SŁOWNICTWO PISM STEFANA ŻEROMSKIEGO. Katarzyna Sobolewska MIASTO I WIEŚ UNIVERSITAS

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SŁOWNICTWO PISM STEFANA ŻEROMSKIEGO. Katarzyna Sobolewska MIASTO I WIEŚ UNIVERSITAS"

Transkrypt

1 SŁOWNICTWO PISM STEFANA ŻEROMSKIEGO TOM 12 Katarzyna Sobolewska MIASTO I WIEŚ UNIVERSITAS

2

3

4

5 ISBN

6 SPIS TREŚCI I. MIASTO I WIEŚ JAKO OPOZYCJA KULTUROWA II. MIASTO I WIEŚ W ŚWIECIE PRZEDSTAWIONYM ŻEROMSKIEGO III. CEL BADAŃ I METODY GROMADZENIA MATERIAŁU SŁOWNIKOWEGO IV. ZAWARTOŚĆ CZĘŚCI SŁOWNIKOWEJ Semantyczna charakterystyka słownictwa a. Ludzie b. Miejsca c. Infrastruktura d. Zajęcia e. Kultura i życie społeczne f. Realia życia g. Nazwy miast, wsi i ich określenia Formalna charakterystyka słownictwa a. Formacje z dywizem b. Zdrobnienia, zgrubienia c. Elementy dialektalne d. Cytaty z języków obcych i zapożyczenia V. HASŁA WSPÓLNE Z INNYMI TOMAMI SŁOWNIKA WYKAZ NAJCZĘŚCIEJ UŻYWANYCH SKRÓTÓW LITERATURA PRZEDMIOTU SŁOWNIK część I: MIASTO część II: WIEŚ WYKAZ ALFABETYCZNY HASEŁ ZAMIESZCZONYCH W SŁOWNIKU

7

8 I. MIASTO I WIEŚ JAKO OPOZYCJA KULTUROWA Opozycja między miastem a wsią ma charakter uniwersalny. Literatura XVIII i XIX wieku daje świadectwo nie tylko tej podstawowej dychotomii, określającej warunki społecznej egzystencji człowieka, ale stanowi także refleks historycznych przemian, jakie ukształtowały nowoczesną Europę. Najważniejszy w naszej części świata proces cywilizacyjny polegał bowiem na przejściu od wiejskiej kultury rolnej do kultury miejskiej, przemysłowej 1. W realiach polskich proces ten przebiegał z opóźnieniem, a w dodatku skojarzył się on w powszechnej świadomości z utratą niepodległości. To spowodowało, że miasto, jako symbol przekształceń cywilizacyjnych, było przez cały XVIII i XIX wiek negatywnym członem przywołanej w tytule opozycji. W tej konfrontacji dwóch światów wieś jest synonimem natury, miejscem wolnym od zgubnego wpływu cywilizacji, w którym więzi międzyludzkie oparte są na szczerości i prostocie, a wszystkie zdarzenia życiowe układają się w naturalny porządek. Jest wieś ostoją tradycyjnych wartości, skarbcem lokalnych tradycji. Miasto natomiast zabija przyrodzone walory i cnoty ludzkie, odwraca naturalny porządek rzeczy, neguje autentyczne wartości 2. Jest przestrzenią kultury, kosmopolitycznym, anonimowym środowiskiem nastawionym na innowacje. Miasto postrzegane z perspektywy wsi stanowiło zespół deficytów: przestrzeni, przyrody, wolności, kontroli społecznej, poczucia zakorzenienia. Doświadczenie rozbiorów sprawiło ponadto, że stało się ono siedzibą obcego : zaczęli je zamieszkiwać przedstawiciele narodu zaborcy. W ten sposób wieś uzyskała jeszcze jeden ważny dla Polaków walor jako siedlisko polskości. W tej jedynej niezdominowanej przez okupantów przestrzeni najważniejszą rolę odgrywał dworek szlachecki 3. Jednak petryfikacja roli dworu i dziedzica, ich w istocie feudalna dominacja nad ludem nie była w stanie zahamować procesu nieuchronnych przemian, które przyniosły w końcu kres kultury ziemiańskiej w Polsce. Konfiskaty ziemi po powstaniu styczniowym, uwłaszczenie chłopów w zaborze rosyjskim, upadek ekonomiczny zadłużonych i prymitywnych 1 A. Mencwel, Przedwiośnie czy potop. Studium postaw polskich w XX wieku, Warszawa 1997, s H. Michalski, Przestrzeń przedstawiona. Szkice z poetyki mimesis w powieści XIX-wiecznej, Warszawa 1999, s E. Rybicka, Modernizowanie miasta. Zarys problematyki urbanistycznej w nowoczesnej literaturze polskiej, Kraków 2003, s. 46.

9 8 I. Miasto i wieś jako opozycja kulturowa gospodarstw zaowocował deklasacją społeczną szlachty i koniecznością podejmowania przez nią pracy zarobkowej w miastach 4. Tak dokonało się w warunkach polskich przejście od kultury wiejskiej do miejskiej. Ale sposób życia i wartościowania, kultywowany w miastach przez potomków dawnych ziemian, stanowi imponujące świadectwo ciągłości historycznej. Oto wieś i jej chłopscy mieszkańcy chłop, kmieć, wieśniak otrzymują negatywne waloryzacje właściwe perspektywie pana, przypisujące rolnikom niską pozycję społeczną, brak wykształcenia, ubóstwo, chciwość itp. 5 Wydaje się, że podobnie jak w utworach Żeromskiego, o czym niżej prawdziwe walory wsi wynikają z jej potencjału przyrodniczego, piękna jej krajobrazu, z możliwości życia w zgodzie z naturą, a więc odzwierciedlają punkt widzenia spragnionego kanikuły mieszczucha. To zaś, co stanowi treść stosunków wiejskich, co dotyczy egzystencji jej mieszkańców w żadnym razie nie zasługuje na uznanie; jest rejestrem problemów narosłych i nierozwiązanych od wieków. 4 S. Siekierski, Kultura szlachty polskiej w latach , Pułtusk 2003, s. 41 i nast. 5 Por. B. Żywicka, Zmiany w językowym obrazie wsi we współczesnej polszczyźnie, w: Język polski. Współczesność. Historia, red. W. Książek-Bryłowa i H. Duda, Lublin 2005; R. Tokarski, Obraz wsi utrwalony w języku, Prace Filologiczne, t. XXXVII, Warszawa 1992.

10 II. Miasto i wieś w świecie przedstawionym Żeromskiego II. MIASTO I WIEŚ W ŚWIECIE PRZEDSTAWIONYM ŻEROMSKIEGO Stefan Żeromski, świadom tych wszystkich przemian cywilizacyjnych, był ich wnikliwym obserwatorem, a jako szlachcic wysadzony z siodła także ich ofiarą. Jego bohaterowie to najczęściej ludzie wykorzenieni, bezdomni, którzy w mieście znaleźli się nie z własnej woli. Niosą oni w sobie wspomnienie rodzinnej wsi, dzieciństwa, które upłynęło pod dachem szlacheckiego dworku, tęsknotę za przestrzenią i przyrodą. Z takim bagażem pragnień i deficytów wiodą życie w mieście, które postrzegają jako coś obcego, na które patrzą z perspektywy ziemianina. Mają tendencję do ciągłego porównywania tych dwóch odrębnych światów i dwóch stylów życia. Przestrzeń miasta jest zorganizowana w sposób urągający podstawowym potrzebom człowieka. Jest przestrzenią zdegradowaną, ciasną, zatłoczoną, tworzącą absurdalny układ komunikacyjny, uniemożliwiającą godne i spokojne życie. Dyskomfort egzystencji w mieście pogłębiają pewne konkretne zjawiska historyczne. Jednym z nich jest utrata niepodległości, która sprawia, że ośrodki miejskie, jako siedziby urzędów, władz, administracji i policji, stają się widocznymi na każdym kroku przestrzeniami politycznego zniewolenia. Zahamowanie rozwoju gospodarczego polskich miast i miasteczek na skutek polityki zaborców powoduje ponadto, że miasta, zwłaszcza prowincjonalne, stają się zatęchłymi sadzawkami, pozbawionymi szans gospodarczego i kulturalnego awansu. Utwory Stefana Żeromskiego nie poprzestają na opisie i konfrontacji tych dwóch światów. Zamysłem autora jest przecież zreformowanie warunków życia ludzi zarówno w miastach, jak i na wsi. Koncepcja szklanych domów, obecna zresztą nie tylko w Przedwiośniu, ale i we wcześniejszej od niego Urodzie życia, stanowi znamienne świadectwo tych cywilizacyjnych poszukiwań. Jakże wymowny jest w tym kontekście fakt, iż utopia Żeromskiego obejmowała wyłącznie wieś, zakładając całkowitą przebudowę jej tkanki, zarówno materialnej, jak i społecznej. Miasta nie nadawały się do żadnej modernizacji, nie było dla nich ratunku. Ale reformatorskie projekty Baryki czy Rozłuckiego niszczą zarazem sielankowy, ziemiański obraz wsi, istniejący we wspomnieniach wysadzonych z siodła bohaterów. Tym samym dostarczają czytelnikom zupełnie nowej perspektywy, w której realia polskiej wsi przełomu XIX i XX wieku stanowią obiekt koniecznych przekształceń, zmieniających jej techniczną, socjalną i mentalną strukturę.

