Rada Programowa Wydawnictwa Wyższej Szkoły Ekonomicznej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rada Programowa Wydawnictwa Wyższej Szkoły Ekonomicznej"

Transkrypt

1

2 Rada Programowa Wydawnictwa Wyższej Szkoły Ekonomicznej Aleksander Busłowski, Robert Ciborowski, Wojciech Florkowski, Kazimierz Górka, Ryszard Cz. Horodeński (Przewodniczący), Grażyna Klamecka Roszkowska, Tchon Li, Tadeusz Markowski, Włodzimierz Pawluczuk, Bazyli Poskrobko, Andrzej Sadowski, Ryszard Skarzyński, Zbigniew Strzelecki, Henryk Wnorowski, Jan Zarzecki Publikację przygotowano w ramach tematu badawczego UWARUNKOWANIA I MECHANIZMY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU w Katedrze Gospodarowania Środowiskiem i Turystyki Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Białymstoku Wydanie dofinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego

3

4 recenzent: prof. dr hab. Stanisław Czaja Copyright by: Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Białymstoku Białystok 2009 ISBN redaktor: Janina Demianowicz tłumacz: Małgorzata Konopko korektor: Zespół projekt i skład: Agencja Wydawniczo-Edytorska EkoPress tel./fax: (085) ; tel ; okładka: wykorzystano grafikę Dietmar Haupfl 123rf.com druk: Drukarnia MKJ Białystok wydawca: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Białymstoku ul. Choroszczańska 31, Białystok tel./fax (085) , e mail: Wyd. I, nakład 300 egz.

5 SPIS TREŚCI WSTĘP Edyta Sidorczuk Pietraszko... 9 Rozdział 1. Wiedza, informacja i świadomość jako czynniki zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw 1.1. WIESŁAW M. GRUDZEWSKI, IRENA K. HEJDUK, ANNA SANKOWSKA, MONIKA WAŃTUCHOWICZ Zarządzanie zaufaniem w gospodarce opartej na wiedzy DOMINIKA MARKIEWICZ RUDNICKA, KATARZYNA PIOTROWSKA Innowacje a kapitał intelektualny w organizacji gospodarczej DANUTA KOŁODZIEJCZYK Innowacyjność małych i średnich przedsiębiorstw MARIA URBANIEC Wpływ innowacji ekologicznych na rozwój zrównoważony IRENEUSZ ŻUCHOWSKI Wpływ świadomości idei zrównoważonego rozwoju na funkcjonowanie przedsiębiorstw AGNIESZKA BECLA Poziom świadomości ekologicznej konsumentów w zakresie identyfikacji znaków ekologicznych DANUTA DZIAWGO Idea zrównoważonego rozwoju w relacjach inwestorskich JAN ADAMIAK, BOŻENA KOŁOSOWSKA Odpowiedzialność społeczna w raportach przedsiębiorstw MIROSŁAWA KWIECIEŃ, BEATA IWASIECZKO, ANGELIKA KACZMARCZYK Informacja wiedza intelektualizacja rachunkowości Rozdział 2. Systemy i narzędzia zarządzania środowiskowego 2.1. LUDMILA BURIMA Systemy zarządzania środowiskowego w gospodarce światowej ALINA MATUSZAK FLEJSZMAN Doskonalenie systemu zarządzania środowiskowego według normy ISO Doświadczenia przedsiębiorstw MAGDALENA GRACZYK Ocena cyklu życia jako dobra praktyka programowania zasad zrównoważonego rozwoju na poziomie przedsiębiorstw

6 2.4. JOLANTA BARAN Możliwości i metody włączania aspektów ekonomicznych do oceny cyklu życia EWA MALINOWSKA Rola aspektów środowiskowych w procesie utrzymania systemu bezpieczeństwa i higieny żywienia Rozdział 3. Wdrażanie zasad zrównoważonego rozwoju w przedsiębiorstwach różnych branż 3.1. IVAN TELEGA Sektor dóbr i usług środowiskowych czynnikiem zrównoważonego rozwoju ELŻBIETA BRONIEWICZ Sektor wyrobów i usług ochrony środowiska w Polsce AGATA LULEWICZ, RAFAŁ MIŁASZEWSKI Wdrażanie zasad zrównoważonego rozwoju w strategiach gospodarki wodno-ściekowej przedsiębiorstw przemysłowych BARBARA JAROS Zastosowanie wskaźników zrównoważonego rozwoju w deklaracjach środowiskowych systemu EMAS publikowanych przez producentów energii AGNIESZKA CIECHELSKA Społeczna odpowiedzialność banków ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka środowiskowego Rozdział 4. Finansowe aspekty działań na rzecz zrównoważonego rozwoju 4.1. PIOTR P. MAŁECKI Opłaty ekologiczne o charakterze sankcji w polskim prawie ochrony środowiska BARBARA KRYK System finansowania ochrony środowiska a działalność proekologiczna przedsiębiorstw EWA DZIAWGO Opcje rzeczowe w proekologicznych strategiach przedsiębiorstw ADAM RYSZKO Fundusze i programy Unii Europejskiej jako wsparcie innowacji ekologicznych Bibliografia

7 CONTENTS INTRODUCTION Edyta Sidorczuk Pietraszko Chapter 1. Knowledge, information and awareness as determinants of corporate sustainable development 1.1. WIESŁAW M. GRUDZEWSKI, IRENA K. HEJDUK, ANNA SANKOWSKA, MONIKA WAŃTUCHOWICZ Trust management in the knowledge-based economy DOMINIKA MARKIEWICZ RUDNICKA, KATARZYNA PIOTROWSKA Innovations versus intellectual capital in an economic organization DANUTA KOŁODZIEJCZYK Innovation in small and medium-sized enterprises MARIA URBANIEC Impact of eco-innovations on sustainable development IRENEUSZ ŻUCHOWSKI Awareness of the idea of sustainable development and its impact on companies functioning AGNIESZKA BECLA The level of environmental awareness of consumers results of research concerning identification of environmental labels DANUTA DZIAWGO Sustainable development idea in investor relations JAN ADAMIAK, BOŻENA KOŁOSOWSKA Social responsibility in reports of companies MIROSŁAWA KWIECIEŃ, BEATA IWASIECZKO, ANGELIKA KACZMARCZYK Information knowledge intelectualization of accounting Chapter 2. Environmental management systems and tools 2.1. LUDMILA BURIMA Systemy zarządzania środowiskowego w gospodarce światowej ALINA MATUSZAK FLEJSZMAN Improvement of environmental management system ISO experiences of companies MAGDALENA GRACZYK Life cycle assessment as good practice of promoting sustainable development principles at the corporate level

8 2.4. JOLANTA BARAN Possibilities and methods of including economic aspects into life cycle assessment EWA MALINOWSKA The role of environmental aspects in the process of maintaining food hygiene and safety system Chapter 3. Implementation of sustainable development principles by companies in different sectors 3.1. IVAN TELEGA The sector of environmental products and services as factor of sustaibable development ELŻBIETA BRONIEWICZ The sector of environmental products and services in Poland AGATA LULEWICZ, RAFAŁ MIŁASZEWSKI Implementation of sustainable development principles in the water and waste water management strategies of industrial companies BARBARA JAROS Usage of sustainable development indicators in environmental declarations according to EMAS published by energy producers AGNIESZKA CIECHELSKA Social responsibility of banks with particular consideration of environmental risk Chapter 4. Financial aspects of actions towards sustainable development 4.1. PIOTR P. MAŁECKI Environmental fees of sanction type in Polish environmental protection law BARBARA KRYK System of environmental protection financing and pro-environmental activity of companies EWA DZIAWGO Real options in pro-environmental strategies of companies ADAM RYSZKO The European Union funds and programmes as support for eco-innovation Bibliography

