Ryc. Ixodes ricinus kleszcz pospolity, strona grzbietowa, a larwa, b nimfa, c samica, d samiec.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ryc. Ixodes ricinus kleszcz pospolity, strona grzbietowa, a larwa, b nimfa, c samica, d samiec."

Transkrypt

1 Informacje praktyczne na temat profilaktyki przeciw kleszczom, uzupełnienie wykładu pt. W kleszczach kleszczy - czyli dlaczego kleszcze są znakomitymi wektorami i rezerwuarami patogenów chorób transmisyjnych dr hab. Magdalena Nowak-Chmura, prof. UP Zakład Zoologii Bezkręgowców i Parazytologii Instytut Biologii Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie Ryc. Ixodes ricinus kleszcz pospolity, strona grzbietowa, a larwa, b nimfa, c samica, d samiec. Najpospolitszy i najczęstszy gatunek kleszcza występujący w Polsce. 1

2 1. Profilaktyka i ochrona osobista przed kleszczami Możliwości ochrony osobistej przed kleszczami w terenie Kleszcze wspinające się po ciele człowieka powinny być usunięte zanim znajdą stosowne miejsce do żerowania. Niestety, często się zdarza, że nie czujemy wbijających się kleszczy i nie wykrywamy ich na czas. Lekkie swędzenie może być odczuwalne, ale zazwyczaj już podczas ssania krwi przez te pasożyty. Konieczne jest zwrócenie szczególnej uwagi na zapoznanie mieszkańców miast i wsi, zwłaszcza dzieci i młodzieży z obszarami występowania kleszczy i zasadami indywidualnej ochrony przed ich atakami. Przeciwdziałanie atakom kleszczy jest bardzo proste i dla wszystkich dostępne, należy się stosować do prostych zaleceń: - unikać miejsc występowania kleszczy, zwłaszcza w czasie ich największej aktywności, są to zarośnięte obrzeża lasu, leśne ścieżki i szlaki zwierząt porośnięte wysoką trawą i krzewami, polany śródleśne, w szczególności unikać ocierania się o roślinność, penetrowania zarośli i dzikich ścieżek oraz odpoczywania na trawie lub w miejscu z bujną roślinnością i krzewami; - stosować odzież odpowiednią do wyjścia w teren, uniemożliwiającą kleszczom przejście na gołą skórę, np. długie spodnie z wywiniętymi na zewnątrz skarpetami, wysokie buty, bluza z długim rękawem włożona szczelnie do spodni, okrycie głowy i szyi, jasny kolor ubrania zapewni lepszą widoczność wspinających się kleszczy; - stosować przetestowane i dostępne w sprzedaży repelenty i akaracydy (Faulde i in. 2008, Petney i in. 2011, Cisak i in. 2012), służące do impregnacji rzeczy wyeksponowanych na ataki kleszczy m. in. odzieży ochronnej, namiotów, koców, obuwia, oraz ciała ludzkiego, zaleca się dokładne spryskanie całego ciała przed wyjściem w miejsce ekspozycji na kleszcze, czynność ta może zapewnić ochronę przed kleszczami nawet przez kilka godzin, zaleca się tą czynność powtarzać kilkakrotnie; - regularnie (raz na godzinę) należy sprawdzać czy kleszcze przypadkowo nie znajdują się na naszym ubraniu lub niezabezpieczonych częściach ciała; - po powrocie z terenu wskazane jest dokładne sprawdzenie całego ciała, oraz ściągniętego ubrania w poszukiwaniu kleszczy, bystre oko jest szczególnie potrzebne, zwłaszcza w poszukiwaniu małych nimf i larw; - mieszkańcy terenów leśnych lub ludzie często przebywający na obszarach stałej ekspozycji na kleszcze mają możliwość zastosowania po konsultacji z lekarzem szczepienia ochronnego przeciw wirusowemu zapaleniu mózgu przenoszonego przez kleszcze. 2

3 Usuwanie kleszczy z ciała człowieka Każdego żerującego w skórze kleszcza należy natychmiast usunąć. Może to sprawić trudność, jeśli pasożyt wybrał do żerowania miejsce trudno dostępne na ciele, wtedy można udać się po pomoc do przychodni zdrowia i dyżurującej pielęgniarki. Najprostszą i najbezpieczniejszą metodą jest usunięcie kleszcza przy pomocy pęsety higienicznej, pomocne może być szkło powiększające. Stosuje się również dostępne w aptekach specjalne przyrządy do usuwania kleszczy (pompki, szczypce). Pewnym i szybkim pionowym ruchem, chwytając kleszcza pęseta jak najbliżej skóry, usuwamy pasożyta starając się wyciągnąć go w całości. Należy pamiętać o bezwzględnym zachowaniu higieny, nie usuwamy kleszczy gołymi palcami, nie rozgniatamy paznokciami, oraz nie smarujemy ich żadnym płynem ani smarem, stosujemy dokładną dezynfekcję miejsca po usunięciu pasożyta. Kontakt z rozgniecionymi lub zmiażdżonymi kleszczami może skutkować kontaktem z ich płynami ustrojowymi, które mogą zawierać czynniki chorobotwórcze, a tym samym być zakaźne. Do usuwania przemieszczających się po ciele kleszczy, lub dopiero co przytwierdzonych w dużej liczbie i w jednym miejscu, zwłaszcza tych najmniejszych okazów larwalnych, można zastosować taśmę klejącą lub plaster. Kleszcze zostaną unieruchomione i łatwo usunięte za jednym razem (Hillyard 1996). Wyciągnięty okaz kleszcza można zabezpieczyć w probówce, lub innym pojemniku i przekazać do badań do odpowiedniej pracowni. Miejsce po usunięciu kleszcza należy obserwować przez kilka tygodni, a w przypadku złego samopoczucia udać się do lekarza i poinformować o infestacji przez te pasożyty. Inne metody usuwania kleszczy przekazywane sobie przez ludzi nie są wskazane. Odkręcanie i przekręcanie kleszczy nie przynosi żadnych efektów z powodu zębów na hypostomie. Pokrycie kleszcza masłem, wazeliną lub olejem zablokuje pory (tarczki oddechowe) związane z procesem oddychania tych roztoczy, ten zabieg nie przyspieszy odłączenia się kleszcza od ciała żywiciela, a jedynie może spowodować szybsze przekazanie ewentualnych patogenów, których jest wektorem. Przypalanie papierosem może przyczynić się do przerwania ciała kleszcza, a wtedy infekcja może zostać rozszerzona, podczas gdy kleszcz nadal będzie przytwierdzony do ciała. 3

4 Usuwanie kleszczy z ciała zwierząt domowych i hodowlanych Kleszcze są powszechnie spotykane na zwierzętach domowych. Podczas spacerów psy i koty mają tendencję do biegania wśród wysokiej roślinności, a zabawy w trawie, w różnych ekosystemach powodują, że kleszcze łatwo przedostają się na ciało żywiciela. Zwierzęta domowe po każdym spacerze powinny być czesane i sprawdzane w poszukiwaniu kleszczy, zwłaszcza wokół uszu, pyska, okolic oczu i cały tułów. Usuwanie kleszczy zwierzętom domowym niczym się nie różni od wyżej opisanych sposobów usuwania kleszczy u ludzi. Należy zachować stosowna higienę i staranność przy wyciąganiu, oraz pamiętać, że nagłe przerwanie żerowania kleszczom może się przyczynić do przypadkowej zmiany żywiciela, np. na człowieka, w przypadku kiedy kleszcz zostanie wyciągnięty i nie zabezpieczony od razu w pojemniku. Jeśli kleszcze znajdowane są na zwierzętach wielokrotnie, zwłaszcza w okresie wzmożonej aktywności sezonowej tych pasożytów, lekarze weterynarii zalecają stosowanie impregnowanych obroży, szamponów przeciw kleszczom i specjalistycznych szczepionek. Jedną z możliwości zakażenia się wirusem kleszczowego zapalenia mózgu jest spożywanie surowego mleka i jego przetworów, np. od kozy zarażonej tym wirusem przez żerujące na niej kleszcze. Ponieważ kleszcze atakują wszystkie zwierzęta hodowlane, wypasane na pastwiskach krowy, owce, kozy mogą być zaatakowane przez te pasożyty. Aby nie dopuścić do zakażenia przez kleszcze groźnymi chorobami bydła oraz innych zwierząt, jak również mleka i jego przetworów należy zabezpieczać pastwiska przed występowaniem kleszczy i usuwać mechanicznie te pasożyty zaobserwowane w skórze i na sierści zwierząt. 4

