) , Summary The bearings of wheels of carriageable vehicles with regard on disastrous state of roads in east Europe undergo accelerated waste what often it leads in consequence to damages different elements and threatens the safety of drive. Frequency analysis of vibroacoustical signals for diagnostics of bearing failure and wear are shown. Special focus is laid on typical faults (outer race, wear of surface). Axial vibrations have been recorded on bearing pivot at a different speed of carriageable wheels. Proposed methods are very sensitive to the development of bearings failure and wear. Keywords: beraing, diagnostics, vibration car. DIAGNOZOWANIE ŁOŻYSK TOCZNYCH METODĄ ANALIZY DRGAŃ Streszczenie W pracy przedstawiono metodę wykrywania zużycia oraz lokalnego uszkodzenia bieżni zewnętrznej łożysk nie napędzanych kół jezdnych pojazdu samochodowego. Analizom poddawano uzyskane na podstawie eksperymentów czynnych sygnały przyspieszeń drgań wzdłużnych czopa łożyskowego. Zaproponowana w pracy metoda okazała się być bardzo wrażliwa na zużycie oraz lokalne uszkodzenie bieżni zewnętrznej łożysk. Słowa kluczowe: łożyska, diagnostyka, drgania, samochód, koła jezdne.. INTRODUCTION During motor vehicle operation, its components are subject to wear. In terms of safety, major parts of a motor vehicle are bearing units in road wheels. Although the methods of recording and converting the vibration signals have developed dynamically, especially in recent years [2, 3, 4, 6, 7, 8, ], today, car inspection stations to detections of wheel bearings damages use only untrustworthy organoleptic methods (fig. ). analysis of motor vehicle suspension components, for the purpose of detection of their faults, which breakdown (fig. 2) it can threaten the safety of road traffic. Fig. 2. Crack of the external race of double-breasted ball bearing 2. THE SELECTION OF A PROCESS AS A SOURCE OF INFORMATION ABOUT THE DYNAMIC CONDITION Fig.. Diagnostics method using by car inspection stations: -stethoscope, 2 - headphones, 3 - diagnosed bearing Therefore, an attempt was made under this study at applying the method of vibration signals Information about the dynamic condition of a particular component can be found in various processes which occur inside the machine or in its surroundings, the processes including vibration, changes in acoustic pressure, driving torque and other. It is clear that each of the processes carries additional information, redundant from the point of view of the diagnostics purpose. As a result, it is

8 8 DIAGNOSTYKA 3 (39)/26 WOJNAR, ŁAZARZ, STANIK, Ddiagnostics of rolling bearing by vibration analysis essential to properly reconstruct the information model of a particular process, based on which a decision can be taken to assume this particular process as the diagnostic signal. The course of the information model reconstruction for a machine with mechanical defects is presented in paper []. The model shown in Fig. can be also assumed when analysing bearing units of motor vehicle wheels. The vibration signal coming from the mechanical defect to be investigated can be only disturbed by the movement of close kinematic pairs and by signals from other defects in the area (Fig. ), whereas the acoustic signal can be additionally interfered by acoustic effects: some resulting from other faults in the machine and some connected with the properties of the environment where measurement takes place. If the situation when measurement is being taken is as in Figure, the vibration signal will include less information unnecessary from the point of view of the diagnosis purpose. 3. EXPERIMENTAL RESEARCH ANALYSIS OF THE RESULTS The tests were carried out on cone rolling bearings of rear, non-driven wheels of a Seat Ibiza car year of production 993. Stand tests were carried out with the car lifted on a workshop lift. A car wheel balancer was used to velocity up one of the wheels (Fig. 2). This allowed acceleration of the wheel up to the rotation velocity which corresponded to the car s velocity of maximum ca.5 km/h. Defect or damage to be W assessed Dynamic influence Vibration transmittance on the way defectreception point vibration Disturbed vibration signal of defect Sd surface vibration Mechanicalacoustic transmittance of machine area Object noise Disturbed acoustic signal of defect Sh Movement of working kinematics pairs Dynamic influence of other devices Acoustic interference of other defects Acoustic interference from the surroundings Fig.. Diagram showing the formation of vibration and acoustic signals connected with mechanical defectiveness of the machine [] Therefore, if the assessed condition of a machine is designated as w, and the vibration and acoustic signals by s d and s h, respectively, the following inequality will be highly probable: sd sh > () w w which means that sensitivity of the vibration signal to changes will be higher than the sensitivity of the acoustic signal []. As a consequence, for the detection of wear and local damage to the outer race of a rolling bearing, only acceleration signals were used of axial vibration of the bearing pivot (Fig. 2) which were measured with a piezoelectric acceleration transducer. Fig. 2. Method of speeding up the wheel for the purpose of vibration measurement: on the car wheel balancer, 2 accelerometer, 3 measuring apparatus The acceleration values of axial vibration of the bearing pivot were measured. Also, synchronous reference signals corresponding to the wheel revolutions were recorded. The vibration signal and the signal from the system of averaging synchronization were sampled with the frequency of 25,6 Hz and recorded on a computer hard disk. The car wheel whose rolling bearings were diagnosed, was balanced on a standard balancer. The recorded vibration signal was analyzed within ten intervals (in Fig. 3 marked as bars) with a width corresponding to 25 revolutions of the wheel. Fig. 3. Changes of rotation velocity and frequency of the wheel during its coasting new bearings

9 DIAGNOSTYKA 3 (39)/26 WOJNAR, ŁAZARZ, STANIK, Ddiagnostics of rolling bearing by vibration analysis 9 This study shows only the results for the case where the initial rotation frequency (finitial) amounted to 22 Hz. In an active experiment, damage of the bearing gasket was simulated, in consequence of which was sand and other impurities got in the bearing unit. The bearings were damaged by adding sand and corundum powder to the lubricant. They caused accelerated wear of the race and rolling elements (Fig. 4), undetectable by organoleptic methods. There was no bearing slackness, either, and some traces of wear were observed only after its dismantling. The lubricant was then replaced with a new one so as to simulate the operation of worn rolling bearings without foreign matter, e.g. sand. In the spectrum of the vibration signal recorded, a considerable increase is visible (as compared to new bearings) of the wheel rotation frequency values (fwheel) and its harmonics (Fig. 6b). The amplitude values of successive harmonics of the wheel rotation frequency (fwheel) for new bearings are compared in Fig. 7 with the corresponding values for worn bearings after adding sand and in the case of using pure" lubricant. Fig. 4. Traces of wear of rolling elements Fig. 5 shows changes of the frequency structure of a fragment of the vibration acceleration signal recorded when f initial = 22 Hz. In the spectrum of the vibration acceleration signal during the operation of new bearings, practically only the rotation frequency of the wheel (fwheel) and its harmonics (Fig. 5) were present. Fig. 7. Amplitudes of subsequent harmonics of the wheel rotation frequency (fwheel) for new and worn bearings in operation During the operation of rolling bearings, the most common phenomenon is fatigue wear of the race working surfaces, as a result of which pitting occurs on them. In the next phase of the investigations, based on the fatigue damage of the bearing race (Fig. 8a), local damage was simulated of the outer race of the smaller of two bearings fitted on the bearing pivot of the investigated vehicle wheel (Fig. 8b) Fig. 5. Signal frequency analysis new bearings The addition of sand and corundum powder to the lubricant caused an increase of component values of amplitudes of signal component frequencies in a higher frequency range of over 4 Hz (Fig. 6a). Fig. 6. Signal frequency analysis: a) worn bearings sand and corundum were present in the lubricant, b) worn bearings the lubricant was replaced with new one and one type of operational wear was simulated Fig. 8. Local damage of the rolling bearing race: a) operational, b) used in experimental research

