Do niedawna uważano, że ADHD dotyczy głównie dzieci, teraz coraz częściej się słyszy, że również dorośli mogą cierpieć na to zaburzenie...

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Do niedawna uważano, że ADHD dotyczy głównie dzieci, teraz coraz częściej się słyszy, że również dorośli mogą cierpieć na to zaburzenie..."

Transkrypt

1 Z dr. n. med. Arturem Kołakowskim, specjalistą psychiatrą z Centrum CBT - Centrum Psychoterapii Poznawczej i Behawioralnej w Warszawie, autorem licznych publikacji na temat ADHD, rozmawia Anna Zalech. Co rozumiemy pod pojęciem ADHD? - ADHD, inaczej zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, to zaburzenie, do rozpoznania którego konieczne jest stwierdzenie konkretnych grup objawów. Pierwsza to nadmierna ruchliwość: dziecko nie może usiedzieć w miejscu tak długo jak jego rówieśnicy. Co chwila wstaje, wierci się, rozgląda. Sytuacja taka powtarza się w każdym miejscu, w którym przebywa - w domu, szkole, przychodni, kościele itp. Druga grupa objawów to nadmierna impulsywność. Dzieci z ADHD nie przewidują konsekwencji swojego działania, nie potrafią czekać na swoją kolej, wszystko musi być już, zaraz, natychmiast. Trzecia to zaburzenia koncentracji: dziecko nie potrafi się skupić tak długo jak jego rówieśnicy, łatwo się rozprasza, trudniej jest mu pracować w sytuacji, gdy np. jest hałas. Cierpiące na ADHD dziecko ma także kłopoty z planowaniem i doprowadzeniem do końca tego, co zaczęło, często gubi rzeczy, nie pamięta, co było zadane do domu, w czasie pracy robi wiele pomyłek wynikających z nieuwagi. Do niedawna uważano, że ADHD dotyczy głównie dzieci, teraz coraz częściej się słyszy, że również dorośli mogą cierpieć na to zaburzenie... - ADHD jest zaburzeniem, w którym bardzo dużą rolę odgrywa dziedziczenie. Większość dzieci z ADHD ma rodzica lub innego bliskiego krewnego z tym rozpoznaniem. Obecnie uważamy, że przyczyną ADHD jest odmienny rozwój ośrodkowego układu nerwowego. Osoby z ADHD świetnie zaczynają nowe czynności czy podejmują decyzję w ułamku sekund, natomiast mają kłopoty z wytrwałym wykonywaniem nudnych zajęć czy odroczeniem rzeczy, na których im zależy. Russel Barley napisał, iż z tym zaburzeniem rodzimy się, żyjemy i umieramy. ADHD jest zaburzeniem rozpoznawanym w dzieciństwie, ale związane z nim problemy mogą utrzymywać się zarówno w okresie dorastania, jak i w wieku dojrzałym. Oczywiście objawy ADHD zmieniają się z wiekiem. Najwcześniej zmniejszają się objawy nadmiernej ruchliwości - często u nastolatków pozostaje jedynie uczucie niepokoju, kiedy długo muszą pozostać w jednym miejscu, potem objawy nadmiernej impulsywności, najdłużej widoczne są objawy trudności z koncentracją i planowaniem długich i nudnych zadań. Większość małych pacjentów nie będzie potrzebować już leczenia w starszym wieku, jednak u około 5 proc. z nich leczenie i wsparcie terapeutyczne konieczne będzie przez całe życie. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że nie każda "gaduła" i "zapominalska", bardzo ruchliwa osoba ma to zaburzenie. 1 / 5

2 Jak odróżnić u dziecka ADHD od nieposłuszeństwa czy braku dobrego wychowania? - Trzeba się zastanowić, na ile to zachowanie wynika z objawów, a na ile z celowego działania czy braku konsekwencji ze strony rodziców. Warto podkreślić, że objawy ADHD wiążą się z problemami z koncentracją, nadruchliwością i nadmierną ruchliwością. Gdy dziecko celowo odmawia nam wykonania polecenia, wdaje się w bójkę czy nie lubi zupy pomidorowej i wylewa ją do kwiatka, to są to raczej zwykłe problemy wychowawcze. Podkreślamy w naszej pracy, że dorosły pracujący z dziećmi z ADHD musi stać się ekspertem od odróżniania objawów od celowych zachowań niepożądanych. Tym bardziej jest to trudne, że dzieci, podobnie jak my, mogą mieć lepsze i gorsze dni. Jednego dnia zapomną, co było zadane do domu, ale w następnych dniach będą o tym pamiętać ADHD jest związane z błędami wychowawczymi? - Nie, przyczyną ADHD nie są błędy w wychowaniu popełniane przez rodziców. Zespół nadpobudliwości psychoruchowej ma podłoże biologiczne, a więc za jego powstanie nie odpowiadają ani czynniki psychologiczne, ani środowisko rodzinne. Z ADHD rodzimy się, żyjemy i umieramy. Trzeba jednak pamiętać, że brak jasnych norm panujących w domu czy też niekonsekwencja rodziców mogą nasilać obecne już objawy ADHD i powodować dołączanie się kolejnych powikłań. Dlatego często zapraszamy rodziców na warsztaty, aby wiedzieli, jak mają postępować ze swoimi kochanymi dziećmi, bo w tym zaburzeniu ważna jest akceptacja i dostrzeganie dobrych stron dziecka, a nie tylko ciągłe strofowanie. Tłumaczymy im, że dziecko nie jest takie, bo źle je wychowują, ale dlatego, że inaczej postrzega świat. Aby je wychować, potrzebują dużo siły i wytrwałości. Często porównujemy wychowanie dziecka zdrowego i wychowanie dziecka z ADHD do jazdy samochodem: w pierwszym przypadku osobowym, a w drugim samochodem ciężarowym na łysych oponach, górską, oszronioną drogą. Podkreślamy jednak, iż jeżeli rodzice podejmą trud, na pewno zaowocuje on w życiu dorosłym ich dzieci. Czy faktycznie coraz więcej dzieci cierpi na to zaburzenie, czy to tylko kwestia "mody"? - Rzeczywiście o ADHD mówi się i pisze obecnie znacznie częściej niż jeszcze kilka lat temu. Jednak w Europie te wskaźniki ciągle są na podobnym poziomie: 3-7 proc. dzieci może być prawidłowo zdiagnozowanych pod kątem ADHD i objętych fachową opieką. Jest jednak także 2 / 5