9 WSTĘP Dyskusja na temat odniesienia zasad rozwoju zrównoważonego do poziomu przedsiębiorstw początkowo miała charakter operacyjny, praktyczny i dotyczyła głównie minimalizacji zużycia zasobów naturalnych czy emisji do środowiska. Podejmowane już w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku inicjatywy takie, jak Odpowiedzialność i Troska, Czystsza Produkcja czy sformalizowane systemy zarządzania środowiskowego w istotny sposób przyczyniły się do upowszechniania bardziej zrównoważonych wzorców prowadzenia działalności gospodarczej. Na przestrzeni ostatnich dwóch dekad dało się wyraźnie zaobserwować przejście od ujęcia wąskiego, dotyczącego respektowania ekologicznych ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej, do ujęcia szerokiego, odnoszącego się do ekologicznych, społecznych i ekonomicznych efektów funkcjonowania przedsiębiorstw. Nastąpił rozwój koncepcji szeroko pojętej odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw, wykraczającej daleko poza kwestie stricte środowiskowe, a inicjatywy z zakresu zarządzania, pierwotnie niezależne i niezwiązane z ideą rozwoju zrównoważonego, zaczęto z tą koncepcją łączyć. Ten nurt rozważań teoretycznych i działań praktycznych stał się przedmiotem szczególnego zainteresowania w rozdziale pierwszym. Poświęcono go roli wiedzy i zaufania, a także świadomości oraz innowacyjności w kreowaniu rozwoju zrównoważonego przedsiębiorstw. Analogicznie do rozpatrywania relacji między gospodarką opartą na wiedzy a rozwojem zrównoważonym na poziomie makroekonomicznym, autorzy analizują związki pomiędzy zarządzaniem wiedzą i zaufaniem, relacjami z interesariuszami a aktywnością prośrodowiskową i prospołeczną organizacji. Najwyraźniejszym przejawem wdrażania zasad rozwoju zrównoważonego w przedsiębiorstwach jest coraz szerszy zakres stosowania systemów i narzędzi zarządzania środowiskowego. W rozdziale drugim przedstawiono wyniki badań dotyczących upowszechnienia tych systemów w skali światowej oraz możliwości ich doskonalenia. Zaprezentowano także interesujące rozważania na temat analizy cyklu życia produktu, która uznawana jest za narzędzie najbardziej obiecujące w kontekście urzeczywistnienia strategii odmaterializowania produkcji i konsumpcji oraz ekologicznej reformy podatkowej. Podjęto także kwestię relacji między systemami zarządzania bezpieczeństwem żywności a środowiskowymi efektami funkcjonowania organizacji. Specyfikę realizacji zasad rozwoju zrównoważonego przedstawiono również w ujęciu branżowym. W rozdziale trzecim omówiono problemy realizacji zasad rozwoju zrównoważonego w gospodarce wodno-ściekowej przedsiębiorstw przemysłowych, wytwórców energii oraz sektora dóbr i usług środowiskowych. Analizie poddano kwestie identyfikacji tego sektora, pomiaru stopnia rozwoju i potrzeby wsparcia ze strony państwa. Przedstawiono także wyniki przeprowadzonych w Polsce po raz pierwszy badań na ten temat. 9

10 Proces realizacji zasad rozwoju zrównoważonego w przedsiębiorstwach jest ściśle uzależniony od ekonomicznej efektywności tego typu przedsięwzięć. Przedsiębiorcy są (poza nielicznymi wyjątkami) zainteresowani podejmowaniem działań z zakresu ochrony środowiska czy odpowiedzialności społecznej, jeśli przyniesie to bezpośrednie lub pośrednie, krótkookresowe lub długoterminowe korzyści ekonomiczne. W rozdziale czwartym przedstawiono zatem wybrane mechanizmy finansowe służące realizacji tego celu. Omówiono specyficzną kategorię instrumentów ekonomicznych polityki ekologicznej w postaci opłat sankcyjnych, związanych z naruszeniem zasad korzystania ze środowiska i opcje rzeczowe nowy instrument służący zabezpieczeniu przed ryzykiem związanym z podejmowaniem przedsięwzięć w dziedzinie ochrony środowiska. Podjęto także kwestię finansowania inwestycji z zakresu ochrony środowiska, w tym także ze środków Unii Europejskiej. W książce w szerokim zakresie przedstawiono problematykę rozwoju zrównoważonego na poziomie przedsiębiorstw, zwracając uwagę na nowy kontekst, jaki daje procesowi jego kreowania gospodarka oparta na wiedzy. Monografia jest skierowana zarówno do naukowców, doktorantów i studentów zainteresowanych tą tematyką, jak też do właścicieli i kadr zarządzających przedsiębiorstw. Powinna ona zainspirować nie tylko do ogólnej refleksji, ale również do podejmowania w przedsiębiorstwach inicjatyw służących rozwojowi zrównoważonemu i sprzyjających budowaniu gospodarki opartej na wiedzy. Białystok, maj 2009 rok Edyta Sidorczuk Pietraszko

11 INTRODUCTION The discussion concerning the relation between sustainable development principles and companies was initially of operational and practical character, and it referred mainly to minimizing the usage of natural resources and emissions to the environment. The initiatives undertaken in the 1980s and 1990s, including Responsible Care, Cleaner Production or formalized environmental management systems, largely contributed to popularizing more sustainable models of business activity. Over the past two decades there has been observed a turn from a narrow perspective, as regards respect for environmental limitations of running business activity, to a wider perspective, concerning environmental, social and economic effects of companies functioning. There has been noticed development of concepts regarding widely understood social responsibility of companies, which is going far beyond the purely environmental issues, and the initiatives from the domain of management, which used to be autonomous and unrelated with sustainable development idea, were anew associated with the concept. This trend theoretical reflections and practical activities became the subject of particular interest in the first chapter. It was devoted to the role of knowledge and trust as well as to awareness and innovation in creation of sustainable development within companies. Similarly as the relations between knowledge-based economy and sustainable development are perceived at macroeconomic level, in this monograph authors conduct the analysis of the relations between knowledge and trust management, and also of the relations with stakeholders and pro-environmental and prosocial activity of organizations. The most noticeable indication of implementing sustainable development principles is a considerably wider range of using environmental management systems and instruments. The second chapter presents the results of the research concerning popularization of these systems in the entire world and improvement of them. There are also interesting reflections on the methods of product s life cycle assessment, which are considered as the most prospective instrument in the context of realizing both the dematerialization strategy of production and consumption and environment-related tax reform. This chapter also raises the issue of the relations between food hygiene management systems and environmental effects of organization s functioning. The specific character of realizing sustainable development principles was presented also in the perspective of particular branches. Third chapter focuses on the specific problems related with realization of sustainable development principles in industry, including power plants, and in the sector of environmental goods and services. The analysis presented here concerns the problem of its identification, measurement of development and indicates that aid from the state is necessary. Furthermore, third chapter presents the results of unprecedented research on this issue. 11

12 The process of realizing sustainable development principles in companies is largely dependent on economic efficiency of such activities. Entrepreneurs are (with few exceptions) interested in undertaking activities in the sphere of environmental protection or social responsibility, as long as this will result in direct or indirect longterm or short-term economic benefits. Hence fourth chapter focuses on selected financial mechanisms aiming at realization of this purpose. Emphasis was laid upon the specific category of economic instruments of environmental policy, i.e. sanction fees which are related with violations of the rules regarding using the environment. There has been presented real options a new instrument of managing the risk related with investments in the domain of environmental protection. Another issue presented here concerns financing investments related with environmental protection, among others using EU funds. The monograph raises a wide range of issues related with sustainable development at the corporate level. Consequently, it is addressed both at scientists, doctoral and MA students interested in the subject, and at companies owners and managers. It ought to inspire one not only to general reflections but also to undertake in companies such initiatives that will be beneficial for sustainable development. Białystok, May 2009 Edyta Sidorczuk Pietraszko

