GAZ ZE ŹRÓDEŁ NIEKONWENCJONALNYCH POTENCJAŁ POSZUKIWAWCZY, DOTYCHCZASOWE DOŚWIADCZENIA mgr inż. Aldona Nowicka, mgr inż. Małgorzata Koperska PGNiG SA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "GAZ ZE ŹRÓDEŁ NIEKONWENCJONALNYCH POTENCJAŁ POSZUKIWAWCZY, DOTYCHCZASOWE DOŚWIADCZENIA mgr inż. Aldona Nowicka, mgr inż. Małgorzata Koperska PGNiG SA"

Transkrypt

1 GAZ ZE ŹRÓDEŁ NIEKONWENCJONALNYCH POTENCJAŁ POSZUKIWAWCZY, DOTYCHCZASOWE DOŚWIADCZENIA mgr inż. Aldona Nowicka, mgr inż. Małgorzata Koperska PGNiG SA Oddział Geologii i Eksploatacji, Ośrodek Regionalny w Pile, Sulechów 2012

2 OBSZARY WYSTĘPOWANIA DOLNOPALEOZOICZNYCH ŁUPKÓW W POLSCE (P. Poprawa, 2010) ZASOBY WYDOBYWALNE SHALE GAS W POLSCE Wg Wood Mackenzie 1400 mld m 3 Wg Advanced Res. Int mld m 3 Wg EIA (U.S. Department of Energy) 5300 mld m 3 Wg PIG PIB - zasoby gazu ziemnego mld m 3, - zasoby ropy naftowej mln ton c.d.n..

3 W wyniku licznych dyskusji dotyczących obszarów oraz skał, w obrębie których mogą potencjalnie występować złoża typu shale gas/shale oil podjęto w PGNiG SA decyzję o wprowadzeniu omawianej problematyki do zakresu poszukiwań. Efektem tych rozważań był Projekt prac geologicznych na obszarze koncesji Wejherowo dla prac poszukiwawczo-badawczych w utworach syluru (shale gas) w rejonie Lubocino, opracowany głównie przez pracowników Działu Analiz i Koncepcji Poszukiwawczych oraz specjalistów z pionu wiertniczego Oddziału w Zielonej Górze. Osobą odpowiedzialną za całość prac związanych z opracowaniem projektu została p. Aldona Nowicka. Rozpoczęto szeroko zakrojoną operację związaną ze skompletowaniem niezbędnej dokumentacji dotyczącej sposobu prowadzenia poszukiwań złóż gazu w łupkach (shale gas). Zapoznano się z licznymi artykułami dotyczącymi tej problematyki, uczestniczono w wielu szkoleniach, prowadzono również liczne konsultacje ze specjalistami zarówno krajowymi jak i zagranicznymi. Te ostatnie zaowocowały podpisaniem umowy o współpracy na potrzeby projektu Lubocino ze światowej sławy geochemikiem p. Danem Jarvie. W ramach projektu zaprojektowano wiercenie jednego otworu Lubocino-1, którego głównym zadaniem geologicznym było wyjaśnienie możliwości nasycenia gazem ziemnym utworów staropaleozoicznych (w szczególności skał ilasto-mułowcowych dolnego syluru oraz ordowiku) a także ocena szans poszukiwawczych dla tych poziomów w kontekście możliwości odkrycia niekonwencjonalnych złóż gazu ziemnego typu shale gas. Drugoplanowym celem projektowanego otworu było zbadanie jeszcze trzech innych poziomów interesujących poszukiwawczo. Były to: kambr środkowy, poziom wapieni śródsylurskich oraz poziom dolomitu głównego.

4 Podstawowe kryteria poszukiwawcze, dotyczące prowadzenia prac mających na celu odkrycie nowych złóż węglowodorów typu shale gas / shale oil są następujące: wysoka zawartość TOC (Total Organic Carbon, średnio powyżej 1 2 % wagowo), duża miąższość kompleksu bogatego w substancję organiczną (powyżej m, zależnie od TOC), w przypadku gazu łupkowego wysoka dojrzałość termiczna łupków powyżej 1,1 1,3 % R o (w skali refleksyjności witrynitu) ale nie wyższa niż 3,5 % R o, w przypadku ropy łupkowej przyjmuje się, że dojrzałość termiczna łupków mieści się w przedziale od 0,9 do 1,2 % R o (średnio 1% R o ), szybkie pogrzebanie i podgrzanie, a następnie wypiętrzenie, niewielka głębokość zalegania nie głębiej niż m, nie płycej niż 1000 m, niski stopień deformacji tektonicznych prawie poziome ułożenie warstw, obecność anomalnych ciśnień, obecność objawów gazu oraz konwencjonalnych złóż gazu w basenie, wysoka zawartość krzemionki w łupkach oraz niska zawartość hydrofilnych minerałów ilastych.

5 Wejherowo 4/2009/p - aktualna do Kartuzy - Szemud 72/2009/p - aktualna do Stara Kiszewa 1/2011/p - aktualna do

6 OBSZARY WYSTĘPOWANIA DOLNOPALEOZOICZNYCH ŁUPKÓW W POLSCE MAPA DOJRZAŁOŚCI TERMICZNEJ UTWORÓW LANDOWERU NA ZACHODNIM SKŁONIE KRATONU WSCHODNIOEUROPEJSKIEGO (P. Poprawa, 2010)

7 Obszar klastra Lubocino przed rozpoczęciem prac wiertniczych

8 KAMBR ŚRODKOWY Głębokość końcowa: 3050 m Wiercenie rozpoczęto: Wiercenie zakończono:

9 STRATYGRAFIA ORAZ MIĄŻSZOŚĆ UTWORÓW STARSZEGO PALEOZOIKU Sylur 1843,5 m W tym: Przydol 588,5 m Ludlow 1041,0 m Wenlok 157,0 m Landower 57,0 m Ordowik 63 m Kambr > 80 m W tym: Kambr górny 11,0 m Kambr środkowy > 69 m

10 Jak już wspomniałam celem otworu było przede wszystkim pozyskanie materiału geologicznego do badań i analiz, jak również wykonanie odpowiednich testów, potwierdzających możliwość uzyskania przemysłowego przypływu gazu. Badania laboratoryjne zostały zaproponowane w bardzo szerokim zakresie, nie stosowanym dotychczas w pracach poszukiwawczych. Zlecono wykonanie ponad analiz, po raz pierwszy w kraju wykonano w otworze pomiar sondą geochemiczną (GEM firmy Halliburton), również po raz pierwszy w kraju wykonano szereg badań chemostratygraficznych. Prace związane z interpretacją wyników badań laboratoryjnych zostały już zakończone. Kolejnym etapem było wytypowanie najbardziej interesujących poszukiwawczo poziomów, w obrębie których wykonano perforacje oraz zabiegi szczelinowania. Opisane działania mają na celu uzyskanie najbardziej oczekiwanej odpowiedzi na pytanie czy jest możliwość oraz ekonomicznie uzasadniona opłacalność udostępnienia nowo odkrytego złoża gazu łupkowego z poziomu łupków sylurskoordowickich.