11 III. Cel badań i metody gromadzenia materiału słownikowego III. CEL BADAŃ I METODY GROMADZENIA MATERIAŁU SŁOWNIKOWEGO Niniejszy tom stanowi kontynuację serii Słownictwo pism Stefana Żeromskiego, której pierwsze siedem części ukazało się w wydawnictwie Universitas w 2002 r. Celem publikacji, wciąż otwartej na dalsze badania słownikowe, jest rekonstrukcja językowego obrazu świata, zawartego w pismach Stefana Żeromskiego, przedstawiona w postaci zwartych kręgów tematycznych 6. Jakkolwiek każdy taki krąg wymusza na badaczu swoistą konstrukcję pracy i stawia przed nim inne problemy interpretacyjne, podstawowa metoda badawcza jest wspólna dla wszystkich tomów i stanowi dorobek zespołu. Polega ona na filologicznej, semantycznej i stylistycznej analizie słownictwa zanurzonego w szerokich kontekstach, odnoszących się do wybranego kręgu tematycznego. Efekty tych analiz przedstawione są w systematycznym, czytelnym układzie słownikowym. Materiał, który wymyka się temu ascetycznemu sposobowi opisu, stanowi przedmiot badań umieszczonych w części interpretacyjnej, poprzedzającej prezentację słownictwa w układzie alfabetycznym. Materiał dotyczący miasta i wsi w pismach Stefana Żeromskiego wyekscerpowano z jego Dzieł, wydanych w Czytelniku w latach w opracowaniu edytorskim Stanisława Pigonia. Ponadto do korpusu cytatów włączono dane pochodzące z trzech tomów listów, wydanych przez Zdzisława Jerzego Adamczyka 7. Na potrzeby słownika umieszczono w korpusie cytatów wszystkie szersze konteksty oraz pojedyncze odwołania, nawiązujące do szeroko pojętej rzeczywistości wiejskiej i miejskiej. Tam, gdzie to było możliwe, notowano w osobnej rubryce nazwę miasta lub wsi, do jakiej dany leksem się odnosił. Otrzymano w ten sposób dwie obszerne bazy danych, WIEŚ i MIASTO, liczące razem ponad 14 tys. wielozdaniowych fragmentów, na których podstawie utworzono najpierw listę haseł, a potem zbiory cytatów zawierających odpowiednie wyrazy hasłowe, wyszukane automatycznie. Ostatni etap polegał na zredagowaniu artykułów słownikowych oraz zilustrowaniu ich w zgodzie z obowiązującą instrukcją. 6 Szczegółowe informacje dotyczące metodologii badań zawarte są w tomie wstępnym pod red. K. Handke. 7 S. Żeromski, Listy , Listy , Listy , red. Z.J. Adamczyk, Pisma zebrane, t , Warszawa

12 IV. Zawartość części słownikowej IV. ZAWARTOŚĆ CZĘŚCI SŁOWNIKOWEJ Słownik dzieli się na dwie odrębne części, zawierające słownictwo wiejskie i miejskie 8. Część dotycząca miasta liczy 1015 haseł, część dotycząca wsi 834. Przeważają hasła rzeczownikowe, niewielką grupę stanowią przymiotniki i czasowniki. Osobną kategorię tworzą wyrażenia typu gościnne dwory, park-ogród, chałupy-szkarlatynki, reforma rolna, a także peryfrazy, będące nazwami ludzi, grup ludzkich (brat w sukmanie, rolny posiadacz, bydło w sukmanach) lub miast (biskupia stolica, cmentarz duszy, gromada waterklozetów). Każde hasło, które opisuje w sposób ekskluzywny jedno lub dwa konkretne, znane z nazwy miejsca, zostało opatrzone umieszczoną w nawiasie lokalizacją, która zamyka ciąg definicyjny. Pola znaczeniowe miasta i wsi są bardzo szerokie, a przy tym niejednolite. Ich granice są nieostre. Niezbędny stał się zatem podział pól na podkategorie. Zabieg ten umożliwił zarówno ekscerpcję materiału, jak i jego klasyfikację, a także pozwolił już na etapie redakcji na odrzucenie części cytatów jako niemieszczących się w opracowywanym kręgu tematycznym. W omawianych polach wyodrębniono więc siedem zasadniczych obszarów, składających się na kulturę duchową i materialną miasta i wsi, przedstawioną w twórczości Żeromskiego. 1. SEMANTYCZNA CHARAKTERYSTYKA SŁOWNICTWA a. Ludzie Mieszkaniec miasta to nie tylko mieszczanin, miastowiec czy mieszczuch, ale także człowiek określany przez swoją przynależność do różnych grup społecznych i zawodowych. Jego miejsce w strukturze socjalnej sygnalizują takie nazwy jak: drobnomieszczanin, burżuaza, łyk, filister, proletariusz, zaś pozycję w strukturze zawodowej: sklepikarz, kasjerka, subiekt, fabrykant, księgarz, garson, dorożkarz, kamienicznik, poczciarz, telegrafista. Obie grupy nazw mają także zwykle swe zbiorowe odpowiedniki: arystokracja, biedota, bryndza, 8 Indeks umieszczony na końcu pracy wiąże obie listy haseł, prezentując materiał opisujący wyłącznie jeden z dwóch tytułowych kręgów znaczeniowych, a także słownictwo wspólne, właściwe realiom zarówno miasta, jak i wsi. Oczywiście zawartość tych równobrzmiących haseł, a więc ich znaczenia, egzemplifikacja oraz dane dotyczące łączliwości, w żadnym stopniu się nie pokrywa, ale ilustruje tytułową opozycję.

13 12 IV. Zawartość części słownikowej high-life, matadorowie, plutokracja, optymaci, pospólstwo, motłoch, eskulapia, wyrobnicy, kramarze, robociarze, gondolierzy, cybularze. Typowo miejską kategorię tworzą nazwy zwierzchników i pracowników urzędów (gubernator, wicenaczelnik, piszczyk, pałaciarz, knoty), a także nazwy przedstawicieli zawodów stricte miejskich: policjant, rządca domu, stójkowi, stróżka, strucle itp. Ciekawą i licznie reprezentowaną grupę stanowią nazwy postaci z marginesu społecznego i półświatka: ananas, andrus, apasze, chodzik, ulicznik, łaziki, żebrak; kurtyzana, prostytutka, stręczyciel, paskarz, ulicznica. Ponadto wiele nazw, zwykle pojawiających się w kontekstach paryskich, dotyczy ludzi korzystających z miejskiej anonimowości i swobody obyczajów: kobietołowcy, lowelasi, podskakiewicze, świszczypała, zaczepnik, kokota, utrzymanka. Osobną grupę stanowią wyrazy określające mieszkańców miast ze względu na ich sposób ubierania się i styl życia: cylindrowiec, kaszkieciarze, kaśkietowcy, surdutowiec, dandys. Inną kategorię z tego kręgu tworzą konsumenci miejskich rozrywek i usług: birbant, bywalec, klientela. Ostatnia zwarta grupa nazw mieszkańców miast wiąże się z ich pochodzeniem etnicznym i wyznaniem: niemczykowie, żydostwo, mechesy, starozakonny, Żyd, Żydek, Żydzina, chrześcijanie. Najliczniejszą kategorię nazw mieszkańców wsi stanowią synonimy chłopa i chłopstwa, także wielowyrazowe: cham, chłopina, brat w sukmanie, gospodarz ziemi, kmiotek, mużyk, pauper, rolnik, rolny posiadacz, wieśniak, wieśniaczka, włościanin, brać w sukmanie, bydło w sukmanach, chamstwo, chamskie dusze, chłopiska, chłopkowie, hreczkosieje, kmiecie, kmioty, lud, ludek, ludzie od pługa, naród, pejzanie. Sporo nazw dotyczy kobiet i dziewcząt wiejskich: baba, babina, babuleńka, dziewczynina, dziewczysko. Mniej liczną, ale bardziej urozmaiconą grupę tworzą nazwy zarządców i pracowników folwarku: administrator, plenipotent, dziedzic, karbowy, ekonom, okumon, pisarczyk, pisarek, rządca; furman, oficjaliści, ogrodnik, ogrodowczyk, parobas, parobczak, służba, czeladź. Ponadto duży zbiór nazw odnosi się do właściciela lub dzierżawcy folwarku i jego rodziny: chudopachołek, ciarach, cześnik, pan, panek, paniczek, panul, panowie-bracia, szlachcianka, szlachcic, szlachetka, szlachta, szlagon, ziemianin. Pozostali mieszkańcy dworu to korepetytor i rezydent. Osobne leksemy opisują chłopów jako najuboższą i najmniej wykształconą grupę społeczną: biedota, gmin, gminiacy, hołota, pariasi. Niekiedy wyznacznikiem ich nędznej kondycji staje się sposób ubioru (bezspodniowcy, sukmaniarze) lub sposób odżywiania się: kartoflarz. Gruntowną znajomość realiów dziewiętnastowiecznej wsi widać w nazwach robotników rolnych (bandos, bandoska) oraz wiejskich gospodarzy określanych według stopnia ich zależności od pana feudalnego czy stanu posiadania: pańszczyźniak, czynszownicy, indywidualiści, koloniści, osadnicy, komornik, zagrodnik, najemnicy, pięciomorgowcy. Inna grupa nazw chłopów pochodzi od czynności związanych z uprawą roli i hodowlą: grabiarki, kopacz, kosiarze, oracze, żeńcy; świniarz, pastuch, pasturka.

14 IV. Zawartość części słownikowej 13 Niewielki zbiór tworzą nazwy zawodów i specjalizacji rolniczych: agronom, zootechnik, plantator. Nieco więcej leksemów dotyczy nazw zawodów okołorolniczych, związanych z przemysłem wiejskim czy wiejskimi usługami: propinator, gorzelany, młynarz, młynarczyk, felczer, karczmarz. Pojedyncze nazwy odnoszą się do stanowisk w administracji wsi: sołtys, wójt, a nawet do poborcy podatków (akcyźnicy, akcyźny). Ostatnia zwarta grupa nazw skupia się wokół przynależności etnicznej i wyznawanej religii czy obrządku: Żyd, Żydeczek, Żydek, Żydówka, chłopi-unici, unita. b. Miejsca Najliczniejsza grupa nazw miejsc w mieście dotyczy pewnych charakterystycznych elementów krajobrazu miejskiego. Wśród nich dominują nazwy ulic i placów: bulwar, dziedziniec, dziedzińczyk, plac, placyk, podwórko, podwórze, promenada, skwer, studnia, ulica, uliczka, zaułek. Inne leksemy odsyłają do miejskich budowli i typowych dla topografii miasta elementów architektonicznych: attyki, brama, bramisko, fontanna, kolumnada, obmurowania, rogatka, wały, wieża. Inne wyrazy są nazwami zbiorników wodnych (basen wodny, sadzawka) oraz pewnych koniecznych, acz mało estetycznych urządzeń miejskich: kloaka, rynsztok, ściek, śmietnik. Wiele leksemów odnosi się do miejsc o charakterze publicznym. Wśród nich ważną funkcję pełnią tereny rekreacyjne: aleja, alejka, błonie, ogród, ogródek, park, park-ogród, park-sen, ślizgawka. Inną grupę tworzą nazwy miejsc rozrywek: filharmonia, galeria, kabaret, kinematograf, opera, teatr. Jeszcze inną nazwy placów i instytucji handlowych: bazar, giełda, jarmark, kiermasz, sukiennice, targ, targowica, targowisko. Pewna część słownictwa obejmuje nazwy obiektów oświatowych, transportowych i medycznych: biblioteka, czytelnia; banhof, dworzec; klinika, lecznica. Duża grupa rzeczowników nazywa części miejskiej przestrzeni, zróżnicowane topograficznie, funkcjonalnie, historycznie lub społecznie: centrum, dzielnica, dystrykt, getto, kwartał, prowincja (paryska), podgrodzie, podegrodzie, przedmieście, śródmieście. Stosunkowo bogaty jest repertuar leksemów nazywających miejsca kultu rozmaitych obrządków i wyznań: bożnica, campo santo, cerkiew, chram, grobowiska, katedra, kircha, klasztor, kolegiata, konwent, kościół, kościółek, meczety, świątynia. Ostatni zwarty zbiór wyrazów odsyła do miejskich zabytków i pamiątek historycznych: amfiteatr, cyrk, forum, kopiec, monumenty, osobliwości, pałac, pomnik, termy, zamek. Charakterystyczne elementy krajobrazu wiejskiego stanowią w nazwach miejsc najbardziej rozbudowaną grupę hiponimów. Mieszczą się tu nazwy jego archetypicznych składników, elementów przyrody lub architektury widocznych z daleka, tworzących i symbolizujących pejzaż wiejski: banie (cerkwi), błonie, brogi, komin, kopce, kopuły, kopy, krzyż, sterty, stogi, studnia, studzienka, wiatrak, żuraw. Sporo jest nazw zbiorników wodnych: baseny wodne, sadzawka, sekuła, staw; zwartą grupę słownictwa tworzą nazwy zagród wiejskich i ich części, także miejsc położonych tuż za ogrodzeniem: dziedziniec, gumno, obejście, ogrojec, ogród, ogródek, okólnik, plac, podwórko, podwórze, podwórzec, sad, sadek, sied-

