BILANS PRODUKCJI OSADÓW W POLSCE I KIERUNKI ZAGOSPODAROWANIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BILANS PRODUKCJI OSADÓW W POLSCE I KIERUNKI ZAGOSPODAROWANIA"

Transkrypt

1 Konferencja Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie XX Międzynarodowe Targi Maszyn i Urządzeń dla Wodociągów i Kanalizacji WOD-KAN 12 PLANOWANIE GOSPODARKI OSADAMI Z KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW RELACJA Z PRACY NAD STANDARDEM BYDGOSZCZ, 23.maja 12 ZESPÓŁ DS. STANDARDU OSADOWEGO: HELENA DARUL JASTRZĘBIE ZDRÓJ MACIEJ BIENIOWSKI GRODZISK MAZOWIECKI CEZARY JĘDRZEJEWSKI GDYNIA ANDRZEJ WÓJTOWICZ SŁUPSK XX Międzynarodowe Targi Maszyn i Urządzeń dla Wodociągów i Kanalizacji WOD-KAN 12 Konferencja Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie BILANS PRODUKCJI OSADÓW W POLSCE I KIERUNKI ZAGOSPODAROWANIA BYDGOSZCZ, 23.maja 12 MACIEJ BIENIOWSKI ANDRZEJ WÓJTOWICZ GRODZISK MAZOWIECKI SŁUPSK 1

2 Jednostkowa produkcja osadów w UE i Polsce KRAJ CZŁONKOWSKI DANE ZA ROK PRODUKCJA JEDN. kg/rlm/rok KRAJ CZŁONKOWSKI DANE ZA ROK PRODUKCJA JEDN. kg/rlm/rok Austria 0 29/0* Bułgaria 06 4 Belgia Walonia/Flandria 03/0 7/13 Cypr 06 Dania 02 2 Czechy Finlandia 0 28 Estonia 06 b.d. Francja Węgry Niemcy 06 2 Litwa 06 Grecja Łotwa Irlandia 03 9 Malta b.d. Włochy Polska Luksemburg Rumunia 06 6 Holandia Słowacja 06 Portugalia Słowenia 06 Hiszpania EU12 12 Szwecja RAZEM Wielka Brytania EU *- produkcja z uwzględnieniem przemysłu (szczególnie celuloza i papier) Dane na podstawie Environmental, economic and social impacts of the use of sewage sludge on land Final Report rok Wskaźniki produkcji osadów Ilość osadów uzależniona jest od ładunku wejściowego, procesów oczyszczania ścieków, procesów stabilizacji i odwodnienia; Wskaźniki wg różnych źródeł Produkcja osadu 1 Jednost. produkcja osadów [ton/rok] [kg s.m./rlm x rok] Osad nieustabilizowany (teoretyczna max. produkcja) Osad b. dobrze ustabilizowany (teoretyczna min. produkcja) KPOŚK KPGO ,2 Milieu, WRC, RPA dla KE ,97 Szacowanie przez zespół standaryzacyjny , (1) Wskaźnik ten określono dla 42, mln RLM = 0,936 x 4,4 mln RLM (za KPOŚK) (2) Przyjęto 93,6% stopień oczyszczania 38, mln M + % przemysł = 43,24 RLM Inne wskaźniki produkcji osadów Ankiety z dużych i średnich oczyszczalni w Polsce ~ kg s.m./rlm/rok wg bilansu technologicznego ~ 28 kg s.m./rlm/rok osad surowy ~13-21 kg s.m./rlm/rok osad ustabilizowany problemy interpretacyjne:: Średnia w EU = -22 kg s.m./rlm/rok szacowanie RLM, określenie masy osadów, stopień oczyszczania, forma przetworzenia 2

3 Szacowanie produkcji osadów w Polsce po przeróbce pierwotnej AGLOMERACJA liczba aglomeracji ładunek AKPOŚK udział aglomeracji w ładunku planowany stopień "oczyszczenia" szacowana produkcja jednostkowa szacowana produkcja osadów udział w produkcji osadów RLM szt. RLM % % RLM kg s.m./rlm/rok ton s.m./rok % < b.d % ,3% 82, ,1% ,28% 93, ,61% ,4 > ,26% 13 1 POLSKA % 93,6 14,88 17, ok oczyszczalni w Polsce tylko ok oczyszczalni posiada stabilizację beztlenową z odzyskiem biogazu (<3%); Niemcy 90% w oczyszczalniach > 0tys. RLM i % w oczyszczalniach poniżej 0 tys. RLM 13% 6,1% 34% 6,% 38,% 0,00% osadzie % s.m.org.] zawartość organiki w przefermentowanym [% 0 92, , ,8 osad nieustabilizowany 70 71,2 6, ,13 osad ustabilizowany 3,2 0 48, zawartość organiki w osadzie surowym [% s.m.org] WARUNKI STABILIZACJI: Redukcja > 38% s.m.org. > x d powyżej 6% s.m. org. - osad nieustabilizowany; 6 60 % s.m. org. - osad słabo ustabilizowany; 60-% s.m. org. - osad ustabilizowany; poniżej % s.m. org. - osad bardzo dobrze ustabilizowany EFEKTY STABILIZACJI redukcja końcowej ń masy osadów, nawet powyżej ż 0%, co ma olbrzymi wpływ na koszty dalszej przeróbki z zagospodarowania końcowego osadów; produkcja biogazu, który może zredukować zapotrzebowanie na energię elektryczną oczyszczalni od -0% i w całości zabezpieczyć potrzeby cieplne oczyszczalni; redukcja lub likwidacja oddziaływania odorowego; poprawa podatności na odwadnianie; poprawa właściwości reologicznych osadów; częściowa redukcja patogenów. dodatkowe przychody ze świadectw oraz kofermentacji odpadów biodegradowalnych 3

