1. Charakterystyka ustroju gospodarczego Polski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "1. Charakterystyka ustroju gospodarczego Polski"

Transkrypt

1 WPROWADZENIE DO PRZEDMIOTU 1. Charakterystyka ustroju gospodarczego Polski Skrypt Prawo gospodarcze. Kompendium poprzez analizę szeregu regulacji odnoszących się do przedsiębiorców ukazuje tez ustrój gospodarczy Polski. Tytułem wstępu należy zaznaczyć, że społeczna gospodarka rynkowa zaczęła być wprowadzana przez przepisy prawne od 1989 r. Reformy podjęte tego roku konieczne były z wielu względów i mimo zmiany sytuacji wewnętrznej prowadzone są do dnia dzisiejszego. Potrzeba zmian wynikała nie tylko z uwarunkowań społeczno-gospodarczych, ale także z przesłanek teoretycznych. W teorii i praktyce udowodniono już po II wojnie światowej przewagę gospodarki opartej na prawach ekonomicznych, czyli rynkowego modelu gospodarczego, nad systemami, w których odrzucono prawo ekonomiczne, a centrum polityczne bezpośrednio ingeruje w procesy gospodarcze. Stwierdzono także szereg innych zalet istnienia gospodarki rynkowej, a w szczególności to, że prawa ekonomiczne są najlepszym miernikiem społecznej przydatności wytwarzanych dóbr. Jako niewidzialna ręka rynek w dużym stopniu weryfikuje produkcję, usługi, wymusza podejmowanie decyzji i ryzyka na własną odpowiedzialność. Ponadto istnieją inne zalety wolnego rynku i konkurencji, która tam istnieje, np.: wolny rynek jest ważnym potencjalnym bodźcem dla przedsiębiorców do poszukiwania lepszych technik wytwarzania i podejmowania nowych wyrobów, na jakie występuje efektywny popyt; wolny rynek stwarza szansę bogacenia się przede wszystkim jednostkom prężnym, przedsiębiorczym, zdolnym do podejmowania i ponoszenia osobistego ryzyka; wolny rynek przeciwdziała biurokratyzowaniu się życia w dziedzinach objętych wolną konkurencją; swobodna gra sił rynkowych, zwłaszcza mechanizm cenowy, prowadzi w sposób najpełniejszy do osiągania i utrzymywania w krótkich okresach równowagi w gospodarce, utożsamianej z optimum gospodarczym.

2 XXIV Wprowadzenie do przedmiotu Podstawową zaletą gospodarki rynkowej jest jednak pełniejsza realizacja wolności obywatelskich poprzez powszechne prawo do przedsiębiorczości. Przedsiębiorczość zaś to umiejętność wykorzystywania inicjatyw, pomysłów i idei niedostrzegalnych dla innych, a przetwarzanych w realną i opłacalną działalność gospodarczą. Tworzenie to może następować jako działalność gospodarcza prowadzona przez indywidualnych właścicieli prywatnych jednostek produkcyjnych, handlowych lub usługowych albo też poprzez działalność menedżerską w imieniu różnych właścicieli. Istnieją także pewne negatywy gospodarki rynkowej. Jest to różnicowanie majątkowe, a poprzez to polaryzacja społeczna i socjalna społeczeństw. Z wolnym rynkiem wiążą się periodyczne załamania gospodarcze i kryzysy nadprodukcji. Uważa się, że częściej występuje naruszenie konkurencji zwykle poprzez nadużywanie pozycji monopolistycznej. Źle rozumiane współzawodnictwo powoduje też nieuczciwą konkurencję. W obrocie gospodarczym można jednak znacznie ograniczyć te ww. negatywne skutki poprzez rozsądny interwencjonizm państw, np. przejawiający się w tworzeniu regulacji prawnych, które pobudzają zalety rynku, a osłabiają cechy ujemne. Tworzenie prawa gospodarczego w okresie zmian ustrojowych jest wyjątkowo złożonym procesem. Nadmierna aktywność organów państwa lub odwrotnie zachowanie bierne 1 powoduje różnorodne kryzysy: ekonomiczne, polityczne i społeczne. Od 1989 r. wraz z reformami polskie prawo gospodarcze ulega transformacji. Rozwiązania typowe dla gospodarki socjalistycznej zastępuje się regulacjami właściwymi dla gospodarki rynkowej. Dla istnienia rynku w pierwszej kolejności parlament polski zagwarantował obywatelom RP kilka elementarnych praw: prawo swobodnego tworzenia podmiotów gospodarczych, swoboda w zakresie obrotu towarami i usługami, a także siłą roboczą, dewizami i kapitałem, prawo do wolnego kształtowania cen, prawo do swobodnego wyboru dowolnej formy organizacyjno-prawnej dla podmiotu działalności gospodarczej, prawo do swobodnego kształtowania treści umów. Oprócz rynku towarowego i rynku konsumpcyjnego państwo polskie musiało w zasadzie od podstaw stworzyć regulacje w zakresie innych rynków, np. kapitałowego, dóbr intelektualnych, pieniężnego, siły roboczej, inwestycji. Należy pamiętać, że kreacja nowych przepisów nie może zupełnie abstrahować od dotychczasowych realiów polskiego systemu gospodarczego i prawnego. Na podkreślenie zasługuje także fakt, że od r., gdy wszedł w życie w całości Układ Stowarzyszeniowy z Unią Europejską, Polska wpierw podjęła dostosowanie naszego prawa do prawa Wspólnot, a od r. w pełni powinna już stosować prawo UE. 1 Jak np. rezygnacja z niektórych regulacji w prawie bankowym USA doprowadziło w 2008 r. do kryzysu na rynku kredytów hipotecznych.