5 Zabiegi stosowane w najbliższym otoczeniu środowiskowym człowieka mające na celu ograniczenie populacji kleszczy: - wpływ na zmiany warunków mikroklimatycznych siedliska utrudniające kleszczom odbycie cyklu rozwojowego, poprzez osuszanie terenu, meliorację, utrzymywanie niskiej wilgotności siedliska, stosowanie drenażu wybranych siedlisk, wycinanie lub przenoszenie roślinności, zwłaszcza wzdłuż ścieżek; - systematyczne koszenie trawy i usuwanie krzaczastych zarośli; - ograniczanie dostępu drobnych gryzoni i innych dzikich zwierząt (potencjalnych żywicieli kleszczy) do zabudowań ludzkich, przez likwidację pustostanów, dzikich wysypisk śmieci i usuwanie kryjówek dzikich zwierząt; - systematyczne przeglądanie skóry i sierści zwierząt domowych i hodowlanych; - ochrona miejsc hodowli zwierząt, gdzie kleszcze zakładają swoje siedliska (np. hodowla psów, kotów, gołębi), poprzez obserwację zwierząt, sprzątanie w pomieszczeniach hodowli i wypełnianie szczelin i pęknięć w tych pomieszczeniach, w niektórych przypadkach zaleca się całkowite pozbycie się hodowli np. gołębi - żywicieli kleszczy, które mogą przenikać do mieszkań ludzkich; - czasowa rotacja pastwisk przeznaczonych do wypasania zwierząt, oraz pól rolnych przeznaczana pod orkę, aby pomóc zmniejszyć liczbę kleszczy i innych pasożytów schronionych w szczelinach gleby; - stosowanie kontroli chemicznej do wybranych siedlisk w postaci akarycydów, jednak zwalczanie kleszczy metodami chemicznymi jest zabronione ze względu na ochronę środowiska, a Unia Europejska wycofuje z użycia pestycydy, które kiedyś były używane do walki z kleszczami; - zastosowanie środków biologicznych (grzyby, nicienie, parazytoidy) było wypróbowywane laboratoryjnie i oszacowano redukcję kleszczy w naturalnych populacjach, jednak zastosowanie takich rozwiązań na szerszą skalę jest mniej obiecujące, gdyż może spowodować zmiany w relacjach w lokalnych sieciach troficznych (Petney i in. 2011). 5

6 2. Najważniejsze choroby przenoszone przez kleszcze w Polsce, pierwsze objawy Borelioza z Lyme, kleszczowe zapalenie mózgu, ludzka anaplazmoza granulocytarna, babeszjoza BORELIOZA w Polsce objawy kliniczne Borelioza (LB) jest zoonozą imitującą inne choroby, z szerokim spektrum wielonarządowych objawów klinicznych: skórnych, neurologicznych, stawowych, kardiologicznych FAZA WCZESNA: -rumień wędrujący na skórze (u ok % chorych, pojawia się po 2 dniach lub kilku tygodniach, nie leczony zanika po 5-6 tygodniach) -objawy grypopodobne: gorączka, bóle głowy, bóle stawowo-mięśniowe (u ok. 40% chorych) -wczesna neuroborelioza - ostre zapalenie stawów (bóle mięśni i ścięgien) - objawy kardiologiczne (zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, zapalenia mięśnia sercowego) FAZA PRZEWLEKŁA: -przewlekłe zapalenie stawów - zanikowe zapalenie skóry kończyn - zmiany neurologiczne (encefalopatia, zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego) KZM w Polsce objawy kliniczne ok dni 1 faza -temperatura 38C - złe samopoczucie, osłabienie - bóle głowy, karku -bóle mięśni, gałek ocznych - 2/3 ludzi bez objawów wg PZH uwaga na niepasteryzowane mleko krowie, owcze i kozie!!! 6

7 3. Kilka informacji praktycznych Gdzie kleszcze się ukrywają? Grupa gatunków Siedlisko Gatunek kleszcza, przykłady Pozagniazdowe Gniazdowonorowe Norowopozagniazdowe - strych, poddasze, piwnica, mieszkanie -jaskinia, lochy - jamy, nory ssaków - gniazda ptasie w norach ziemnych, skalnych, w dziuplach - gniazda ssaków w dziuplach -warstwa ściółki - sąsiedztwo gniazd ptasich na drzewach -powierzchnia gleby, wśród roślinności -młodociane kleszcze u wejścia i wewnątrz nor, dorosłe wśród roślinności Argas polonicus (obrzeżek polski), Argas reflexus (obrzeżek gołębi), Ixodes vespertilionis (kleszcz nietoperzowy), Ixodes hexagonus (kleszcz jeżowy) Ixodes ricinus (kleszcz pospolity), Ixodes frontalis (kleszcz ptasi), Ixodes trianguliceps (kleszcz gryzoni) Dermacentor reticulatus (kleszcz łąkowy) Informacje praktyczne na temat kleszczy Kiedy kleszcz pospolity jest najbardziej aktywny? 7

Uwaga KLESZCZE!!!!! Występuje na różnych wysokościach nad ziemią:

Uwaga KLESZCZE!!!!! Występuje na różnych wysokościach nad ziemią: Uwaga KLESZCZE!!!!! Kleszcze żyją zazwyczaj w środowisku lekko wilgotnym, obfitym w roślinność: w lasach i na ich skraju, w zagajnikach, zaroślach, na łąkach, pastwiskach i leśnych polanach, na obszarach

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki chorób odkleszczowych vademecum wiedzy o kleszczach ROK SZKOLNY 2013/2014

Program profilaktyki chorób odkleszczowych vademecum wiedzy o kleszczach ROK SZKOLNY 2013/2014 CHROŃ SIĘ PRZED KLESZCZAMI WSZYSTKIMI SPOSOBAMI! Program profilaktyki chorób odkleszczowych vademecum wiedzy o kleszczach ROK SZKOLNY 2013/2014 AGENDA KLESZCZE INFORMACJE OGÓLNE AKTYWNOŚĆ KLESZCZY TYPOWE

Bardziej szczegółowo

W Polsce najczęściej spotykane są kleszcze pospolite (Ixodes ricinus). Występują na terenie całego kraju, szczególnie w środowiskach wilgotnych.

W Polsce najczęściej spotykane są kleszcze pospolite (Ixodes ricinus). Występują na terenie całego kraju, szczególnie w środowiskach wilgotnych. W ostatnich latach w Polsce problemem stały się choroby przenoszone przez kleszcze, m.in.: borelioza oraz kleszczowe zapalenie mózgu. Choroby te mogą być przyczyną niebezpiecznych dla zdrowia i życia powikłań,

Bardziej szczegółowo

Dane z Centralnego Rejestru Chorób Zawodowych prowadzonego w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi:

Dane z Centralnego Rejestru Chorób Zawodowych prowadzonego w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi: Dane zastane: Dane z Centralnego Rejestru Chorób Zawodowych prowadzonego w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi: Metody i techniki badawcze Badania zakażenia kleszczy B. burgdorferi zbadanych metodą PCR w

Bardziej szczegółowo

Borelioza z Lyme. Określenie. Czynnik etiologiczny. Choroba zakaźna, odzwierzęca - przenoszona przez kleszcze, wieloukładowa, przewlekła.