13 ROZDZIAŁ I WIEDZA, INFORMACJA I ŚWIADOMOŚĆ JAKO CZYNNIKI ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU PRZEDSIĘBIORSTW KNOWLEDGE, INFORMATION AND AWARENESS AS DETERMINANTS OF CORPORATE SUSTAINABLE DEVELOPMENT

14 WIESŁAW M. GRUDZEWSKI, IRENA K. HEJDUK, ANNA SANKOWSKA, MONIKA WAŃTUCHOWICZ prof. dr hab. Wiesław M. Grudzewski, prof. dr hab. Irena K. Hejduk Instytut Organizacji i Zarządzania w Przemyśle Orgmasz dr inż. Anna Sankowska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie mgr Monika Wańtuchowicz Politechnika Warszawska 1 1 ZARZĄDZANIE ZAUFANIEM W GOSPODARCE OPARTEJ NA WIEDZY Abstract TRUST MANAGEMENT IN THE KNOWLEDGE BASED ECONOMY Trust management in knowledge based economy is a pivotal issue nowadays. International research results indicate that Poland has got a potential to become knowledge based economy. However, it is possible under some condition: trust management needs to be put in practice. The efficiency of knowledge management depends upon trust because sharing knowledge requires trust. Therefore organizations in knowledge based economy are in the same time trust based organizations. Furthermore, knowledge management processes might be improved by trust management. Knowledge culture always goes together with trust culture. Noblista w dziedzinie ekonomii Francis Fukuyama twierdzi, że dobrobyt narodów oraz ich zdolności w zakresie konkurowania zależą od jednej dominującej cechy kultury narodowej poziomu zaufania właściwego dla danego społeczeństwa. 1 Decyduje ono o konkurencyjności całej gospodarki. Zarządzanie wiedzą nie jest kwestią dobrowolnego wyboru, lecz współczesnym wymogiem, warunkiem dalszego trwania i rozwoju organizacji oraz całych gospodarek. Mimo, że gospodarka w Polsce nie należy jeszcze do gospodarek opartych na wiedzy (GOW) to należy podkreślić, że ma potrzebny do tego potencjał. Gospodarka oparta na wiedzy oznacza generowanie wiedzy praktycznej (innowacyjnych pomysłów) i jej zamianę na korzyści materialne lub społeczne. Do realizacji tych celów niezbędne jest zarządzanie wiedzą. Jego skuteczność i efektywność wymagają jednak kultury zaufania. 1 F. Fukuyama, Trust: The Social Virtues and the Creation of Prosperity, Hamish Hamilton, London

15 1. OCENA POTENCJAŁU PRZEJŚCIA POLSKI DO GOSPODARKI OPARTEJ NA WIEDZY W ŚWIETLE BADAŃ MIĘDZYNARODOWYCH W świetle międzynarodowych porównań i rankingów konkurencyjności, ocena polskiej gospodarki w kontekście możliwości przejścia do gospodarki opartej na wiedzy nie przedstawia się korzystnie. Daleka pozycja Polski wynika głównie z niskiej oceny warunków do prowadzenia działalności biznesowej oraz niskiej efektywności wydatków publicznych. Oceny te odnoszą się jednak do sytuacji sprzed około dwóch lat, a w niektórych przypadkach wykorzystują jeszcze starsze dane. Do ważniejszych rankingów i raportów ukazujących pozycję konkurencyjną polskiej gospodarki na tle innych państw należą między innymi: Raport Banku Światowego Doing business in 2007, 2 Raport International Institute for Management Development World Competitiveness Yearbook 3 oraz Raport Transparency International Corruption Perception Index Pozycja Polski pod względem warunków prowadzenia działalności gospodarczej nie jest korzystna. Według Raportu Banku Światowego Doing business in 2007 Polska, spośród rozpatrywanych wskaźników, ma najwyższą pozycję w zakresie ochrony inwestorów wśród państw UE-10 (z wyłączeniem Malty i Cypru) 33 miejsce ex equo z Estonią. Tak jak w poprzednich latach, najwyżej oceniono takie elementy ładu korporacyjnego, jak łatwość dochodzenia roszczeń przez udziałowców i zakres jawności. Polska pozostaje nadal jednym z najgorzej ocenianych krajów europejskich (112 miejsce w rankingu cząstkowym), jeśli chodzi o czas potrzebny na egzekwowanie należności z umów (980 dni). Przykładowo, na Litwie, która w tej kategorii zajęła bardzo wysokie 6 miejsce, trwa to 166 dni. Ogólna ocena łatwości prowadzenia biznesu także nie jest dobra. Spośród państw UE-27 Polska wyprzedza tylko Grecję i Włochy. Raport International Institute for Management Development (IMD) World Competitiveness Yearbook 5 ocenia konkurencyjność 55 państw w oparciu o 323 kryteria szczegółowe. W tej ocenie brane są pod uwagę między innymi wyniki gospodarcze (wzrost gospodarczy, wyniki w handlu zagranicznym, zatrudnienie, poziom cen), finanse publiczne, polityka fiskalna, jakość ustawodawstwa biznesowego, efektywność przedsiębiorstw (w tym produktywność, finanse przedsiębiorstw, zarządzanie, innowacyjność), infrastruktura (infrastruktura techniczna, technologiczna, naukowa, zdrowotna, edukacyjna). Podobnie jak w poprzednich edycjach raportu, w aktualnym rankingu zgodnie z World Competitiveness Yearbook 2007 Polska znalazła się na 52 pozycji, wyprzedzając jedynie Chorwację, Indonezję i Wenezuelę (tabela 1). 2 Doing business in 2007, World Bank World Competitiveness Yearbook 2007, International Institute for Management Development (IMD) Lausanne, Switzerland Corruption Perception Index 2006, Transparency International [Dokument elektroniczny]. Tryb dostępu: 1/cpi_table [Data wejścia: ]. 5 World Competitiveness Yearbook 2006, International Institute for Management Development (IMD) Lausanne, Switzerland 2006; World Competitiveness Yearbook , op.cit. 15

16 Tabela 1. Ranking konkurencyjności według International Institute for Management Development Pozycja w rankingu Kraj Islandia 4 7 Finlandia Nowa Zelandia Dania 5 5 Singapur 3 2 Szwecja 14 9 Szwajcaria 8 6 Wielka Brytania Niemcy Norwegia Francja Australia 6 12 Austria Hiszpania Włochy Estonia Słowenia Węgry Republika Czeska Litwa 31 Słowacja Polska Rumunia Źródło: World Competitiveness Yearbook 2006, , op.cit. W początkowych dwunastu krajach spośród pięćdziesięciu pięciu ujętych w raporcie IMD z 2007 roku władze uznały za priorytet spójność społeczną. Są to: Singapur (2 miejsce w rankingu konkurencyjności), Dania (5), Luksemburg (4), Austria (11), Norwegia (13), Holandia (8), Australia (12), Szwajcaria (6), Islandia (7), Malezja (23), Irlandia (14) i Szwecja (9). Wyjątek stanowi Malezja. Kraje o niższym stopniu spójności społecznej są jednocześnie mniej konkurencyjne. Wyniki Raportu IMD oraz Raportu Banku Światowego pozwalają ocenić poziom konkurencyjności oraz spójności społecznej, które mają bezpośredni wpływ na poziom kapitału społecznego, a tym samym na poziom zaufania. Polska w rankingu Corruption Perception Index 2006 zajęła dopiero 61 miejsce na równi z Jamajką, za między innymi Finlandią (1 miejsce), Włochami (45), Czechami i Litwą (46), Kolumbią (59). Przekłada się to bezpośrednio na brak zaufania do instytucji publicznych i przedstawicieli władzy na wszystkich szczeblach, a także w świecie biznesu. Niestety, wszystkie sfery życia w Polsce są dotknięte korupcją. W efekcie Polska jest krajem o niskim poziomie zaufania, co widoczne jest w środowisku biznesowym, politycznym i życiu osobistym. Sztompka trafnie nazwał zaufanie towarem tłukliwym. 6 6 P. Sztompka, Towar tłukliwy. Rozmowa z prof. Piotrem Sztompką o tym, że nie można być szczęśliwym bez zaufania do drugiego człowieka i do władzy, Polityka 2007, nr 32/33, s