3 2. Umiejscowienie prawa gospodarczego w obrębie nauk prawnych XXV Świadomość tak wielu oddziaływań na polskie prawo gospodarcze powinna mobilizować do poświęcenia większej uwagi przez Czytelnika także na bieżące procesy legislacyjne, tym bardziej iż obecne ugrupowania polityczne planują dalsze reformowanie prawa gospodarczego szczególnie w zakresie jego upraszczania, np. przez znoszenie barier w działalności gospodarczej. 2. Umiejscowienie prawa gospodarczego w obrębie nauk prawnych W ramach oceny polskiego systemu prawa można wyróżnić dwa poglądy dotyczące prawa gospodarczego. W pierwszym uważa się, że nie ma potrzeby wyodrębniania tej dziedziny prawa. Z drugiej strony podnoszone są twierdzenia, że prawo gospodarcze jest lub powinno być wyodrębnione od prawa cywilnego. Generalnie uważa się jednak, że prawo gospodarcze zależy od obowiązujących przepisów. Ze względu na ich płynność było ono różnie umiejscawiane w obrębie prawa polskiego. Od 1964 r., tj. od chwili wejścia w życie przepisów prawa cywilnego i uchylenia znacznej części przepisów Kodeksu handlowego, prawo gospodarcze nie stanowi odrębnej gałęzi prawa, lecz jest dyscypliną prawniczą w obrębie prawa cywilnego. Dyscyplinę tę wydzielamy pod względem charakterystycznych czynności potrzebnych w prowadzeniu przedsiębiorstwa (kryterium przedmiotowe) i uwzględniając elementy podmiotowe, czyli instytucje prowadzące działalność gospodarczą. W obrębie teorii prawa gospodarczego prawo to może być traktowane szeroko i wąsko. W szerokim ujęciu uwzględniamy całokształt przepisów, które wpływają i kształtują gospodarkę. Stąd też istnieją podziały na prawo gospodarcze prywatne i publiczne. Genezy tego podziału należy szukać jeszcze w czasach rzymskich (Ulpian). Opierał się on długo na kryterium interesu. Współcześnie czynnikiem różnicującym są stosunki majątkowe i niemajątkowe, interesy ogólne i indywidualne. Wyraźnie należy zaznaczyć, że podział na prawo gospodarcze publiczne i prywatne jest wyjątkowo trudny, gdyż przebiega on niekiedy nawet w obrębie jednej ustawy. Powstają w ten sposób obszary graniczne lub trudne do przyłączenia do którejkolwiek grupy. Zaletą jednak takiego wyodrębnienia jest możliwość analizy celów w sposób pełniejszy. Poprzez wyodrębnienie publicznego prawa gospodarczego możliwe jest pełniejsze sprzężenie interesów publicznych i jednolite ujęcie aksjologiczne. W praktyce możliwe jest wzmocnione lub osłabione instrumentarium interwencyjnego państwa. Niewątpliwą zaletą jest też aspekt dydaktyczny, gdyż mniejsze jednostki teorii łatwiejsze są do przyswojenia, tym bardziej że spaja je realnie szereg wspólnych elementów. Podsumowując powyższe rozważania, należy stwierdzić, że niniejszy skrypt stara się łączyć elementy prywatno- i publiczno-prawne. Ze względu jednak na to, że Autorzy skryptu wydali w ramach wydawnictwa C.H. Beck w 2005 r. podręcznik

4 XXVI Wprowadzenie do przedmiotu Publiczne prawo gospodarcze, a w 2011 r. ukazało się jego wznowienie, stąd też szereg aspektów publicznoprawnych tam zawartych zostało obecnie pominiętych lub ograniczono je tylko do kwestii bardzo istotnych dla przedsiębiorców.

5 CZĘŚĆ I FORMY PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

6 UWAGI WSTĘPNE Pierwsza część skryptu poświęcona jest prezentacji form organizacyjno-prawnych przedsiębiorców działających już na rynku polski lub mogących działać niebawem, np. klastry. Lektura tej części umożliwi zdobycie praktycznej wiedzy na temat rozpoczęcia działalności gospodarczej, a także ułatwi tworzenie własnego przedsiębiorstwa. Ze względu na znaczne zróżnicowanie przedsiębiorców przy opisie każdej z form zwrócono szczególną uwagę na procedurę ich tworzenia, powoływanie organów i kwestie związane z odpowiedzialnością za ich zobowiązania czy też kto reprezentuje je w stosunkach z osobami trzecimi. Część I rozpoczyna prezentację ustawy z r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz ze zm.). Akt ten kreuje szereg nowych swobód w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej. Celem analizy przepisów tego aktu jest także ukazanie w niej miejsc trudnych do interpretacji, przez to że są mało czytelne, czasem nawet normatywnie puste lub też tworzą swobody jeszcze niedopracowane. Ten swoisty przegląd swobód wynikających z ustawy stanowi zarówno praktyczne wskazanie (np. dzięki tabelom i schematom), jak też postulat, w jakim kierunku powinna być rozszerzana wolność gospodarcza. Po poznaniu dostępnego prawnie obszaru wolności gospodarczej konieczne jest ustalenie pojęcia przedsiębiorcy. Pojęcie to na przestrzeni ostatnich kilku lat uległo wielu przeobrażeniom. Występuje też ono w licznych aktach pranych. Stąd też, zanim nastąpi prezentacja poszczególnych przedsiębiorców, wskazane jest wyjaśnienie tego terminu. Podobny też cel wyjaśniający dotyczy wspólnego dla wielu przedsiębiorców pojęcia działalności gospodarczej, firmy i prokury.

7 ROZDZIAŁ I SWOBODA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ Literatura: J. Jacyszyn, Wykonywanie wolnych zawodów w Polsce, Warszawa 2004; R. Kaszubski, K. Radzikowski, Wolność gospodarcza i warunki dopuszczalności jej ograniczeń, Glosa 2000, Nr 3; W.J. Katner, Czy konkurs piękności ma trwać nadal, Rzeczp. 2004, Nr 95; W.J. Katner, Lepiej już było, Rzeczp. 2003, Nr 246; W.J. Katner, Podstawowe zagadnienia prawne nowej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, PPH 2004, Nr 12; W.J. Katner, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz, orzecznictwo, piśmiennictwo, Warszawa 2003; A. Kidyba, W. Popiołek, S. Sołtysiński, Skoro było lepiej, to dlaczego jest źle?, Rzeczp. 2003, Nr 271; C. Kosikowski, Nowe regulacje prawne w zakresie swobody działalności gospodarczej, PiP 2004, z. 10; C. Kosikowski, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, Warszawa 2005; C. Kosikowski, Wolność gospodarcza w prawie polskim, Warszawa 1995; W. Kubala, Wolność działalności gospodarczej i jej ograniczenia, PS 2001, Nr 7 8; T. Mróz, M. Stec, Prawo gospodarcze prywatne, Warszawa 2005; J. Olszewski, Prawo gospodarcze. Kompendium, Warszawa 2007; J. Olszewski, Wolność gospodarcza w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, Ius et Administratio 2005, Nr 1; R. Sztyk, Swoboda działalności gospodarczej. Wybrane zagadnienia, Rej. 2004, Nr 7; M. Zdyb, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz do ustawy, Kraków Podstawy normatywne dla wolności gospodarczej w Polsce I. Okres międzywojenny W Polsce niepodległej Konstytucja marcowa z r. nie formułowała wprost zasady wolności gospodarczej 1 (zapewniano ochronę własności art. 99, a także wolność wyboru zajęcia i zarobkowania art. 101). Piśmiennictwo podkreśla znaczenie rozporządzenia Prezydenta RP z r. o prawie przemysłowem 2, wskazywanym jako akt prawny kraju o gospodarce rynkowej, opartej na prywatnej 1 Choć piśmiennictwo wywodzi ją pośrednio z katalogu wolności obywatelskich, zob. W. Kubala, Wolność działalności gospodarczej i jej ograniczenia, PS 2001, Nr 7 8, s Rozporządzenie Prezydenta RP z r. o prawie przemysłowem (Dz.U. RP Nr 53, poz. 468 ze zm.).

