Wprowadzenie do programowania

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wprowadzenie do programowania"

Transkrypt

1 Michał Włodarczyk Wprowadzenie do programowania ITA-104 Wersja 1 Warszawa, Wrzesień 2009

2 Michał Włodarczyk 2009 Michał Włodarczyk. Autor udziela prawa do bezpłatnego kopiowania i dystrybuowania wśród pracowników uczelni oraz studentów objętych programem ITAcademy. Wszelkie informacje dotyczące programu można uzyskać: Wszystkie inne nazwy firm i producentów wymienione w niniejszym dokumencie mogą być znakami towarowymi zarejestrowanymi przez ich właścicieli. Inne produkty i nazwy firm używane w treści mogą być nazwami zastrzeżonymi przez ich właścicieli. Strona i-2

3 Michał Włodarczyk Wprowadzenie Informacje o kursie Zakres tematyczny kursu Opis kursu Kurs przeznaczony jest do prowadzenia przedmiotu Wprowadzenie do programowania na uczelniach wyższych. Skupia się na nauce podstaw programowania w języku C# w środowisku programistycznym Visual Studio Cel kursu Celem kursu jest dostarczenie studentom podstawowej wiedzy i umiejętności do tworzenia aplikacji w języku C#. Opis modułów W Tab. 1 przedstawiony został opis modułów, zawierający podział na zajęcia. Każde zajęcie jest zaplanowane na 90 minut. Wykładowca może dostosować harmonogram do swoich potrzeb. Tab. 1 Zakres tematyczny modułów Numer moduł Tytuł Moduł 1 Wprowadzenie Moduł 2 Użycie zmiennych Moduł 3 Instrukcja wyboru ifelse. Obsługa wyjątków Moduł 4 Instrukcje iteracji - pętle Moduł 5 Pozostałe instrukcje sterujące Moduł 6 Tablice Moduł 7 Operacje na tablicach Opis W tym module zostaną zaprezentowane informacje podstawowe dotyczące algorytmów, platformy.net oraz środowiska Visual Studio. W tym module dowiesz się co to są zmienne, jak je definiujemy w języku C# oraz jak nadajemy im wartość. Poznasz również podstawowe typy języka C#. Nauczysz się pobierać dane od użytkownika. Dowiesz się co to są wyrażenia oraz poznasz operatory przy pomocy których je konstruujemy. W tym module zostaną zaprezentowane informacje dotyczące instrukcji wyboru ifelse. Dodatkowo zostanie przedstawiony problem wyjątków (predefiniowane wyjątki, przechwytywanie i zgłaszanie wyjątku) W tym module zostaną zaprezentowane informacje dotyczące instrukcji iteracyjnych: while, for oraz do..while. W tym module poznasz instrukcję switch. Dowiesz się jak ją definiujemy w języku C#. Zobaczysz również jak korzystać z instrukcji goto. Nauczysz się używać instrukcji break oraz continue. W tym module poznasz strukturę danych o nazwie tablica. Dowiesz się jak ją definiujemy i korzystamy z niej w języku C#. Dodatkowo poznasz pętla foreach. W tym module zostaną przedstawione następujące operacje na tablicach: ustawianie wartości elementów tablicy (po utworzeniu tablicy), kopiowanie wartości elementów jednej tablicy do drugiej tablicy, odwracanie tablicy, ustawianie elementów tablicy w odpowiedniej kolejności sortowanie oraz sprawdzanie czy tablica zawiera element o danej wartości. Strona i-3

4 Michał Włodarczyk Moduł 9 Funkcje - wstęp Moduł 10 Przesyłanie argumentów do metody Moduł 11 Metody - algorytmy rekurencyjne i biblioteka metod Moduł 12 Struktury Moduł 13 Rekurencyjne struktury danych Moduł 14 Dostęp do plików W tym module zostaną zaprezentowane możliwości definiowania i wykorzystywania metod w aplikacji. Przedstawiono możliwości przekazywania zmiennych do i z metody oraz mechanizm obsługi wyjątków w przypadku zgłoszenia wyjątku wewnątrz metody. W tym module zostaną zaprezentowane informacje dotyczące wywoływania metody z parametrami, wybierania odpowiedniego sposobu przesyłania argumentów, przeciążania metody oraz pobierania argumentów z linii wywołania programu. W tym module zostanie przedstawione na przykładach pojęcie rekurencji. W tym module zostanie przedstawiony typ strukturalny w języku C# oraz metody jego wykorzystania do implementacji kolejek typu FIFO i LIFO. Omówione zostanie też implementacja tych struktur w bibliotece.net Framework. W tym module zostanie przedstawiony typ referencyjny w języku C# oraz zostanie zaprezentowane jego wykorzystanie do implementacji rekurencyjnych struktur danych takich jak lista czy drzewo binarne. Pokazana zostanie też implementacja tych struktur w bibliotece.net Framework. W tym module zostaną zaprezentowane możliwości wykorzystania strumieni w języku C# oraz dokonywania operacji na strukturze systemu plików. Strona i-4

5 Michał Włodarczyk Moduł 1 Wersja 2 Spis treści Wprowadzenie Wprowadzenie. 1 Informacje o module. 2 Przygotowanie teoretyczne.. 3 Przykładowy problem 3 Podstawy teoretyczne 3 Przykładowe rozwiązanie.. 14 Laboratorium podstawowe. 18 Problem 1 (czas realizacji 15 minut) 18 Problem 2 (czas realizacji 30 minut) 19

6 Michał Włodarczyk Moduł 01 Wprowadzenie Informacje o module Opis modułu W tym module zostaną zaprezentowane informacje podstawowe dotyczące algorytmów, platformy.net oraz środowiska Visual Studio. Cel modułu Celem modułu jest wprowadzenia do Platformy.NET oraz środowiska Visual Studio oraz przedstawienia podstawowych pojęć z algorytmiki. Uzyskane kompetencje Po zrealizowaniu modułu będziesz: znał pojęcia takie jak: algorytm, program komputerowy, kompilator, interpreter, schemat blokowy wiedział co to jest Platforma.NET umiał korzystać ze środowiska Visual Studio Wymagania wstępne Przed przystąpieniem do pracy z tym modułem powinieneś: umieć obsługiwać komputer znać platformę Windows jako użytkownik potrafić korzystać z dowolnego edytora tekstu Mapa zależności modułu Rys. 1 Mapa zależności modułu Strona 2/19

7 Michał Włodarczyk Moduł 01 Wprowadzenie Przygotowanie teoretyczne Przykładowy problem Przed przystąpieniem do tworzenia własnego programu, po pierwsze musimy mieć pomysł - wizję, co chcemy, aby program dla nas lub za nas robił. Następnie tą wizję musimy zamienić na kolejne czynności, które prowadzą do realizacji naszego pomysłu. W ten sposób powstaje algorytm. Często zwłaszcza przy mniejszych programach sposób realizacji programu pozostaje w głowie osoby tworzącej lub jest tworzony na bieżąco w czasie pisania programu. Może to doprowadzić do licznych błędów, a co za tym idzie zwiększeniu kosztów stworzenia programu lub jego wadliwego działania. Dobrze jest więc zapisać nasz sposób realizacji w bardziej lub mniej formalny sposób. Jednym ze sposobów przedstawienia algorytmów w sposób graficzny jest schemat blokowy. Podczas analizy i projektowania algorytmu należy zwrócić uwagę na sposób organizacji informacji w komputerze, czyli jakich struktur danych będziemy używali. Ma to ogromny wpływ na nasz algorytm. Po opracowaniu algorytmu zapisujemy go w jakimś języku programowania. Następnie tłumaczymy nasz program na ciąg zer i jedynek, czyli coś co może być uruchomione i wykonane przez komputer. Tworzymy program wykonywalny. Jak pisać program będziemy poznawać na przykładzie języka C#. Język C# jest językiem zorientowanym obiektowo, z silną kontrolą typów, kompilowanym do kodu zarządzanego - tworzymy aplikacje uruchamiane na czymś co się nazywa.net Framework..NET Framework stanowi część składową pewnej idei firmy Microsoft na temat tworzenia oprogramowania, czyli Platformy.NET. Podstawy teoretyczne Wprowadzenie do algorytmiki Słowo algorytm pochodzi od przydomku al-chwarizmi arabskiego matematyka i astronoma Muhammada ibn Musa żyjącego w IX wieku. Algorytm krótko możemy powiedzieć, że oznacza przepis. W życiu codziennym spotkamy się z wieloma przykładami algorytmów. Są to np. wszystkie instrukcje obsługi telewizora, pralki, aparatu fotograficznego itp., opis czynności przy wymianie oleju, zmianie żarówki w samochodzie, wymianie bezpiecznika Chyba najczęściej podawanym jako przykład zbioru algorytmów w życiu codziennym jest książka kucharska. Spróbujmy zapisać jakiś prosty algorytm, np. przygotowanie herbaty w postaci listy kroków. 1. Nalej wodę do czajnika 2. Postaw czajnik na gaz 3. Włącz gaz 4. Zagotuj wodę 5. Wrzuć saszetkę do szklanki 6. Zalej herbatę 7. Posłódź do smaku 8. Wypij herbatę Przy analizie powyższego algorytmu nasuwają się jednak pytania. Ile wody mam nalać, co mam zrobić, gdy mam czajnik elektryczny lub, co oznacza posłódź do smaku. Zapewne każdy z nas zetknął się z jakąś instrukcją, która była niejednoznaczna, a wręcz niezrozumiała. Dzieje się tak, gdyż zadania i problemy najczęściej formułujemy w języku naturalnym, ale język naturalny nie jest jednoznaczny i precyzyjny. Sprecyzujmy pojęcie algorytmu ściślej. Strona 3/19