17 Strategia przejścia do gospodarki opartej na wiedzy w Polsce powinna być oparta na promocji i wspieraniu sektorów stanowiących jej nośniki, którymi są edukacja, nauka i działalność badawczo-rozwojowa, gałęzie przemysłu wysokiej techniki, usługi biznesowe związane z GOW, usługi społeczeństwa informacyjnego. 7 Niski poziom zatrudnienia w tych sektorach (9,3% w 2000 roku) to jeden z czynników determinujących poziom innowacyjności polskiej gospodarki. Ponadto Polskę charakteryzuje jeden z najniższych w UE wskaźników udziału w PKB wydatków na badania i rozwój, niewystarczająca współpraca środowisk gospodarczych i naukowych, niska liczba wdrożeń nowych technologii oraz przedsiębiorstw tworzonych w oparciu o nowe technologie. Mimo tych niekorzystnych zjawisk, zgodnie z badaniem European Innovation Scoreboard 2006, 8 poziom innowacyjności polskiej gospodarki wzrósł w porównaniu z poprzednimi latami. Polska awansowała z grupy krajów tracących grunt (loosing ground) do doganiających (catching up), w której znajdują się między innymi Czechy, Litwa, Łotwa, Portugalia, Grecja, Słowenia i Bułgaria. W grupie tej odnotowano szczególnie wysoką dynamikę zagregowanego wskaźnika obrazującego poziom innowacyjności Summary Innovation Index (SII). Dla 16 spośród 25 wskaźników cząstkowych SII w Polsce zauważono poprawę, między innymi: ponadtrzykrotny wzrost wartości wskaźnika liczba stałych łączy internetowych (z przepustowością co najmniej 144 Kbit/s) na 100 mieszkańców z 0,5 do 1,9; ponadczterokrotny wzrost wartości wskaźnika udział [%] przedsiębiorstw otrzymujących pomoc publiczną na innowacje w liczbie przedsiębiorstw ogółem z 0,7 do 3,1; ponaddwukrotny wzrost wartości wskaźnika udział [%] sprzedaży nowych lub zmodernizowanych wyrobów dla rynku w sprzedaży przedsiębiorstw ogółem z 3,4 do 8,1; trzykrotny wzrost wartości wskaźnika liczba udzielonych patentów przez US PTO na milion mieszkańców z 0,4 do 1,2; pięciokrotny wzrost wartości wskaźnika liczba nowych wspólnotowych wzorów przemysłowych na milion mieszkańców z 5,2 do 25. W porównaniu z krajami UE-15 polska gospodarka rozwijała się szybko, ale wciąż zajmuje pod względem wskaźnika SII przedostatnie miejsce wśród krajów objętych badaniem. 9 Na znaczny dystans między poziomami innowacyjności gospodarki Polski i krajów rozwiniętych wskazują badania Banku Światowego. Metodologia Banku Światowego dotycząca pomiaru poziomu innowacyjności gospodarek w Europie i Azji Centralnej oparta jest o Knowledge Assessment Methodology. Oceny pokrywają się w dużej mierze z wynikami otrzymanymi w badaniu przeprowadzonym przez OECD. Zgodnie z Knowledge Assessment Methodology, Polska zajmuje 26 miejsce na 31 krajów objętych badaniem. 7 Przedsiębiorczość w Polsce 2007, Ministerstwo Gospodarki, 27 lipca 2007, s European Innovation Scoreboard Comparative Analysis of Innovation Performance. Pro Inno Europe. Inno Metrics. The Maastricht Economic Research Institute on Innovation and Technology (MERIT) and the Joint Research Centre (Institute for the Protection and Security of the Citizen) of the European Commission. 9 Przedsiębiorczość w Polsce 2007, Ministerstwo Gospodarki, 27 lipca 2007, s

18 2. WSPÓŁCZESNE TENDENCJE W OTOCZENIU BIZNESU W sytuacji stale zmieniających się warunków otoczenia zewnętrznego determinowanych przez procesy globalizacyjne i konkurencyjne oraz w obliczu krótkiego cyklu życia produktów, przedsiębiorstwa powinny w bardziej zdecydowany sposób skoncentrować się na inwestowaniu w nowe technologie, doskonaleniu procesów biznesowych i produkcyjnych, przyczyniając się do tworzenia nowoczesnych produktów i usług oraz rozwijania kapitału intelektualnego. Z tego punktu widzenia sytuacja polskich przedsiębiorstw nie jest zadowalająca. Możliwości przejścia do gospodarki opartej na wiedzy zależą bezpośrednio od współczesnych megatrendów (tabela 2). Tabela 2. Ważne megatrendy gospodarki opartej na wiedzy OD Społeczeństwa przemysłowego Wymuszonej/ciągnionej technologii Gospodarki krajowej Krótkiego okresu Centralizacji Wsparcia instytucjonalnego Demokracji pośredniej (przedstawicielskiej) Hierarchii Kierunku rozwoju północ Wyboru jeden albo drugi / lub PRZEJŚCIE Źródło: J. Naisbitt, Megatrends, Warner Books, New York DO społeczeństwa informacyjnego wysokiej technologii (High Tech/High Touch) gospodarki światowej długiego okresu decentralizacji braku wsparcia instytucjonalnego demokracji bezpośredniej sieciowości kierunku rozwoju południe wielu możliwości/opcji wyboru Do najbardziej widocznych współczesnych tendencji w otoczeniu biznesowym należą: sieciowość oraz sieciowść wiedzy; gospodarka oparta na wiedzy; wiedza jako kluczowy zasób i produkt; wzrost znaczenia pracowników wiedzy oraz organizacji opartej na systemach zarządzania wiedzą, organizacji inteligentnych, organizacji uczących się. era transparentności; wzrost oczekiwań klientów. Sieciowość oznacza wzrost roli współpracy odejście od hierarchii na rzecz tworzenia sieci współpracy. Wzrasta znaczenie sieciowości wiedzy, która zmierza w kierunku telenauczania i tworzenia uniwersytetów wirtualnych na szeroką skalę. Jednocześnie nowoczesne technologie informatyczne umożliwiają dostęp do baz danych, baz wiedzy, zintegrowanych i wirtualnych laboratoriów. Ważne dla ustawicznego kształcenia pozostają najnowsze zdobycze neurofizjologii i psychologii kognitywnej, związane z pojęciem superlearning. Postępująca sieciowość wiedzy, jej do- 18

