1. Charakterystyka ustroju gospodarczego Polski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "1. Charakterystyka ustroju gospodarczego Polski"

Transkrypt

1 WPROWADZENIE DO PRZEDMIOTU 1. Charakterystyka ustroju gospodarczego Polski Skrypt Prawo gospodarcze. Kompendium poprzez analizę szeregu regulacji odnoszących się do przedsiębiorców ukazuje tez ustrój gospodarczy Polski. Tytułem wstępu należy zaznaczyć, że społeczna gospodarka rynkowa zaczęła być wprowadzana przez przepisy prawne od 1989 r. Reformy podjęte tego roku konieczne były z wielu względów i mimo zmiany sytuacji wewnętrznej prowadzone są do dnia dzisiejszego. Potrzeba zmian wynikała nie tylko z uwarunkowań społeczno-gospodarczych, ale także z przesłanek teoretycznych. W teorii i praktyce udowodniono już po II wojnie światowej przewagę gospodarki opartej na prawach ekonomicznych, czyli rynkowego modelu gospodarczego, nad systemami, w których odrzucono prawo ekonomiczne, a centrum polityczne bezpośrednio ingeruje w procesy gospodarcze. Stwierdzono także szereg innych zalet istnienia gospodarki rynkowej, a w szczególności to, że prawa ekonomiczne są najlepszym miernikiem społecznej przydatności wytwarzanych dóbr. Jako niewidzialna ręka rynek w dużym stopniu weryfikuje produkcję, usługi, wymusza podejmowanie decyzji i ryzyka na własną odpowiedzialność. Ponadto istnieją inne zalety wolnego rynku i konkurencji, która tam istnieje, np.: wolny rynek jest ważnym potencjalnym bodźcem dla przedsiębiorców do poszukiwania lepszych technik wytwarzania i podejmowania nowych wyrobów, na jakie występuje efektywny popyt; wolny rynek stwarza szansę bogacenia się przede wszystkim jednostkom prężnym, przedsiębiorczym, zdolnym do podejmowania i ponoszenia osobistego ryzyka; wolny rynek przeciwdziała biurokratyzowaniu się życia w dziedzinach objętych wolną konkurencją; swobodna gra sił rynkowych, zwłaszcza mechanizm cenowy, prowadzi w sposób najpełniejszy do osiągania i utrzymywania w krótkich okresach równowagi w gospodarce, utożsamianej z optimum gospodarczym.

2 XXIV Wprowadzenie do przedmiotu Podstawową zaletą gospodarki rynkowej jest jednak pełniejsza realizacja wolności obywatelskich poprzez powszechne prawo do przedsiębiorczości. Przedsiębiorczość zaś to umiejętność wykorzystywania inicjatyw, pomysłów i idei niedostrzegalnych dla innych, a przetwarzanych w realną i opłacalną działalność gospodarczą. Tworzenie to może następować jako działalność gospodarcza prowadzona przez indywidualnych właścicieli prywatnych jednostek produkcyjnych, handlowych lub usługowych albo też poprzez działalność menedżerską w imieniu różnych właścicieli. Istnieją także pewne negatywy gospodarki rynkowej. Jest to różnicowanie majątkowe, a poprzez to polaryzacja społeczna i socjalna społeczeństw. Z wolnym rynkiem wiążą się periodyczne załamania gospodarcze i kryzysy nadprodukcji. Uważa się, że częściej występuje naruszenie konkurencji zwykle poprzez nadużywanie pozycji monopolistycznej. Źle rozumiane współzawodnictwo powoduje też nieuczciwą konkurencję. W obrocie gospodarczym można jednak znacznie ograniczyć te ww. negatywne skutki poprzez rozsądny interwencjonizm państw, np. przejawiający się w tworzeniu regulacji prawnych, które pobudzają zalety rynku, a osłabiają cechy ujemne. Tworzenie prawa gospodarczego w okresie zmian ustrojowych jest wyjątkowo złożonym procesem. Nadmierna aktywność organów państwa lub odwrotnie zachowanie bierne 1 powoduje różnorodne kryzysy: ekonomiczne, polityczne i społeczne. Od 1989 r. wraz z reformami polskie prawo gospodarcze ulega transformacji. Rozwiązania typowe dla gospodarki socjalistycznej zastępuje się regulacjami właściwymi dla gospodarki rynkowej. Dla istnienia rynku w pierwszej kolejności parlament polski zagwarantował obywatelom RP kilka elementarnych praw: prawo swobodnego tworzenia podmiotów gospodarczych, swoboda w zakresie obrotu towarami i usługami, a także siłą roboczą, dewizami i kapitałem, prawo do wolnego kształtowania cen, prawo do swobodnego wyboru dowolnej formy organizacyjno-prawnej dla podmiotu działalności gospodarczej, prawo do swobodnego kształtowania treści umów. Oprócz rynku towarowego i rynku konsumpcyjnego państwo polskie musiało w zasadzie od podstaw stworzyć regulacje w zakresie innych rynków, np. kapitałowego, dóbr intelektualnych, pieniężnego, siły roboczej, inwestycji. Należy pamiętać, że kreacja nowych przepisów nie może zupełnie abstrahować od dotychczasowych realiów polskiego systemu gospodarczego i prawnego. Na podkreślenie zasługuje także fakt, że od r., gdy wszedł w życie w całości Układ Stowarzyszeniowy z Unią Europejską, Polska wpierw podjęła dostosowanie naszego prawa do prawa Wspólnot, a od r. w pełni powinna już stosować prawo UE. 1 Jak np. rezygnacja z niektórych regulacji w prawie bankowym USA doprowadziło w 2008 r. do kryzysu na rynku kredytów hipotecznych.