4 procesy stabilizacji i usuwania wody z osadu mają zasadniczy wpływ na ilość produkowanej masy osadów OSAD SUROWY Z CZĘŚCI ŚCIEKOWEJ OCZYSZCZALNI OSAD PO ZAGĘSZCZENIU X4 OSAD USTABILIZOWANY PO ODWODNIENIU X OSAD PO WYSUSZENIU X 0 OSAD PO SPALENIU X. Produkcja i kierunki zagospodarowania osadów w UE. Państwo Bułgaria Cypr Czechy Estonia Węgry Łotwa Litwa Malta Polska Rumunia Słowacja Słowenia Austria Belgia Dania Finlandia Francja Francja Niemcy Grecja Irlandia Włochy Luksemburg Holandia Portugalia Hiszpania Szwecja UK EU27 suma PRODUKCJA OSADÓW ROLNICTWO Mg s.m./r % 47,000 0, ,000 33, ,000 7,000 80,000,000, ,000 0, , , , , ,000 1,0, ,000, ,000 13, ,00,000 2, , , ,280,000 6,000 1, ,64, SPALANIE % SKŁADOWANIE % > INNE % PRODUKCJA OSADÓW ROLNICTWO Mg s.m./r % 11, , , , , ,000 80,000,000 90,000 2,000 13, , , , , ,000 1,400, ,000, ,000 13, ,00,000 3, , , ,280,000 70, ,640, ,047, SPALANIE SKŁADOWANIE % % > INNE % Źródło : na podstawie Environmental, economic and social impacts of the use of sewage sludge on land Final Report rok 4

5 Zmiana zagospodarowania osadu w Polsce w porównaniu z Niemcami i UE po przeróbce pierwotnej na przestrzeni kilku lat. WSKAŹNIK POLSKA 08 [GUS] POLSKA 1 11 NIEMCY 2 07 NIEMCY 3 11 [DWA] UE 1/27 [Eurostat] RAZEM PRODUKCJA [tys. Mg s.m./rok] m/rok] 67,3 ~ / metody termiczne 1,06% ~3% 49,0% 2% 29%/27% metody biologiczne 43,24% ~3% 0,0% 48% 43%/42% składowanie i inne,70% ~% %/% POLSKA [GUS] 08 NIEMCY [DWA] 07 inne % rekultywacja 19% monospalarnie osadowe 22% rolnictwo 29% magazynowane czasowo 9% składowanie na własnym terenie 9% składowiska 7% rolnictwo % uprawa roślin przeznaczonych do produkcji kompostu % przeształcone termicznie 1% elektrociepłow nie weglowe 23% współspalanie w cementowniach 3% współspalanie w spalarniach odpadów 2% rekultywacja 18% inne metody recykligu 4% Kryteria dopuszczania odpadów o kodach , , , oraz z grupy do składowania na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne Lp. Parametr Wartość graniczna 1 Ogólny węgiel organiczny (TOC) % suchej masy 2 Strata przy prażeniu (LOI) 8 % suchej masy 3 Ciepło spalania maksimum 6 MJ/kg suchej masy Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 12 czerwca 07 r. zmieniające rozporządzenie ą w sprawie kryteriów oraz procedur dopuszczania odpadów do składowania na składowisku odpadów danego typu 2. Dla odpadów oznaczonych kodem , , , oraz z grupy od dnia 1 stycznia 13 r. stosuje się załącznik nr 4a do rozporządzenia. wg posiadanych informacji w zakresie osadów zakaz składowania będzie utrzymany

6 Procesy przeróbki w gospodarce osadowej Czyje kompetencje na poszczególnych etapach przeróbki? ZAGĘSZCZANIE KONDYCJONOWANIE ODWODNIENIE OCZYSZCZALNIA SUSZENIE PRZERÓBKA PIERWOTNA OSADÓW STABILIZACJA BIOLOGICZNA TERMICZNA PRZERÓBKA BIOLOGICZNA PRZERÓBKA OCZYSZCZALNIA CZY RIPOK? od r. Zabronione SPALANIE INNE TERMICZNE MECHANICZNO-BIOLOGICZNE PRZETWARZANIE ODPADU PRZERÓBKA WTÓRNA OSADÓW HIGIENIZACJA np. kompostowanie KOŃCOWE ZAGOSPODAROWANIE OSADÓW OCZYSZCZALNIA CZY DILER LUB BROKER? SKŁADOWANIE np. popiół, stailizat PRZEMYSŁOWE np. cement ROLNICTWO np. osad ustabilizowany lub kompost PRZYRODNICZE REKULTYWACJA np. osad, stabilizat, preparat nawozowy Różne postacie przetworzenia osadu , *? osad nieustabilizowany osad ustabilizowany susz jako odpad palny Kompost jako nawóz org. PKWIU lub stabilizat , *? popiół 19 12? susz jako paliwo alternatywne 01 popiół z współspalania szkliwo 6