15 14 IV. Zawartość części słownikowej lisko, zagroda, zastodole, pozapłocie, zapłocie. Znaczna część rzeczowników obejmuje nazwy pól i łąk: łan, murawa, nieużytki, niwa, niwka, nowina, odłóg, pastewnik, pastwisko, pole, pólko, rola, wygon, zagon. Wśród nazw wiejskich miejsc o charakterze publicznym najliczniejszy zbiór stanowią drogi i ścieżki: chodnik, drożyna, dróżka, gościniec, miedza, grobla, opłotki, ścieżka, ścieżyna, ulica, uliczka. Inne nazwy odnoszą się do elementów infrastruktury wiejskiej: most, przystań; jeszcze inne nazywają przyrodnicze otoczenie wsi: las, lasek łąka, polana, rzeka, rzeczka. Niewielka grupa rzeczowników odnosi się do wyodrębnionych części wsi: dziedzina, gospodarstwo, kolonia, majątek, przysiołek, przysiółek, włość, zaścianki. c. Infrastruktura Infrastruktura, obejmująca materialne podstawy funkcjonowania w mieście, w największym zakresie dotyczy nazw siedzib: budynków i mieszkań. Wśród nazw budynków prywatnych, mieszkalnych i gospodarczych, znajdują się takie jak: baraki, buda, budynek, budyneczek, chałupa, chałupiny, chałupka, chałupsko, chata, chatyny, chlew, chlewiki, dom, domek, domostwo, dworek, dworzyszcze, dwór, kamienica, kamieniczka, kamieniczysko, posesja, rezydencja, rudera, szopa. Nie mniej liczna jest grupa nazw budynków użyteczności publicznej: ambasada, banhof, dworzec, gmach, hala, koszary, kryminał, ministerstwo, parlament, poczta, ratusz, sąd, więzienie. W sporej grupie nazw mieszkań przeważają te z nich, które odnoszą się do lokali substandardowych: ciupka, ciupy, facjatki, facjaty, izdebka, jama, nora, piwnica, poddasze, strychy, suterena, suteryna. Rozbudowany katalog nazw reprezentują wyrazy oznaczające różnego typu miejskie przedsiębiorstwa: usługowe, handlowe i produkcyjne. Wśród tych pierwszych dominują nazwy lokali gastronomicznych: buvetka, café, crémerie, cukierenka, cukiernia, garkuchnia, jadłodajnie, kafenhauzy, kawiarenka, knajpa, knajpeczka, restauracja, restauracyjka, szynczek, szynk, szynkownie, taniak, tawerna, trattoria. Zwartą grupę stanowią także nazwy domów zajezdnych: austeria, boarding-house, hotel, hotelik, pensjonat. Inny zbiór słownictwa w kategorii przedsiębiorstw usługowych reprezentują nazwy instytucji finansowych: bank, banczek, giełda, kasa pożyczkowa, lombard. Specyficzne zainteresowania i losy niektórych bohaterów Żeromskiego ilustruje słownictwo hazardowe : kasyno, loteria, totalizator. Przedsiębiorstwa handlowe to przede wszystkim nazwy sklepów, określanych adekwatnie do ich wielkości i oferty: banco, kram, magazyn, sklep, sklepiczyna, sklepik, sklepiska, skład, składziki, stragany. Stosunkowo niewiele nazw sklepów informuje o rodzaju sprzedawanego przez nie towaru: apteka, drogeria, księgarnia. Przedsiębiorstwa produkcyjne nie są zbyt liczne; nazwy części z nich nie odwołują się do rodzaju wytwórczości: fabryczka, fabryka, warsztat. Inne wyrazy z tego kręgu oznaczają niewielkie wytwórnie (benzyniarnia, browar, cegielnia, drukarnia) lub zakłady przemysłowe bądź ich działy: stocznia, tkalnie, walcownie. Nazwy dróg przeznaczonych dla pojazdów i pieszych także stanowią rozbudowaną grupę słownictwa miejskiego: arteria, bulwar, chodnik, chodniczek, linia kolejowa, linia tramwajowa, most, poprzecznica, przecznica, przesmyk, szyny, trotuar, trotuarek, ulica, ulicz-

16 IV. Zawartość części słownikowej 15 ka, wyboice, zaułek. Podobne urozmaicenie słownictwa można zaobserwować w grupie nazw pojazdów: autobus, automobil, bicykle, II bieda, czupirak, dogcarty, dorożka, doróżka, drynda, dryndula, karawan, kareta, karetka, kolej, metro, omnibus, powozik, powóz, samowar, taximetr, tramwaj. Kolejnym kręgiem nazw odnoszących się do infrastruktury miejskiej są leksemy oznaczające różnorodne sposoby komunikacji: afisz, ogłoszenie, pneumatyczka, szyld, telefon, telegram. Pojedyncze wyrazy tworzą grupę materiałów budowlanych używanych w mieście: asfalt, beton, bruk, kamień oraz określają źródła światła i energii: banie elektryczne, latarnia, rewerber; benzyna, elektryczność. Wodociąg reprezentuje kategorię sposobów zaopatrzenia mieszkańców w wodę. Materialne podstawy funkcjonowania na wsi wyznaczają przede wszystkim budynki mieszkalne, zwykle marne, małe i brzydkie: budowie, budowla, budy, chałupa, chałupięta, chałupka, chałupsko, chałupy-szkarlatynki, chata, chatynki, checza, checz, czworaki, czworak, domek, domostwo, dworeczek, dworek, dworzyszcze, dwór, kukrzysko, lepianka, oboro-chaty. Wśród nazw budynków gospodarczych zwraca uwagę spora liczba deminutiwów: chlew, chlewik, chlewki, obora, obóreczki, obórka, stajenka, stajnia, stodolina, stodoła, stodółka. Nazwy przedsiębiorstw wiejskich nie są liczne i dzielą się na dwa zbiory. Pierwszy z nich obejmuje tradycyjne zakłady czy wytwórnie, stanowiące części folwarków: cegielnia, gorzelnia, młyn, tartak. Drugi krąg słownictwa zawiera głównie nazwy przedsiębiorstw postulowanych, a więc obecnych w utworach nie jako rzeczywiście istniejące, ale raczej jako planowane, projektowane w ramach modernizacji wsi. Często stanowią one element utopijnej wizji Majdanu (Dzieje grzechu) czy szklanych domów (Przedwiośnie). Do takich wyrazów należą: kooperatki, kooperatywa, masarnia, maślarnia, mleczarnia, serownia, spółka, warzelnia konfiturów. Osobną kategorię tworzą nazwy wiejskich instytucji zajmujących się wyszynkiem: karczma, karczmisko, oberża, szynk, szynkownia. Grupa nazw dróg i ścieżek, umożliwiających komunikację pieszą i konną, w porównaniu ze słownictwem miejskim, nie jest zbyt rozbudowana, obejmuje bowiem takie leksemy jak: aleja, drożyna, dróżka, gościniec, miedza, most, ścieżka, ścieżyna. Dużą i ciekawą dziedzinę słownictwa wiejskiego stanowią nazwy upraw i pól, określanych ze względu na rodzaj i poziom ich rolniczego zagospodarowania. W grupie tej trafiają się nazwy prawdziwie egzotyczne: ananasarnia, brzoskwiniarnia, chmielarnia, cieplarnia, inspekta, nieużytki, niwa, niwka, oranżeria, plantacje, truskawkarnia, ugór, winnica, winniczki. Zwartą grupę leksemów tworzą nazwy zwierząt gospodarczych, ujmowanych najczęściej zbiorowo, bez wyróżniania poszczególnych gatunków: bydło, dobytek, gadzina, inwentarz, sprzężaj, stadnina, trzoda. Ostatnią dziedzinę infrastruktury wiejskiej wyznaczają narzędzia i maszyny rolnicze: brona, cepy, grabie, kosy, socha; lokomobila, młocarnia, siewniki, żniwiarki.