11 CHARAKTERYSTYKA UTWORÓW ORDOWIKU I NAJNIŻSZEGO SYLURU (LANDOWER) W BASENIE BAŁTYCKIM NA PRZYKŁADZIE OTWORU LUBOCINO-1 Formacja wapieni z Kopalina

12 Przygotowanie rdzeni do profilowania i poboru prób

13 System szczelin naturalnych SZCZELINOWATOŚĆ

14 SYSTEM SZCZELIN NATURALNYCH

15 Mikroszczelinowatość łupków

16 Mikroporowatość łupków dolnego syluru

17 GEOMETRIA POJEDYNCZEJ SZCZELINY SZEROKOŚĆ SZCZELINY DŁUGOŚĆ SZCZELINY [m] 0 0,6 0,14 0,

18 Otwór został wywołany w dniu 3 września 2011 roku; spalano gaz ziemny na flarze, prowadzono obserwację ciśnienia oraz przygotowano odwiert do oczyszczania

19 (wg Mariusza Janowskiego)

20 Trójwymiarowa prezentacja trajektorii otworu na tle wyników sejsmiki 3D

21 LOKALIZACJA OTWORÓW SHALE GAS NA POMORZU Darłowo D-1 Łebień LE-1 Łebień LE-2H Warblino LE-1H Wytowno S-1 Lębork S-1 Miszewo T-1 Lubocino-1 Lewino 1G-2 Łęgowo LE-1 Legenda: otwory odwiercone otwory w trakcie wiercenia otwory planowane stan na dzień 23 marzec 2012 r. Rogity-1 Wodynia-1 Gapowo B-1 Kamiennik Wlk.-1 Starogard S-1 Kamionka-1 Bągart-1 Bągart-2 Mirowice-1 Stare Miasto-1

22 TIGHT GAS JAKO ŹRÓDŁO GAZU ZE ZŁÓŻ NIEKONWENCJONALNYCH Tight gas czyli gaz zamknięty, uwięziony, zaakumulowany w piaskowcach o niskiej przepuszczalności. Eksploatacja na skalę przemysłową wymaga przeprowadzenia zabiegów szczelinowania. W celu zwiększenia potencjalnej produkcji gazu niejednokrotnie niezbędne jest wiercenie otworów horyzontalnych.

23 NIEKONWENCJONALNE ZŁOŻA KONWENCJONALNE ZŁOŻA Bardzo drobnoziarniste iłowce (shale reservoirs) Drobnoziarniste piaskowce (tight reservoirs) Konwencjonalna skała zbiornikowa (conventional reservoirs) 0,0001 0,001 0,01 0,1 1, Przepuszczalność (md)

24 PÓŹNY PERM ~ 270 MLN LAT TEMU GONDWANA (AFRYKA) ANTARKTYKA

25 ŚRODOWISKA SEDYMENTACJI CZERWONEGO SPĄGOWCA ALUWIALNE JEZIORNE (playa) PUSTYNNE (eoliczne)

26 PALEOGEOGRAFIA CZERWONEGO SPĄGOWCA (Buniak i in.) POMORSKA PROWINCJA NAFTOWA

27 GŁĘBOKOŚCIOWY PRZEKRÓJ SEJSMICZNY ZE ZDJĘCIA 2D Utwory czerwonego spągowca nawiercono w głębokości 3295 m. Łącznie przewiercono 605 m, w tym 423,5 m osadów górnego czerwonego spągowca i >181,5 m dolnego czerwonego spągowca

28 ZESTAWIENIE PARAMETRÓW ZBIORNIKOWYCH CZERWONEGO SPĄGOWCA

29 FRAGMENT POMIARÓW WYKONANYCH W UTWORACH CZERWONEGO SPĄGOWCA Potencjalne poziomy nasycone gazem ziemnym?

30 WYNIKI INTERPRETACJI GEOFIZYCZNEJ (GEOFIZYKA TORUŃ, 2011) W obrębie interwału czerwonego spągowca zaznaczają się niewielkie warstwy piaskowcowe. Geometria tych utworów wskazuje na ich eoliczną genezę. Widoczne są elementy charakterystyczne dla rdzenia i podstawy wydmy. Przykład niewielkiej wydmy w obrębie utworów czerwonego spągowca, przeważa kierunek NE azymutów. 30

31 Illit Kaolinit porowatość

32 Dziękujemy za uwagę

X POLSKO-NIEMIECKA KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZNA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY SULECHÓW, 21-22 LISTOPAD 2013

X POLSKO-NIEMIECKA KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZNA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY SULECHÓW, 21-22 LISTOPAD 2013 X POLSKO-NIEMIECKA KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZNA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY SULECHÓW, 21-22 LISTOPAD 2013 SHALE GAS, TIGHT GAS MINIONY ROK W POSZUKIWANIACH mgr inż. Aldona Nowicka

Bardziej szczegółowo

Potencjał dla poszukiwań złóŝ gazu ziemnego w łupkach dolnego paleozoiku (shale gas) w Polsce

Potencjał dla poszukiwań złóŝ gazu ziemnego w łupkach dolnego paleozoiku (shale gas) w Polsce Potencjał dla poszukiwań złóŝ gazu ziemnego w łupkach dolnego paleozoiku (shale gas) w Polsce Paweł Poprawa pawel.poprawa@pgi.gov.pl Niekonwencjonalne złoŝa gazu ziemnego w Polsce gaz w łupkach (shale

Bardziej szczegółowo

Znaczenie terytorium województwa lubelskiego w ogólnopolskim projekcie rozpoznania geologicznego dla poszukiwań shale gas i tight gas

Znaczenie terytorium województwa lubelskiego w ogólnopolskim projekcie rozpoznania geologicznego dla poszukiwań shale gas i tight gas Konferencja ECOFORUM Po pierwsze środowisko Lublin, 26 27 września 2012 Znaczenie terytorium województwa lubelskiego w ogólnopolskim projekcie rozpoznania geologicznego dla poszukiwań shale gas i tight

Bardziej szczegółowo

GDZIE UWIĘZIONY JEST GAZ ŁUPKOWY I CZY ŁATWO GO WYDOBYĆ

GDZIE UWIĘZIONY JEST GAZ ŁUPKOWY I CZY ŁATWO GO WYDOBYĆ X Międzynarodowe Targi i Konferencja GEOLOGIA GEO - ECO - TECH GDZIE UWIĘZIONY JEST GAZ ŁUPKOWY I CZY ŁATWO GO WYDOBYĆ Grzegorz Wróbel Paweł Lis Warszawa, 24 maja 2012 r. Gdzie występuje gaz łupkowy fot:

Bardziej szczegółowo

METODYKA POSZUKIWAŃ ZLÓŻ ROPY NAFTOWEJ I GAZU ZIEMNEGO

METODYKA POSZUKIWAŃ ZLÓŻ ROPY NAFTOWEJ I GAZU ZIEMNEGO METODYKA POSZUKIWAŃ ZLÓŻ ROPY NAFTOWEJ I GAZU ZIEMNEGO Prowadzący: Mgr inż. Bartosz Papiernik Konspekt opracowali w postaci prezentacji PowerPoint B.Papiernik i M. Hajto na podstawie materiałów opracowanych

Bardziej szczegółowo

Jerzy Hadro. PETRO-KONSULT ul. Grota Roweckiego 11/6 30-348 Kraków

Jerzy Hadro. PETRO-KONSULT ul. Grota Roweckiego 11/6 30-348 Kraków 1 Jerzy Hadro PETRO-KONSULT ul. Grota Roweckiego 11/6 30-348 Kraków Niekonwencjonalne złoŝa gazu ziemnego w Polsce, styczeń 2010 ZARYS PREZENTACJI 2 1. ZłoŜa gazu niekonwencjonalnego i gazu z łupków -

Bardziej szczegółowo

Gaz łupkowy na Lubelszczyźnie szanse i wyzwania ORLEN Upstream Sp. z o.o. - poszukiwanie i rozpoznawanie gazu ziemnego w złoŝach niekonwencjonalnych