7 Schemat procesowy dróg wyjścia osadu do środowiska ZMIANA KWALIFIKACJI KODU ODPADU INSTALACJA [MBP] POZA OCZYSZCZALNIĄ OSAD SUROWY Z OCZYSZCZALN UNIESZKODLIWIANIE D ODPAD PRZERÓBKA OSADU NA OCZYSZCZALNI INNY SUROWIEC LUB ODPAD SPOPIELENIE D MBP POZA OCZYSZCZALNIĄ SUROWIEC PRODUKT UBOCZNY ART. 6 RDO RYNEK UTRATA STATUSU SKŁADOWANIE D1, D ODZYSK ODPADU KOMPOST JAKO LUB 01, R NAWÓZ ORANICZNY R3 SPALANIE Z ODZYSKIEM R1? 19 02, PRZEMYSŁ R 19 02,19 12, ROLNICTWO R REKULTYWACJA R , Drogi wejścia osad do instalacji i wyjścia osadu do środowiska są znane, dzięki czemu można zrobić modelowanie Kierunki zagospodarowania osadów Elektrociepłown ie Alternatywne Spalarnie termiczne odpadów Cementownie Monospalarnie Bezpośrednio rolnictwo Bezpośrednia rekultywacja Kompostowanie MBP TENDENCJE W UE B0% : T0% w zakresie metod biologicznych: rolnictwo - bezpośrednie wykorzystanie ustabilizowanego osadu do nawożenia gleb; rekultywacja - przywracanie lub nadanie nowych wartości użytkowych gruntom zdegradowanym lub zdewastowanym; kompostowanie - nawożenia gleb spełniające kryteria dla nawozów organicznych; MBP obróbka mechaniczno-biologiczna w celu przygotowania osadów do odzysku lub unieszkodliwienia w formie stabilizatu; w zakresie metod termicznych: monospalarnie - spalanie lub spopielania w instalacjach termicznego przekształcania dedykowanych dla osadów ściekowych; współspalanie: w energetyce (elektrowniach, elektrociepłowniach, kotłowniach itp.) - współspalanie z innymi paliwami w celu wytwarzania energii elektrycznej lub/i cieplnej; w spalarniach odpadów współspalanie z innymi odpadami w instalacjach termicznego przekształcania; w cementowniach - wykorzystanie właściwości paliwowych osadów w instalacjach zapewniających pełny recykling mineralny osadów - np. do produkcji cementu lub wyrobów budowlanych; alternatywne metody termiczne - wykorzystanie osadu do produkcji paliw w procesach takich jak pyroliza, quasipyroliza, zgazowanie, itp. składowanie -składowanie stabilizatu lub popiołu na składowiskach odpadów obojętnych i innych niż niebezpieczne lub innych form przetworzenia osadu na składowiskach odpadów niebezpiecznych. inne, alternatywne metody o ile spełniają kryteria bezpiecznego końcowego zagospodarowania osadów lub produktów jego przetworzenia;. 7

8 Przepisy prawne Jakość osadów lub ich produktów przetworzenia; Zasady i hierarchia postępowania z odpadami; Emisje przemysłowe, aspekty społeczne i środowiskowe; Ryzyka i odpowiedzialność; Ekonomia: Koszty i przychody bezpośrednie i pośrednie; Instrumenty wspierające: inwestycyjne, podatkowe, emisyjne; Kompetencje; Efekt skali i synergii; Technika: BAT; Dostępne rozwiązania i ich efektywność; Uwarunkowania lokalne, Przygotowanie zawodowe personelu; ekonomia prawo technika XX Międzynarodowe Targi Maszyn i Urządzeń dla Wodociągów i Kanalizacji WOD-KAN 12 Konferencja Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie PRZYSZŁOŚĆ METOD BIOLOGICZNYCH ANDRZEJ WÓJTOWICZ SŁUPSK BYDGOSZCZ, 23.maja 12 8

9 Hierarchia postępowania z osadami interpretacja wg RDO zapobieganie Produkty uboczne Art.,6 RDO - nawóz organiczny, produkt budowlany? Głęboka stabilizacja, ew. higienizacja i odwodnienie ponowne użycie Problematyczne z def. z RDO (ale patrz przygotowanie do ponownego ) Ponowne wykorzystanie osadu w rolnictwie - Art. 14 DoOŚK? recykling Recykling organiczny - rolnictwo (bezpośrednio lub poprzez np. kompostowanie) Recykling mineralny - odzysk fosforu, cementownie? inne metody odzysku Spalanie z odzyskiem energetycznym, efektywność energetyczna >6% MBP, odzysk poza instalacjami + R14, R1? unieszkodliwianie Spopielanie Składowanie jako stabilizat lub popiół lub D stabilizacja, higienizacja bezpośrednio do rolnictwa rekultywacji kompostowanie cementownie odzysk MBP spalanie z odzyskiem spopielanie składowanie Kierunki biologiczne wymagają odpowiedniej jakości osadów lub produktów ich przetworzenia, Metody biologiczne są tańsze niż metody termiczne; Kryteria wykorzystania biologicznego osadów są znacznie bardziej restrykcyjne, niż dla metod termicznych Jakość osadów się poprawia; Nie wszystkie osady komunalne w Polsce nadają się do rolnictwa i rekultywacji; Osad surowy (nieustabilizowany) jest zabroniony, ale czy słusznie (derogacje w dyrektywnie osadowej dla oczyszczalni <000 RLM, iniekcja do gleb art.6a) prace nad rewizja dyrektywy osadowej; Stabilizacja z głęboką redukcją patogenów (warunki higienizacji klasa A) daje najwięcej możliwości zagospodarowania przyrodniczego; Kompostowanie umożliwia zmianę statusu z odpadów na nawóz end of waste citeria 9