8 Michał Włodarczyk Moduł 01 Wprowadzenie Algorytm - jest to kończony i uporządkowany zbiór jasno zdefiniowanych czynności, który prowadzi do rozwiązania jakiegoś problemu w ograniczonej liczbie kroków. Naukę zajmującą się badaniem algorytmów nazywamy algorytmiką. Z powyższej definicji możemy wyprowadzić następujące właściwości algorytmu: skończoność - rozwiązuje problem w ograniczonej liczbie kroków, musi mieć swój koniec określoność - zarówno kolejność wykonywania poszczególnych kroków, jak i zbiór dostępnych instrukcji oraz ich znaczenie powinny być ściśle zdefiniowane nie zostawiając miejsca na dowolność interpretacji Przy opisie algorytmu należy podać warunki początkowe - dane wejściowe dla naszego algorytmu oraz warunki końcowe - czyli to, co chcemy osiągnąć. W przypadku przepisów kulinarnych warunkami początkowymi są potrzebne produkty oraz urządzenia konieczne do wykonania przepisu, warunkiem końcowym uzyskanie żądanej potrawy. Podanie zbioru właściwości (warunków) początkowych oraz zabioru warunków (właściwości) końcowych nazywamy specyfikacją algorytmu. Mając określone warunki początkowe oraz warunki końcowe, algorytm możemy zdefiniować jako skończony ciąg kroków, przekształcający stan początkowy (dane wejściowe) w stan końcowy (dane wyjściowe). W powyższym opisie pojawia się pojęcie dana. Przez dane będziemy określać to, co przetwarza (na czym pracuje) algorytm i co możemy otrzymać po skończeniu działania algorytmu. Algorytm oczywiście możemy ocenić. Oceniając algorytm bierzemy pod uwagę następujące jego właściwości: poprawność - czy algorytm działa zgodnie z naszymi oczekiwaniami. Przy ocenie poprawności możemy wyróżnić: Algorytm całkowicie poprawny - dla wszystkich danych spełniających warunek początkowy, algorytm zatrzymuje się i daje wyniki spełniające warunek końcowy Algorytm częściowo poprawny - dla wszystkich danych spełniających warunek początkowy, jeżeli algorytm zatrzyma się, to uzyskane wyniki spełniają warunek końcowy efektywność - koszt algorytmu. W przypadku algorytmów implementowanych na komputerze do porównania efektywności algorytmu wprowadzono pojęcie złożoności obliczeniowej, którą definiujemy jako ilość zasobów wymaganych przez dany algorytm. Główne zasoby to: pamięć - ilość miejsca potrzebna dla danych czas - wbrew nazwie nie określmy to jako o ilość czasu mierzona w sekundach (lub innych jednostkach czasu) od rozpoczęcia wykonywania algorytmu do jego zakończenia, gdyż ocena w dużym stopniu zależałaby od komputera na którym zaimplementowany algorytm został uruchomiony. Zamiast tego stosujemy liczbę operacji (instrukcji) podstawowych wykonanych w czasie realizacji algorytmu. ogólność - czy algorytm odnosi się do konkretnego, szczególnego przypadku (bardzo ograniczone dane wejściowe) lub odnosi się do pewnej klasy zadań czytelność - czy algorytm jest zrozumiały prostota - czy algorytm jest krótki (prosty), stopień skomplikowania długość kodu - łatwość implementacji algorytmu w danym języku programowania Podsumowując możemy powiedzieć, że dobry algorytm to taki, który jest prosty, łatwy do zaimplementowania, łatwo go zrozumieć, liczy szybko, nie wymaga dużo miejsca w pamięci i zawsze daje poprawne wyniki. Sam algorytm możemy przedstawić na kilka sposobów: w postaci słownego opisu, listy kroków, drzewa decyzyjnego, schematu blokowego. Strona 4/19

9 Michał Włodarczyk Moduł 01 Wprowadzenie Schemat blokowy Schemat blokowy - diagram, graficzny sposób przedstawienia działania algorytmu. Składa się z figur, zwanych skrzynkami lub blokami, które połączone są odcinkami, które nazywamy ścieżkami sterującymi. W schemacie blokowym stosujemy następujące symbole graficzne: Ścieżka sterująca. Przy pomocy strzałki określamy kierunek przepływu danych lub kolejność wykonywania działań Start Stop Skrzynka oznaczająca wejście (początek) algorytmu. Posiada tylko jedną ścieżkę wyjściową. Schemat blokowy może mieć tylko pojedynczy blok oznaczający początek algorytmu. Skrzynka oznaczająca wyjście (koniec) algorytmu. Posiada tylko jedną ścieżkę wejściową. Schemat blokowy może mieć dowolną ilość bloków oznaczających koniec algorytmu. Blok wprowadzanie lub wyprowadzania danych. Posiada jedno wejście i jedno wyjście. Skrzynka operacji. Oznacza wykonanie instrukcji elementarnej (-ych), w efekcie której zmienią się wartości, postać lub miejsce zapisu danych. Posiada jedno wejście i jedno wyjście. Skrzynka decyzyjna - przedstawia wybór jednego z dwóch wariantów wykonywania programu na podstawie sprawdzenia warunku wpisanego do wnętrza bloku. Posiada jedno wejście i dwa wyjście. Skrzynka wywołania podprogramu - część naszego algorytmu, która stanowi odrębną całość i jest zdefiniowana poza bieżącym schematem blokowym.. Posiada jedno wejście i jedno wyjście. Łącznik wewnętrzny (stronicowy) - służy do połączenia części schematu blokowego znajdujących się na tej samej stronie. Powiązane ze sobą łączniki oznaczone są tym samym napisem lub numerem. Łącznik zewnętrzny (międzystronicowy) - służy do połączenia części schematu blokowego znajdujących się na różnych stronach. Skrzynka komentarza - pozwala wprowadzić opis wyjaśniający poszczególne części schematu, co ułatwia zrozumienie go czytającemu Struktury danych Struktura danych to sposób organizacji danych w komputerze. Określa ona relacje między danymi i zbiór dostępnych operacji oraz właściwości tych operacji. Wybór odpowiedniej struktury danych ma ogromny wpływ na efektywność algorytmu. Poszczególne typy struktur danych zostaną omówione dokładniej w dalszej części kursu, tutaj tylko je wymienimy: Strona 5/19

10 Michał Włodarczyk Moduł 01 Wprowadzenie tablica rekord lista stos kolejka drzewo graf (niestety poza zakresem tego kursu) Program komputerowy Algorytm piszemy (rysujemy) po to, aby móc utworzyć program komputerowy. Tworząc program, zamieniamy więc pojęcia naszego języka (tym którym mówimy) lub symbole graficzne schematu blokowego na instrukcje zrozumiane przez komputer. Możemy powiedzieć, że program komputerowy jest to algorytm zapisany w "języku komputera". Komputery niestety przetwarzają tylko ciągi zer i jedynek. Każda operacja, instrukcja jest zakodowana w postaci pewnej liczby dwójkowej. Ludzie nie są przystosowani do pracy z liczbami, zwłaszcza dwójkowymi. Wprowadzono więc pewne symbole, które zastępowały kody poszczególnych instrukcji i utworzono programy które zamieniały symbole na odpowiadające im kody instrukcji. Język, którego symbole odpowiadają dokładnie instrukcją procesora nazywamy Asemblerem. Wraz z rozwojem informatyki, powstało zapotrzebowanie na coraz bardziej skomplikowane i zawansowane oprogramowanie. Aby ułatwić tworzenie bardziej skomplikowanego oprogramowania, zaczęto tworzyć pewne symbole, które ułatwiały tworzenie oprogramowanie, ale nie miały bezpośredniego odwzorowania na instrukcje procesora. Program tłumaczący (zmieniający symbole na odpowiednie kody instrukcji), zwany translatorem, musi potrafić zamienić te "skomplikowane" symbole na ciąg instrukcji danego procesora. Tak powstały języki programowania wysokiego poziomu. Zbiór symboli, które translator potrafi rozpoznać i zamienić na kody instrukcji danego procesora nazywamy słowami kluczowymi. Słowa kluczowe zostaną dokładniej omówione w następnym rozdziale. Program komputerowy jest to ciąg instrukcji, które mają być wykonywane przez komputer. Z rozważań powyższych wynika, że mogą być dwie postacie zapisu tych instrukcji. Pierwszy sposób to bezpośredni zapis w kodzie dwójkowym kodów instrukcji danego procesora. Postać taką nazywamy programem wykonywalnym. Postać wykonywalna jest przechowywana najczęściej w plikach z rozszerzeniem exe lub dll. Drugi sposób to zapis instrukcji przeznaczonych do wykonania przez komputer w postaci bardziej czytelnej dla człowieka. Postać tą nazywamy postacią źródłową i do jej utworzenia używamy tzw. języków wysokiego poziomu. Postać źródłowa jest przechowywana w plikach testowych, z rozszerzeniem zależnym od zastosowanego języka programowania wysokiego poziomu. I tak programy napisane w języku C# posiadają rozszerzenie cs, w języku C++ cpp oraz h, w języku Visual Basic vb itd. Proces zamiany postaci źródłowej na postać wykonywalną nazywamy translacją. Translacja wykonywana jest przez program, jak już wcześniej wspominano, zwanym translatorem. Translator może przetłumaczyć fragment kodu lub nawet pojedynczą instrukcję i przekazać przetłumaczony kod od razu do wykonania przez komputer. Tak działający translator nazywamy interpreterem. Proces tłumaczenia zaś interpretacją kodu. Na zasadzie interpretacji kodu działają wszystkie języki skryptowe (PHP, JavaScript, VBScript). Innym sposobem działania jest najpierw przetłumaczenie całego programu (postać źródłowa) do postaci maszynowej. Dopiero gdy mamy przetłumaczony cały program, może zostać on wykonany na danej maszynie. Translatory działające w ten sposób nazywamy kompilatorami, proces translacji natomiast kompilacją. Programy napisane w językach programowania takich jak Pascal, C/C++, Fortran są najczęściej kompilowane. Sam proces kompilacji możemy podzielić na kilka etapów: Strona 6/19