17 16 IV. Zawartość części słownikowej d. Zajęcia W niezbyt licznej grupie nazw zajęć typowo miejskich dominują te, które wiążą się z rozrywką, z korzystaniem z atrakcji miasta. Są to między innymi: bawić się, hulać, hulatyka, karnawałowanie, knajpować, rozbijać się, rozteatrzyć się, zabawić się, zwiedzać. Stosunkowo niewiele wyrazów określa sposoby zarobkowania w mieście: rentować, służyć, stołować, trzymać stancję, (udzielać) korepetycji, żebrać. Kilka nazw odnosi się do poszukiwania tymczasowego lokum: koczować, najmować, wmieszkać się, wynająć. Pojedyncze leksemy określają zajęcia związane z edukacją w mieście: studiować, wykładać oraz z udziałem w administracji i organach władzy: urzędować, posłować. Specyficzne warunki miejskie wyznaczają repertuar słownictwa związanego z komunikacją (telefonować, telegrafować) oraz aprowizacją (obstalowywać, stołować się). Miejska swoboda obyczajów i brak kontroli społecznej umożliwia istnienie szczególnego sposobu zawierania znajomości: zaczepić. Wśród nazw zajęć typowo wiejskich dominują te z nich, które wiążą się z uprawą roli i hodowlą: bronować, doglądać, gospodarować, grabić, karczować, karmić, kopać, kosić, obsiewać, odrabiać, orać, paść, sadzić, siać, uprawiać, wyhodować, zadawać, zaorać, zarybiać. Pojedyncze czasowniki odnoszą się do zarządzania gospodarstwem rolnym i nadzorem nad robotnikami: administrować, dozorować, wypłacać. Wyraz parcelować przywołuje zmiany w stosunkach własnościowych na wsi. Dość liczna grupa leksemów wiąże się ze spędzaniem wolnego czasu w wiejskim dworku, z korzystaniem z uroków wsi: grać, hulać, hasanka, jazda konna, piknik, polować, polowanie, spacer, spacerek, spacerować. Kilka z nich opisuje sposoby utrzymywania kontaktu ze światem za pomocą systematycznej lektury periodyków: prenumerować, trzymać (gazetę). e. Kultura i życie społeczne Ten krąg słownictwa miejskiego jest dosyć rozbudowany, zwłaszcza w dziedzinie życia towarzyskiego oraz instytucji kulturalnych i oświatowych. Nazwy spotkań towarzyskich tworzą liczną i urozmaiconą grupę, zawierającą między innymi: agapy, bal, colloquia, herbatkę koleżeńską, imieniny, randeiks, reuniony, wieczorek, wieczór, zebranie. Równie bogaty zbiór tworzą nazwy uroczystości oficjalnych i religijnych, organizujących życie społeczne miasta: defilada, eksportacja, erekcja, feta, ingres, panichida, pochód, procesja. Kilka leksemów odnosi się do form wyrażania zbiorowej opinii lub protestu: manifestacja, mityngi, rozruch, strajk, zgromadzenia ludowe. Jeszcze inne dotyczą imprez kulturalnych i sportowych, będących okazją do spotkań: koncert, wystawa, wyścigi. Sporo jednostek słownikowych to nazwy szkół lokujących się na rozmaitych poziomach edukacji: akademia, kolegium, konserwatorium, liceum, II pensja, politechnika, uniwersytet, wszechnica. Kilka nazw odnosi się do instytucji oświatowych: biblioteka, czytelnia, muzeum, odczyt, wykład. Życie społeczne jako zjawisko podlegające kontroli opisuje słownictwo związane z urzędami i organami władzy: akcyza, cyrkuł, ministerstwa, magistrat, namiestnictwa, pałata, parlament, ratusz, sąd.

18 IV. Zawartość części słownikowej 17 Życie społeczne jako obiekt działań społeczników wyznaczają nazwy organizacji społecznych oraz akcji i przedsięwzięć charytatywnych: cech, klub, stowarzyszenie; ochronka, pogadanka, prelekcja, przytułek. Elementem kultury dnia codziennego są nazwy typowo miejskich strojów, pełniących zarazem funkcję autoprezentacyjną. Wskazują one bowiem na miejsce zajmowane w strukturze społecznej przez noszących je ludzi: cylinder, surdut. Kulturę i życie społeczne wsi opisuje kilka kręgów słownictwa. Pierwszy z nich tworzą nazwy spotkań towarzyskich: bal, five o clock tea, także tych podejmowanych na zewnątrz domu dla rekreacji i rozrywki: eskapada, majówka, piknik, przejażdżka, spacer, spacerek, kulig, wycieczka, wypad. Inna grupa nazw wiąże się ze świętami i uroczystościami kościelnymi: odpust, procesja, pogrzeb. Pojedynczy leksem reprezentuje kategorię gier sportowych: krokiet. Osobny zbiór rzeczowników odwołuje się do kultury i twórczości ludowej. Są to nazwy poszczególnych form literackich i muzycznych: bajki, gawędy, klechdy, opowiadania, piosenka, piosneczka, podanie, śpiewki. Ponadto w tej grupie słownictwa mieszczą się nazwy zwyczajów ludowych: oczepiny, przenosiny, wesele, wieńcowe oraz pojedynczy rekwizyt, przywołany w tytule jednego z dramatów Żeromskiego: turoń. Licznie reprezentowana jest grupa nazw tradycyjnej odzieży wiejskiej: ciasnochy, guńka, kurta, lejbik, kozaczki, kożuszek, kożuszyna, sukmana, sukmanczyna, sukmanka, sukmaniska. Życie kulturalne i oświatowe wsi opisują takie nazwy jak: biblioteka, czytelnia, muzeum, szkoła, szkółka, teatr, uniwersytet. Społeczność wiejska jawi się też jako obiekt działalności charytatywnej i kształceniowej: ochrona, odczyt, prelekcje, sanatorium, szpital, szpitalik, wykład. Efektem tej działalności modernizacyjnej są organizacje o charakterze społecznym i gospodarczym: spółka, stowarzyszenie, kooperatki. Zjawiska o charakterze politycznym ilustrują nazwy: masówka, reforma rolna, rewolta, strajk. Pewna grupa leksemów odwołuje się ponadto do stosunków społecznych panujących na wsi, ocenianych z perspektywy chłopa: niewola, poddaństwo, opresja kmieca, ucisk. Pojedyncze wyrazy ujmują społeczność wsi jako wspólnotę: gmina, gromada. f. Realia życia Życie w mieście dostarcza ludziom wielu rozmaitych wrażeń, związanych z koniecznością funkcjonowania w zabudowanej i tłocznej przestrzeni. Wrażenia te rejestrują wszystkie zmysły. Zjawiskiem najbardziej charakterystycznym dla miasta jest bombardowanie jego mieszkańców bodźcami słuchowymi, pochodzącymi od pojazdów i ludzi poruszających się po twardych nawierzchniach. Nazwy oddające dynamikę i natężenie tych wrażeń to: gwar, hałas, łoskot, poryk, szum, turkot, wrzask, wrzawa, zgiełk. Wrażenia węchowe oddają wyrazy: czad, dym, swąd, przy czym wszystkie one odwołują się do woni paliwa spalanego w silnikach samochodów. Drobinki piasku, ziemi, kurzu, unoszące się w miejskim powietrzu, ewokują nazwy pył, pyłek.

19 18 IV. Zawartość części słownikowej Życie w mieście ma swój specyficzny rytm. Opisują go następujące leksemy: gonitwa, pęd, ruch, rwetes, wir. Nieuchronne miejskie stłoczenie oddają rzeczowniki mrowisko i natłok. Życie wsi toczy się w zupełnie innej scenerii, upływa wśród innych problemów. Mieszkańców wsi zajmują rzeczy przyziemne. Jedną z nich są rodzaje uprawianych roślin i sposoby ich wykorzystania: grule, karma, kartofle, pasza, pokosy, siano, zboże, żyto. Inną ważną stronę wiejskiego bytowania wyznaczają rodzaje zarobku: ordynaria, akcydensa, pensja, wypłata. Jeszcze inną obowiązki wynikające z uzależnienia chłopa wobec pana: pańszczyzna, posyłka, powinności. g. Nazwy miast, wsi i ich określenia Neutralny rzeczownik miasto ma w utworach Stefana Żeromskiego liczne synonimy i hiponimy. Wiele z tych nazw charakteryzuje omawiany ośrodek pod względem wielkości i znaczenia w życiu kraju lub regionu: grodek, gródek, miasteczko, mieścina, metropolia, osada, stolica. Inne leksemy odwołują się do historii osadnictwa: gród, grodzisko. Miasto- -ogród, miasta-siedziby to nazwy odzwierciedlające pewną nową koncepcję organizacji miejskiej przestrzeni. Konstrukcja niegdyś-miasto oddaje jego stan po przejściu frontu. Zgrubienie mieścisko zawiera w sobie element niechęci lub politowania. Żydowskie gnieździska i zbiór Żydów to zjadliwe określenia miast i miasteczek zamieszkanych głównie przez ludność żydowską. Kilka jednostek znalazło się w słowniku dzięki swoim użyciom przenośnym. Abdera to miasto zamieszkane przez ludzi ograniczonych. Błoto jako synteza życia w Obrzydłówku dobrze oddaje jego zacofanie, prowincjonalizm i brak perspektyw. Dziura może opisywać zarówno małe, jak i wielkie miasto, pozbawione kontaktu z ośrodkami kultury, zaniedbane, pogrążone w stagnacji. Koszary będące metaforą Warszawy ewokują ciężką, regularną zabudowę, brak powietrza, swobody, zieleni oraz nieznośny, wyczerpujący tryb życia, wymuszony przez upokarzające warunki bytowania w mieście. Opisowe nazwy konkretnych miast to ich peryfrazy. Są wśród nich określenia utarte, powszechnie i często używane, jak na przykład Wieczne Miasto Rzym czy naddunajska stolica Wiedeń. Pozostałe nazwy nie mają tak neutralnego charakteru; jest w nie wpisana duża dawka emocji i przeżyć narratora lub bohatera. Kielce to dla Joasi, która z ulgą porzuciła je dla Warszawy, biskupia stolica. Dla bohatera opowiadania W sidłach niedoli rodzinny Włock to step dni jednostajnycjh i zatęchła sadzawka. Florencja w listach i wspomnieniach Żeromskiego, zachwyconego jej strukturą przestrzenną i obfitością zabytków, pozostaje świętym miastem, podczas gdy dla ubogiego Berta z Charitas jest ona tylko zbiorowiskiem kamieni. Budapeszt z kolei jest opisany w Róży następująco: Przejdź się dziś po stolicy tych parweniuszów, po małpiarskim kramie, po tym żydowskim zachwycie, z pośpiechem, za wydarty pieniądz zastawionym banalnymi monumentalnościami. Wyraz wieś ma w porównaniu z miastem znacznie mniej synonimów. Wyrazem znaczeniowo równoważnym jest tu chyba tylko sioło. Wśród hiponimów wsi większość wyra-