10 DIAGNOSTYKA 3 (39)/26 WOJNAR, ŁAZARZ, STANIK, Ddiagnostics of rolling bearing by vibration analysis The damage shown in Fig. 8b caused an increase in the frequency value (f bzm ) connected with the rolling of rolling elements over the damaged piece of the small bearing s outer race. In the case under consideration, the frequency (f bzm ) determined based on dependencies presented in [2, 3, 6, 9] was by ca times higher than the rotational frequency of the wheel (f wheel ). Fig. 9 shows the envelope spectrum for new bearings in operation. In the spectrum, a component of the wheel rotational frequency (f wheel ) and its harmonics predominate. Fig. presents the envelope spectrum in the case of local damage to the outer race of the smaller of the rolling bearings. Components of frequency f bzm connected with the rolling of rolling elements over the damaged piece of the race and its harmonics are clearly visible. Fig. 9. Envelope spectrum new bearings Also, a linear dependence was noticed between the wheel rotational frequency (f wheel ) and the RMS value of the signal (Fig. ). Next, the amplitudes of subsequent harmonics of the frequency(f bzm ) connected with the rolling of rolling elements over the damaged piece of the small bearing s outer race were referred to the RMS value of the signal (Fig. 2a). Furthermore, the amplitude values of the first six frequency harmonics (f bzm ) were added up, since this is were the energy related to the damage was cumulated and the so calculated sum was referred to the signal s RMS. The proposed measure calculated from relation (2) is little sensitive to any changes in the wheel rotational velocity (the maximum deviation from the mean value is ± 8%). It is sensitive, however, to local damage of the bearing race (Fig. 2b). 6 ( i f ± 5% f ) max Ao bzm bzm i= M a =, (2) arms where: a RMS - RMS value of the vibration acceleration signal, f bzm - frequency connected with the rolling of a rolling element over the damaged piece of the small bearing s outer race, max A o ( i f bzm ± 5% f obzm ) - maximum amplitude of envelope spectrum determined in bands i f bzm ± 5% f bzm for i= 6. Fig. : Envelope spectrum local damage of outer race of the smaller bearing, f initial = 22 Hz a RMS [m/s 2 ] a RMS =.24 f koła R 2 = f koła Fig.. Dependencies between the wheel rotational frequency (f wheel ) and the signal s root-mean-square value a) b) Fig. 2: Dependencies between: a) the amplitude of subsequent harmonics of frequency f bzm and the wheel rotational frequency, b) the proposed measure and the wheel rotational frequency 4. CONCLUSIONS Based on the investigations and analyses carried out, the following conclusions can be formulated: the wear of working surfaces of rolling elements in wheels bearings and presence of sand in

11 DIAGNOSTYKA 3 (39)/26 WOJNAR, ŁAZARZ, STANIK, Ddiagnostics of rolling bearing by vibration analysis a bearing caused an increase in the component amplitudes of frequencies above 4 Hz, in the case of operational wear simulation (absence of foreign matters), the wear of working surfaces of rolling elements in wheels bearings caused a significant increase in the amplitudes of subsequent harmonics of the wheel rotational frequency, local damage to the rolling bearing s outer race caused an increase in the component amplitude of frequency (f bzm ) connected with the rolling of rolling elements over the damaged piece of the bearing race. The proposed dimensionless measure of outer race damage is little sensitive to any changes in the wheel rotational velocity, however, it is sensitive to local damage of the bearing race. REFERENCES [] Cempel Cz.: Podstawy wibroakustycznej diagnostyki maszyn (Fundamentals of machine diagnostics). WNT, Warszawa 982. [2] Batko W., Mikulski A.: Zastosowanie metod falkowych w systemach monitoringu wibroakustycznego łożyskowania urządzenia wyciągowego (Application of wavelet transform in vibroacoustical monitoring system of hoist device bearings). Diagnostyka vol. 26, 22, p [3] Dąbrowski Z., Radkowski St: Wykorzystanie sygnału wibroakustycznego łożysk w diagnozowaniu łożysk tocznych (Utilization the vibroacoustical signal in rolling bearing diagnostics). Exploitation Machine Problem vol , p [4] Dziurdź J.: Odtwarzanie rzeczywistego rozkładu obciążenia na podstawie analizy drgań (Reconstruction of real distribution on the base of vibration analysis) XXII Symposium of Basic Machine Construction, Gdynia Jurata 25. [5] Krzemiński - Freda H.: Łożyska toczne (Rolling bearings). PWN, Warszawa 985. [6] Łazarz B., Wojnar G.: Contactless laser measurement of vibration in vibroacoustic diagnostics, The th Scientific Symposium New Technologies and Materials in Metallurgy and Material Engineering., Katowice, [7] Mc Fadden P. D., Toozhy M. M.: Application of Synchronous Averaging to Vibration Monitoring of Rolling Elements Bearings. Mechanical Systems and Signal Processing 4 (6), 2, s [8] Randall R. B.: Developments in Digital Analysis Techniques for Diagnostics of Bearings and Gears. Fifth International Congress on Sound and Vibration, Adelaide, South Australia 997. [9] SKF: Guide on technical servicing of bearings. SKF, 994. [] Yiakopoulos C., Antoniadis I.: Application of some advanced signal processing techniques for rolling element bearing fault detection. Diagnostyka vol. 36/25, p PhD. Eng. Grzegorz WOJNAR adjunct of The Silesian University of Technology. Scientific interest: modeling of dynamic processes, diagnostics of tooth gear, machine design and processing vibroacoustical signal. DSc. Eng. Bogusław ŁAZARZ profesor of The Silesian University of Technology. Scientific interest: modeling of dynamic processes, diagnostics of tooth gear, machine design and processing vibroacoustical signal. Member of Machines Construction Committee. PhD. Eng. Zbigniew STANIK adjunct of The Silesian University of Technology. Scientific interest: wear outer layer and cars design.