3 2. Umiejscowienie prawa gospodarczego w obrębie nauk prawnych XXV Świadomość tak wielu oddziaływań na polskie prawo gospodarcze powinna mobilizować do poświęcenia większej uwagi przez Czytelnika także na bieżące procesy legislacyjne, tym bardziej iż obecne ugrupowania polityczne planują dalsze reformowanie prawa gospodarczego szczególnie w zakresie jego upraszczania, np. przez znoszenie barier w działalności gospodarczej. 2. Umiejscowienie prawa gospodarczego w obrębie nauk prawnych W ramach oceny polskiego systemu prawa można wyróżnić dwa poglądy dotyczące prawa gospodarczego. W pierwszym uważa się, że nie ma potrzeby wyodrębniania tej dziedziny prawa. Z drugiej strony podnoszone są twierdzenia, że prawo gospodarcze jest lub powinno być wyodrębnione od prawa cywilnego. Generalnie uważa się jednak, że prawo gospodarcze zależy od obowiązujących przepisów. Ze względu na ich płynność było ono różnie umiejscawiane w obrębie prawa polskiego. Od 1964 r., tj. od chwili wejścia w życie przepisów prawa cywilnego i uchylenia znacznej części przepisów Kodeksu handlowego, prawo gospodarcze nie stanowi odrębnej gałęzi prawa, lecz jest dyscypliną prawniczą w obrębie prawa cywilnego. Dyscyplinę tę wydzielamy pod względem charakterystycznych czynności potrzebnych w prowadzeniu przedsiębiorstwa (kryterium przedmiotowe) i uwzględniając elementy podmiotowe, czyli instytucje prowadzące działalność gospodarczą. W obrębie teorii prawa gospodarczego prawo to może być traktowane szeroko i wąsko. W szerokim ujęciu uwzględniamy całokształt przepisów, które wpływają i kształtują gospodarkę. Stąd też istnieją podziały na prawo gospodarcze prywatne i publiczne. Genezy tego podziału należy szukać jeszcze w czasach rzymskich (Ulpian). Opierał się on długo na kryterium interesu. Współcześnie czynnikiem różnicującym są stosunki majątkowe i niemajątkowe, interesy ogólne i indywidualne. Wyraźnie należy zaznaczyć, że podział na prawo gospodarcze publiczne i prywatne jest wyjątkowo trudny, gdyż przebiega on niekiedy nawet w obrębie jednej ustawy. Powstają w ten sposób obszary graniczne lub trudne do przyłączenia do którejkolwiek grupy. Zaletą jednak takiego wyodrębnienia jest możliwość analizy celów w sposób pełniejszy. Poprzez wyodrębnienie publicznego prawa gospodarczego możliwe jest pełniejsze sprzężenie interesów publicznych i jednolite ujęcie aksjologiczne. W praktyce możliwe jest wzmocnione lub osłabione instrumentarium interwencyjnego państwa. Niewątpliwą zaletą jest też aspekt dydaktyczny, gdyż mniejsze jednostki teorii łatwiejsze są do przyswojenia, tym bardziej że spaja je realnie szereg wspólnych elementów. Podsumowując powyższe rozważania, należy stwierdzić, że niniejszy skrypt stara się łączyć elementy prywatno- i publiczno-prawne. Ze względu jednak na to, że Autorzy skryptu wydali w ramach wydawnictwa C.H. Beck w 2005 r. podręcznik

4 XXVI Wprowadzenie do przedmiotu Publiczne prawo gospodarcze, a w 2011 r. ukazało się jego wznowienie, stąd też szereg aspektów publicznoprawnych tam zawartych zostało obecnie pominiętych lub ograniczono je tylko do kwestii bardzo istotnych dla przedsiębiorców.

5 CZĘŚĆ I FORMY PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

6 UWAGI WSTĘPNE Pierwsza część skryptu poświęcona jest prezentacji form organizacyjno-prawnych przedsiębiorców działających już na rynku polski lub mogących działać niebawem, np. klastry. Lektura tej części umożliwi zdobycie praktycznej wiedzy na temat rozpoczęcia działalności gospodarczej, a także ułatwi tworzenie własnego przedsiębiorstwa. Ze względu na znaczne zróżnicowanie przedsiębiorców przy opisie każdej z form zwrócono szczególną uwagę na procedurę ich tworzenia, powoływanie organów i kwestie związane z odpowiedzialnością za ich zobowiązania czy też kto reprezentuje je w stosunkach z osobami trzecimi. Część I rozpoczyna prezentację ustawy z r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz ze zm.). Akt ten kreuje szereg nowych swobód w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej. Celem analizy przepisów tego aktu jest także ukazanie w niej miejsc trudnych do interpretacji, przez to że są mało czytelne, czasem nawet normatywnie puste lub też tworzą swobody jeszcze niedopracowane. Ten swoisty przegląd swobód wynikających z ustawy stanowi zarówno praktyczne wskazanie (np. dzięki tabelom i schematom), jak też postulat, w jakim kierunku powinna być rozszerzana wolność gospodarcza. Po poznaniu dostępnego prawnie obszaru wolności gospodarczej konieczne jest ustalenie pojęcia przedsiębiorcy. Pojęcie to na przestrzeni ostatnich kilku lat uległo wielu przeobrażeniom. Występuje też ono w licznych aktach pranych. Stąd też, zanim nastąpi prezentacja poszczególnych przedsiębiorców, wskazane jest wyjaśnienie tego terminu. Podobny też cel wyjaśniający dotyczy wspólnego dla wielu przedsiębiorców pojęcia działalności gospodarczej, firmy i prokury.

7 ROZDZIAŁ I SWOBODA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ Literatura: J. Jacyszyn, Wykonywanie wolnych zawodów w Polsce, Warszawa 2004; R. Kaszubski, K. Radzikowski, Wolność gospodarcza i warunki dopuszczalności jej ograniczeń, Glosa 2000, Nr 3; W.J. Katner, Czy konkurs piękności ma trwać nadal, Rzeczp. 2004, Nr 95; W.J. Katner, Lepiej już było, Rzeczp. 2003, Nr 246; W.J. Katner, Podstawowe zagadnienia prawne nowej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, PPH 2004, Nr 12; W.J. Katner, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz, orzecznictwo, piśmiennictwo, Warszawa 2003; A. Kidyba, W. Popiołek, S. Sołtysiński, Skoro było lepiej, to dlaczego jest źle?, Rzeczp. 2003, Nr 271; C. Kosikowski, Nowe regulacje prawne w zakresie swobody działalności gospodarczej, PiP 2004, z. 10; C. Kosikowski, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, Warszawa 2005; C. Kosikowski, Wolność gospodarcza w prawie polskim, Warszawa 1995; W. Kubala, Wolność działalności gospodarczej i jej ograniczenia, PS 2001, Nr 7 8; T. Mróz, M. Stec, Prawo gospodarcze prywatne, Warszawa 2005; J. Olszewski, Prawo gospodarcze. Kompendium, Warszawa 2007; J. Olszewski, Wolność gospodarcza w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, Ius et Administratio 2005, Nr 1; R. Sztyk, Swoboda działalności gospodarczej. Wybrane zagadnienia, Rej. 2004, Nr 7; M. Zdyb, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz do ustawy, Kraków Podstawy normatywne dla wolności gospodarczej w Polsce I. Okres międzywojenny W Polsce niepodległej Konstytucja marcowa z r. nie formułowała wprost zasady wolności gospodarczej 1 (zapewniano ochronę własności art. 99, a także wolność wyboru zajęcia i zarobkowania art. 101). Piśmiennictwo podkreśla znaczenie rozporządzenia Prezydenta RP z r. o prawie przemysłowem 2, wskazywanym jako akt prawny kraju o gospodarce rynkowej, opartej na prywatnej 1 Choć piśmiennictwo wywodzi ją pośrednio z katalogu wolności obywatelskich, zob. W. Kubala, Wolność działalności gospodarczej i jej ograniczenia, PS 2001, Nr 7 8, s Rozporządzenie Prezydenta RP z r. o prawie przemysłowem (Dz.U. RP Nr 53, poz. 468 ze zm.).