Gaz łupkowy na Lubelszczyźnie szanse i wyzwania ORLEN Upstream Sp. z o.o. - poszukiwanie i rozpoznawanie gazu ziemnego w złoŝach niekonwencjonalnych Gaz łupkowy na Lubelszczyźnie szanse i wyzwania ORLEN Upstream Sp. z o.o. - poszukiwanie i rozpoznawanie gazu ziemnego w złoŝach niekonwencjonalnych na terenie województwa lubelskiego. Lublin, 27 września

Bardziej szczegółowo

WĘGIEL KAMIENNY PODSTAWOWY SUROWIEC POLSKIEJ ENERGETYKI ZASOBY GEOLOGICZNE BILANSOWE

WĘGIEL KAMIENNY PODSTAWOWY SUROWIEC POLSKIEJ ENERGETYKI ZASOBY GEOLOGICZNE BILANSOWE Fot. Lubelski Węgiel BOGDANKA WĘGIEL KAMIENNY PODSTAWOWY SUROWIEC POLSKIEJ ENERGETYKI Państwowa służba geologiczna weryfikuje zasoby Obecnie na podstawie nowych kryteriów bilansowości i kierując się perspektywami

Bardziej szczegółowo

Intensyfikacja poszukiwania gazu z łupków

Intensyfikacja poszukiwania gazu z łupków Strona znajduje się w archiwum. Intensyfikacja poszukiwania gazu z łupków Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA rozpoczęło kolejny etap poszukiwań gazu z łupków na południowym wschodzie Polski. 26

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ZŁÓŻ SUROWCÓW MINERALNYCH i ICH OCHRONA

GOSPODARKA ZŁÓŻ SUROWCÓW MINERALNYCH i ICH OCHRONA GOSPODARKA ZŁÓŻ SUROWCÓW MINERALNYCH i ICH OCHRONA Prowadzący: Mgr inż. Bartosz Papiernik Konspekt opracowali w postaci prezentacji PowerPoint M.Hajto i B.Papiernik. Na podstawie materiałów opracowanych

Bardziej szczegółowo

Technologia. Praca magazynu gazu charakteryzuje się naprzemiennie występującymi cyklami zatłaczania i odbioru gazu.

Technologia. Praca magazynu gazu charakteryzuje się naprzemiennie występującymi cyklami zatłaczania i odbioru gazu. Technologia Praca magazynu gazu charakteryzuje się naprzemiennie występującymi cyklami zatłaczania i odbioru gazu. Magazyn napełniany jest gazem (Lw) z podsystemu gazu zaazotowanego z Mieszalni Grodzisk

Bardziej szczegółowo

GAZ Z ŁUPKÓW. www.naszaenergia.kujawsko-pomorskie.pl

GAZ Z ŁUPKÓW. www.naszaenergia.kujawsko-pomorskie.pl GAZ Z ŁUPKÓW www.naszaenergia.kujawsko-pomorskie.pl Co to jest gaz ziemny i gaz z łupków? Gaz ziemny to związek organiczny zaliczany do paliw kopalnych, często jego miejsca występowania związane są z występowaniem

Bardziej szczegółowo

OCENA ZASOBÓW WYDOBYWALNYCH GAZU ZIEMNEGO I ROPY NAFTOWEJ W FORMACJACH ŁUPKOWYCH DOLNEGO PALEOZOIKU W POLSCE (BASEN BAŁTYCKO - PODLASKO LUBELSKI)

OCENA ZASOBÓW WYDOBYWALNYCH GAZU ZIEMNEGO I ROPY NAFTOWEJ W FORMACJACH ŁUPKOWYCH DOLNEGO PALEOZOIKU W POLSCE (BASEN BAŁTYCKO - PODLASKO LUBELSKI) OCENA ZASOBÓW WYDOBYWALNYCH GAZU ZIEMNEGO I ROPY NAFTOWEJ W FORMACJACH ŁUPKOWYCH DOLNEGO PALEOZOIKU W POLSCE (BASEN BAŁTYCKO - PODLASKO LUBELSKI) RAPORT PIERWSZY Warszawa, marzec 2012 r. Państwowy Instytut

Bardziej szczegółowo

STATUS PROJEKTU POLSKI GAZ Z ŁUPKÓW perspektywa inwestorów

STATUS PROJEKTU POLSKI GAZ Z ŁUPKÓW perspektywa inwestorów STATUS PROJEKTU POLSKI GAZ Z ŁUPKÓW perspektywa inwestorów Kamlesh Parmar, Prezes Zarządu OPPPW Warszawa, listopad 2013 DRUGA EDYCJA KONFERENCJI BRANŻY POSZUKIWAWCZO- WYDOBYWCZEJ Członkowie OPPPW 2 OPPPW

Bardziej szczegółowo

Ewa Zalewska Dyrektor Departament Geologii i Koncesji Geologicznych Ministerstwo rodowiska. Lublin

Ewa Zalewska Dyrektor Departament Geologii i Koncesji Geologicznych Ministerstwo rodowiska. Lublin S h a l e g a s w r e g i o n i e l u b e l s k i m d z i a ł a n i a M Ś j a k o o r g a n u a d m i n i s t r a c j i g e o l o g i c z n e j Ewa Zalewska Dyrektor Departament Geologii i Koncesji Geologicznych

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu łupkowego

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu łupkowego Środowiskowe aspekty wydobycia gazu łupkowego Małgorzata Woźnicka - Gaz łupkowy w Polsce i na Lubelszczyźnie Gaz łupkowy (shale gas) Gaz ziemny o genezie termogenicznej Niekonwencjonalne złoża gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

LOTOS Petrobaltic S.A. Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. Akademia Górniczo- Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie

LOTOS Petrobaltic S.A. Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. Akademia Górniczo- Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Ścieżka A BG-1/5 EKOŁUPKI 5 499 000 5 499 000 Przyjazne środowisku i wykonalne z ekonomicznego punktu widzenia technologie gospodarowania wodą, ściekami i odpadami przy wydobyciu gazu z łupków BG-1/6 GASLUPMIKORS

Bardziej szczegółowo

Schemat uzbrojenia odwiertu do zatłaczania gazów kwaśnych na złożu Borzęcin

Schemat uzbrojenia odwiertu do zatłaczania gazów kwaśnych na złożu Borzęcin Schemat uzbrojenia odwiertu do zatłaczania gazów kwaśnych na złożu Borzęcin Złoże Borzęcin jest przykładem na to, że szczerpane złoża węglowodorów mogą w przyszłości posłużyć jako składowiska odpadów gazowych

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY GAZU ŁUPKOWEGO W POLSCE

PERSPEKTYWY GAZU ŁUPKOWEGO W POLSCE Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energia PAN PERSPEKTYWY GAZU ŁUPKOWEGO W POLSCE Eugeniusz Mokrzycki Posiedzenie Plenarne Komitetu Problemów Energetyki Warszawa, 14 grudnia 2011 r. Perspektywy

Bardziej szczegółowo

Poszukiwanie gazu ze złóż łupkowych: perspektywa i inicjatywy Samorządu Województwa Pomorskiego

Poszukiwanie gazu ze złóż łupkowych: perspektywa i inicjatywy Samorządu Województwa Pomorskiego Poszukiwanie gazu ze złóż łupkowych: perspektywa i inicjatywy Samorządu Województwa Pomorskiego Małgorzata Maria Klawiter-Piwowarska 29.10.2013, Warszawa www.gazlupkowy.pomorskie.eu MAPA KONCESJI Polska

Bardziej szczegółowo

podstawie odsłonięć i objawów powierzchniowych w obszarze Krosno-Rymanów- Jaśliska. Ocena ropogazonośności formacji fliszowych na

podstawie odsłonięć i objawów powierzchniowych w obszarze Krosno-Rymanów- Jaśliska. Ocena ropogazonośności formacji fliszowych na PROPONOWANE TEMATY PRAC DYPLOMOWYCH DLA STUDENTÓW 1 SEMESTRU STUDIÓW STACJONARNYCH DRUGIEGO STOPNIA W AKADEMICKIM 2015/2016 KIERUNEK: GÓRNICTWO i GEOLOGIA SPECJALNOŚĆ: GEOLOGIA NAFTOWA 1. GiG Geologia

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gazie z łupków

Co warto wiedzieć o gazie z łupków Co warto wiedzieć o gazie z łupków CO WARTO WIEDZIEĆ O GAZIE Z ŁUPKÓW 1 Wprowadzenie Dynamiczny wzrost wydobycia gazu niekonwencjonalnego w ostatnim dziesięcioleciu w USA doprowadził do wybuchu prawdziwej

Bardziej szczegółowo

MOśLIWOŚCI REALIZACJI CCS W GRUPIE LOTOS Z WYKORZYSTANIEM ZŁÓś ROPY NAFTOWEJ NA BAŁTYKU C.D.