Borelioza z Lyme. Określenie. Czynnik etiologiczny. Choroba zakaźna, odzwierzęca - przenoszona przez kleszcze, wieloukładowa, przewlekła. Borelioza z Lyme Określenie Choroba zakaźna, odzwierzęca - przenoszona przez kleszcze, wieloukładowa, przewlekła. Czynnik etiologiczny Bakterie w kształcie krętków o nazwie Borrelia burgdorferi. Drogi

Bardziej szczegółowo

Kleszcz mały czy duży

Kleszcz mały czy duży Kleszcz mały czy duży Nic dobrego nie wróży! Martyna Kos Czym są kleszcze? Kleszcz - pajęczak zaliczany do rzędu roztoczy bywa częstym towarzyszem miłośników przyrody i lasów. Kleszcze są pasożytami zewnętrznymi

Bardziej szczegółowo

KLESZZCZE- NIEBEZPIECZNIE BLISKO

KLESZZCZE- NIEBEZPIECZNIE BLISKO Powiatowa Państwowy Stacja Powiatowy Sanitarno Inspektor Sanitarny w m. Epidemiologiczna st. Warszawie w m. st. Warszawie KLESZZCZE- NIEBEZPIECZNIE BLISKO Warszawa 2013 Wraz z rozpoczęciem wiosny zwiększa

Bardziej szczegółowo

CHOROBY PRZENOSZONE PRZEZ WEKTORY

CHOROBY PRZENOSZONE PRZEZ WEKTORY CHOROBY PRZENOSZONE PRZEZ WEKTORY Na świecie, przykładem chorób przenoszonych przez wektory są: - kleszczowe zapalenie mózgu - borelioza - anaplazmoza granulocytarna - babeszjoza (piroplazmoza) - bartoneloza

Bardziej szczegółowo

STOP KLESZCZE! Eksperci apelują do polskiego społeczeństwa o tym, jak ważna jest skuteczna ochrona przed

STOP KLESZCZE! Eksperci apelują do polskiego społeczeństwa o tym, jak ważna jest skuteczna ochrona przed STOP KLESZCZE! Eksperci apelują do polskiego społeczeństwa o tym, jak ważna jest skuteczna ochrona przed chorobami przenoszonymi przez kleszcze. Szczególnie duże zagrożenie występuje w miesiącach wiosenno

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 7 Kwiecień Choroby Wektorowe

Światowy Dzień Zdrowia 7 Kwiecień Choroby Wektorowe Światowy Dzień Zdrowia 7 Kwiecień 2014 Choroby Wektorowe Światowy Dzień Zdrowia odbędzie się 7 kwietnia 2014. Tematem przewodnim będą choroby przenoszone przez wektory. Światowy Dzień Zdrowia obchodzony

Bardziej szczegółowo

SEZON NA KLESZCZA. ü W OKRESIE OD MAJA DO PIERWSZYCH PRZYMROZKÓW ü W LESIE, NA ŁĄCE, ALE TAKŻE W PARKACH I PRZYDOMOWYCH OGRÓDKACH USUŃ KLESZCZA

SEZON NA KLESZCZA. ü W OKRESIE OD MAJA DO PIERWSZYCH PRZYMROZKÓW ü W LESIE, NA ŁĄCE, ALE TAKŻE W PARKACH I PRZYDOMOWYCH OGRÓDKACH USUŃ KLESZCZA SEZON NA KLESZCZA GDZIE? KIEDY? JAK SIĘ CHRONIĆ?! PAMIĘTAJ O ODPOWIEDNIM UBRANIU I NAKRYCIU GŁOWY ZAŁÓŻ KURTKĘ LUB KOSZULĘ Z DŁUGIM RĘKAWEM, DŁUGIE SPODNIE, WYSOKIE BUTY WYBIERZ JASNE UBRANIA ŁATWIEJ ZAUWAŻYSZ

Bardziej szczegółowo

informuje CHOROBY WEKTOROWE

informuje CHOROBY WEKTOROWE Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kamieniu Pomorskim informuje Światowy Dzień Zdrowia obchodzony jest każdego roku 7 kwietnia, aby uczcić rocznicę powstania Światowej Organizacji Zdrowia w 1948

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ ODKLESZCZOWYCH

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ ODKLESZCZOWYCH PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ ODKLESZCZOWYCH Występowanie Występują na terenie całego kraju. Żyją w miejscach lekko wilgotnych i obfitujących w roślinność, można je spotkać: w lasach i na ich obrzeżach (w zagajnikach,

Bardziej szczegółowo

Kleszcze atakują z trawy. Jak się przed nimi bronić?

Kleszcze atakują z trawy. Jak się przed nimi bronić? Kleszcze atakują z trawy. Jak się przed nimi bronić? Niegdyś o nich nie słyszeliśmy, a dzisiaj alarmujące informacje sprawiają, że coraz mniej ludzi chodzi do lasu czy na łąkę. Mowa o kleszczach, które

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE DOTYCZĄCE PROFILAKTYKI GRYPY SEZONOWEJ I NOWEJ GRYPY A(H1N1)

SZKOLENIE DOTYCZĄCE PROFILAKTYKI GRYPY SEZONOWEJ I NOWEJ GRYPY A(H1N1) SZKOLENIE DOTYCZĄCE PROFILAKTYKI GRYPY SEZONOWEJ I NOWEJ GRYPY A(H1N1) Grypa sezonowa jest ostrą chorobą wirusową, która przenosi się drogą kropelkową, bądź też przez kontakt bezpośredni z zakażoną osobą

Bardziej szczegółowo

Sytuacja epidemiologiczna boreliozy w województwie śląskim

Sytuacja epidemiologiczna boreliozy w województwie śląskim Sytuacja epidemiologiczna boreliozy w województwie śląskim Renata Cieślik Tarkota; Oddział Epidemiologii WSSE w Katowicach. Przebywanie na terenach zielonych, podczas pracy lub rekreacji może być związane

Bardziej szczegółowo

GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ NA TEN TEMAT? CZY WYKORZYSTAŁŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI BY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ?

GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ NA TEN TEMAT? CZY WYKORZYSTAŁŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI BY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ? GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ NA TEN TEMAT? CZY WYKORZYSTAŁŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI BY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ? ZDOBĄDŹ INFORMACJE! ZASZCZEP SIĘ! ZDOBĄDŹ OCHRONĘ! SZCZEPIONKA PRZECIW GRYPIE CZYM JEST

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DLA OSÓB POWRACAJĄCYCH Z REGIONU AFRYKI ZACHODNIEJ. Gwinea, Liberia, Sierra Leone, Nigeria

INFORMACJA DLA OSÓB POWRACAJĄCYCH Z REGIONU AFRYKI ZACHODNIEJ. Gwinea, Liberia, Sierra Leone, Nigeria INFORMACJA DLA OSÓB POWRACAJĄCYCH Z REGIONU AFRYKI ZACHODNIEJ Gwinea, Liberia, Sierra Leone, Nigeria Od lutego 1014r. wystepują zachorowania na gorączkę krwotoczną Ebola w państawach Afryki Zachodniej.