8 4 Rozdział I. Swoboda działalności gospodarczej własności środków produkcji 1, dla zakreślania w polskim systemie prawnym ram dla wolności gospodarczej. Artykuł 3 rozporządzenia stanowił, iż prowadzenie przemysłu jest wolne i dozwolone każdemu, o ile rozporządzenie to nie przewidywało w tym względzie wyjątków i ograniczeń. II. Polska Rzeczpospolita Ludowa Uchwalona w powojennej rzeczywistości ustawa z r. o zakładaniu nowych przedsiębiorstw i popieraniu prywatnej inicjatywy w przemyśle i handlu 2 wprowadzała w ustroju gospodarczym państwa zasadę odwrotną do wolności gospodarczej, gdzie wolność ta stanowić miała wyjątek, a nie regułę. Artykuł 3 stanowił bowiem, iż państwo zapewnia właścicielom przedsiębiorstw swobodę ich rozwoju oraz poparcie ich działalności gospodarczej w ramach ogólnopaństwowego planu gospodarczego. Poprzez system koncesji organy administracji, w ramach polityki planowej, organizowały kształt gospodarki narodowej 3. III. Przemiany gospodarcze po 1989 r. Ustawę z r. o działalności gospodarczej 4 powszechnie wskazuje się jako pierwszy akt formułujący wolnorynkowe założenia gospodarcze. Określono w niej m.in. zasady działalności gospodarczej, podmiotowe i przedmiotowe przesłanki jej podejmowania oraz zakres reglamentacji wykonywania działalności gospodarczej. W art. 1 sformułowano zasadę wolności gospodarczej (podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej jest wolne i dozwolone każdemu na równych prawach). W piśmiennictwie panuje w zasadzie zgodność co do tego, iż ta, obowiązująca ponad dekadę ustawa, miała korzystny wpływ na rozwój przedsiębiorczości w Polsce i pomimo wielu nowelizacji (głównie w zakresie rozszerzania obszaru reglamentacji działalności gospodarczej) dobrze służyła w pierwszym etapie przemian gospodarczych. 1 W.J. Katner, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz, Warszawa 2003, s Ustawa z r. o zakładaniu nowych przedsiębiorstw i popieraniu prywatnej inicjatywy w przemyśle i handlu (Dz.U. Nr 3, poz. 18 ze zm.). 3 R. Kaszubski, K. Radzikowski, Wolność gospodarcza i warunki dopuszczalności jej ograniczeń, Glosa 2000, Nr 3, s Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm. Warto wskazać na przychylną ocenę tego aktu w doktrynie prawa, zob. np. W.J. Katner, Podstawowe zagadnienia prawne nowej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, PPH 2004, Nr 12; tenże, Prawo działalności, s. 10 i n.

9 1. Podstawy normatywne wolności gospodarczej w Polsce 5 W wyniku przemian ustrojowych w grudniu 1989 r. dokonano nowelizacji konstytucji 1. Artykuł 6 stanowił, iż Rzeczpospolita Polska gwarantuje swobodę działalności gospodarczej, a jej ograniczenie może nastąpić tylko poprzez ustawę. Nie sposób także przemilczeć znaczenia norm prawa wspólnotowego (tak pierwotnych, jak i wtórnych) zarówno dla ewolucji polskiego ustawodawstwa lat 90. ubiegłego wieku, jak i dla obecnego kształtu regulacji. Układ Europejski 2 z 1991 r., będący pierwszym krokiem Polski na drodze integracji europejskiej 3, wskazywał m.in. w preambule oraz w części IV (Przepływ pracowników, zakładanie przedsiębiorstw, świadczenie usług) na znaczenie umacniania swobód gospodarczych, jako podstawy zawiązanego z jego mocy Stowarzyszenia. Artykuły 68 i n. Układu, inspirowały zbliżanie istniejącego i przyszłego ustawodawstwa Polski do norm wspólnotowych, a Polska zobowiązała się podjąć wszelkie starania w celu zapewnienia zgodności swojego systemu prawnego z europejskim. Artykuł 3 ust. 3 TUE wskazuje, iż podstawą trwałegorozwoju Europy są m.in. zrównoważony wzrost gospodarczy i społeczna gospodarka rynkowa. Artykuł 49 zd. 3 TFUE definiuje swobodę przedsiębiorczości, jako samodzielne i rzeczywiste wykonywanie działalności gospodarczej i zabrania jej ograniczania wobec przedsiębiorców z innych państw członkowskich (swoboda przedsiębiorczości), odróżniając ją zarazem od swobody świadczenia usług 4 (art. 57 TFUE). Tę drugą określa jako działalność dokonywaną odpłatnie, transgranicznie i mającą czasowy charakter. Upraszczając, można przyjąć, iż swobody te oparte są na zasadzie niedyskryminacji i traktowania narodowego, co oznacza stosowanie ograniczeń tychże swobód wobec przedsiębiorców z innych państw członkowskich, tylko w takim zakresie, w jakim dotyczą one przedsiębiorców krajowych 5. Niewątpliwie impulsem do zmian polskiego prawa regulującego działalność gospodarczą były także inne umowy międzynarodowe, a w szczególności przystąpienie do Światowej Organizacji Handlu (World Trade Organization WTO, Polska ratyfikowała porozumienie w 1995 r.), a także do Organizacji Współpracy Gospodarczej 1 Ustawa z r. o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz.U. Nr 75, poz. 444). 2 Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony z r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38). 3 O czym mówi wprost preambuła. Warto zaznaczyć, iż umacnianie swobód gospodarczych, obok politycznych, stanowić miało podstawę zawiązanego Stowarzyszenia. Postanowienia Układu zapewniały m.in. niedyskryminację i traktowanie przedsiębiorców wspólnotowych w zakresie prowadzonej przez nich w Polsce działalności gospodarczej na równi z polskimi przedsiębiorcami. 4 W piśmiennictwie ukazuje się niekiedy ową różnicę terminologiczną, jako zaniedbanie polskiego ustawodawcy, mogące rodzić wątpliwości interpretacyjne, zob. C. Kosikowski, Nowe regulacje prawne w zakresie swobody działalności gospodarczej, PiP 2004, z. 10, s Zob. J. Barcz, Swoboda przedsiębiorczości, [w:] Prawo Unii Europejskiej. Prawo materialne i polityki, pod red. J. Barcza, Warszawa 2003, s. 80 i n.; zob. W.J. Katner, Prawo działalności, s. 15.

Uwagi wstępne o przedmiocie publiczne prawo gospodarcze

Uwagi wstępne o przedmiocie publiczne prawo gospodarcze Uwagi wstępne o przedmiocie publiczne prawo gospodarcze 1. Publiczne prawo gospodarcze i jego podstawowe pojęcia I. Transformacja prawa gospodarczego Polska gospodarka od końca II wojny światowej, przez

Bardziej szczegółowo

Matylda Gwoździcka-Piotrowska Wybrane aspekty wolności gospodarczej. Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edukacja dla Bezpieczeństwa nr 2, 88-91

Matylda Gwoździcka-Piotrowska Wybrane aspekty wolności gospodarczej. Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edukacja dla Bezpieczeństwa nr 2, 88-91 Matylda Gwoździcka-Piotrowska Wybrane aspekty wolności gospodarczej Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edukacja dla Bezpieczeństwa nr 2, 88-91 2008 88 Matylda GWOŹDZICKA-PIOTROWSKA Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13

SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13 SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13 Rozdział I. PAŃSTWO A GOSPODARKA 15 1. Stosunki gospodarcze a funkcje państwa 15 2. Podstawowe typy zachowań państwa wobec gospodarki oraz wynikające z nich zadania...

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa 31. Uwagi wstępne 32. Przedsiębiorstwo państwowe

Spis treści Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa 31. Uwagi wstępne 32. Przedsiębiorstwo państwowe Przedmowa... V Wykaz skrótów... XIII Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa... 1 31. Uwagi wstępne... 2 I. Przesłanki, zakres i kryteria wyodrębnienia sektora państwowego w gospodarce...

Bardziej szczegółowo

OCHRONA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ WYKŁAD 1. dr Jagoda Mrzygłocka- Chojnacka

OCHRONA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ WYKŁAD 1. dr Jagoda Mrzygłocka- Chojnacka OCHRONA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ WYKŁAD 1 dr Jagoda Mrzygłocka- Chojnacka UWAGI WSTĘPNE kurs obejmuje 15 godzin zajęć dydaktycznych Cel kursu - przedstawienie zasad ochrony praw na dobrach niematerialnych

Bardziej szczegółowo

niestacjonarne IZD6105 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 15 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 12 0 0 0 0

niestacjonarne IZD6105 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 15 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 12 0 0 0 0 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kod kursu Prawo gospodarcze stacjonarne IDD505 niestacjonarne IZD6105 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 15 0 0 0 0

Bardziej szczegółowo

Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego

Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego Czym jest prawo publiczne? Czym jest prawo prywatne? Gdzie zaliczamy prawo gospodarcze? (metody, przedmiot, prawo interwencji, stosunki wertykalne i horyzontalne, określa

Bardziej szczegółowo

Uwagi wstępne o przedmiocie publiczne prawo gospodarcze

Uwagi wstępne o przedmiocie publiczne prawo gospodarcze Uwagi wstępne o przedmiocie publiczne prawo gospodarcze 1. Publiczne prawo gospodarcze i jego podstawowe pojęcia I. Transformacja prawa gospodarczego Polska gospodarka od końca II wojny światowej, przez

Bardziej szczegółowo

Droga Polski do Unii Europejskiej

Droga Polski do Unii Europejskiej Prof. dr hab. Stanisław Biernat Unia Europejska i prawo unijne po Traktacie z Lizbony -zagadnienia wprowadzające STUDIA PODYPLOMOWE 7 listopada 2015 r. Droga Polski do Unii Europejskiej 1991 Podpisanie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. GWIEZDNY KRĄG Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG I. Zawody I stopnia 1. Społeczeństwo. Definicja społeczeństwa. Pojęcie zbiorowości społecznej.

Bardziej szczegółowo

Funk cjonow anie przedsiębiorstw I ekonomi czna i I ekonomiczno-geodezyjna z działu P odst awy funk cjonow ania przedsiębiorstw

Funk cjonow anie przedsiębiorstw I ekonomi czna i I ekonomiczno-geodezyjna z działu P odst awy funk cjonow ania przedsiębiorstw Funk cjonow anie przedsiębiorstw I ekonomi czna i I ekonomiczno-geodezyjna z działu P odst awy funk cjonow ania przedsiębiorstw OCENA dopuszczający dostateczny WYMAGANIA Wymienianie przedsiębiorstw i instytucji

Bardziej szczegółowo

KOMENTARZ. Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Ewa Marcisz. Stan prawny na 28 kwietnia 2014 roku

KOMENTARZ. Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Ewa Marcisz. Stan prawny na 28 kwietnia 2014 roku KOMENTARZ Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych Ewa Marcisz W Y DA N I E 2 Stan prawny na 28 kwietnia 2014 roku Warszawa 2014 Spis treści Spis treści Spis treści Wykaz skrótów................................................

Bardziej szczegółowo

Literatura przykładowa

Literatura przykładowa Literatura przykładowa Samorząd terytorialny w RP Zbigniew Leoński Podręcznik "Samorząd terytorialny w RP" omawia formy organizacyjne lokalnego życia publicznego, tj. gminy, powiatu i województwa. Tok

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Opis poszczególnych przedmiotów Description of individual course units

SYLABUS. Opis poszczególnych przedmiotów Description of individual course units KIERUNEK STUDIÓW Prawo STOPIEŃ EDUKACJI Studia jednolite magisterskie SYLABUS Opis poszczególnych przedmiotów Description of individual course units II.B. l II.B. 2 II.B. 3 II.B. 4 II.B. 5 Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15

Spis treści. Wstęp... 15 Spis treści Wstęp............................................................. 15 Rozdział I. Światowa Organizacja Handlu i jej system prawny a transformacja. systemowa Federacji Rosyjskiej..............................

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ PRAWA I ADMINISTRACJI PRAWO

UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ PRAWA I ADMINISTRACJI PRAWO UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ PRAWA I ADMINISTRACJI PRAWO Bartłomiej Petrykowski Nr albumu: 177702 Program leniency w polskim prawie konkurencji Wady i zalety Praca magisterska napisana na seminarium z prawa

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych, zgodnie z art. 11 u.o.n.d.f.p., jest:

Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych, zgodnie z art. 11 u.o.n.d.f.p., jest: Nie można utożsamiać upoważnienia do takich wydatków z powierzeniem wykonywania dyspozycji środkami pieniężnymi, które jest prerogatywą głównego księgowego jsfp. Spośród kilkudziesięciu czynów określonych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Rozdział III

Spis treści. Wstęp Rozdział III Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I Wiadomości ogólne o konstytucji jako najważniejszym w państwie akcie prawnym... 13 1. Pojęcie, geneza i funkcje konstytucji... 13 2. Konstytucja ustawą zasadniczą państwa...

Bardziej szczegółowo

DEFINICJA RYNKU Wrzoska Balcerowicza

DEFINICJA RYNKU Wrzoska Balcerowicza DEFINICJA RYNKU Wg W. Wrzoska: rynek to ogół stosunków zachodzących między podmiotami uczestniczącymi w procesach wymiany. Tymi podmiotami są sprzedawcy i nabywcy, którzy reprezentują podaż, popyt, a także

Bardziej szczegółowo

Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania

Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA DS. PRZEDSIĘBIORSTW I PRZEMYSŁU Wytyczne 1 Bruksela, dnia 1.2.2010 r. - Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania 1. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRAWA GOSPODARCZEGO PUBLICZNEGO NA ROZWÓJ PAŃSTWA I PRZEMYSŁU

WPŁYW PRAWA GOSPODARCZEGO PUBLICZNEGO NA ROZWÓJ PAŃSTWA I PRZEMYSŁU PERIODYK NAUKOWY AKADEMII POLONIJNEJ 12 (2015) nr 1 Stanisław Łupiński * WPŁYW PRAWA GOSPODARCZEGO PUBLICZNEGO NA ROZWÓJ PAŃSTWA I PRZEMYSŁU THE INFLUENCE OF PUBLIC ECONOMIC LAW ON THE STATE INDUSTRIAL

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści

Spis treści. Spis treści Spis treści Spis treści Wprowadzenie... Wykaz skrótów... XI XIX Literatura... XXIII Rozdział I. Ewolucja podstaw prawnych działalności gospodarczej podmiotów zagranicznych w Polsce... 1 1. Zmiany w systemie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe)

Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe) załącznik nr 6 Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe) Nazwa przedmiotu/modułu kształcenia Nazwa w języku angielskim Język wykładowy Ustrój polityczno-prawny w Polsce i UE Legal

Bardziej szczegółowo

REPETYTORIA C H BECK. Prawo publiczne gospodarcze

REPETYTORIA C H BECK. Prawo publiczne gospodarcze REPETYTORIA C H BECK Prawo publiczne gospodarcze W sprzeda y: A. Kidyba PRAWO HANDLOWE, wyd. 8 Studia Prawnicze M. Stec, T. Mróz PRAWO GOSPODARCZE PRYWATNE Studia Prawnicze A. Cieœliñski WSPÓLNOTOWE PRAWO

Bardziej szczegółowo

Kto jest podatnikiem VAT w zakresie gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa?

Kto jest podatnikiem VAT w zakresie gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa? Z zakresu gospodarki nieruchomościami, których właścicielem jest Skarb Państwa, wynika, że podatnikiem VAT nie jest Skarb Państwa lecz gmina lub powiat. Z zakresu gospodarki nieruchomościami, których właścicielem

Bardziej szczegółowo

Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r.

Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 235 ust.

Bardziej szczegółowo

INTEGRACJA EUROPEJSKA

INTEGRACJA EUROPEJSKA A 388687 INTEGRACJA EUROPEJSKA Podręcznik,akademicki redakcja naukowa Antoni Marszałek Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 17 Część pierwsza PODSTAWOWE ZASADY INTEGRACJI 23

Bardziej szczegółowo

Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP

Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP Wolności i prawa jednostki w. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP Red.: Mariusz Jabłoński Wprowadzenie Wykaz skrótów Część I. Koncepcja konstytucyjnego

Bardziej szczegółowo

Ekonomia rozwoju wykład 7 Rola instytucji w rozwoju ekonomicznym. Prawa własności, ryzyka ekonomiczne, polityczne i

Ekonomia rozwoju wykład 7 Rola instytucji w rozwoju ekonomicznym. Prawa własności, ryzyka ekonomiczne, polityczne i Ekonomia rozwoju wykład 7 Rola instytucji w rozwoju ekonomicznym. Prawa własności, ryzyka ekonomiczne, polityczne i prawne. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I http://www.e-sgh.pl/piotr_bialowolski/er

Bardziej szczegółowo

Stare i nowe podejście legislacyjne do harmonizacji technicznej dla potrzeb wspólnego rynku w Unii Europejskiej

Stare i nowe podejście legislacyjne do harmonizacji technicznej dla potrzeb wspólnego rynku w Unii Europejskiej Stare i nowe podejście legislacyjne do harmonizacji technicznej dla potrzeb wspólnego rynku w Unii Europejskiej Wojciech Rzepka Warszawa, 19 marca 2012 r. 1 1. Wprowadzenie - idea wspólnego rynku - fundamenty

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent :

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent : Załącznik nr 3 do uchwały nr 440/06/2012 Senatu UR z dnia 21 czerwca 2012 roku EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW Europeistyka poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Kierując się dobrem ogółu jakim jest zagwarantowanie równego dla wszystkich obywateli prawa do ochrony zdrowia stanowiącego zarazem sprawę o szczególnym znaczeniu dla Państwa jako

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy...

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... Wykaz skrótów... 11 Przedmowa do wydania drugiego... 13 Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... 20 ROZDZIAŁ 1. Pojęcie, rodzaje

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Krzysztof Staryk

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Krzysztof Staryk Sygn. akt II UK 345/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 14 września 2016 r. SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Prawo, studia stacjonarne

Prawo, studia stacjonarne mgr Maciej Etel, asystent w Katedrze Publicznego Prawa Gospodarczego Wydział Prawa Uniwersytet w Białymstoku Program ćwiczeń Publiczne prawo gospodarcze w roku akademickim 2010-2011 Ćwiczenia 1 Zajęcia

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) Prawo gospodarcze w Polsce i UE

KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) Prawo gospodarcze w Polsce i UE KARTA KURSU (realizowanego w module ) Przedsiębiorczość w sektorze IT (nazwa ) Nazwa Nazwa w j. ang. Prawo gospodarcze w Polsce i UE Economic Law in Poland and in the UE Kod Punktacja ECTS* 4 Koordynator

Bardziej szczegółowo

PRAWO URZĘDNICZE. Wykład 1. Dr Dominika Cendrowicz Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski

PRAWO URZĘDNICZE. Wykład 1. Dr Dominika Cendrowicz Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski PRAWO URZĘDNICZE Wykład 1 Dr Dominika Cendrowicz Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski Nie jest pojęciem ustawowym. Prawo urzędnicze Nie tworzy zwartego systemu norm z klarownym

Bardziej szczegółowo

Janusz. Skodlarski. h v J I J WYDAWNICTWO NAUKOWE PWN WARSZAWA 2005

Janusz. Skodlarski. h v J I J WYDAWNICTWO NAUKOWE PWN WARSZAWA 2005 Janusz Skodlarski h v J J jj^ju J i 'J I J WYDAWNICTWO NAUKOWE PWN WARSZAWA 2005 SPIS TREŚCI: OD AUTORA 11 ROZDZIAŁ 1 Zagadnienie syntezy historii gospodarczej dla ekonomistów 13 1. Przedmiot historii

Bardziej szczegółowo

Prawo konstytucyjne. Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy

Prawo konstytucyjne. Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy Prawo konstytucyjne Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy Stosunek prawa międzynarodowego do prawa krajowego Artykuł 38. 1. Trybunał, którego zadaniem jest orzekać na podstawie prawa międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

WYKAZ PUBLIKACJI 2012 r. -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

WYKAZ PUBLIKACJI 2012 r. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- dr Roman Uliasz Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Rzeszowskiego WYKAZ PUBLIKACJI 2012 r. 2011 r. 1. Zarząd w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz do art. 201 211 Kodeksu spółek handlowych,

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1989 Nr 35 poz. 195 USTAWA. z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych

Dz.U. 1989 Nr 35 poz. 195 USTAWA. z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych Kancelaria Sejmu s. 1/7 Dz.U. 1989 Nr 35 poz. 195 USTAWA Opracowano na podstawie: t.j. z 2009 r. Nr 84, poz. 710, z 2014 r. poz. 1662. z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych Art. 1. Przedsiębiorcy

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska

POSTANOWIENIE. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska Sygn. akt I CZ 34/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 8 maja 2013 r. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z wniosku A.Polska

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 7. Włodzimierz Gromski Wstęp... 13 Bibliografia... 18. Część I. Państwo

Spis treści. Wykaz skrótów... 7. Włodzimierz Gromski Wstęp... 13 Bibliografia... 18. Część I. Państwo Wykaz skrótów... 7 Włodzimierz Gromski Wstęp... 13 Bibliografia... 18 Część I. Państwo Elżbieta Kundera Państwo w gospodarce w ujęciu doktryny liberalnej... 21 1. Wstęp... 21 2. Państwo w teorii A. Smitha...

Bardziej szczegółowo

AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH

AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH L 290/18 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 20.10.2012 AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH DECYZJA RADY STOWARZYSZENIA UE-LIBAN NR 2/2012 z dnia 17 września 2012 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE OBYWATELSTWO UNII EUROPEJSKIEJ Każda osoba będąca obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obywatelem europejskim. Obywatelstwo Unii Europejskiej uzupełnia

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wykaz orzecznictwa Wykaz aktów normatywnych Wstęp Rozdział I. Rozwój instytucji odrębnej własności lokalu

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wykaz orzecznictwa Wykaz aktów normatywnych Wstęp Rozdział I. Rozwój instytucji odrębnej własności lokalu Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Wykaz orzecznictwa... XXXVII Wykaz aktów normatywnych... Wstęp... XIII XIX XLIX Rozdział I. Rozwój instytucji odrębnej własności lokalu... 1 1. Rys historyczny instytucji

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp Wykaz skrótów Bibliografia Rozdział i. Ogólne zasady kolizyjnoprawnej ochrony konsumenta

Spis treści Wstęp Wykaz skrótów Bibliografia Rozdział i. Ogólne zasady kolizyjnoprawnej ochrony konsumenta Wstęp... Wykaz skrótów... xvii Bibliografia... xxi Rozdział i. Ogólne zasady kolizyjnoprawnej ochrony konsumenta... 1 1. Uwzględnianie wartości w prawie kolizyjnym... 1 I. Neutralność norm kolizyjnych...

Bardziej szczegółowo

Marta Kłopocka-Jasińska, Skarga konstytucyjna w Królestwie Hiszpanii, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2010, ss. 262

Marta Kłopocka-Jasińska, Skarga konstytucyjna w Królestwie Hiszpanii, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2010, ss. 262 Recenzja Marta Kłopocka-Jasińska, Skarga konstytucyjna w Królestwie Hiszpanii, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2010, ss. 262 Instytucja skargi konstytucyjnej jest szczególnym środkiem ochrony praw i wolności

Bardziej szczegółowo

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej Al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej Al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-654450 - I/10/AWO 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji

Bardziej szczegółowo

Polskie referendum akcesyjne

Polskie referendum akcesyjne Mariusz Jabłoński Polskie referendum akcesyjne Wrocław 2007 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Słowo wstępne ' 9 Rozdział I. Referendum jako instytucja demokracji bezpośredniej 1. Elementy

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa integracja MSG

Międzynarodowa integracja MSG Międzynarodowa integracja MSG Kryteria wyodrębniania ugrupowań integracyjnych kryteria polityczne kryteria ekonomiczne Prawidłowości rozwoju ugrupowań integracyjnych Zmniejszanie się różnic w poziomie

Bardziej szczegółowo

Imiona, nazwiska oraz tytuły/stopnie członków zespołu dydaktycznego

Imiona, nazwiska oraz tytuły/stopnie członków zespołu dydaktycznego Tryb studiów Stacjonarne Nazwa kierunku studiów EKONOMIA Poziom studiów Stopień drugi Rok studiów/ semestr II/4 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 05/06 Specjalność

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ PRZEDMOWA ROZDZIAŁ I. ZMIANY USTROJU POLITYCZNEGO POLSKI W LATACH 1944-1997 1. Pojęcie ustroju politycznego i jego periodyzacja 2. Okres Krajowej

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nazwa innowacji: Ekonomia i finanse - innowacyjny moduł programowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości Rodzaj innowacji: programowa

Bardziej szczegółowo

PETYCJA O OCHRONĘ PAŃSTWA PRAWNEGO

PETYCJA O OCHRONĘ PAŃSTWA PRAWNEGO Warszawa, 09.11.2015 Szanowna Pani Elżbieta Bieńkowska Unijna Komisarz ds. rynku wewnętrznego i usług, przemysłu oraz małych i średnich przedsiębiorstw. PETYCJA O OCHRONĘ PAŃSTWA PRAWNEGO Działając w imieniu

Bardziej szczegółowo

UWAGI WSTĘPNE. Tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.

UWAGI WSTĘPNE. Tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 584 ze zm. UWAGI WSTĘPNE Pierwsza część skryptu poświęcona jest prezentacji form organizacyjno-prawnych przedsiębiorców działających już na rynku polski lub mogących działać niebawem, np. klastry. Lektura tej części

Bardziej szczegółowo

Prawo administracyjne. Część ogólna wyd. 9

Prawo administracyjne. Część ogólna wyd. 9 Prawo administracyjne. Część ogólna wyd. 9 Eugeniusz Ochendowski, 978-83-72856-89-0, TNOIK 2013 SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... 15 DZIAŁ I ZAGADNIENIA OGÓLNE Administracja publiczna i prawo administracyjne...

Bardziej szczegółowo

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-662364-II-10/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Krzysztof Kwiatkowski Minister Sprawiedliwości

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02)

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Warszawa, dnia 16 grudnia 2002 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Stosownie do zlecenia z dnia 18 listopada

Bardziej szczegółowo

Wspólny wniosek DECYZJA RADY

Wspólny wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA WYSOKI PRZEDSTAWICIEL UNII DO SPRAW ZAGRANICZNYCH I POLITYKI BEZPIECZEŃSTWA Bruksela, dnia 4.8.2016 r. JOIN(2016) 38 final 2016/0243 (NLE) Wspólny wniosek DECYZJA RADY w sprawie zawarcia,

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r.

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r. STANOWISKO RZĄDU I. METRYKA DOKUMENTU Tytuł KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW: Plan działania w dziedzinie e-zdrowia

Bardziej szczegółowo

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 2013/0027(COD) 2.9.2013 PROJEKT OPINII Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Organizacja ochrony konkurencji i konsumentów.

Organizacja ochrony konkurencji i konsumentów. Organizacja ochrony konkurencji i konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 r. (Dz.U. Nr 50, poz. 331) Ustawa określa: 1) warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz

Bardziej szczegółowo

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Podstawy prawne finansów lokalnych Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Dr Izabella Ewa Cech Materiały wewnętrzne PWSZ Głogów Wstęp - zakres wykładu - Pojęcie i kształt systemu finansowoprawnego

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Od Układu Stowarzyszeniowego do Traktatu Akcesyjnego

Rozdział I. Od Układu Stowarzyszeniowego do Traktatu Akcesyjnego SPIS TREŚCI Wprowadzenie Rozdział I. Od Układu Stowarzyszeniowego do Traktatu Akcesyjnego I. Zewnętrzne działania Integracyjne Wspólnot Europejskich 1.1. Ekonomiczne i pozaekonomiczne czynniki integracyjne

Bardziej szczegółowo

LISTĘ UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW. PODSTAWOWYCH - I st. Kierunki studiów - uczelnie - studia administracja

LISTĘ UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW. PODSTAWOWYCH - I st. Kierunki studiów - uczelnie - studia administracja studia prawno-administracyjne, kierunek: ADMINISTRACJA ZOBACZ OPIS KIERUNKU ORAZ LISTĘ UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW PODSTAWOWYCH - I st. TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW PODSTAWOWYCH Podstawy prawoznawstwa

Bardziej szczegółowo

PRAWO KONSTYTUCYJNE semestr zimowy 2016/17

PRAWO KONSTYTUCYJNE semestr zimowy 2016/17 PRAWO KONSTYTUCYJNE semestr zimowy 2016/17 KWESTIE ORGANIZACYJNE Kontakt i konsultacje Przebieg dwiczeo Literatura podstawowa oraz akty prawne Zakres materiału Warunki zaliczenia Instota i pojęcie terminu

Bardziej szczegółowo

PRAWNE PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI. Autorzy: Piotr Horosz, Jarosław R. Antoniuk

PRAWNE PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI. Autorzy: Piotr Horosz, Jarosław R. Antoniuk PRAWNE PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Autorzy: Piotr Horosz, Jarosław R. Antoniuk Rozdział 1 Prawo gospodarcze i działalność gospodarcza Przedsiębiorczość a prawo gospodarcze Pojęcie przedsiębiorczości Prawo

Bardziej szczegółowo

brzmienie pierwotne (od )

brzmienie pierwotne (od ) brzmienie pierwotne (od 2009-06-04) Ustawa o izbach gospodarczych z dnia 30 maja 1989 r. (Dz.U. Nr 35, poz. 195) tekst jednolity z dnia 15 maja 2009 r. (Dz.U. Nr 84, poz. 710) Art. 1. [Prawo zrzeszania]

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów Słowo wstępne Rozdział I Prawo do mieszkania jako zagadnienie konstytucyjnoprawne zarys problematyki...

Spis treści. Wykaz skrótów Słowo wstępne Rozdział I Prawo do mieszkania jako zagadnienie konstytucyjnoprawne zarys problematyki... Wykaz skrótów... 11 Słowo wstępne... 17 Rozdział I Prawo do mieszkania jako zagadnienie konstytucyjnoprawne zarys problematyki... 21 Rozdział II Międzynarodowe standardy ochrony prawa do mieszkania...

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia 25 czerwca 2010 r. DOLiS /10

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia 25 czerwca 2010 r. DOLiS /10 GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia 25 czerwca 2010 r. DOLiS 035 1419/10 Pan Jerzy Miller Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Ministerstwo Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Odmowę podpisania ustawy motywuję następującymi względami:

Wniosek. Odmowę podpisania ustawy motywuję następującymi względami: Warszawa, dnia 2008 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Wniosek Na podstawie art. 122 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. odmawiam podpisania ustawy z dnia 17 października

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP

ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP SYSTEM PRAWA Zbiór uporządkowanych i wzajemnie ze sobą powiązanych norm generalnych i abstrakcyjnych wysłowionych w tekstach aktów prawotwórczych i nieuchylonych

Bardziej szczegółowo

Prawo bankowe. doc. dr Marek Grzybowski. październik Katedra Prawa Finansowego

Prawo bankowe. doc. dr Marek Grzybowski. październik Katedra Prawa Finansowego Prawo bankowe doc. dr Marek Grzybowski październik 2014 Katedra Prawa Finansowego Próba definicji całokształt norm prawnych regulujących funkcjonowanie systemu bankowego, a w tym strukturę, organizację

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI Warszawa, 20 maja 2014 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI PODSEKRETARZ STANU Roman Dmowski DSI-WPIPSI.070.1.2014 DSI-WPIPSI.070.1.2014 Pan Stanisław Duda Sekretarz Stanu w

Bardziej szczegółowo

Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej:

Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej: Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej: uwarunkowania prawne Efektywność energetyczna w budownictwie i przemyśle Wrocław, 14-15 listopada 2012 Zagadnienia Prawo

Bardziej szczegółowo

Egzekucja sądowa i ograniczenie prawa wyboru komornika sądowego. Sylwester Bobowski, Kancelaria Prawna Raven

Egzekucja sądowa i ograniczenie prawa wyboru komornika sądowego. Sylwester Bobowski, Kancelaria Prawna Raven Egzekucja sądowa i ograniczenie prawa wyboru komornika sądowego Sylwester Bobowski, Kancelaria Prawna Raven ZAKRES PROPONOWANYCH ZMIAN Aktualne brzmienie przepisu Art. 8. 5. Wierzyciel ma prawo wyboru

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz literatury... XVII Przedmowa... XIX

Spis treści. Wykaz literatury... XVII Przedmowa... XIX Wykaz skrótów... XIII Wykaz literatury... XVII Przedmowa... XIX Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające... 1 1. Prawo Unii Europejskiej jako akademicka dyscyplina prawa... 3 I. Rozwój autonomicznej dyscypliny

Bardziej szczegółowo

1. Obrót gospodarczy Zagadnienia wstępne Obrót gospodarczy Działalność gospodarcza Bibliografia...

1. Obrót gospodarczy Zagadnienia wstępne Obrót gospodarczy Działalność gospodarcza Bibliografia... Spis treści 1. Obrót gospodarczy... 2 1.1. Zagadnienia wstępne... 2 1.2. Obrót gospodarczy... 3 1.3. Działalność gospodarcza... 4 Bibliografia... 6 Słowa kluczowe: gospodarka, gospodarowanie, prawo, obrót

Bardziej szczegółowo

Nazwa przedmiotu: Publiczne prawo gospodarcze (1300-PPG-SJ) Public economic law

Nazwa przedmiotu: Publiczne prawo gospodarcze (1300-PPG-SJ) Public economic law Nazwa przedmiotu: Publiczne prawo gospodarcze (1300-PPG-SJ) Name: Public economic law Jednostka oferująca przedmiot: Przedmiot dla jednostki: Wydział Prawa i Administracji Wydział Prawa i Administracji

Bardziej szczegółowo

O stosowaniu uchwały KNF w kwestii oceny rękojmi kandydatów na członków organów podmiotów nadzo. Wpisany przez Mariusz Maciejewski, Elżbieta Sienicka

O stosowaniu uchwały KNF w kwestii oceny rękojmi kandydatów na członków organów podmiotów nadzo. Wpisany przez Mariusz Maciejewski, Elżbieta Sienicka W praktyce stosowania przedmiotowych regulacji przez KNF przyjmuje się, że na przesłankę rękojmi składa się wiele czynników, które są oceniane przez KNF łącznie. Mając na względzie prawidłowy rozwój rynku

Bardziej szczegółowo

spółki komandytowo-akcyjnej... 102 72. Wskaż zalety i wady organizacji i funkcjonowania

spółki komandytowo-akcyjnej... 102 72. Wskaż zalety i wady organizacji i funkcjonowania SPIS TREŚCI 1. Czym jest prawo gospodarcze i jakie jest jego miejsce w systemie prawa polskiego?... 15 2. Wyjaśnij istotę źródeł prawa gospodarczego.... 16 3. Wskaż i omów podstawowe zasady prawa gospodarczego....

Bardziej szczegółowo

ISBN 978-83-81668-92-3

ISBN 978-83-81668-92-3 Autorzy poszczególnych rozdziałów: Jan Grabowski: nadzór merytoryczny i wprowadzenie; Rafał Blicharz: 4, 7, 10; Mirosław Pawelczyk: 1 (III), 5, 6; Katarzyna Pokryszka: 1 (I-II, IV-VII), 2, 8; Ewa Przeszło:

Bardziej szczegółowo

Regulacja na rynku telekomunikacyjnym i reglamentacja usług audiowizualnych

Regulacja na rynku telekomunikacyjnym i reglamentacja usług audiowizualnych Regulacja na rynku telekomunikacyjnym i reglamentacja usług audiowizualnych Działalność gospodarcza i swoboda (wolność) działalności gospodarczej Działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza,

Bardziej szczegółowo

Zastrzeżenie: Powyższa opinia nie iest wiażaca dla organów samorządu radców prawnych. Kraków, dnia r.

Zastrzeżenie: Powyższa opinia nie iest wiażaca dla organów samorządu radców prawnych. Kraków, dnia r. STANOWISKO (opinia) Komisji ds. wykonywania zawodu i etyki Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie dotyczące przedmiotu działalności kancelarii radcy prawnego oraz możliwości jednoczesnego wykonywania

Bardziej szczegółowo

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji AID Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji Pod redakcją Elizy Frejtag-Mika SPIS TREŚCI Wstęp 7 l t Przyczyny rozwoju bezpośrednich inwestycji zagranicznych w świetle teorii... 9 1.1. Wstęp.\

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia poruszane na ćwiczeniach w semestrze zimowym STUDIA STACJONARNE

Zagadnienia poruszane na ćwiczeniach w semestrze zimowym STUDIA STACJONARNE PRAWO HANDLOWE dr Bartłomiej Gliniecki Zagadnienia poruszane na ćwiczeniach w semestrze zimowym STUDIA STACJONARNE wszystkie wskazane pozycje literatury dostępne są w Bibliotece UG w razie dostępności

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady ustroju Rzeczypospolitej

Podstawowe zasady ustroju Rzeczypospolitej Podstawowe zasady ustroju Rzeczypospolitej Podstawowe zasady ustroju w systematyce Konstytucji RP Pierwszy rozdział Konstytucji RP, zatytułowany Rzeczpospolita, określa podstawowe zasady ustroju RP. Pozostałe

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Europejskie prawo podatkowe w systemie prawa Unii Europejskiej

Rozdział 1. Europejskie prawo podatkowe w systemie prawa Unii Europejskiej Europejskie prawo podatkowe. Rafał Lipniewicz Głównym celem książki jest przedstawienie podstawowych mechanizmów oddziałujących obecnie na proces tworzenia prawa podatkowego w państwach poprzez prezentację

Bardziej szczegółowo

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów: ADMINISTRACJA Poziom kształcenia: studia I stopnia profil kształcenia: praktyczny SYMBOLE EFEKTÓW DLA KIERUNKU ADMINISTR ACJA OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ODNIESIENIE EFEKTÓW

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE Red.: Dariusz Górecki Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa Rozdział

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 19 maja 2009 r.

Warszawa, dnia 19 maja 2009 r. Warszawa, dnia 19 maja 2009 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Od autorów Wykaz skrótów CZĘŚĆ I PRAWO INSTYTUCJONALNE

Spis treści: Od autorów Wykaz skrótów CZĘŚĆ I PRAWO INSTYTUCJONALNE Spis treści: Od autorów Wykaz skrótów CZĘŚĆ I PRAWO INSTYTUCJONALNE ROZDZIAŁ I. GENEZA I ROZWÓJ INSTYTUCJONALNY INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ. OD TRAKTATU PARYSKIEGO PO TRAKTAT Z LIZBONY 2.Sytuacja gospodarcza

Bardziej szczegółowo