10 zaawansowane metody stabilizacji z elementem higienizacji Brak Salmonelli spp w 0 g,redukcja Escherychia Coli przynajmniej na poziomie z 6log do mniej niż * 2 JTK/g ENV.E.3/LM Working Document on Slugde 3rd draft [Bruksela, 00 r.] konwencjonalne metody stabilizacji osadu osad po obróbce powinien osiągnąć redukcję przynajmniej do 2 log JTK/g Escherychia Coli; katalog zastosowań metody zaawansowane metody konwencjonalne pastwisko tak tak, głęboka iniekcja i zakaz wypasu przez 6 kolejnych tygodni rośliny pastewne, paszowe tak tak, zakaz żniw przez 6 kolejnych tygodni podczas rozprzestrzeniania grunty orne, użytki orne tak tak, głęboka iniekcja i natychmiastowa orka rośliny i warzywa w bezpośrednim kontakcie z glebą tak nie, zakaz zborów przez 12 kolejnych miesięcy rośliny i warzywa w bezpośrednim kontakcie z glebą jedzone surowe tak nie, zakaz zbiorów przez miesięcy drzewa owocowe, winnice, szkółki leśne tak tak, głęboka iniekcja i zakaz wprowadzania do obrotu publicznego przez miesięcy parki, tereny zielone, ogródki, place użyteczności publicznej tak, pod warunkiem że osady są ustabilizowane i nie powodują odorów nie lasy nie nie rekultywacja gruntów tak tak, zakaz dostępu dla użytku publicznego przez miesięcy Czynnik Materiał wejściowy Użycie Monitoring Propozycja systemu trójwarstwowego ustalenia limitów dla osadów i bioodpadów na podst. Working Document Sludge And Biowaste "produkt" jakościowy kompost/materiał przefermentowany (End of Waste) Odpady z segregowanego źródła Nie ograniczone Tylko na etapie wytwarzania minimalnekryteria jakościowe dla osadów i bio odpadów Wszystkie odpady biodegradowalne (włączając komunalny osad ściekowy)* Dozwolone użycie w rolnictwie, za wyjątkiem gleb narażonych na wysokie ryzyko zanieczyszczenia W czasie wytwarzania i używania na gleby, także okresowe monitorowanie gleb poniżej limitów jakości Wszystkie odpady biodegradowalne * Możliwość użycia na glebach nie przeznaczonych do rolniczego wykorzystania, do rekultywacji lub w celach budowlanych Nie uregulowane na poziomie EU, pozostawione krajowym regulacjom Przepisy w sprawie kryteriów EoW dla Regulacje: Zmieniona dyrektywa osadowa pozostawione krajowym regulacjom bioodpadów * należy zapewnić, aby osady i bioodpady były pozbawione jak tylko jest to możliwe materiałów nieorganicznych (np. metalu, plastiku, szkła)

11 TERMIKA OSAD O ZAGROŻONEJ JAKOŚCI OSAD SUROWY OSAD O NIEZAGROŻONEJ JAKOŚCI MECHANICZNO-BIOLOGICZNE PRZETWARZANIE HIGIENIZACJA KLASA A STABILIZACJA BIOLOGICZNA KLASA B REKULTYWACJA OGRANICZONA SKŁADOWANIE NAWÓZ PRZYRODNICZE BEZ OGRANICZEŃ ROLNICTWO Z OGRANICZENIAMI REKULTYWACJA Metody biologiczne (poza MBP) wymagają dobrej jakości osadów, nie wszystkie osady nadają się do metod biologicznych; MBP jest biologiczną alternatywą dla osadów o pogorszonej jakości (możliwość synergii ze zmieszanymi odpadami komunalnymi); Limity dla metali ciężkich (mg na kg suchej masy) w osadach ściekowych wykorzystywanych do celów rolniczych Wskaźnik Cd Cr Cu Hg Ni Pb Zn WWA Osady w UE 3 1, , b.d. Dyrektywa b.l. 86/278/EEC Rozporządzenie b.l. osadowe UE średnia b.d. UE max b.d. UE min 1 0, 40 0, b.d. UE mediana 1 12, b.d. Propozycja KE (1) statystyka t t z krajów członkowskich ł ki UE -na podstawie danych z Tab. 1 Załącznikał 1 Working document sludge and biowaste - za: Millieu, WRc and RPA, za SEDE and Andersen, 02 and Alabaster and LeBlanc, 08; (2) Tab. 2 - Working document sludge and biowaste, 21 september, Brussels (3) Średnia zawartość metali ciężkich w osadach wykorzystanych w UE -za Millieu/WRc/RPA Environmental, economic and social impacts of the use of sewage sludge on land - Final Report - rok b.l = bez limitu; b.d. = brak danych Wlk. Brytania - limity dla metali ciężkich dotyczą tylko gleb 11