3 druga strona medalu. ADHD stało się "modne", a termin oznaczający konkretne zaburzenie rozwojowe zaczął być popularnie stosowany w odniesieniu do większości dzieci sprawiających trudności wychowawcze, nieposłusznych czy niespokojnych. Tymczasem nie wszystkie osoby, o których powszechnie się mówi, że mają ADHD, faktycznie spełniają kryteria diagnostyczne zespołu nadpobudliwości psychoruchowej. Do postawienia takiej diagnozy konieczne jest przeprowadzenie rozpoznania psychologicznego i psychiatrycznego. Gdzie najlepiej się udać, aby zdiagnozować ADHD u dziecka? - Wydaje się, że najbezpieczniej będzie rozpocząć diagnozę od wizyty w poradni psychologiczno-pedagogicznej. Psycholog może przeprowadzić rozmowę zarówno z dzieckiem, jak i rodzicami, wykonać odpowiednie testy psychologiczne, które pomogą potwierdzić lub wykluczyć takie rozpoznanie. Najprawdopodobniej psycholog poprosi rodziców o dodatkowe konsultacje, np. u pediatry lub lekarza rodzinnego. Powinien on wykluczyć wszystkie możliwe choroby somatyczne, których objawy mogą przypominać ADHD. W procesie diagnostycznym ważna jest także konsultacja u psychiatry dziecięcego, on też może podjąć decyzję o ewentualnym leczeniu farmakologicznym. Psychiatrzy dziecięcy przyjmują np. w poradniach zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży. Warto też dodać, że postawienie trafnej diagnozy wymaga od lekarza lub psychologa doświadczenia. Należy pamiętać, iż aby dobrze zdiagnozować pod względem medycznym dziecko podejrzane o ADHD, potrzeba licznych badań, takich jak testy, konsultacje psychiatryczne, neurologiczne, wywiady. Dopiero po 4-5 spotkaniach można tak naprawdę postawić diagnozę. Nie jest więc dobrze, gdy rodzic po pierwszym spotkaniu otrzymuje informację, że dziecko cierpi na ADHD. A gdzie dorośli mogą się zwracać, aby potwierdzić lub wykluczyć u siebie lub bliskich ADHD? - Niestety, w Polsce takich miejsc dla dorosłych, gdzie mogą być zdiagnozowani pod względem ADHD, jest niewiele. Mogą to być niektóre placówki związane ze zdrowiem psychicznym człowieka, gdzie zatrudniani są psycholodzy czy psychiatrzy, którzy specjalizują się w rozpoznawaniu tego zaburzenia. Jednym z takim miejsc jest na przykład Centrum CBT w Warszawie. Jakie mogą być powikłania zespołu nadpobudliwości psychoruchowej? 3 / 5

4 - Badania pokazują, że dzieci z ADHD w większym stopniu niż ich rówieśnicy zagrożone są doświadczeniem zaburzeń psychicznych i innych problemów, zarówno w dzieciństwie, jak i życiu dorosłym. Ryzyko powikłań jest wysokie nawet u dorosłych, którzy wyrośli z ADHD. Niestety, możemy powiedzieć, że chociaż objawy nadruchliwości, nadmiernej impulsywności czy zaburzeń koncentracji z wiekiem stają się mniejsze, to powikłania pozostają przez całe życie. Bardzo ważnym powikłaniem ADHD jest tzw. całościowe opóźnienie w procesie uczenia. Czyli z powodu niezależnych od swojej woli objawów dziecko uczy się gorzej od swoich rówieśników, poświęcając na to znacznie więcej czasu. Może to prowadzić do osiągnięcia nieadekwatnego do jego możliwości wykształcenia. Do innych ważnych i częstych powikłań nieleczonego lub niewłaściwie leczonego ADHD należą problemy z zachowaniem, zaburzenia zachowania, większe niż u rówieśników zagrożenie uzależnieniami, depresją, próbami samobójczymi. Warto też dodać, że dzieci i nastolatki z ADHD często z powodu niezależnych od swojej woli objawów są odrzucane przez rówieśników i dorosłych, częściej doświadczają porażek, co negatywnie odbija się na ich samoocenie. Szansą na wyeliminowanie trudnych i ryzykownych zachowań dziecka i uniknięcie wyżej wymienionych powikłań jest wcześnie podjęta terapia. Dlatego namawiam, by rodzice - jeśli podejrzewają u swojego dziecka ADHD, poszukiwali pomocy w najbliższej poradni psychologiczno-pedagogicznej. To prawda, że ADHD ma też pozytywne aspekty? - Oczywiście. Ludzie dotknięci tym zespołem są często ciekawi życia, energiczni i pełni entuzjazmu, weseli, obdarzeni wielką wyobraźnią i pomysłowością. Są też wrażliwi i chętni do pomocy. Są bardzo kreatywni, często mają zdolności graficzne czy manualne. Często sami wymyślają sposoby, jak poradzić sobie ze swoimi objawami. Ostatnio mały pacjent w moim gabinecie oświadczył, że ponieważ się nudzi, to zrobi "test jakości" mojego długopisu - po czym rozkręcił go, ułożył poszczególne rzeczy obok siebie i skręcił go ponownie, oznajmiając, iż długopis jest dobry. Często takie osoby robią wiele rzeczy naraz, równie często swoim entuzjazmem są w stanie porwać do działania innych. Uwaga! Te osoby mogą odnosić sukcesy pod warunkiem, że ich schorzenie będzie odpowiednio wcześnie zdiagnozowane i zostanie podjęte odpowiednie leczenie. Jak się leczy ADHD? - Kompleksowe leczenie ADHD obejmuje psychoterapię, czyli warsztaty umiejętności rodzicielskich oraz odpowiednie zajęcia dla dzieci, a w nasilonych przypadkach także leczenie 4 / 5