11 Michał Włodarczyk Moduł 01 Wprowadzenie prekompilacja - polega na stworzeniu ostatecznego tekstu źródłowego programu, usunięcie formatowania tekstu (spacje), opcjonalne usunięcie komentarzy, rozwinięcie dyrektyw preprocesora (różne operacje na tekście programu - wstawianie, usuwanie, zamiana tekstu) kompilacja - przetworzenie tekstu źródłowego w kod maszynowy. Często tekst źródłowy przetwarzany jest najpierw do kodu asemblera (kompilacja), następnie kod asemblera jest optymalizowany (optymalizacja), po czym zoptymalizowany kod asemblera zamieniany jest na kod maszynowy (asemblacja). konsolidacja (linkowanie) - łączy wybrane pliki obiektowe (plik powstały po kompilacji pojedynczego pliku źródłowego) i biblioteki statyczne w program wykonywalny. Uaga: Często w praktyce kompilator i linker stanowią oddzielne programy. Interpretacja kodu jest wolniejsza niż uruchamianie skompilowanego kodu, ponieważ interpreter musi przeanalizować oraz przetłumaczyć każdą instrukcję i dopiero następnie wykonać akcję, a w przypadku kodu skompilowanego, komputer jedynie wykonuje już przetłumaczone instrukcje. Wykonanie powtórnie tego samego fragmentu kodu przez interpreter wymaga powtórnej jego analizy. Sam jednak cykl edycja (modyfikacja postaci źródłowej) - interpretacja (uruchomienie) może często być znacznie krótszy niż cykl edycja - kompilacja-uruchomienie. Platforma.NET Platforma.NET jest to zbiór technologii i pewnych usług, które ułatwią programiście tworzenie aplikacji, ze zwróceniem szczególnej uwagi na Internet i technologie oraz standardy z nim związane (XML, HTML, SOAP). Tworzenie aplikacji spróbujmy porównać do budowy domu i przy okazji omówić poszczególne komponenty platformy.net. NET Framework Gdy budujemy dom musimy stosować się do praw fizyki i przestrzegać prawa budowlanego. Stawiamy dom w określonym środowisku przyrodniczym i prawnym. Środowisko to w pewien sposób nas ogranicza. Ograniczenia te jednak powodują, że nasz dom jest bezpieczny zarówno dla użytkowników jak i środowiska, funkcjonalny i nie koliduje z otoczeniem i innymi domami. Podstawą, tym środowiskiem, do budowy i w którym będziemy uruchamiali nasze programy jest coś co się nazywa.net Framework.. Jeżeli chcemy uruchomić nasz program napisany w języku C#, musimy na danym komputerze mieć zainstalowane środowisko w którym będzie on wykonywany, czyli mieć.net Framework..NET Framework ver. 2.0 obsługuje następujące systemy: Windows 2000, Windows 98, Windows ME, Windows Server 2003, Windows XP. Dokładny opis obsługiwanych systemów wraz z wersjami można znaleźć w MSDN pod tematem "System Requirements for Version 2.0". Istnieją również implementacje.net Framework na inny systemy (nie "Windowsowe"). Możemy wymienić choćby projekt Rotor, zawierający implementację.net Framework na FreeBSD, czy projekt MONO implementacja środowiska na systemy Linux-owe..NET Framework zawiera dwa komponenty: środowisko uruchomieniowe oraz bibliotekę klas. Środowisko uruchomieniowe (common language runtime - CLR) zarządza wykonaniem naszego kodu i dostarcza pewnych serwisów, które ułatwiają programiście tworzenie oprogramowania. Kod uruchamiany pod kontrolą CLR-a nazywamy kodem zarządzanym (managed code). Kod zarządzany nie wywołuje funkcji sytemu operacyjnego bezpośredni, ale za pośrednictwem środowiska uruchomieniowego. Prócz roli pośredniczącej CLR również dostarcza szereg serwisów np.: automatyczne zwalnianie pamięci (Garbage collector - GC), zarządzanie wykonaniem kodu (Code manager), zarządzanie wyjątkami (Exception manager), sprawdzanie typów (Type checker), zarządzanie bezpieczeństwem kodu (Security engine). Gdy rozpoczynamy budowę domu, na działce mamy materiały, z których możemy wybudować dom, np. Strona 7/19

12 Michał Włodarczyk Moduł 01 Wprowadzenie piasek, kamienie, drzewo. Podobnie z.net Framework dostajemy bibliotekę klas, z tym że bibliotekę klas można bardziej porównać jakby na działce były gotowe elementy (półfabrykaty ) do budowy domy, a zadaniem programisty jest to tylko je poskładać, niczym dziecięce klocki. Serwery (The.NET Enterprise Servers) Wyposażając nasz dom, musi kupić szafy, pralkę, lodówkę, kuchenkę itd. Oczywiście możemy spróbować te rzeczy wykonać samodzielnie. Koszt jednak wykonania (czas i materiały) może znacznie przekroczyć cenę zakupu. Jakoś i zgodność ze standardami prawdopodobnie będzie też gorsza. Podobnie jest z oprogramowaniem. Możemy napisać własny serwer bazy danych lub możemy użyć gotowego serwera, zwłaszcza że istnieją wersje darmowe (MS SQL Express, MySQL). Firma Microsoft dostarcza szereg różnych serwerów: Microsoft SQL Server, Microsoft BizTalk Server, Microsoft Exchange Server, Microsoft SharePoint Portal Server, Microsoft Internet Security and Acceleration Server, itd. Usługi XML Web Services Chcąc mieć w pełni funkcjonalny i nowoczesny trzeba podłączyć prąd, wodę, kanalizację, telefon, telewizję kablową, Internet. Możemy oczywiście wykopać studnie głębinową, czy postawić wiatrak na podwórku, ale w większości przypadków taniej będzie skorzystać z usług odpowiedniego zakładu, wodociągowego czy energetycznego. Podobnie w przypadku oprogramowania, zamiast przetwarzać wszystko lokalnie, lepiej wysłać zlecenie do odpowiedniego serwisu i odebrać wyniki w postaci dokumentu XML. Przykładowym serwisem dostarczanym przez firmę Microsoft jest Microsoft Passport. Narzędzia programistyczne Prócz wcześniej wymienionych komponentów, do tworzenia oprogramowania niezbędne są narzędzia programistyczne: Microsoft dostarcza produkt o nazwie Microsoft.NET Framework Software Development Kit. Zawiera on szereg narzędzi do kompilacji, konfiguracji, wdrażania, debugowania, zabezpieczania itp. Oczywiście również mamy do dyspozycji Visual Studio - zintegrowane środowisko programistyczne. Microsoft udostępnia za darmo, również do celów komercyjnych, wersję Express. Jak już wspominano wcześniej, programista tworzy kod źródłowy w języku programowania wysokiego poziomu. W przypadku tworzenia oprogramowania uruchamianego pod kontrolą.net Framework mamy do wyboru szereg różnych języków. Microsoft dostarcza Visual Basic, Visual C++, Microsoft Visual C#, Visual J# i Microsoft JScript. Inni producenci dostarczają kompilatorów dla innych języków. Warto tu wspomnieć choćby o języku funkcyjnym Emerle, którego twórcami są naukowcy Uniwersytetu Wrocławskiego. Język w którym piszemy kod zarządzany musi być zgodny ze specyfikacją CLS (common language specification). Po napisaniu kodu źródłowego następuje proces kompilacji. Wynikiem tego procesu nie jest jednak kod maszynowy danego procesora, tylko tak zwany kod języka pośredniego (Microsoft Intermediate Language). Dopiero gdy program będzie uruchamiany, zostanie on skompilowany do kodu maszynowego danej platformy przez kompilator bezpośredni (just-in-time comiler) i następnie wykonany. Zastosowanie języka pośredniego daje przenośność kodu na różne platformy. Skompilowane obrazy kodu natywnego programów zarządzanych przechowywane są w obszarze zwanym native image cache. Do zarządzania tym obszarem służy program Ngen. Więcej informacji na temat programu Ngen można znaleźć w MSDN Library. Język pośredni ma swój asembler. Do dezasemblacji kodu służy narzędzie o nazwie Ildasm. Na temat Ildasm informacje można znaleźć również w MSDN Library. Strona 8/19

13 Michał Włodarczyk Moduł 01 Wprowadzenie Na platformie.net używa się nowej jednostki opakowania, zamiast pliku, zwanej podzespołem (assembly). Cały kod zarządzany musi znajdować się w podzespole. Podzespół składa się z jednego lub większej ilości plików EXE lub DLL, które zawierają kod IL oraz zasoby aplikacji. Powiązanie między plikami podzespołu jest logiczne (system operacyjny nic nie wie o powiązaniu między plikami stanowiącymi podzespół). Podzespół zawiera również manifest, który zawiera metadane opisujące podzespół. Manifest zawiera: Nazwę podzespołu (może to być nazwa silna) Numer wersji podzespołu (wspólny i taki sam dla wszystkich modułów, które stanowią podzespół). Numer wersji składa się z czterech licz: numeru głównego (major), numeru drugorzędnego (minor), numeru kompilacji (build) oraz z numeru korekty (revision). Informacje na temat kultury (lub języka) obsługiwanej przez podzespół Listę wszystkich plików, które stanowią podzespół, wraz z ich sumami kontrolnymi Listę innych wymaganych do pracy podzespołów wraz z numerami ich wersji. Atrybuty dodane przez użytkownika. Podzespół może być prywatny dla danej aplikacji, pliki podzespołu muszą znajdować się w katalogu aplikacji lub jego podkatalogach i jest używany tylko przez tą aplikację..net Framework umożliwia współużytkowanie podzespołów. Podzespoły współużytkowane należy umieszczać w globalnej pamięci podręcznej podzespołów (global assembly cache - GAC) - pseudo podkatalog WINDIR\assembly. Podzespoły współużytkowane muszą posiadać silną nazwę. Do zarządzania podzespołem, dodawania i usuwania plików do/z podzespołu, służy program AL.exe (Assembly Generation Utility). Struktura programu w C# Program w języku C# rozpoczyna się od metody Main, czyli od miejsca w pliku źródłowym: lub static void Main(string[] args) static void Main() Przed wyrazem static może wystąpić jeszcze słowo public. Co to jest metoda i znaczenie słowa void zostanie wyjaśnione dokładnie w rozdziale ósmym "Funkcje - wstęp". Znaczenie słów static i public jest dokładnie omówione w kursie "Programowanie obiektowe". Na obecnym etapie kursu, można przyjąć że metoda jest to pewne polecenie, które nie jest bezpośrednio instrukcją danego języka, ale kompilator potrafi zamienić to na ciąg instrukcji. Uwaga: Dopuszczalna jest również następująca definicja metody Main, jako punktu startowego: lub static int Main(string[] args) static int Main() Poszczególne instrukcje programu umieszcza się między dwoma nawiasami klamrowymi, tymi bezpośrednio za metodą Main: Nawiasy klamrowe określają blok kodu - pewną logiczną całość. static void Main(string[] args) instrukcja1; instrukcja2; instrukcjan; Strona 9/19