Bardziej szczegółowo

KLESZCZ POSPOLITY! Kleszcze są pasożytami głównie kręgowców. Długość ciała: od jednego do kilku milimetrów (po nassaniu większe)

KLESZCZ POSPOLITY! Kleszcze są pasożytami głównie kręgowców. Długość ciała: od jednego do kilku milimetrów (po nassaniu większe) W Polsce żyje około 20 gatunków kleszczy. Mogą one przenosić wiele rodzajów bakterii i wirusów niebezpiecznych dla człowieka i zwierząt. W tym roku z powodu ciepłej zimy kleszczy jest znacznie więcej i

Bardziej szczegółowo

Wszawica trudny problem do rozwiązania. Łódź, dn r.

Wszawica trudny problem do rozwiązania. Łódź, dn r. Wszawica trudny problem do rozwiązania Łódź, dn. 15.12.2008r. 1 Co to jest wszawica? Wszawica (łac. pediculosis) jest chorobą zakaźną, umieszczoną w wykazie chorób zakaźnych i zakażeń będącym załącznikiem

Bardziej szczegółowo

UWAGA, WŚCIEKLIZNA! powinien nas zaniepokoić niebezpieczne jest dotykanie zwłok W pierwszym okresie choroby pojawiają się

UWAGA, WŚCIEKLIZNA! powinien nas zaniepokoić niebezpieczne jest dotykanie zwłok W pierwszym okresie choroby pojawiają się UWAGA, WŚCIEKLIZNA! Dzikie zwierzęta naszych pól i lasów boją się człowieka i zawsze uciekają na bezpieczną odległość. Zwierzęta chore na wściekliznę tracą naturalną bojaźliwość. Dlatego widok błądzącego

Bardziej szczegółowo

Wszawica trudny problem do rozwiązania

Wszawica trudny problem do rozwiązania Wszawica trudny problem do rozwiązania Co to jest wszawica? Wszawica (łac. pediculosis) jest chorobą zakaźną, umieszczoną w wykazie chorób zakaźnych i zakażeń będącym załącznikiem do Ustawy o chorobach

Bardziej szczegółowo

Dokumentowanie zdarzenia:

Dokumentowanie zdarzenia: Obowiązek zgłoszenia osoby potencjalnie narażonej na wściekliznę do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Białymstoku powstaje jeżeli spełnione są oba kryteria: 1. Osoba potencjalnie narażona

Bardziej szczegółowo

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila.

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila. SZCZEPIENIA PSÓW Działamy według zasady: Lepiej zapobiegać niż leczyć Wychodząc naprzeciw Państwa oczekiwaniom oraz dbając o dobro Waszych pupili opisaliśmy program profilaktyczny chorób zakaźnych psów,

Bardziej szczegółowo

marketinginformacja Diagnostyka weterynaryjna Szybkie testy dla rolnictwa +++ dostępne w SalesPlusie +++

marketinginformacja Diagnostyka weterynaryjna Szybkie testy dla rolnictwa +++ dostępne w SalesPlusie +++ marketinginformacja Data 24.10.2014 Numer Autor MI_FS_13_2014_Testy weterynaryjne Philipp Peters Diagnostyka weterynaryjna Szybkie testy dla rolnictwa +++ dostępne w SalesPlusie +++ Dzięki szybkim testom

Bardziej szczegółowo

Zwalczanie pasożytów zewnętrznych na fermie świń

Zwalczanie pasożytów zewnętrznych na fermie świń .pl Zwalczanie pasożytów zewnętrznych na fermie świń Autor: prof. dr hab. inż. Damian Knecht Data: 8 grudnia 2015 Pasożyt jest organizmem żyjącym w ścisłym związku z innym organizmem na jego koszt. Choroby,

Bardziej szczegółowo

Kleszczowe zapalenie mózgu wirus, objawy, przebieg choroby i profilaktyka

Kleszczowe zapalenie mózgu wirus, objawy, przebieg choroby i profilaktyka Informacja Prasowa Kleszczowe zapalenie mózgu wirus, objawy, przebieg choroby i profilaktyka Kleszczowe zapalenie mózgu jest chorobą ośrodkowego układu nerwowego, która może prowadzić do poważnych powikłań

Bardziej szczegółowo

Kleszcz mały czy duży - nic dobrego nie wróży. Program edukacyjny dotyczący zapobiegania chorobom przenoszonym przez kleszcze na człowieka

Kleszcz mały czy duży - nic dobrego nie wróży. Program edukacyjny dotyczący zapobiegania chorobom przenoszonym przez kleszcze na człowieka Kleszcz mały czy duży - nic dobrego nie wróży Program edukacyjny dotyczący zapobiegania chorobom przenoszonym przez kleszcze na człowieka Warszawa, 12.10.2011 Kleszcz mały czy duży nic dobrego nie wróży

Bardziej szczegółowo

Zdrowy, bezpieczny wypoczynek dzieci i młodzieży

Zdrowy, bezpieczny wypoczynek dzieci i młodzieży Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Gdańsku Zdrowy, bezpieczny wypoczynek dzieci i młodzieży Krystyna Wereszczyńska 12 czerwca 2012r. ZDROWY I BEZPIECZNY WYPOCZYNEK DZIECI I MŁODZIEŻY aktywność

Bardziej szczegółowo

WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ HCV

WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ HCV WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ HCV Wątroba to największy i bardzo ważny narząd! Produkuje najważniejsze białka Produkuje żółć - bardzo istotny czynnik w procesie trawienia

Bardziej szczegółowo

GRYPA. Jak zapobiec zakażeniom grypy? m. st. Warszawie. Oddział Promocji Zdrowia, ul. Cyrulików 35; Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w

GRYPA. Jak zapobiec zakażeniom grypy? m. st. Warszawie. Oddział Promocji Zdrowia, ul. Cyrulików 35; Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w m. st. Warszawie ul. Kochanowskiego 21, Oddział Promocji Zdrowia, ul. Cyrulików 35; tel. 22/311-80-07 08; e-mail: oswiatazdrowotna@pssewawa.pl GRYPA Jak zapobiec

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia i profilaktyka chorób odkleszczowych Warszawa 2016

Zagrożenia i profilaktyka chorób odkleszczowych Warszawa 2016 Zagrożenia i profilaktyka chorób odkleszczowych Warszawa 2016 * Niniejsza broszura nie zastępuje porady medycznej. Jeśli masz jakiekolwiek pytania lub wątpliwości zapytaj swojego lekarza. Niegdyś o nich

Bardziej szczegółowo

W jaki sposób kleszcze przenoszą choroby?

W jaki sposób kleszcze przenoszą choroby? KLESZCZE CHOROBY ZAKAŹNE W jaki sposób kleszcze przenoszą choroby? Kleszcze w czasie ukłucia przekazują do krwi ludzi i zwierząt bakterie i wirusy, które mogą wywoływać groźne choroby zakaźne. Ukąszenie

Bardziej szczegółowo

Sytuacja epidemiologiczna boreliozy w województwie śląskim

Sytuacja epidemiologiczna boreliozy w województwie śląskim Sytuacja epidemiologiczna boreliozy w województwie śląskim Renata Cieślik Tarkota; Oddział Epidemiologii WSSE w Katowicach. Przebywanie na terenach zielonych, podczas pracy lub rekreacji może być związane

Bardziej szczegółowo

Sytuacja epidemiologiczna boreliozy oraz kleszczowego zapalenia mózgu w województwie śląskim w latach 2005-2016* Renata Cieślik Tarkota 1, 2

Sytuacja epidemiologiczna boreliozy oraz kleszczowego zapalenia mózgu w województwie śląskim w latach 2005-2016* Renata Cieślik Tarkota 1, 2 Sytuacja epidemiologiczna boreliozy oraz kleszczowego zapalenia mózgu w województwie śląskim w latach 2005-2016* Renata Cieślik Tarkota 1, 2 1 Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Katowicach

Bardziej szczegółowo

Uwaga! Uprzejmie proszę o przesłanie wypełnionych Załączników do Działu Bhp i Ppoż:

Uwaga! Uprzejmie proszę o przesłanie wypełnionych Załączników do Działu Bhp i Ppoż: Uwaga! Uprzejmie proszę o przesłanie wypełnionych Załączników do Działu Bhp i Ppoż: Kampus Banacha e-mail: Kampus Baza Pozostała e-mail: Oznaczenia: AV - wirusy GRZ - grzyby BA - bakterie ZOO - zoonozy

Bardziej szczegółowo

Głównym źródłem zagrożenia. są dzikie ptaki, będące bezobjawowymi nosicielami wirusa grypy ptaków.