5 farmakologiczne. O tym ostatnim rozwiązaniu myślimy wtedy, gdy pomimo stosowania innych form pomocy objawy są na tyle nasilone, że dziecku bardzo trudno jest funkcjonować w szkole lub wśród rówieśników. Warto pamiętać, że nie potrafimy doprowadzić do tego, żeby dziecko nie miało ADHD. Dzięki podawaniu leków problemy z koncentracją, nadruchliwością czy nadmierną impulsywnością zmniejszają się w czasie działania leku. To tak jak z leczeniem nadciśnienia - chodzi o to, aby je unormować, dzięki czemu możemy normalnie funkcjonować i znacznie zmniejsza się ryzyko dołączania się powikłań. Również i w tym przypadku chodzi o to, aby dana osoba nie tyle pozbyła się ADHD, które będzie towarzyszyło jej do końca życia, ale żeby mogła normalnie funkcjonować w grupie, wykorzystała swoje możliwości i dane talenty oraz aby uniknęła powikłań, o których już wspomniałem. Takie czynniki, jak np. nadmierne oglądanie telewizji, korzystanie z gier komputerowych, mogą się przyczynić do rozwinięcia omawianego zaburzenia? - Raczej nie, chociaż proszę pamiętać, że nadmierne korzystanie z wymienionych mediów może mieć negatywny wpływ na wszystkie dzieci. Dzieci z ADHD są normalne, chociaż jest im często znacznie trudniej w życiu niż pozostałym rówieśnikom. Niektóre rady dawane przez nas rodzicom na warsztatach są zadziwiająco uniwersalne i znajdują zastosowanie nie tylko u dzieci z ADHD, ale także u całkiem zdrowych pociech mających problemy z porozumiewaniem się i przestrzeganiem norm społecznych. Co Pan powiedziałby rodzicom, którzy dowiedzieli się, że ich dziecko ma ADHD? - Żeby się nie martwili. Zaakceptowali je takim, jakie jest. Dowiedzieli się jak najwięcej na temat tego zaburzenia, skorzystali z warsztatów dla rodziców dzieci z ADHD i czynnie wdrażali podane tam techniki w wychowywanie swojego syna czy córki. Tak jak powiedziałem wcześniej - właściwie leczone dziecko naprawdę może wyrosnąć na wspaniałego, kreatywnego człowieka. Niestety, wymaga to od całego otoczenia wielu lat pracy. Taki maraton... Dziękuję za rozmowę. Źródło: Nasz Dziennik 5 / 5

Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze.

Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze. Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze. Plan: Co to jest ADHD? Objawy ADHD Jak odróżnić ADHD od innych problemów zachowania

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz wywiadu o dziecku

Kwestionariusz wywiadu o dziecku Szanowni Państwo Bardzo prosimy o wypełnienie poniższego kwestionariusza. Zawarte w nim informacje pozwolą nam na postawienie dokładniejszej diagnozy oraz na przygotowanie bardziej indywidualnego planu

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

Projekt pt.: Nauczyciel przedmiotów zawodowych współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt pt.: Nauczyciel przedmiotów zawodowych współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia realizowane w ramach projektu współfinansowanego ze środków Unii nr WND- POKL.03.03.02-00-022/08 pt. Nauczyciel przedmiotów zawodowych, w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet

Bardziej szczegółowo

Rodzina katolicka - Nieposłuszeństwo czy ADHD? czwartek, 24 września :48

Rodzina katolicka - Nieposłuszeństwo czy ADHD? czwartek, 24 września :48 Trudne, nieprzewidywalne, szybkie, impulsywne, a z drugiej strony kochane, tryskające energią i pomysłami, kreatywne, nieszablonowe - takie są dzieci z ADHD. I takie trzeba je zaakceptować i kochać - podkreślają

Bardziej szczegółowo

ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ. /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/

ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ. /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/ ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/ Coraz częściej rodzice, którzy nie dają sobie rady z niespokojnym, łatwo rozpraszającym się dzieckiem, do którego nic nie

Bardziej szczegółowo

Jak rozpoznać zaburzenia rozwojowe u dzieci? Dorota Kalinowska - psycholog

Jak rozpoznać zaburzenia rozwojowe u dzieci? Dorota Kalinowska - psycholog Jak rozpoznać zaburzenia rozwojowe u dzieci? Dorota Kalinowska - psycholog ADHD - nazewnictwo Wg DSM - IV TR: ADHD Attention Deficit Hyperactiviti Disorder /zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami

Bardziej szczegółowo

wzrasta drażliwość. Takie objawy nie mieszczą się w ramach klasyfikacji dotyczącej depresji. W związku z tym zdarza się, że u dzieci cierpiących na

wzrasta drażliwość. Takie objawy nie mieszczą się w ramach klasyfikacji dotyczącej depresji. W związku z tym zdarza się, że u dzieci cierpiących na Hasło tegorocznych Światowych Dni Zdrowia obchodzonych 7 kwietnia brzmi: Depresja - porozmawiajmy o niej. Specjaliści pracujący w naszej szkole zachęcają wszystkich rodziców do pogłębienia wiedzy na temat

Bardziej szczegółowo

SYLWIA WALERYCH PROFESJONALNE PUBLIKACJE DLA SZKÓŁ I PLACÓWEK OŚWIATOWYCH

SYLWIA WALERYCH PROFESJONALNE PUBLIKACJE DLA SZKÓŁ I PLACÓWEK OŚWIATOWYCH SYLWIA WALERYCH ADHD ADHD PROFESJONALNE PUBLIKACJE DLA SZKÓŁ I PLACÓWEK OŚWIATOWYCH Praca z dzieckiem z ADHD Autor: Sylwia Walerych psycholog, psychoterapeuta poznawczo-behawioralny, pracuje z dziećmi

Bardziej szczegółowo

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi.

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. Pokochaj i przytul dziecko z ADHD ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. TYPOWE ZACHOWANIA DZIECI Z ADHD: stale wierci się na krześle,

Bardziej szczegółowo

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, ADD, czyli deficyt uwagi w międzynarodowej klasyfikacji chorób

Bardziej szczegółowo

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych dr Natalia Chojnacka Lucyna Maculewicz Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil oraz rodzaj komórki

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z DEPRESJĄ W SZKOLE I PRZEDSZKOLU INFORMACJE DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW

DZIECKO Z DEPRESJĄ W SZKOLE I PRZEDSZKOLU INFORMACJE DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW DZIECKO Z DEPRESJĄ W SZKOLE I PRZEDSZKOLU INFORMACJE DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW CO TO JEST DEPRESJA? Depresja jako choroba czyli klinicznie rozpoznany zespół depresyjny to długotrwały, szkodliwy i poważny

Bardziej szczegółowo

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99);

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99); Dziennik Ustaw 51 Poz. 1386 Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna Załącznik nr 6 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych psychiatrycznych i leczenia środowiskowego (domowego) oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z PRZEBIEGU BADAŃ PRZESIEWOWYCH MOJE DZIECKO NIE CHRAPIE WYKONYWANEGO PRZEZ FUNDACJĘ ZDROWY SEN. PROGRAM POD PATRONATEM