12 PASTERYZACJA > 70 o C przez min., następnie stabilizacja mezofilowa przez min. 12 dób; przykłady procesy omówione w rozdziale HYDROLIZA TEMPERATUROWA wysokie ciśnienie, temperatura 160 o C, przez ok. min., przykłady procesy omówione w rozdziale SUSZENIE TERMICZNE > 90% s.m., min. temp. osadu 80 o C (nie czynnika grzewczego), aktywność wody ~0,9 TERMICZNE PRZEKSZTAŁACANIE każda metoda spełniająca warunki termicznego przekształcenia w konsekwencji daje stabilny sanitarnie produkt lub odpad HIGIENIZACJA KLASA A FERMENTACJA TERMOFILOWA WSPOMAGANA FERM. MEZOFILOWA AUTOTERMICZNA STABILIZACJA TLEN. min. C przez 12- dób zazwyczaj daje efekt higienizacji lecz zalecany system porcjowy (batch) h bez zasilania surowym osadem poza wspomaganiem pasteryzacją i hydrolizą wysokotermiczną możliwość modyfikacji poprzez fazowanie procesu: najpierw C przez 7 dni, następnie 3 C przez - dni (z rozdziałem lub bez na fazę kwaśną i metanową), zasilanie procesu w systemie porcjowym; pojawiają się nowe metody typu spalanie pod powierzchnią cieczy(submarged combustion) lub hydroliza enzymatyczna, które wymagają jeszcze badań tlenowa stabilizacja termofilowa w temperaturze przynajmniej C przez h w systemie batch KOMPOSTOWANIE WAPNOWANIE PROMIENIOWANIE BETA PROMIENIOWANIE GAMMA pryzma przerzucana (zalecana dla osadów ustabilizowanych) C przez min. 2 tygodnie min. -krotne przerzucanie (lub 6 C przez 1 tydzień, 2-krotne przerzucanie), dla nieustabilizowanych zalecany system dwustopniowy, warunki higienizacji osiągane już w pierwszej fazie w reaktorze temp.>60 C przez 1 tydzień. ph powyżej 12 i utrzymanie temperatury przynajmniej przez 2 h lub utrzymanie ph powyżej 12 przez 3 miesiące, technologia daje wątpliwy wynik sanitarny > 1.0 megarada w temperaturze pokojowej (ok. C). > 1.0 megarada w temperaturze pokojowej (ok. C). ok. 90 obiektów recyklingu organicznego w Polsce [KPGO, Niemcy ok ] KOMPOSTOWNIE OSADOWE W POLSCE ok. 40 kompostowni posiada decyzję odpadową na kompostowanie osadów Stargard Szczeciński Sianów Swarzewo Hel Słupsk Czarnówko Gdańsk Kościerzyna Tczew Chojnice Świecie Braniewo Elbląg Giżycko Ełk Sokółka ok. kompostuje osady w skali technicznej ok. 17 kompostowni posiada zezwolenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na dystrybucję Wardyń Gryfino Piła Wąbrzeźno Inowrocław Hryniewice ok. można kwalifikować jako good practice Trzebień Brześć Kujawski Rumiane k Płock Suchy Las Konin Jarocin Orli Staw Łódź Zielonka Warszawa Garwolin Brzeźnica rozwój kompostowni wymaga silnego wsparcia i działań w skali regionalnej, obecnie słaba reprezentacja (EoW, ECN, itp.) zasady kontrolowanego (lub certyfikowanego) kompostowania jako warunek jakości kś kompostu Jelenia Góra Mysłakowice Janczyce Piekary Dąbrowa Nowa Sarzyna Śląskie Górnicza Zabrze Leżajsk Tarnów Świętochłowice Kraków Bielsko Brzeszcze Zalesiany Biała Nowy Sącz Żywiec Krosno kompost z udziałem osadów ściekowych może być poszukiwanym produktem na rynku Rekomendacja: osad z małych i średnich oczyszczalni, duże w rejonach czystej zlewni kanalizacyjnej 12

13 XX Międzynarodowe Targi Maszyn i Urządzeń dla Wodociągów i Kanalizacji WOD-KAN 12 Konferencja Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie PRZYSZŁOŚĆ METOD TERMICZNYCH W ZAGOSPODAROWANIU OSADÓW ŚCIEKOWYCH BYDGOSZCZ, 23.maja 12 CEZARY JĘDRZEJEWSKI - GDYNIA PROGNOZY KPGO 14 W ZAKRESIE METOD ZAGOSPODAROWANIA OSADÓW ŚCIEKOWYCH 13

14 A Podział metod termicznego przekształcania osadów ściekowych Osady odwodnione Monospalanie Suszenie Współspalanie Procesy alternatywne złoża fluidalne piece rusztowe piece obrotowe piece półkowe w cementowniach z odpadami komunalnymi w energetyce cieplnej z innymi paliwami mokre utlenianie technologie pirolityczne technologie plazmowe zgazowanie Skala redukcji masy dla przykładowego osadu o początkowej zawartości suchej masy 16% i udziale części organicznych w osadzie 6% podczas suszenia i spalania 14

15 Monospalanie osadów ściekowych schemat procesowy do suszarki odzysk ciepła odzysk ciepła oczyszczanie spalin osad podsuszony czynnik suszący Spalanie osadów ściekowych autotermiczność wartość opałowa [kj/kg s.m.] zawartość suchej masy 1

16 MONOSPALARNIE OSADOWE W POLSCE Gdynia Gdańsk Szczecin ( Pomorzany ) Bydgoszcz Zielona Góra spalarnie osadów ściekowych spalarnie osadów ściekowych w budowie Olsztyn Łomża Warszawa ( Czajka ) Łódź Kielce Kraków Potencjał monospalarni już istniejących i w budowie/rozruchu ponad Mg s.m./rok. Wartość opałowa osadu zależna od zawartości części organicznych i wody: 11 MJ/ kg s.m. (ustabilizowany); 16 MJ/kg s.m. (surowy). Rekomendowana technika spalania: w złożu fluidalnym [wg BAT WI 0]. Produkt finalny: popioły lotne ( ), możliwa kwalifikacja do odpadów niebezpiecznych ( *). Technologia (raczej) dla dużych oczyszczalni. MONOSPALARNIE OSADOWE W POLSCE Oczyszczalnia Wydajność Mg s.m./rok Gdynia Łomża 1.00 Olsztyn Szczecin Łódź Kraków Bydgoszcz.000 Zielona Góra Kielce Warszawa ( Czajka ) Gdańsk Charakterystyka instalacji suszarka a bębnowa, piec fluidalny, filtr workowy + skruber, własne składowisko popiołu suszarka taśmowa, piec rusztowy, multicyklon + płuczka fluidalna suszarka cienkowarstwowa, piec rusztowy, cyklon + filtr workowy suszarka taśmowa, piec rusztowy, cyklon + filtr workowy; 2 linie podsuszanie (suszarka dyskowa), piec fluidalny, multicyklon + filtr workowy; 2 linie; własne składowisko popiołu podsuszanie (suszarka dyskowa), piec fluidalny, multicyklon + elektrofiltr + filtr workowy; zestalanie pozostałości podsuszanie (suszarka dyskowa), piec fluidalny, reaktor półsuchy + filtr workowy + SCR suszarka cienkowarstwowa, piec rusztowy, cyklon + filtr workowy podsuszanie (suszarka dyskowa), piec fluidalny, cyklon + filtr workowy podsuszanie (suszarka dyskowa), piec fluidalny, multicyklon + filtr workowy + SCR; produkcja EE (turbina parowa); zestalanie pozostałości; dwie linie podsuszanie (suszarka dyskowa), piec fluidalny, 2x filtr workowy; zestalanie pozostałości Stan obiektu eksploatacja od 1998 r. eksploatacja od 08 r. eksploatacja eksploatacja eksploatacja eksploatacja eksploatacja eksploatacja eksploatacja rozruch rozruch 16