8 4 Rozdział I. Swoboda działalności gospodarczej własności środków produkcji 1, dla zakreślania w polskim systemie prawnym ram dla wolności gospodarczej. Artykuł 3 rozporządzenia stanowił, iż prowadzenie przemysłu jest wolne i dozwolone każdemu, o ile rozporządzenie to nie przewidywało w tym względzie wyjątków i ograniczeń. II. Polska Rzeczpospolita Ludowa Uchwalona w powojennej rzeczywistości ustawa z r. o zakładaniu nowych przedsiębiorstw i popieraniu prywatnej inicjatywy w przemyśle i handlu 2 wprowadzała w ustroju gospodarczym państwa zasadę odwrotną do wolności gospodarczej, gdzie wolność ta stanowić miała wyjątek, a nie regułę. Artykuł 3 stanowił bowiem, iż państwo zapewnia właścicielom przedsiębiorstw swobodę ich rozwoju oraz poparcie ich działalności gospodarczej w ramach ogólnopaństwowego planu gospodarczego. Poprzez system koncesji organy administracji, w ramach polityki planowej, organizowały kształt gospodarki narodowej 3. III. Przemiany gospodarcze po 1989 r. Ustawę z r. o działalności gospodarczej 4 powszechnie wskazuje się jako pierwszy akt formułujący wolnorynkowe założenia gospodarcze. Określono w niej m.in. zasady działalności gospodarczej, podmiotowe i przedmiotowe przesłanki jej podejmowania oraz zakres reglamentacji wykonywania działalności gospodarczej. W art. 1 sformułowano zasadę wolności gospodarczej (podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej jest wolne i dozwolone każdemu na równych prawach). W piśmiennictwie panuje w zasadzie zgodność co do tego, iż ta, obowiązująca ponad dekadę ustawa, miała korzystny wpływ na rozwój przedsiębiorczości w Polsce i pomimo wielu nowelizacji (głównie w zakresie rozszerzania obszaru reglamentacji działalności gospodarczej) dobrze służyła w pierwszym etapie przemian gospodarczych. 1 W.J. Katner, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz, Warszawa 2003, s Ustawa z r. o zakładaniu nowych przedsiębiorstw i popieraniu prywatnej inicjatywy w przemyśle i handlu (Dz.U. Nr 3, poz. 18 ze zm.). 3 R. Kaszubski, K. Radzikowski, Wolność gospodarcza i warunki dopuszczalności jej ograniczeń, Glosa 2000, Nr 3, s Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm. Warto wskazać na przychylną ocenę tego aktu w doktrynie prawa, zob. np. W.J. Katner, Podstawowe zagadnienia prawne nowej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, PPH 2004, Nr 12; tenże, Prawo działalności, s. 10 i n.

9 1. Podstawy normatywne wolności gospodarczej w Polsce 5 W wyniku przemian ustrojowych w grudniu 1989 r. dokonano nowelizacji konstytucji 1. Artykuł 6 stanowił, iż Rzeczpospolita Polska gwarantuje swobodę działalności gospodarczej, a jej ograniczenie może nastąpić tylko poprzez ustawę. Nie sposób także przemilczeć znaczenia norm prawa wspólnotowego (tak pierwotnych, jak i wtórnych) zarówno dla ewolucji polskiego ustawodawstwa lat 90. ubiegłego wieku, jak i dla obecnego kształtu regulacji. Układ Europejski 2 z 1991 r., będący pierwszym krokiem Polski na drodze integracji europejskiej 3, wskazywał m.in. w preambule oraz w części IV (Przepływ pracowników, zakładanie przedsiębiorstw, świadczenie usług) na znaczenie umacniania swobód gospodarczych, jako podstawy zawiązanego z jego mocy Stowarzyszenia. Artykuły 68 i n. Układu, inspirowały zbliżanie istniejącego i przyszłego ustawodawstwa Polski do norm wspólnotowych, a Polska zobowiązała się podjąć wszelkie starania w celu zapewnienia zgodności swojego systemu prawnego z europejskim. Artykuł 3 ust. 3 TUE wskazuje, iż podstawą trwałegorozwoju Europy są m.in. zrównoważony wzrost gospodarczy i społeczna gospodarka rynkowa. Artykuł 49 zd. 3 TFUE definiuje swobodę przedsiębiorczości, jako samodzielne i rzeczywiste wykonywanie działalności gospodarczej i zabrania jej ograniczania wobec przedsiębiorców z innych państw członkowskich (swoboda przedsiębiorczości), odróżniając ją zarazem od swobody świadczenia usług 4 (art. 57 TFUE). Tę drugą określa jako działalność dokonywaną odpłatnie, transgranicznie i mającą czasowy charakter. Upraszczając, można przyjąć, iż swobody te oparte są na zasadzie niedyskryminacji i traktowania narodowego, co oznacza stosowanie ograniczeń tychże swobód wobec przedsiębiorców z innych państw członkowskich, tylko w takim zakresie, w jakim dotyczą one przedsiębiorców krajowych 5. Niewątpliwie impulsem do zmian polskiego prawa regulującego działalność gospodarczą były także inne umowy międzynarodowe, a w szczególności przystąpienie do Światowej Organizacji Handlu (World Trade Organization WTO, Polska ratyfikowała porozumienie w 1995 r.), a także do Organizacji Współpracy Gospodarczej 1 Ustawa z r. o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz.U. Nr 75, poz. 444). 2 Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony z r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38). 3 O czym mówi wprost preambuła. Warto zaznaczyć, iż umacnianie swobód gospodarczych, obok politycznych, stanowić miało podstawę zawiązanego Stowarzyszenia. Postanowienia Układu zapewniały m.in. niedyskryminację i traktowanie przedsiębiorców wspólnotowych w zakresie prowadzonej przez nich w Polsce działalności gospodarczej na równi z polskimi przedsiębiorcami. 4 W piśmiennictwie ukazuje się niekiedy ową różnicę terminologiczną, jako zaniedbanie polskiego ustawodawcy, mogące rodzić wątpliwości interpretacyjne, zob. C. Kosikowski, Nowe regulacje prawne w zakresie swobody działalności gospodarczej, PiP 2004, z. 10, s Zob. J. Barcz, Swoboda przedsiębiorczości, [w:] Prawo Unii Europejskiej. Prawo materialne i polityki, pod red. J. Barcza, Warszawa 2003, s. 80 i n.; zob. W.J. Katner, Prawo działalności, s. 15.