RAPORT Z PRZEBIEGU BADAŃ PRZESIEWOWYCH MOJE DZIECKO NIE CHRAPIE WYKONYWANEGO PRZEZ FUNDACJĘ ZDROWY SEN. PROGRAM POD PATRONATEM RAPORT Z PRZEBIEGU BADAŃ PRZESIEWOWYCH MOJE DZIECKO NIE CHRAPIE WYKONYWANEGO PRZEZ FUNDACJĘ ZDROWY SEN. PROGRAM POD PATRONATEM WIELKIEJ ORKIESTRY ŚWIĄTECZNEJ POMOCY Warszawa dnia 2014-05-08 Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego

Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego Zespół Leczenia Środowiskowego Wieliczka Paweł Sacha specjalista psychiatra Idea psychiatrycznego leczenia środowiskowego, a codzienna

Bardziej szczegółowo

ADHD WYZWANIE SPOŁECZNE CZY NEGACJA? Spotkanie trzecie - Niefarmakologicznie i systemowo o ADHD -

ADHD WYZWANIE SPOŁECZNE CZY NEGACJA? Spotkanie trzecie - Niefarmakologicznie i systemowo o ADHD - ADHD WYZWANIE SPOŁECZNE CZY NEGACJA? Spotkanie trzecie - Niefarmakologicznie i systemowo o ADHD - mgr inż. Tamara Olszewska Psychopedagog Przewodnicząca Kola Pomocy Dzieciom z ADHD TPD w Szczecinie Kierownik

Bardziej szczegółowo

Ukryty wróg depresja dziecięca

Ukryty wróg depresja dziecięca Ukryty wróg depresja dziecięca Depresja jest chorobą. Z powodu depresji leczy się blisko 8 tyś. dzieci w Polsce. Specjaliści twierdzą, że nie jest to pełna skala zjawiska. Chorobę tą diagnozuje się trudno,

Bardziej szczegółowo

BIULETYN INFORMACYJNY PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NR 3 KRAKÓW - PODGÓRZE

BIULETYN INFORMACYJNY PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NR 3 KRAKÓW - PODGÓRZE Nr 8 Wrzesień 2007 BIULETYN INFORMACYJNY PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NR 3 KRAKÓW - PODGÓRZE Siedziba Poradni: 30-306 Kraków ul. Konfederacka 18 tel/fax: (012) 266-19 - 50 e-mail: ppp3krakow@neostrada.pl

Bardziej szczegółowo

Akademia Rozwoju Małego Dziecka

Akademia Rozwoju Małego Dziecka Aktualnie zbieram grupy na następujące zajęcia: Akademia Rozwoju Małego Dziecka 1. Maluszkowo - zajęcia dla dzieci do 2 roku życia - czas trwania zajęć: 45 minut / dziecko+dorosły opiekun zajęcia stymulujące

Bardziej szczegółowo

Dyskalkulia - zaburzenie zdolności rozpoznawania liczb i liczenia. Może być wrodzona lub wtórna.

Dyskalkulia - zaburzenie zdolności rozpoznawania liczb i liczenia. Może być wrodzona lub wtórna. Czym jest ADHD ADHD jest sformułowaniem, które coraz częściej słyszymy w szkołach. Stwierdzenie, że dziecko cierpi na ADHD jest często negatywnie odbierane przez rodziców i otoczenie. Zdarza się również,

Bardziej szczegółowo

Przystań przyjazny mikroświat, przyjazny świat

Przystań przyjazny mikroświat, przyjazny świat Przystań przyjazny mikroświat, przyjazny świat Cel nadrzędny projektu: Stworzenie modelu systemowej pomocy: dziecku i młodemu człowiekowi jego rodzinie środowisku szkolnemu dalszemu otoczeniu Beneficjenci

Bardziej szczegółowo

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna?

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna? Czym jest autyzm? Autyzm jest zaburzeniem rozwojowym, które najczęściej ujawnia się w ciągu pierwszych trzech lat życia jako rezultat zaburzenia neurologicznego, które oddziałuje na funkcje pracy mózgu.

Bardziej szczegółowo

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym - objawy i metody postępowania

Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym - objawy i metody postępowania Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym - objawy i metody postępowania Dr hab. Aneta R. Borkowska Zakład Psychologii Klinicznej i Neuropsychologii UMCS Lublin Nadpobudliwość

Bardziej szczegółowo

Przeznaczenie metody Metoda Integracji Sensorycznej jest wykorzystywana w pracy z dziećmi: z autyzmem z Zespołem Aspergera

Przeznaczenie metody Metoda Integracji Sensorycznej jest wykorzystywana w pracy z dziećmi: z autyzmem z Zespołem Aspergera Metoda Integracji Sensorycznej (SI) jest to nowoczesna i bardzo skuteczna forma diagnozy i terapii dzieci. Integracja Sensoryczna opiera się na neurofizjologicznych podstawach klinicznej obserwacji i standaryzowanych

Bardziej szczegółowo

Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku

Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku 1 Już przed narodzeniem dziecka rodzina zmienia się i przygotowuje

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku

Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku ul. Słonimska 15/1, 15-028 Białystok E-mail: ppppbialystok@wp.pl Strona internetowa: pppp.powiatbialostocki.pl Program kompleksowego wsparcia

Bardziej szczegółowo

NARKOTYKI. Placówki ambulatoryjne dzienne

NARKOTYKI. Placówki ambulatoryjne dzienne NARKOTYKI Placówki ambulatoryjne dzienne 1. TRiDPU Powrót z U Poradnia Profilaktyki Środowiskowej Kontakt ul. Elektoralna 26 00 892 Warszawa tel. (22) 620 64 35 Czynne: pon. czw. 9.00 19.00; pt. 9.00 18.00

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Może to autyzm? Kiedy rozwój dziecka budzi niepokój rodziców zwłaszcza w zakresie mowy i komunikacji, rozwoju ruchowego oraz/lub w sferze emocjonalno

Bardziej szczegółowo

także innych schorzeń o podłożu psychologicznym.

także innych schorzeń o podłożu psychologicznym. Witam Państwa na stronie Centrum Konsultacyjnego AKMED i serdecznie zapraszam do skorzystania z pomocy naszych specjalistów oraz z naszej oferty terapeutycznej. O sukcesach, jakie odnosimy w leczeniu uzależnień

Bardziej szczegółowo

Znaczenie rozpoznania FASD dla rodziców i opiekunów dziecka. Krzysztof Liszcz

Znaczenie rozpoznania FASD dla rodziców i opiekunów dziecka. Krzysztof Liszcz Znaczenie rozpoznania FASD dla rodziców i opiekunów dziecka Krzysztof Liszcz Czym jest rozpoznanie choroby? nazwaniem wcześniej nienazwanego pomocą w rozumieniu związków między przyczynami (wczoraj) a

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko... Data urodzenia... Data wypełnienia ankiety. Stan zdrowia a) Czy nosi okulary? Jaka wada...