19 stępność w każdym czasie i miejscu stwarza nieznane dotąd możliwości w zakresie kształcenia i zaopatrywania społeczeństwa w wiedzę, dobra i usługi. 10 Gospodarka oparta na wiedzy, według definicji OECD, bazuje wprost na tworzeniu traktowanym jako produkcja, dalszym przekazywaniu, czyli dystrybucji oraz praktycznym wykorzystaniu wiedzy i informacji. Wyróżnia się trzy etapy będące podstawą rozwoju gospodarczego w GOW produkcję, dystrybucję i wdrożenie. Wiedza jest określonym produktem (niezależnym bytem), który stymuluje rozwój. Stanowi kluczowy zasób i produkt. Wiedza jest strumieniem doświadczeń, wartości, kontekstowych informacji i fachowego spojrzenia, stwarzającym podstawy do oceny i przyswajania nowych doświadczeń i informacji. Bierze swój początek i rozwija się w ludzkich umysłach. W organizacjach zazwyczaj jest nie tylko zapisana w dokumentach i bazach danych, ale także w organizacyjnych zwyczajach, procesach, praktykach i normach. 11 Tofflerowie opierają globalną rewolucję bogactwa na rewolucji wiedzy wskazując, że: 1. Wiedza z natury nie jest podstawą konkurencji (non rival). Może być użytkowana powszechnie. 2. Wiedza jest nieuchwytna. 3. Wiedza jest nieliniowa. 4. Wiedza jest relacyjna. 5. Wiedza współdziała z inną wiedzą. 6. Wiedza jest bardziej przenośna niż inne produkty. 7. Wiedza może istnieć w postaci symboli lub obiektów abstrakcyjnych. 8. Wiedza może być gromadzona w coraz mniejszej przestrzeni. 9. Wiedza może być wyrażalna lub niewyrażalna, ekspresywna lub nieekspresywna, a także milcząca. 10. Wiedzę trudno zamknąć w butelce. Ona się rozprzestrzenia. 12 Wiedza będzie tworzona i wykorzystywana w sposób coraz bardziej rozproszony. Można wyróżnić trzy główne centra wytwarzania wiedzy: badania naukowe w szkołach wyższych i instytutach, badania i projektowanie innowacyjne w gospodarce oraz sieci społeczne (c webs); te ostatnie stanowią niezwykle istotne źródła samowiedzy społecznej. 13 Rozwój GOW determinuje zapotrzebowanie na pracowników wiedzy, do których zalicza się między innymi planistów, menedżerów i informatyków. Wszyscy tworzą i unowocześniają oferowane przez przedsiębiorstwo produkty i usługi. Ich pomysły, umiejętności i doświadczenie często decydują o sukcesie firmy. 14 Pracownicy wiedzy stanowią trzon organizacji inteligentnej oraz organizacji uczącej się. Można przyjąć, że organizacje inteligentne oraz organizacje uczące się stanowią szczególne formy organizacji opartej na systemach zarządzania wiedzą. Organizacja 10 B. Żółtowski, Nowe wyzwania w nauce i technice [Dokument elektroniczny]. Tryb dostępu: s. 236 [Data wejścia: ]. 11 T.H. Davenport, L. Prusak, Working Knowledge. How Organizations Manage What They Know, Harvard Business School Press, Boston 2000, p A. Toffler, H. Toffler, Revolutionary Wealth, A. Knopf, New York B. Żółtowski, Nowe wyzwania..., op.cit. s T.H. Davenport, Zarządzanie pracownikami wiedzy, Wolters Kluwer, Warszawa

20 inteligentna obejmuje następujące działania: systematyczne rozwiązywanie problemów, eksperymentowanie, uczenie się na podstawie zdobytych wcześniej doświadczeń, uczenie się od innych, przekazywanie wiedzy szybko i efektywnie poprzez organizację. 15 Senge jest uznawany za jednego z najważniejszych twórców idei organizacji uczącej się, ale źródeł należy szukać już u Ch. Argyrisa i D. Schona, a nawet wcześniej w koncepcji systemów wspomagania decyzji z lat pięćdziesiątych. Zdaniem P. Senge a w organizacji uczącej się ludzie poszukują wciąż nowych możliwości osiągania pożądanych efektów, tworzą nowe wzorce niestereotypowego myślenia, rozwijają się w pracy zespołowej, stale się uczą. Organizacja ucząca się jest organizacją biegłą w realizacji zadań tworzenia, pozyskiwania i przekazywania wiedzy oraz w modyfikowaniu swoich zachowań w reakcji na nową wiedzą i doświadczenie. 16 Pojęcie era transparentności zostało stworzone i rozpowszechnione przez D. Tapscotta i D. Ticolla. 17 Autorzy wprowadzają wiele odmian transparentności, która ich zdaniem pozostaje w centrum uwagi współczesnej organizacji. Spadek zaufania spowodowany między innymi skandalem w Enronie wzmocnił zapotrzebowanie na otwartość, uczciwość i przejrzystość w biznesie. Transparentność pozwala na obniżenie kosztów transakcyjnych, wspomaga współpracę oraz stanowi podstawę budowania otwartego przedsiębiorstwa. Takie przedsiębiorstwo charakteryzuje wysoki poziom zaufania między pracownikami oraz do pracodawców, co jest źródłem wysokiej innowacyjności, lojalności, wyższej jakości oraz niższych kosztów. Tabela 3. Nowe versus stare paradygmaty organizacyjne Cechy organizacji Stary paradygmat (industrialny) Nowy paradygmat (ery wiedzy) Pracownicy homogeniczni różnorodni Technologia mechaniczna elektroniczna Wartości stabilizacja zmiana, elastyczność Produkt materialny niematerialny (wiedza) Koncentracja na zysk zysk, wartości Przywództwo autokratyczne delegacja uprawnień Forma pracy indywidualna zespołowa, networking Mechanizm koordynacji kontrola hierarchiczna zaufanie Struktura organizacyjna hierarchiczna płaska (projektowa, sieciowa) Źródło: opracowanie własne. Współcześnie za czynniki kluczowe kreujące wartość przedsiębiorstwa w gospodarce uważa się zdobycie jak największego udziału w rynku oraz zadowolenie klienta. Podstawowy zasób (kapitał) i miernik efektywności przedsiębiorstw ukie- 15 W.M. Grudzewski, I.K. Hejduk, Zarządzanie wiedzą w przedsiębiorstwach, Difin, Warszawa 2004, s D.A. Garvin, Building a Learning Organization, in: Harvard Business Review on Knowledge Management, Harvard Business School Press, Boston 1998, p D. Tapscott, D. Ticoll, The naked corporation: how the age of transparency will revolutionize business, Free Press, New York

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju

Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju Redakcja Robert Karaszewski Anna Paluszek Spis treści Wstęp Janina Ochojska... 7 Robert Karaszewski... 11 I. Pierwsze refleksje Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność w biznesie - od inspiracji do sukcesu Działania PARP na rzecz innowacyjności

Innowacyjność w biznesie - od inspiracji do sukcesu Działania PARP na rzecz innowacyjności 2011 Bożena Lublińska-Kasprzak Prezes PARP Innowacyjność w biznesie - od inspiracji do sukcesu Działania PARP na rzecz innowacyjności Nowy Sącz, 3 czerwca 2011 r. Innowacyjność polskiej gospodarki Summary

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNE KONCEPCJE ZARZĄDZANIA PRZEDSIĘBIORSTWEM

WSPÓŁCZESNE KONCEPCJE ZARZĄDZANIA PRZEDSIĘBIORSTWEM 1 Politechnika Częstochowska Wydział Zarządzania WSPÓŁCZESNE KONCEPCJE ZARZĄDZANIA PRZEDSIĘBIORSTWEM Monografia redakcja naukowa Oksana SEROKA-STOLKA Częstochowa 2014 2 Recenzenci: Prof. PCz dr hab. Agata