MOśLIWOŚCI REALIZACJI CCS W GRUPIE LOTOS Z WYKORZYSTANIEM ZŁÓś ROPY NAFTOWEJ NA BAŁTYKU C.D. MOśLIWOŚCI REALIZACJI CCS W GRUPIE LOTOS Z WYKORZYSTANIEM ZŁÓś ROPY NAFTOWEJ NA BAŁTYKU C.D. Jerzy DomŜalski Gdańsk, 7 stycznia 2009 GEOLOGICZNA SEKWESTRACJA CO2 GEOLOGICZNA SEKWESTRACJA CO2 (geosekwestracja)

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia Talisman Energy w produkcji gazu ziemnego z skał łupkowych

Doświadczenia Talisman Energy w produkcji gazu ziemnego z skał łupkowych Doświadczenia Talisman Energy w produkcji gazu ziemnego z skał łupkowych Talisman Energy Polska Sp. z o.o. Listopad, 2011 THINK SAFE. WORK SAFE. HOME SAFE. AGENDA 1. Talisman Energy przedstawienie firmy;

Bardziej szczegółowo

Surowce energetyczne (węgiel kopalny, ropa naftowa, gaz ziemny)

Surowce energetyczne (węgiel kopalny, ropa naftowa, gaz ziemny) Surowce energetyczne (węgiel kopalny, ropa naftowa, gaz ziemny) Opiekun prof. dr hab. A. Solecki Zespół: prof. Franciszek Czechowski, prof. dr hab. A. Solecki, dr W. Śliwiński, dr D. Tchorz- Trzeciakiewicz,

Bardziej szczegółowo

Shale oil nowy aspekt poszukiwania niekonwencjonalnych złóż węglowodorów w formacjach łupkowych

Shale oil nowy aspekt poszukiwania niekonwencjonalnych złóż węglowodorów w formacjach łupkowych NAFTA-GAZ, ROK LXIX, Nr 12 / 2013 Wojciech Bieleń, Irena Matyasik Instytut Nafty i Gazu Państwowy Instytut Badawczy Shale oil nowy aspekt poszukiwania niekonwencjonalnych złóż węglowodorów w formacjach

Bardziej szczegółowo

Wiele interesujących danych znajduje się na stronie:

Wiele interesujących danych znajduje się na stronie: PGNiG SA posiada obecnie 15 koncesji poszukiwawczych gazu z łupków. Koncesje te znajdują się w pasie od Pomorza przez Mazowsze i Lubelszczyznę do Podkarpacia. Spółka posiada również kilkanaście koncesji,

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo realizacji badań geologicznych pod kątem projektu CCS. Marek Jarosiński, PIG-PIB kierownik Programu Bezpieczeństwo Energetyczne

Bezpieczeństwo realizacji badań geologicznych pod kątem projektu CCS. Marek Jarosiński, PIG-PIB kierownik Programu Bezpieczeństwo Energetyczne Bezpieczeństwo realizacji badań geologicznych pod kątem projektu CCS Marek Jarosiński, PIG-PIB kierownik Programu Bezpieczeństwo Energetyczne Łódź, 30 maja 2012 Sposoby podziemnego składowania CO2 Największe

Bardziej szczegółowo

CO WARTO WIEDZIEĆ O GAZIE Z ŁUPKÓW

CO WARTO WIEDZIEĆ O GAZIE Z ŁUPKÓW Materiał informacyjny 2 Wprowadzenie Dynamiczny wzrost wydobycia gazu niekonwencjonalnego w ostatnim dziesięcioleciu w USA doprowadził do wybuchu prawdziwej gorączki XXI wieku. Gaz wydobywany z łupków

Bardziej szczegółowo

Wykonanie stymulacji produktywności metanu w otworach Gilowice 1 i Gilowice 2H

Wykonanie stymulacji produktywności metanu w otworach Gilowice 1 i Gilowice 2H Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy Instytut Badawczy Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA Wykonanie stymulacji produktywności metanu w otworach Gilowice 1 i Gilowice 2H Projekt realizowany

Bardziej szczegółowo

POLSKI GAZ ŁUPKOWY KOMPENDIUM WIEDZY O NIEKONWENCJONALNYCH ŹRÓDŁACH GAZU W POLSCE

POLSKI GAZ ŁUPKOWY KOMPENDIUM WIEDZY O NIEKONWENCJONALNYCH ŹRÓDŁACH GAZU W POLSCE 8-9 stycznia 2013 r. Radisson BLU Centrum Hotel ul. Grzybowska 24 Warszawa Ekspert Andrzej Sikora Przemysław Grabowski Marcin Krupa Paweł Poprawa Organizator onpromotion Public Relations Partner merytoryczny

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA NATURALNE W OTWOROWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH

ZAGROŻENIA NATURALNE W OTWOROWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH ZAGROŻENIA NATURALNE W OTWOROWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH. ZAGROŻENIE ERUPCYJNE Zagrożenie erupcyjne - możliwość wystąpienia zagrożenia wywołanego erupcją wiertniczą rozumianą jako przypływ płynu złożowego

Bardziej szczegółowo

Zasoby wodne a wydobycie gazu z łupków

Zasoby wodne a wydobycie gazu z łupków Zasoby wodne a wydobycie gazu z łupków dr Małgorzata Woźnicka - Gospodarka wodna przedsięwzięcia 1. Etap poszukiwania i rozpoznawania złóż 2. Etap eksploatacji Rodzaj potrzeb wodnych Gospodarka wodna Lokalizacja

Bardziej szczegółowo

NIEKONWENCJONALNY GAZ ZIEMNY GAZ Z ŁUPKÓW UNCONVENTIONAL NATURAL GAS SHALE GAS

NIEKONWENCJONALNY GAZ ZIEMNY GAZ Z ŁUPKÓW UNCONVENTIONAL NATURAL GAS SHALE GAS HALINA MACHOWSKA NIEKONWENCJONALNY GAZ ZIEMNY GAZ Z ŁUPKÓW UNCONVENTIONAL NATURAL GAS SHALE GAS Streszczenie Abstract Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego w Europie i na świecie spowodowało zwiększenie

Bardziej szczegółowo

Materiały miejscowe i technologie proekologiczne w budowie dróg

Materiały miejscowe i technologie proekologiczne w budowie dróg Naukowo techniczna konferencja szkoleniowa Materiały miejscowe i technologie proekologiczne w budowie dróg Łukta, 17 19 września 2008 Zasoby materiałów w miejscowych do budowy dróg na terenie Warmii i

Bardziej szczegółowo

Wizytacja stacji hydrogeologicznych sieci obserwacyjno-badawczej wód podziemnych 22-24 kwietnia 2015 r.