Imię i nazwisko... Data urodzenia... Data wypełnienia ankiety. Stan zdrowia a) Czy nosi okulary? Jaka wada... Szanowni Państwo Bardzo prosimy o wypełnienie poniższego kwestionariusza. Zawarte w nim informacje pozwolą nam na postawienie dokładniejszej diagnozy oraz na przygotowanie bardziej indywidualnego planu

Bardziej szczegółowo

Zasady leczenia zaburzeń psychicznych

Zasady leczenia zaburzeń psychicznych Wczesne objawy zaburzeń psychicznych i zasady ich leczenia Zasady leczenia zaburzeń psychicznych Podstawowymi zasadami w leczeniu zaburzeń i chorób psychicznych są: wczesne rozpoznawanie objawów i interwencje

Bardziej szczegółowo

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Przyczyny, diagnoza, zasady terapii.

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Przyczyny, diagnoza, zasady terapii. Literka.pl Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Przyczyny, diagnoza, zasady terapii. Data dodania: 2012-04-17 22:43:53 W referacie przedstawiłam, w oparciu o fachową literaturę przedmiotu, definicję

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zamawiane szkolenia: Lp. Temat Liczba godzin. Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci praca w szkole. 10 Wykłady i warsztaty.

Najczęściej zamawiane szkolenia: Lp. Temat Liczba godzin. Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci praca w szkole. 10 Wykłady i warsztaty. www.pracowniaterapeutyczna.pl kontakt telefoniczny 501 640 703 OGÓLNE WARUNKI SZKOLEŃ Organizujemy szkolenia z naboru indywidualnego oraz przyjmujemy zamówienia dla grup. Realizacja szkoleń następuje po

Bardziej szczegółowo

Ewa Sowińska Kinga Szyca

Ewa Sowińska Kinga Szyca Ewa Sowińska Kinga Szyca Nadruchliwość Zaburzenia koncentracji Nadmierna impulsywność ADHD Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (Attention Deficit Hyperactivity Disorder ADHD) jest zaburzeniem

Bardziej szczegółowo

Oferta Zespołu ds. Młodzieży rok szkolny 2015/2016

Oferta Zespołu ds. Młodzieży rok szkolny 2015/2016 Oferta Zespołu ds. Młodzieży rok szkolny 2015/2016 Skład zespołu: pedagog, koordynator zespołu - mgr pedagog - mgr pedagog - mgr pedagog mgr Rafał Peszek psycholog - mgr Aleksandra Kupczyk psycholog -

Bardziej szczegółowo

Kinga Szymona, Ewa Joć, Hanna Karakuła

Kinga Szymona, Ewa Joć, Hanna Karakuła Kinga Szymona, Ewa Joć, Hanna Karakuła Oddział Młodzieżowy Kliniki Psychiatrii UM w Lublinie Katedra i Klinika Gastroenterologii z Pracownią Endoskopową UM w Lublinie Ostatnia dekada XX wieku Zdobycze

Bardziej szczegółowo

dr n. med. Magdalena Trzcińska

dr n. med. Magdalena Trzcińska DZIECKO Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 (CHOROBĄ RECKLINGHAUSENA): NAJWAŻNIEJSZE PROBLEMY Z PERSPEKTYWY PSYCHOLOGICZNEJ dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

Plan pracy na rok szkolny 2017/2018

Plan pracy na rok szkolny 2017/2018 Plan pracy na rok szkolny 2017/2018 l.p. ZADANIA TERMIN REALIZATORZY UWAGI Diagnoza Opiniowanie Orzekanie 1 Diagnozowanie poziomu rozwoju, potrzeb i możliwości, zaburzeń rozwojowych i zachowań dysfunkcyjnych

Bardziej szczegółowo

Oferta szkoleń. na rok szkolny 2017/2018

Oferta szkoleń. na rok szkolny 2017/2018 Oferta szkoleń Poradni Psychologiczno Pedagogicznej nr 3 w Krakowie DLA UCZNIÓW indywidualne formy pomocy na rok szkolny 2017/2018 badania, diagnoza psychologiczno- pedagogiczna, opieka postdiagnostyczna,*

Bardziej szczegółowo

Jeśli odpowiedź sprawia Ci trudność, możesz poprosić członka rodziny, pielęgniarkę lub badacza o pomoc w wypełnianiu kwestionariusza.

Jeśli odpowiedź sprawia Ci trudność, możesz poprosić członka rodziny, pielęgniarkę lub badacza o pomoc w wypełnianiu kwestionariusza. Samoocena Szanowni Państwo, Ta ankieta pomoże Twojemu lekarzowi uzyskać lepszy obraz konsekwencji, jakie dla Ciebie niesie choroba. To ważne informacje, które są nam potrzebne, aby dostosować naszą opiekę

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 164 A/09 Senatu WUM z dnia 30 listopada 2009 r. PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 I. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE ZAKRES WIEDZY TEORETYCZNEJ 1.

Bardziej szczegółowo

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO 1. Dla dzieci: Propozycje do zrealizowania na terenie przedszkoli: A. Badania przesiewowe logopedyczne 3-6-latków oraz 3 i 4-latków.

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik.

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik. ROK SZKOLNY 2015/2016 OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ŚWIDNIKU I. Badania psychologiczne i pedagogiczne dzieci młodzieży oraz opiniowanie w zakresie: oceny rozwoju psychoruchowego; funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Depresja a uzależnienia Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Alkoholizm w chorobach afektywnych Badania NIMH* (1990) (uzależnienie + nadużywanie) Badania II Kliniki

Bardziej szczegółowo

ADHD WYZWANIE SPOŁECZNE CZY NEGACJA? Spotkanie drugie - Obraz zespołu -

ADHD WYZWANIE SPOŁECZNE CZY NEGACJA? Spotkanie drugie - Obraz zespołu - ADHD WYZWANIE SPOŁECZNE CZY NEGACJA? Spotkanie drugie - Obraz zespołu - mgr inż. Tamara Olszewska Psychopedagog Przewodnicząca Kola Pomocy Dzieciom z ADHD TPD w Szczecinie Kierownik Specjalistycznej Placówki

Bardziej szczegółowo

UCZEŃ Z ZESPOŁEM NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ /ADHD/

UCZEŃ Z ZESPOŁEM NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ /ADHD/ UCZEŃ Z ZESPOŁEM NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ /ADHD/ ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi, występuje na całym świecie, we wszystkich kulturach, zarówno

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik.