20 IV. Zawartość części słownikowej 19 zów ma charakter deminutywny: osada, wioska, wioseczka, wioszczyna, wiosczyna, wiosczyzna. Nierzadko w nazwy te jest wpisany także element współczucia, politowania, wynikający z panującej w tych miejscach ciemnoty i biedy. Metaforyczne określenia wsi akcentują niedostatki i dyskomfort wiejskiego życia. Bohaterka dramatu Uciekła mi przepióreczka z goryczą wyznaje, że swoje życie cisnęła w to wioskowe bajorko. Hrabia Szczerbic z Dziejów grzechu postanawia zerwać z próżniactwem wiejskim. Trepka z Popiołów, wypytując przybysza ze świata, wyznaje, że: my tutaj na zagonie wiemy ledwie coś niecoś, ledwie ze słychu, z wieści. 2. FORMALNA CHARAKTERYSTYKA SŁOWNICTWA a. Formacje z dywizem Formacje z dywizem stanowią znak firmowy pisarstwa Żeromskiego. Jeśli szukać w jego twórczości neologizmów, byłyby nimi właśnie one. Konstrukcje takie są częstsze w słownictwie miejskim, w którym służą głównie do tworzenia nazw osobowych o charakterze nadrzędno-podrzędnym: człowiek-reporter, człowiek-stójkowy, kobieta-rynsztok, klępy-mieszczanki, szwindlarz-bankier, nędzarze-łachmaniarze, siostrzyczki-prostytutki, Żyd-tragarz itp. Inny typ stanowią dwuczłonowe nazwy terenów miejskich, podkreślające cechę podobieństwa: miasta-siedziby, miasto-ogród, miasto-kolos, park-ogród, park-sen. Jedna formacja z rzeczownikiem miasto oddaje jego stan po przejściu frontu: niegdyś-miasto. Dwuczłonowe połączenia przymiotnikowe stanowią refleks składu etnicznego i społecznego polskich miast i miasteczek oraz panującej w nich atmosfery: żydowsko-moskiewski, małomiasteczkowo-paskarski, kołtuńsko-endecki, lazarońsko-pański. W słownictwie wiejskim konstrukcje z dywizem są rzadsze. Obejmują dwuczłonowe nazwy osobowe typu chłopi-unici, panowie-bracia, wandale-chłopi, właściciel-hodowca. Zwarta grupa nazw odnosi się do chłopskich siedzib, ewokując znaczenie braku higieny i podstawowych wygód: chałupy-szkarlatynki, oboro-chaty, dom-barak, a także dokumentując ich stan po przejściu działań wojennych: niegdyś-chałupa, niegdyś-chlew. Pojedyncze formacje stanowią syntetyczne nazwy realiów wiejskich: pies-burek, płot-pleciak. b. Zdrobnienia, zgrubienia Słownictwo Żeromskiego cechuje ogromna różnorodność słowotwórcza. Wśród formacji ekspresywnych przeważają zdrobnienia. W słownictwie miejskim duży zbiór rzeczowników stanowią deminutywne nazwy domów, placów, ulic, mieszkań itp., które wskazują nie tylko na niewielki rozmiar tych obiektów, ale często i na lichą ich kondycję, zaniedbanie, minimalną skalę przedsięwzięć: banczek, budyneczek, chałupka, ciupka, dziedzińczyk, grobelki, facjatki, hotelik, instytucyjka, izdebka, kamieniczka, knajpeczka, restauracyjka, stacyjka, trotuarek, wirydarzyk. Nazwy osobowe pisarczyk, studencina, tłumek, urzędniczek, urzędniczyna, Żydek, Żydzina ewokują znaczenie lekceważenia lub politowania. Zgrubienia natomiast prawie nigdy nie mają sensu czysto fizycznego, nie odnoszą się wyłącznie do du-

W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy:

W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy: Wykład nr 2 W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy: a) polszczyznę ogólną (zwaną literacką); b)polszczyznę gwarową (gwary ludowe). Jest to podział dokonany ze względu na zasięg

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji języka polskiego w klasie szóstej szkoły podstawowej. Temat: DLACZEGO POWIEŚĆ HISTORYCZNA NIE JEST PODRĘCZNIKIEM HISTORII?

Konspekt lekcji języka polskiego w klasie szóstej szkoły podstawowej. Temat: DLACZEGO POWIEŚĆ HISTORYCZNA NIE JEST PODRĘCZNIKIEM HISTORII? Konspekt lekcji języka polskiego w klasie szóstej szkoły podstawowej Temat: DLACZEGO POWIEŚĆ HISTORYCZNA NIE JEST PODRĘCZNIKIEM HISTORII? Cele ogólne: kształcenie umiejętności wskazywania cech, podobieństw

Bardziej szczegółowo

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD Rozdział IV.1 OKREŚLENIE WSKAŹNIKÓW REALIZACJI CELÓW ORAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej Przedsięwzięcia Produktu Cel

Bardziej szczegółowo

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim.

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Program szkoły zakłada wychowanie i przygotowanie człowieka do rozumienia otaczającego go świata. Człowiek

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 3. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Moja mała ojczyzna

Scenariusz nr 3. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Moja mała ojczyzna Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Moja mała ojczyzna Scenariusz nr 3 I. Tytuł scenariusza zajęć : "W mieście czy na wsi" - część1. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III.

Bardziej szczegółowo

Płeć respondentów 34% A.kobieta. B. Mężczyzna 66%

Płeć respondentów 34% A.kobieta. B. Mężczyzna 66% Płeć respondentów 34% A.kobieta B. Mężczyzna 66% Wiek respondentów 5% 39% A, do 20 lat B. 21-25 lat 38% C. 26-35 lat D. 36-59 lat E. Powyżej 60 lat 9% 9% Wykształcenie respondentów 25% 25% 9% A. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

MIASTO i GMINA KOLBUSZOWA

MIASTO i GMINA KOLBUSZOWA EWIDENCJA ZABYTKÓW ARCHITEKTURY, BUDOWNICTWA I ARCHEOLOGII MIASTO i GMINA KOLBUSZOWA Pogrubiono zabytki zachowane, dla których przygotowano karty ewidencji. Oznaczenia na dzień 30 lipca 2008 Lp. Miejscowość

Bardziej szczegółowo

Turystyka zrównoważona na Podlasiu

Turystyka zrównoważona na Podlasiu Turystyka zrównoważona na Podlasiu Eugeniusz Wiśniewski Podlaskie Stowarzyszenie Agroturystyczne Z uwagi na cenne walory przyrodnicze, kulturowe i etniczne, turystyka stała sięważnądziedzinągospodarki

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z języka polskiego dla klasy III gimnazjum

Kryteria oceniania z języka polskiego dla klasy III gimnazjum Kryteria oceniania z języka polskiego dla klasy III gimnazjum Kształcenie literackie Ocena celująca Otrzymuje ją uczeń, którego wiedza i umiejętności znacznie wykraczają poza obowiązujący program nauczania.

Bardziej szczegółowo

SZKOLNA LISTA TEMATÓW 2013/2014

SZKOLNA LISTA TEMATÓW 2013/2014 SZKOLNA LISTA TEMATÓW NA MATURĘ USTNĄ Z JĘZYKA POLSKIEGO 2013/2014 LITERATURA 1. Jednostka wobec nieustannych wyborów moralnych. Omów problem, analizując zachowanie wybranych bohaterów literackich 2. Obrazy

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /453/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Kujawy, październik

Bardziej szczegółowo

ŁÓDŹ OSTATNIE NIEODKRYTE MIASTO

ŁÓDŹ OSTATNIE NIEODKRYTE MIASTO ŁÓDŹ OSTATNIE NIEODKRYTE MIASTO Rys historyczny, najważniejsze elementy struktury miasta Łódź posiada jedyny w swoim rodzaju, autentyczny zespół historyzujących, eklektycznych oraz secesyjnych kamienic

Bardziej szczegółowo

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. JAROSŁAWA IWASZKIEWICZA

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. JAROSŁAWA IWASZKIEWICZA Nasielsk, 5 kwietnia 2013 r. Lista tematów na część ustną egzaminu maturalnego z języka polskiego w sesji wiosennej 2014 w Liceum Ogólnokształcącym im. Jarosława Iwaszkiewicza w Nasielsku LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola.

Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola. Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

1889 1987. 11. 4 A/1483

1889 1987. 11. 4 A/1483 WYKAZ ZABYTKÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ NA TERENIE GMINY BRZEŚĆ KUJAWSKI Lp. Miejscowość Obiekt Czas powstania Rejestr zabytków 1 Brzezie kościół parafialny rzymskokatolicki pw. św. Józefa 1930-1936 2 Brzezie

Bardziej szczegółowo

Tematy prac inżynierskich dla studentów VI semestru kierunku Architektura Krajobrazu w semestrze letnim 2011/2012

Tematy prac inżynierskich dla studentów VI semestru kierunku Architektura Krajobrazu w semestrze letnim 2011/2012 Tematy prac inżynierskich dla studentów VI semestru kierunku Architektura Krajobrazu w semestrze letnim 2011/2012 doc. dr inż. arch. Artur Buława - Gabryszewski Tel kom: 603 185 431 1. Projekty zagospodarowania

Bardziej szczegółowo

ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU. LGD Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem. za rok

ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU. LGD Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem. za rok Załącznik nr 1 do uchwały 12/2011 Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia LGD Doliną Wieprza i leśnym szlakiem z dnia 10.06.2011 ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU LGD Doliną

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa społeczności wiejskich Pomorza dawniej i dziś między indywidualistyczną konkurencją a wspólnotową kooperacją

Aktywność zawodowa społeczności wiejskich Pomorza dawniej i dziś między indywidualistyczną konkurencją a wspólnotową kooperacją Aktywność zawodowa społeczności wiejskich Pomorza dawniej i dziś między indywidualistyczną konkurencją a wspólnotową kooperacją Cezary Obracht-Prondzyński Reformy pruskie, czyli przejście systemowe od

Bardziej szczegółowo

(faza inicjalna i początkowa)

(faza inicjalna i początkowa) Idealny projekt odnowy wsi Irena Niedźwiecka-Filipiak Proste projekty (faza inicjalna i początkowa) zagospodarowanie przestrzeni wspólnych np. skwer, plac zabaw, plac spotkań małe place, skwery na połączeniu

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA SYSTEMOWE PRAWA OCHRONY ŚRODOWISKA. pod redakcją Piotra Korzeniowskiego

ZAGADNIENIA SYSTEMOWE PRAWA OCHRONY ŚRODOWISKA. pod redakcją Piotra Korzeniowskiego POLSKA AKADEMIA NAUK ODDZIAŁ W ŁODZI KOMISJA OCHRONY ŚRODOWISKA ZAGADNIENIA SYSTEMOWE PRAWA OCHRONY ŚRODOWISKA Zagadnienie systemowe prawa ochrony środowiska, którym została poświęcona książka, ma wielkie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WIADOMOŚCI O EPOCE wiadomości Określa ramy czasowe i genezę nazwy epoki. Wymienia głównych reprezentantów omawianych kierunków literackich. Wymienia

Bardziej szczegółowo

ZESTAWIENIE kart adresowych gminnej ewidencji zabytków Gminy Mikołajki Pomorskie

ZESTAWIENIE kart adresowych gminnej ewidencji zabytków Gminy Mikołajki Pomorskie ZESTAWIENIE kart adresowych gminnej ewidencji zabytków Gminy Mikołajki IDENTYF. MIEJSCOWOŚĆ OBIEKT ULICA NR. LOKALIZACJA DATA 1 Mikołajki Kościół parafialny rzymskokatolicki pw. Św. Antoniego Kościelna

Bardziej szczegółowo

AMAZING CITY ŁÓDŹ OSTATNIE NIEODKRYTE MIASTO RYS HISTORYCZNY, NAJWAŻNIEJSZE ELEMENTY STRUKTURY MIASTA

AMAZING CITY ŁÓDŹ OSTATNIE NIEODKRYTE MIASTO RYS HISTORYCZNY, NAJWAŻNIEJSZE ELEMENTY STRUKTURY MIASTA AMAZING CITY ŁÓDŹ OSTATNIE NIEODKRYTE MIASTO RYS HISTORYCZNY, NAJWAŻNIEJSZE ELEMENTY STRUKTURY Łódź posiada jedyny w swoim rodzaju, autentyczny zespół historyzujących, eklektycznych i secesyjnych kamienic

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Europa inwestująca w obszary wiejskie

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Europa inwestująca w obszary wiejskie Odnowa i rozwój wsi Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Działanie będzie wpływać na poprawę jakości życia na obszarach wiejskich przez zaspokojenie potrzeb społecznych i kulturalnych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna analiza uwarunkowań sozologicznych zagospodarowania i użytkowania terenu czyli stan i ochrona środowiska, formy, obiekty

Bardziej szczegółowo

Położenie obszaru. Projekt rewitalizacji. Warszawa. Uwarunkowania położenia 2011-02-07. ul. Okopowa. Żoliborz. Śródmieście. Wola.