Wizytacja stacji hydrogeologicznych sieci obserwacyjno-badawczej wód podziemnych 22-24 kwietnia 2015 r. Program Infrastruktura Monitoringu Wód Podziemnych ul. Rakowiecka 4, 00-975 Warszawa tel. 22 45 92 441, fax. 22 45 92 441 Sieć obserwacyjno-badawcza wód podziemnych na obszarze działania Oddziału Świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

Oprócz podstawowej działalności produkcyjnej, jesteśmy operatorem największego

Oprócz podstawowej działalności produkcyjnej, jesteśmy operatorem największego Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA jest największą polską spółką działającą na krajowym rynku poszukiwania i wydobycia gazu ziemnego i ropy naftowej. Oddział PGNiG SA w Zielonej Górze funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE LWR 4101-17-02/2012 P/12/186 Tekst ujednolicony WYSTĄPIENIE POKONTROLNE I. Dane identyfikacyjne kontroli Numer i tytuł kontroli Jednostka przeprowadzająca kontrolę [Kontroler/Kontrolerzy] P/12/186 Poszukiwanie,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 10 lipca 2015 r. Poz. 968 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 1 lipca 2015 r.

Warszawa, dnia 10 lipca 2015 r. Poz. 968 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 1 lipca 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 10 lipca 2015 r. Poz. 968 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie dokumentacji geologiczno-inwestycyjnej złoża węglowodorów

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia Grupy PGNiG w działalności na rynkach krajów arabskich Rafał Oleszkiewicz

Doświadczenia Grupy PGNiG w działalności na rynkach krajów arabskich Rafał Oleszkiewicz Doświadczenia Grupy PGNiG w działalności na rynkach krajów arabskich Rafał Oleszkiewicz Dyrektor Zarządzający ds. Strategii Warszawa, Maj 2007 Agenda 1 Działalność Grupy Kapitałowej PGNiG 2 Obecność GK

Bardziej szczegółowo

wiedza o gazie z łupków w Europie

wiedza o gazie z łupków w Europie Środowiskowe aspekty poszukiwań i eksploatacji niekonwencjonalnych złóż węglowodorów amerykańskie doświadczenia i europejskie wyzwania Paweł Poprawa Państwowy Instytut Geologiczny-Państwowy Instytut Badawczy

Bardziej szczegółowo

Poszukiwania i wydobycie gazu z łupków Stan projektu

Poszukiwania i wydobycie gazu z łupków Stan projektu Zdjęcie: Marathon Oil Poszukiwania i wydobycie gazu z łupków Stan projektu Organizacja Polskiego Przemysłu Poszukiwawczo-Wydobywczego 12 grudnia 2012 roku OPPPW Podstawowe informacje Związek Pracodawców,

Bardziej szczegółowo

Dynamiczne modelowanie systemów naftowych 4D w wybranych strefach basenu bałtyckiego w rozpoznawaniu złóż węglowodorów w formacjach łupkowych

Dynamiczne modelowanie systemów naftowych 4D w wybranych strefach basenu bałtyckiego w rozpoznawaniu złóż węglowodorów w formacjach łupkowych NAFTA-GAZ, ROK LXXII, Nr 12 / 2016 DOI: 10.18668/NG.2016.12.02 Krzysztof Sowiżdżał, Tomasz Słoczyński Instytut Nafty i Gazu Państwowy Instytut Badawczy Dynamiczne modelowanie systemów naftowych 4D w wybranych

Bardziej szczegółowo

Badania środowiskowe w procesie poszukiwania i rozpoznawania gazu z formacji łupkowych

Badania środowiskowe w procesie poszukiwania i rozpoznawania gazu z formacji łupkowych Badania środowiskowe w procesie poszukiwania i rozpoznawania gazu z formacji łupkowych dr Małgorzata Woźnicka - 29.10.2013 r., Warszawa Poszukiwanie i rozpoznawanie gazu z łupków - etapy realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia:

Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia: Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia: Poszukiwanie i rozpoznawanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego w rejonie Gdańsk W wykonywane metodą odwiertów wiertniczych o głębokości większej niż

Bardziej szczegółowo

PGNiG SA Oddział w Zielonej Górze

PGNiG SA Oddział w Zielonej Górze PGNiG SA Oddział w Zielonej Górze Czym się zajmujemy? Wydobywamy ropę naftową i gaz ziemny» Gaz zaazotowany Zagospodarowujemy odkryte złoża, budujemy nowe kopalnie Jesteśmy operatorem podziemnych magazynów

Bardziej szczegółowo

MoŜliwości realizacji CCS w Grupie LOTOS z wykorzystaniem złóŝ ropy naftowej na Bałtyku

MoŜliwości realizacji CCS w Grupie LOTOS z wykorzystaniem złóŝ ropy naftowej na Bałtyku MoŜliwości realizacji CCS w Grupie LOTOS z wykorzystaniem złóŝ ropy naftowej na Bałtyku Wojciech Blew, Dyrektor ds. Rozwoju Technologii, Grupa LOTOS Jerzy DomŜalski, Główny Koordynator Kontraktów Geolog,

Bardziej szczegółowo

Ile koncesji wydano na rozpoznawanie i eksploatację węglowodorów, które nadal obowiązują?

Ile koncesji wydano na rozpoznawanie i eksploatację węglowodorów, które nadal obowiązują? Warszawa, dnia lipca 2010 r. MINISTER ŚRODOWISKA DGiKGe- 070- / /10/AS Pan Jan Wyrowiński Przewodniczący Komisji Gospodarki Narodowej Senat Rzeczypospolitej Polskiej Odpowiadając na pismo z dnia 2 lipca

Bardziej szczegółowo

GAZU ZIEMNEGO. Podstawowe fakty POSZUKIWANIA I WYDOBYCIE. Organizacja Polskiego Przemysłu Poszukiwawczo-Wydobywczego

GAZU ZIEMNEGO. Podstawowe fakty POSZUKIWANIA I WYDOBYCIE. Organizacja Polskiego Przemysłu Poszukiwawczo-Wydobywczego Organizacja Polskiego Przemysłu Poszukiwawczo-Wydobywczego Organizacja Polskiego Przemysłu Poszukiwawczo-Wydobywczego POSZUKIWANIA I WYDOBYCIE GAZU ZIEMNEGO Podstawowe fakty POSZUKIWANIA I WYDOBYCIE GAZU

Bardziej szczegółowo

Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na najbliższe lata

Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na najbliższe lata Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na najbliższe lata Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na

Bardziej szczegółowo

PMG Wierzchowice - schemat blokowy nowego obiektu

PMG Wierzchowice - schemat blokowy nowego obiektu PMG Wierzchowice - nowy Ośrodek Centralny z Ośrodkiem Grupowym B PMG Wierzchowice - schemat blokowy nowego obiektu Główny ciąg technologiczny odbiór gazu zatłaczanie gazu instalacje pomocnicze Obszar działania

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny www.nowepgg.pl Wortal prawa geologicznego i górniczego 1/6 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny (Dz. U. nr 291, poz. 1712) Na

Bardziej szczegółowo

Możliwości występowania niekonwencjonalnych akumulacji gazu ziemnego w serii mułowcowej na terenie Górnośląskiego Zagłębia Węglowego

Możliwości występowania niekonwencjonalnych akumulacji gazu ziemnego w serii mułowcowej na terenie Górnośląskiego Zagłębia Węglowego NAFTA-GAZ, ROK LXXI, Nr 10 / 2015 DOI: 10.18668/NG2015.10.03 Rafał Moska Instytut Nafty i Gazu Państwowy Instytut Badawczy Sławomir Kędzior Uniwersytet Śląski, Wydział Nauk o Ziemi Możliwości występowania