14 Michał Włodarczyk Moduł 01 Wprowadzenie Instrukcje są wykonywane jedna po drugiej w kolejności ich zapisania. Program w języku C# kończy się po wykonaniu instrukcji tuż przed nawiasem klamrowym zamykającym blok kodu metody Main. Innym sposobem zakończenia programu jest wywołanie instrukcji return wewnątrz bloku kodu metody Main. Słowo return dokładnie zostanie omówione w rozdziałach poświęconym metodom - rozdział ósmy. Metoda jest zawsze składową kasy. Program w języku C# to tak naprawdę kolekcja jednej lub więcej klas (w C# nie ma funkcji globalnych). Metodę Main dlatego zawsze trzeba umieścić w bloku kodu definiującym klasę. Pojęcie klasy zostanie przybliżone w dalszej części kursu, a dokładnie omówione w kursie "Programowanie obiektowe". class Program static void Main(string[] args) Nazwa Program, która w powyższym przykładzie stanowi nazwę klasy, jest nieobowiązkowa. Można ją zastąpić dowolnym inny identyfikatorem. Jakie są dopuszczalne identyfikatory zostanie dokładnie omówione w następnym rozdziale. Powyższy kod pokazuje najprostszy program napisany w języku C#. Program nic nie robi - jest pusty, ponieważ blok kodu metody Main nie zawiera żadnej instrukcji. Uwaga: Program w języku C# może zawierać kilka klas, Każda z klas może zawierać metodę Main. Punkt startowy programu jest określany przez nazwę klasy przy pomocy opcji kompilatora /main. W Visual Studio możemy ustawić to przy pomocy okna "Właściwości projektu" (menu Project/Nazwa Projektu Properties), zakładka Application, lista rozwijana Startup object:. Najczęściej klasy umieszczane są w pewnych logicznych pudełkach na nazwy, które określane są jako przestrzeń nazw. Przestrzeń nazw definiuje się przy pomocy słowa namespace, po którym umieszcza się nazwę "pudełka" i blok kodu określający, co zawiera dana przestrzeń nazw. namespace PierwszyProgram class Program static void Main(string[] args) Klasa w powyższym przykładzie ma teraz nazwę: PierwszyProgram.Program czyli składa się z nazwy przestrzeni nazw, znaku kropki oraz nazwy "właściwej" klasy. Jest to nazwa w pełni kwalifikowana. W programie można stosować nazwy skrócone - bez podawania nazwy przestrzeni nazw i znaku kropki. Umożliwia się to przez pokazanie na samej górze pliku źródłowego, które przestrzenie nazw kompilator powinien przeszukać w celu odnalezienia danej nazwy. Uzyskujemy to przy pomocy wyrazu using. Linijka using System; oznacza, że jeżeli kompilator nie rozpoznaje jakiejś nazwy w bieżącym kontekście, powinie sprawdzić przestrzeń nazw System. Strona 10/19

15 Michał Włodarczyk Moduł 01 Wprowadzenie Jeden podzespół może zawierać kilka przestrzeni nazw. Przestrzeń nazw danej nazwie może występować w kilku podzespołach. Wewnątrz metody Main umieszcza się ciąg instrukcji. Każdą instrukcję kończy się znakiem średnika - ;. Przy pisaniu programu w C#, w odróżnieniu od takich języków jak Pascal czy Visual Basic, należy zwracać uwagę na wielkość liter. Na przykład, jeżeli zostanie użyta nazwa main zamiast Main, kompilator zgłosi błąd, że nie odnalazł punku startowego programu. Dla kompilatora nie ma znaczenia jak będzie rozmieszczony kod - białe znaki (spacje, tabulatory, znak przejścia do nowej linii) są ignorowane. Obowiązuje jednak pewien styl formatowania kodu. Każdą instrukcję umieszcza się w oddzielnej linii. Instrukcje będące w tym samy bloku kodu powinny mięć tę samą odległość od lewego marginesu - to samo wcięcie. Instrukcje w bloku kodu zagnieżdżonego powinny mieć większe wcięcie. instrukcja_bloku_głównego1 instrukcja_bloku_głównego2 instrukcja_bloku_zagnieżdżonego1 instrukcja_bloku_zagnieżdżonego2 instrukcja_bloku_głównego1 Visual Studio automatycznie formatuje wcięcia. Otwarcie nowego bloku przez wstawienie znaku nawiasu klamrowego otwierającego i naciśnięciu klawisza ENTER powoduje automatyczne zwiększenie lewego wcięcia. Wstawienie w nowej linii znaku nawiasu klamrowego zamykającego powoduje automatycznie zmniejszenie lewego wcięcia. Visual Studio również bardzo ułatwia pisanie kodu dzięki automatycznemu uzupełnianiu nazw (IntelliSense). W czasie pisanie Visual Studio podpowiada, jakie nazwy są dostępne wyświetlając menu kontekstowe. Można również wymusić pojawienie się menu kontekstowego przez naciśnięcie kombinacji klawiszy CTRL+SPACJA. Spójne stosowanie wcięć może znacznie uprzyjemnić czytanie i zrozumienie programu. Innym czynnikiem wpływającym na czytelność programu są komentarze. Komentarze są tekstami zupełnie ignorowanymi przez kompilator i mogą zwierać dowolny ciąg znaków. Zawierają najczęściej uwagi na temat szczegółów działania programu. W języku C# wyróżniamy dwa rodzaje komentarzy: komentarz rozpoczynający się od dwóch ukośników // i rozciągający się do końca wiersza. Komentarz ten można umieścić na początku wiersz lub za instrukcją: //to jest komentarz instrukacja; //komentarz po instrukcji komentarz rozpoczynający się od znaków /*, a który kończy się znakami */. Komentarz ten może rozciągać się przez wiele linijek. Komentarze tego typu nie mogą być w sobie zagnieżdżone. instrukacja; /* tu się zaczyna komentarz tu nadal trwa tu się kończy*/ Strona 11/19

16 Michał Włodarczyk Moduł 01 Wprowadzenie W środowisku programistyczny Visual Studio specjalne znaczenie mają trzy ukośniki ///. Rozpoczynają komentarz, w którym umieszczamy znaczki XML-owe. Znaczniki określają cel komentarza i na ich podstawie może być wygenerowana dokumentacja. Visual Studio używa ich również przy wyświetlaniu podpowiedzi. Wykonanie programu komputerowego polega często na wprowadzeniu danych, wykonaniu poszczególnych instrukcji programu oraz wyprowadzeniu uzyskanych wyników. Do wyprowadzenia uzyskanych wyników najczęściej służy ekran monitora, natomiast do wprowadzenia danych klawiatura. Urządzenia te często nazywane konsolą. Język C#, podobnie jak większość języków nie posiada bezpośrednio instrukcji współpracujących z konsolą. W bibliotece mscorlib.dll, w przestrzeni nazw System, zawarta jest klasa Console, która zawiera szereg metod służących do współpracy z konsolą. Podzespół mscorlib jest domyślnie dodawany do każdego programu napisanego w języku C#. Do wypisywania tekstu na ekranie służy metoda Write. Stosuje się ją w następujący sposób: System.Console.Write("Tekst do wypisania"); czyli trzeba podać pełną ścieżkę gdzie znajduje się metoda, następnie otworzyć nawias okrągły i wewnątrz znaków cudzysłów podać tekst do wypisania na ekranie. Nie wolno zapomnieć o zamknięciu nawiasu okrągłego i postawieniu średnika. Stosując dyrektywę using, można pozbyć się nazwy przestrzeni nazw, czyli skorzystać z nazwy skróconej. Nazwy klasy nie można pominąć. using System Console.Write("Tekst do wypisania"); Inną metodą klasy Console wyprowadzającą tekst na ekran jest WriteLine. Metoda WriteLine po wypisaniu tekstu na ekranie dodatkowo powoduje przejście do nowej linii. Do wczytania znaków z klawiatury służą odpowiednio metody klasy Console: Read i ReadLine. Metody te zatrzymują działanie programu dopóki użytkownik nie naciśnie klawisza <Enter>. Dokładniej operacje wejścia - wyjścia zostaną omówione w następnym rozdziale. Uwaga: Również do wczytania znaku służy metoda klasy Console.ReadKey. W tym przypadku program czeka tylko do mementu naciśnięcia dowolnego znaku - użytkownik nie musi naciskać klawisza <Enter>. Jeżeli nie chcemy, aby naciskany znak pojawił się na ekranie (wyłączmy echo), metodę tą należy wywołać w następujący sposób: Console.ReadKey(true); Korzystanie z Visual Studio W środowisku Visual Studio nie można pracować na pojedynczym pliku źródłowym. Trzeba utworzyć coś, co się nazywa projektem. Projekt jest logicznym pojemnikiem na wszystkie elementy, który służą do budowy aplikacji. Fizycznie projekt jest reprezentowany przez plik XML z rozszerzeniem csproj. Opisuje on pliki źródłowe oraz inne elementy wchodzące w skład projektu, ich właściwości oraz właściwości samego projektu, np. czy produktem finalnym jest plik wykonywalny exe albo biblioteka dll. Projekt jest osadzony w innym kontenerze, który nazywany rozwiązaniem (solution). Rozwiązanie łączy ze sobą kilka projektów oraz zawiera pliki i metadane, które ułatwiają definiowanie rozwiązania jako spójnej całości. Obecnie tworzone oprogramowanie nie można zamknąć w jednym projekcie. Można wymienić choćby aplikację w architekturze klient-serwer, czy choćby aplikacja składająca się z pliku wykonywalnego oraz kilku bibliotek dll. Dzięki rozwiązaniu otrzymano łatwy sposób dostępu do wszystkich projektów, które są realizowane w trakcie budowy programu. Strona 12/19

17 Michał Włodarczyk Moduł 01 Wprowadzenie Dostęp ten jest możliwy z pojedynczej uruchomionej instancji Visual Studio. Plik reprezentujący rozwiązanie ma rozszerzenie sln. Zawiera on informacje na temat projektów wchodzących w skład rozwiązania, odwołanie do dodatkowych elementów niezwiązanych z żadnym projektem oraz pewne ustawienia konfiguracyjne używane przy budowaniu poszczególnych typów projektu. Drugim plikiem związanym z rozwiązaniem jest plik z rozszerzeniem suo (Solution User Options). Jest to plik ukryty i specyficzny dla konkretnego użytkownika. Zawiera on pewne ustawienia dostosowujące rozwiązanie do użytkownika. Rozwiązanie jest często utożsamiane z folderem, w którym znajdują się pliki sln i suo oraz podkatalogi poszczególnych projektów. Gdy rozpoczyna się prace w Visual Studio nad nowym projektem musimy wybrać szablon aplikacji. Szablon aplikacji lub szablon projektu dostarcza kolekcję plików koniecznych do rozpoczęcia pracy nad danym typem projektu wraz z szablonem kodu oraz odpowiednią strukturą i ustawieniami projektu. Strona 13/19

18 Michał Włodarczyk Moduł 01 Wprowadzenie Przykładowe rozwiązanie Tworzenie schematów blokowych Naszym zadaniem jest utworzenie schemat blokowego algorytmu, który sprawdza czy podana liczba jest parzysta. Przykładowe rozwiązanie jest podane na poniższym rysunku. Start Podaj wartość liczby a: a - liczba całkowita % - reszta z dzielenia Nie Czy a % 2 = = 0 Tak = = - porównanie Wypisz: "Podałeś liczbę nieparzystą" Wypisz: "Podałeś liczbę parzystą" Stop Pierwszy program w C# W demonstracji zostanie pokazany sposób kompilacji programu z linii poleceń: 1. Uruchom program Notatnik lub WordPad. 2. Otwórz plik Kurs\Demo\Modul1\Program1.cs, gdzie katalog Kurs jest katalogiem gdzie zostały skopiowane pliki kursu. 3. Przeanalizuj kod programu. 4. Naciśnij przycisk Start systemu Windows, wybierz Wszystkie Programy następnie Microsoft Visual Studio 2005/Visual Studio Tools/Visual Studio 2005 Command Prompt. Uruchomienie w ten sposób wiersza poleceń zapewnia odpowiednie ustawienie zmiennych środowiskowych, miedzy innymi ścieżki dostępu do kompilatora języka C# (csc.exe). 5. W wierszu poleceń zmień bieżący katalog na: Kurs\Demo\Modul01 6. Skompiluj program następującym poleceniem: csc /out:test.exe Program1.cs 7. Opcji kompilatora /out używamy, gdy chcemy utworzyć plik exe o innej nazwie niż plik źródłowy. Dokładny opis opcji kompilatora można znaleźć w MSDN Library pod tematem " C# Compiler Options". 8. Uruchom program przez napisanie w wierszu poleceń: Test.exe 9. Omów działanie program z szczególnym zwróceniem uwagi na metody Write oraz WriteLine. Strona 14/19