17 Monospalanie osadów ściekowych wybrane problemy Koszty inwestycyjne 8 mln zł/(1.000 Mg s.m./rok) Koszty eksploatacyjne (bezpośrednie, operacyjne bez kosztów pracowniczych, amortyzacji, kosztów serwisu, remontów itp..) ) wg kontraktu na jedną z nowych dużych spalarni spalanie spalanie wraz z zestalaniem/zagospodarowaniem popiołu 90 zł/mg odwodnionego 160 zł/mg odwodnionego 400 zł/mg s.m. 7 zł/mg s.m. Niezawodność urządzeń, ą prawidłowo dobrana wielkość instalacji,, właściwie określone parametry osadu, odpowiednia technologia oczyszczania spalin Ograniczanie strat, wykorzystanie wszystkich strumieni energii Klasyfikacja otrzymywanych przy oczyszczaniu spalin pozostałości Zestalanie/odbiór odpadów uzasadnienie, technologia, koszty Suszenie osadów ściekowych energochłonność Procesowi suszenia mogą być poddawane osady komunalne zarówno surowe, jak i ustabilizowane. Osady przeznaczone do suszenia powinny być wjaknajwyższym stopniu odwodnione mechanicznie, gdyż zawartość wody ma ogromny wpływ na ilość energii, jaką należy dostarczyć do ich wysuszenia, np. do wysuszenia 1 tony osadów o zawartości % s.m. należy dostarczyć 60 70% więcej energii niż do wysuszenia do tego samego poziomu 1 tony osadów o zawartości 3% s.m. Woda komórkowa (związana biologicznie) Woda międzycząsteczkowa (wolna) Teoretyczne zapotrzebowanie na energię cieplną potrzebną do odparowania wody (przy normalnym ciśnieniu) wynosi 627 kwh/mg H2O, czyli ok MJ/Mg H2O (co jest równoważne spaleniu ok. 0 m³ typowego oczyszczalnianego biogazu, niespełna 70 m³ sieciowego gazu wysokometanowego lub ponad 0 kg oleju opałowego). Dodatkowo należy pamiętać o energii potrzebnej do podgrzania odparowywanej następnie wody (wrazzpozostałą suchą częścią osadu). Wpraktycenależysię liczyć ze średnim zapotrzebowaniem ciepłanapoziomie kwh/mg H2O.Narzeczywistą energochłonność iszybkość procesu ma wpływ również wiele innych czynników, jak: temperatura, wilgotność, prędkość i kierunek przepływu nośnika ciepła, wielkość odkrytej powierzchni osadu, czas przetrzymania w suszarni, sposób mieszania i utrzymania osadów w kontakcie z czynnikiem grzewczym, straty w instalacji itd. Instalacje oszczędne w zakresie zużycia energii cieplnej wyposażane są w układy odzysku ciepła ze skraplania usuwanej z obiegu pary wodnej, odprowadzanego do kanalizacji kondensatu oraz ze schładzania suszu bądź powietrza odlotowego do innych potrzeb oczyszczalni ścieków (najczęściej podgrzewania osadu podawanego do fermentacji i potrzeb socjalnych), bądź (co jest trudniejsze) do własnych potrzeb suszarni. Inaczej mówiąc instalacje te są źródłem ciepła niskotemperaturowego; zwykle jest to woda (ścieki) o temperaturze C. Woda porowa Woda kapilarna 17

18 Modelowa suszarnia osadów ściekowych 1. Duża efektywność energetyczna procesu 2. Możliwości wykorzystania jak najtańszego źródła energii 3. Możliwości wykorzystania energii odpadowej z suszarni w innych obiektach oczyszczalni lub w samej suszarni W związku z tym sugerowane jest: wykorzystanie suszenia nisko lub średniotemperaturowego (umożliwiającego zasilanie typowym czynnikiem grzewczym o temperaturze ok. 90 C, bądź spalinami np. z kogeneracji) przynajmniej w jednym ze stopni procesu (przy układach dwustopniowych) wyposażenie suszarni w układy odzysku ciepła ze skraplania usuwanej z obiegu pary wodnej i schładzania odprowadzanego do kanalizacji kondensatu, oraz z ewentualnego schładzania suszu bądź powietrza odlotowego PRZYKŁAD 0.00 RLM oczyszczalnia z dobrze funkcjonującą fermentacją, produkująca 16 Mg osadu ustabilizowanego/db (24% sm);produkcja biogazu ok 80 m 3 /h 16 Mg osadu ustabilizowanego/db (24% s.m.); produkcja biogazu ok. 80 m /h suszarnia: 900 kwh t /Mg H2O, 60 kwh e /Mg H2O, zasilająca ciepłem odpadowym 0% potrzeb fermentacji kogeneracja: 186 kw e /266 kw t (serwis 0,04 zł/kwh e ) konieczność spalania gazu ziemnego 37 m 3 /h (cena netto 1,0 zł/m³) koszt roczny gazu ziemnego ponad zł/rok zysk z kogeneracji (zielone certyfikaty) blisko zł/rok ewentualny przychód ze sprzedaży suszu (przy cenie zł/mg suszu) ponad zł/rok SUSZARNIE OSADOWE W POLSCE Koszalin Suwałki Iława Grudziądz Szczecin ( Zdroje ) Lubawa Białystok Toruń Włocławek Poznań Warszawa ( Południe ) Grodzisk Piaseczno Mazowiecki Żary Żagań Kozienice Bełchatów Lublin Wrocław Radom Świdnica Strzelin Częstochowa Skarżysko Kamienna Opole Stalowa Wola Myszków Kłodzko Kędzierzyn Koźle Ruda Śląska Tarnów Rzeszów suszarnie termiczne osadów ściekowych Żywiec suszarnie termiczne z problemami Krosno suszarnie termiczne w budowie suszarnie słoneczne osadów ściekowych suszarnie słoneczne w budowie W ciągu lat powstało lub na ukończeniu jest ok. 1 suszarni termicznych i suszarni solarnych. Suszenie jest potencjalnie najdroższym (obok spalania) procesem w gospodarce osadowej. Podstawowy kierunek wykorzystania suszu to współspalanie w cementowniach. W przyszłości również w energetyce zawodowej (zbyt niski standard techniczny instalacji oczyszczania spalin w elektrociepłowniach i elektrowniach utrudnia ten kierunek współspalania wraz ze wzrostem wymagań dla energetyki może on stać się realny) lub regionalnych spalarniach odpadów. Rekomendacje średnie i duże oczyszczalnie 18