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and Fig 4 Measured vibration signal (top). Blue original signal. Red component related to periodic excitation of resonances and noise. Green component related. Rotational speed profile used for experiment

Bardziej szczegółowo

PRACA DYPLOMOWA Magisterska

PRACA DYPLOMOWA Magisterska POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych PRACA DYPLOMOWA Magisterska Studia stacjonarne dzienne Semiaktywne tłumienie drgań w wymuszonych kinematycznie układach drgających z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Kierunek Elektronika i Telekomunikacja, Studia II stopnia Specjalność: Systemy wbudowane Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia DIAGNOSTYKA TECHNICZNA MASZYN. Rozdział 1 Wprowadzenie 1

Zagadnienia DIAGNOSTYKA TECHNICZNA MASZYN. Rozdział 1 Wprowadzenie 1 Rozdział 1 Wprowadzenie 1 Zagadnienia 1. Wprowadzenie 2. Filozofia eksploatacji maszyn 3. Parametry diagnostyczne 4. Podstawy drgań 5. Charakterystyka czujników drgań 6. Metodyka pomiarów symptomów stanu

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSIS OF WORKING MECHANISMS IN MACHINERY AND EQUIPMENT

DIAGNOSIS OF WORKING MECHANISMS IN MACHINERY AND EQUIPMENT 1 Czestochowa University of Technology Faculty of Management DIAGNOSIS OF WORKING MECHANISMS IN MACHINERY AND EQUIPMENT MODELLING DESIGNING ASSESSMENT OF THE CONDITION MONOGRAPH SCIENTIFIC EDITOR Adam

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PRZYSPIESZEŃ DRGAŃ PODPÓR W RÓŻ NYCH STANACH PRACY SILNIKA LM 2500

ANALIZA PRZYSPIESZEŃ DRGAŃ PODPÓR W RÓŻ NYCH STANACH PRACY SILNIKA LM 2500 ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LI NR 4 (183) 2010 Piotr Deuszkiewicz Jacek Dziurdź Politechnika Warszawska ANALIZA PRZYSPIESZEŃ DRGAŃ PODPÓR W RÓŻ NYCH STANACH PRACY SILNIKA LM 2500 STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

MT 2 N _0 Rok: 1 Semestr: 1 Forma studiów:

MT 2 N _0 Rok: 1 Semestr: 1 Forma studiów: Mechatronika Studia drugiego stopnia Przedmiot: Diagnostyka maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Kod przedmiotu: MT N 0 1 1-0_0 Rok: 1 Semestr: 1 Forma studiów: Studia niestacjonarne Rodzaj zajęć i liczba

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Transport Studia I stopnia

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Transport Studia I stopnia Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Transport Studia I stopnia Przedmiot: Diagnostyka techniczna Rodzaj przedmiotu: Podstawowy/obowiązkowy Kod przedmiotu: TR 1 S 0 4 9-0_1 Rok: Semestr: 4 Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH

METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH Inżynieria Rolnicza 2(100)/2008 METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH Krzysztof Nalepa, Maciej Neugebauer, Piotr Sołowiej Katedra Elektrotechniki i Energetyki, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

IMPLEMENTATION OF THE SPECTRUM ANALYZER ON MICROCONTROLLER WITH ARM7 CORE IMPLEMENTACJA ANALIZATORA WIDMA NA MIKROKONTROLERZE Z RDZENIEM ARM7

IMPLEMENTATION OF THE SPECTRUM ANALYZER ON MICROCONTROLLER WITH ARM7 CORE IMPLEMENTACJA ANALIZATORA WIDMA NA MIKROKONTROLERZE Z RDZENIEM ARM7 Łukasz Deńca V rok Koło Techniki Cyfrowej dr inż. Wojciech Mysiński opiekun naukowy IMPLEMENTATION OF THE SPECTRUM ANALYZER ON MICROCONTROLLER WITH ARM7 CORE IMPLEMENTACJA ANALIZATORA WIDMA NA MIKROKONTROLERZE

Bardziej szczegółowo

Automatyka i Robotyka studia stacjonarne drugiego stopnia

Automatyka i Robotyka studia stacjonarne drugiego stopnia #384 #380 dr inż. Mirosław Gajer Projekt i implementacja narzędzia do profilowania kodu natywnego przy wykorzystaniu narzędzi Android NDK (Project and implementation of tools for profiling native code

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka procesów i jej zadania

Diagnostyka procesów i jej zadania Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski Wykład 1 Literatura 1 J. Korbicz, J.M. Kościelny, Z. Kowalczuk, W. Cholewa (red.): Diagnostyka procesów. Modele, metody sztucznej

Bardziej szczegółowo

PROCEEDINGS OF THE INSTITUTE OF VEHICLES 2(106)/2016 (12 pt)

PROCEEDINGS OF THE INSTITUTE OF VEHICLES 2(106)/2016 (12 pt) PROCEEDINGS OF THE INSTITUTE OF VEHICLES 2(106)/2016 Maciej Foremny 1, Szymon Gudowski 2, Michał Malesza 3, Henryk Bąkowski 4 TRIBOLOGICAL WEAR ESTIMATION OF THE ENGINE OILS USED IN DRIFTING 1. Introduction

Bardziej szczegółowo

SELEKCJA SYGNAŁÓW DRGANIOWYCH PRZEKŁADNI ZĘBATYCH UKIERUNKOWANA NA DIAGNOSTYKĘ SELECTION OF TOOTHED GEAR VIBRATIONS SIGNALS FOR DIAGNOSTICS

SELEKCJA SYGNAŁÓW DRGANIOWYCH PRZEKŁADNI ZĘBATYCH UKIERUNKOWANA NA DIAGNOSTYKĘ SELECTION OF TOOTHED GEAR VIBRATIONS SIGNALS FOR DIAGNOSTICS ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2008 Seria: TRANSPORT z. 64 Nr kol. 1803 Grzegorz WOJNAR SELEKCJA SYGNAŁÓW DRGANIOWYCH PRZEKŁADNI ZĘBATYCH UKIERUNKOWANA NA DIAGNOSTYKĘ Streszczenie. W niniejszym

Bardziej szczegółowo

SCIENTIFIC PROBLEMS OF MACHINES OPERATION AND MAINTENANCE

SCIENTIFIC PROBLEMS OF MACHINES OPERATION AND MAINTENANCE POLISH ACADEMY OF SCIENCES COMMITTEE OF MACHINE ENGINEERING SCIENTIFIC PROBLEMS OF MACHINES OPERATION AND MAINTENANCE ZAGADNIENIA EKSPLOATACJI MASZYN TRIBOLOGY RELIABILITY TEROTECHNOLOGY DIAGNOSTICS SAFETY

Bardziej szczegółowo

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera.

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. 1. Ogólna budowa komputera Rys. Ogólna budowa komputera. 2. Komputer składa się z czterech głównych składników: procesor (jednostka centralna, CPU) steruje działaniem

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN

ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISSN 1896-771X 37, s. 141-146, Gliwice 2009 ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN KRZYSZTOF HERBUŚ, JERZY ŚWIDER Instytut Automatyzacji Procesów

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

Oferta badawcza Politechniki Gdańskiej dla przedsiębiorstw

Oferta badawcza Politechniki Gdańskiej dla przedsiębiorstw KATEDRA AUTOMATYKI kierownik katedry: dr hab. inż. Kazimierz Kosmowski, prof. nadzw. PG tel.: 058 347-24-39 e-mail: kazkos@ely.pg.gda.pl adres www: http://www.ely.pg.gda.pl/kaut/ Systemy sterowania w obiektach

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE SYSTEMU OCENY WARUNKÓW PRACY OPERATORÓW STEROWNI

MODELOWANIE SYSTEMU OCENY WARUNKÓW PRACY OPERATORÓW STEROWNI Inżynieria Rolnicza 7(105)/2008 MODELOWANIE SYSTEMU OCENY WARUNKÓW PRACY OPERATORÓW STEROWNI Agnieszka Buczaj Zakład Fizycznych Szkodliwości Zawodowych, Instytut Medycyny Wsi w Lublinie Halina Pawlak Katedra

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Jednostki obliczeniowe w zastosowaniach mechatronicznych Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: dla specjalności Systemy Sterowania Rodzaj zajęć: Wykład, laboratorium Computational