19 Michał Włodarczyk Moduł 01 Wprowadzenie Korzystanie z Visual Studio 1. Uruchom Visual Studio. W tym celu naciśnij przycisk Start systemu Windows, wybierz Wszystkie Programy następnie Microsoft Visual Studio 2005/ Microsoft Visual Studio Utwórz nowy projekt a) Z menu File wybierz New/Project lub W oknie Start Page wybierz Create: Project. Okno Start Page zawiera również szereg odsyłaczy do najnowszych informacji związanych z środowiskiem Visual Studio jak i całą Platformą.NET. b) W oknie dialogowy New Project Rys. 2 Okno dialogowe "New Project" W drzewie Project types: rozwiń gałąź Visual C# i wybierz element Windows. W liście Templates: wybierz szablon Console Application. W polu edycyjnym Name: podaj nazwę projektu: Program1. W polu edycyjnym Location: wybierz miejsce na dysku gdzie będzie utworzony projekt przy pomocy przycisku Browse: Moje Dokumenty\Visual Studio 2005\Projects. Zaznacz pole wyboru Create directory for solution. Zaznaczenie tego pola wyboru powoduje, że zostanie utworzony katalog dla rozwiązania, w którym zostaną umieszczone pliki rozwiązania (sln i suo) oraz w którym zostanie utworzony katalog projektu. Gdy pole jest niezaznaczone folder projektu jest również katalogiem rozwiązania. Można utworzyć również puste rozwiązanie, bez projektu. W tym celu w drzewie Project types: rozwiń gałąź Other Projects Types i wybierz element Visual Studio Solutions, a następnie w liście Templates: wybierz szablon Blank Solution. W polu edycyjnym Solution Name: podaj nazwę rozwiązania: Demo2. Naciśnij przycisk OK. 3. Uruchom Eksplorator Windows i pokaż, jakie pliki i katalogi zostały utworzone w systemie plików po utworzeniu aplikacji. a) Demo2 - katalog rozwiązania b) Demo2.sln - plik rozwiązania c) Demo2.suo - plik zawierający opcje skojarzone z rozwiązaniem d) Program1 - katalog projektu e) Program1.csproj - plik projektu- Program.cs - plik zawierający kod programu f) Properties - katalog zwierający plik AssemblyInfo.cs g) AssemblyInfo.cs - plik służący do ustawienia właściwości podzespołu Strona 15/19

20 Michał Włodarczyk Moduł 01 Wprowadzenie h) bin i obj - katalogi wykorzystywane przez środowisko w czasie procesu kompilacji. Zawierają również skompilowany kod. W większości przypadków Visual Studio potrafi automatycznie odtworzyć ich zawartość, więc podczas archiwizacji kodu można je skasować. 4. Zamknij okno programu Eksplorator Windows i przełącz się do programu Visual Studio. 5. Opisz główne okna środowiska Visual Studio Code Properties Solution Explorer Rys. 1.2 Graficzny interfejs środowiska programistycznego Visual Studio. a) Okno kodu (Code) - służy do pisania kodu źródłowego. Edytor kodu dostarcza szereg właściwości ułatwiających tworzenie kodu takich jak: kolorowanie kodu, - ukrywanie bloków kodu (dyrektywa #region i #endregion), automatyczne uzupełnianie i generowanie kodu (Code Snippets), automatyczne przedefiniowanie kodu (Refactoring), podpowiedzi, przeglądanie metadanych jako kodu źródłowego (metadata as source) b) Solution Explorer - umożliwia przeglądanie elementów wchodzących w skład poszczególnych projektów jak i rozwiązania. Daje również możliwość zarządzania (usuwanie elementu, dodawanie elementu, tworzenie struktury) zarówno pojedynczym projektem jak i całym rozwiązaniem przy pomocy menu kontekstowego. Ułatwia również poruszanie się po kodzie. Dwukrotne kliknięcie na plik w Solution Explorer powoduje pokazanie jego zawartości w oknie edytora kodu. c) Properties - okno pokazujące właściwości wybranego aktualnie elementu. Zaznaczając np. element reprezentujący rozwiązanie lub projekt w oknie Solution Explorer, możemy sprawdzić lokalizację pliku rozwiązania i projektu na dysku. 6. Pokaż jak można ukrywać, pokazywać, zmieniać położenie okien. Dowolne okno można pokazać za pomocą odpowiedniej pozycji z menu View. Dotyczy to oczywiście również pasków narzędziowych.. Dowolne okno dokowalne (dockable) można zadokować (przytwierdzić) do dowolnej krawędzi okna głównego. Można je również połączyć w grupy. Gdy chcemy zmienić pozycję okna wystarczy je przeciągnąć za pasek tytułowy. W przypadku gdy chcemy oddzielić okno od grupy, "łapiemy" je za zakładkę (tab). W Visual Studio wprowadzono dodatkowe ikony, które pojawiają się w momencie gdy zaczynamy przeciągać Strona 16/19

Wprowadzenie do programowania

Wprowadzenie do programowania do programowania ITA-104 Wersja 1 Warszawa, Wrzesień 2009 ITA-104 do programowania Informacje o kursie Zakres tematyczny kursu Opis kursu Kurs przeznaczony jest do prowadzenia przedmiotu do programowania

Bardziej szczegółowo

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Program, to lista poleceń zapisana w jednym języku programowania zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami. Celem programu jest przetwarzanie

Bardziej szczegółowo

Microsoft IT Academy kurs programowania

Microsoft IT Academy kurs programowania Microsoft IT Academy kurs programowania Podstawy języka C# Maciej Hawryluk Język C# Język zarządzany (managed language) Kompilacja do języka pośredniego (Intermediate Language) Kompilacja do kodu maszynowego

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe zastosowanie języka Java SE

Programowanie obiektowe zastosowanie języka Java SE Programowanie obiektowe zastosowanie języka Java SE Wstęp do programowania obiektowego w Javie Autor: dr inŝ. 1 Java? Java język programowania obiektowo zorientowany wysokiego poziomu platforma Javy z

Bardziej szczegółowo

METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE. Wykład 02

METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE. Wykład 02 METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE Wykład 02 NAJPROSTSZY PROGRAM /* (Prawie) najprostszy przykład programu w C */ /*==================*/ /* Między tymi znaczkami można pisać, co się

Bardziej szczegółowo

Definicje. Algorytm to:

Definicje. Algorytm to: Algorytmy Definicje Algorytm to: skończony ciąg operacji na obiektach, ze ściśle ustalonym porządkiem wykonania, dający możliwość realizacji zadania określonej klasy pewien ciąg czynności, który prowadzi

Bardziej szczegółowo

Zastanawiałeś się może, dlaczego Twój współpracownik,

Zastanawiałeś się może, dlaczego Twój współpracownik, Kurs Makra dla początkujących Wiadomości wstępne VBI/01 Piotr Dynia, specjalista ds. MS Office Czas, który poświęcisz na naukę tego zagadnienia, to 15 20 minut. Zastanawiałeś się może, dlaczego Twój współpracownik,

Bardziej szczegółowo

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main.

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main. Część XVI C++ Funkcje Jeśli nasz program rozrósł się już do kilkudziesięciu linijek, warto pomyśleć o jego podziale na mniejsze części. Poznajmy więc funkcje. Szybko się przekonamy, że funkcja to bardzo

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe

Programowanie obiektowe Programowanie obiektowe Laboratorium 1. Wstęp do programowania w języku Java. Narzędzia 1. Aby móc tworzyć programy w języku Java, potrzebny jest zestaw narzędzi Java Development Kit, który można ściągnąć

Bardziej szczegółowo

Programowanie komputerów

Programowanie komputerów Programowanie komputerów Wykład 1-2. Podstawowe pojęcia Plan wykładu Omówienie programu wykładów, laboratoriów oraz egzaminu Etapy rozwiązywania problemów dr Helena Dudycz Katedra Technologii Informacyjnych

Bardziej szczegółowo

Algorytm. a programowanie -

Algorytm. a programowanie - Algorytm a programowanie - Program komputerowy: Program komputerowy można rozumieć jako: kod źródłowy - program komputerowy zapisany w pewnym języku programowania, zestaw poszczególnych instrukcji, plik

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo

Język ludzki kod maszynowy

Język ludzki kod maszynowy Język ludzki kod maszynowy poziom wysoki Język ludzki (mowa) Język programowania wysokiego poziomu Jeśli liczba punktów jest większa niż 50, test zostaje zaliczony; w przeciwnym razie testu nie zalicza

Bardziej szczegółowo

Platforma.NET. Laboratorium nr 1 Podstawy języka C#

Platforma.NET. Laboratorium nr 1 Podstawy języka C# Platforma.NET Laboratorium nr 1 Podstawy języka C# Ćwiczenie 1 1. Utwórz nowy projekt a. Z menu File wybierz New/Project b. W oknie dialogowym New Project określ następujące właściwości: typu projektu:

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI: 2 CELE LEKCJI: 2.1 Wiadomości: 2.2 Umiejętności: 3 METODY NAUCZANIA: 4 ŚRODKI DYDAKTYCZNE:

Scenariusz lekcji. Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI: 2 CELE LEKCJI: 2.1 Wiadomości: 2.2 Umiejętności: 3 METODY NAUCZANIA: 4 ŚRODKI DYDAKTYCZNE: Praca z projektemi w MS VB.NET Scenariusz lekcji Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI: Praca z projektami w MS VB.NET. 2 CELE LEKCJI: 2.1 Wiadomości: Uczeń potrafi: podać definicje podstawowych pojęć związanych

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium

Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Web Services (część 3). Do wykonania ćwiczeń potrzebne jest zintegrowane środowisko programistyczne Microsoft Visual Studio 2005. Ponadto wymagany jest