Uwagi wstępne o przedmiocie publiczne prawo gospodarcze

Uwagi wstępne o przedmiocie publiczne prawo gospodarcze Uwagi wstępne o przedmiocie publiczne prawo gospodarcze 1. Publiczne prawo gospodarcze i jego podstawowe pojęcia I. Transformacja prawa gospodarczego Polska gospodarka od końca II wojny światowej, przez

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13

SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13 SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13 Rozdział I. PAŃSTWO A GOSPODARKA 15 1. Stosunki gospodarcze a funkcje państwa 15 2. Podstawowe typy zachowań państwa wobec gospodarki oraz wynikające z nich zadania...

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa 31. Uwagi wstępne 32. Przedsiębiorstwo państwowe

Spis treści Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa 31. Uwagi wstępne 32. Przedsiębiorstwo państwowe Przedmowa... V Wykaz skrótów... XIII Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa... 1 31. Uwagi wstępne... 2 I. Przesłanki, zakres i kryteria wyodrębnienia sektora państwowego w gospodarce...

Bardziej szczegółowo

Uwagi wstępne o przedmiocie publiczne prawo gospodarcze

Uwagi wstępne o przedmiocie publiczne prawo gospodarcze Uwagi wstępne o przedmiocie publiczne prawo gospodarcze 1. Publiczne prawo gospodarcze i jego podstawowe pojęcia I. Transformacja prawa gospodarczego Polska gospodarka od końca II wojny światowej, przez

Bardziej szczegółowo

Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego

Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego Czym jest prawo publiczne? Czym jest prawo prywatne? Gdzie zaliczamy prawo gospodarcze? (metody, przedmiot, prawo interwencji, stosunki wertykalne i horyzontalne, określa

Bardziej szczegółowo

niestacjonarne IZD6105 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 15 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 12 0 0 0 0

niestacjonarne IZD6105 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 15 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 12 0 0 0 0 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kod kursu Prawo gospodarcze stacjonarne IDD505 niestacjonarne IZD6105 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 15 0 0 0 0

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. GWIEZDNY KRĄG Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG I. Zawody I stopnia 1. Społeczeństwo. Definicja społeczeństwa. Pojęcie zbiorowości społecznej.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15

Spis treści. Wstęp... 15 Spis treści Wstęp............................................................. 15 Rozdział I. Światowa Organizacja Handlu i jej system prawny a transformacja. systemowa Federacji Rosyjskiej..............................

Bardziej szczegółowo

Literatura przykładowa

Literatura przykładowa Literatura przykładowa Samorząd terytorialny w RP Zbigniew Leoński Podręcznik "Samorząd terytorialny w RP" omawia formy organizacyjne lokalnego życia publicznego, tj. gminy, powiatu i województwa. Tok

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Opis poszczególnych przedmiotów Description of individual course units

SYLABUS. Opis poszczególnych przedmiotów Description of individual course units KIERUNEK STUDIÓW Prawo STOPIEŃ EDUKACJI Studia jednolite magisterskie SYLABUS Opis poszczególnych przedmiotów Description of individual course units II.B. l II.B. 2 II.B. 3 II.B. 4 II.B. 5 Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP

Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP Wolności i prawa jednostki w. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP Red.: Mariusz Jabłoński Wprowadzenie Wykaz skrótów Część I. Koncepcja konstytucyjnego

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania

Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA DS. PRZEDSIĘBIORSTW I PRZEMYSŁU Wytyczne 1 Bruksela, dnia 1.2.2010 r. - Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania 1. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

REPETYTORIA C H BECK. Prawo publiczne gospodarcze

REPETYTORIA C H BECK. Prawo publiczne gospodarcze REPETYTORIA C H BECK Prawo publiczne gospodarcze W sprzeda y: A. Kidyba PRAWO HANDLOWE, wyd. 8 Studia Prawnicze M. Stec, T. Mróz PRAWO GOSPODARCZE PRYWATNE Studia Prawnicze A. Cieœliñski WSPÓLNOTOWE PRAWO

Bardziej szczegółowo

Ekonomia rozwoju wykład 7 Rola instytucji w rozwoju ekonomicznym. Prawa własności, ryzyka ekonomiczne, polityczne i

Ekonomia rozwoju wykład 7 Rola instytucji w rozwoju ekonomicznym. Prawa własności, ryzyka ekonomiczne, polityczne i Ekonomia rozwoju wykład 7 Rola instytucji w rozwoju ekonomicznym. Prawa własności, ryzyka ekonomiczne, polityczne i prawne. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I http://www.e-sgh.pl/piotr_bialowolski/er

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści

Spis treści. Spis treści Spis treści Spis treści Wprowadzenie... Wykaz skrótów... XI XIX Literatura... XXIII Rozdział I. Ewolucja podstaw prawnych działalności gospodarczej podmiotów zagranicznych w Polsce... 1 1. Zmiany w systemie