Bardziej szczegółowo

Bardzo poważne luki naukowe w geotechnice stosowanej w przemyśle wydobycia gazów łupkowych

Bardzo poważne luki naukowe w geotechnice stosowanej w przemyśle wydobycia gazów łupkowych Bardzo poważne luki naukowe w geotechnice stosowanej w przemyśle wydobycia gazów łupkowych dr inż. nauk Ziemi Marc Durand w zakresie geologii stosowanej Tłumaczył : Gérard Lemoine, Kartuzy (PL), 5-01-2012

Bardziej szczegółowo

Organizacja Polskiego Przemysłu Poszukiwawczo-Wydobywczego POSZUKIWANIA I WYDOBYCIE GAZU ZIEMNEGO. Podstawowe fakty

Organizacja Polskiego Przemysłu Poszukiwawczo-Wydobywczego POSZUKIWANIA I WYDOBYCIE GAZU ZIEMNEGO. Podstawowe fakty Organizacja Polskiego Przemysłu Poszukiwawczo-Wydobywczego POSZUKIWANIA I WYDOBYCIE GAZU ZIEMNEGO Podstawowe fakty POSZUKIWANIA I WYDOBYCIE GAZU ZIEMNEGO Podstawowe fakty Organizacja Polskiego Przemysłu

Bardziej szczegółowo

Gaz łupkowy niekonwencjonalne źródło energii

Gaz łupkowy niekonwencjonalne źródło energii Gaz łupkowy niekonwencjonalne źródło energii Powiślańska Regionalna Agencja Zarządzania Energią Kwidzyn 2012 Gaz łupkowy termin stosowany w odniesieniu do gazu ziemnego, którego złoża znajdują się w drobnoziarnistych

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Tchórzewski

Krzysztof Tchórzewski Krzysztof Tchórzewski Warszawa, 28 czerwca 2016 r. BM-I-0700-69/16BM-I-0700-69/16 Pan Marek Kuchciński Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację Pana

Bardziej szczegółowo

Historia przemysłu naftowego w Argentynie :32:50

Historia przemysłu naftowego w Argentynie :32:50 Historia przemysłu naftowego w Argentynie 2016-03-14 14:32:50 2 Baseny sedymentacyjne, czyli miejsca, gdzie wystąpiły warunki umożliwiające powstawanie węglowodorów, są rozmieszczone w różnych częściach

Bardziej szczegółowo

P O L I T Y K A K O N C E S Y J N A

P O L I T Y K A K O N C E S Y J N A P O L I T Y K A K O N C E S Y J N A W Z A K R E S I E G A Z U Ł U P K O W E G O Lublin 19.09.2011 Maciej Młynarczyk Departament Geologii i Koncesji Geologicznych Ministerstwo Środowiska P L A N P R E Z

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Środowiskowe aspekty poszukiwań i produkcji gazu ziemnego łupkowego. Technologiczna specyfika wydobycia gazu łupkowego

Wstęp. Środowiskowe aspekty poszukiwań i produkcji gazu ziemnego łupkowego. Technologiczna specyfika wydobycia gazu łupkowego Wstęp Załącznik ten powstał ze względu na fakt, że po pierwsze w rejonie północnej Polski znajdują się od dawna znane teoretyczne pokłady gazu łupkowego, po drugie najnowszy raport Państwowego Instytutu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii www.nowepgg.pl Wortal prawa geologicznego i górniczego 1/6 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 16 grudnia 2011 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii (Dz. U. nr 275, poz. 1629) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

na ścieżce nr 3, od lewej strony do prawej, przedstawiono

na ścieżce nr 3, od lewej strony do prawej, przedstawiono Wyniki pomiarów NMR dostarczają wiele ważnych informacji na temat porowatości, rozkładu nasycenia przestrzeni porowej i przepuszczalności, dzięki ścisłemu powiązaniu pomiędzy wielkością porów a rozkładem

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu zastosowania różnych technologii udostępniania złóż niekonwencjonalnych na opłacalność ich eksploatacji

Analiza wpływu zastosowania różnych technologii udostępniania złóż niekonwencjonalnych na opłacalność ich eksploatacji NAFTA-GAZ, ROK LXX, Nr 3 / 2014 Bogdan Filar Instytut Nafty i Gazu Państwowy Instytut Badawczy Analiza wpływu zastosowania różnych technologii udostępniania złóż niekonwencjonalnych na opłacalność ich

Bardziej szczegółowo

Poszukiwania gazu z łupków a ochrona środowiska - studium przypadku na przykładzie Polski

Poszukiwania gazu z łupków a ochrona środowiska - studium przypadku na przykładzie Polski Poszukiwania gazu z łupków a ochrona środowiska - studium przypadku na przykładzie Polski Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA Oddział Geologii i Eksploatacji Obszary koncesji poszukiwawczo-rozpoznawczych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 6 lipca 2005 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 6 lipca 2005 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 6 lipca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje geologiczne złóż kopalin (Dz. U. Nr 136, poz. 1151 z dnia 25 lipca 2005

Bardziej szczegółowo

Co samorządy winny wiedzieć o gazie łupkowym

Co samorządy winny wiedzieć o gazie łupkowym Co samorządy winny wiedzieć o gazie łupkowym Autor: Jan Krzysiek - Drillable Brush ( Czysta Energia nr 9/2011) Gaz łupkowy wraz z trudnym obecnie do wydobycia gazem z hydratów będzie głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI MONITOROWANIA I OBNIŻANIA SIĘ GRUNTU ZWIĄZANYCH Z Z ŁUPKÓW

TECHNIKI MONITOROWANIA I OBNIŻANIA SIĘ GRUNTU ZWIĄZANYCH Z Z ŁUPKÓW TECHNIKI MONITOROWANIA SEJSMICZNOŚCI I OBNIŻANIA SIĘ GRUNTU ZWIĄZANYCH Z POSZUKIWANIAMI I EKSPLOATACJĄ GAZU Z ŁUPKÓW dr hab. inż. Piotr Krzywiec, prof. PIG-PIB - XXVII Forum Energia Efekt Środowisko MONITORING

Bardziej szczegółowo

I N F O R M A C J A w sprawie poszukiwań gazu łupkowego w Polsce z uwzględnieniem zaangażowania w tę działalność Stanów Zjednoczonych

I N F O R M A C J A w sprawie poszukiwań gazu łupkowego w Polsce z uwzględnieniem zaangażowania w tę działalność Stanów Zjednoczonych I N F O R M A C J A w sprawie poszukiwań gazu łupkowego w Polsce z uwzględnieniem zaangażowania w tę działalność Stanów Zjednoczonych Albert Taras Departament Bezpieczeństwa Pozamilitarnego Warszawa, marzec

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT NAFTY I GAZU 30-041 KRAKÓW, ul. LUBICZ 25A. Raport nt. uwarunkowania rozwoju wydobycia gazu z polskich formacji łupkowych

INSTYTUT NAFTY I GAZU 30-041 KRAKÓW, ul. LUBICZ 25A. Raport nt. uwarunkowania rozwoju wydobycia gazu z polskich formacji łupkowych INSTYTUT NAFTY I GAZU 30-041 KRAKÓW, ul. LUBICZ 25A Raport nt. uwarunkowania rozwoju wydobycia gazu z polskich formacji łupkowych FORUM ENERGETYCZNE SOPOT 29.XI-1.XII 2012 Wstęp W planach ujętych w założeniach

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE KRAJU CZY PORADZIMY SOBIE SAMI?