Bardziej szczegółowo

IDENTYFIKACJA PARAMETRÓW CHARAKTERYZUJĄCYCH OBCIĄŻENIE SEKCJI OBUDOWY ZMECHANIZOWANEJ SPOWODOWANE DYNAMICZNYM ODDZIAŁYWANIEM GÓROTWORU

IDENTYFIKACJA PARAMETRÓW CHARAKTERYZUJĄCYCH OBCIĄŻENIE SEKCJI OBUDOWY ZMECHANIZOWANEJ SPOWODOWANE DYNAMICZNYM ODDZIAŁYWANIEM GÓROTWORU POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE Nr 1648 Stanisław SZWEDA STJB Gottingen 217 808 00X IDENTYFIKACJA PARAMETRÓW CHARAKTERYZUJĄCYCH OBCIĄŻENIE SEKCJI OBUDOWY ZMECHANIZOWANEJ SPOWODOWANE DYNAMICZNYM ODDZIAŁYWANIEM

Bardziej szczegółowo

ANALIZA DRGAŃ ELEMENTÓW STRUKTURY POJAZDU SAMOCHODOWEGO, GENEROWANYCH PODCZAS PRACY SILNIKA I UKŁADU PRZENIESIENIA NAPĘDU

ANALIZA DRGAŃ ELEMENTÓW STRUKTURY POJAZDU SAMOCHODOWEGO, GENEROWANYCH PODCZAS PRACY SILNIKA I UKŁADU PRZENIESIENIA NAPĘDU ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2013 Seria: TRANSPORT z. 79 Nr kol. 1883 Rafał BURDZIK 1 ANALIZA DRGAŃ ELEMENTÓW STRUKTURY POJAZDU SAMOCHODOWEGO, GENEROWANYCH PODCZAS PRACY SILNIKA I UKŁADU PRZENIESIENIA

Bardziej szczegółowo

Badanie amortyzatorów na uniwersalnym stanowisku do diagnostyki układu nonego pojazdu samochodowego

Badanie amortyzatorów na uniwersalnym stanowisku do diagnostyki układu nonego pojazdu samochodowego ARCHIWUM MOTORYZACJI 4, pp. 291-296 (2009) Badanie amortyzatorów na uniwersalnym stanowisku do diagnostyki układu nonego pojazdu samochodowego ZBIGNIEW PAWELSKI, RADOSŁAW MICHALAK Politechnika Łódzka W

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZOWANIE Ł O Ż YSKA ROLKI NAPINACZA PASKA ROZRZĄ DU SILNIKA SPALINOWEGO PRZY WYKORZYSTANIU DRGAŃ

DIAGNOZOWANIE Ł O Ż YSKA ROLKI NAPINACZA PASKA ROZRZĄ DU SILNIKA SPALINOWEGO PRZY WYKORZYSTANIU DRGAŃ ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LII NR 1 (184) 211 Henryk Madej Zbigniew Stanik Jan Warczek Politechnika Ś l ą ska DIAGNOZOWANIE Ł O Ż YSKA ROLKI NAPINACZA PASKA ROZRZĄ DU SILNIKA SPALINOWEGO

Bardziej szczegółowo

Katedra Systemów Decyzyjnych. Kierownik: prof. dr hab. inż. Zdzisław Kowalczuk ksd@eti.pg.gda.pl

Katedra Systemów Decyzyjnych. Kierownik: prof. dr hab. inż. Zdzisław Kowalczuk ksd@eti.pg.gda.pl Katedra Systemów Decyzyjnych Kierownik: prof. dr hab. inż. Zdzisław Kowalczuk ksd@eti.pg.gda.pl 2010 Kadra KSD profesor zwyczajny 6 adiunktów, w tym 1 z habilitacją 4 asystentów 7 doktorantów Wydział Elektroniki,

Bardziej szczegółowo

Mechatronika i szybkie prototypowanie układów sterowania

Mechatronika i szybkie prototypowanie układów sterowania Mechatronika i szybkie prototypowanie układów sterowania Rozwój systemów technicznych Funkcje operacyjne Dostarczanie energii Wprowadzanie danych sterujących Generacje systemów technicznych prymitywny

Bardziej szczegółowo

REHABILITATION OF MEDIUM-HEAD HYDROPOWER PLANTS WITH EXPLOITED TWIN-FRANCIS TURBINES.

REHABILITATION OF MEDIUM-HEAD HYDROPOWER PLANTS WITH EXPLOITED TWIN-FRANCIS TURBINES. ZRE Gdańsk S.A. ul. Litewska 14A 80-719 Gdańsk REHABILITATION OF MEDIUM-HEAD HYDROPOWER PLANTS WITH EXPLOITED TWIN-FRANCIS TURBINES. Maciej Kaniecki, PhD Andrzej Łojek, PhD Marusz Hajdarowicz, M.Sc.Eng

Bardziej szczegółowo

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API Dr inż. Janusz Pobożniak, pobozniak@mech.pk.edu.pl Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji produkcji Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI

OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI Inżynieria Rolnicza 6(131)/2011 OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI Leonard Woroncow, Ewa Wachowicz Katedra Automatyki, Politechnika Koszalińska Streszczenie. W pracy przedstawiono wyniki

Bardziej szczegółowo

XII International PhD Workshop OWD 2010, 23 26 October 2010. Metodyka pozyskiwania i analizy wyników badań symulacyjnych ścieżek klinicznych

XII International PhD Workshop OWD 2010, 23 26 October 2010. Metodyka pozyskiwania i analizy wyników badań symulacyjnych ścieżek klinicznych XII International PhD Workshop OWD 2010, 23 26 October 2010 Metodyka pozyskiwania i analizy wyników badań symulacyjnych ścieżek klinicznych Methodology of Acquiring and Analyzing Results of Simulation

Bardziej szczegółowo

Opracował: Jan Front

Opracował: Jan Front Opracował: Jan Front Sterownik PLC PLC (Programowalny Sterownik Logiczny) (ang. Programmable Logic Controller) mikroprocesorowe urządzenie sterujące układami automatyki. PLC wykonuje w sposób cykliczny

Bardziej szczegółowo

Opinia o pracy doktorskiej pt. Damage Identification in Electrical Network for Structural Health Monitoring autorstwa mgr inż.

Opinia o pracy doktorskiej pt. Damage Identification in Electrical Network for Structural Health Monitoring autorstwa mgr inż. Prof. dr hab. inż. Tadeusz Uhl Katedra Robotyki i Mechatroniki Akademia Górniczo Hutnicza Al. Mickiewicza 30 30-059 Kraków Kraków 26.05.2011 Opinia o pracy doktorskiej pt. Damage Identification in Electrical

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

METODY ANALIZY OBRAZÓW W ZASTOSOWANIACH DIAGNOSTYCZNYCH

METODY ANALIZY OBRAZÓW W ZASTOSOWANIACH DIAGNOSTYCZNYCH Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (21) nr 1, 2005 Krzysztof MARKIEWICZ METODY ANALIZY OBRAZÓW W ZASTOSOWANIACH DIAGNOSTYCZNYCH Streszczenie: Celem tego artykułu jest przedstawienie szeregu prostych metod

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIA UKŁADÓW FPGA W ALGORYTMACH WYLICZENIOWYCH APPLICATIONS OF FPGAS IN ENUMERATION ALGORITHMS