Bardziej szczegółowo

WYKAZ PUBLIKACJI 2012 r. -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

WYKAZ PUBLIKACJI 2012 r. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- dr Roman Uliasz Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Rzeszowskiego WYKAZ PUBLIKACJI 2012 r. 2011 r. 1. Zarząd w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz do art. 201 211 Kodeksu spółek handlowych,

Bardziej szczegółowo

Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych, zgodnie z art. 11 u.o.n.d.f.p., jest:

Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych, zgodnie z art. 11 u.o.n.d.f.p., jest: Nie można utożsamiać upoważnienia do takich wydatków z powierzeniem wykonywania dyspozycji środkami pieniężnymi, które jest prerogatywą głównego księgowego jsfp. Spośród kilkudziesięciu czynów określonych

Bardziej szczegółowo

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 2013/0027(COD) 2.9.2013 PROJEKT OPINII Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 7. Włodzimierz Gromski Wstęp... 13 Bibliografia... 18. Część I. Państwo

Spis treści. Wykaz skrótów... 7. Włodzimierz Gromski Wstęp... 13 Bibliografia... 18. Część I. Państwo Wykaz skrótów... 7 Włodzimierz Gromski Wstęp... 13 Bibliografia... 18 Część I. Państwo Elżbieta Kundera Państwo w gospodarce w ujęciu doktryny liberalnej... 21 1. Wstęp... 21 2. Państwo w teorii A. Smitha...

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp Wykaz skrótów Bibliografia Rozdział i. Ogólne zasady kolizyjnoprawnej ochrony konsumenta

Spis treści Wstęp Wykaz skrótów Bibliografia Rozdział i. Ogólne zasady kolizyjnoprawnej ochrony konsumenta Wstęp... Wykaz skrótów... xvii Bibliografia... xxi Rozdział i. Ogólne zasady kolizyjnoprawnej ochrony konsumenta... 1 1. Uwzględnianie wartości w prawie kolizyjnym... 1 I. Neutralność norm kolizyjnych...

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Odmowę podpisania ustawy motywuję następującymi względami:

Wniosek. Odmowę podpisania ustawy motywuję następującymi względami: Warszawa, dnia 2008 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Wniosek Na podstawie art. 122 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. odmawiam podpisania ustawy z dnia 17 października

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy...

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... Wykaz skrótów... 11 Przedmowa do wydania drugiego... 13 Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... 20 ROZDZIAŁ 1. Pojęcie, rodzaje

Bardziej szczegółowo

Marta Kłopocka-Jasińska, Skarga konstytucyjna w Królestwie Hiszpanii, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2010, ss. 262

Marta Kłopocka-Jasińska, Skarga konstytucyjna w Królestwie Hiszpanii, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2010, ss. 262 Recenzja Marta Kłopocka-Jasińska, Skarga konstytucyjna w Królestwie Hiszpanii, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2010, ss. 262 Instytucja skargi konstytucyjnej jest szczególnym środkiem ochrony praw i wolności

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Kierując się dobrem ogółu jakim jest zagwarantowanie równego dla wszystkich obywateli prawa do ochrony zdrowia stanowiącego zarazem sprawę o szczególnym znaczeniu dla Państwa jako

Bardziej szczegółowo

Polskie referendum akcesyjne

Polskie referendum akcesyjne Mariusz Jabłoński Polskie referendum akcesyjne Wrocław 2007 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Słowo wstępne ' 9 Rozdział I. Referendum jako instytucja demokracji bezpośredniej 1. Elementy

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa integracja MSG

Międzynarodowa integracja MSG Międzynarodowa integracja MSG Kryteria wyodrębniania ugrupowań integracyjnych kryteria polityczne kryteria ekonomiczne Prawidłowości rozwoju ugrupowań integracyjnych Zmniejszanie się różnic w poziomie

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent :

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent : Załącznik nr 3 do uchwały nr 440/06/2012 Senatu UR z dnia 21 czerwca 2012 roku EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW Europeistyka poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia

Bardziej szczegółowo

INTEGRACJA EUROPEJSKA

INTEGRACJA EUROPEJSKA A 388687 INTEGRACJA EUROPEJSKA Podręcznik,akademicki redakcja naukowa Antoni Marszałek Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 17 Część pierwsza PODSTAWOWE ZASADY INTEGRACJI 23

Bardziej szczegółowo

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-662364-II-10/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Krzysztof Kwiatkowski Minister Sprawiedliwości

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska

POSTANOWIENIE. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska Sygn. akt I CZ 34/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 8 maja 2013 r. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z wniosku A.Polska

Bardziej szczegółowo

AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH

AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH L 290/18 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 20.10.2012 AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH DECYZJA RADY STOWARZYSZENIA UE-LIBAN NR 2/2012 z dnia 17 września 2012 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej Al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej Al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-654450 - I/10/AWO 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ PRZEDMOWA ROZDZIAŁ I. ZMIANY USTROJU POLITYCZNEGO POLSKI W LATACH 1944-1997 1. Pojęcie ustroju politycznego i jego periodyzacja 2. Okres Krajowej

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02)

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Warszawa, dnia 16 grudnia 2002 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Stosownie do zlecenia z dnia 18 listopada

Bardziej szczegółowo

Zastrzeżenie: Powyższa opinia nie iest wiażaca dla organów samorządu radców prawnych. Kraków, dnia r.

Zastrzeżenie: Powyższa opinia nie iest wiażaca dla organów samorządu radców prawnych. Kraków, dnia r. STANOWISKO (opinia) Komisji ds. wykonywania zawodu i etyki Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie dotyczące przedmiotu działalności kancelarii radcy prawnego oraz możliwości jednoczesnego wykonywania

Bardziej szczegółowo

Prawo, studia stacjonarne

Prawo, studia stacjonarne mgr Maciej Etel, asystent w Katedrze Publicznego Prawa Gospodarczego Wydział Prawa Uniwersytet w Białymstoku Program ćwiczeń Publiczne prawo gospodarcze w roku akademickim 2010-2011 Ćwiczenia 1 Zajęcia

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) Prawo gospodarcze w Polsce i UE

KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) Prawo gospodarcze w Polsce i UE KARTA KURSU (realizowanego w module ) Przedsiębiorczość w sektorze IT (nazwa ) Nazwa Nazwa w j. ang. Prawo gospodarcze w Polsce i UE Economic Law in Poland and in the UE Kod Punktacja ECTS* 4 Koordynator

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r.