KONFERENCJA BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE KRAJU CZY PORADZIMY SOBIE SAMI? KONFERENCJA BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE KRAJU CZY PORADZIMY SOBIE SAMI? PROWINCJE NAFTOWE POLSKI: DOTYCHCZASOWE OSIĄGNIĘCIA I DALSZE PERSPEKTYWY POSZUKIWAWCZE dr hab. PAWEŁ KARNKOWSKI Polskie Górnictwo

Bardziej szczegółowo

Makroniwelacja terenu działki nr 1/153 obr. 131 w Bydgoszczy

Makroniwelacja terenu działki nr 1/153 obr. 131 w Bydgoszczy WIELOBRANŻOWE PRZEDSIĘBIORSTWO USŁUGOWO-PRODUKCYJNE MELBUD SPÓŁKA C. 87-100 TORUŃ UL. TRAMWAJOWA 12 TEL. (0-56)62-36-235, (0-56) 639-47-39 FAX (056)62-35-558 NIP: 956-00-09-024 Nr konta PKO BP II/O Toruń

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Prezydium Polskiej Akademii Nauk dotyczące gazu ziemnego znajdującego się w warstwach łupkowych (tzw. gazu łupkowego)*

Stanowisko Prezydium Polskiej Akademii Nauk dotyczące gazu ziemnego znajdującego się w warstwach łupkowych (tzw. gazu łupkowego)* NAUKA 3/2014 171-180 PREZYDIUM POLSKIEJ AKADEMII NAUK Stanowisko Prezydium Polskiej Akademii Nauk dotyczące gazu ziemnego znajdującego się w warstwach łupkowych (tzw. gazu łupkowego)* W Polsce obecność

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu z łupków

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu z łupków Środowiskowe aspekty wydobycia gazu z łupków Małgorzata Woźnicka - Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce 18 listopad 2011 r. Analiza presji na środowisko naturalne Szczelinowanie hydrauliczne,

Bardziej szczegółowo

BAZA DANYCH ORAZ SZCZEGÓŁOWY 3D MODEL GEOLOGICZNY DLA PODZIEMNEJ SEKWESTRACJI CO 2 REJONU BEŁCHATOWA NA PRZYKŁADZIE STRUKTURY BUDZISZEWIC - ZAOSIA

BAZA DANYCH ORAZ SZCZEGÓŁOWY 3D MODEL GEOLOGICZNY DLA PODZIEMNEJ SEKWESTRACJI CO 2 REJONU BEŁCHATOWA NA PRZYKŁADZIE STRUKTURY BUDZISZEWIC - ZAOSIA BAZA DANYCH ORAZ SZCZEGÓŁOWY 3D MODEL GEOLOGICZNY DLA PODZIEMNEJ SEKWESTRACJI CO 2 REJONU BEŁCHATOWA NA PRZYKŁADZIE STRUKTURY BUDZISZEWIC - ZAOSIA Łukasz Nowacki* Maciej Tomaszczyk* Jacek Chełmiński* Bartosz

Bardziej szczegółowo

Geotermia we Francji i perspektywy w Województwie Świętokrzyskim

Geotermia we Francji i perspektywy w Województwie Świętokrzyskim Geotermia we Francji i perspektywy w Województwie Świętokrzyskim na podstawie materiałów misji branżowej Świętokrzysko-Podkarpackiego Klastra Energetycznego i opracowania PIG Oddział Kielce Stefan Dunin-Wąsowicz

Bardziej szczegółowo

NIEWIEDZA SPOŁECZEŃSTWA RODZI SZEJKÓW W POLSCE.

NIEWIEDZA SPOŁECZEŃSTWA RODZI SZEJKÓW W POLSCE. NIEWIEDZA SPOŁECZEŃSTWA RODZI SZEJKÓW W POLSCE. Wprowadzenie W poniedziałek 28 lipca 2003 roku Rzeczpospolita na pierwszej stronie opublikowała artykuł pt. Szejkowie z lewicy. W artykule tym podano, że

Bardziej szczegółowo

ZagroŜenia naturalne w otworowych zakładach górniczych. Spis treści

ZagroŜenia naturalne w otworowych zakładach górniczych. Spis treści ZAGROśENIA NATURALNE W OTWOROWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH KATOWICE 7 Spis treści. ZagroŜenie erupcyjne.... ZagroŜenie siarkowodorowe.... Inne zagroŝenia..... ZagroŜenie poŝarowe..... ZagroŜenie zapadliskami...

Bardziej szczegółowo

Rentgenowska mikrotomografia komputerowa w badaniu skał węglanowych

Rentgenowska mikrotomografia komputerowa w badaniu skał węglanowych NAFTA-GAZ czerwiec 2010 ROK LXVI Jadwiga Zalewska, Grażyna Łykowska, Jan Kaczmarczyk Instytut Nafty i Gazu, Kraków Rentgenowska mikrotomografia komputerowa w badaniu skał węglanowych Wstęp W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

ExxonMobil i gaz upkowy w województwie lubelskim

ExxonMobil i gaz upkowy w województwie lubelskim ExxonMobil i gaz upkowy w województwie lubelskim Lublin, 27 wrze nia 2010 r. Niniejsza prezentacja zawiera stwierdzenia dotycz ce przysz o ci. Faktyczne warunki panuj ce w przysz o ci (w tym warunki gospodarcze,

Bardziej szczegółowo

Badania środowiskowe związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem gazu z łupków

Badania środowiskowe związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem gazu z łupków Badania środowiskowe związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem gazu z łupków dr Małgorzata Woźnicka - 8.10.2013 r., Lublin Szczelinowanie hydrauliczne niezbędne dla wydobycia gazu ze złoża niekonwencjonalnego

Bardziej szczegółowo

NIEKONWENCJONALNE ZŁOŻA GAZU ZIEMNEGO W POLSCE. GAZ W ŁUPKACH (SHALE GAS) I GAZ ZAMKNIĘTY (TIGHT GAS)

NIEKONWENCJONALNE ZŁOŻA GAZU ZIEMNEGO W POLSCE. GAZ W ŁUPKACH (SHALE GAS) I GAZ ZAMKNIĘTY (TIGHT GAS) NIEKONWENCJONALNE ZŁOŻA GAZU ZIEMNEGO W POLSCE. GAZ W ŁUPKACH (SHALE GAS) I GAZ ZAMKNIĘTY (TIGHT GAS) 31 marzec 2010 roku, Hotel SOFITEL Victoria, Warszawa 1 Poszukiwanie gazu ziemnego ze złóż niekonwencjonalnych

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia pogórnicze na terenach dawnych podziemnych kopalń węgla brunatnego w rejonie Piły-Młyna (woj. Kujawsko-Pomorskie)

Zagrożenia pogórnicze na terenach dawnych podziemnych kopalń węgla brunatnego w rejonie Piły-Młyna (woj. Kujawsko-Pomorskie) Zagrożenia pogórnicze na terenach dawnych podziemnych kopalń węgla brunatnego w rejonie Piły-Młyna (woj. Kujawsko-Pomorskie) dr inż. A.Kotyrba, dr inż. A.Frolik dr inż. Ł.Kortas, mgr S.Siwek Główny Instytut

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w zakresie dialogu społecznego

Dobre praktyki w zakresie dialogu społecznego Dobre praktyki w zakresie dialogu społecznego doświadczenia Samorządu Województwa Pomorskiego Źródło obrazu: http://popaspentrusuflet.files.wordpress.com/2011/07/dialog.jpg 15.10.2014, Poznań Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Środowiska Departament Geologii i Koncesji Geologicznych

Ministerstwo Środowiska Departament Geologii i Koncesji Geologicznych Ministerstwo Środowiska Departament Geologii i Koncesji Geologicznych Ministerstwo Środowiska Departament Geologii i Koncesji Geologicznych Wstęp O opracowaniu Niniejsze opracowanie prezentuje zestawienie

Bardziej szczegółowo

LWR 4101-17-03/2012 P/12/186 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

LWR 4101-17-03/2012 P/12/186 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE LWR 4101-17-03/2012 P/12/186 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE I. Dane identyfikacyjne kontroli Numer i tytuł kontroli Jednostka przeprowadzająca kontrolę P/12/186 - Poszukiwanie, wydobywanie i zagospodarowanie

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Stanisław Nagy, prof. nzw.