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Wprowadzenie istota zarządzania wiedzą Wiedza i informacja, ich jakość i aktualność stają się

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Dr Magdalena Hryniewicka Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Zakład Ekonomii Plan wystąpienia Cel Definicje konkurencyjności w literaturze

Bardziej szczegółowo

1. Orientacja rynkowa - aspekty i potrzeba rozwoju w środowisku internetowym - Milleniusz W. Nowak 15

1. Orientacja rynkowa - aspekty i potrzeba rozwoju w środowisku internetowym - Milleniusz W. Nowak 15 Wprowadzenie 9 Część I. Zarządzanie marketingowe 1. Orientacja rynkowa - aspekty i potrzeba rozwoju w środowisku internetowym - Milleniusz W. Nowak 15 1.1. Różne koncepcje roli marketingu w zarządzaniu

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a w perspektywie roku 2020 Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Wrocław 2010 Spis treści Wprowadzenie...7 1. Szanse i zagrożenia dla rozwoju Polski

Bardziej szczegółowo

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Europejska Współpraca Terytorialna Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Gliwice, 23 października 2014 roku 1 Europejska Współpraca Terytorialna 2007-2013 Programy transnarodowe

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH Kobiecy styl zarządzania dr Ewa Lisowska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Konferencja Czas na nas Plan prezentacji 1. Szklany sufit

Bardziej szczegółowo

SŁOWNIK POJĘĆ ZWIĄZANYCH Z DEFINICJĄ KLASTRA

SŁOWNIK POJĘĆ ZWIĄZANYCH Z DEFINICJĄ KLASTRA SŁOWNIK POJĘĆ ZWIĄZANYCH Z DEFINICJĄ KLASTRA 1. Klaster / Klastering Strona 1 Rys historyczny Inicjatywy klastrowe powstają w wyniku polityki rozwoju gospodarczego lub też w wyniku wydarzeń, które skłaniają

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek pok. 1018 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI 14.06.2005-15.07.2005 Znaleziono 803 odpowiedzi z 803 odpowiadających wybranym kryteriom Proszę wskazać główny sektor działalności

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

1. Przedsiębiorstwo typu Startup a model biznesu...18

1. Przedsiębiorstwo typu Startup a model biznesu...18 WSTĘP... 11 MODELE I STRATEGIE BIZNESU JAKO FUNDAMENTY KREOWANIA WARTOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA...15 ROZDZIAŁ 1 Metoda lean startup a koncepcja modelu biznesu Marek Jabłoński... 17 Wstęp...17 1. Przedsiębiorstwo

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Białystok Poznań 2009 3 copyright by: Fundacja Ekonomistów Środowiska i Zasobów

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

CZĘŚĆ I. UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nowoczesne podejście do zarządzania organizacjami. redakcja naukowa Anna Wasiluk Książka podejmuje aktualną problematykę zarządzania organizacjami w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu. Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH DAG MARA LEWICKA ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Metody, narzędzia, mierniki WYDAWNICTWA PROFESJONALNE PWN WARSZAWA 2010 Wstęp 11 ROZDZIAŁ 1. Zmiany w zakresie funkcji personalnej

Bardziej szczegółowo

Spis treści WSTĘP... 13

Spis treści WSTĘP... 13 WSTĘP... 13 Rozdział I MODEL ZRÓWNOWAŻONEGO BIZNESU PRZEDSIĘBIORSTWA A KREACJA WARTOŚCI... 15 (Adam Jabłoński) Wstęp... 15 1. Konkurencyjność przedsiębiorstwa a model zrównoważonego biznesu... 16 2. Ciągłość

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego.

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Fundusze hedgingowe i private equity - jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Dr Małgorzata Mikita Wyższa Szkoła a Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego w Warszawie Do grupy inwestycji alternatywnych

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności Zarządzanie łańcuchami dostaw żywności w Polsce. Kierunki zmian. Wacław Szymanowski Książka jest pierwszą na naszym rynku monografią poświęconą funkcjonowaniu łańcuchów dostaw na rynku żywności w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II TEMATYKI SEMINARIÓW Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II Zapisy na seminarium: 18 lutego w godz. 13:15 Proponowane tematy (obszary) prac licencjackich: Prof. nadzw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Udział Banku Millennium w RESPECT index oraz współpraca z inwestorami

Udział Banku Millennium w RESPECT index oraz współpraca z inwestorami Bank Millennium 1 Half 2011 results Wyróżniony w 2012 roku: Udział Banku Millennium w RESPECT index oraz współpraca z inwestorami Katarzyna Stawinoga Departament Relacji z Inwestorami SRI Workshop Day

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Profil jednostki, specjalizacja, obszary badawcze Niepubliczna szkoła wyższa o szerokim profilu biznesowym, posiadającą pełne uprawnienia akademickie. Założona w 1993

Bardziej szczegółowo

Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego. Wrocław, 20 stycznia 2011

Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego. Wrocław, 20 stycznia 2011 Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego Wrocław, 20 stycznia 2011 Agenda Definicja pojęć: Analiza biznesowa oraz analityk biznesowy Co kryje się za hasłem BPM? Organizacja zarządzana procesowo

Bardziej szczegółowo

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy dr inż. Zofia Pawłowska kierownik Zakładu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy CIOP-PIB Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

Nowa specjalność Zarządzanie badaniami i projektami Research and Projects Management

Nowa specjalność Zarządzanie badaniami i projektami Research and Projects Management Nowa specjalność Zarządzanie badaniami i projektami Research and Projects Management Kierunek: Informatyka i Ekonometria, WIiK Studia stacjonarne/niestacjonarne II stopnia Potrzeby kształcenia specjalistów

Bardziej szczegółowo

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU TO koncepcja, wedle której

Bardziej szczegółowo

Kompilacja pojęć stosowanych w badaniach statystycznych statystyki publicznej na temat innowacyjności przez Główny Urząd Statystyczny (GUS).

Kompilacja pojęć stosowanych w badaniach statystycznych statystyki publicznej na temat innowacyjności przez Główny Urząd Statystyczny (GUS). Kompilacja pojęć stosowanych w badaniach statystycznych statystyki publicznej na temat innowacyjności przez Główny Urząd Statystyczny (GUS). (Kompilacja dokonana przez Fundację Centrum Analiz Transportowych

Bardziej szczegółowo

Strategia Lizbońska droga do sukcesu zjednoczonej Europy, UKIE, Warszawa 2002, s. 11. 5

Strategia Lizbońska droga do sukcesu zjednoczonej Europy, UKIE, Warszawa 2002, s. 11. 5 O autorze Tomasz Bartosz Kalinowski ukończył studia w 2003 r. na Uniwersytecie Łódzkim. W tym samym roku został zatrudniony jako asystent w Katedrze Zarządzania Jakością tej uczelni oraz rozpoczął studia

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialnośd biznesu w projektach ekoinnowacyjnych. Maciej Bieokiewicz

Społeczna odpowiedzialnośd biznesu w projektach ekoinnowacyjnych. Maciej Bieokiewicz 2011 Społeczna odpowiedzialnośd biznesu w projektach ekoinnowacyjnych Maciej Bieokiewicz Koncepcja Społecznej Odpowiedzialności Biznesu Społeczna Odpowiedzialnośd Biznesu (z ang. Corporate Social Responsibility,

Bardziej szczegółowo

Poziom 5 EQF Starszy trener

Poziom 5 EQF Starszy trener Poziom 5 EQF Starszy trener Opis Poziomu: Trener, który osiągnął ten poziom rozwoju kompetencji jest gotowy do wzięcia odpowiedzialności za przygotowanie i realizację pełnego cyklu szkoleniowego. Pracuje

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami... 13

Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami... 13 Spis treści Słowo wstępne (Marek Matejun).................................................. 11 Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami.................................