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r. STANOWISKO RZĄDU I. METRYKA DOKUMENTU Tytuł KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW: Plan działania w dziedzinie e-zdrowia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 19 maja 2009 r.

Warszawa, dnia 19 maja 2009 r. Warszawa, dnia 19 maja 2009 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1989 Nr 35 poz. 195 USTAWA. z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych

Dz.U. 1989 Nr 35 poz. 195 USTAWA. z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych Kancelaria Sejmu s. 1/7 Dz.U. 1989 Nr 35 poz. 195 USTAWA Opracowano na podstawie: t.j. z 2009 r. Nr 84, poz. 710, z 2014 r. poz. 1662. z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych Art. 1. Przedsiębiorcy

Bardziej szczegółowo

LISTĘ UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW. PODSTAWOWYCH - I st. Kierunki studiów - uczelnie - studia administracja

LISTĘ UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW. PODSTAWOWYCH - I st. Kierunki studiów - uczelnie - studia administracja studia prawno-administracyjne, kierunek: ADMINISTRACJA ZOBACZ OPIS KIERUNKU ORAZ LISTĘ UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW PODSTAWOWYCH - I st. TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW PODSTAWOWYCH Podstawy prawoznawstwa

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia 25 czerwca 2010 r. DOLiS /10

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia 25 czerwca 2010 r. DOLiS /10 GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia 25 czerwca 2010 r. DOLiS 035 1419/10 Pan Jerzy Miller Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Ministerstwo Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Przy wykładni pojęcia?przedsiębiorstwo" w rozumieniu ustawy o VAT nie należy zapominać o prawie wspólnotowym.

Przy wykładni pojęcia?przedsiębiorstwo w rozumieniu ustawy o VAT nie należy zapominać o prawie wspólnotowym. Przy wykładni pojęcia?przedsiębiorstwo" w rozumieniu ustawy o VAT nie należy zapominać o prawie wspólnotowym. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: uptu) przepisów ustawy nie

Bardziej szczegółowo

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE OBYWATELSTWO UNII EUROPEJSKIEJ Każda osoba będąca obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obywatelem europejskim. Obywatelstwo Unii Europejskiej uzupełnia

Bardziej szczegółowo

UWAGI WSTĘPNE. Tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.

UWAGI WSTĘPNE. Tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 584 ze zm. UWAGI WSTĘPNE Pierwsza część skryptu poświęcona jest prezentacji form organizacyjno-prawnych przedsiębiorców działających już na rynku polski lub mogących działać niebawem, np. klastry. Lektura tej części

Bardziej szczegółowo

O stosowaniu uchwały KNF w kwestii oceny rękojmi kandydatów na członków organów podmiotów nadzo. Wpisany przez Mariusz Maciejewski, Elżbieta Sienicka

O stosowaniu uchwały KNF w kwestii oceny rękojmi kandydatów na członków organów podmiotów nadzo. Wpisany przez Mariusz Maciejewski, Elżbieta Sienicka W praktyce stosowania przedmiotowych regulacji przez KNF przyjmuje się, że na przesłankę rękojmi składa się wiele czynników, które są oceniane przez KNF łącznie. Mając na względzie prawidłowy rozwój rynku

Bardziej szczegółowo

Nazwa przedmiotu: Publiczne prawo gospodarcze (1300-PPG-SJ) Public economic law

Nazwa przedmiotu: Publiczne prawo gospodarcze (1300-PPG-SJ) Public economic law Nazwa przedmiotu: Publiczne prawo gospodarcze (1300-PPG-SJ) Name: Public economic law Jednostka oferująca przedmiot: Przedmiot dla jednostki: Wydział Prawa i Administracji Wydział Prawa i Administracji

Bardziej szczegółowo

Moduł 1. Wybrane zagadnienia prawa konstytucyjnego

Moduł 1. Wybrane zagadnienia prawa konstytucyjnego Autor: Marek Kruszka Moduł 1 Wybrane zagadnienia prawa konstytucyjnego Celem mniejszego opracowania jest przybliżenie słuchaczom wybranych zagadnień prawa konstytucyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Pojęcie myśli politycznej

Pojęcie myśli politycznej Myśl polityczna Pojęcie myśli politycznej Myśl polityczna obejmuje całość zagadnień odnoszących się bezpośrednio do działalności politycznej stanowi zbiór wyobrażeń dotyczących organizacji państwa oraz

Bardziej szczegółowo

PETYCJA O OCHRONĘ PAŃSTWA PRAWNEGO

PETYCJA O OCHRONĘ PAŃSTWA PRAWNEGO Warszawa, 09.11.2015 Szanowna Pani Elżbieta Bieńkowska Unijna Komisarz ds. rynku wewnętrznego i usług, przemysłu oraz małych i średnich przedsiębiorstw. PETYCJA O OCHRONĘ PAŃSTWA PRAWNEGO Działając w imieniu

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nazwa innowacji: Ekonomia i finanse - innowacyjny moduł programowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości Rodzaj innowacji: programowa

Bardziej szczegółowo

ISBN 978-83-81668-92-3

ISBN 978-83-81668-92-3 Autorzy poszczególnych rozdziałów: Jan Grabowski: nadzór merytoryczny i wprowadzenie; Rafał Blicharz: 4, 7, 10; Mirosław Pawelczyk: 1 (III), 5, 6; Katarzyna Pokryszka: 1 (I-II, IV-VII), 2, 8; Ewa Przeszło:

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia poruszane na ćwiczeniach w semestrze zimowym STUDIA STACJONARNE

Zagadnienia poruszane na ćwiczeniach w semestrze zimowym STUDIA STACJONARNE PRAWO HANDLOWE dr Bartłomiej Gliniecki Zagadnienia poruszane na ćwiczeniach w semestrze zimowym STUDIA STACJONARNE wszystkie wskazane pozycje literatury dostępne są w Bibliotece UG w razie dostępności

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Europejskie prawo podatkowe w systemie prawa Unii Europejskiej

Rozdział 1. Europejskie prawo podatkowe w systemie prawa Unii Europejskiej Europejskie prawo podatkowe. Rafał Lipniewicz Głównym celem książki jest przedstawienie podstawowych mechanizmów oddziałujących obecnie na proces tworzenia prawa podatkowego w państwach poprzez prezentację

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

spółki komandytowo-akcyjnej... 102 72. Wskaż zalety i wady organizacji i funkcjonowania

spółki komandytowo-akcyjnej... 102 72. Wskaż zalety i wady organizacji i funkcjonowania SPIS TREŚCI 1. Czym jest prawo gospodarcze i jakie jest jego miejsce w systemie prawa polskiego?... 15 2. Wyjaśnij istotę źródeł prawa gospodarczego.... 16 3. Wskaż i omów podstawowe zasady prawa gospodarczego....