Położenie obszaru. Projekt rewitalizacji. Warszawa. Uwarunkowania położenia 2011-02-07. ul. Okopowa. Żoliborz. Śródmieście. Wola. Projekt rewitalizacji Warszawa ul. Okopowa Malwina Wysocka nr 38080 Położenie obszaru Dzielnica: Wola Na granicy z Żoliborzem i Śródmieściem Ograniczony ulicami: Stawki, Okopową oraz Al. Jana Pawła II

Bardziej szczegółowo

Lista tematów z języka polskiego na egzamin wewnętrzny. rok szkolny 2012/2013

Lista tematów z języka polskiego na egzamin wewnętrzny. rok szkolny 2012/2013 Lista tematów z języka polskiego na egzamin wewnętrzny rok szkolny 2012/2013 Literatura 1. Kobiety irytujące i intrygujące w literaturze polskiej. Oceń postawy i zachowania wybranych bohaterek. 2. Poezja

Bardziej szczegółowo

Działanie będzie wpływać na poprawę jakości życia na obszarach wiejskich przez zaspokojenie potrzeb społecznych i kulturalnych mieszkańców wsi oraz

Działanie będzie wpływać na poprawę jakości życia na obszarach wiejskich przez zaspokojenie potrzeb społecznych i kulturalnych mieszkańców wsi oraz Działanie będzie wpływać na poprawę jakości życia na obszarach wiejskich przez zaspokojenie potrzeb społecznych i kulturalnych mieszkańców wsi oraz promowanie obszarów wiejskich. Umożliwi również rozwój

Bardziej szczegółowo

STANDARDY WYMAGAO EGZAMINACYJNYCH Z JĘZYKA OBCEGO NOWOŻYTNEGO

STANDARDY WYMAGAO EGZAMINACYJNYCH Z JĘZYKA OBCEGO NOWOŻYTNEGO STANDARDY WYMAGAO EGZAMINACYJNYCH Z JĘZYKA OBCEGO NOWOŻYTNEGO I. Zdający zna: 1) proste struktury leksykalno- -gramatyczne umożliwiające formułowanie wypowiedzi poprawnych pod względem fonetycznym, ortograficznym,

Bardziej szczegółowo

YATENGA - ARCHITEKTURA

YATENGA - ARCHITEKTURA Yatenga zakłada powstanie jednej z największych i może najciekawszych na świece realizacji stosujących techniki alternatywne (low-tech), czyli glinę, słomę i materiały naturalne oraz recyklingowane. YATENGA.

Bardziej szczegółowo

Konkurs organizowany jest w dwóch kategoriach Wieś i Zagroda", w trzech etapach gminnym, powiatowym i wojewódzkim. SERDECZNIE ZAPRASZAMY DO UDZIAŁ U!!

Konkurs organizowany jest w dwóch kategoriach Wieś i Zagroda, w trzech etapach gminnym, powiatowym i wojewódzkim. SERDECZNIE ZAPRASZAMY DO UDZIAŁ U!! Rozpoczyna się już 20 edycja konkursu Pię kna Wieś Pomorska 2013" Konkurs organizowany jest w dwóch kategoriach Wieś i Zagroda", w trzech etapach gminnym, powiatowym i wojewódzkim. Organizatorami konkursu

Bardziej szczegółowo

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy LITERATURA 1. "Żyć życiem innym niż większość". Twoje rozważania o wybranych bohaterach literackich idących

Bardziej szczegółowo

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "LIWOCZ" zaprasza wszystkich zainteresowanych na bezpłatne szkolenie pt. "Małe projekty - sposób na aktywizację społeczności lokalnej" dotyczące przygotowania wniosków

Bardziej szczegółowo

SYLLABUS. Leksykologia i leksykografia

SYLLABUS. Leksykologia i leksykografia SYLLABUS Lp. Element Opis 1 2 Nazwa Typ Leksykologia i leksykografia Obowiązkowy 3 Instytut Instytut Nauk Humanistyczno-Społecznych i Turystyki 4 5 Kod Kierunek, specjalność, poziom i profil PPWSZ-FP-1-45-s

Bardziej szczegółowo

A. obiekty wpisane do ewidencji zabytków :

A. obiekty wpisane do ewidencji zabytków : Załącznik do Uchwały Nr XI/104./08 Rady Gminy Subkowy z dnia 6 marca.2008 r. GMINNY PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI NA TERENIE GMINY SUBKOWY I. W Gminie Subkowy opiece podlegają: A. obiekty wpisane do ewidencji

Bardziej szczegółowo

Zabytki objęte gminną ewidencją zabytków

Zabytki objęte gminną ewidencją zabytków Zabytki objęte gminną ewidencją zabytków Lp. Miejscowość (sołectwo), obiekt Adres Numer działki Bandlów (Zgorzelec) 1. Zagroda młyńska: młyn z domem młynarza Mały Buczek (Wielki Buczek) 2. Zespół folwarczny

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI DLA GMINY WIELOPOLE SKRZYŃSKIE NA LATA

PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI DLA GMINY WIELOPOLE SKRZYŃSKIE NA LATA Załącznik do Uchwały Nr XXVI/138/2012 Rady Gminy w Wielopolu Skrzyńskim z dnia 14 grudnia 2012r. PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI DLA GMINY WIELOPOLE SKRZYŃSKIE NA LATA 2012-2016 1 Opiece nad zabytkami w Gminie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012

REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012 REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012 1. Organizacja konkursu: Konkurs Piękna Wieś 2012, zwany dalej Konkursem, organizowany jest w kategoriach Wieś i Zagroda i dotyczy wsi oraz zagród położonych w granicach

Bardziej szczegółowo

Projekt pn. Urządzenie centrum wsi Łęg Probostwo

Projekt pn. Urządzenie centrum wsi Łęg Probostwo Projekt pn. Urządzenie centrum wsi Łęg Probostwo w ramach działania 313, 322, 323 Odnowa i rozwój wsi Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Całkowita wartość projektu: 944.652,04 zł, dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

Wytyczne z Programu Promocji Czechowic-Dziedzic w Euroregionie Beskidy na lata 2012 2017

Wytyczne z Programu Promocji Czechowic-Dziedzic w Euroregionie Beskidy na lata 2012 2017 Załącznik nr 2 do regulaminu konkursu na opracowanie znaku graficznego logo Czechowic-Dziedzic Wytyczne z Programu Promocji Czechowic-Dziedzic w Euroregionie Beskidy na lata 2012 2017 Celem działań wizerunkowych

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE WARSZAWA odnowa

STOWARZYSZENIE WARSZAWA odnowa STOWARZYSZENIE WARSZAWA odnowa 29 lutego 2012 Prezentacja wyników badań TNS OBOP Szara rzeczywistość Śródmieścia widziana oczami mieszkańców Warszawy 1. Założenia i cel badania 2. Metodologia 3. Stosunek

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY?

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? www.nowytarg.pl Broszura informacyjna dla mieszkańców Nowego Targu Edycja 2005 Niniejsza publikacja ma na celu przybliżenie mieszkańcom miasta Nowego Targu w prosty

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 4. Rozdział IV. Wielkie przemiany XIX wieku. 1. Wyjaśnij, jak wynalezienie maszyny parowej zmieniło życie ludzi w XIX wieku.

Sprawdzian nr 4. Rozdział IV. Wielkie przemiany XIX wieku. 1. Wyjaśnij, jak wynalezienie maszyny parowej zmieniło życie ludzi w XIX wieku. Rozdział IV. Wielkie przemiany XIX wieku GRUPA A 3 1. Wyjaśnij, jak wynalezienie maszyny parowej zmieniło życie ludzi w XIX wieku. Podaj dwa przykłady. 2. Uzupełnij tabelę. Nazwij XIX-wieczne wynalazki

Bardziej szczegółowo

GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW MIASTO ŚWINOUJŚCIE

GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW MIASTO ŚWINOUJŚCIE GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW MIASTO ŚWINOUJŚCIE UKŁADY URBANISTYCZNE ŚRÓDMIEŚCIE, XVIII w. (po 1743 r.), DZIELNICA NADMORSKA, 2 poł. XIX w. Rejestr zabytków Nr 1177 z dnia 08.03.1991 r. FORT I FORT GERHARDA,

Bardziej szczegółowo

Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski. Projekt okładki Jan Straszewski. Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9

Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski. Projekt okładki Jan Straszewski. Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9 Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski Projekt okładki Jan Straszewski Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9 Copyright by Wyższa Szkoła Zarządzania i Prawa im. Heleny

Bardziej szczegółowo

dr hab. Krzysztof Ślusarek Galicja Struktura społeczna ludności Galicji na przełomie XIX i XX wieku

dr hab. Krzysztof Ślusarek Galicja Struktura społeczna ludności Galicji na przełomie XIX i XX wieku dr hab. Krzysztof Ślusarek Galicja 1772-1918 Struktura społeczna ludności Galicji na przełomie XIX i XX wieku Skutki przemian cywilizacyjnych Przemiany cywilizacyjne, zachodzące w Galicji w 2. połowie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o.

PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o. PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o. CZĘŚĆ OGÓLNA SZKOLENIA Lp. Przedmiot Zakres tematyczny przedmiotu

Bardziej szczegółowo

PARTNERSTWO MIĘDZYREGIONALNE W DZIAŁANIACH NA RZECZ ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI- PRZYKŁAD WSPÓŁPRACY Z REGIONAMI WARMII I MAZUR ORAZ POMORZEM

PARTNERSTWO MIĘDZYREGIONALNE W DZIAŁANIACH NA RZECZ ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI- PRZYKŁAD WSPÓŁPRACY Z REGIONAMI WARMII I MAZUR ORAZ POMORZEM PARTNERSTWO MIĘDZYREGIONALNE W DZIAŁANIACH NA RZECZ ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI- PRZYKŁAD WSPÓŁPRACY Z REGIONAMI WARMII I MAZUR ORAZ POMORZEM Kazimierz Sumisławski Departament Środowiska i Rolnictwa Urząd

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Cel i założenia pracy Stan badań Metodologia Metoda i dane Struktura pracy...