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO JĘZYKA JAVA

WPROWADZENIE DO JĘZYKA JAVA WPROWADZENIE DO JĘZYKA JAVA programowanie obiektowe KRÓTKA HISTORIA JĘZYKA JAVA KRÓTKA HISTORIA JĘZYKA JAVA 1991 - narodziny języka java. Pierwsza nazwa Oak (dąb). KRÓTKA HISTORIA JĘZYKA JAVA 1991 - narodziny

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe. Literatura: Autor: dr inŝ. Zofia Kruczkiewicz

Programowanie obiektowe. Literatura: Autor: dr inŝ. Zofia Kruczkiewicz Programowanie obiektowe Literatura: Autor: dr inŝ. Zofia Kruczkiewicz Java P. L. Lemay, Naughton R. Cadenhead Java Podręcznik 2 dla kaŝdego Języka Programowania Java Linki Krzysztof Boone oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012. Visual Basic. Michael Halvorson. Przekład: Joanna Zatorska

Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012. Visual Basic. Michael Halvorson. Przekład: Joanna Zatorska Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012 Visual Basic Michael Halvorson Przekład: Joanna Zatorska APN Promise, Warszawa 2013 Spis treści Wstęp...................................................................vii

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka 1. Kompilacja aplikacji konsolowych w środowisku programistycznym Microsoft Visual Basic. Odszukaj w menu startowym systemu

Bardziej szczegółowo

Programowanie niskopoziomowe

Programowanie niskopoziomowe W. Complak, J.Kniat, M. Antczak, K. Kwarciak, G. Palik, A. Rybarczyk, Ł. Wielebski Materiały Programowanie niskopoziomowe http://www.cs.put.poznan.pl/arybarczyk/c_w_0.pdf Spis treści 1. Instalacja środowiska

Bardziej szczegółowo

I - Microsoft Visual Studio C++

I - Microsoft Visual Studio C++ I - Microsoft Visual Studio C++ 1. Nowy projekt z Menu wybieramy File -> New -> Projekt -> Win32 Console Application w okienku Name: podajemy nazwę projektu w polu Location: wybieramy miejsce zapisu i

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania. Ćwiczenie. Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio

Podstawy programowania. Ćwiczenie. Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio Podstawy programowania Ćwiczenie Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio Tematy ćwiczenia algorytm, opis języka programowania praca ze środowiskiem, formularz, obiekty

Bardziej szczegółowo

WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM. NetBeans. Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem.

WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM. NetBeans. Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem. WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM NetBeans Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem. VI 1. Uruchamiamy program NetBeans (tu wersja 6.8 ) 2. Tworzymy

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA NR ART/SBS/07/01 Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA Artykuły - serwery SBS i ich wykorzystanie Instalacja i Konfiguracja oprogramowania MOL Optiva na szkolnym serwerze (SBS2000) Artykuł opisuje

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka 1. Kompilacja aplikacji konsolowych w środowisku programistycznym Microsoft Visual Basic. Odszukaj w menu startowym systemu

Bardziej szczegółowo

ALGORYTMY I PROGRAMY

ALGORYTMY I PROGRAMY ALGORYTMY I PROGRAMY Program to ciąg instrukcji, zapisanych w języku zrozumiałym dla komputera. Ten ciąg instrukcji realizuje jakiś algorytm. Algorytm jest opisem krok po kroku jak rozwiązać problem, czy

Bardziej szczegółowo

Narzędzia i aplikacje Java EE. Usługi sieciowe Paweł Czarnul pczarnul@eti.pg.gda.pl

Narzędzia i aplikacje Java EE. Usługi sieciowe Paweł Czarnul pczarnul@eti.pg.gda.pl Narzędzia i aplikacje Java EE Usługi sieciowe Paweł Czarnul pczarnul@eti.pg.gda.pl Niniejsze opracowanie wprowadza w technologię usług sieciowych i implementację usługi na platformie Java EE (JAX-WS) z

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do środowiska Qt Creator

Wprowadzenie do środowiska Qt Creator 1.Instalacja środowiska Qt Creator Qt Creator jest wygodnym środowiskiem programistycznym przeznaczonym do tworzenia projektów, czyli aplikacji zarówno konsolowych, jak i okienkowych z wykorzystaniem biblioteki

Bardziej szczegółowo

Języki i paradygmaty programowania doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski

Języki i paradygmaty programowania doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski Języki i paradygmaty programowania doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski e-mail: t.jeleniewski@neostrada.pl tadeusz.jeleniewski@pwr.wroc.pl http://www.tjeleniewski.wstt.edu.pl Treści kształcenia: Paradygmaty

Bardziej szczegółowo

Programowanie Komputerów 2FD. Materiały pomocnicze do laboratorium

Programowanie Komputerów 2FD. Materiały pomocnicze do laboratorium Programowanie Komputerów 2FD Materiały pomocnicze do laboratorium 2 Spis treści ZAJĘCIA 1. WPROWADZENIE... 4 1. ZAPOZNANIE SIĘ ZE ŚRODOWISKIEM PRACY... 4 Praca w sieci lokalnej... 4 Sposób logowania...

Bardziej szczegółowo

Platformy Programowania

Platformy Programowania Platformy Programowania Ćwiczenie 1 4 x Hello World! Środowisko programistyczne, w którym będziemy pracować do wakacji: Microsoft Visual Studio 2010 Profesional 1. Utwórz aplikację konsolową. Po uruchomieniu

Bardziej szczegółowo

Zacznijmy więc pracę z repozytorium. Pierwsza konieczna rzecz do rozpoczęcia pracy z repozytorium, to zalogowanie się w serwisie:

Zacznijmy więc pracę z repozytorium. Pierwsza konieczna rzecz do rozpoczęcia pracy z repozytorium, to zalogowanie się w serwisie: Repozytorium służy do przechowywania plików powstających przy pracy nad projektami we w miarę usystematyzowany sposób. Sam mechanizm repozytorium jest zbliżony do działania systemu plików, czyli składa

Bardziej szczegółowo

Podstawy Programowania 2

Podstawy Programowania 2 Podstawy Programowania 2 Laboratorium 7 Instrukcja 6 Object Pascal Opracował: mgr inż. Leszek Ciopiński Wstęp: Programowanie obiektowe a programowanie strukturalne. W programowaniu strukturalnym, któremu

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z edytora zasad grupy do zarządzania zasadami komputera lokalnego w systemie Windows XP

Korzystanie z edytora zasad grupy do zarządzania zasadami komputera lokalnego w systemie Windows XP Korzystanie z edytora zasad grupy do zarządzania zasadami komputera lokalnego w systemie Windows XP W tym opracowaniu opisano, jak korzystać z edytora zasad grupy do zmiany ustawień zasad lokalnych dla

Bardziej szczegółowo

Szablony funkcji i szablony klas

Szablony funkcji i szablony klas Bogdan Kreczmer bogdan.kreczmer@pwr.wroc.pl Zakład Podstaw Cybernetyki i Robotyki Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki Politechnika Wrocławska Kurs: Copyright c 2011 Bogdan Kreczmer Niniejszy dokument

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4 KLASY, OBIEKTY, METODY

Rozdział 4 KLASY, OBIEKTY, METODY Rozdział 4 KLASY, OBIEKTY, METODY Java jest językiem w pełni zorientowanym obiektowo. Wszystkie elementy opisujące dane, za wyjątkiem zmiennych prostych są obiektami. Sam program też jest obiektem pewnej

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 1 - Programowanie proceduralne i obiektowe

Laboratorium 1 - Programowanie proceduralne i obiektowe Laboratorium 1 - Programowanie proceduralne i obiektowe mgr inż. Kajetan Kurus 4 marca 2014 1 Podstawy teoretyczne 1. Programowanie proceduralne (powtórzenie z poprzedniego semestru) (a) Czym się charakteryzuje?

Bardziej szczegółowo

Microsoft.NET: ASP.NET MVC + Entity Framework (Code First)

Microsoft.NET: ASP.NET MVC + Entity Framework (Code First) Microsoft.NET: ASP.NET MVC + Entity Framework (Code First) Do realizacji projektu potrzebne jest zintegrowane środowisko programistyczne Microsoft Visual Studio 2012. W ramach projektu budowana jest prosta

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do projektu QualitySpy

Wprowadzenie do projektu QualitySpy Wprowadzenie do projektu QualitySpy Na podstawie instrukcji implementacji prostej funkcjonalności. 1. Wstęp Celem tego poradnika jest wprowadzić programistę do projektu QualitySpy. Będziemy implementować

Bardziej szczegółowo

Microsoft Visual Studio: zintegrowane środowisko programistyczne (IDE), umożliwia tworzenie samodzielnych aplikacji, aplikacji sieciowych, usług

Microsoft Visual Studio: zintegrowane środowisko programistyczne (IDE), umożliwia tworzenie samodzielnych aplikacji, aplikacji sieciowych, usług Środowisko pracy Microsoft Visual Studio: zintegrowane środowisko programistyczne (IDE), umożliwia tworzenie samodzielnych aplikacji, aplikacji sieciowych, usług sieciowych oraz serwisów internetowych,

Bardziej szczegółowo

Komputer nie myśli. On tylko wykonuje nasze polecenia. Nauczmy się więc wydawać mu rozkazy

Komputer nie myśli. On tylko wykonuje nasze polecenia. Nauczmy się więc wydawać mu rozkazy Programowanie w C++ 1.Czym jest programowanie Pisanie programów to wcale nie czarna magia, tylko bardzo logiczna rozmowa z komputerem. Oczywiście w jednym ze specjalnie stworzonych do tego celu języków.

Bardziej szczegółowo

Język JAVA podstawy. wykład 1, część 2. Jacek Rumiński. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna

Język JAVA podstawy. wykład 1, część 2. Jacek Rumiński. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna Język JAVA podstawy wykład 1, część 2 1 Język JAVA podstawy Plan wykładu: 1. Krótka historia Javy 2. Jak przygotować sobie środowisko programistyczne 3. Opis środowiska JDK 4. Tworzenie programu krok po

Bardziej szczegółowo

Utworzenie aplikacji mobilnej Po uruchomieniu Visual Studio pokazuje się ekran powitalny. Po lewej stronie odnośniki do otworzenia lub stworzenia

Utworzenie aplikacji mobilnej Po uruchomieniu Visual Studio pokazuje się ekran powitalny. Po lewej stronie odnośniki do otworzenia lub stworzenia Utworzenie aplikacji mobilnej Po uruchomieniu Visual Studio pokazuje się ekran powitalny. Po lewej stronie odnośniki do otworzenia lub stworzenia nowego projektu (poniżej są utworzone projekty) Po kliknięciu

Bardziej szczegółowo

Materiały oryginalne: ZAWWW-2st1.2-l11.tresc-1.0kolor.pdf. Materiały poprawione

Materiały oryginalne: ZAWWW-2st1.2-l11.tresc-1.0kolor.pdf. Materiały poprawione Materiały oryginalne: ZAWWW-2st1.2-l11.tresc-1.0kolor.pdf Materiały poprawione Rozwiązanie zadania w NetBeans IDE 7.4: Jarosław Ksybek, Adam Miazio Celem ćwiczenia jest przygotowanie prostej aplikacji

Bardziej szczegółowo

Programowanie w C. dr inż. Stanisław Wszelak

Programowanie w C. dr inż. Stanisław Wszelak Programowanie w C dr inż. Stanisław Wszelak Przeszłość i przyszłość składni programowania w C Ken Thompson Denis Ritchie Bjarne Stoustrup Zespoły programistów B C C++ C# 1969 rok Do SO UNIX 1972 rok C++

Bardziej szczegółowo

Sposoby tworzenia projektu zawierającego aplet w środowisku NetBeans. Metody zabezpieczenia komputera użytkownika przed działaniem apletu.