ZASTOSOWANIA UKŁADÓW FPGA W ALGORYTMACH WYLICZENIOWYCH APPLICATIONS OF FPGAS IN ENUMERATION ALGORITHMS inż. Michał HALEŃSKI Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia ZASTOSOWANIA UKŁADÓW FPGA W ALGORYTMACH WYLICZENIOWYCH Streszczenie: W artykule przedstawiono budowę oraz zasadę działania układów FPGA oraz

Bardziej szczegółowo

TOPOGRAFIA WSPÓŁPRACUJĄCYCH POWIERZCHNI ŁOŻYSK TOCZNYCH POMIERZONA NA MIKROSKOPIE SIŁ ATOMOWYCH

TOPOGRAFIA WSPÓŁPRACUJĄCYCH POWIERZCHNI ŁOŻYSK TOCZNYCH POMIERZONA NA MIKROSKOPIE SIŁ ATOMOWYCH 5-2011 T R I B O L O G I A 31 Adam CZABAN *, Andrzej MISZCZAK * TOPOGRAFIA WSPÓŁPRACUJĄCYCH POWIERZCHNI ŁOŻYSK TOCZNYCH POMIERZONA NA MIKROSKOPIE SIŁ ATOMOWYCH TOPOGRAPHY OF ROLLING BEARINGS COOPERATING

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH Dr inż. Artur JAWORSKI, Dr inż. Hubert KUSZEWSKI, Dr inż. Adam USTRZYCKI W artykule przedstawiono wyniki analizy symulacyjnej

Bardziej szczegółowo

Sterowniki Programowalne (SP)

Sterowniki Programowalne (SP) Sterowniki Programowalne (SP) Wybrane aspekty procesu tworzenia oprogramowania dla sterownika PLC Podstawy języka funkcjonalnych schematów blokowych (FBD) Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWY MODEL UKŁADU STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PRZECHOWALNI JABŁEK

KOMPUTEROWY MODEL UKŁADU STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PRZECHOWALNI JABŁEK Inżynieria Rolnicza 8(117)/2009 KOMPUTEROWY MODEL UKŁADU STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PRZECHOWALNI JABŁEK Ewa Wachowicz, Piotr Grudziński Katedra Automatyki, Politechnika Koszalińska Streszczenie. W pracy

Bardziej szczegółowo

OCENA WPŁYWU ZUŻYCIA NA POZIOM HAŁASU URZĄDZEŃ Z JEDNOCYLINDROWYMI SILNIKAMI SPALINOWYMI

OCENA WPŁYWU ZUŻYCIA NA POZIOM HAŁASU URZĄDZEŃ Z JEDNOCYLINDROWYMI SILNIKAMI SPALINOWYMI ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2013 Seria: TRANSPORT z. 78 Nr kol. 1882 Tomasz FIGLUS 1, Andrzej WILK 2 OCENA WPŁYWU ZUŻYCIA NA POZIOM HAŁASU URZĄDZEŃ Z JEDNOCYLINDROWYMI SILNIKAMI SPALINOWYMI Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE SRK IT obejmuje kompetencje najważniejsze i specyficzne dla samego IT są: programowanie i zarządzanie systemami informatycznymi. Z rozwiązań IT korzysta się w każdej

Bardziej szczegółowo

Zbigniew H. ŻUREK BADANIA STANU FERROMAGNETYCZNYCH ELEMENTÓW MASZYN W POLU MAGNETYCZNYM

Zbigniew H. ŻUREK BADANIA STANU FERROMAGNETYCZNYCH ELEMENTÓW MASZYN W POLU MAGNETYCZNYM POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE NR 1678 SUB Gottingen 7 217 872 263 2005 A 12193 Zbigniew H. ŻUREK BADANIA STANU FERROMAGNETYCZNYCH ELEMENTÓW MASZYN W POLU MAGNETYCZNYM GLIWICE 2005 SPIS TREŚCI Wykaz

Bardziej szczegółowo

CYFROWY ANALIZATOR SIECI PRZEMYSŁOWYCH JAKO NARZĘDZIE DO DIAGNOSTYKI MAGISTRALI CAN

CYFROWY ANALIZATOR SIECI PRZEMYSŁOWYCH JAKO NARZĘDZIE DO DIAGNOSTYKI MAGISTRALI CAN Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (17) nr 1, 2003 Sławomir WINIARCZYK Emil MICHTA CYFROWY ANALIZATOR SIECI PRZEMYSŁOWYCH JAKO NARZĘDZIE DO DIAGNOSTYKI MAGISTRALI CAN Streszczenie: Kompleksowa diagnostyka

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA SILNIKA INDUKCYJNEGO Z ZASTOSOWANIEM SYGNAŁU SKUTECZNEJ WARTOŚCI RUCHOMEJ PRĄDU CZĘŚĆ 2 ZASILANIE NIESYMETRYCZNE

DIAGNOSTYKA SILNIKA INDUKCYJNEGO Z ZASTOSOWANIEM SYGNAŁU SKUTECZNEJ WARTOŚCI RUCHOMEJ PRĄDU CZĘŚĆ 2 ZASILANIE NIESYMETRYCZNE Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 79/28 17 Paweł Dybowski Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków DIAGNOSTYKA SILNIKA INDUKCYJNEGO Z ZASTOSOWANIEM SYGNAŁU SKUTECZNEJ WARTOŚCI RUCHOMEJ PRĄDU CZĘŚĆ 2

Bardziej szczegółowo

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe Ogólne informacje o systemach komputerowych stosowanych w sterowaniu ruchem funkcje, właściwości Sieci komputerowe w sterowaniu informacje ogólne, model TCP/IP, protokoły warstwy internetowej i transportowej

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Dr inż. Jacek WARCHULSKI Dr inż. Marcin WARCHULSKI Mgr inż. Witold BUŻANTOWICZ Wojskowa Akademia Techniczna SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Streszczenie: W referacie przedstawiono możliwości

Bardziej szczegółowo

DIGITALIZACJA GEOMETRII WKŁADEK OSTRZOWYCH NA POTRZEBY SYMULACJI MES PROCESU OBRÓBKI SKRAWANIEM

DIGITALIZACJA GEOMETRII WKŁADEK OSTRZOWYCH NA POTRZEBY SYMULACJI MES PROCESU OBRÓBKI SKRAWANIEM Dr inż. Witold HABRAT, e-mail: witekhab@prz.edu.pl Politechnika Rzeszowska, Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Dr hab. inż. Piotr NIESŁONY, prof. PO, e-mail: p.nieslony@po.opole.pl Politechnika Opolska,

Bardziej szczegółowo

BADANIA WYBRANYCH CZUJNIKÓW TEMPERATURY WSPÓŁPRACUJĄCYCH Z KARTAMI POMIAROWYMI W LabVIEW

BADANIA WYBRANYCH CZUJNIKÓW TEMPERATURY WSPÓŁPRACUJĄCYCH Z KARTAMI POMIAROWYMI W LabVIEW Prace Naukowe Instytutu Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Nr 63 Politechniki Wrocławskiej Nr 63 Studia i Materiały Nr 29 2009 Krzysztof PODLEJSKI* czujniki temperatury, LabVIEW BADANIA WYBRANYCH

Bardziej szczegółowo

Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania

Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Literatura Niederliński A.: Systemy komputerowe automatyki przemysłowej Grega W.: Sterowanie cyfrowe w czasie rzeczywistym Winiecki W.: Organizacja