Głównym źródłem zagrożenia. są dzikie ptaki, będące bezobjawowymi nosicielami wirusa grypy ptaków. GRYPA PTASIA HPAI Głównym źródłem zagrożenia są dzikie ptaki, będące bezobjawowymi nosicielami wirusa grypy ptaków. Objawy kliniczne NAJBARDZIEJ WRAŻLIWE SĄ INDYKI I KURY, GĘSI I KACZKI W ZNACZNIE MNIEJSZYZM

Bardziej szczegółowo

Afrykański pomór świń materiały szkoleniowe dla hodowców świń

Afrykański pomór świń materiały szkoleniowe dla hodowców świń Afrykański pomór świń materiały szkoleniowe dla hodowców świń Listopad 2016 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Olsztynie Afrykański pomór świń (ASF) nieuleczalna wirusowa choroba świń i dzików Ludzie są

Bardziej szczegółowo

P I E R W S Z A P O M O C

P I E R W S Z A P O M O C P I E R W S Z A P O M O C AWIENIE k k 5 k na 1/3 k k ka k na k 5 k k Wykonuj naprzemiennie do obcego utraty Wezwij W k k k k 5 z Wykonuj naprzemiennie do obcego utraty Wezwij KRWOTOK Z NOSA (widoczny krwi

Bardziej szczegółowo

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila.

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila. SZCZEPIENIA KOTÓW Działamy według zasady: Lepiej zapobiegać niż leczyć Wychodząc naprzeciw Państwa oczekiwaniom oraz dbając o dobro Waszych pupili opisaliśmy program profilaktyczny chorób zakaźnych psów,

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w m. st. Warszawie METODYKA PROGRAMU WIĘCEJ WIEM MNIEJ CHORUJĘ

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w m. st. Warszawie METODYKA PROGRAMU WIĘCEJ WIEM MNIEJ CHORUJĘ METODYKA PROGRAMU WIĘCEJ WIEM MNIEJ CHORUJĘ STRUKTURA PROGRAMU Bloki tematyczne : I. POZNAJEMY CHOROBY ZAKAŹNE i drogi ich szerzenia II. Profilaktyka chorób zakaźnych (higiena zachowań, szczepienia ochronne)

Bardziej szczegółowo

Temat: Higiena i choroby układu oddechowego.

Temat: Higiena i choroby układu oddechowego. Temat: Higiena i choroby układu oddechowego. 1. Sprawność układu oddechowego - ważnym czynnikiem zdrowotnym. a) zanieczyszczenia powietrza Pyły miedzi, aluminium, żelaza, ołowiu, piaskowe, węglowe, azbestowe,

Bardziej szczegółowo

Nie daj się grypie! Grypa przenosi się z osoby na osobę drogą kropelkową podczas

Nie daj się grypie! Grypa przenosi się z osoby na osobę drogą kropelkową podczas Nie daj się grypie! Jesień i zima to okres wzmożonych zachorowań na choroby górnych dróg oddechowych. Zachorowania mogą być wywoływane przez ponad 200 różnych gatunków wirusów. Najczęstszą przyczyną zachorowań

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie Hcv HCV to wirus zapalenia wątroby typu C EPIDEMIOLOGIA Wg danych Państwowego Zakładu Higieny i Instytutu Hematologii i Transfuzjologii, uznawanych

Bardziej szczegółowo

Preparat podawać zewnętrznie, bezpośrednio na skórę. Nie kąpać zwierząt 2 dni przed i 2 dni po zastosowaniu produktu.

Preparat podawać zewnętrznie, bezpośrednio na skórę. Nie kąpać zwierząt 2 dni przed i 2 dni po zastosowaniu produktu. Strona 1 z 5 Strona 2 z 5 0,5 g/100 ml Roztwór na skórę dla psów i kotów. SKŁAD: Fipronil 0,5 g/100 ml DAWKOWANIE I DROGA PODANIA: Preparat podawać zewnętrznie, bezpośrednio na skórę. Nie kąpać zwierząt

Bardziej szczegółowo

ALFABET Kleszczowego Zapalenia Mózgu, czyli KZM od A do Z

ALFABET Kleszczowego Zapalenia Mózgu, czyli KZM od A do Z ALFABET Kleszczowego Zapalenia Mózgu, czyli KZM od A do Z A jak Austria Austria to lider wyszczepialności w zakresie kleszczowego zapalenia mózgu. Dzięki wprowadzeniu powszechnych szczepień jest to jedyny

Bardziej szczegółowo

Wszawica To choroba tyleż powszechna, co wstydliwa. Postępowanie w przypadku zakażenia Opracowanie: SZKOLMED M. Piejak, M. Wojciechowska Spółka jawna

Wszawica To choroba tyleż powszechna, co wstydliwa. Postępowanie w przypadku zakażenia Opracowanie: SZKOLMED M. Piejak, M. Wojciechowska Spółka jawna Wszawica To choroba tyleż powszechna, co wstydliwa. Postępowanie w przypadku zakażenia Opracowanie: SZKOLMED M. Piejak, M. Wojciechowska Spółka jawna Charakterystyka choroby Wszawica głowy, to choroba

Bardziej szczegółowo

Wakacje na półmetku. Ponadto, w czasie spotkań prelegenci z PSSE uwraŝliwiali na to, iŝ:

Wakacje na półmetku. Ponadto, w czasie spotkań prelegenci z PSSE uwraŝliwiali na to, iŝ: Wakacje na półmetku Minął pierwszy miesiąc wakacji. Jak kaŝdego roku nad zdrowiem i bezpieczeństwem wypoczywających dzieci i młodzieŝy czuwa równieŝ Powiatowa Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna w Garwolinie

Bardziej szczegółowo

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio)

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio) W latach 50. na chorobę Heinego-Medina chorowało w Europie i USA jedno na 5000 dzieci. Po wdrożeniu w Polsce masowych szczepień przeciw poliomyelitis, już w 1960 roku zarejestrowano mniej zachorowań. W

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DLA POWODZIAN NA TEMAT ZWALCZANIA SZKODLIWYCH OWADÓW

INFORMACJA DLA POWODZIAN NA TEMAT ZWALCZANIA SZKODLIWYCH OWADÓW INFORMACJA DLA POWODZIAN NA TEMAT ZWALCZANIA SZKODLIWYCH OWADÓW KOMARY I INNE OWADY KRWIOPIJNE przyjaznym środowiskiem dla bytowania komarów są tereny podmokłe, wilgotne, rozlewiska wody, gdzie w mule

Bardziej szczegółowo

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3 KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA ds. ZDROWIA IKONSUMENTÓW Dyrekcja ds. zdrowia publicznego Wydział zagrożeń dla zdrowia Sekretariat Komitetu Bezpieczeństwa Zdrowia Gorączka krwotoczna Ebola informacja

Bardziej szczegółowo

Pasożytujące na różnych żywicielach pchły mogą przenosić patogeny i pasożyty między zwierzętami dzikimi, hodowlanymi, a człowiekiem.