Sposoby tworzenia projektu zawierającego aplet w środowisku NetBeans. Metody zabezpieczenia komputera użytkownika przed działaniem apletu. Sposoby tworzenia projektu zawierającego aplet w środowisku NetBeans. Metody zabezpieczenia komputera użytkownika przed działaniem apletu. Dr inż. Zofia Kruczkiewicz Dwa sposoby tworzenia apletów Dwa sposoby

Bardziej szczegółowo

Microsoft.NET: LINQ to SQL, ASP.NET AJAX

Microsoft.NET: LINQ to SQL, ASP.NET AJAX Microsoft.NET: LINQ to SQL, ASP.NET AJAX Do realizacji projektu potrzebne jest zintegrowane środowisko programistyczne Microsoft Visual Studio 2008 oraz serwer bazy danych SQL Server Express 2005 (lub

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia nr 2. Edycja tekstu (Microsoft Word)

Ćwiczenia nr 2. Edycja tekstu (Microsoft Word) Dostosowywanie paska zadań Ćwiczenia nr 2 Edycja tekstu (Microsoft Word) Domyślnie program Word proponuje paski narzędzi Standardowy oraz Formatowanie z zestawem opcji widocznym poniżej: Można jednak zmodyfikować

Bardziej szczegółowo

Podstawy języka C++ Maciej Trzebiński. Praktyki studenckie na LHC IFJ PAN. Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk. M. Trzebiński C++ 1/16

Podstawy języka C++ Maciej Trzebiński. Praktyki studenckie na LHC IFJ PAN. Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk. M. Trzebiński C++ 1/16 M. Trzebiński C++ 1/16 Podstawy języka C++ Maciej Trzebiński Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk Praktyki studenckie na LHC IFJ PAN 6lipca2015 Uruchomienie maszyny w CC1 M. Trzebiński C++ 2/16

Bardziej szczegółowo

Instrukcja laboratoryjna cz.3

Instrukcja laboratoryjna cz.3 Języki programowania na platformie.net cz.2 2015/16 Instrukcja laboratoryjna cz.3 Język C++/CLI Prowadzący: Tomasz Goluch Wersja: 2.0 I. Utworzenie projektu C++/CLI z interfejsem graficznym WPF 1 Cel:

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z aplikacji P-touch Transfer Manager

Korzystanie z aplikacji P-touch Transfer Manager Korzystanie z aplikacji P-touch Transfer Manager Wersja 0 POL Wprowadzenie Ważna uwaga Treść niniejszego dokumentu i dane techniczne produktu mogą ulegać zmianom bez powiadomienia. Firma Brother zastrzega

Bardziej szczegółowo

Jak napisać program obliczający pola powierzchni różnych figur płaskich?

Jak napisać program obliczający pola powierzchni różnych figur płaskich? Część IX C++ Jak napisać program obliczający pola powierzchni różnych figur płaskich? Na początku, przed stworzeniem właściwego kodu programu zaprojektujemy naszą aplikację i stworzymy schemat blokowy

Bardziej szczegółowo

Wykład V. Rzut okiem na języki programowania. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki

Wykład V. Rzut okiem na języki programowania. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład V Rzut okiem na języki programowania 1 Kompilacja vs. interpretacja KOMPILACJA Proces, który przetwarza program zapisany w języku programowania,

Bardziej szczegółowo

Dokument Detaliczny Projektu Temat: Księgarnia On-line Bukstor

Dokument Detaliczny Projektu Temat: Księgarnia On-line Bukstor Koszalin, 15.06.2012 r. Dokument Detaliczny Projektu Temat: Księgarnia On-line Bukstor Zespół projektowy: Daniel Czyczyn-Egird Wojciech Gołuchowski Michał Durkowski Kamil Gawroński Prowadzący: Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Dodatki. Dodatek A Octave. Język maszyn

Dodatki. Dodatek A Octave. Język maszyn Dodatki Dodatek A Octave Przykłady programów zostały opracowane w środowisku programistycznym Octave 3.6.2 z interfejsem graficznym GNU Octave 1.5.4. Octave jest darmowym środowiskiem programistycznym

Bardziej szczegółowo

1. Przypisy, indeks i spisy.

1. Przypisy, indeks i spisy. 1. Przypisy, indeks i spisy. (Wstaw Odwołanie Przypis dolny - ) (Wstaw Odwołanie Indeks i spisy - ) Przypisy dolne i końcowe w drukowanych dokumentach umożliwiają umieszczanie w dokumencie objaśnień, komentarzy

Bardziej szczegółowo

Języki i paradygmaty programowania - 1

Języki i paradygmaty programowania - 1 doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski e-mail: t.jeleniewski@neostrada.pl tadeusz.jeleniewski@pwr.edu.pl http://www.tjeleniewski.wstt.edu.pl Cele przedmiotu Umiejętność zastosowania i oceny przydatności paradygmatów

Bardziej szczegółowo

Programowanie w Javie

Programowanie w Javie Programowanie w Javie Andrzej Czajkowski Lista nr 0 Debugger w Javie Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych funkcji narzędzia debugera (odpluskwiacz) w środowisku Eclipse. Po ukończeniu ćwiczenia student

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1 Java T M

Spis treści. 1 Java T M Spis treści 1 Java T M 1 2 Co to jest Platforma Java T M 1 3 Przygotowanie komputera 2 4 Pierwszy program 2 5 Dokumentacja 3 6 Budowa aplikacji. Klasy. 3 7 Pola i metody 4 8 Konstruktory 5 9 Inne proste

Bardziej szczegółowo

Programowanie C# mgr in. Dariusz Ku. p. 119A dkus@dune.pol.lublin.pl http://antenor.pol.lublin.pl/~dkus

Programowanie C# mgr in. Dariusz Ku. p. 119A dkus@dune.pol.lublin.pl http://antenor.pol.lublin.pl/~dkus Programowanie C# mgr in. Dariusz Ku p. 119A dkus@dune.pol.lublin.pl http://antenor.pol.lublin.pl/~dkus Translacja kodu Kod ródłowy Java, C# Kompilator Kompilator Kod poredni Interpreter Maszyna wirtualna

Bardziej szczegółowo

Java jako język programowania

Java jako język programowania Java jako język programowania Interpretowany programy wykonują się na wirtualnej maszynie (JVM Java Virtual Machine) Składnia oparta o język C++ W pełni zorientowany obiektowo (wszystko jest obiektem)

Bardziej szczegółowo

Stawiamy pierwsze kroki

Stawiamy pierwsze kroki Stawiamy pierwsze kroki 3.1. Stawiamy pierwsze kroki Edytory tekstu to najbardziej popularna odmiana programów służących do wprowadzania i zmieniania (czyli edytowania) tekstów. Zalicza się je do programów

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE

INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE Studia podyplomowe dla nauczycieli INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE Przedmiot JĘZYKI PROGRAMOWANIA DEFINICJE I PODSTAWOWE POJĘCIA Autor mgr Sławomir Ciernicki 1/7 Aby

Bardziej szczegółowo

Automatyzowanie zadan przy uz yciu makr języka Visual Basic

Automatyzowanie zadan przy uz yciu makr języka Visual Basic Automatyzowanie zadan przy uz yciu makr języka Visual Basic Jeśli użytkownik nie korzystał nigdy z makr, nie powinien się zniechęcać. Makro jest po prostu zarejestrowanym zestawem naciśnięć klawiszy i

Bardziej szczegółowo

Środowiska i platformy programistyczne

Środowiska i platformy programistyczne Środowiska i platformy programistyczne 1 Rys historyczny lata 80-90: efektywność! Cel: zwiększyć efektywność programisty jedno narzędzie: integracja edytor kodu, funkcje programistyczne (kompilacja, łączenie,

Bardziej szczegółowo

Java. język programowania obiektowego. Programowanie w językach wysokiego poziomu. mgr inż. Anna Wawszczak

Java. język programowania obiektowego. Programowanie w językach wysokiego poziomu. mgr inż. Anna Wawszczak Java język programowania obiektowego Programowanie w językach wysokiego poziomu mgr inż. Anna Wawszczak 1 Język Java Język Java powstał w roku 1995 w firmie SUN Microsystems Java jest językiem: wysokiego

Bardziej szczegółowo

Java Podstawy. Michał Bereta www.michalbereta.pl mbereta@pk.edu.pl

Java Podstawy. Michał Bereta www.michalbereta.pl mbereta@pk.edu.pl Prezentacja współfinansowana przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach projektu Wzmocnienie znaczenia Politechniki Krakowskiej w kształceniu przedmiotów ścisłych i propagowaniu

Bardziej szczegółowo

Podstawy konfiguracji środowiska graficznego. Umieszczamy kursor na pustym obszarze na pulpicie i naciskamy prawy guzik:

Podstawy konfiguracji środowiska graficznego. Umieszczamy kursor na pustym obszarze na pulpicie i naciskamy prawy guzik: Umieszczamy kursor na pustym obszarze na pulpicie i naciskamy prawy guzik: Wybieramy myszką opcję Utwórz aktywator. Na ekranie ukaże się okno tworzenia nowego aktywatora: Strona 1 z 12 Możemy utworzyć

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Dział Zagadnienia Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Arkusz kalkulacyjny (Microsoft Excel i OpenOffice) Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

CMS- kontakty (mapa)

CMS- kontakty (mapa) CMS- kontakty (mapa) Rozpatrzy inny rodzaj kontaktu mapa sytuacyjna. W naszej kategorii kontaktów dodamy teraz multimedialną mapę dojazdową. W tym celu potrzebny nam będzie moduł HTML 1.0. Będziemy mogli

Bardziej szczegółowo

Zasady programowania Dokumentacja

Zasady programowania Dokumentacja Marcin Kędzierski gr. 14 Zasady programowania Dokumentacja Wstęp 1) Temat: Przeszukiwanie pliku za pomocą drzewa. 2) Założenia projektu: a) Program ma pobierać dane z pliku wskazanego przez użytkownika

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze ABC komputera dla nauczyciela Materiały pomocnicze 1. Czego się nauczysz? Uruchamianie i zamykanie systemu: jak zalogować się do systemu po uruchomieniu komputera, jak tymczasowo zablokować komputer w

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym Rozdział II Praca z systemem operacyjnym 55 Rozdział III - System operacyjny i jego hierarchia 2.2. System operacyjny i jego życie Jak już wiesz, wyróżniamy wiele odmian systemów operacyjnych, które różnią

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji funkcji skanowania

Instrukcja konfiguracji funkcji skanowania Instrukcja konfiguracji funkcji skanowania WorkCentre M123/M128 WorkCentre Pro 123/128 701P42171_PL 2004. Wszystkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie bez zezwolenia przedstawionych materiałów i informacji

Bardziej szczegółowo

Dlaczego stosujemy edytory tekstu?