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik. ROK SZKOLNY 2012//13 OFERTA PORADNII PSYCHOLOGIICZNO PEDAGOGIICZNEJ W ŚWIIDNIIKU I. Badania psychologiczne i pedagogiczne dzieci młodzieży oraz opiniowanie w zakresie: oceny rozwoju psychoruchowego; funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Co to jest ADHD i jak je rozpoznać?

Co to jest ADHD i jak je rozpoznać? Co to jest ADHD i jak je rozpoznać? Opracowanie: Anna Kropiewnicka Nadpobudliwość psychoruchowa ma swój początek zwykle w ciągu pierwszych 5 lat życia dziecka. W tym okresie trudno ją jednak rozpoznać.

Bardziej szczegółowo

Czym się różni ADHD od ADD? Przy ADD istnieją dwa symptomy: nieuwaga; impulsywność. Przy ADHD stwierdzamy: nieuwagę; impulsywność; hiperaktywność.

Czym się różni ADHD od ADD? Przy ADD istnieją dwa symptomy: nieuwaga; impulsywność. Przy ADHD stwierdzamy: nieuwagę; impulsywność; hiperaktywność. Mity, fakty, diagnoza i terapia ADHD, to tylko część informacji, z którymi możesz się zapoznać czytając niniejszy artykuł. Sprawdź jak zachowuje się dziecko dotknięte ADHD i co robić, aby pomóc mu odnaleźć

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja dziecka objętego WWRD w Zespole Szkół Nr 12 w Białymstoku

Dokumentacja dziecka objętego WWRD w Zespole Szkół Nr 12 w Białymstoku Dokumentacja dziecka objętego WWRD w Zespole Szkół Nr 12 w Białymstoku 1. dokumentacja dotycząca dziecka: - opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju wydana przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Monika Haligowska

Opracowała: Monika Haligowska Kwalifikacja i orzekanie odnośnie dzieci niezdolnych do nauki w szkołach masowych. Podstawy prawne, rola psychologa, rola poradni w kwalifikowaniu do szkół specjalnych. Opracowała: Monika Haligowska Podstawy

Bardziej szczegółowo

Uczeń ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi wynikającymi z zaburzeń komunikacji językowej Opis przypadku Wychowawczyni klasy IV

Uczeń ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi wynikającymi z zaburzeń komunikacji językowej Opis przypadku Wychowawczyni klasy IV Uczeń ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi wynikającymi z zaburzeń komunikacji językowej Opis przypadku Wychowawczyni klasy IV przeglądając dokumenty swoich nowych uczniów, znalazła wśród

Bardziej szczegółowo

OFERTA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ROK SZKOLNY 2011/2012

OFERTA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ROK SZKOLNY 2011/2012 Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna nr 4 w Łodzi 92-332 Łódź, al. Piłsudskiego 101 tel/fax 42 674 59 73; 42 674 45 88 www.ppp4.edu.lodz.pl OFERTA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ROK SZKOLNY 2011/2012 Zajęcia warsztatowe

Bardziej szczegółowo

Standardy Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

Standardy Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Załącznik nr 2 do ogłoszenia konkursu dla podmiotów leczniczych na wybór realizatorów świadczeń opieki zdrowotnej w ramach Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga

Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga Nie da się sformułować gotowej recepty, jak pomagać dziecku. Do każdego należy podchodzić indywidualnie. Rodzice i nauczyciele

Bardziej szczegółowo

1. Młodzieżowy Ośrodek Rehabilitac yjny Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności Kazuń Bielany 288 ul. Działkowa 13 05 152 Czosnów tel.

1. Młodzieżowy Ośrodek Rehabilitac yjny Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności Kazuń Bielany 288 ul. Działkowa 13 05 152 Czosnów tel. NARKOTYKI PLACÓWKI STACJONARNE 1. Młodzieżowy Ośrodek Rehabilitac yjny Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności Kazuń Bielany 288 ul. Działkowa 13 05 152 Czosnów tel. (22) 794 02 97 liczba miejsc 30, ubezpieczenie

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOLNEGO Szkoły Podstawowej im. Janusza Korczaka W Kleszczowie na rok szkolny 2015/ 2016

PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOLNEGO Szkoły Podstawowej im. Janusza Korczaka W Kleszczowie na rok szkolny 2015/ 2016 PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOLNEGO Szkoły Podstawowej im. Janusza Korczaka W Kleszczowie na rok szkolny 2015/ 2016 Zadania Diagnozowanie środowiska szkolnego. Diagnoza niepowodzeń szkolnych uczniów. Cele szczegółowe

Bardziej szczegółowo

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej Zespół nadpobudliwości psychoruchowej 1. Charakterystyka objawów Zespół nadpobudliwości psychoruchowej w terminologii medycznej określany jest jako zespół hiperkinetyczny lub zespół ADHD (od angielskiej

Bardziej szczegółowo

pieczątka zakładu opieki zdrowotnej lub praktyki lekarskiej Miejscowość i data...

pieczątka zakładu opieki zdrowotnej lub praktyki lekarskiej Miejscowość i data... pieczątka zakładu opieki zdrowotnej lub praktyki lekarskiej Miejscowość i data... Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej osobie wymagającej

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia emocjonalne, behawioralne, poznawcze oraz jakość życia u dzieci i młodzieży z wrodzonym zakażeniem HIV STRESZCZENIE

Zaburzenia emocjonalne, behawioralne, poznawcze oraz jakość życia u dzieci i młodzieży z wrodzonym zakażeniem HIV STRESZCZENIE Autor: Tytuł: Promotor: lek. Anna Zielińska Zaburzenia emocjonalne, behawioralne, poznawcze oraz jakość życia u dzieci i młodzieży z wrodzonym zakażeniem HIV dr hab. Anita Bryńska STRESZCZENIE WSTĘP: W

Bardziej szczegółowo

mgr Agnieszka Bartczak mgr Agnieszka Bartczak

mgr Agnieszka Bartczak mgr Agnieszka Bartczak Łuszczycowe zapalenie stawów jako przewlekła choroba z dużymi dolegliwościami bólowymi, ograniczeniem sprawności fizycznej oraz współwystępującymi łuszczycowymi zmianami skórnymi często jest powodem stygmatyzacji,

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Ostrowi Mazowieckiej prezentuje Państwu:

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Ostrowi Mazowieckiej prezentuje Państwu: Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Ostrowi Mazowieckiej prezentuje Państwu: OFERTĘ róŝnorodnych form pomocy bezpośredniej, przygotowaną dla: dzieci w wieku przedszkolnym uczniów szkół podstawowych