Spis treści. Wstęp Cel i założenia pracy Stan badań Metodologia Metoda i dane Struktura pracy... Spis treści Wstęp... 13 1. Cel i założenia pracy... 13 2. Stan badań... 14 3. Metodologia... 19 4. Metoda i dane... 20 5. Struktura pracy... 21 I. Sacrum i profanum w języku i kulturze... 23 1. Sacrum

Bardziej szczegółowo

Konkurs Polonistyczny Etap szkolny Kryteria oceny i schemat punktowania rozwiązań

Konkurs Polonistyczny Etap szkolny Kryteria oceny i schemat punktowania rozwiązań Konkurs Polonistyczny Etap szkolny Kryteria oceny i schemat punktowania rozwiązań Zadanie 1 (0-3 punkty) a) 0-1 punkt Gatunek utworu: bajka (bajka epigramatyczna) b) 2 punkty Uczeń poprawnie użył w uzasadnieniu

Bardziej szczegółowo

zbigniew.paszkowski@gmail.co

zbigniew.paszkowski@gmail.co OCHRONA I KONSERWACJA ZABYTKÓW S1 SEMESTR VII (ZIMOWY) 2014/15 1. UCZESTNICTWO W WYKŁADACH DOKUMENTOWANE ZESZYTEM Z NOTATKAMI SKŁADANYMI DO WERYFIKACJI PO WYKŁADZIE I NA KONIEC SEMESTRU 2. UCZESTNICTWO

Bardziej szczegółowo

Cieszyn, Październik 2006 r.

Cieszyn, Październik 2006 r. Cieszyn, Październik 2006 r. Struktura finansowania projektu : Całkowity koszt projektu 208 tys. złotych Dofinansowanie z EFRR 156 tys. złotych (75%) Budżet miasta Cieszyn 52 tys. złotych (25%) Cele projektu

Bardziej szczegółowo

Tematy na ustną część egzaminu maturalnego z języka polskiego w roku szkolnym 2013/2014

Tematy na ustną część egzaminu maturalnego z języka polskiego w roku szkolnym 2013/2014 Tematy na ustną część egzaminu maturalnego z języka polskiego w roku szkolnym 2013/2014 LITERATURA 1. Obrzędy i obyczaje ludowe w literaturze. Omów sposoby ich przedstawiania i funkcje w wybranych utworach

Bardziej szczegółowo

LOKALNI LIDERZY OPINII PUBLICZNEJ O PLACU NARUTOWICZA

LOKALNI LIDERZY OPINII PUBLICZNEJ O PLACU NARUTOWICZA LOKALNI LIDERZY OPINII PUBLICZNEJ O PLACU NARUTOWICZA Zespół ds. Konsultacji Społecznych Polskiego Towarzystwa Socjologicznego Warszawa, 21 czerwca 2011 2 BADANIE CELE BADANIA Aktualny stan opinii publicznej

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości RADWAN

Plan Odnowy Miejscowości RADWAN Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /454/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości RADWAN GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Radwan, październik

Bardziej szczegółowo

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań II warsztat strategiczny gmina Gorzków Część I. Opracowanie Misji i Wizji gminy MISJA Grupa 1: 1. Bezpieczne przejścia szlaki komunikacyjne (ścieżka rowerowa, szlaki konne, trasy spacerowe, chodniki łączące

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja stanu posiadania powiatu gorlickiego. Oprac. J. Marecki

Inwentaryzacja stanu posiadania powiatu gorlickiego. Oprac. J. Marecki Inwentaryzacja stanu posiadania powiatu gorlickiego Oprac. J. Marecki http://zasoby-ludzkie.wup-krakow.pl/powiat-6-powiat_gorlicki.html Inwentaryzacja stanu posiadania powiatu gorlickiego Czym jest krajobraz

Bardziej szczegółowo

Lokalizacja. Szczecin - centrum regionu Pomorza i południowego Bałtyku, największe miasto w regionie z 400 tys. mieszkańców. MAKROREGION POMERANIA

Lokalizacja. Szczecin - centrum regionu Pomorza i południowego Bałtyku, największe miasto w regionie z 400 tys. mieszkańców. MAKROREGION POMERANIA MAKROREGION POMERANIA Lokalizacja Szczecin - centrum regionu Pomorza i południowego Bałtyku, największe miasto w regionie z 400 tys. mieszkańców. 1 h Miejsce intensywnej współpracy transgranicznej oraz

Bardziej szczegółowo

Rozwój gospodarczy regionu oraz poprawa jakości życia mieszkańców obszaru LSR. Poprawa atrakcyjności turystycznej Regionu Kozła

Rozwój gospodarczy regionu oraz poprawa jakości życia mieszkańców obszaru LSR. Poprawa atrakcyjności turystycznej Regionu Kozła Kryteria Wyboru Operacji przez Radę LGD Etap I ocena zgodności operacji z Lokalną Strategią Rozwoju Poniżej przedstawiono tabelę zawierającą cele ogólne i szczegółowe LSR. Operacja musi być zgodna przynajmniej

Bardziej szczegółowo

Akupunktura miejska w Elblągu: 1. Warsztaty w Elblągu Wizja lokalna w starym śródmieściu, spotkanie w Galerii El oraz w Elbląskim Parku Technologicznym, poszukiwanie idei dla projektu rewitalizacji miasta.

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia. 2016r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw

USTAWA z dnia. 2016r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw Projekt USTAWA z dnia. 2016r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NAUCZANIE ZINTEGROWANE KLASA I-III. Treści nauczania

SZKOŁA PODSTAWOWA NAUCZANIE ZINTEGROWANE KLASA I-III. Treści nauczania NAUCZANIE ZINTEGROWANE KLASA I-III Treści nauczania NAUCZANIE ZINTEGROWANE KLASA I-III BLOK TEMATYCZNY: Ja i moja rodzina. 1. Mój portret 2. Jestem członkiem rodziny 3. Ulubione zabawki i zabawy moich

Bardziej szczegółowo

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA 1.Różne obrazy przyrody w literaturze. Omów sposoby ich kreowania w wybranych utworach 2.Metamorfoza bohatera literackiego i jej sens. Omów problem,

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446) zarządza się, co następuje:

Na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446) zarządza się, co następuje: ZARZĄDZENIE Nr 2291/2016 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA 05.09.2016 r. w sprawie przyjęcia i przekazania pod obrady Rady Miasta Krakowa projektu uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie ogłoszenia o podjęciu prac

Bardziej szczegółowo

Plan odnowy miejscowości KRUCZYN

Plan odnowy miejscowości KRUCZYN Załącznik do uchwały nr XXXV/ 219 / 2010 Rady Gminy Nowe Miasto nad Wartą z dnia 14 stycznia 2010 r. Plan odnowy miejscowości KRUCZYN w ramach działania: Odnowa i rozwój wsi objętego Programem Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Natalia Junik Kulturoznawstwo DSW Zaliczenie na przedmiot pn. Fotografia jako dokument

Natalia Junik Kulturoznawstwo DSW Zaliczenie na przedmiot pn. Fotografia jako dokument Natalia Junik Kulturoznawstwo DSW Zaliczenie na przedmiot pn. Fotografia jako dokument DWA ŚWIATY BOGACTWO I NĘDZA W WIELKIM MIEŚCIE KAIR, miasto na styku światów القاهرة Kair to położona nad Nilem stolica

Bardziej szczegółowo

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali:

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali: Na www.lca.pl napisali: Gminy łączą siły 2008-05-09 12:05:47 Podlegnickie gminy chcą wspólnie sięgnąć po unijne pieniądze. Wójtowie czterech gmin podpisali w piątek deklarację współpracy. Deklaracje współpracy

Bardziej szczegółowo

Uregulowania prawne w zakresie ochrony krajobrazu

Uregulowania prawne w zakresie ochrony krajobrazu Uregulowania prawne w zakresie ochrony krajobrazu XXIII Podkarpacka Konferencja Samorządów Terytorialnych Solina 18 czerwca 2015 KONWENCJA KRAJOBRAZOWA RADY EUROPY KRAJOBRAZ JEST KLUCZOWYM ELEMENTEM DOBROBYTU

Bardziej szczegółowo

Specjalizacja tekstologiczno-edytorska

Specjalizacja tekstologiczno-edytorska Specjalizacja tekstologiczno-edytorska Specjalizacja tekstologiczno-edytorska umożliwia zdobycie wiedzy z zakresu tekstologii i edytorstwa naukowego oraz podstawowych umiejętności niezbędnych do samodzielnego

Bardziej szczegółowo

załącznik nr 2 do GPOnZ miasta Kościerzyna na lata

załącznik nr 2 do GPOnZ miasta Kościerzyna na lata załącznik nr 2 do GPOnZ miasta Kościerzyna na lata 2015-2018 Zestawienie zabytków nieruchomych wpisanych do Gminnej Ewidencji Zabytków miasta Kościerzyna wg adresów i dat powstania L.P. ULICA OBIEKT /

Bardziej szczegółowo

KRZYSZTOF GASIDŁO Politechnika Śląska REGIONALNE PRZESTRZENIE PUBLICZNE I MIESZKALNICTWO

KRZYSZTOF GASIDŁO Politechnika Śląska REGIONALNE PRZESTRZENIE PUBLICZNE I MIESZKALNICTWO KRZYSZTOF GASIDŁO Politechnika Śląska REGIONALNE PRZESTRZENIE PUBLICZNE I MIESZKALNICTWO Regionalne Forum Rozwoju Województwa Śląskiego Katowice 2008 Cele województwa w kształtowaniu przestrzeni publicznych:

Bardziej szczegółowo

Schematy punktowania zadań do arkusza Błogosławiony trud

Schematy punktowania zadań do arkusza Błogosławiony trud Schematy punktowania zadań do arkusza Błogosławiony trud Klucz odpowiedzi do zadań zamkniętych 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. B C C D D A D D D B 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. B B B B C D A D

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego dr Stanisław Sorys Wicemarszałek Województwa Małopolskiego 1_GOSPODARKA WIEDZY 2_CYFROWA MAŁOPOLSKA 3_PRZEDSIĘBIORCZA

Bardziej szczegółowo

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody Ochrona przyrody ma w Polsce długie tradycje. Według niektórych źródeł pierwsze decyzje związane z nią pochodzą z X wieku - np. w sprawie ochrony bobrów. W kolejnych wiekach zaczęto chronić nadmiernie

Bardziej szczegółowo

Recenzja opracowania M. Bryxa. pt: Rynek nieruchomości. System i funkcjonowanie.