Bardziej szczegółowo

POMIAR CZĘSTOTLIWOŚCI NAPIĘCIA W URZĄDZENIACH AUTOMATYKI ELEKTROENERGETYCZNEJ

POMIAR CZĘSTOTLIWOŚCI NAPIĘCIA W URZĄDZENIACH AUTOMATYKI ELEKTROENERGETYCZNEJ Prace Naukowe Instytutu Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Nr 63 Politechniki Wrocławskiej Nr 63 Studia i Materiały Nr 9 9 Piotr NIKLAS* pomiar częstotliwości, składowe harmoniczne, automatyka elektroenergetyczna

Bardziej szczegółowo

MS Visual Studio 2005 Team Suite - Performance Tool

MS Visual Studio 2005 Team Suite - Performance Tool MS Visual Studio 2005 Team Suite - Performance Tool przygotował: Krzysztof Jurczuk Politechnika Białostocka Wydział Informatyki Katedra Oprogramowania ul. Wiejska 45A 15-351 Białystok Streszczenie: Dokument

Bardziej szczegółowo

Systemy Wbudowane. Założenia i cele przedmiotu: Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymaganiami wstępnymi: Opis form zajęć

Systemy Wbudowane. Założenia i cele przedmiotu: Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymaganiami wstępnymi: Opis form zajęć Systemy Wbudowane Kod przedmiotu: SW Rodzaj przedmiotu: kierunkowy ; obowiązkowy Wydział: Informatyki Kierunek: Informatyka Specjalność (specjalizacja): - Poziom studiów: pierwszego stopnia Profil studiów:

Bardziej szczegółowo

Badanie właściwości wysokorozdzielczych przetworników analogowo-cyfrowych w systemie programowalnym FPGA. Autor: Daniel Słowik

Badanie właściwości wysokorozdzielczych przetworników analogowo-cyfrowych w systemie programowalnym FPGA. Autor: Daniel Słowik Badanie właściwości wysokorozdzielczych przetworników analogowo-cyfrowych w systemie programowalnym FPGA Autor: Daniel Słowik Promotor: Dr inż. Daniel Kopiec Wrocław 016 Plan prezentacji Założenia i cel

Bardziej szczegółowo

WAVELET TRANSFORM OF SELECTED SIMULATION SIGNALS USING DETAILS AS INFORMATION SOURCE

WAVELET TRANSFORM OF SELECTED SIMULATION SIGNALS USING DETAILS AS INFORMATION SOURCE TRANSPORT PROBLEMS 9 PROBLEMY TRANSPORTU Volume 4 Issue 3 Part Izabela JÓZEFCZYK Warsaw University of Technology, Engineering, Mechanics and Petrochemistry Department, Technical and Social Science School

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA WYKORZYSTANIA SZTUCZNYCH SIECI NEURONOWYCH W DIAGNOSTYCE PRZEKŁADNI ZĘBATYCH

KONCEPCJA WYKORZYSTANIA SZTUCZNYCH SIECI NEURONOWYCH W DIAGNOSTYCE PRZEKŁADNI ZĘBATYCH ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2009 Seria: TRANSPORT z. 65 Nr kol. 1807 Piotr CZECH, Bogusław ŁAZARZ KONCEPCJA WYKORZYSTANIA SZTUCZNYCH SIECI NEURONOWYCH W DIAGNOSTYCE PRZEKŁADNI ZĘBATYCH Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

Wykrywanie sygnałów DTMF za pomocą mikrokontrolera ATmega 328 z wykorzystaniem algorytmu Goertzela

Wykrywanie sygnałów DTMF za pomocą mikrokontrolera ATmega 328 z wykorzystaniem algorytmu Goertzela Politechnika Poznańska Wydział Informatyki Kierunek studiów: Automatyka i Robotyka Wykrywanie sygnałów DTMF za pomocą mikrokontrolera ATmega 328 z wykorzystaniem algorytmu Goertzela Detection of DTMF signals

Bardziej szczegółowo

Systemy wbudowane. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Systemy wbudowane. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Systemy wbudowane Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Program przedmiotu Wprowadzenie definicja, zastosowania, projektowanie systemów wbudowanych Mikrokontrolery AVR Programowanie mikrokontrolerów

Bardziej szczegółowo

2014-3-30. Urbanek J., Jabłoński A., Barszcz T ssswedfsdfurbanek J., Jabłoński A., Barszcz T., Wykonanie pomiarów

2014-3-30. Urbanek J., Jabłoński A., Barszcz T ssswedfsdfurbanek J., Jabłoński A., Barszcz T., Wykonanie pomiarów Wykonanie pomiarów sygnałów wibroakustycznych przy stałych oraz zmiennych warunkach eksploatacyjnych na stanowisku testowym. Część II: Analiza poprawności pomiarów. Autorzy: Urbanek J., Jabłoński A., Barszcz

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne systemy napędów w pojazdach elektrycznych. Green cars

Nowoczesne systemy napędów w pojazdach elektrycznych. Green cars Nowoczesne systemy napędów w pojazdach elektrycznych. Green cars dr hab. inż. Jerzy Jantos, profesor PO prof. dr hab. inż. Bronisław Tomczuk dr inż. Jan Zimon mgr inż. Andrzej Lechowicz 1 Katedra Pojazdów

Bardziej szczegółowo

Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle

Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle Cezary MAJ Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Literatura Ryszard Pełka: Mikrokontrolery - architektura, programowanie, zastosowania Projektowanie

Bardziej szczegółowo

EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH

EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH Anna BŁACH Centre of Geometry and Engineering Graphics Silesian University of Technology in Gliwice EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH Introduction Computer techniques

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2014 Seria: TRANSPORT z. 82 Nr kol. 1903

ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2014 Seria: TRANSPORT z. 82 Nr kol. 1903 ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2014 Seria: TRANSPORT z. 82 Nr kol. 1903 Piotr FOLĘGA 1 DOBÓR ZĘBATYCH PRZEKŁADNI FALOWYCH Streszczenie. Różnorodność typów oraz rozmiarów obecnie produkowanych zębatych

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczenia torowiska na drogę hamowania tramwaju

Wpływ zanieczyszczenia torowiska na drogę hamowania tramwaju DYCHTO Rafał 1 PIETRUSZEWSKI Robert 2 Wpływ zanieczyszczenia torowiska na drogę hamowania tramwaju WSTĘP W Katedrze Pojazdów i Podstaw Budowy Maszyn Politechniki Łódzkiej prowadzone są badania, których

Bardziej szczegółowo

DETECTION OF MATERIAL INTEGRATED CONDUCTORS FOR CONNECTIVE RIVETING OF FUNCTION-INTEGRATIVE TEXTILE-REINFORCED THERMOPLASTIC COMPOSITES

DETECTION OF MATERIAL INTEGRATED CONDUCTORS FOR CONNECTIVE RIVETING OF FUNCTION-INTEGRATIVE TEXTILE-REINFORCED THERMOPLASTIC COMPOSITES Kompozyty 11: 2 (2011) 152-156 Werner A. Hufenbach, Frank Adam, Maik Gude, Ivonne Körner, Thomas Heber*, Anja Winkler Technische Universität Dresden, Institute of Lightweight Engineering and Polymer Technology

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób i układ pomiaru całkowitego współczynnika odkształcenia THD sygnałów elektrycznych w systemach zasilających