Bardziej szczegółowo

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Podstawy prawne finansów lokalnych Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Dr Izabella Ewa Cech Materiały wewnętrzne PWSZ Głogów Wstęp - zakres wykładu - Pojęcie i kształt systemu finansowoprawnego

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy 1 Wykład metodyczny Platforma internetowa osią projektu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 8 lipca 2010 r. Sygn. akt SK 8/09. Trybunał Konstytucyjny

Warszawa, dnia 8 lipca 2010 r. Sygn. akt SK 8/09. Trybunał Konstytucyjny Warszawa, dnia 8 lipca 2010 r. Sygn. akt SK 8/09 Trybunał Konstytucyjny W odpowiedzi na pismo Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 czerwca 2010 r., na podstawie art. 34 ust. 1 w związku z art. 27 pkt 2

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa usługowa- jakie zmiany czekają usługobiorców?

Dyrektywa usługowa- jakie zmiany czekają usługobiorców? Dyrektywa usługowa 13.05.10 1 Dyrektywa usługowa- jakie zmiany czekają usługobiorców? Gdynia, 13 maja 2010' European Commission Enterprise and Industry Dyrektywa usługowa 13.05.10 2 Dyrektywa a ustawa-

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

2012 (Legalis) 1 Szerzej: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz pod red. Prof. dr hab. B. Banaszaka, Warszawa

2012 (Legalis) 1 Szerzej: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz pod red. Prof. dr hab. B. Banaszaka, Warszawa Odpowiedź na apel o publiczne wyjaśnienie wątpliwości, jakie wiążą się z niektórymi zapisami zawartymi w uchwalonej przez Sejm 6 grudnia br. ustawie wprowadzającej istotne zmiany w funkcjonowaniu otwartych

Bardziej szczegółowo

Egzekucja sądowa i ograniczenie prawa wyboru komornika sądowego. Sylwester Bobowski, Kancelaria Prawna Raven

Egzekucja sądowa i ograniczenie prawa wyboru komornika sądowego. Sylwester Bobowski, Kancelaria Prawna Raven Egzekucja sądowa i ograniczenie prawa wyboru komornika sądowego Sylwester Bobowski, Kancelaria Prawna Raven ZAKRES PROPONOWANYCH ZMIAN Aktualne brzmienie przepisu Art. 8. 5. Wierzyciel ma prawo wyboru

Bardziej szczegółowo

Wstęp. (w ograniczonym zakresie), a także ulgi i zwolnienia podatkowe. Aktem prawnym, który stanowił podwaliny dla wprowadzenia

Wstęp. (w ograniczonym zakresie), a także ulgi i zwolnienia podatkowe. Aktem prawnym, który stanowił podwaliny dla wprowadzenia Wstęp W końcu lat 60. ubiegłego wieku w Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej rozpoczął się proces harmonizacji podatkowej, który miał doprowadzić do opracowania i wdrożenia wspólnego systemu podatku od

Bardziej szczegółowo

Opinia o ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. (druk nr 354)

Opinia o ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. (druk nr 354) Warszawa, dnia 22 maja 2013 r. Opinia o ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (druk nr 354) I. Cel i przedmiot ustawy Opiniowana ustawa zastępuje dotychczas obowiązującą ustawę z

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI Warszawa, 20 maja 2014 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI PODSEKRETARZ STANU Roman Dmowski DSI-WPIPSI.070.1.2014 DSI-WPIPSI.070.1.2014 Pan Stanisław Duda Sekretarz Stanu w

Bardziej szczegółowo

PRAWNE PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI. Autorzy: Piotr Horosz, Jarosław R. Antoniuk

PRAWNE PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI. Autorzy: Piotr Horosz, Jarosław R. Antoniuk PRAWNE PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Autorzy: Piotr Horosz, Jarosław R. Antoniuk Rozdział 1 Prawo gospodarcze i działalność gospodarcza Przedsiębiorczość a prawo gospodarcze Pojęcie przedsiębiorczości Prawo

Bardziej szczegółowo

Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej:

Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej: Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej: uwarunkowania prawne Efektywność energetyczna w budownictwie i przemyśle Wrocław, 14-15 listopada 2012 Zagadnienia Prawo

Bardziej szczegółowo

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów: ADMINISTRACJA Poziom kształcenia: studia I stopnia profil kształcenia: praktyczny SYMBOLE EFEKTÓW DLA KIERUNKU ADMINISTR ACJA OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ODNIESIENIE EFEKTÓW

Bardziej szczegółowo

U S T A W A z dnia 2016 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa

U S T A W A z dnia 2016 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa projekt U S T A W A z dnia 2016 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa Art. 1. W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm. 1) ) wprowadza się następujące

Bardziej szczegółowo

Dlaczego nie stać nas na tanie rzeczy? Racjonalne korzystanie ze środków wspólnotowych.

Dlaczego nie stać nas na tanie rzeczy? Racjonalne korzystanie ze środków wspólnotowych. Konferencja Lokalne Grupy Rybackie szansą czy tylko nadzieją? Dlaczego nie stać nas na tanie rzeczy? Racjonalne korzystanie ze środków wspólnotowych. Gdańsk - Polfish czerwiec - 2011 r www.ngr.pila.pl

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 25 lipca 2001 r.

Warszawa, 25 lipca 2001 r. Warszawa, 25 lipca 2001 r. Opinia na temat wniosku Stowarzyszenia Związek Polskich Artystów Plastyków do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266).

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-154(5)/09 Warszawa, 18 lutego 2010 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

Komputeryzacja w zarządzaniu

Komputeryzacja w zarządzaniu Komputeryzacja w zarządzaniu Zasady uzyskania zaliczenia Wykład 24 godziny Laboratorium - 16 godzin Egzamin dr inŝ. Edyta Kucharska AGH, Katedra Automatyki tel. 12-617-39-24 e-mail edyta@agh.edu.pl Ocena

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów.................................................. 9 Czasopisma i inne publikatory................................... 9 Źródła prawa.................................................