Dr hab. inż. Stanisław Nagy, prof. nzw. Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu Katedra Inżynierii Gazowniczej NOWE EKOLOGICZNE TECHNOLOGIE POZYSKANIA GAZU ZIEMNEGO ZE ZŁÓŻ NIEKONWENCJONALNYCH (SHALE GAS, TIGHT GAS, CBM) Dr hab. inż. Stanisław Nagy,

Bardziej szczegółowo

Niekonwencjonalne złoża węglowodorów szanse i zagrożenia

Niekonwencjonalne złoża węglowodorów szanse i zagrożenia SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Niekonwencjonalne złoża węglowodorów szanse i zagrożenia Kancelaria Senatu SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Niekonwencjonalne złoża węglowodorów szanse i zagrożenia Materiały

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie technologii Gas to Liquids

Zastosowanie technologii Gas to Liquids Spis treści 1. WYKAZ SKRÓTÓW I OZNACZEŃ... 4 2. WSTĘP... 5 3. BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE CHARAKTERYSTYKA... 9 3.1. Pojęcie bezpieczeństwa energetycznego... 9 3.2. Wskaźniki bezpieczeństwa energetycznego...

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII DLA UCZNIÓW KLASY I (ZAKRES PODSTAWOWY) SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH

SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII DLA UCZNIÓW KLASY I (ZAKRES PODSTAWOWY) SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII DLA UCZNIÓW KLASY I (ZAKRES PODSTAWOWY) SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH TEMAT: Gaz z łupków wsparcie energetyczne Polski CZAS TRWANIA ZAJĘĆ 45 minut PODSTAWA PROGRAMOWA: IV etap edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Interpelacja nr 49/2011

Interpelacja nr 49/2011 Interpelacja nr 49/2011 W sprawie: interpelację w sprawie protestów mieszkańców w związku z prowadzonymi w województwie pomorskim poszukiwaniami gazu łupkowego Dariusz Męczykowski Działając na podstawie

Bardziej szczegółowo

D O K U M E N T A C J A G E O T E C H N I C Z N A ( O P I N I A G E O T E C H N I C Z N A )

D O K U M E N T A C J A G E O T E C H N I C Z N A ( O P I N I A G E O T E C H N I C Z N A ) www.geodesign.pl geodesign@geodesign.pl 87-100 Toruń, ul. Rolnicza 8/13 GSM: 515170150 NIP: 764 208 46 11 REGON: 572 080 763 D O K U M E N T A C J A G E O T E C H N I C Z N A ( O P I N I A G E O T E C

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 31 marca 2016 r. Poz. 425 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii

Warszawa, dnia 31 marca 2016 r. Poz. 425 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 31 marca 2016 r. Poz. 425 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

łupkowego 1. Wstęp 2. Zasoby gazu Vladimír stępnych (na mld m 3 gazu rynku Wydobycie gazu ze na skalę przemy-

łupkowego 1. Wstęp 2. Zasoby gazu Vladimír stępnych (na mld m 3 gazu rynku Wydobycie gazu ze na skalę przemy- ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Rocznik Ochrona Środowiska Tom 14. Rok 2012 ISSN 1506-218X 866 874 Wybrane problemy wydobycia gazu łupkowego Vladimír Čablík, Lenka Černotováá

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 26 czerwca 2015 r. Poz. 903 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 czerwca 2015 r.

Warszawa, dnia 26 czerwca 2015 r. Poz. 903 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 czerwca 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 26 czerwca 2015 r. Poz. 903 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 czerwca 2015 r. w sprawie przekazywania informacji z bieżącego dokumentowania

Bardziej szczegółowo

P R O T O K Ó Ł. z Zebrania Plenarnego Komitetu Gospodarki Surowcami Mineralnymi PAN w Instytucie Nafty i Gazu w dniu 21 kwietnia 2004 roku

P R O T O K Ó Ł. z Zebrania Plenarnego Komitetu Gospodarki Surowcami Mineralnymi PAN w Instytucie Nafty i Gazu w dniu 21 kwietnia 2004 roku P R O T O K Ó Ł z Zebrania Plenarnego Komitetu Gospodarki Surowcami Mineralnymi PAN w Instytucie Nafty i Gazu w dniu 21 kwietnia 2004 roku Obecni: prof. M. Ciechanowska, mgr Z. Kulczycki, prof. E. Mokrzycki,

Bardziej szczegółowo

Analiza możliwości zwiększenia stopnia sczerpania zasobów złóż ropy naftowej w Polsce*

Analiza możliwości zwiększenia stopnia sczerpania zasobów złóż ropy naftowej w Polsce* NAFTA-GAZ sierpień 2012 ROK LXVIII Jan Lubaś, Wiesław Szott Instytut Nafty i Gazu, Oddział Krosno Mariusz Dziadkiewicz Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A., Warszawa Analiza możliwości zwiększenia

Bardziej szczegółowo

Zasoby gazu ze złóż niekonwencjonalnych - informacje ogólne i główne pojęcia

Zasoby gazu ze złóż niekonwencjonalnych - informacje ogólne i główne pojęcia ZASOBY GAZU I ROPY ZE ZŁÓŻ NIEKONWENCJONALNYCH (NATURAL GAS AND OIL FROM UNCONVENTIONAL DEPOSITS) ZARYS STANU PRAC POSZUKIWAWCZO-WYDOBYWCZYCH, PERSPEKTYWY ROZWOJU I MOŻLIWE IMPLIKACJE MIĘDZYNARODOWE (A)

Bardziej szczegółowo

ZASOBY I WYDOBYCIE WĘGLOWODORÓW UDZIAŁ W KRAJOWYM BILANSIE PALIW

ZASOBY I WYDOBYCIE WĘGLOWODORÓW UDZIAŁ W KRAJOWYM BILANSIE PALIW ROZDZIAŁ 7 ZASOBY I WYDOBYCIE WĘGLOWODORÓW UDZIAŁ W KRAJOWYM BILANSIE PALIW Hydrocarbon reserves and production participation in national balance of fuels Piotr GLINIAK, Stanisław RADECKI Polskie Górnictwo

Bardziej szczegółowo

Gaz łupkowy. Polskie strategie i regulacje. Konferencja SCC, 18 listopada 2011 Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce

Gaz łupkowy. Polskie strategie i regulacje. Konferencja SCC, 18 listopada 2011 Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce Gaz łupkowy Polskie strategie i regulacje Konferencja SCC, 18 listopada 2011 Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce Andrzej Szczęśniak www.naftagaz.pl Agenda 1. Polski gaz niekonwencjonalny na tle

Bardziej szczegółowo

LWR 4101-17-04/2012 P/12/186 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

LWR 4101-17-04/2012 P/12/186 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE LWR 4101-17-04/2012 P/12/186 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE I. Dane identyfikacyjne kontroli Numer i tytuł kontroli Jednostka przeprowadzają ca kontrolę Kontroler P/12/186 Poszukiwanie, wydobywanie i zagospodarowanie

Bardziej szczegółowo