Pasożytujące na różnych żywicielach pchły mogą przenosić patogeny i pasożyty między zwierzętami dzikimi, hodowlanymi, a człowiekiem. Pchły Siphonaptera, Aphaniptera Biologia Pchła w cyklu rozwojowym przechodzi przez stadium jaja, larwy, poczwarki i owada dojrzałego. Czas rozwoju poszczególnych form zależy od temperatury, wilgotności

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia r.

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia r. ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia. 2010 r. w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych u pracowników, funkcjonariuszy, żołnierzy lub podwładnych podejmujących

Bardziej szczegółowo

Badanie kleszcza na obecność krętków Borrelia. Data pobrania materiału nr próbki. Imię i Nazwisko osoby ukłutej. Data urodzenia. Adres zamieszkania

Badanie kleszcza na obecność krętków Borrelia. Data pobrania materiału nr próbki. Imię i Nazwisko osoby ukłutej. Data urodzenia. Adres zamieszkania Badanie kleszcza na obecność krętków Borrelia Data pobrania materiału nr próbki Imię i Nazwisko osoby ukłutej Płeć (zaznaczyć X): Kobieta Mężczyzna Data urodzenia. Adres zamieszkania Tel. kontaktowy 1.

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 07 kwietnia 2014 Hasło Choroby wektorowe

Światowy Dzień Zdrowia 07 kwietnia 2014 Hasło Choroby wektorowe Światowy Dzień Zdrowia 07 kwietnia 2014 Hasło Choroby wektorowe Zyta Honc-Skowrońska mł asystent Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Środzie Śl. Światowy

Bardziej szczegółowo

Sytuacja epidemiologiczna boreliozy oraz kleszczowego zapalenia mózgu w województwie śląskim i w Polsce w latach *

Sytuacja epidemiologiczna boreliozy oraz kleszczowego zapalenia mózgu w województwie śląskim i w Polsce w latach * Sytuacja epidemiologiczna boreliozy oraz kleszczowego zapalenia mózgu w województwie śląskim i w Polsce w latach 2007-2017* Renata Cieślik Tarkota 1, 2 1 Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Bełchatowie. 30.01.2015r.

Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Bełchatowie. 30.01.2015r. Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Bełchatowie 30.01.2015r. Zakaźna i zaraźliwa, wirusowa choroba ptaków, zarówno drobiu, jak i ptaków dzikich i ozdobnych; Wrażliwe są ptaki w każdym wieku, śmiertelność

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki chorób odkleszczowych informacje o programie ROK SZKOLNY 2013/2014

Program profilaktyki chorób odkleszczowych informacje o programie ROK SZKOLNY 2013/2014 CHROŃ SIĘ PRZED KLESZCZAMI WSZYSTKIMI SPOSOBAMI! Program profilaktyki chorób odkleszczowych informacje o programie ROK SZKOLNY 2013/2014 AGENDA INFORMACJE OGÓLNE O PROGRAMIE PATRONI HONOROWI CELE PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA WŁASNA PRODUKTU LECZNICZEGO CROTAMITON FARMAPOL płyn do stosowania na skórę, 100 mg/g 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNEJ 1 g płynu do stosowania

Bardziej szczegółowo

Zadania do planszy PRACE W LESIE JESIEŃ

Zadania do planszy PRACE W LESIE JESIEŃ 1 Ewa Sulejczak Zadania do planszy PRACE W LESIE JESIEŃ 1. Przyjrzyj się planszy i napisz, jakie zabiegi wykonuje się w lesie jesienią. Określ także ich cel. Uzupełnij tabelę, wpisując swoje spostrzeżenia.

Bardziej szczegółowo

Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu Wydziału Lekarskiego w Katowicach SUM Kierownik: prof. dr hab. n. med.

Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu Wydziału Lekarskiego w Katowicach SUM Kierownik: prof. dr hab. n. med. Katowice 2016 Jolanta Żak Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu Wydziału Lekarskiego w Katowicach SUM Kierownik: prof. dr hab. n. med. Damian Kusz W razie zaobserwowania niepokojących

Bardziej szczegółowo

Inwazyjna choroba meningokokowa. Posocznica (sepsa) meningokokowa

Inwazyjna choroba meningokokowa. Posocznica (sepsa) meningokokowa Inwazyjna choroba meningokokowa Posocznica (sepsa) meningokokowa Sepsa, posocznica, meningokoki to słowa, które u większości ludzi wzbudzają niepokój. Każdy z nas: rodzic, opiekun, nauczyciel, dorosły

Bardziej szczegółowo

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B?

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Co to jest? Wirus zapalenia wątroby typu B (HBW) powoduje zakażenie wątroby mogące prowadzić do poważnej choroby tego organu. Wątroba jest bardzo ważnym

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka zawodowego fryzjera

Ocena ryzyka zawodowego fryzjera Lp. ZagroŜenie lub czynnik niebezpieczny, szkodliwy, uciąŝliwy Ocena ryzyka zawodowego fryzjera Identyfikacja zagroŝeń Źródło zagroŝenia MoŜliwe skutki 1 2 3 4 1. PoŜar. Urządzenia i instalacje elektryczne,

Bardziej szczegółowo

Zawartość. Epidemiologia / Etiologia i patogeneza / Objawy kliniczne / Zmiany anatomopatologiczne / Rozpoznanie / Postępowanie / Piśmiennictwo

Zawartość. Epidemiologia / Etiologia i patogeneza / Objawy kliniczne / Zmiany anatomopatologiczne / Rozpoznanie / Postępowanie / Piśmiennictwo 141501 Zawartość Wstęp Choroby zakaźne owiec i kóz podlegające obowiązkowi zwalczania oraz rejestracji wg ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z dnia 20 kwietnia

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DLA OSÓB WYJEŻDŻAJĄCYCH POZA UNIĘ EUROPEJSKĄ

INFORMACJA DLA OSÓB WYJEŻDŻAJĄCYCH POZA UNIĘ EUROPEJSKĄ INFORMACJA DLA OSÓB WYJEŻDŻAJĄCYCH POZA UNIĘ EUROPEJSKĄ Główny Lekarz Weterynarii informuje o występowaniu licznych liczne ognisk afrykańskiego pomoru świń (ASF) na terytorium Federacji Rosyjskiej. Dodatkowo

Bardziej szczegółowo

B. ULOTKA INFORMACYJNA

B. ULOTKA INFORMACYJNA B. ULOTKA INFORMACYJNA 1 ULOTKA INFORMACYJNA Versifel FeLV 1. NAZWA I ADRES PODMIOTU ODPOWIEDZIALNEGO ORAZ WYTWÓRCY ODPOWIEDZIALNEGO ZA ZWOLNIENIE SERII, JEŚLI JEST INNY Podmiot odpowiedzialny: Zoetis

Bardziej szczegółowo

Borrelial lymphocytoma (BL)

Borrelial lymphocytoma (BL) BORELIOZA z Lyme ROZPOZNANIE Podstawą rozpoznania jest stwierdzenie przynajmniej jednego z następujących objawów: Rumień wędrujący (rumień pełzający, erythema migrans EM) Rozpoznanie opiera się na obrazie

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT GŁÓWNEGO INSPEKTORATU SANITARNEGO W ZWIĄZKU Z WYSTĄPIENIEM PRZYPADKÓW ZAKAŻENIA WIRUSEM GRYPY ŚWIŃ TYPU A/H1N1 U LUDZI W USA I MEKSYKU

KOMUNIKAT GŁÓWNEGO INSPEKTORATU SANITARNEGO W ZWIĄZKU Z WYSTĄPIENIEM PRZYPADKÓW ZAKAŻENIA WIRUSEM GRYPY ŚWIŃ TYPU A/H1N1 U LUDZI W USA I MEKSYKU KOMUNIKAT GŁÓWNEGO INSPEKTORATU SANITARNEGO W ZWIĄZKU Z WYSTĄPIENIEM PRZYPADKÓW ZAKAŻENIA WIRUSEM GRYPY ŚWIŃ TYPU A/H1N1 U LUDZI W USA I MEKSYKU z dnia 26 kwietnia 2009 r. (godz. 19.00 ) (Źródło: WHO,

Bardziej szczegółowo

WSZAWICA CO TO JEST WSZAWICA?