19 SUSZARNIE OSADOWE I CEMENTOWNIE W POLSCE Szczecin ( Zdroje ) Żary Żagań Koszalin Świdnica Poznań Wrocław Strzelin Odra Kłodzko Górażdże suszarnie termiczne osadów ściekowych suszarnie termiczne z problemami suszarnie termiczne w budowie suszarnie słoneczne osadów ściekowych suszarnie słoneczne w budowie Kujawy Opole Kędzierzyn Koźle Grudziądz Toruń Włocławek Warta Iława Bełchatów Lubawa Warszawa ( Południe ) Grodzisk Mazowiecki Skarżysko Kamienna Piaseczno Radom Kozienice Częstochowa Nowiny Rudniki Małogoszcz Ożarów Myszków Ruda Śląska Żywiec Górka Tarnów Nowa Huta cementownie Krosno Suwałki Rejowiec Fabryczny y Stalowa Wola Rzeszów Białystok Lublin Chełm Podstawowy kierunek wykorzystania suszu to współspalanie w cementowniach. Obecny potencjał cementowni to ok ton s.m. osadów i może być zwiększony niewielkimi nakładami. Cena ok. 0 zł/tonę suszu pokrywa zazwyczaj niewielką część kosztów eksploatacyjnych i koszt transportu do cementowni. Dodatkowe korzyści (dla cementowni) zerowa emisja CO 2 i możliwa kwalifikacja jako OZE rekomendacja dla wzbogacania suszu kwalifikowanego jako odpad palny (19 02 ) do paliwa alternatywnego (19 12 ). Koszalin Trójmiasto Suwałki SUSZARNIE OSADOWE I SPALARNIE KOMUNALNE W POLSCE Szczecin Grudziądz Iława Szczecin ( Zdroje ) Bydgoszcz Toruń Toruń Lubawa Białystok Żary Żagań Poznań Wrocław Świdnica Strzelin Kłodzko Opole Warszawa Włocławek Białystok Warszawa ( Południe ) Konin Grodzisk Piaseczno Mazowiecki Łódź Kozienice Bełchatów Lublin Radom Częstochowa Skarżysko Kamienna Stalowa Wola Myszków Śląsk Spalarnie odpadów komunalnych to projekty w początkowej fazie realizacji Kędzierzyn Koźle Ruda Śląska Tarnów Rzeszów Kraków suszarnie termiczne osadów ściekowych Żywiec suszarnie termiczne z problemami suszarnie termiczne w budowie Tarnów Krosno suszarnie słoneczne osadów ściekowych spalarnie odpadów komunalnych planowane suszarnie słoneczne w budowie 19

20 SUSZARNIE OSADOWE W POLSCE Miasto Ilość osadów Mg s.m./a Charakterystyka Stan obiektu 2 stopniowa (dyskowa + taśmowa), granulat przewidziany Warszawa ( Południe ) do spalania w OŚ Czajka eksploatacja od 06 r. Poznań pionowa talerzowa, granulat współspalany eksploatacja od 08 r. Radom taśmowa, granulat współspalany, planowana spalarnia eksploatacja od 09 r. Ruda Śląska taśmowa, granulat do produkcji paliw alternatywnych eksploatacja od 09 r. pionowa talerzowa granulat wykorzystywany przyrodniczo, Białystok eksploatacja od 08/ r. próby współspalania Włocławek taśmowa, granulat do produkcji paliw alternatywnych eksploatacja od 09 r. Częstochowa pionowa talerzowa, granulat współspalany eksploatacja od 09 r. Grudziądz taśmowa granulat wykorzystywany przyrodniczo, planowane współspalanie Lublin fluidalna, próby współspalania Tarnów Grodzisk Mazowiecki, Piaseczno, Świdnica Wrocław, Opole, Toruń, Koszalin, Suwałki Rzeszów (!), Iława, Kozienice, Myszków, Żary, Kłodzko, Żagań, Lubawa Bełchatów, Krosno, Strzelin taśmowa, plany współspalania suszu z odpadami komunalnymi suszarnie termiczne "z problemami" suszarnie termiczne planowane/w budowie suszarnie słoneczne suszarnie słoneczne planowane/w budowie eksploatacja od 09 /11 r. trudna eksploatacja od 08 r. eksploatacja okresowa od 08 r. Suszenie termiczne osadów ściekowych wybrane problemy Koszty inwestycyjne: 6 mln zł/(mg H2O /h) 3 mln zł/(1.000 Mg s.m./rok) Koszty eksploatacyjne (nośników energii) 0 zł/mg odwodnionego ( zł/mg s.m.) Niezawodność i trwałość urządzeń, bezpieczeństwo instalacji Efektywność energetyczna wykorzystanie wszystkich strumieni energii (w tym: odpadowej), powiązanie (energetyczne) z innymi obiektami oczyszczalni (np. fermentacja, kogeneracja), sąsiednimi idi izakładami przemysłowymi, ograniczanie strat Odbiór suszu osadowego bliskość odbiorcy, odpowiednie warunki kontraktowe Skuteczne rozwiązanie problemów odorowych