Bardziej szczegółowo

Wsparcie uczniów zagrożonych niedostosowaniem społecznym w środowisku lokalnym

Wsparcie uczniów zagrożonych niedostosowaniem społecznym w środowisku lokalnym Wsparcie uczniów zagrożonych niedostosowaniem społecznym w środowisku lokalnym Słupca, 12 kwietnia 2012r. Rola poradni psychologicznopedagogicznej w zapobieganiu niedostosowaniu społecznemu wśród dzieci

Bardziej szczegółowo

Psychoterapeutyczne podstawy przeciwdziałania bezdomności - doświadczenia i działania na podstawie autorskiego programu IPRO (Integratywny Plan

Psychoterapeutyczne podstawy przeciwdziałania bezdomności - doświadczenia i działania na podstawie autorskiego programu IPRO (Integratywny Plan Psychoterapeutyczne podstawy przeciwdziałania bezdomności - doświadczenia i działania na podstawie autorskiego programu IPRO (Integratywny Plan Rozwoju Osobistego 2007) Uzasadnienie dla psychoterapii w

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna 14-100 Ostróda, ul. Sportowa 1 tel.: 89 646 65 98

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna 14-100 Ostróda, ul. Sportowa 1 tel.: 89 646 65 98 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna 14-100 Ostróda, ul. Sportowa 1 tel.: 89 646 65 98 mgr Kinga Prusinowska oligofrenopedagog, terapeuta behawioralny dr Monika Włodarczyk Dudka psycholog Ostróda 8 października

Bardziej szczegółowo

Zuzanna Kordzińska-Młynarska

Zuzanna Kordzińska-Młynarska Zuzanna Kordzińska-Młynarska Mały nadpobudliwy człowiek Zuzanna Kordzińska-Młynarska Mały nadpobudliwy człowiek Krokowa 2006 Mały nadpobudliwy człowiek. Zuzanna Kordzińska-Młynarska Wszystkie prawa zastrzeżone.

Bardziej szczegółowo

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Bardziej szczegółowo

Zdrowie psychiczne. Jakie problemy są związane ze zdrowiem psychicznym?

Zdrowie psychiczne. Jakie problemy są związane ze zdrowiem psychicznym? Zdrowie psychiczne Kluczowe pojęcia Choroba psychiczna: Stan organizmu, w którym zaburzeniu ulegają: sposób myślenia, uczucia, nastrój, umiejętność nawiązywania relacji z innymi, a także czynności dnia

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOLNEGO Szkoły Podstawowej im. Janusza Korczaka W Kleszczowie na rok szkolny 2017/2018

PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOLNEGO Szkoły Podstawowej im. Janusza Korczaka W Kleszczowie na rok szkolny 2017/2018 PLAN PRACY PEDAGOGA SZKOLNEGO Szkoły Podstawowej im. Janusza Korczaka W Kleszczowie na rok szkolny 2017/2018 Zadania Diagnozowanie środowiska szkolnego. Diagnoza niepowodzeń szkolnych uczniów. Cele szczegółowe

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 105/2013 z dnia 22 kwietnia 2013r. o projekcie pilotażowej części programu Program zdrowotny dla dzieci dyslektycznych

Bardziej szczegółowo

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych 23 lutego, przypada obchodzony po raz szósty, ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA Odżywianie jest ważną sferą w życiu każdego człowieka. Różnorodne przeżywane przez nas stresy są częstym powodem utraty apetytu, podjadania lub nadmiernego apetytu. Różne

Bardziej szczegółowo

Akademia Kariery MZPPP w Kielcach Grzegorz Ślęzak Kierownik Projektu

Akademia Kariery MZPPP w Kielcach Grzegorz Ślęzak Kierownik Projektu Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Akademia Kariery MZPPP w Kielcach Grzegorz Ślęzak Kierownik Projektu Produkt Finalny Systemowy model pracy dynamizująco-terapeutycznej

Bardziej szczegółowo

Moduł IX: Dzieci z opiniami poradni psycholgicznopedagogicznej. Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska

Moduł IX: Dzieci z opiniami poradni psycholgicznopedagogicznej. Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska Moduł IX: Dzieci z opiniami poradni psycholgicznopedagogicznej w edukacji przedszkolnej Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska Podstawy pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia eksternalizacyjne prawidłowe rozpoznanie kluczem do sukcesu profilaktyki

Zaburzenia eksternalizacyjne prawidłowe rozpoznanie kluczem do sukcesu profilaktyki Zaburzenia eksternalizacyjne prawidłowe rozpoznanie kluczem do sukcesu profilaktyki Prof. nadzw. dr hab. ANETA R. BORKOWSKA INSTYTUT PSYCHOLOGII UMCS Zaburzenia eksternalizacyjne Obejmują problemy z zachowaniem

Bardziej szczegółowo

NASZE DZIECI NASZA WSPÓLNA SPRAWA

NASZE DZIECI NASZA WSPÓLNA SPRAWA NASZE DZIECI NASZA WSPÓLNA SPRAWA Projekt realizowany przez Gminę Michałowice w ramach Rządowego programu na lata 2014-2016 Bezpieczna i przyjazna szkoła Wspomaganie nauczycieli i rodziców w przezwyciężaniu

Bardziej szczegółowo

JAK PORADNIA W WEJHEROWIE

JAK PORADNIA W WEJHEROWIE Jarosław Kordziński, Katarzyna Leśniewska JAK PORADNIA W WEJHEROWIE PRZYGOTOWUJE SIĘ DO WSPOMAGANIA SZKÓŁ? Warszawa 2015 Creative Commons - Uznanie autorstwa-użycie niekomercyjne-na tych samych warunkach

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik.