PL B1. Sposób i układ pomiaru całkowitego współczynnika odkształcenia THD sygnałów elektrycznych w systemach zasilających RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 210969 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 383047 (51) Int.Cl. G01R 23/16 (2006.01) G01R 23/20 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SYGNAŁÓW DRGANIOWYCH HYDRAULICZNYCH AMORTYZATORÓW TELESKOPOWYCH UZYSKANYCH NA ZMODYFIKOWANYM STANOWISKU HARMONICZNYM

ANALIZA SYGNAŁÓW DRGANIOWYCH HYDRAULICZNYCH AMORTYZATORÓW TELESKOPOWYCH UZYSKANYCH NA ZMODYFIKOWANYM STANOWISKU HARMONICZNYM ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2011 Seria: TRANSPORT z. 70. Nr kol. 1835 Janusz GARDULSKI, Paweł SOBCZAK, Bogusław ŚLEZIAK ANALIZA SYGNAŁÓW DRGANIOWYCH HYDRAULICZNYCH AMORTYZATORÓW TELESKOPOWYCH

Bardziej szczegółowo

Instytut W5/I-7 Zestawienie Kart przedmiotów Wrocław, 2012-11-17

Instytut W5/I-7 Zestawienie Kart przedmiotów Wrocław, 2012-11-17 ARR021302 Obwody elektryczne Electric circuits ELR021306 energii Renewable Energy Sources ELR021312 Fotowoltaika stosowana Applied photovoltaics ELR021315 Ogniwa fotowoltaiczne Photovoltaic Cells.. Odnawialne

Bardziej szczegółowo

Informatyka studia stacjonarne pierwszego stopnia

Informatyka studia stacjonarne pierwszego stopnia #382 #379 Internetowy system obsługi usterek w sieciach handlowych (The internet systems of detection of defects in trade networks) Celem pracy jest napisanie aplikacji w języku Java EE. Główne zadania

Bardziej szczegółowo

Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych

Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Bloki obieralne na kierunku Mechatronika rok akademicki 2013/2014 ul. Wólczańska 221/223, budynek B18 www.dmcs.p.lodz.pl Nowa siedziba Katedry 2005 2006

Bardziej szczegółowo

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej Katedra Systemów Elektroniki Morskiej Stacja Badań Hydroakustycznych Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA KOSZALIŃSKA. Zbigniew Suszyński. Termografia aktywna. modele, przetwarzanie sygnałów i obrazów

POLITECHNIKA KOSZALIŃSKA. Zbigniew Suszyński. Termografia aktywna. modele, przetwarzanie sygnałów i obrazów POLITECHNIKA KOSZALIŃSKA Zbigniew Suszyński Termografia aktywna modele, przetwarzanie sygnałów i obrazów KOSZALIN 2014 MONOGRAFIA NR 259 WYDZIAŁU ELEKTRONIKI I INFORMATYKI ISSN 0239-7129 ISBN 987-83-7365-325-2

Bardziej szczegółowo

PROCEEDINGS OF THE INSTITUTE OF VEHICLES 5(109)/2016

PROCEEDINGS OF THE INSTITUTE OF VEHICLES 5(109)/2016 PROCEEDINGS OF THE INSTITUTE OF VEHICLES 5(109)/2016 Krzysztof Rokicki 1 GPS AND OBD DATA IN TESTING OF THE VEHICLE DYNAMICS 1. Introduction Previously to determine the speed of the vehicle during dynamic

Bardziej szczegółowo

III. Przebieg ćwiczenia. 1. Generowanie i wizualizacja przebiegów oraz wyznaczanie ich podstawowych parametrów

III. Przebieg ćwiczenia. 1. Generowanie i wizualizacja przebiegów oraz wyznaczanie ich podstawowych parametrów POLITECHNIKA RZESZOWSKA KATEDRA METROLOGII I SYSTEMÓW DIAGNOSTYCZNYCH LABORATORIUM GRAFICZNE ŚRODOWISKA PROGRAMOWANIA S.P. WPROWADZENIE DO UŻYTKOWANIA ŚRODOWISKA VEE (1) I. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów INFORMATYKA, Absolwent studiów I stopnia kierunku Informatyka WIEDZA

Efekty kształcenia dla kierunku studiów INFORMATYKA, Absolwent studiów I stopnia kierunku Informatyka WIEDZA Symbol Efekty kształcenia dla kierunku studiów INFORMATYKA, specjalność: 1) Sieciowe systemy informatyczne. 2) Bazy danych Absolwent studiów I stopnia kierunku Informatyka WIEDZA Ma wiedzę z matematyki

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ESTYMAT AMPLITUDOWYCH I DYSKRYMINANT BEZWYMIAROWYCH SYGNAŁU WA DO WYKRYWANIA ZUŻYCIA EKSPLOATACYJNEGO ŁOŻYSK TOCZNYCH

WYKORZYSTANIE ESTYMAT AMPLITUDOWYCH I DYSKRYMINANT BEZWYMIAROWYCH SYGNAŁU WA DO WYKRYWANIA ZUŻYCIA EKSPLOATACYJNEGO ŁOŻYSK TOCZNYCH ZESZYY NAUKOWE POLIECHNIKI ŚLĄSKIEJ 211 Seria: RANSPOR z. 72 Nr kol. 186 Grzegorz WOJNAR, Piotr CZECH, Zbigniew SANIK WYKORZYSANIE ESYMA AMPLIUDOWYCH I DYSKRYMINAN BEZWYMIAROWYCH SYGNAŁU WA DO WYKRYWANIA

Bardziej szczegółowo

DiaSter - system zaawansowanej diagnostyki aparatury technologicznej, urządzeń pomiarowych i wykonawczych. Politechnika Warszawska

DiaSter - system zaawansowanej diagnostyki aparatury technologicznej, urządzeń pomiarowych i wykonawczych. Politechnika Warszawska Jan Maciej Kościelny, Michał Syfert DiaSter - system zaawansowanej diagnostyki aparatury technologicznej, urządzeń pomiarowych i wykonawczych Instytut Automatyki i Robotyki Plan wystąpienia 2 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

OSI Physical Layer. Network Fundamentals Chapter 8. Version Cisco Systems, Inc. All rights reserved. Cisco Public 1

OSI Physical Layer. Network Fundamentals Chapter 8. Version Cisco Systems, Inc. All rights reserved. Cisco Public 1 OSI Physical Layer Network Fundamentals Chapter 8 Version 4.0 1 Warstwa fizyczna modelu OSI Network Fundamentals Rozdział 8 Version 4.0 2 Objectives Explain the role of Physical layer protocols and services

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 21 maja 2012 Historia dokumentu

Bardziej szczegółowo

Discretization of continuous signals (M 19) Dyskretyzacja sygnałów ciągłych

Discretization of continuous signals (M 19) Dyskretyzacja sygnałów ciągłych SILESIAN UNIVESITY OF TECHNOLOGY FACULTY OF ENERGY AND ENVIRONMENTAL ENGINEERING INSTITUTE OF POWER ENGINEERING AND TURBOMACHINERY POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Projektowanie i symulacja systemu pomiarowego do pomiaru temperatury

Projektowanie i symulacja systemu pomiarowego do pomiaru temperatury Paweł PTAK Politechnika Częstochowska, Polska Projektowanie i symulacja systemu pomiarowego do pomiaru temperatury Wstęp Temperatura należy do grupy podstawowych wielkości fizycznych. Potrzeba pomiarów

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: ARCHITEKTURA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach treści kierunkowych, moduł kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, ćwiczenia I KARTA

Bardziej szczegółowo

Metrologia: organizacja eksperymentu pomiarowego

Metrologia: organizacja eksperymentu pomiarowego Metrologia: organizacja eksperymentu pomiarowego (na podstawie: Żółtowski B. Podstawy diagnostyki maszyn, 1996) dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Teoria eksperymentu: Teoria eksperymentu

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11 Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1 Spis treúci Przedmowa... 9 Wstęp... 11 1. Komputer PC od zewnątrz... 13 1.1. Elementy zestawu komputerowego... 13 1.2.