WSZAWICA CO TO JEST WSZAWICA? WSZAWICA CO TO JEST WSZAWICA? Wszawica (łac. pediculosis) jest chorobą spowodowana przez obecność na ciele człowieka pasoŝyta wszy głowowej (Pediculus capitis). Wszy Ŝyją wyłącznie na owłosionej części

Bardziej szczegółowo

Pasożyty skóry u kotów, czyli czym można się zarazić od swojego kota.

Pasożyty skóry u kotów, czyli czym można się zarazić od swojego kota. Pasożyty skóry u kotów, czyli czym można się zarazić od swojego kota. dr Marcin Szczepanik Zakład Diagnostyki Klinicznej i Dermatologii Weterynaryjnej Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych Wydział Medycyny

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH 07.06.2010r MENINGOKOKI INFORMACJE OGÓLNE Meningokoki to bakterie z gatunku Neisseria meningitidis zwane również dwoinkami zapalenia opon mózgowych. Wyodrębniono kilka

Bardziej szczegółowo

Choroby wektorowe. Barbara Stawiarz PSSE Brzesko

Choroby wektorowe. Barbara Stawiarz PSSE Brzesko Choroby wektorowe Barbara Stawiarz PSSE Brzesko Prezentacja opracowana dla potrzeb Światowego Dnia Zdrowia 2014r. Wektor organizm przenoszący pasożyta lub drobnoustrój zakaźny Bez względu na drogę transmisji,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZDROWOTNY. Badania profilaktyczne dla mieszkańców Gminy Miasta Jaworzna w kierunku rozpoznania boreliozy. Załącznik nr 4

PROGRAM ZDROWOTNY. Badania profilaktyczne dla mieszkańców Gminy Miasta Jaworzna w kierunku rozpoznania boreliozy. Załącznik nr 4 Załącznik nr 4 PROGRAM ZDROWOTNY Badania profilaktyczne dla mieszkańców Gminy Miasta Jaworzna w kierunku rozpoznania boreliozy PROGRAM OPRACOWAŁ WYDZIAŁ ZDROWIA I SPRAW SPOŁECZNYCH URZĘDU MIEJSKIEGO W

Bardziej szczegółowo

Ptaszyniec istotny problem weterynaryjny i medyczny. dr n. przyr. Ryszard Sebesta

Ptaszyniec istotny problem weterynaryjny i medyczny. dr n. przyr. Ryszard Sebesta Ptaszyniec istotny problem weterynaryjny i medyczny dr n. przyr. Ryszard Sebesta Typ: Arthtopoda stawonogi Gromada: Arachnida pajęczaki Podgromada: Acari - roztocze Rząd: Gamasida Rodzina: Dermanyssidae

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do programu Kleszcz mały czy duży - nic dobrego nie wróży

Materiały pomocnicze do programu Kleszcz mały czy duży - nic dobrego nie wróży Materiały pomocnicze do programu Kleszcz mały czy duży - nic dobrego nie wróży Opracowane na podstawie prezentacji przygotowanej dla Stowarzyszenia Chorych na Boreliozę Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna

Bardziej szczegółowo

www.pediatric-rheumathology.printo.it CHOROBA Z LYME

www.pediatric-rheumathology.printo.it CHOROBA Z LYME www.pediatric-rheumathology.printo.it CHOROBA Z LYME Co to jest? Choroba z Lyme jest jedną z chorób wywołanych przez bakterię Borrelia burgdorferi (Borelioza). Bakteria przekazywana jest poprzez ukąszenie

Bardziej szczegółowo

09-2021 09-2018 09-2010 09-2007 09-2008 09-2009 09-2021 09-2018 09-2007 1 09-2008 1 09-2009 1 09-2010 1 09-2011 1 09-2012 1 09-2013 1 09-2014 1 09-2015 1 09-2016 1 09-2026 09-2023 09-2006 09-2053 09-2054

Bardziej szczegółowo

W przedmiotowym rozporządzeniu proponuje się dokonać następujących zmian: 1. W 2a kwotę wynagrodzenia 30 zł proponuje się zmienić na kwotę 62,97 zł

W przedmiotowym rozporządzeniu proponuje się dokonać następujących zmian: 1. W 2a kwotę wynagrodzenia 30 zł proponuje się zmienić na kwotę 62,97 zł Załącznik do uchwały KRLW Nr 90/2016/VI z dnia 28 września 2016 r. Projekt nowelizacji rozporządzenia ministra rolnictwa i rozwoju wsi z dnia 2 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i wysokości wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Afrykański pomór świń materiały szkoleniowe dla hodowców świń

Afrykański pomór świń materiały szkoleniowe dla hodowców świń Afrykański pomór świń materiały szkoleniowe dla hodowców świń Zygmunt Pejsak, Iwona Markowska - Daniel Krajowe Laboratorium Referencyjne ds. ASF PIWet - PIB w Puławach Luty, 2014 Afrykański pomór świń

Bardziej szczegółowo

Raport roczny Głównego Lekarza Weterynarii z wizytacji schronisk dla zwierząt za rok 2012.

Raport roczny Głównego Lekarza Weterynarii z wizytacji schronisk dla zwierząt za rok 2012. Raport roczny Głównego Lekarza Weterynarii z wizytacji schronisk dla zwierząt za rok 2012. Raport roczny Głównego Lekarza Weterynarii został opracowany na podstawie raportów z wizytacji schronisk dla zwierząt

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Przepisy ogólne. Art. 1. Art. 2

Rozdział 1 Przepisy ogólne. Art. 1. Art. 2 Dz. U.97.60.369 USTAWA z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej. (Dz. U z dnia 14 czerwca 1997 r.) Rozdział 1

Bardziej szczegółowo

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego BORELIOZA I KLESZCZOWE ZAPALENIE OPON MÓZGOWO-RDZENIOWYCH

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego BORELIOZA I KLESZCZOWE ZAPALENIE OPON MÓZGOWO-RDZENIOWYCH Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego BORELIOZA I KLESZCZOWE ZAPALENIE OPON MÓZGOWO-RDZENIOWYCH KRUS prowadzi we współpracy z innymi instytucjami działania na rzecz zmniejszenia liczby wypadków przy

Bardziej szczegółowo

Żel dezynfekujący do higienicznego i chirurgicznego odkażania rąk

Żel dezynfekujący do higienicznego i chirurgicznego odkażania rąk Żel dezynfekujący do higienicznego i chirurgicznego odkażania rąk Testowany zgodnie z najnowszymi wytycznymi i ekspertyzami Preparat o trwałym działaniu Niezwykle krótki czas ekspozycji Środek bakteriobójczy,

Bardziej szczegółowo

Copyright by Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera, Łódź 2011

Copyright by Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera, Łódź 2011 Publikacja współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, przygotowana w trakcie realizacji programu Opracowanie kompleksowych programów profilaktycznych Numer projektu:

Bardziej szczegółowo

Ostre infekcje u osób z cukrzycą

Ostre infekcje u osób z cukrzycą Ostre infekcje u osób z cukrzycą Sezon przeziębień w pełni. Wokół mamy mnóstwo zakatarzonych i kaszlących osób. Chorować nikt nie lubi, jednak ludzie przewlekle chorzy, jak diabetycy, są szczególnie podatni

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dedykacja ix Podziękowania x Przedmowa xi Przedmowa do wydania polskiego xiii. 1 Diagnozowanie chorób na fermie świń 1.