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ ŚRODOWISKOWA PRODUKTÓW, A MOŻLIWOŚCI OCENY CYKLU ŻYCIA Z UŻYCIEM INTERNETOWEGO NARZĘDZIA LCA to go

EFEKTYWNOŚĆ ŚRODOWISKOWA PRODUKTÓW, A MOŻLIWOŚCI OCENY CYKLU ŻYCIA Z UŻYCIEM INTERNETOWEGO NARZĘDZIA LCA to go EFEKTYWNOŚĆ ŚRODOWISKOWA PRODUKTÓW, A MOŻLIWOŚCI OCENY CYKLU ŻYCIA Z UŻYCIEM INTERNETOWEGO NARZĘDZIA LCA to go Dr inż. Janusz Sitek Instytut Tele- i Radiotechniczny e-mail: janusz.sitek@itr.org.pl Poznań,

Bardziej szczegółowo

Transfer wiedzy z uczelni wyższych do przemysłu podstawą rozwiniętej gospodarki rynkowej doświadczenia zachodnich krajów

Transfer wiedzy z uczelni wyższych do przemysłu podstawą rozwiniętej gospodarki rynkowej doświadczenia zachodnich krajów Transfer wiedzy z uczelni wyższych do przemysłu podstawą rozwiniętej gospodarki rynkowej doświadczenia zachodnich krajów Dr Marek Szarucki Katedra Analiz Strategicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Istota upowszechniania i wykorzystywania rezultatów programu Uczenie się przez całe Ŝycie

Istota upowszechniania i wykorzystywania rezultatów programu Uczenie się przez całe Ŝycie Istota upowszechniania i wykorzystywania rezultatów programu Uczenie się przez całe Ŝycie Tadeusz Wojciechowski Koordynator Zespołu ds. Upowszechniania i Wykorzystywania Rezultatów LLP Upowszechnianie

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1 Kapitał ludzki w organizacji wiedzy

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1 Kapitał ludzki w organizacji wiedzy Elastyczne zarządzanie kapitałem ludzkim w organizacji wiedzy. pod redakcją naukową Marty Juchnowicz Profesjonalny zespół autorów: Marta Juchnowicz, Lidia Jabłonowska, Hanna Kinowska, Beata Mazurek-Kucharska,

Bardziej szczegółowo

Model dojrzałości dopasowania strategicznego. Nadzór Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Poziom 4 Poziom 5 Na poziomie

Model dojrzałości dopasowania strategicznego. Nadzór Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Poziom 4 Poziom 5 Na poziomie Tab. 1. Opis poziomów dojrzałości procesów dla obszaru nadzór. Formalne strategiczne planowanie biznesowe Formalne strategiczne planowanie Struktura organizacyjna Zależności organizacyjne Kontrola budżetowania

Bardziej szczegółowo

Efektywny Controlling Personalny

Efektywny Controlling Personalny Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Efektywny Controlling Personalny praktyczne warsztaty Ekspert: Monika Kulikowska-Pawlak Trener z wieloletnim doświadczeniem

Bardziej szczegółowo

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT I-A PRAWNO-TEORETYCZNE PODSTAWY PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH Czym jest innowacja? Możliwe źródła Wewnętrzne i zewnętrzne źródła informacji o innowacji w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

PRACE NAUKOWE. Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Redaktor^, naukowi. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu Wrocław 2009

PRACE NAUKOWE. Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Redaktor^, naukowi. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu Wrocław 2009 PRACE NAUKOWE Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu Redaktor^, naukowi,.'~*i\*\- ::"?' '"''* --f'.'.';-.-v 1 Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu Wrocław 2009 Spis treści Wstęp. '... Część

Bardziej szczegółowo

www.cru.uni.lodz.pl HORIZON 2020

www.cru.uni.lodz.pl HORIZON 2020 HORIZON 2020 Program Ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014-2020) CO TO JEST H2020? Największy program Komisji Europejskiej na badania i innowacje Budżet na lata 2014-2020 to prawie 80 mld

Bardziej szczegółowo

Dopasowanie IT/biznes

Dopasowanie IT/biznes Dopasowanie IT/biznes Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes HARVARD BUSINESS REVIEW, 2008-11-01 Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes http://ceo.cxo.pl/artykuly/51237_2/zarzadzanie.it.a.wzrost.wartosci.html

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r.

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Plan wystąpienia: 1. Cel główny 2. Centrum Obsługi Inwestorów

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorstwo zwinne. Projektowanie systemów i strategii zarządzania

Przedsiębiorstwo zwinne. Projektowanie systemów i strategii zarządzania Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Zarządzania Dr inż. Edmund Pawłowski Przedsiębiorstwo zwinne. Projektowanie systemów i strategii zarządzania Modelowanie i projektowanie struktury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

OSZCZĘDZANIE ENERGII w szkołach i innych budynkach publicznych przez upowszechnienie metodologii 50/50

OSZCZĘDZANIE ENERGII w szkołach i innych budynkach publicznych przez upowszechnienie metodologii 50/50 OSZCZĘDZANIE ENERGII w szkołach i innych budynkach publicznych przez upowszechnienie metodologii 50/50 Anna Jaskuła Zastępca Dyrektora www.pnec.org.pl Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cités 31-016

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Wykaz haseł identyfikujących prace dyplomowe na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania

Wykaz haseł identyfikujących prace dyplomowe na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Kierunek Analityka Gospodarcza Analiza ryzyka działalności gospodarczej Business Intelligence Ekonometria Klasyfikacja i analiza danych Metody ilościowe na rynku kapitałowym Metody ilościowe w analizach

Bardziej szczegółowo

Nowe trendy w administracji publicznej - doświadczenia zagraniczne

Nowe trendy w administracji publicznej - doświadczenia zagraniczne Nowe trendy w administracji publicznej - doświadczenia zagraniczne Wojciech Zieliński Zastępca Dyrektora Departamentu Służby Cywilnej KPRM Dzień Otwarty Służby Cywilnej, 26 października 2012 r. Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność Polski (makro) Platforma Internetowa - INNOWACJE DLA PRZEMYSŁU I NAUKI. Miejsce w rankingu innowacyjności EU -2010

Innowacyjność Polski (makro) Platforma Internetowa - INNOWACJE DLA PRZEMYSŁU I NAUKI. Miejsce w rankingu innowacyjności EU -2010 Platforma Internetowa - INNOWACJE DLA PRZEMYSŁU I NAUKI NCBiR 11-0026-10 / 2010 Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Zebranie KLUBU PARTNERA 14 maja 2012 Badania i rozwój to przemiana pieniędzy w wiedzę.