Recenzja opracowania M. Bryxa. pt: Rynek nieruchomości. System i funkcjonowanie. C:\DOKUMENTY\RECENZJE\Recenzja M. Bryxa rynek.doc Recenzja opracowania M. Bryxa pt : Rynek nieruchomości. System i funkcjonowanie. Rynek nieruchomości jest w Polsce stosunkowo nowym, lecz wzbudzającym

Bardziej szczegółowo

9. OKREŚLENIE CELÓW OGÓLNYCH I SZCZEGÓŁOWYCH LSR ORAZ WSKAZANIE PLANOWANYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ CEL GŁÓWNY 2 WSPARCIE I PROMOCJA PRODUKTÓW LOKALNYCH OBSZARU

9. OKREŚLENIE CELÓW OGÓLNYCH I SZCZEGÓŁOWYCH LSR ORAZ WSKAZANIE PLANOWANYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ CEL GŁÓWNY 2 WSPARCIE I PROMOCJA PRODUKTÓW LOKALNYCH OBSZARU 9. OKREŚLENIE CELÓW OGÓLNYCH I SZCZEGÓŁOWYCH LSR ORAZ WSKAZANIE PLANOWANYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ CEL GŁÓWNY 1 POPRAWA JAKOŚCI śycia NA OBSZARACH WIEJSKICH GMIN BIAŁA, KORFANTÓW I PRUDNIK CEL GŁÓWNY 2 WSPARCIE

Bardziej szczegółowo

16:15-16:45 Ogólne zasady przyznawania pomocy w ramach "małych projektów" beneficjenci, poziom dofinansowania (wykład)

16:15-16:45 Ogólne zasady przyznawania pomocy w ramach małych projektów beneficjenci, poziom dofinansowania (wykład) Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Harmonogram szkolenia: 16:00-16:15 "Małe projekty" - definicja (wykład) 16:15-16:45 Ogólne zasady przyznawania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY. Program składa się z kilku części

PROGRAM WYCHOWAWCZY. Program składa się z kilku części PROGRAM WYCHOWAWCZY Celem programu wychowawczego jest wychowanie światłego człowieka, o otwartym umyśle, ale świadomego swoich korzeni i odczuwającego ścisły związek między przeszłością, teraźniejszością

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA

Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA 1. Konflikt pokoleń jako motyw literatury. Zanalizuj

Bardziej szczegółowo

POTENCJAŁ MIEJSCA CZYLI TO CO NAS WYRÓŻNIA JEDNYM SŁOWEM - KRAJOBRAZ

POTENCJAŁ MIEJSCA CZYLI TO CO NAS WYRÓŻNIA JEDNYM SŁOWEM - KRAJOBRAZ POTENCJAŁ MIEJSCA CZYLI TO CO NAS WYRÓŻNIA JEDNYM SŁOWEM - KRAJOBRAZ Analizuje - dr Mirosław Stepaniuk Stowarzyszenie Dziedzictwo Podlasia KRAJOBRAZ A CÓŻ TO TAKIEGO? 1. W krajobrazie jest wyrażona jakość

Bardziej szczegółowo

ZMIANY DEMOGRAFICZNE ZACHODZĄCE W WARSZAWIE I JEJ STREFIE PODMIEJSKIEJ PO TRANSFORMACJI USTROJOWEJ W 1989 ROKU

ZMIANY DEMOGRAFICZNE ZACHODZĄCE W WARSZAWIE I JEJ STREFIE PODMIEJSKIEJ PO TRANSFORMACJI USTROJOWEJ W 1989 ROKU ZMIANY DEMOGRAFICZNE ZACHODZĄCE W WARSZAWIE I JEJ STREFIE PODMIEJSKIEJ PO TRANSFORMACJI USTROJOWEJ W 1989 ROKU DR INŻ. ARCH. MAŁGORZATA DENIS, DR INŻ. ARCH. ANNA MAJEWSKA, MGR INŻ. AGNIESZKA KARDAŚ Politechnika

Bardziej szczegółowo

Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki.

Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki. Studzionki 1.1. Dawne nazwy miejscowości. Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki. 1.2. Etymologia nazwy wsi. Etymologia nazwy wsi bliżej nieznana. 1.3. Historia

Bardziej szczegółowo

Nakład pracy studenta bilans punktów ECTS Obciążenie studenta

Nakład pracy studenta bilans punktów ECTS Obciążenie studenta Lp. Element Opis 1 Nazwa Wstęp do językoznawstwa 2 Typ obowiązkowy 3 Instytut Instytut Nauk Humanistyczno-Społecznych i Turystyki Kod 4 PPWSZ-FA-1-15t-s/n Kierunek, kierunek: filologia 5 specjalność, specjalność:

Bardziej szczegółowo

Technikum - informacje

Technikum - informacje Technikum - informacje Czteroletnie technikum, którego ukończenie umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu odpowiednich kwalifikacji, a także uzyskanie świadectwa dojrzałości

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOT : TEORIA URBANISTYKI WSPÓŁCZESNEJ PROWADZĄCY : Prof. dr hab. inż. arch. KRZYSZTOF BIEDA OPRACOWANIE: KAROLINA ŁABĘCKA, ANETA GRZYMKOWSKA,

PRZEDMIOT : TEORIA URBANISTYKI WSPÓŁCZESNEJ PROWADZĄCY : Prof. dr hab. inż. arch. KRZYSZTOF BIEDA OPRACOWANIE: KAROLINA ŁABĘCKA, ANETA GRZYMKOWSKA, PRZEDMIOT : TEORIA URBANISTYKI WSPÓŁCZESNEJ PROWADZĄCY : Prof. dr hab. inż. arch. KRZYSZTOF BIEDA OPRACOWANIE: KAROLINA ŁABĘCKA, ANETA GRZYMKOWSKA, MAREK WĘGLARZ TEMAT: Zieleń jako 'tworzywo' w kompozycji

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2015/2016 JĘZYK POLSKI

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2015/2016 JĘZYK POLSKI PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2015/2016 JĘZYK POLSKI ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. Zadanie 1. (0 1) Wymagania szczegółowe 2) wyszukuje w wypowiedzi potrzebne

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LITERATURA 1. Przedstaw motyw kariery w wybranych utworach literackich różnych

Bardziej szczegółowo

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Charakterystyka miejscowości, opis planowanych zadań inwestycyjnych, inwentaryzacja zasobów

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Strategii Rozwoju Gminy Kargowa na lata

ANKIETA. Strategii Rozwoju Gminy Kargowa na lata ANKIETA Strategii Rozwoju Gminy Kargowa na lata 2015-2022 GOSPODARKA 1. Jak ocenia Pani / Pan dostęp i stan podstawowych mediów w gminie /zwodociągowanie, kanalizacja sanitarna/?. 2. Jak ocenia Pani /

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 3. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku. 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe.

Sprawdzian nr 3. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku. 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku GRUPA A 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe. Po upadku powstania styczniowego rząd rosyjski nadał Polakom autonomię. Celem działań

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania osiągnięć ucznia z przedmiotu wiedza o kulturze. Klasa I. Wymagania przedmiotowo-programowe

Kryteria oceniania osiągnięć ucznia z przedmiotu wiedza o kulturze. Klasa I. Wymagania przedmiotowo-programowe Kryteria oceniania osiągnięć ucznia z przedmiotu wiedza o kulturze Klasa I Skala ocen celujący bardzo dobry Wymagania przedmiotowo-programowe - wykazuje zaangażowanie w realizację projektów związanych

Bardziej szczegółowo

Klucz odpowiedzi do testu z języka polskiego dla uczniów gimnazjów /etap szkolny/ Liczba punktów możliwych do uzyskania: 63.

Klucz odpowiedzi do testu z języka polskiego dla uczniów gimnazjów /etap szkolny/ Liczba punktów możliwych do uzyskania: 63. Klucz odpowiedzi do testu z języka polskiego dla uczniów gimnazjów /etap szkolny/ Liczba punktów możliwych do uzyskania: 63 Zadania zamknięte Zad.1 Zad.4 Zad.6 Zad.8 Zad.9 Zad.11 Zad.13 Zad.14 Zad.16 Zad.18

Bardziej szczegółowo

Ul. Opolska 16. Tarnowskie Góry

Ul. Opolska 16. Tarnowskie Góry OFERTA NAJMU Ul. Opolska 16 Tarnowskie Góry 1 Szanowni Państwo, Mamy przyjemność przedstawić Państwu ofertę najmu całej powierzchni zabytkowej kamienicy położonej w centrum Tarnowskich Gór. Mając na uwadze

Bardziej szczegółowo

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania,

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania, I. Przedmiotem oceny są: 1) wiadomości i umiejętności według programu nauczania z języka polskiego dla zasadniczej szkoły zawodowej w zakresie podstawowym, o programie nauczania z języka polskiego w danej

Bardziej szczegółowo

Bezpieczna i przyjazna szkoła

Bezpieczna i przyjazna szkoła Zespół Szkół Nr 3 Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Gustawa Morcinka, Gimnazjum nr 4 ul. Mickiewicza 11 43-430 Skoczów to Bezpieczna i przyjazna szkoła Budynek główny Zespołu Szkół nr 3 Tel./fax: 33 853 37 12

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI KRESOWYCH. www.bilgoraj21.pl

FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI KRESOWYCH. www.bilgoraj21.pl FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI www.bilgoraj21.pl MIASTO NA SZLAKU KULTUR KRESOWYCH KRESOWYCH 2 KIM JESTEŚMY? lipca 2005 roku ustanowiona została aktem notarialnym Fundacja Obywatelska Przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie perspektywy rozwoju. ul. Sosnowa 5 43-190 Mikołów Tel. 32 779 76 02 E-mail: sibg@sibg.org.pl

Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie perspektywy rozwoju. ul. Sosnowa 5 43-190 Mikołów Tel. 32 779 76 02 E-mail: sibg@sibg.org.pl Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie perspektywy rozwoju ul. Sosnowa 5 43-190 Mikołów Tel. 32 779 76 02 E-mail: sibg@sibg.org.pl Członkowie zwyczajni Związku Stowarzyszeń pn. Śląski Ogród Botaniczny Województwo

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r.

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r. MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne Podegrodzie, 22.02.2011 r. Cele ogólne LSR - przedsięwzięcia CEL OGÓLNY 1 Rozwój turystyki w oparciu o bogactwo przyrodnicze i kulturowe obszaru CELE

Bardziej szczegółowo