Spis treści. Dedykacja ix Podziękowania x Przedmowa xi Przedmowa do wydania polskiego xiii. 1 Diagnozowanie chorób na fermie świń 1. Spis treści Dedykacja ix Podziękowania x Przedmowa xi Przedmowa do wydania polskiego xiii 1 Diagnozowanie chorób na fermie świń 1 Wstęp 1 Wymagane wyposaŝenie 1 Elementy badania klinicznego 1 Unieruchomienie

Bardziej szczegółowo

RYZYKO ZAWODOWE ZWIĄZANE EKSPOZYCJĄ NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE W SŁUŻBIE ZDROWIA

RYZYKO ZAWODOWE ZWIĄZANE EKSPOZYCJĄ NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE W SŁUŻBIE ZDROWIA RYZYKO ZAWODOWE ZWIĄZANE EKSPOZYCJĄ NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE W SŁUŻBIE ZDROWIA Katarzyna Zielińska-Jankiewicz Anna Kozajda Irena Szadkowska-Stańczyk NARAŻENIE NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE W SŁUŻBIE ZDROWIA GRUPY

Bardziej szczegółowo

Borelioza- zagrożeniem dla pracowników leśnych Przygotowała: dr n. med. Edyta Gałęziowska

Borelioza- zagrożeniem dla pracowników leśnych Przygotowała: dr n. med. Edyta Gałęziowska Borelioza- zagrożeniem dla pracowników leśnych Przygotowała: dr n. med. Edyta Gałęziowska 1975r. - pierwszy raz opisano chorobę 1981r.- Willy Burgdorfer zidentyfikował bakterię SYTUACJA EPIDEMIOLOGICZNA

Bardziej szczegółowo

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych.

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. WIRUS GRYPY Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. Wirus grypy przenosi się drogą kropelkową poprzez kichanie, kaszel, rozmowę. W czasie kichnięcia wirus grypy porusza

Bardziej szczegółowo

PROFIALKTYKA GRYPY W GMINIE CZAPLINEK W LATACH

PROFIALKTYKA GRYPY W GMINIE CZAPLINEK W LATACH PROFIALKTYKA GRYPY W GMINIE CZAPLINEK W LATACH 2010-2016 CO WARTO WIEDZIEĆ O GRYPIE Każdego roku na całym świecie zaraża się 5-10% populacji osób dorosłych i 20-30%dzieci Wirusy grypy ludzkiej łatwiej

Bardziej szczegółowo

ZASZCZEP SIĘ PRZED PODRÓŻĄ WOJEWÓDZKA STACJA SANITARNO EPIDEMIOLOGICZNA W POZNANIU

ZASZCZEP SIĘ PRZED PODRÓŻĄ WOJEWÓDZKA STACJA SANITARNO EPIDEMIOLOGICZNA W POZNANIU INFORMACJA NA TEMAT SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH PRZED WYJAZDEM ZA GRANICĘ W ciągu ostatnich lat zauważa się wzrost liczby osób wyjeżdżających poza granice Polski. Szczepienia dla osób wyjeżdżających wiążą się

Bardziej szczegółowo

LIFE Pieniny PL Pieniński Park Narodowy Natura w mozaice ochrona gatunków i siedlisk w obszarze Pieniny nr LIFE12 NAT/PL/000034

LIFE Pieniny PL Pieniński Park Narodowy Natura w mozaice ochrona gatunków i siedlisk w obszarze Pieniny nr LIFE12 NAT/PL/000034 LIFE Pieniny PL 2013-2018 Zachowanie cennych siedlisk i gatunków charakterystycznych dla Pienin Ochrona półnaturalnych zbiorowisk łąkowych oraz wyłączenie z gospodarczego użytkowania ekosystemów leśnych

Bardziej szczegółowo

Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu GORĄCZKA KRWOTOCZNA E B O L A. Dr n. med. Jacek Klakočar

Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu GORĄCZKA KRWOTOCZNA E B O L A. Dr n. med. Jacek Klakočar GORĄCZKA KRWOTOCZNA E B O L A Dr n. med. Jacek Klakočar Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu Gorączka krwotoczna Ebola (inaczej: choroba wywołana przez wirusa Ebola [Ebola

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA POEKSPOZYCYJNEGO W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA NARAŻENIA ZAWODOWEGO NA MATERIAŁ ZAKAŹNY

PROCEDURA POSTĘPOWANIA POEKSPOZYCYJNEGO W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA NARAŻENIA ZAWODOWEGO NA MATERIAŁ ZAKAŹNY PROCEDURA POSTĘPOWANIA POEKSPOZYCYJNEGO W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA NARAŻENIA ZAWODOWEGO NA MATERIAŁ ZAKAŹNY 1. CEL Celem procedury jest określenie zasad postępowania w przypadku wystąpienia u pracownika ekspozycji

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY INSPEKTORAT WETERYNARII

GŁÓWNY INSPEKTORAT WETERYNARII HODOWCO Za świnie zabite, poddane ubojowi oraz padłe w wyniku zastosowanych zabiegów nakazanych przez IW przy zwalczaniu afrykańskiego pomoru świń przysługuje odszkodowanie ze środków budżetu państwa.

Bardziej szczegółowo

Przewodniczący Rady Miasta mgr Dariusz Kołodziejczyk

Przewodniczący Rady Miasta mgr Dariusz Kołodziejczyk UCHWAŁA NR LII/416/10 RADY MIASTA OTWOCKA w sprawie przyjęcia do realizacji programu zdrowotnego na rok 2010 o tytule Program szczepień profilaktycznych osób po 65 r. życia przeciwko grypie. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Pasożyty psów i kotów Jak chronić zwierzęta? Zagrożenia dla ludzi

Pasożyty psów i kotów Jak chronić zwierzęta? Zagrożenia dla ludzi Pasożyty psów i kotów Jak chronić zwierzęta? Zagrożenia dla ludzi Pasożyty: zewnętrzne (kleszcze, pchły) wewnętrzne (tasiemce, nicienie) zagrażają zdrowiu zwierząt mogą zarażać ludzi pasożyty zewn. pełnią

Bardziej szczegółowo

WZW co to jest? Wirusowe Zapalenie Wątroby (WZW) to bardzo groźna i jedna z najczęstszych chorób zakaźnych na świecie.

WZW co to jest? Wirusowe Zapalenie Wątroby (WZW) to bardzo groźna i jedna z najczęstszych chorób zakaźnych na świecie. WZW co to jest? Wirusowe Zapalenie Wątroby (WZW) to bardzo groźna i jedna z najczęstszych chorób zakaźnych na świecie. Ma zasięg globalny. Wywołana jest zakażeniem wirusowym czynnikami sprawczymi zarówno

Bardziej szczegółowo

- Human. - Immunodeficenc. - Virus. (ludzki) (upośledzenie odporności immunologicznej) (wirus)

- Human. - Immunodeficenc. - Virus. (ludzki) (upośledzenie odporności immunologicznej) (wirus) H I V - Human (ludzki) - Immunodeficenc (upośledzenie odporności immunologicznej) - Virus (wirus) Drogi zakaŝenia HIV Kontakt zakaŝonej krwi z krwią lub błoną śluzową osoby niezakaŝonej, np. uŝywanie tej

Bardziej szczegółowo