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik. ROK SZKOLNY 2014//2015 OFERTA PORADNII PSYCHOLOGIICZNO PEDAGOGIICZNEJ W ŚWIIDNIIKU I. Badania psychologiczne i pedagogiczne dzieci młodzieży oraz opiniowanie w zakresie: oceny rozwoju psychoruchowego;

Bardziej szczegółowo

ADRESACI SZKOLEŃ : ORGANIZACJA SZKOLEŃ: 24 h ( 4 zjazdy x 6 h) 2 ZJAZDY (2-dniowe: piątek/ sobota) I PROPOZYCJA. 1 ZJAZD (piątek/ sobota)

ADRESACI SZKOLEŃ : ORGANIZACJA SZKOLEŃ: 24 h ( 4 zjazdy x 6 h) 2 ZJAZDY (2-dniowe: piątek/ sobota) I PROPOZYCJA. 1 ZJAZD (piątek/ sobota) Ośrodek Rozwoju Edukacji Niepubliczny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Koninie wpisany w rejestr ewidencji Marszałka Województwa Wielkopolskiego Nr DE.III.1.5471.54/3/2014 działający przy Stowarzyszeniu

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH W PRZEDSZKOLU PROBLEMY WYCHOWAWCZE

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH W PRZEDSZKOLU PROBLEMY WYCHOWAWCZE PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH W PRZEDSZKOLU PROBLEMY WYCHOWAWCZE Szczegółowy wykaz procedur: 1. Procedura postępowania z dzieckiem sprawiającym trudności wychowawcze. 2. Procedura postępowania

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015

PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015 PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015 L.P. ZADANIA DO REALIZACJI CEL TERMIN I. Prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów w tym diagnozowanie potencjalnych możliwości

Bardziej szczegółowo

OFERTA POMOCY DLA UCZNIÓW Oferta zajęć grupowych. od I do IV (wg hramonogramu)

OFERTA POMOCY DLA UCZNIÓW Oferta zajęć grupowych. od I do IV (wg hramonogramu) OFERTA POMOCY DLA UCZNIÓW Oferta zajęć grupowych Lp. Tytuł zajęć Termin realizacji Max. Liczba osób (forma zamknięta/otwarta) 1. Widzę, słyszę, czuję WIEM terapia od I do IV 2018 Dzieci od 6 do 7 r.ż.

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA OSÓB Z AUTYZMEM W POWIECIE TUCHOLSKIM. ze szczególnym uwzględnieniem form wsparcia dla dzieci i młodzieży

SYTUACJA OSÓB Z AUTYZMEM W POWIECIE TUCHOLSKIM. ze szczególnym uwzględnieniem form wsparcia dla dzieci i młodzieży SYTUACJA OSÓB Z AUTYZMEM W POWIECIE TUCHOLSKIM ze szczególnym uwzględnieniem form wsparcia dla dzieci i młodzieży I. Źródła informacji: wyniki ankiet wysłanych do ośrodków pomocy społecznej, szkół, warsztatów

Bardziej szczegółowo

Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń

Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń Załącznik nr 7 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji

Bardziej szczegółowo

Oferta działań wychowawczych i profilaktycznych Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Poddębicach na rok szkolny 2016/2017

Oferta działań wychowawczych i profilaktycznych Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Poddębicach na rok szkolny 2016/2017 Oferta działań wychowawczych i profilaktycznych Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Poddębicach na rok szkolny 2016/2017 Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Poddębicach przesyła Ofertę działań wychowawczych

Bardziej szczegółowo

Szkolenie przygotowujące do zawodu profilaktyka uzależnień. Osoba uzależniona od przetworów konopi w systemie lecznictwa odwykowego w Polsce

Szkolenie przygotowujące do zawodu profilaktyka uzależnień. Osoba uzależniona od przetworów konopi w systemie lecznictwa odwykowego w Polsce Szkolenie przygotowujące do zawodu profilaktyka uzależnień Osoba uzależniona od przetworów konopi w systemie lecznictwa odwykowego w Polsce Boguslawa Bukowska Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii

Bardziej szczegółowo

OFERTA. Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna. ważne ogłoszenie. na rok szkolny 2017/2018

OFERTA. Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna. ważne ogłoszenie. na rok szkolny 2017/2018 OFERTA na rok szkolny 2017/2018 Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna ważne ogłoszenie W roku szkolnym 2017/2018 poradnia rozpoczyna IV edycję Szkoły dla rodziców i wychowawców. Wszystkie proponowane formy

Bardziej szczegółowo

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna.

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna. Kontakt: Punkt Pielęgniarski: (087) 562 64 83, Sekretariat: (087) 562 64 79 Kliknij po więcej informacji Regulamin Zakładu Pielęgnacyjno-Opiekuńczego Psychiatrycznego w Specjalistycznym Psychiatrycznym

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Projekt z dnia 28.11.2014 r. WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załącznik nr 7 Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie. Iwona A. Trzebiatowska

Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie. Iwona A. Trzebiatowska Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie co będzie b w życiu dorosłym Iwona A. Trzebiatowska Schizofrenia Brak możliwości rozpoznanie poniżej 6 rż Wcześniejsze zachorowania u chłopców Udział czynnika organicznego

Bardziej szczegółowo

SUO Specjalistyczne Usługi Opiekuńcze

SUO Specjalistyczne Usługi Opiekuńcze SUO Specjalistyczne Usługi Opiekuńcze Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dn. 22 września 2005r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych Rozporządzenie MPS z 2005r. Zgodnie z zapisami

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Sokółce. Poradnia w środowisku edukacyjnym ucznia

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Sokółce. Poradnia w środowisku edukacyjnym ucznia Poradnia w środowisku edukacyjnym ucznia REJON DZIAŁANIA: Miasto i gmina Sokółka Miasto i gmina Krynki Gmina Kuźnica Gmina Korycin Gmina Szudziałowo Gmina Janów CELE: Działalność diagnostyczna wykrywanie

Bardziej szczegółowo

Czy mój sześciolatek/siedmiolatek jest gotowy by przekroczyć próg szkoły, by stawić czoła nowym wyzwaniom? Czy będzie potrafił podporządkować się

Czy mój sześciolatek/siedmiolatek jest gotowy by przekroczyć próg szkoły, by stawić czoła nowym wyzwaniom? Czy będzie potrafił podporządkować się NOWA RZECZYWISTOŚĆ Czy mój sześciolatek/siedmiolatek jest gotowy by przekroczyć próg szkoły, by stawić czoła nowym wyzwaniom? Czy będzie potrafił podporządkować się szkolnej dyscyplinie? Czy wejdzie w

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 4 czerwca 2013 r.

Warszawa, 4 czerwca 2013 r. Nieprawidłowości w organizacji edukacji uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego w świetle wniosków ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego Warszawa, 4 czerwca 2013 r. Plan wystąpienia:

Bardziej szczegółowo

Rola poradni psychologiczno-pedagogicznej w zapobieganiu niedostosowaniu społecznemu wśród dzieci i młodzieży

Rola poradni psychologiczno-pedagogicznej w zapobieganiu niedostosowaniu społecznemu wśród dzieci i młodzieży Rola poradni psychologiczno-pedagogicznej w zapobieganiu niedostosowaniu społecznemu wśród dzieci i młodzieży Mirosław Boczar Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 2 w Szczecinie 1.1 Publiczne

Bardziej szczegółowo