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE Red.: Dariusz Górecki Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa Rozdział

Bardziej szczegółowo

NIERUCHOMOŚĆ WSPÓLNA WŁAŚCICIELI LOKALI

NIERUCHOMOŚĆ WSPÓLNA WŁAŚCICIELI LOKALI MONOGRAFIE PRAWNICZE NIERUCHOMOŚĆ WSPÓLNA WŁAŚCICIELI LOKALI PROBLEMATYKA PRAWNO-RZECZOWA ANETA KAŹMIERCZYK Wydawnictwo C.H.Beck MONOGRAFIE PRAWNICZE ANETA KAŹMIERCZYK NIERUCHOMOŚĆ WSPÓLNA WŁAŚCICIELI

Bardziej szczegółowo

Stosunek prawa ochrony konkurencji do prawa własności intelektualnej Dawid Miąsik Wolters Kluwer Polska - LEX, Seria: MONOGRAFIE

Stosunek prawa ochrony konkurencji do prawa własności intelektualnej Dawid Miąsik Wolters Kluwer Polska - LEX, Seria: MONOGRAFIE Stosunek prawa ochrony konkurencji do prawa własności Dawid Miąsik Wolters Kluwer Polska - LEX, Seria: MONOGRAFIE.. Ksiazka jest pierwszym na polskim rynku wydawniczym kompleksowym opracowaniem zagadnien

Bardziej szczegółowo

Prawo Unii Europejskiej zagadnienia egzaminacyjne (2014/2015)

Prawo Unii Europejskiej zagadnienia egzaminacyjne (2014/2015) Prawo Unii Europejskiej zagadnienia egzaminacyjne (2014/2015) 1. Sposoby pojmowania terminów: prawo europejskie, prawo wspólnotowe, Prawo Unii Europejskiej. 2. Rada Europy charakter prawny, statutowe cele

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

POLITYKA MIESZKANIOWA W POLSCE W PRACACH NAUKOWYCH 1918-2010

POLITYKA MIESZKANIOWA W POLSCE W PRACACH NAUKOWYCH 1918-2010 Maciej Cesarski POLITYKA MIESZKANIOWA W POLSCE W PRACACH NAUKOWYCH 1918-2010 Dokonania i wpływ polskiej szkoły badań % % OFICYNA WYDAWNICZA ' SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE 9 OFICYNA WYDAW NI CZA WARSZAWA

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 15 Ćwiczenia: 30. niestacjonarne: Wykłady: 9 Ćwiczenia: 18

Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 15 Ćwiczenia: 30. niestacjonarne: Wykłady: 9 Ćwiczenia: 18 Karta przedmiotu Wydział: Finansów Kierunek: Prawo I. Informacje podstawowe Nazwa przedmiotu Język prowadzenia przedmiotu Profil przedmiotu Kategoria przedmiotu Typ studiów Publiczne prawo gospodarcze

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna Norma prawna PRAWO zbiór wszystkich obowiązujących w danym państwie norm prawnych. NORMA PRAWNA reguła ustanowiona lub uznana przez państwo, która określa jak należy postępować w oznaczonych okolicznościach.

Bardziej szczegółowo

SYSTEM PRAWA FINANSOWEGO PRAWO FINANSOWE SEKTORA EUGENIUSZA RUŚKOWSKIEGO FINANSÓW PUBLICZNYCH TOM II POD REDAKCJĄ

SYSTEM PRAWA FINANSOWEGO PRAWO FINANSOWE SEKTORA EUGENIUSZA RUŚKOWSKIEGO FINANSÓW PUBLICZNYCH TOM II POD REDAKCJĄ SYSTEM PRAWA FINANSOWEGO TOM II PRAWO FINANSOWE SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH POD REDAKCJĄ EUGENIUSZA RUŚKOWSKIEGO Warszawa 2010 Spis treści Spis treści Wykaz skrótów... 7 Wstęp... 11 Rozdział 1 Od prawa

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E I. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Traktatem singapurskim o prawie znaków towarowych i regulaminem do Traktatu singapurskiego o prawie znaków towarowych, przyjętymi

Bardziej szczegółowo

Uwagi do Projektu ustawy Prawo działalności gospodarczej

Uwagi do Projektu ustawy Prawo działalności gospodarczej Czerwiec 2015 22 Uwagi do Projektu ustawy Prawo działalności gospodarczej Związek Firm Pożyczkowych Opinia prawna w ramach konsultacji publicznych zorganizowanych przez Ministerstwo Gospodarki w toku procesu

Bardziej szczegółowo

Andrzej Mączyński przewodniczący Janusz Niemcewicz sprawozdawca Jadwiga Skórzewska-Łosiak Jerzy Stępień Marian Zdyb,

Andrzej Mączyński przewodniczący Janusz Niemcewicz sprawozdawca Jadwiga Skórzewska-Łosiak Jerzy Stępień Marian Zdyb, 8 POSTANOWIENIE z dnia 22 stycznia 2003 r. Sygn. akt K 44/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Mączyński przewodniczący Janusz Niemcewicz sprawozdawca Jadwiga Skórzewska-Łosiak Jerzy Stępień Marian

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ PIERWSZA WSTĘP. B. Ochrona na płaszczyźnie międzynarodowej str. 34

CZĘŚĆ PIERWSZA WSTĘP. B. Ochrona na płaszczyźnie międzynarodowej str. 34 Spis treści Wykaz skrótów str. 11 Od autorów str. 19 CZĘŚĆ PIERWSZA WSTĘP A. Wprowadzenie str. 23 B. Ochrona na płaszczyźnie międzynarodowej str. 34 I. Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych

Bardziej szczegółowo

Mecenas Mirosława Szakun

Mecenas Mirosława Szakun OCENA FUNKCJONOWANIA REGULACJI DOTYCZĄCYCH KLAUZUL ABUZYWNYCH I REKOMENDACJE ICH ZMIAN Mecenas Mirosława Szakun Doradca Prawny Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce IX Kongres Consumer Finance

Bardziej szczegółowo

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących Zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, wsparcie dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą podlega

Bardziej szczegółowo