Dlaczego stosujemy edytory tekstu? Edytor tekstu Edytor tekstu program komputerowy służący do tworzenia, edycji i formatowania dokumentów tekstowych za pomocą komputera. Dlaczego stosujemy edytory tekstu? możemy poprawiać tekst możemy uzupełniać

Bardziej szczegółowo

Programowanie Komputerów

Programowanie Komputerów Programowanie Komputerów Łukasz Kuszner pokój 209, WETI http://www.kaims.pl/ kuszner/ kuszner@eti.pg.gda.pl Wykład 30 godzin, Laboratoria 30 godzin 2012/ Strona 1 z 26 1. Zasady Wykład i laboratorium są

Bardziej szczegółowo

Być może jesteś doświadczonym programistą, biegle programujesz w Javie,

Być może jesteś doświadczonym programistą, biegle programujesz w Javie, Kompendium PHP 01 Być może jesteś doświadczonym programistą, biegle programujesz w Javie, C++, Pythonie lub jakimś innym języku programowania, których jak myślę, powstało już tyle, że chyba nie ma osoby,

Bardziej szczegółowo

SZYBKO ZROZUMIEĆ VISUAL BASIC 2012 Artur Niewiarowski -

SZYBKO ZROZUMIEĆ VISUAL BASIC 2012 Artur Niewiarowski - S t r o n a 2 SZYBKO ZROZUMIEĆ VISUAL BASIC 2012 Artur Niewiarowski - Copyright by Artur Niewiarowski 2013 ISBN: 978-83-937802-0-4 - Artur Niewiarowski Self-Publishing - All rights reserved. Wszelkie prawa

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE PROJEKTU W RIDE

TWORZENIE PROJEKTU W RIDE TWORZENIE PROJEKTU W RIDE Zintegrowane środowisko programistyczne RIDE7 firmy Raisonance umożliwia tworzenie, kompilację i debuggowanie kodu źródłowego na wiele różnych platform sprzętowych. Pakiet oprogramowania

Bardziej szczegółowo

ZSBD ćwiczenie 4. Obiektowe systemy zarządzania bazą danych. Przygotowanie środowiska pracy. Wymagania: ZSBD ćwiczenie 4

ZSBD ćwiczenie 4. Obiektowe systemy zarządzania bazą danych. Przygotowanie środowiska pracy. Wymagania: ZSBD ćwiczenie 4 Zaawansowane Systemy Bazy Danych - ZSBD ZSBD ćwiczenie 4 Obiektowe systemy zarządzania bazą danych. Przygotowanie środowiska pracy. ZSBD ćwiczenie 4 W ramach tych i dwóch kolejnych ćwiczeń zapoznacie się

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Kula - wprowadzenie do Turbo Pascala i algorytmiki

Elżbieta Kula - wprowadzenie do Turbo Pascala i algorytmiki Elżbieta Kula - wprowadzenie do Turbo Pascala i algorytmiki Turbo Pascal jest językiem wysokiego poziomu, czyli nie jest rozumiany bezpośrednio dla komputera, ale jednocześnie jest wygodny dla programisty,

Bardziej szczegółowo

ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0

ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0 ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0 Przeznaczenie sylabusa Dokument ten zawiera szczegółowy sylabus dla modułu ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów. Sylabus opisuje zakres wiedzy i

Bardziej szczegółowo

I. WSTĘP. Przykład 1. Przykład 2. Programowanie czyli tworzenie programów komputerowych (aplikacji komputerowych)

I. WSTĘP. Przykład 1. Przykład 2. Programowanie czyli tworzenie programów komputerowych (aplikacji komputerowych) I. WSTĘP Programowanie czyli tworzenie programów komputerowych (aplikacji komputerowych) Algorytm - sposób na osiągnięcie celu w pewnych ograniczonych krokach. Program komputerowy realizuje zawsze algorytm.

Bardziej szczegółowo

NAGŁÓWKI, STOPKI, PODZIAŁY WIERSZA I STRONY, WCIĘCIA

NAGŁÓWKI, STOPKI, PODZIAŁY WIERSZA I STRONY, WCIĘCIA NAGŁÓWKI, STOPKI, PODZIAŁY WIERSZA I STRONY, WCIĘCIA Ćwiczenie 1: Ściągnij plik z tekstem ze strony www. Zaznacz tekst i ustaw go w stylu Bez odstępów. Sformatuj tekst: wyjustowany czcionka Times New Roman

Bardziej szczegółowo

Obszar Logistyka/Zamówienia Publiczne

Obszar Logistyka/Zamówienia Publiczne Obszar Logistyka/Zamówienia Publiczne Plany Zamówień Publicznych EG_LOG Plany Zamówień Publicznych Instrukcja Użytkownika. Instrukcja użytkownika 2 Spis treści SPIS TREŚCI... 3 NAWIGACJA PO SYSTEMIE...

Bardziej szczegółowo

Program Płatnik 10.01.001. Instrukcja instalacji

Program Płatnik 10.01.001. Instrukcja instalacji Program Płatnik 10.01.001 Instrukcja instalacji S P I S T R E Ś C I 1. Wymagania sprzętowe programu Płatnik... 3 2. Wymagania systemowe programu... 3 3. Instalacja programu - bez serwera SQL... 4 4. Instalacja

Bardziej szczegółowo

Programowanie. programowania. Klasa 3 Lekcja 9 PASCAL & C++

Programowanie. programowania. Klasa 3 Lekcja 9 PASCAL & C++ Programowanie Wstęp p do programowania Klasa 3 Lekcja 9 PASCAL & C++ Język programowania Do przedstawiania algorytmów w postaci programów służą języki programowania. Tylko algorytm zapisany w postaci programu

Bardziej szczegółowo

PORADNIK KORZYSTANIA Z SERWERA FTP ftp.architekturaibiznes.com.pl

PORADNIK KORZYSTANIA Z SERWERA FTP ftp.architekturaibiznes.com.pl PORADNIK KORZYSTANIA Z SERWERA FTP ftp.architekturaibiznes.com.pl Do połączenia z serwerem A&B w celu załadowania lub pobrania materiałów można wykorzystać dowolny program typu "klient FTP". Jeżeli nie

Bardziej szczegółowo

P R OGRA M OW A N I E KOMPUTERÓW Ćwiczenia laboratoryjne

P R OGRA M OW A N I E KOMPUTERÓW Ćwiczenia laboratoryjne 1. Wstęp Turbo Pascal jest jednym z najpopularniejszych języków programowania wyższego poziomu. Program napisany w tym języku jest ciągiem zdań opisującym określony algorytm. Nazywamy go postacią źródłową

Bardziej szczegółowo

Architektury Usług Internetowych. Laboratorium 2. Usługi sieciowe

Architektury Usług Internetowych. Laboratorium 2. Usługi sieciowe Architektury Usług Internetowych Laboratorium 2. Usługi sieciowe Wstęp Celem laboratorium jest zapoznanie się z modelem usług sieciowych na przykładzie prostego serwera Apache Axis2. Apache Axis2 Apache

Bardziej szczegółowo

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości Rozpoczniemy od zaprojektowania bazy danych w programie SYBASE/PowerDesigner umieszczamy dwie Encje (tabele) prawym

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy OpenOffice to darmowy zaawansowany pakiet biurowy, w skład którego wchodzą następujące programy: edytor tekstu Writer, arkusz kalkulacyjny Calc, program do tworzenia

Bardziej szczegółowo

Programowanie Obiektowe GUI

Programowanie Obiektowe GUI Programowanie Obiektowe GUI Swing Celem ćwiczenia jest ilustracja wizualnego tworzenia graficznego interfejsu użytkownika opartego o bibliotekę Swing w środowisku NetBeans. Ponadto, ćwiczenie ma na celu

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA

POLITECHNIKA OPOLSKA POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Laboratorium Podstaw Inżynierii Jakości Ćwiczenie nr 2 Temat: Schemat blokowy (algorytm) procesu selekcji wymiarowej

Bardziej szczegółowo

Tematy lekcji informatyki klasa 4a luty/marzec 2013

Tematy lekcji informatyki klasa 4a luty/marzec 2013 Tematy lekcji informatyki klasa 4a luty/marzec 2013 temat 11. z podręcznika (str. 116-120) Jak uruchomić edytor tekstu MS Word 2007? ćwiczenia 2-5 (str. 117-120); Co to jest przycisk Office? W jaki sposób

Bardziej szczegółowo

Gdy z poziomu programu Delphi otworzysz folder pierwszy program, zauważysz tylko dwa pliki [rys.1]:

Gdy z poziomu programu Delphi otworzysz folder pierwszy program, zauważysz tylko dwa pliki [rys.1]: Odcinek 2 rozpoczniemy od omówienia typów plików, z jakimi możemy mieć do czynienia w programie Delphi. Szybko zauważysz, że przy konstruowaniu programu tworzone są nie tylko, jak wcześniej mówiliśmy,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH

LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI INSTYTUT INFORMATYKI I ELEKTROTECHNIKI ZAKŁAD INŻYNIERII KOMPUTEROWEJ Przygotował: dr inż. Janusz Jabłoński LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH Jeżeli nie jest potrzebna

Bardziej szczegółowo

Aplikacje Internetowe

Aplikacje Internetowe Aplikacje Internetowe ITA-103 Wersja 1 Warszawa, październik 2008 Spis treści Wprowadzenie i-4 Moduł 1 Podstawy HTML 1-1 Moduł 2 Kaskadowe Arkusze Stylów CSS 2-1 Moduł 3 Podstawy JavaScript 3-1 Moduł 4

Bardziej szczegółowo