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania sportem w wybranych krajach Unii Europejskiej. Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko

Systemy zarządzania sportem w wybranych krajach Unii Europejskiej. Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Systemy zarządzania sportem w wybranych krajach Unii Europejskiej Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Struktura wykładu Wprowadzenie Wzrost znaczenia sportu jako zjawiska społecznoekonomicznego i politycznego,

Bardziej szczegółowo

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego 2011 Małgorzata Jelińska CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego Szczecin, 23.11.2011 r. Definicja CSR zgodnie z ISO 26000 Społeczna

Bardziej szczegółowo

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Oczekiwania i bariery Paweł Kaczmarek Poznański Park Naukowo-Technologiczny Fundacji UAM w Poznaniu Projekt MAPEER SME MŚP a Programy wsparcia B+R Analiza

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii Spis treści Wprowadzenie Rozdział 1 Pojęcie i klasyfikacja produktów oraz ich miejsce w strategii firmy - Jerzy Koszałka 1.1. Wstęp 1.2. Rynek jako miejsce oferowania i wymiany produktów 1.3. Pojęcie produktu

Bardziej szczegółowo

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku ZARZĄDZENIE Nr 84/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku zmieniające zasady organizacji studiów podyplomowych Zarządzanie jakością Na podstawie 7 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów Oferta szkoleniowa CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILIT Y S z k o l e n i a i t r e n i n g i d l a p r a c o w n i k ó w i z a r z ą d ó w PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności 2007-2013

Polityka spójności 2007-2013 Regionalne Programy Operacyjne jako źródło finansowania centrów nauki i wystaw interaktywnych Agnieszka Dawydzik Departament Koordynacji Programów Regionalnych Konferencja INTERAKCJA-INTEGRACJA INTEGRACJA

Bardziej szczegółowo

Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych

Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych 13/05/2008-20/06/2008 Znaleziono 408 odpowiedzi z 408 odpowiadających wybranym kryteriom 0. Uczestnictwo Kraj DE - Niemcy 48 (11,8%) PL - Polska 44 (10,8%)

Bardziej szczegółowo

Najpierw lepiej, później taniej Strategia osiągania unikalnej wartości dla klienta wspierana rozwiązaniami IBM. Autorzy: IBPM S.A.

Najpierw lepiej, później taniej Strategia osiągania unikalnej wartości dla klienta wspierana rozwiązaniami IBM. Autorzy: IBPM S.A. Najpierw lepiej, później taniej Strategia osiągania unikalnej wartości dla klienta wspierana rozwiązaniami IBM Autorzy: IBPM S.A. 3 zasady dobrego zarządzania Wprowadzenie 1 Najpierw lepiej potem taniej

Bardziej szczegółowo

Przegląd problemów doskonalenia systemów zarządzania przedsiębiorstwem

Przegląd problemów doskonalenia systemów zarządzania przedsiębiorstwem Przegląd problemów doskonalenia systemów zarządzania przedsiębiorstwem Przegląd problemów doskonalenia systemów zarządzania przedsiębiorstwem pod redakcją Adama Stabryły Kraków 2011 Książka jest rezultatem

Bardziej szczegółowo

Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE

Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Kompleksowe kompendium wiedzy Fakty i argumenty regulacje prawne dane liczbowe kontekst kulturowy

Bardziej szczegółowo

CFO Knowledge Exchange Temat przewodni: Praktyczne podejście do optymalizacji procesów biznesowych

CFO Knowledge Exchange Temat przewodni: Praktyczne podejście do optymalizacji procesów biznesowych zapraszają na kolejne spotkanie z cyklu CFO Knowledge Exchange Temat przewodni: Praktyczne podejście do optymalizacji procesów biznesowych siedziba MDDP Business Consulting, Warszawa, 6 lutego 2015 r.

Bardziej szczegółowo

WYBRANE MODELE PROWADZENIA BIZNESU

WYBRANE MODELE PROWADZENIA BIZNESU Wyższa Szkoła Biznesu w Dąbrowie Górniczej WYBRANE MODELE PROWADZENIA BIZNESU Praca zbiorowa pod redakcją naukową Adama Jabłońskiego Dąbrowa Górnicza 2011 Prace naukowe Wyższej Szkoły Biznesu w Dąbrowie

Bardziej szczegółowo

StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie. www.stratex.pl

StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie. www.stratex.pl StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie profil firmy www.stratex.pl Nasza tożsamość Misja Zmieniamy pomysł w praktyczne działanie Założyliśmy StratEX Strategy Execution w 2008 roku jako konsultanci

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY PODLASKIEGO RYNKU PRACY. Dr Cecylia Sadowska-Snarska Wydział Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku

PERSPEKTYWY PODLASKIEGO RYNKU PRACY. Dr Cecylia Sadowska-Snarska Wydział Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku PERSPEKTYWY PODLASKIEGO RYNKU PRACY Dr Cecylia Sadowska-Snarska Wydział Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku Plan prezentacji 2 1. Sytuacja demograficzna w woj. podlaskim na tle trendów światowych.

Bardziej szczegółowo

Tematyka seminariów. Logistyka. Studia stacjonarne, I stopnia. Rok II. ZAPISY: 18 lutego 2015 r. godz. 13.15

Tematyka seminariów. Logistyka. Studia stacjonarne, I stopnia. Rok II. ZAPISY: 18 lutego 2015 r. godz. 13.15 Tematyka seminariów Logistyka Studia stacjonarne, I stopnia Rok II ZAPISY: 18 lutego 2015 r. godz. 13.15 prof. nadzw. dr hab. Zbigniew Pastuszak tel. 537 53 61, e-mail: z.pastuszak@umcs.lublin.pl 1. Rola

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Ogromny kapitał intelektualny, doświadczenie oraz wykwalifikowana kadra to atuty Górnego Śląska. Poprzez działania jakie przewidzieliśmy w projekcie (rsptt) w woj. śląskim pragniemy promować ideę kreatywności

Bardziej szczegółowo

Inteligentna Energia Program dla Europy

Inteligentna Energia Program dla Europy Inteligentna Energia Program dla Europy informacje ogólne, priorytety. Antonina Kaniszewska Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji (2007-2013) Competitiveness and Innovation framework Programme

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17. Iwona Kłóska... 27

Spis treści. Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17. Iwona Kłóska... 27 CZĘŚĆ I Spis treści Zarządzanie zasobami ludzkimi w dobie kryzysu Rozdział 1 STYMULOWANIE I ZARZĄDZANIE WITALNYM POTENCJAŁEM ZASOBÓW LUDZKICH W ORGANIZACJI Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17 1. Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Barbara Wandachowicz-Kowalczyk Task Consulting Instytut Kobiet 21.05.2013

Barbara Wandachowicz-Kowalczyk Task Consulting Instytut Kobiet 21.05.2013 Barbara Wandachowicz-Kowalczyk Task Consulting Instytut Kobiet 21.05.2013 Czy istnieje kobiecy styl zarządzania? Jak wygląda rozwój kompetencji menadżerskich wśród kobiet? Czy współczesne zarządzanie potrzebuje

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANE TEMATY ZAGADNIEŃ DO PRAC DYPLOMOWYCH. Kierunek ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA na rok akademicki 2013/14 Studia stacjonarne

PROPONOWANE TEMATY ZAGADNIEŃ DO PRAC DYPLOMOWYCH. Kierunek ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA na rok akademicki 2013/14 Studia stacjonarne PROPONOWANE TEMATY ZAGADNIEŃ DO PRAC DYPLOMOWYCH Kierunek ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA na rok akademicki 2013/14 Studia stacjonarne Przykładowe zakresy tematyczne: Dr Małgorzata Budzanowska-Drzewiecka

Bardziej szczegółowo

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia.

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia. Oferta sprzedaży raportu: Wydajność pracy w Polsce OFERTA SPRZEDAŻY RAPORTU Wydajność pracy w Polsce Kraków 2012 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl

Bardziej szczegółowo

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Paweł Zemła Członek Zarządu Equity Investments S.A. Wprowadzenie Strategie nastawione na

Bardziej szczegółowo

Lista pracowników naukowo - dydaktycznych i obszary tematyczne prac doktorskich na Wydziale Zarządzania Politechniki Warszawskiej 1

Lista pracowników naukowo - dydaktycznych i obszary tematyczne prac doktorskich na Wydziale Zarządzania Politechniki Warszawskiej 1 Lista pracowników naukowo - dydaktycznych i obszary tematyczne prac doktorskich na Wydziale Zarządzania Politechniki Warszawskiej 1 Lp. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Dokt. Dokt.

Bardziej szczegółowo