Bardziej szczegółowo

Technika mikroprocesorowa

Technika mikroprocesorowa Technika mikroprocesorowa zajmuje się przetwarzaniem danych w oparciu o cyfrowe programowalne układy scalone. Systemy przetwarzające dane w oparciu o takie układy nazywane są systemami mikroprocesorowymi

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA POZNAŃSKA

POLITECHNIKA POZNAŃSKA POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania MECHATRONIKA SPECJALNOŚĆ Konstrukcje Mechatroniczne Prof. dr hab. inż. Andrzej Milecki Kształcenie Specjalności: Konstrukcje Mechatroniczne Inżynieria

Bardziej szczegółowo

DROGI PRZEPŁYWU PRĄDÓW ŁOŻYSKOWYCH W UKŁADACH NAPĘDOWYCH DUŻEJ MOCY ZASILANYCH NAPIĘCIEM SIECIOWYM

DROGI PRZEPŁYWU PRĄDÓW ŁOŻYSKOWYCH W UKŁADACH NAPĘDOWYCH DUŻEJ MOCY ZASILANYCH NAPIĘCIEM SIECIOWYM Prace Naukowe Instytutu Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Nr 66 Politechniki Wrocławskiej Nr 66 Studia i Materiały Nr 32 2012 Piotr ZIENTEK* napięcia wałowe, prądy łożyskowe, uszkodzenia łożysk

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SEMINARIUM ZAKOPANE 2011. czwartek, 1 grudnia 2011 r. Sesja przedpołudniowa

PROGRAM SEMINARIUM ZAKOPANE 2011. czwartek, 1 grudnia 2011 r. Sesja przedpołudniowa czwartek, 1 grudnia 2011 r. Sesja przedpołudniowa 9.30 9.40: 9.40 10.10: 10.10 10.40: 10.40 11.00: Otwarcie seminarium Prof. dr hab. inż. Tadeusz Czachórski prof. dr hab. inż. Robert Schaeffer, prezentacja:

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie sił w przegubach maszyny o kinematyce równoległej w trakcie pracy, z wykorzystaniem metod numerycznych

Wyznaczanie sił w przegubach maszyny o kinematyce równoległej w trakcie pracy, z wykorzystaniem metod numerycznych kinematyka równoległa, symulacja, model numeryczny, sterowanie mgr inż. Paweł Maślak, dr inż. Piotr Górski, dr inż. Stanisław Iżykowski, dr inż. Krzysztof Chrapek Wyznaczanie sił w przegubach maszyny o

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY IM. JANA I JÊDRZEJA ŒNIADECKICH W BYDGOSZCZY ROZPRAWY NR 128 Stanis³aw Mroziñski STABILIZACJA W ASNOŒCI CYKLICZNYCH METALI I JEJ WP YW NA TRWA OŒÆ ZMÊCZENIOW BYDGOSZCZ

Bardziej szczegółowo

Adam Korzeniewski - p. 732 dr inż. Grzegorz Szwoch - p. 732 dr inż.

Adam Korzeniewski - p. 732 dr inż. Grzegorz Szwoch - p. 732 dr inż. Adam Korzeniewski - adamkorz@sound.eti.pg.gda.pl, p. 732 dr inż. Grzegorz Szwoch - greg@sound.eti.pg.gda.pl, p. 732 dr inż. Piotr Odya - piotrod@sound.eti.pg.gda.pl, p. 730 Plan przedmiotu ZPS Cele nauczania

Bardziej szczegółowo

Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego

Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego Dziś bardziej niż kiedykolwiek narzędzia używane przez

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki. ĆWICZENIE Nr 4 (3h) Przerzutniki, zatrzaski i rejestry w VHDL

Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki. ĆWICZENIE Nr 4 (3h) Przerzutniki, zatrzaski i rejestry w VHDL Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki ĆWICZENIE Nr 4 (3h) Przerzutniki, zatrzaski i rejestry w VHDL Instrukcja pomocnicza do laboratorium z przedmiotu Synteza układów

Bardziej szczegółowo

WPŁYW METODY DOPASOWANIA NA WYNIKI POMIARÓW PIÓRA ŁOPATKI INFLUENCE OF BEST-FIT METHOD ON RESULTS OF COORDINATE MEASUREMENTS OF TURBINE BLADE

WPŁYW METODY DOPASOWANIA NA WYNIKI POMIARÓW PIÓRA ŁOPATKI INFLUENCE OF BEST-FIT METHOD ON RESULTS OF COORDINATE MEASUREMENTS OF TURBINE BLADE Dr hab. inż. Andrzej Kawalec, e-mail: ak@prz.edu.pl Dr inż. Marek Magdziak, e-mail: marekm@prz.edu.pl Politechnika Rzeszowska Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji

Bardziej szczegółowo

Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do egzaminu dyplomowego magisterskiego Kierunek: Mechatronika

Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do egzaminu dyplomowego magisterskiego Kierunek: Mechatronika Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do Kierunek: Mechatronika 1. Materiały używane w budowie urządzeń precyzyjnych. 2. Rodzaje stali węglowych i stopowych, 3. Granica sprężystości

Bardziej szczegółowo

Modelowanie procesów współbieżnych

Modelowanie procesów współbieżnych Modelowanie procesów współbieżnych dr inż. Maciej Piotrowicz Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych PŁ piotrowi@dmcs.p.lodz.pl http://fiona.dmcs.pl/~piotrowi -> Modelowanie... Literatura M.

Bardziej szczegółowo

Virtual Grid Resource Management System with Virtualization Technology

Virtual Grid Resource Management System with Virtualization Technology Virtual Grid Resource Management System with Virtualization Technology System zarządzania zasobami wirtualnego Gridu z wykorzystaniem technik wirtualizacji Joanna Kosińska Jacek Kosiński Krzysztof Zieliński

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWA ANALIZA PRACY UKŁADÓW PROSTOWNICZYCH WYKORZYSTANYCH W PRZEMYŚLE ROLNO-SPOŻYWCZYM

KOMPUTEROWA ANALIZA PRACY UKŁADÓW PROSTOWNICZYCH WYKORZYSTANYCH W PRZEMYŚLE ROLNO-SPOŻYWCZYM Inżynieria Rolnicza 7(125)/2010 KOMPUTEROWA ANALIZA PRACY UKŁADÓW PROSTOWNICZYCH WYKORZYSTANYCH W PRZEMYŚLE ROLNO-SPOŻYWCZYM Marek Ścibisz, Piotr Ścibisz Katedra Podstaw Techniki, Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo