KONFERENCJA NAUKOWA SEKCJI PSYCHIATRII DZIECI I MŁODZIEŻY POLSKIEGO TOWARZYSTWA PSYCHIATRYCZNEGO. Wisła czerwca 2003 STRESZCZENIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KONFERENCJA NAUKOWA SEKCJI PSYCHIATRII DZIECI I MŁODZIEŻY POLSKIEGO TOWARZYSTWA PSYCHIATRYCZNEGO. Wisła 13 14 czerwca 2003 STRESZCZENIA"

Transkrypt

1 KONFERENCJA NAUKOWA SEKCJI PSYCHIATRII DZIECI I MŁODZIEŻY POLSKIEGO TOWARZYSTWA PSYCHIATRYCZNEGO Wisła czerwca 2003 STRESZCZENIA Patronat Honorowy Konferencji Jego Magnificencja Rektor Śląskiej Akademii Medycznej Prof. dr hab. Tadeusz Wilczok

2 2

3 Spis treści KOMITET NAUKOWY KONFERENCJI 7 KOMITET ORGANIZACYJNY 7 ZARZĄD SEKCJI NAUKOWEJ PSYCHIATRII DZIECI I MŁODZIEŻY PTP 7 MIEJSCE OBRAD 8 SEKRETARIAT KONFERENCJI 8 ZAKWATEROWANIE 8 PROGRAM KONFERENCJI czerwca 2003r (czwartek) czerwca 2003r (piątek) 10 Sesja I Zaburzenia psychotyczne okresu adolescencji Strzelecki D., Rabe-Jabłońska J.: Hipoteza glutaminianergiczna schizofrenii, implikacje terapeutyczne Rabe-Jabłońska J.: Kiedy rozpocząć interwencję farmakologiczną w schizofrenii? Kotlicka-Antczak M., Rabe-Jabłońska J., Gmitrowicz A.: Dziecięcy rozw j psychoruchowy a przebieg schizofrenii rozpoczynającej się w okresie młodzieńczym Namysłowska I.: Problemy teoretyczne, praktyczne i etyczne leczenia objaw w prodromalnych w schizofrenii Gromska J., Łucka I., Cebella A., Fryze M., Skwarska K., Stoń P., Sulska E.: Zaburzenia psychotyczne a nadużywanie substancji psychoaktywnych Dąbkowski M.: Ocena skuteczności leczenia oraz osiągnięć szkolnych i aktywności r wieśniczej u młodzieży chorej na schizofrenię leczonej przeciwpsychotycznie Marcenkowski I., Bikszajewa J., Drużyńska A., Skalska J.: Leki przeciwpsychotyczne atypowe i rehabilitacja medyczno-społeczna dzieci i młodzieży z zaburzeniami zachowania i schizofrenią - doświadczenia własne przerwa na kawę 17 Sesja II Zaburzenia odżywiania się Janas-Kozik M.,, Krupka-Matuszczyk I.: Rola oreksyn w regulacji łaknienia - tezy 15 min Sala P., Simon W.: Motywacja u chorych z rozpoznaniem zaburzeń odżywiania się J zefik B.: Psychoterapia w leczeniu zaburzeń odżywiania się Janas-Kozik M.,, Krupka-Matuszczyk I., Augustyniak E.: Zarys programu terapeutycznego dla pacjentek z zaburzeniami odżywiania się stosowany w Oddziale Psychiatrii Wieku Rozwojowego w Sosnowcu Janas-Kozik M.,, Krupka-Matuszczyk I., Hyrnik J.: Psychodynamiczne aspekty psychoterapii grupowej w leczeniu zaburzeń odżywiania się - doświadczenia własne Oddziału Psychiatrii Wieku Rozwojowego Centrum Pediatrii w Sosnowcu Bryńska A., Kołakowski A.: Schematy poznawcze i psychoterapia poznawcza zaburzeń odżywiania się Marquardt M., Skubacz M.: Ericksonowska perspektywa pracy w łączonym modelu terapii anoreksji Żechowski C., Namysłowska I., Korolczuk A., Siewierska A., Jabubczyk A., Bażyńska A., Bronowska Z.: Program profilaktyki zaburzeń odżywiania - badania pilotażowe Rajewski A.: Ocena psychoterapii i farmakoterapii w bulimii obiad 24 Sesja III Psychoterapia w psychiatrii dzieci i młodzieży Siewierska A., Namysłowska I.: Psychoterapia indywidualna czy rodzinna? Problem w leczeniu młodzieży Szwajca K., Izdebski R., de Barbaro M., Szaszkiewicz W.: Terapia rodzin pacjenta dziecięcego i młodzieżowego na terenie domu w percepcji rodziny Ślosarczyk M.: Czy psychoterapia powinna wychowywać? Pisula A., Kołakowski A., Skotnicka M., Wolańczyk T., W jtowicz S., Turek M., Wiśniewski A., Błachno M.: Pr ba oceny skuteczności warsztat w dla rodzic w dzieci z zespołem nadpobudliwości Chuchacz B., Reczek E.: Wideotrening komunikacji - metoda XXI wieku mogąca zapobiec zaburzeniom psychicznym u dzieci 27 3

4 6. Iniewicz G., Ulasińska R.: Terapia pacjent w w okresie dojrzewania z objawami depresji trudności i dylematy 28 Warsztaty warsztaty (symultaniczne) Bryńska A., Kołakowski A.: Schematy poznawcze i psychoterapia poznawcza zaburzeń odżywiania się Chuchacz B., Reczek E.: Wideotrening komunikacji metoda XXI wieku mogąca zapobiec zaburzeniom psychicznym u dzieci Marquardt M., Skubacz M.: Ericksonowska perspektywa pracy w łączonym modelu terapii anoreksji Pilecki M.: Psychoterapia w leczeniu jadłowstrętu psychicznego - wskazania i przeciwwskazania Pisula A., Kołakowski A., Skotnicka M., Wolańczyk T., W jtowicz S., Turek M., Wiśniewski A., Błachno M.: Pr ba oceny skuteczności warsztat w dla rodzic w dzieci z zespołem nadpobudliwości Żechowski C.: Terapia psychoanalityczna w leczeniu zaburzeń odżywiania się bankiet czerwca 2003r (sobota) 30 Sesja IV Agresja u dzieci i młodzieży Gromska J.: Przemoc a neurobiologia Gromska J., Krzykowski G., Pawłowska B., Kr lak A., Stolarz M., Gamrat M., Dołmasiewicz E.: Badania nad zachowaniami seksualnymi między dziećmi w środowiskach pozarodzinnych Frączek A.: O źr dłach i psychologicznych mechanizmach agresji interpersonalnej Kobus M., Gromska J., Krzykowski G.: Urazy seksualne w dzieciństwie jako przyczyna p źniejszych przestępstw seksualnych Dąbkowski M.: Rozważania o przemocy wśr d r wieśnik w - aspekty etyczne przerwa na kawę 32 Sesja V Jak wychowywać dziecko w XXI wieku? Jaklewicz H.: Młodzież a transformacja Szymańska K.: Wsp łczesne problemy wychowania w świetle zadań rozwoju John-Borys M.: Percepcja zdrowia i choroby u dorastających w kontekście funkcjonowania rodziny Żechowski C., Bażyńska K., Namysłowska I., Bronowska Z., Siewierska A., Jakubczyk A.: Więź z rodzicami i r wieśnikami w ocenie młodzieży hospitalizowanej w oddziale psychiatrycznym zakończenie Konferencji obiad 34 PLAKATY 35 Sesja plakatowa - Zaburzenia psychotyczne okresu adolescencji Dąbkowska M.: Ocena obecności przeżyć traumatycznych w dzieciństwie chorych na schizofrenię Gmitrowicz A.: Zachowania samob jcze jako przyczyna hospitalizacji młodzieży z rozpoznaniem schizofrenii F20 i psychozy schizoafektywnej F Janas-Kozik M.,, Krupka-Matuszczyk I., Sołowi w R., Matuszczyk M. Zastosowanie neuroleptyk w II gener. w leczeniu psychoz schizofrenicznych w Psychiatrii Wieku Rozwojowego Kotlicka-Antczak M., Rabe-Jabłońska J., Gmitrowicz A.: Dziecięcy rozw j psychoruchowy a przebieg schizofrenii rozpoczynającej się w okresie młodzieńczym Makarewicz A., Kucharska-Pietura K.: Dynamika jakościowych i ilościowych zmian profilu psychopatologicznego u chorych na schizofrenię w trakcie pierwszej hospitalizacji Wybacz M., Kucharska-Pietura K.: Ocena funkcjonowania poznawczo-emocjonalnego pacjent w we wczesnych stadiach procesu schizofrenicznego. 37 Sesja plakatowa Zaburzenia odżywiania się Basińska-Starzycka A., Bażyńska A.K., Bryńska A., Tomaszewicz-Libudzic E., Komender J., Namysłowska I., Moskwa M., Thorell Ł.H.: Odmienne przetwarzanie informacji u dziewcząt z jadłowstrętem psychicznym badania potencjał w wywołanych podczas treningu uwagi Błachno M., Tomaszewicz-Libudzic C., Bryńska A., Wolańczyk T.: Postawa wobec choroby pacjentek z jadłowstrętem psychicznym Brzozowska A., Jagielska G., Tomaszewicz-Libudzic C., Komender J.: Obecność przeciwciał przeciw mięśniowi sercowemu u pacjent w chorych na jadłowstręt psychiczny. 39 4

5 4. Bryńska A., Wiśniewski A., Tomaszewicz-Libudzic C., Błachno M., Brzozowska-Binda A.: Aktywność ruchowa pacjentek z jadłowstrętem psychicznym a cechy obsesyjno-kompulsyjne. Doniesienie wstępne Bryńska A., Wiśniewski A., Tomaszewicz-Libudzic C., Błachno M., Szymańska U., Wolańczyk T.: Spektrum zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych: objawy obsesyjno-kompulsyjne wśr d pacjentek z jadłowstrętem psychicznym Cebella A., Łucka I., Fryze M., Pietraszczyk-Kędziora B.: Pr ba oceny modelu odżywiania się i funkcjonowania społecznego student w IV roku wydziału lekarskiego AM w Gdańsku Chmielewska D., Kucharska-Pietura K., Makarewicz A., Wysocka A.: Percepcja wyrazu emocjonalnego twarzy w jadłowstręcie psychicznym Dąbkowski M., Gniot B.: Wstępne spostrzeżenia nad leczeniem zaburzeń anorektycznych olanzapiną (Zyprexa) Dmitrzak-Węglarz M., Rybakowski F., Słopień A., Czerski P., Hauser J., Rajewski A.: Badanie asocjacyjne alleli gen w kodujących DRD4 i COMT w jadłowstręcie psychicznym Grzelak P., Rabe-Jabłońska J., Wyszogrodzka-Kucharska A., Gajewicz W., G raj B.: Zastosowanie protonowej spektroskopii rezonansu magnetycznego w ocenie m zgowia pacjentek z jadłowstrętem psychicznym Janas-Kozik M.,, Krupka-Matuszczyk I., Augustyniak E., Niezgoda S.,, Matuszczyk M.: Być kobietą? Kobiecość w zaburzeniach odżywiania się Janas-Kozik M.,, Krupka-Matuszczyk I., Augustyniak E., Matuszczyk M., Siwiec A.: Zarys programu terapeutycznego dla pacjentek z zaburzeniami odżywiania się stosowany w Oddziale Psychiatrii Wieku Rozwojowego w Sosnowcu Janas-Kozik M.,, Krupka-Matuszczyk I., Hyrnik J., Matuszczyk M., Siwiec A.: Psychodynamiczne aspekty psychoterapii grupowej w leczeniu zaburzeń odżywiania się - doświadczenia własne Oddziału Psychiatrii Wieku Rozwojowego Centrum Pediatrii w Sosnowcu Janas-Kozik M.,, Krupka-Matuszczyk I., Krzystanek M., Trzeciak H., Szymszal J.: Wpływ fototerapii i fluwoksaminy na aktywność fosfolipazy D w trombocytach pacjent w z rozpoznaniem jadłowstrętu psychicznego Janas-Kozik M.,, Krupka-Matuszczyk I., Krzystanek M., Szymszal J., Augustyniak E.: Przydatność fototerapii w leczeniu jadłowstrętu psychicznego Pietrzak S., Czerebiej M., Muzalewski P., B cker M., Dąbkowski M.: Ocena rozpowszechnienia spektrum zaburzeń odżywiania w populacji student w kierunk w uniwersyteckich Pilecki M., Modrzejewska R., Bomba J.: Rozpowszechnienie zaburzonego odżywiania się w populacji uczni w klas drugich krakowskich szk ł ponadpodstawowych w roku szkolnym 2000/ Pilecki M., J zefik B.: Czynniki kulturowe oraz cechy obrazu siebie wsp łwystępujące z zaburzeniami odżywiania się Rybakowski F., Dmitrzak-Węglarz M., Słopień A., Czerski P., Hauser J., Rajewski A.: Temperament i charakter w jadłowstręcie psychicznym- wpływ gen w transportera serotoniny i receptora 5-HT2A Słopień A., Dmitrzak-Węglarz M., Skibińska M., Rybakowski F., Hauser J., Rajewski A.: Brak asocjacji pomiędzy polimorfizmem genu BDNF a jadłowstrętem psychicznym Sobieszczańska S.A., Rabe-Jabłońska J., Skał M., Dunajska A., Wyszogrodzka-Kucharska A.: Ocena wybranych parametr w układu krzepnięcia u pacjentek z rozpoznaniem jadłowstrętu psychicznego Szymańska U., Tomaszewicz-Libudzic C., Jagielska G., Komender J., Błachno M.: Zaburzenia metabolizmu kostnego u pacjentek z jadłowstrętem psychicznym Śmiech A., Wyszogrodzka-Kucharska A., Rabe-Jabłońska J., Iwaszkiewicz J.: Ocena metabolizmu kostnego u pacjentek z rozpoznaniem jadłowstrętu psychicznego przy zastosowaniu wskaźnik w przemian kostnych. 54 Sesja plakatowa Psychoterapia w psychiatrii dzieci i młodzieży Andrzejowska D., Domagalska-Kurdziel E., Halberda G., Kołakowska A., Skuza R.: Prezentacja pracy szkoły w odniesieniu do uczni w z zaburzeniami psychicznymi i w r żnym wieku Chuchacz B., Reczek E.: Wideotrening komunikacji - metoda XXI wieku mogąca zapobiec zaburzeniom psychicznym u dzieci Iniewicz G., Ulasińska R.: Terapia pacjent w w okresie dojrzewania z objawami depresji trudności i dylematy 56 5

6 4. Orłowska J., Igor Hanuszkiewicz I.: Przychodnia Psychoterapii Dzieci i Młodzieży Stowarzyszenia Dobrej Nadziei Pisula A., Kołakowski A., Skotnicka M., Wolańczyk T., W jtowicz S., Turek M., Wiśniewski A, Błachno M.: Pr ba oceny skuteczności warsztat w dla rodzic w dzieci z zespołem nadpobudliwości Izydorczyk B., Czekaj B., Syguda J.: Psychoterapia okresu młodzieńczego - model leczenia w OLN i ZJ DĄBR WKA w Gliwicach Izydorczyk B., Czekaj B., Syguda J.: Teoretyczne i praktyczne wyznaczniki modelu leczenia zaburzeń odżywiania w r żnych kategoriach wiekowych - OLN i ZJ DĄBR WKA w Gliwicach Szwajca K., Izdebski R., de Barbaro M., Szaszkiewicz W.: Terapia rodzin pacjenta dziecięcego i młodzieżowego na terenie domu w percepcji rodziny Szwajca K., Szaszkiewicz W., Izdebski R., Orłowska J., Szuszkiewicz A., Kaczmarczyk J., Nowakowska S, Hanuszkiewicz I., Treger B.: Po co miastu psychoterapia? 59 Sesja plakatowa Agresja u dzieci i młodzieży Błachno M., Kołakowski A., Wolańczyk T., Pisula A., Turek M., Wiśniewski A. Por wnanie samooceny dzieci z ADHD z dziećmi z populacji og lnej. Badanie przy pomocy The Harter Self Esteem Questionnaire (HSEQ). Doniesienie wstępne Butenko L.: Child-Therapist-Parents: From Aggression to Creativity together Horecka-Lewitowicz A., Bocian I., Czechowicz-Nieroda A.: Obraz agresji u dzieci w zależności od wieku i płci Kołakowski A., Wolańczyk T.: Agresja i zaburzenia zachowania w ADHD Wolańczyk T., W jtowicz S., Bryńska A., Kołakowski A., Skotnicka M., Stefanoff P., Komender J.: Zachowania agresywne i niedostosowane (zaburzenia eksternalizacyjne) u dzieci i młodzieży w Polsce badania populacyjne. 62 Sesja plakatowa Varia Glapa K., Hawro T., Pietrzak S., Radziejewski P., Czerebiej M., Muzalewski P., Szymczak M., Gałan A., Urbanowska O., B cker M, Gniot B., Dąbkowski M.: Rozpowszechnienie zespołu nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi wśr d dzieci z klas II szk ł podstawowych w Bydgoszczy Gorczyca P.: Sprawozdanie z Konferencji Naukowej poświęconej ADHD - Ostunia (Włochy) Gorczyca P., Kapinos-Gorczyca A.: Skala CARS w zespole Aspergera Kołakowski A., Pisula A., W jtowicz S., Wolańczyk T., Turek M., Wiśniewski A.: Związek poszczeg lnych pytań diagnostycznych zespołu nadpobudliwości psychoruchowej oraz związek czynnik w rodzinnych i rozwojowych na rozpoznanie zespołu hiperkinetycznego (ICD-10) w grupie dzieci z ADHD (DSM IV) Krupka-Matuszczyk I., Janas-Kozik M.,, Augustyniak E., Matuszczyk M. : Jak malują dzieci depresyjne? Podbielski Z., Wiśniewski K: Dr hab.n.med. Janina Maria Krasowska ( ) prekursorka psychiatrii rozwojowej w Polsce Rzemieniuk T., Sakowska-Maliszewska I., Siwiec A., Koster A.: Neuroinfekcja czy zaburzenie hormonalne przyczyną zaburzeń psychotycznych u 15-letniej dziewczynki? Prezentacja trudnego diagnostycznie przypadku Zalewska M.: Metodologiczne aspekty rozpoznawania fobii społecznej u dzieci i młodzieży. 72 WAŻNE INFORMACJE 73 Organizatorzy 73 Patronat medialny 73 Obsługa techniczno-administracyjna 73 Szczeg ły na stronie: (adres konferencji pozostaje bez zmian, mimo zmiany lokalizacji Konferencji) 6

7 Komitet Naukowy Konferencji Przewodnicząca: prof. dr hab. n.med. Irena Namysłowska Członkowie: prof. dr hab. n.med. Jacek Bomba prof. dr hab. n.hum. Adam Frączek prof. dr hab. n.med. Jadwiga Gromska prof. dr hab. n.med. Hanna Jaklewicz dr n.hum. Barbara J zefik prof. dr hab. n.med. Jadwiga Komender prof. dr hab. n.med. Irena Krupka-Matuszczyk prof. dr hab. n.med. Maria Orwid prof. dr hab. n.med. Jolanta Rabe-Jabłońska prof. dr hab. n.med. Andrzej Rajewski dr n.hum. Katarzyna Szymańska Sekretarz: dr n.med. Małgorzata Janas-Kozik Komitet Organizacyjny Przewodnicząca: dr n.med. Małgorzata Janas-Kozik V-ce Przewodnicząca: Aneta Jakubczyk Sekretarz: lek. Maciej Matuszczyk Członkowie: lek. Dorota Burzawa lek. Rafał Sołowi w mgr Ewa Augustyniak mgr Joanna Hyrnik Brygida Kremblewska Krzysztof Płonka Zarząd Sekcji Naukowej Psychiatrii Dzieci i Młodzieży PTP dr n.med. Mirosław Dąbkowski - Przewodniczący dr n.med. Małgorzata Janas-Kozik - V-ce Przewodnicząca lek. Barbara Rolka-Raginia - Sekretarz lek. Hanna Biskupiak - Skarbnik 7

8 Miejsce obrad ul. Ks. Bp. Juliusza Bursche Wisła tel. (+48 33) fax (+48 33) Sekretariat Konferencji czynny będzie: w dniu 12 czerwca 2003r w godzinach w dniu 13 czerwca 2003r w godzinach w dniu 14 czerwca 2003r w godzinach Zakwaterowanie Dla uczestnik w konferencji zarezerwowano pokoje w Hotelu Gołębiewski w Wiśle. Doba hotelowa rozpoczyna się o godzinie 14.00, a kończy o Organizatorzy zapewniają przechowanie bagaży. Hotel posiada parking strzeżony płatny: 20zł/db. Hotel znajduje się blisko dworca PKP w Wiśle Uzdrowisku, ok. 10 minut piechotą od centrum miasta. Oferuje wiele atrakcji m.in. Park Wodny Tropikana: kompleks basen w z licznymi zjeżdżalniami, falą wodną, basenem sportowym, basenami rekreacyjnymi, brodzikami dla dzieci, basenem "kaskadą" jakuzzi, r żnorodnymi saunami, gabinetem masaży i solarium. Goście hotelowi korzystają z kompleksu w godzinach , nieodpłatnie. 8

9 Złe myśli ostaw diabłom, a pełne pogody serce naprzeciw sercu nieś (E. Zegadłowicz) Szanowni Koleżanki i Koledzy Szanowni Państwo czerwca 2003 roku w Hotelu Gołębiewski w Wiśle odbędzie się po raz pierwszy w historii psychiatrii dzieci i młodzieży organizowana na Śląsku Konferencja Naukowa Sekcji Naukowej Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Polskiego Towarzystwa Psychiatry-cznego. Dzięki wiedzy, doświadczeniu, wkładowi pracy Komitetu Naukowego Konferencja ta została uhonorowana 12 punktami edukacyjnymi przyznawanymi przez Komisję Kształcenia Ustawicznego Zarządu Gł wnego Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. W trakcie jej trwania będzie miało miejsce: 5 sesji gł wnych na następujące tematy: 1. Zaburzenia psychotyczne okresu adolescencji. 2. Zaburzenia odżywiania się. 3. Psychoterapia w psychiatrii dzieci i młodzieży. 4. Agresja u dzieci i młodzieży. 5. Jak wychowywać dziecko w XXI wieku? 6 warsztat w symultanicznych oraz sesja plakatowa na tematy jednoimienne z tematami sesji gł wnych. W imieniu Komitetu Organizacyjnego Konferencji chcę podziękować Jego Magnificencji Rektorowi Śląskiej Akademii Medycznej Panu Prof. dr hab. Tadeuszowi Wilczokowi za objęcie Honorowego Patronatu nad ww. Konferencją, Przewodniczącej Komitetu Naukowego i jednocześnie Konsultantowi Krajowemu ds. Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Pani Prof.dr hab. Irenie Namysłowskiej, Prezesowi Zarządu Gł wnego PTP Panu Prof. dr hab. Jackowi Bombie za patronat naukowy nad całością programu Konferencji i olbrzymie zaangażowanie nad jej stroną naukowo-szkoleniową, Pani Prof.dr hab.n.med. Irenie Krupka-Matuszczyk, kierow-nikowi Katedry i Kliniki Psychiatrii i Psychoterapii ŚAM za doradę naukową i zawsze ciepłe słowa w trakcie organizacji tego przedsięwzięcia, Sponsorom, dzięki kt rym obrady oraz imprezy towarzyszące będą miały miejsce w pięknej, niepowtarzalnej oprawie wnętrz Hotelu Gołębiewski w Wiśle, Naszym Gościom oraz Wam Koleżanki i Koledzy, iż okazaliście zainteresowanie Konferencją. Z wyrazami szacunku i koleżeńskim pozdrowieniem Dr n. med. Małgorzata Janas - Kozik Przewodnicząca Komitetu Organizacyjnego Konferencji Naukowej Sekcji Naukowej Psychiatrii Dzieci i Młodzieży PTP Sekretarz Komitetu Naukowego 9

10 Program Konferencji 12 czerwca 2003r (czwartek) rejestracja uczestnik w czerwca 2003r (piątek) śniadanie rejestracja uczestnik w otwarcie Konferencji Sesja I Zaburzenia psychotyczne okresu adolescencji Moderatorzy: prof. dr hab. n.med. Irena Namysłowska, prof. dr hab. n.med. Jolanta Rabe-Jabłońska, prof. dr hab. n.med. Irena Krupka-Matuszczyk 1. Strzelecki D., Rabe-Jabłońska J.: Hipoteza glutaminianergiczna schizofrenii, implikacje terapeutyczne - tezy 15 min. Klinika Zaburzeń Afektywnych i Psychiatrii Młodzieżowej Katedra Psychiatrii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi W ostatnich latach coraz większe zainteresowanie psychiatrii dotyczy udziału zaburzeń układu glutaminianergicznego w patogenezie schizofrenii. Na rolę receptor w kwasu glutaminowego w patogenezie tej psychozy zwr cono uwagę w związku z psychozomimetycznym działaniem fencyklidyny (PCP). Związek ten powoduje, już po stosunkowo kr tkim czasie działania, wystąpienie objaw w bardzo podobnych do objaw w schizofrenii, tak pozytywnych, jak i negatywnych. Fencyklidyna w trakcie badań molekularnych okazała się blokować działanie jednego z glutaminianergicznych receptor w jonotropowych - receptora NMDA, poprzez wiązanie się wewnątrz kanału jonowego (antagonizm niekompetycyjny). Działanie psychozomimetyczne fencyklidyny nie występuje (lub jest łagodne wyrażone) u dzieci i młodzieży przed okresem adolescencji, co tłumaczy się zmniejszoną wrażliwością receptora na działanie tego związku. Wraz z narastaniem wrażliwości NMDA zauważa się istotny wzrost zachorowań na schizofrenię. Kolejnym etapem badań związanych z układem glutaminianergicznym i jego dysfunkcją w schizofrenii było opracowanie teoretyczne modeli i pr by eksperymentalne oddziaływań mających przywr cić prawidłowe funkcjonowanie receptor w NMDA i co za tym idzie zmniejszenie objaw w psychotycznych. Obecnie najwięcej nadziei wiąże się z podawaniem glicyny, koagonisty receptora NMDA lub jej analog w (seryna, cykloseryna). Związki te mają działanie modulujące, w umiarkowanym stopniu pobudzając funkcję receptora 10

11 NMDA, co w badaniach eksperymentalnych skutkowało zmniejszeniem nasilenia objaw w negatywnych schizofrenii w stopniu łagodnym bądź umiarkowanym. W ostatnich latach coraz większe zainteresowanie psychiatrii dotyczy udziału zaburzeń układu glutaminianergicznego w patogenezie schizofrenii. Na rolę receptor w kwasu glutaminowego w patogenezie tej psychozy zwr cono uwagę w związku z psychozomimetycznym działaniem fencyklidyny (PCP). Związek ten powoduje, już po stosunkowo kr tkim czasie działania, wystąpienie objaw w bardzo podobnych do objaw w schizofrenii, tak pozytywnych, jak i negatywnych. Fencyklidyna w trakcie badań molekularnych okazała się blokować działanie jednego z glutaminianergicznych receptor w jonotropowych - receptora NMDA, poprzez wiązanie się wewnątrz kanału jonowego (antagonizm niekompetycyjny). Działanie psychozomimetyczne fencyklidyny nie występuje (lub jest łagodne wyrażone) u dzieci i młodzieży przed okresem adolescencji, co tłumaczy się zmniejszoną wrażliwością receptora na działanie tego związku. Wraz z narastaniem wrażliwości NMDA zauważa się istotny wzrost zachorowań na schizofrenię. Kolejnym etapem badań związanych z układem glutaminianergicznym i jego dysfunkcją w schizofrenii było opracowanie teoretyczne modeli i pr by eksperymentalne oddziaływań mających przywr cić prawidłowe funkcjonowanie receptor w NMDA i co za tym idzie zmniejszenie objaw w psychotycznych. Obecnie najwięcej nadziei wiąże się z podawaniem glicyny, koagonisty receptora NMDA lub jej analog w (seryna, cykloseryna). Związki te mają działanie modulujące, w umiarkowanym stopniu pobudzając funkcję receptora NMDA, co w badaniach eksperymentalnych skutkowało zmniejszeniem nasilenia objaw w negatywnych schizofrenii w stopniu łagodnym bądź umiarkowanym. Układ glutaminianergiczny jest największym pobudzającym układem m zgu człowieka. Neurony glutaminianergiczne stanowią ponad połowę wszystkich kom rek nerwowych ośrodkowego układu nerwowego, posiadając wyjątkowo liczną reprezentację w korze m zgu i hipokampach. Pozostaje on w ścisłej zależności morfologicznej i fizjologicznej z działającym hamująco układem GABAergicznym, kt ry zajmuje drugie miejsce pod względem liczebności populacji kom rek nerwowych w OUN (około 45 % kom rek nerwowych). Wypadkową działania pobudzającego układu glutaminianergicznego i hamującego układu GABAergicznego jest stan r wnowagi niezbędny do prawidłowego funkcjonowania mniejszych, choć stosunkowo lepiej poznanych, bardziej wyspecjalizowanych układ w neurotransmisyjnych: serotoninergicznego, noradrenergicznego, cholinergicznego i dopaminergicznego. Zaburzenia dotyczące układu glutaminianergicznego zaobserwowano w schizofrenii, udarze m zgu, padaczce, chorobach Parkinsona, Huntingtona i Alzheimera, choć nie ustalono na ile mają one w tych jednostkach znaczenie patogenetyczne. Dokładne poznanie budowy i przede wszystkim funkcji układu glutaminianergicznego jest od dłuższego czasu jednym z gł wnych zadań badaczy zajmujących się schizofrenią. Powodzenie w tym zakresie, jak się wydaje, może przybliżyć nas do zrozumienia fenomenu tej psychozy. Obecnie obowiązująca teoria dopaminergiczna nie tłumaczy w spos b wyczerpujący wszystkich aspekt w choroby, szczeg lnie dużo pytań pozostawiając odnośnie powstawania objaw w negatywnych. Środki działające na układ dopaminergiczny, np. amfetamina powodują bowiem jedynie wystąpienie objaw w wytw rczych. Pełniejszy obraz psychozy, obejmujący objawy pozytywne i negatywne, zaobserwowano u ludzi używających fencyklidynę (PCP, anielski pył). Związek ten pierwotnie przeznaczony do zastosowania w anestezjologii, okazał się 11

12 być halucynogennym środkiem narkotycznym, charakteryzującym się wysokim potencjałem uzależniającym. Jak się okazało w wyniku podjętych badań, działanie PCP polega na niekompetycyjnym blokowaniu jednego z receptor w układu glutaminianergicznego - receptora NMDA. W przypadku ostrego zatrucia u części używających fencyklidyna powoduje ona wystąpienie objaw w pozytywnych, a także jak wspomniano, objaw w negatywnych. Przewlekłe używanie PCP prowadzi do upośledzenia transmisji dopaminergicznej w obrębie kory przedczołowej, co klinicznie ma odpowiadać wystąpieniu objaw w negatywnych. Wynikiem przyjmowania fencyklidyny przez osoby chore na schizofrenię jest przejściowe nasilenie objaw w psychopatologicznych. Dodatkowym argumentem przemawiającym za hipotezą glutaminianergiczną są obserwacje dotyczące działania fencyklidyny przed okresem pokwitania. Ot ż występuje w tym wieku częściowa lub całkowita niewrażliwość na działanie tej substancji wtedy z reguły nie powoduje ona wystąpienia objaw w psychotycznych. Wzrost wrażliwości receptora NMDA na hamujące działanie PCP przypada na okres znacznego wzrostu częstości zachorowań na schizofrenię. 2. Rabe-Jabłońska J.: Kiedy rozpocząć interwencję farmakologiczną w schizofrenii? - tezy 15 min. Klinika Zaburzeń Afektywnych i Psychiatrii Młodzieżowej Katedra Psychiatrii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi W pracy om wiono r żne rozumienie terminu wczesna interwencja, czynniki ryzyka rozwoju schizofrenii, markery schizofrenii. Przedstawiono zasady rozpoznawania predyspozycji do rozwoju schizofrenii, koncepcję schizotaksji, oraz przegląd najnowszego piśmiennictwa na temat naukowych i etycznych podstaw wczesnego leczenie schizofrenii w fazie prepsychotycznej, propozycje takiego leczenia oraz zapobiegania psychozie. Słowa kluczowe: schizofrenia, prodrom, faza prepsychotyczna, czynniki ryzyka, schizotaksja, wczesna interwencja, zapobieganie 3. Kotlicka-Antczak M., Rabe-Jabłońska J., Gmitrowicz A.: Dziecięcy rozw j psychoruchowy a przebieg schizofrenii rozpoczynającej się w okresie młodzieńczym - tezy 15 min. Klinika Zaburzeń Afektywnych i Psychiatrii Młodzieżowej Katedra Psychiatrii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi Cel pracy: znalezienie związk w pomiędzy przebiegiem rozwoju psychoruchowego w okresie dziecięcym a obrazem klinicznym i przebiegiem schizofrenii rozpoczynającej się w okresie młodzieńczym. Metody: Na podstawie retrospektywnej analizy Książeczek Zdrowia Dziecka, Kwestionariuszy Rozwoju Dziecka oraz Skali Rozwoju Murraya i Lewisa oceniono rozw j psychoruchowy 50 chorych z rozpoznaniem schizofrenii wg DSM-IV (średni wiek zachorowania 16,4 1,81 lat ; średni czas trwania choroby: 3,9 0,63 lat) oraz 30 os b zdrowych. Przebieg schizofrenii określono analizując dokumentację medyczną, zawierającą także wielokrotne oceny w skali PANSS. Wyniki: Wyr żniono dwie grupy przebiegu schizofrenii: z przewagą 12

13 objaw w negatywnych lub pozytywnych. Rozw j psychoruchowy chorych z przewaga objaw w negatywnych i przewlekłym przebiegu choroby znacząco odbiegał od rozwoju chorych z dominującymi objawami pozytywnymi jak i rozwoju os b zdrowych. Charakteryzowały go op źnienia w osiąganiu kamieni milowych rozwoju i nabywaniu umiejętności kontroli zwieraczy, występowanie cech słabszej koordynacji ruchowej, op źnień i nieprawidłowości w rozwoju mowy, trudności szkolnych, gorszych kompetencji społecznych. Chorzy na schizofrenię przebiegającą z przewagą objaw w pozytywnych nie r żnili się w zakresie swojego rozwoju psychoruchowego od os b z grupy kontrolnej. Wnioski: zaburzenia rozwoju psychoruchowego w okresie dziecięcym dotyczą jedynie części chorych z rozpoznaniem schizofrenii, tj. grupy o przewlekłym przebiegu, z przewagą objaw w negatywnych. Wyniki sugerują, że zaburzenia schizofreniczne nie są etiologicznie jednorodne, a neurorozwojowy charakter dotyczy jedynie części z nich. 4. Namysłowska I.: Problemy teoretyczne, praktyczne i etyczne leczenia objaw w prodromalnych w schizofrenii - tezy 15 min. Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie W artykule poruszono problemy teoretyczne, praktyczne i etyczne dotyczące wczesnego rozpoznawania i leczenia objaw w prodromalnych schizofrenii. Zwr cono szczeg lną uwagę na problemy etyczne takie jak spos b rekrutacji os b z objawami prodromalnymi (szkoła?, specjalne programy?) i znaczenie tego typu interwencji dla pacjenta i jego rodziny. 5. Gromska J., Łucka I., Cebella A., Fryze M., Skwarska K., Stoń P., Sulska E.: Zaburzenia psychotyczne a nadużywanie substancji psychoaktywnych - tezy 10 min. II Klinika i Katedra Chor b Psychicznych Akademia Medyczna w Gdańsku Cel pracy: Analiza częstości występowania psychoz wywołanych nadużywaniem środk w psychoaktywnych wśr d os b hospitalizowanych po raz pierwszy z powodu zaburzeń psychotycznych; prześledzenie ilościowe i jakościowe kontakt w badanych ze środkami psychoaktywnymi, czasu trwania psychoz, a także podatności na leczenie farmakologiczne. Materiał i metoda: Przeanalizowano dane z 73 historii chor b (52 chłopc w i 21 dziewcząt, średnia wieku 18.8 lat) leczonych w ciągu ostatnich dw ch lat na Oddziale Młodzieżowym II Kliniki Chor b Psychicznych AM w Gdańsku. Zebrano informacje dotyczące wywiadu przedchorobowego, zwłaszcza obciążeń rodzinnych, wywiadu osobniczego, funkcjonowania społecznego, wywiadu dotyczącego przyjmowania środk w psychoaktywnych oraz obrazu klinicznego choroby i jej farmakoterapii. Wyniki: U 21,9% badanych postawiono ostateczne rozpoznanie psychozy wywołanej nadużywaniem środk w psychoaktywnych. W tej grupie zar wno czas od wystąpienia pierwszych objaw w choroby, jak i czas hospitalizacji były kr tsze niż u pozostałych chorych. Zazwyczaj stosowano u nich monoterapię. U 2,7% pacjent w postawiono podw jną diagnozę. Kontakt z narkotykami potwierdziło 52% badanych, z czego 13

14 u 42,1% rozwinęły się zaburzenia psychotyczne. Najczęściej stosowanymi środkami psychoaktywnymi (bez względu na ostateczną diagnozę) były: cannabinoidy i amfetamina. Obciążenie rodzinne zespołami schizofrenicznymi stwierdzono u 50 % pacjent w z psychozą nie wywołaną środkami psychoaktywnymi, oraz 3,4 % badanych, u kt rych psychoza miała bezpośredni związek z przyjmowaniem narkotyku. Wnioski: Statystycznie znamiennie często stwierdzamy nadużywanie środk w psychoaktywnych wśr d os b cierpiących na zaburzenia psychotyczne. Zar wno czas od wystąpienia pierwszych objaw w choroby, jak i czas hospitalizacji były kr tsze u pacjent w z rozpoznaniem zaburzeń psychotycznych wywołanych nadużywaniem środk w psychoaktywnych, niż u pozostałych chorych, r żnica ta nie była jednak istotna statystycznie. Czas trwania psychozy był u nich istotnie kr tszy. Zazwyczaj stosowano u nich monoterapię. 6. Dąbkowski M.: Ocena skuteczności leczenia oraz osiągnięć szkolnych i aktywności r wieśniczej u młodzieży chorej na schizofrenię leczonej przeciwpsychotycznie - tezy 15 min. Katedra i Klinika Psychiatrii Akademia Medyczna w Bydgoszczy Schizofrenia, będąc chorobą mogącą potencjalnie doprowadzić do dewastacji życia wymaga wdrożenia optymalnego paradygmatu terapeutycznego, celem zapobieżenia wielowymiarowym następstwom psychozy. Zalecane standardy postępowania w leczeniu schizofrenii u dzieci i młodzieży wskazują na bezsporne zalety rozpoczynania leczenia od lek w przeciwpsychotycznych nowej generacji; z jednoczesnym kompleksowym oddziaływaniem psychosocjoterapeutycznym. Oddziaływań pozabiologicznych, nacelowanych na wzmocnienie system w wsparcia, a przede wszystkim na utrzymanie przez chorego dotychczasowego zanurzenia w jemu właściwym millieu społecznym, z zachowaniem poziomu aktywności funkcjonowania nie da się jednak oddzielić od efekt w działania lek w przeciwpsychotycznych. Efekty te zar wno oczekiwane, terapeutyczne, jak i niepożądane, będące następstwem ubocznym leczenia - wyznaczają przestrzeń, w jakiej może dokonywać się praca psycho- i socjo terapeutyczna. Odpowiedni dob r leku może w spos b kapitalny potencjalizować skuteczność oddziaływań psychospołecznych. Zastosowanie innego leku może dramatycznie utrudniać osiągnięcie oczekiwanego efektu: utrzymanie pozytywnej samooceny, poziomu osiągnięć szkolnych a także akceptację społeczną chorego. W przedstawianych quasiprospektywnych badaniach oceniano efekty leczenia przeciwpsychotycznego w kohorcie młodych (w wieku od 14 do 17 lat w chwili rozpoczęcia badań) pacjent w, kolejno włączanych do leczenia w okresie trzech lat, tj. 1997, 1998 i 1999 r. Pacjenci obserwowani byli w warunkach leczenia ambulatoryjnego, część chorych leczenie rozpoczynała od hospitalizacji. Grupa badana obejmowała 387 chorych, u kt rych rozpoznano pierwszy, dotychczas nieleczony epizod schizofrenii (wg DSM - IV - TR) typu paranoidalnego, zdezorganizowanego lub niezr żnicowanego; bądź też zaburzenia typu schizofrenii. 14

15 Chorym tym podawano jeden lek przeciwpsychotyczny, sporadycznie leki tzw. korygujące objawy niepożądane. Każdy chory poddany był też podstawowym oddziaływaniom psycho i socjoterapeutycznym (diagnostyczna sesja rodzinna, rozmowy podtrzymujące, pozytywne afirmacje zdarzeń życiowych, dokonywanie ich atrybucji). Spośr d 387 chorych zakwalifikowania do oceny: 196 chorych leczonych było risperidonem 191 chorych leczonych było jednym typowym lekiem przeciwpsychotycznym (perazyną, haloperidolem, perfenazyną, flupentixolem lub zuclopentixolem). Okres obserwacji chorych wynosił ok. 2 lata (22 do 26 mies.) Po tym okresie ujawniono, że bez nawrot w i pogorszeń (mierzonych koniecznością zmiany leku lub hospitalizacją) w ciągłym leczeniu tym samym lekiem pozostawało 85 chorych. Z tego: 45 leczonych było risperidonem 40 leczonych było jednym z typowych neuroleptyk w. Obie te grupy chorych, tj. leczonych risperidonem (RIS) oraz leczonych lekiem przeciwpsychotycznym typowym (TYP) por wnano pod względem wieku, płci, wieku przy początku choroby oraz obecności ewentualnych obciążeń dziedzicznych a także ujawnionych przed i około porodowych obciążeń. We wszystkich tych ww. wymiarach nie wykazano r żnic między obiema grupami. W obu grupach (RIS oraz TYP) oceniano też nasilenie choroby, wykorzystując skalę Clinical Global Impression CGI oraz skalę Positive and Negative Symptoms of Schizophrenia Scale - PANSS. Po 2 latach leczenia w obu grupach podobnie wykazano znamienną poprawę w obu skalach w por wnaniu do początku leczenia Dla grupy RIS średni wynik w skali PANSS na początku leczenia i po 2 latach wynosił 106 vs 52; dla grupy TYP wynosił odpowiednio 98 vs 56. Konsekwentnie, średni wskaźnik CGI dla grupy RIS przed i po leczeniu wynosił 4,3 vs 1,6; zaś dla grupy TYP odpowiednio 4,2 vs 1,6. R żnice pomiędzy grupami nie były istotne statystycznie. Znaczące r żnice pomiędzy grupami chorych, leczonych r żnymi lekami obserwowano natomiast na polu funkcjonowania poznawczo-behawioralnym. Jedynie 47,5% chorych z grupy TYP po dw ch latach leczenia uczęszczało do szkoły dziennej, podczas gdy w grupie RIS 86,7% chorych było nadal aktywnymi uczniami (r żnica wysoko znamienna). Powr t poznawczych i wolicjonalnych możliwości ucznia po leczeniu przeciwpsychotycznym obrazują wskaźniki tr josiowej, sześciopunktowej Skali Osiągnięć Szkolnych (modyfikacja własna School Achievement Scale). Ze zbliżonego poziomu przedchorobowego funkcjonowania szkolnego (grupa RIS 13,5 pkt wobec grupy TYP 13,1 pkt) po 2 latach leczenia obie grupy wykazywały deficyty w funkcjonowaniu; ale pacjenci leczeni typowymi neuroleptykami przesunęli się na nieomal dwukrotnie gorszy poziom funkcjonowania aniżeli chorzy leczeni risperidonem (grupa RIS 9,4 wobec grupy TYP 4,8) (P<0,001) Zaangażowanie w sieć interpersonalnych oddziaływań r wieśniczych, oceniane na tr josiowej, czteropunktowej Skali Aktywności R wieśniczej (własna modyfikacja Peer Activity Scale) osiągające w okresie przedchorobowym poziom 7,3 w grupie RIS 15

16 i 7,6 w grupie TYP - po dw ch latach trwania choroby i leczenia właściwym dla danej grupy lekiem osiągnęło poziom odpowiednio 5,1 i 2,2 (P<0,001). Średnie wskaźniki Skali Global Assessement of Functioning po dw ch latach leczenia osiągnęły 56 w grupie RIS wobec 48 w grupie TYP w por wnaniu do okresu ostrej fazy psychotycznej, gdzie odpowiednio wykazywano 21 wobec 18 (NS). Wnioski: Skuteczność leczenia - mierzona nasileniem objaw w psychopatologicznych i w ocenie klinicznej - pierwszego epizodu schizofrenii oraz zaburzeń schizotypowych u młodzieży jest bardzo zbliżona w obu grupach leczonych risperidonem i typowymi lekami przeciwpsychotycznymi. Risperidon jednakże jest znamiennie bardziej efektywny w poprawie osiągnięć szkolnych oraz aktywności r wieśniczej aniżeli typowe neuroleptyki, a także nieco lepszy w poprawie społecznego funkcjonowania. Uzyskane wyniki sugerują, że młodzi pacjenci z pierwszym epizodem schizofrenii lub zaburzeniami schizofrenopodobnymi, leczeni risperidonem wykazują większą efektywność działania interpersonalnego i większą poprawę funkcji poznawczych pozwalająca im kontynuować edukację oraz zachować lepsze funkcjonowanie społeczne aniżeli leczeni typowymi lekami.. Takie działanie risperidonu stwarza warunki znacznie bardziej sprzyjające wdrożeniu efektywnych oddziaływań socjoterapeutycznych. 7. Marcenkowski I., Bikszajewa J., Drużyńska A., Skalska J.: Leki przeciwpsychotyczne atypowe i rehabilitacja medyczno-społeczna dzieci i młodzieży z zaburzeniami zachowania i schizofrenią - doświadczenia własne tezy 15 min. Ukraiński Instytut Naukowo-Badawczy Psychiatrii Społecznej i Sądowej w Kijowie Cel pracy: Badanie wpływu terapii risperidonem i rehabilitacji medyczno-społecznej na funkcjonowanie poznawcze i społeczne dzieci z og lnymi zaburzeniami rozwoju i młodzieży cierpiącej na schizofrenię. Materiał : Pod naszą obserwacją znajdowało się 40 chorych: 53 dzieci z og lnymi zaburzeniami rozwoju w wieku od 3 do 10 lat (z F , z F , z F , z F dzieci) i 40 młodych os b cierpiacych na schizofrenię, zaburzenia schizotypowe i majaczeniowe (z F.20 21, z F.21 7, z F.22 5, z F pacjenci). Dzieci z og lnymi zaburzeniami rozwoju podzielono na 3 grupy: a) otrzymujące monoterapię risperidonem, b) otrzymujące pomoc w formie integracji sensorycznej, trening w poznawczych, bihewioralnych i trening w umiętności społecznych, c) otrzymujące terapię kompleksową risperidonem w połączeniu z rehabilitacją. Młode osoby cierpiące na schizofrenię podzielono na 3 grupy: a) otrzymujące terapię lekami przeciwpsychotycznymi konwencjonalnymi; b) pacjenci u kt rych zaostrzenia opanowano w szpitalu lekami przeciwpsychotycznymi (risperidonem) i kt rzy p źniej otrzymowały terapię okresowo podtrzymywaną risperidonem; c) pacjenci u kt rych zaostrzenia opanowano risperidonem na tle wszesnej społecznej interwencji w warunkach ambulatoryjnych i u kt rych przeprowadzono terapię ciągłą podtrzymywaną risperidonem na tle aktywnej rehabilitacji społecznej dziecka i jego rodziny. Zastosowane metody: Przeprowadzono badania: a)zaburzeń funkcjonowania poznawczego przy pomocy zespołu test w CANTAB i COGTEST, b) klinicznych 16

17 przejaw w zaburzeń przy pomocy PANSS, c) funkcjonowania społecznego przy pomocy SAFE. Otrzymane wyniki: Wskaźniki funkcjonowania poznawczego w grupie dzieci z og lnymi zaburzeniami rozwoju, kt re otrzymywały risperidon na tle rehabilitacji były wyższe, niż w grupie kontrolnej (P< 0,05). U młodych os b cierpiących na schizofrenię, udowodniono wpływ pozytywny terapii długotrwałej risperidonem i wczesnej interwencji na funkcjonowanie poznawcze. Podczas długotrwałej terapii młodzieży cierpiącej na schizofrenię risperidonem w połączeniu z rehabilitacją przy uczestnictwie rodzic w zaburzenia produktywne, trwalość choroby i ilość epizod w psychotycznych w wywiadzie nie wpływają na poziom funkcjonowania społecznego. Wnioski: Na poziom funkcjonowania społecznego u dzieci z og lnymi zaburzeniami rozwoju i u młodzieży cierpiącej na schizofrenię więcej wpływają zaburzenia poznawcze niżeli zaburzenia negatywne. Długotrwała terapia risperidonem zwiększa skuteczność integracji sensorycznej i trening w poznawczych u dzieci z og lnymi zaburzeniami rozwoju i głębokimi zaburzeniami funkcjonowania poznawczego i reintegracji przy wcześniej przejawiającej się schizofrenii przerwa na kawę 17

18 Sesja II Zaburzenia odżywiania się Moderatorzy: prof. dr hab. n.med. Jadwiga Komender, prof. dr hab. n.med. Andrzej Rajewski, dr n.hum. Barbara J zefik 1. Janas-Kozik M.*, **, Krupka-Matuszczyk I.*: Rola oreksyn w regulacji łaknienia - tezy 15 min. * Klinika Psychiatrii i Psychoterapii Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach ** Oddział Psychiatrii Wieku Rozwojowego Centrum Pediatrii w Sosnowcu Jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa, AN) należy do grupy zaburzeń odżywiania się. Rozpatrywane są r żnorodne czynniki biorące udział w powstawaniu tego zaburzenia: 1. indywidualne (genetyczne, biologiczne) 2. osobowościowe 3. społeczno-kulturowe 4. rodzinne Wśr d czynnik w biologicznych rozpatrywany jest udział m.in. neuropeptyd w. Ostatnie lata (1998) zaowocowały odkryciem dw ch neoropeptyd w oreksyn (OXA i OXB), kt re opr cz tego, że traktowane są jako stymulatory łaknienia mają być odpowiedzialne r wnież za gospodarkę energetyczną organizmu. Oreksyny, zwane inaczej hipokretynami, powstają przez rozpad wsp lnego prekursora polipeptydu preprooreksyny. Nazwę swoją zawdzięczają greckiemu słowu orexis = apetyt. Oreksyna A (OXA) jest peptydem złożonym z 33 aminokwas w, są to dwa łańcuchy połączone pomostami Cys 6 Cys 12 i Cys 7 Cys 14. Jest ona potencjalnym symulatorem pobierania pokarmu i wydzielania soku żołądkowego. Pomosty łączące w OXA odgrywają kluczową rolę w aktywacji rec. OXR-1. Oreksyna B (OXB) to peptyd złożony z 28 aminokwas w, bez pomost w pomiędzy łańcuchami, odgrywa gł wnie rolę w gospodarce energetycznej organizmu, nie wpływa na wydzielanie soku żołądkowego. Receptor OXR-1 jest wybi rczym receptorem dla OXA, natomiast receptor OXR-2 nie jest uprzywilejowany dla żadnej z nich. Mogą z nim łączyć się zar wno OXA jak OXB. Oreksyny są produkowane przez niewielką grupę neuron w w podwzg rzu, gł wnie bocznym (LHA), ale r wnież tylnym, czyli w tzw. centrum jedzenia. Oreksyny kontrolują: stan czuwania sen, spożycie pokarmu (OXA 100 x silniej niż OXB), układ neuroendokrynny, czyli trzy najważniejsze rzeczy w psychiatrii. Ich odkrycie być może przyczyni się do poznania mechanizmu jadłowstrętu psychicznego. 18

19 2. Sala P., Simon W.: Motywacja u chorych z rozpoznaniem zaburzeń odżywiania się - tezy 10 min. Klinika Nerwic Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie Pacjenci z rozpoznaniem anoreksji rzadko podejmują leczenie z własnej inicjatywy. Najczęściej odbywa się to poprzez wywieranie zr żnicowanej presji ze strony zaniepokojonych członk w rodziny, znajomych lub nawet wsp łpracownik w. Niewielka część os b zgłaszających się wyłącznie z własnej woli czyni to, aby wreszcie uwolnić się od ustawicznych myśli dotyczących jedzenia, aby pozbyć się depresji, zaburzeń lękowych lub coś zrobić z dużą niedowagą (Vitousek i wsp, 1998). Odchudzanie, głodzenie się i inne objawy zgodne z przekonaniami pacjentek anorektycznych mogą się przyczyniać do nierzetelności w wypełnianiu przez te chore kwestionariuszy, do unikania leczenia, do trudności w podejmowaniu relacji terapeutycznej. K.Vitousek wraz ze swoim zespołem opracowała skalę do pomiaru natężenia obaw przed zmianą. Badania z użyciem tej skali wykazały, że niechęć do podejmowana zmiany swoich postaw była istotnie większa wśr d chorych na anoreksję (Vitousek i wsp. 1998). Za bardziej zmotywowani do podejmowania leczenia uważani są z reguły pacjenci chorzy na bulimię. Chociaż łączy ich z chorymi na anoreksję głęboka zależność obrazu siebie od obrazu swego ciała (Fairburn i Garner, 1986; Wilson i Walsh 1991), to jednak bulimiczki odczuwają stres w związku ze swoimi zaburzeniami jedzenia i chcą to zmienić. W przeciwieństwie do chorych na bulimę duża część pacjentek anorektycznych uważa swoje objawy za swoje osiągniecie. Pomimo tego wiele bulimiczek ma wobec objaw w bardzo ambiwalentny stosunek. Objadanie i przeczyszczanie daje pacjentkom iluzję poczucia kontroli, czego w efekcie nie chcą utracić (Heatherton i Baumeister, 1991; Johnson, 1985). Te właściwości wiążą się z częstymi niepowodzeniami w terapii i dużą liczbą chorych przerywających psychoterapię (u chorych na anoreksję odsetek ten może sięgać nawet 50%) (Vandereycken W., Pierloot R., 1983). Prochaska, DiClemente i Norcross (1992) opracowali teoretyczny i uog lniony model zmiany (ang. model of change), kt ry znalazł szerokie zastosowanie w lepszym zrozumieniu przebiegu psychoterapii. Zgodnie z tym modelem r żne poziomy motywacji oraz stopień gotowości do podjęcia zmian wyrażają się w istnieniu 5 faz: etap prekontemplacji, etap kontemplacji, etap przygotowania, działania i utrzymywania (McConnaughy, Prochaska,Velicer 1983). Ostatnio prowadzone badania wskazały, że w stosunku do zaburzeń odżywiania nie ustalono związku pomiędzy etapem podejmowania zmiany, a częstością porzucania leczenia przez tych chorych. U chorych, kt rzy ukończyli leczenie stwierdzano, że etap kształtowania się motywacji był istotnym czynnikiem wpływającym na stopień poprawy (S.Wolk i M.Devlin, 2001). Istnieją badania dowodzące, że pacjenci chorzy na bulimię przerywający leczenie w por wnaniu z tymi, kt rzy ukończyli pełny program terapii, mają znacząco większe wskaźniki depresji, bezradności oraz wysoki wskaźnik kontroli zewnętrznej (Z.Steel i wsp. 2000). W innym badaniu dotyczącym chorych na bulimię nie udało się ustalić żadnego związku pomiędzy rezygnacją pacjentek z terapii, a takimi ich cechami jak : depresja, lęk, nasilenie symptom w bulimicznych i waga ciała. Do jedynych cech w znaczący spos b odr żniających porzucających terapię od os b, kt re ukończyły 19

20 program leczenia, były dwie właściwości: nieufność i trudności w tworzeniu właściwych relacji z otoczeniem. U pacjentek z anoreksją, kt re przerwały leczenie stwierdzano wyższe skale złości temperamentalnej, złości tłumionej oraz tej wyrażanej, niskie wskaźniki dotyczące wymiaru ukierunkowania na cel i umiejętności wsp łpracy (Fassino i wsp.2002). Wobec tych bardzo zr żnicowanych, cytowanych powyżej doniesień w obecnej pracy postanowiono odpowiedzieć na pytanie, jakiego typu zmiany w psychopatologii og lnej mogą mieć miejsce w trakcie psychoterapii pacjent w chorych na zaburzenia odżywania. Badano też, czym się charakteryzuje ich motywacja, czy występują r żnice między chorymi, kt rzy ukończyli pełny program leczenia wobec tych, kt rzy terapię przedwcześnie przerwali. 3. J zefik B.: Psychoterapia w leczeniu zaburzeń odżywiania się - tezy 15 min. Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży CM UJ w Krakowie Standardy leczenia zaburzeń odżywiania się wyraźnie podkreślają konieczność prowadzenia psychoterapii jako istotnego elementu procesu leczenia. Mimo wielu doniesień na temat zastosowań r żnorodnych podejść poszukuje się coraz to nowych idei, strategii i technik terapeutycznych, kt re pozwoliłyby na zwiększenie efektywności leczenia, radzenie sobie z problemami pacjent w chorujących chronicznie, zwiększanie motywacji pacjent w do leczenia, przezwyciężanie najdłużej utrzymujących się objaw w związanych z lękiem dotyczącym wyglądu oraz trudnościami akceptacji siebie. W ostatnich latach w terapii rodzin i w indywidualnej pracy z pacjentkami z anoreksją oraz bulimią psychiczną w coraz większym stopniu wykorzystywane są techniki narracyjne. Techniki eksternalizacji pozwalające na oddzielenie osoby pacjenta od objaw w i problem w wydają się być szczeg lnie użyteczne w zaburzeniach odżywiania ze względu na swoistość obrazu klinicznego. Dodatkowo przedmiotem szczeg lnej analizy stają się mechanizmy podtrzymujące istnienie problemu zachodzące na poziomie objawowym, intrapsychicznym, interpersonalnym, rodzinnym i społecznym. Sposoby radzenia sobie z mechanizmami podtrzymującymi chorowanie stają się tym samym jednym z istotnych aspekt w procesu psychoterapii. 4. Janas-Kozik M.*, **, Krupka-Matuszczyk I.*, Augustyniak E.**: Zarys programu terapeutycznego dla pacjentek z zaburzeniami odżywiania się stosowany w Oddziale Psychiatrii Wieku Rozwojowego w Sosnowcu - tezy 10 min. * Klinika Psychiatrii i Psychoterapii Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach ** Oddział Psychiatrii Wieku Rozwojowego Centrum Pediatrii w Sosnowcu W wystąpieniu zaprezentowano gł wne kierunki pracy terapeutycznej w leczeniu zaburzeń jedzenia na Oddziale Psychiatrii Wieku Rozwojowego w Centrum Pediatrii w Sosnowcu. Przedstawiono obserwacje własne z zakresu pracy z pacjentkami z zaburzeniami odżywiania się oraz powstały na tej podstawie program terapeutyczny 20

KONFERENCJA NAUKOWA SEKCJI PSYCHIATRII DZIECI I MŁODZIEŻY POLSKIEGO TOWARZYSTWA PSYCHIATRYCZNEGO

KONFERENCJA NAUKOWA SEKCJI PSYCHIATRII DZIECI I MŁODZIEŻY POLSKIEGO TOWARZYSTWA PSYCHIATRYCZNEGO KONFERENCJA NAUKOWA SEKCJI PSYCHIATRII DZIECI I MŁODZIEŻY POLSKIEGO TOWARZYSTWA PSYCHIATRYCZNEGO Wisła 13 14 czerwca 2003 Patronat Honorowy Konferencji Jego Magnificencja Rektor Śląskiej Akademii Medycznej

Bardziej szczegółowo

KONTEKSTY PSYCHOPATOLOGII I PSYCHIATRII MŁODZIEŻOWEJ.. 3

KONTEKSTY PSYCHOPATOLOGII I PSYCHIATRII MŁODZIEŻOWEJ.. 3 SPIS TREŚCI CZĘŚĆ OGÓLNA KONTEKSTY PSYCHOPATOLOGII I PSYCHIATRII MŁODZIEŻOWEJ.. 3 1. Rozwój i specyfika psychiatrii dzieci i młodzieży... 3 Maria Orwid CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA ROZWÓJ PSYCHICZNY DZIECI I

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY Tematy szkolenia PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI Wykład 2 godz. - Podejście do rozwoju psychicznego w kontekście

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 164 A/09 Senatu WUM z dnia 30 listopada 2009 r. PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 I. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE ZAKRES WIEDZY TEORETYCZNEJ 1.

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil oraz rodzaj komórki

Bardziej szczegółowo

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h S t r o n a 1 Studiium Psychoterapiiii Uzalleżniień Harmonogram szkolleniia edycjja 2013/2014 II SEMESTR Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny

Bardziej szczegółowo

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h S t r o n a 1 Studiium Psychoterapiiii Uzalleżniień Harmonogram szkolleniia edycjja 2010/2011 II SEMESTR Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny

Bardziej szczegółowo

VII ZACHODNIOPOMORSKIE DNI PSYCHIATRYCZNE

VII ZACHODNIOPOMORSKIE DNI PSYCHIATRYCZNE VII ZACHODNIOPOMORSKIE DNI PSYCHIATRYCZNE POSZUKIWANIA NOWYCH LEKÓW I METOD TERAPII W PSYCHIATRII 27-28.05.2011 Hotel Amber Baltic ul. Promenada Gwiazd 1 72-500 Międzyzdroje POLSKIE TOWARZYSTWO PSYCHIATRYCZNE

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna Załącznik nr 6 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych psychiatrycznych i leczenia środowiskowego (domowego) oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO

ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO Załącznik nr 1 ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO I Program szkolenia w zakresie podstawowych umiejętności udzielania profesjonalnej pomocy psychologicznej obejmuje: 1) Trening interpersonalny

Bardziej szczegółowo

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

PSYCHIATRIA WOBEC STRESÓW DNIA CODZIENNEGO I ZJAWISK MASOWYCH

PSYCHIATRIA WOBEC STRESÓW DNIA CODZIENNEGO I ZJAWISK MASOWYCH Konferencja Szkoleniowo-Naukowa FARMAKOTERAPIA, PSYCHOTERAPIA I REHABILITACJA ZABURZEŃ PSYCHOTYCZNYCH PSYCHIATRIA WOBEC STRESÓW DNIA CODZIENNEGO I ZJAWISK MASOWYCH 06 07.11.2003 R. WARSZAWA Organizatorzy:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychiatria w pytaniach i odpowiedziach. 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie. Iwona A. Trzebiatowska

Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie. Iwona A. Trzebiatowska Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie co będzie b w życiu dorosłym Iwona A. Trzebiatowska Schizofrenia Brak możliwości rozpoznanie poniżej 6 rż Wcześniejsze zachorowania u chłopców Udział czynnika organicznego

Bardziej szczegółowo

Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Śremie PROPONUJE

Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Śremie PROPONUJE Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Śremie PROPONUJE Kształcenie uczniów niepełnosprawnych w szkołach ogólnodostępnych Autyzm Zespół Aspergera Ewa Pisula: Autyzm - przyczyny, symptomy,

Bardziej szczegółowo

Konferencja,,Przywiązanie: od teorii do praktyki"

Konferencja,,Przywiązanie: od teorii do praktyki Konferencja,,Przywiązanie: od teorii do praktyki" Wspólnie organizowana przez: Sekcję Naukową Terapii Rodzin Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, Sekcję Naukową Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego

Bardziej szczegółowo

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99);

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99); Dziennik Ustaw 51 Poz. 1386 Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2014 r. (poz. ) Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp.

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży: pojedynczy epizod dużej depresji nawracająca duża depresja dystymia mania lub submania stan mieszany zaburzenia afektywne

Bardziej szczegółowo

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Depresja a uzależnienia Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Alkoholizm w chorobach afektywnych Badania NIMH* (1990) (uzależnienie + nadużywanie) Badania II Kliniki

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia29 kwietnia 2011 r. Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

Bardziej szczegółowo

ADRESACI SZKOLEŃ : ORGANIZACJA SZKOLEŃ: 24 h ( 4 zjazdy x 6 h) 2 ZJAZDY (2-dniowe: piątek/ sobota) I PROPOZYCJA. 1 ZJAZD (piątek/ sobota)

ADRESACI SZKOLEŃ : ORGANIZACJA SZKOLEŃ: 24 h ( 4 zjazdy x 6 h) 2 ZJAZDY (2-dniowe: piątek/ sobota) I PROPOZYCJA. 1 ZJAZD (piątek/ sobota) Ośrodek Rozwoju Edukacji Niepubliczny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Koninie wpisany w rejestr ewidencji Marszałka Województwa Wielkopolskiego Nr DE.III.1.5471.54/3/2014 działający przy Stowarzyszeniu

Bardziej szczegółowo

Sesja inauguracyjna Przewodniczący: prof. dr hab. n. med. Marek Masiak

Sesja inauguracyjna Przewodniczący: prof. dr hab. n. med. Marek Masiak Program XVI Lubelskich Spotkań Naukowych Czwartek Sala A Sala B Sala C 10.05.2012 15.00 16.30 Sesja inauguracyjna Przewodniczący: Marek Masiak Eva Czeskova (Brno, Czechy): Compliance in schizophrenia Marek

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU OPIS

KARTA PRZEDMIOTU OPIS CECHA PRZEDMIOTU KARTA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE Nazwa przedmiotu PSYCHIATRIA Poziom realizacji Studia pierwszego stopnia stacjonarne przedmiotu Jednostka realizująca Instytut Nauk

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 180/2013 z dnia 8 lipca 2013 r. o projekcie programu Program profilaktyki ryzykownego stanu psychicznego Miasto

Bardziej szczegółowo

STUDIUM TERAPII DZIECI I MŁODZIEŻY - EDYCJA WIOSNA 2016

STUDIUM TERAPII DZIECI I MŁODZIEŻY - EDYCJA WIOSNA 2016 STUDIUM TERAPII DZIECI I MŁODZIEŻY - EDYCJA WIOSNA 2016 Informacje o usłudze Numer usługi 2016/01/18/7281/1404 Cena netto 3 600,00 zł Cena brutto 3 600,00 zł Cena netto za godzinę 36,73 zł Cena brutto

Bardziej szczegółowo

dr n. med. Magdalena Trzcińska

dr n. med. Magdalena Trzcińska DZIECKO Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 (CHOROBĄ RECKLINGHAUSENA): NAJWAŻNIEJSZE PROBLEMY Z PERSPEKTYWY PSYCHOLOGICZNEJ dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW YJNEJ 1 2 świadczenia w oddziale psychiatrycznym świadczenia w oddziale psychiatrycznym dla dzieci i młodzieży 4700 4701 4703 4705 oddział psychiatryczny oddział psychiatryczny dla dzieci, oddział psychiatryczny

Bardziej szczegółowo

2. Profilaktyka selektywna II stopnia - działania adresowane do dzieci i młodzieży z grup zwiększonego ryzyka

2. Profilaktyka selektywna II stopnia - działania adresowane do dzieci i młodzieży z grup zwiększonego ryzyka Współdziałanie pedagogów szkolnych, nauczycieli i wychowawców oraz rodziców w przeciwdziałaniu powstawania czynników depresjogennych w szkole, otoczeniu szkoły, domach rodzinnych I Poziomy profilaktyki

Bardziej szczegółowo

Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10. zaburzenia nastroju (afektywne) Depresja F30-F39

Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10. zaburzenia nastroju (afektywne) Depresja F30-F39 Wioleta Kitowska Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10 zaburzenia psychiczne organiczne, włącznie z zespołami objawowymi Zespół czołowy F00-F09 zaburzenia psychiczne i zachowania spowodowane używaniem

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE Katowice 2007 Śl.C.Z.P Dział Chorobowości Hospitalizowanej 23 luty Ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Zasoby zafrasowanych zdrowych. Sposoby ograniczenia epidemii depresji

Zasoby zafrasowanych zdrowych. Sposoby ograniczenia epidemii depresji Zasoby zafrasowanych zdrowych. Sposoby ograniczenia epidemii depresji Dr n. med. Krzysztof Walczewski Mgr Kamila Mizielińska- Witkowska Podkarpackie Forum Psychiatrii i Opieki Środowiskowej, 14.11.2013

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Spis treści Wstęp.... 15 Rozdział 1 Narodziny i rozwój psychologii zdrowia... 19 1.1. Źródła wyodrębnienia się psychologii zdrowia..... 20

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Projekt z dnia 28.11.2014 r. Załącznik nr 4 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych dr Natalia Chojnacka Lucyna Maculewicz Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

KIEDY (NIE)JEDZENIE STAJE SIĘ PROBLEMEM CHARAKTERYSTYKA ZABURZEŃ ODŻYWIANIA ANNA BRYTEK-MATERA

KIEDY (NIE)JEDZENIE STAJE SIĘ PROBLEMEM CHARAKTERYSTYKA ZABURZEŃ ODŻYWIANIA ANNA BRYTEK-MATERA KIEDY (NIE)JEDZENIE STAJE SIĘ PROBLEMEM CHARAKTERYSTYKA ZABURZEŃ ODŻYWIANIA ANNA BRYTEK-MATERA JADŁOWSTRĘT PSYCHICZNY JADŁOWSTRĘT PSYCHICZNY KRYTERIA DIAGNOSTYCZNE DSM V (APA, 2013) A. Odmowę utrzymywania

Bardziej szczegółowo

SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI

SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI PACJENT NA RYNKU PRACY 43 lata, stan wolny, wykształcenie średnie Pierwsze objawy w wieku 29 lat. Średnio 1 rok mija od momentu pierwszych

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Instytut Zdrowia Karta przedmiotu obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG:

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG: Niedostosowanie społeczne nieletnich. Działania, zmiana, efektywność. Justyna Siemionow Publikacja powstała na podstawie praktycznych doświadczeń autorki, która pracuje z młodzieżą niedostosowaną społecznie

Bardziej szczegółowo

Kinga Szymona, Ewa Joć, Hanna Karakuła

Kinga Szymona, Ewa Joć, Hanna Karakuła Kinga Szymona, Ewa Joć, Hanna Karakuła Oddział Młodzieżowy Kliniki Psychiatrii UM w Lublinie Katedra i Klinika Gastroenterologii z Pracownią Endoskopową UM w Lublinie Ostatnia dekada XX wieku Zdobycze

Bardziej szczegółowo

I. PODSTAWY TEORETYCZNE WSPÓŁCZESNEJ PSYCHIATRII, PSYCHOPATOLOGII I DIAGNOSTYKI PSYCHIATRYCZNEJ... 15

I. PODSTAWY TEORETYCZNE WSPÓŁCZESNEJ PSYCHIATRII, PSYCHOPATOLOGII I DIAGNOSTYKI PSYCHIATRYCZNEJ... 15 SPIS TREŚCI PRZEDMOWA Janusz Heitzman........................ 5 I. PODSTAWY TEORETYCZNE WSPÓŁCZESNEJ PSYCHIATRII, PSYCHOPATOLOGII I DIAGNOSTYKI PSYCHIATRYCZNEJ... 15 1. ETIOLOGIA, PATOGENEZA I EPIDEMIOLOGIA

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 14/2012 Kod PNS modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu I nforma cje ogólne Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

Bardziej szczegółowo

SPECJALISTYCZNE PRAKTYKI PSYCHOLOGICZNE

SPECJALISTYCZNE PRAKTYKI PSYCHOLOGICZNE SPECJALISTYCZNE PRAKTYKI PSYCHOLOGICZNE Specjalistyczne praktyki psychologiczne to praktyki psychologiczne pogłębione o specjalistyczne szkolenie ułatwiające wejście do zawodu psychologa i psychoterapeuty.

Bardziej szczegółowo

DEPRESJA ASPEKT PSYCHOTERAPEUTYCZNY MGR EWA KOZIATEK. Członek Sekcji Naukowej Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego WZLP Olsztyn

DEPRESJA ASPEKT PSYCHOTERAPEUTYCZNY MGR EWA KOZIATEK. Członek Sekcji Naukowej Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego WZLP Olsztyn DEPRESJA ASPEKT PSYCHOTERAPEUTYCZNY MGR EWA KOZIATEK Członek Sekcji Naukowej Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego WZLP Olsztyn PSYCHOTERAPIA Wywodzi się z greckich określeń: psyche (dusza)

Bardziej szczegółowo

Bulimia (Żarłoczność psychiczna)

Bulimia (Żarłoczność psychiczna) Bulimia (Żarłoczność psychiczna) W bulimii występują powtarzające się epizody gwałtownego objadania się. Epidemiologia: Bulimia dotyka młode kobiety w wieku ok. 18-25lat Występuje często(częściej niż jadłowstręt),

Bardziej szczegółowo

SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Informacje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Informacje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Kod PNS modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu Informacje ogólne Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne Obowiązkowy Wydział Nauk o Zdrowiu Położnictwo

Bardziej szczegółowo

Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego

Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego Zespół Leczenia Środowiskowego Wieliczka Paweł Sacha specjalista psychiatra Idea psychiatrycznego leczenia środowiskowego, a codzienna

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Pielęgniarstwo specjalistyczne - Psychiatria

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Podstawy klinicznej w psychiatrii

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

DROGA DO SIEBIE. Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów.

DROGA DO SIEBIE. Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów. DROGA DO SIEBIE Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów. CSR w branży farmaceutycznej CSR to dobrowolna strategia biznesowa uwzględniająca

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO ZDROWIA Warszawa. JĘ.!: 2013 Podsekretarz Stanu Aleksander Sopliński MZ-MD-P-O734O3 7-2/AT! 13 Pan Marek Michalak Rzecznik Praw Dziecka ul Przemysłowa 30/32 OO-450 Warszawa W nawiązaniu do

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI. Świadczenia szpitalne

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI. Świadczenia szpitalne Załącznik nr 2 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy NF1 W RODZINIE

Bardziej szczegółowo

YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ. zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych. Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań

YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ. zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych. Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań Zaburzenie/choroba jako forma adaptacji do sytuacji trudnej

Bardziej szczegółowo

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Załącznik nr 1 do Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego Powiatu Kieleckiego na lata 2012-2015 Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Książkę dedykuję mojemu Ojcu i Przyjacielowi psychologowi Jerzemu Imielskiemu

Książkę dedykuję mojemu Ojcu i Przyjacielowi psychologowi Jerzemu Imielskiemu Książkę dedykuję mojemu Ojcu i Przyjacielowi psychologowi Jerzemu Imielskiemu Redakcja i korekta: Magdalena Ziarkiewicz Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright 2010 Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PSYCHOTERAPII POZNAWCZO-BEHAWIORALNEJ SWPS kierowana przez dr A.Popiel i dr E.Pragłowską

SZKOŁA PSYCHOTERAPII POZNAWCZO-BEHAWIORALNEJ SWPS kierowana przez dr A.Popiel i dr E.Pragłowską Adresaci: Studia przeznaczone są dla osób zajmujących się leczeniem zaburzeń psychicznych psychologów i lekarzy osób zorientowanych na zdobycie umiejętności i doskonalenie praktyki klinicznej w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia... w sprawie ramowego programu nauczania w zakresie psychoterapii. (Dz. U...r.)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia... w sprawie ramowego programu nauczania w zakresie psychoterapii. (Dz. U...r.) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia... w sprawie ramowego programu nauczania w zakresie psychoterapii (Dz. U....r.) Na podstawie art. 8 pkt 2 ustawy z dnia o niektórych zawodach medycznych (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ

WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ Wrocław, 5 kwietnia 2008 I. WCZESNA INTERWENCJA 1. CELE 2. KORZYŚCI II. MODEL OPIEKI NAD MAŁYMI DZIEĆMI Z ZABURZENIAMI

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia..(poz. ) WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załącznik nr 1 Lp. Nazwa

Bardziej szczegółowo

Nazwa studiów: GERIATRIA I OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Typ studiów: doskonalące WIEDZA

Nazwa studiów: GERIATRIA I OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Typ studiów: doskonalące WIEDZA Załącznik nr 7 do zarządzenia nr 12 Rektora UJ z 15 lutego 2012 r. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: GERIATRIA I OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Typ studiów: doskonalące

Bardziej szczegółowo

Projekt międzyresortowego systemu wsparcia dzieci i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi

Projekt międzyresortowego systemu wsparcia dzieci i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi POMORSKIE CENTRUM EDUKACYJNO- LECZNICZE Gdańsk, ul.srebrniki 5a? Projekt międzyresortowego systemu wsparcia dzieci i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi REALIZATORZY: 1.FUNDACJA OPARCIA SPOŁECZNEGO ALEKSANDRY

Bardziej szczegółowo

Ostre zatrucie spowodowane użyciem alkoholu. świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) nasennych (F13.3); (F10.4); lekarz specjalista w dziedzinie chorób

Ostre zatrucie spowodowane użyciem alkoholu. świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) nasennych (F13.3); (F10.4); lekarz specjalista w dziedzinie chorób Dziennik Ustaw 22 Poz. 1386 Załącznik nr 2 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki

Bardziej szczegółowo

Pielęgniarstwo Pierwszego stopnia Praktyczny. Znajomość zagadnień z zakresu anatomii, fizjologii, psychologii, farmakologii.

Pielęgniarstwo Pierwszego stopnia Praktyczny. Znajomość zagadnień z zakresu anatomii, fizjologii, psychologii, farmakologii. Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające/wymagania wstępne: Nazwa modułu / przedmiotu (przedmiot lub grupa przedmiotów) Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

Dlaczego zmiana modelu opieki psychiatrycznej jest niezbędna?

Dlaczego zmiana modelu opieki psychiatrycznej jest niezbędna? Dlaczego zmiana modelu opieki psychiatrycznej jest niezbędna? Aleksander Araszkiewicz Katedra i Klinika Psychiatrii Collegium Medicum w Bydgoszczy Zdrowie psychiczne decyduje o dobrym samopoczuciu jednostek

Bardziej szczegółowo

Konferencja naukowa zorganizowana w ramach obchodów Światowego Dnia Autyzmu. Lublin, 2 kwietnia 2014r

Konferencja naukowa zorganizowana w ramach obchodów Światowego Dnia Autyzmu. Lublin, 2 kwietnia 2014r Konferencja naukowa zorganizowana w ramach obchodów Światowego Dnia Autyzmu Lublin, 2 kwietnia 2014r - prof. dr hab. Zbigniew Gaś WSEI w Lublinie Uczniowie z autyzmem są w wiodącej grupie uczniów ze specjalnymi

Bardziej szczegółowo

TRENING INTERPERSONALNY

TRENING INTERPERSONALNY PIERWSZY ROK STUDIUM PSCYHOTERAPII ZJAZD SOBOTY NIEDZIELE 1/1 TRENING INTERPERSONALNY 2/1 PSYCHOTERAPIA GRUPOWA SZKOLENIOWA/W PODEJŚCIU PSYCHODYNAMICZNYM/ PODSTAWY PSYCHOPATOLOGII I PSYCHOLOGII KLINICZNEJ

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA

PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA I. Informacje ogólne Jednostka organizacyjna Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Język wykładowy Rodzaj modułu kształcenia (obowiązkowy/fakultatywny) Poziom

Bardziej szczegółowo

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych.

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Psychoterapia indywidualna Terapia zaburzeń emocjonalnych i patologicznych cech osobowości. Korzyści (nabyta wiedza i Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Niwelowanie

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Podstawy psychiatrii

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Podstawy psychiatrii Załącznik Nr do Uchwały Nr 14/2012 S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod KPP modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu Podstawy psychiatrii Obowiązkowy Wydział Nauk

Bardziej szczegółowo

Pośrednie formy opieki psychiatrycznej

Pośrednie formy opieki psychiatrycznej Terapia środowiskowa- leczenie domowe w schizofrenii Pośrednie formy opieki psychiatrycznej Leczenie środowiskowe zespół leczenia środowiskowego Wspieranie zdrowienia po przebytym epizodzie schizofrenii

Bardziej szczegółowo

prof. dr hab. P. Pawłowski (wykład) dr n. med. Z. Foryś (wykład) dr n. med. Z. Foryś (zajęcia praktyczne)

prof. dr hab. P. Pawłowski (wykład) dr n. med. Z. Foryś (wykład) dr n. med. Z. Foryś (zajęcia praktyczne) 1. Nazwa jednostki Wydział Zdrowia i Nauk Medycznych 2. Kierunek Pielęgniarstwo Kod przedmiotu 3. Imię i nazwisko osoby /osób prowadzącej moduł 4. Nazwa modułu: 5. Poziom kształcenia 6. Forma studiów Psychiatria

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Załącznik nr 3 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. Zna podstawowe zagadnienia etyczne w psychoterapii i ich tło społeczne.

WIEDZA. Zna podstawowe zagadnienia etyczne w psychoterapii i ich tło społeczne. Nazwa studiów: SZCZEGÓŁOWE PROBLEMY PSYCHOTERAPII I ROK 2015/2016 II ROK 2016/2017 Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 Zna podstawowe zagadnienia etyczne

Bardziej szczegółowo

O SEKSUALNOŚCI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

O SEKSUALNOŚCI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH O SEKSUALNOŚCI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH pod redakcją Antoniny Ostrowskiej Instytut Rozwoju Służb Społecznych Warszawa 2007 Wstęp... 9 Antonina Ostrowska Seksualność osób niepełnosprawnych...11 Rola seksualności

Bardziej szczegółowo

Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń

Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń Załącznik nr 2 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia gwarantowanego i, Warunki realizacji

Bardziej szczegółowo

Standardy Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

Standardy Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Załącznik nr 2 do ogłoszenia konkursu dla podmiotów leczniczych na wybór realizatorów świadczeń opieki zdrowotnej w ramach Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

Konferencja ta odbędzie się w dniach 30 listopada 1 grudnia 2006 r. w Poznaniu, w hotelu Novotel Poznań Centrum.

Konferencja ta odbędzie się w dniach 30 listopada 1 grudnia 2006 r. w Poznaniu, w hotelu Novotel Poznań Centrum. Klinika Psychiatrii Dorosłych Akademii Medycznej w Poznaniu, Zakład Neuropsychologii Klinicznej UMK Collegium Medicum w Bydgoszczy, Sekcja Psychofarmakologii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego oraz

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU. Psychopatologia rozwoju dzieci i młodzieży./ Moduł 100.: Psychopatologia rozwoju dzieci i młodzieży

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU. Psychopatologia rozwoju dzieci i młodzieży./ Moduł 100.: Psychopatologia rozwoju dzieci i młodzieży SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu/ moduł (w języku polskim) Psychopatologia rozwoju dzieci i młodzieży./ Moduł 100.: Psychopatologia rozwoju dzieci i młodzieży 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Klinicznej Kierunek. Mgr Ewa Wyrzykowska

OPIS PRZEDMIOTU. Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Klinicznej Kierunek. Mgr Ewa Wyrzykowska OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Psychologia kliniczna dorosłego Wydział Wydział Pedagogiki i Psychologii Instytut/Katedra Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Klinicznej Kierunek psychologia

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Wydział Pedagogiki i Psychologii Katedra Psychologii Klinicznej Psychologia. jednolite studia magisterskie stacjonarne

OPIS PRZEDMIOTU. Wydział Pedagogiki i Psychologii Katedra Psychologii Klinicznej Psychologia. jednolite studia magisterskie stacjonarne OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Praktyczna diagnoza kliniczna dziecka w relacji z opiekunem wypełnia instytut/katedra Wydział Instytut/Katedra Kierunek Specjalizacja/specjalność Poziom

Bardziej szczegółowo

MODUŁ praktyczny do bloku zajęć specjalizacyjnych - opis. tryb stacjonarny

MODUŁ praktyczny do bloku zajęć specjalizacyjnych - opis. tryb stacjonarny MODUŁ praktyczny do bloku zajęć specjalizacyjnych - opis tryb stacjonarny Nazwa modułu Warunki uczestnictwa Adresaci modułu i cel zajęć Zjawiska w psychoterapii klinicznej praktyczne zastosowanie w pracy

Bardziej szczegółowo

MZ-15. Przekazać do dnia 2016.02.29 Za pomocą portalu http://csioz.gov.pl (z danymi za rok 2015)

MZ-15. Przekazać do dnia 2016.02.29 Za pomocą portalu http://csioz.gov.pl (z danymi za rok 2015) MINISTERSTWO ZDROWIA CENTRUM SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH OCHRONY ZDROWIA Nazwa i adres podmiotu wykonującego działalność leczniczą. MZ-15 Numer księgi rejestrowej podmiotu wykonującego działalność leczniczą.

Bardziej szczegółowo

Medyczne przyczyny chwiejności emocjonalnej

Medyczne przyczyny chwiejności emocjonalnej Medyczne przyczyny chwiejności emocjonalnej Małgorzata Dąbrowska-Kaczorek Lekarz specjalizujący się w psychiatrii i psychoterapii pozn-behehawioralnej Centrum Diagnozy i Terapii ADHD Zaburzenia psychiczne

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 do Uchwały nr 18/2012/2013 Senatu Akademickiego Ignatianum dnia 21 maja 2013 r.

Załącznik nr 6 do Uchwały nr 18/2012/2013 Senatu Akademickiego Ignatianum dnia 21 maja 2013 r. Specjalności w ramach studiów na kierunku psychologia studia jednolite magisterskie Program kształcenia przewiduje dwie specjalności do wyboru przez studentów począwszy od 6 semestru (3 roku studiów).

Bardziej szczegółowo

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Studia niestacjonarne jednolite magisterskie Psychologia kliniczna dzieci i młodzieży NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE LICZBA GODZIN PUNKTY ECTS ROK

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Pod red. Heleny Sęk - Psychologia kliniczna. T. 2

Księgarnia PWN: Pod red. Heleny Sęk - Psychologia kliniczna. T. 2 Księgarnia PWN: Pod red. Heleny Sęk - Psychologia kliniczna. T. 2 Spis treści Wstęp (Helena Sęk)... 13 Rozdział 1 Zakres zastosowań psychologii klinicznej. Obszary tradycyjne i współczesne (Helena Sęk)...

Bardziej szczegółowo

Studium Psychoterapii Uzależnień Vis Salutis-Akredytacja PARPA

Studium Psychoterapii Uzależnień Vis Salutis-Akredytacja PARPA Studium Psychoterapii Uzależnień Vis Salutis-Akredytacja PARPA Informacje o usłudze Numer usługi 2016/02/03/7294/2820 Cena netto 6 300,00 zł Cena brutto 6 300,00 zł Cena netto za godzinę 0,00 zł Cena brutto

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA:. Podstawy Kod przedmiotu: 104 Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Poniżej prezentuję treść własnego wystąpienia w ramach spotkania okrągłego stołu. Główne punkty wystąpienia:

Poniżej prezentuję treść własnego wystąpienia w ramach spotkania okrągłego stołu. Główne punkty wystąpienia: Kwalifikacja do leczenia osteoporozy i kosztoefektywność leczenia osteoporozy w Polsce, polska wersja FRAX konferencja okrągłego stołu podczas IV Środkowo Europejskiego Kongresu Osteoporozy i Osteoartrozy

Bardziej szczegółowo

Psychiatria z uwzględnieniem problemów ludzi starszych Pielęgniarstwo

Psychiatria z uwzględnieniem problemów ludzi starszych Pielęgniarstwo Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie Instytut Pielęgniarstwa Nazwa modułu (przedmiotu) Kierunek studiów Profil kształcenia Poziom studiów Forma studiów Semestr studiów Tryb zaliczenia przedmiotu Formy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. I. Podstawy psychiatrii

Spis treści. I. Podstawy psychiatrii Spis treści I. Podstawy psychiatrii 1. Zdrowie psychiczne podstawowe zagadnienia Monika Talarowska, Piotr Gałecki....................................................... 3 1.1. Wprowadzenie..............................................

Bardziej szczegółowo

Honorowy Patronat Prezydenta Miasta Białegostoku

Honorowy Patronat Prezydenta Miasta Białegostoku Honorowy Patronat Prezydenta Miasta Białegostoku ęć ó ń ł ą ł ą ń ż ą ę ś ę ó ś ą ł ó ń ż ę ł ż ń ę ę ę ż ń ó ę ś ść ł ń ź ó ą ą ż ę ż ą ł ół ń ą Łą ę ź ą ą Ę ł ł ł żż Białystok, dn. 14.

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 013/014 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

1. Narodowy Fundusz Zdrowia 2. Inne (jakie?)

1. Narodowy Fundusz Zdrowia 2. Inne (jakie?) MINISTERSTWO ZDROWIA CENTRUM SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH OCHRONY ZDROWIA Nazwa i adres podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Numer księgi rejestrowej podmiotu wykonującego działalność leczniczą. MZ-15

Bardziej szczegółowo