osadów ściekowych w Polsce Marek Jerzy Gromiec Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania

osadów ściekowych w Polsce Marek Jerzy Gromiec Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Problematyka zagospodarowania osadów ściekowych w Polsce Marek Jerzy Gromiec Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania wwarszawie Uwagi wstępne Problem zagospodarowania ciągle wzrastających ilości osadów ściekowych

Bardziej szczegółowo

Instalacje Termicznego Przekształcania Odpadów w Europie i Polsce

Instalacje Termicznego Przekształcania Odpadów w Europie i Polsce Instalacje Termicznego Przekształcania Odpadów w Europie i Polsce Radomskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej RADPEC Spółka Akcyjna PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie Prezentacja danych statystycznych Przykładowe

Bardziej szczegółowo

OSADÓW ŚCIEKOWYCH. Zbigniew Grabowski. Warszawa 29.09.2011r. IV Forum Gospodarka osadami ściekowymi

OSADÓW ŚCIEKOWYCH. Zbigniew Grabowski. Warszawa 29.09.2011r. IV Forum Gospodarka osadami ściekowymi TERMICZNE PRZEKSZTAŁCANIE OSADÓW ŚCIEKOWYCH NA PRZYKŁADZIE STUO W KRAKOWIE Zbigniew Grabowski Politechnika Krakowska Warszawa 29.09.2011r. IV Forum Gospodarka osadami ściekowymi Kpgo 2014 - projekt Istniejący

Bardziej szczegółowo

Kompostownia osadów i odpadów zielonych w Słupsku

Kompostownia osadów i odpadów zielonych w Słupsku SEMINARIUM: KOMPOSTOWANIE JAKOŚĆ MA ZNACZENIE POLEKO POZNAŃ 14 PAŹDZIERNIKA 2014 R. Kompostownia osadów i odpadów zielonych w Słupsku doświadczenia i nowe wzywania ANRDZEJ WÓJTOWICZ a.wojtowicz@wodociągi.slupsk.pl

Bardziej szczegółowo

PO CO NAM TA SPALARNIA?

PO CO NAM TA SPALARNIA? PO CO NAM TA SPALARNIA? 1 Obowiązek termicznego zagospodarowania frakcji palnej zawartej w odpadach komunalnych 2 Blok Spalarnia odpadów komunalnych energetyczny opalany paliwem alternatywnym 3 Zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Co można nazwać paliwem alternatywnym?

Co można nazwać paliwem alternatywnym? Co można nazwać paliwem alternatywnym? Grzegorz WIELGOSIŃSKI Politechnika Łódzka Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Alternatywa Alternatywą dla spalarni odpadów komunalnych może być nowoczesny

Bardziej szczegółowo

Proces Innowacji. Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska. Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska. Wrocław, 23 listopad 2011

Proces Innowacji. Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska. Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska. Wrocław, 23 listopad 2011 Proces Innowacji Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska Wrocław, 23 listopad 2011 Zakres Cel procesu innowacji na Dolnym Śląsku Przedstawienie scenariuszy

Bardziej szczegółowo

Paliwa z odpadów możliwości i uwarunkowania wdrożenia systemu w Polsce

Paliwa z odpadów możliwości i uwarunkowania wdrożenia systemu w Polsce Paliwa z odpadów możliwości i uwarunkowania wdrożenia systemu w Polsce Dr inż. Ryszard Wasielewski Centrum Badań Technologicznych Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu 2/15 Walory energetyczne

Bardziej szczegółowo

Dr Sebastian Werle, Prof. Ryszard K. Wilk Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Techniki Cieplnej

Dr Sebastian Werle, Prof. Ryszard K. Wilk Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Techniki Cieplnej OTRZYMYWANIE PALIWA GAZOWEGO NA DRODZE ZGAZOWANIA OSADÓW ŚCIEKOWYCH Dr Sebastian Werle, Prof. Ryszard K. Wilk Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Techniki Cieplnej Dlaczego termiczne przekształcanie

Bardziej szczegółowo

Energetyczne wykorzystanie odpadów z biogazowni

Energetyczne wykorzystanie odpadów z biogazowni Energetyczne wykorzystanie odpadów z biogazowni Odpady z biogazowni - poferment Poferment obecnie nie spełnia kryterium nawozu organicznego. Spełnia natomiast definicję środka polepszającego właściwości

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA DO BUDOWY BLOKU ENERGETYCZNEGO OPALANEGO PALIWEM ALTERNATYWNYM W KROŚNIE. Krosno, 24 czerwiec 2015r.

ZAŁOŻENIA DO BUDOWY BLOKU ENERGETYCZNEGO OPALANEGO PALIWEM ALTERNATYWNYM W KROŚNIE. Krosno, 24 czerwiec 2015r. ZAŁOŻENIA DO BUDOWY BLOKU ENERGETYCZNEGO OPALANEGO PALIWEM ALTERNATYWNYM W KROŚNIE Krosno, 24 czerwiec 2015r. PLAN PREZENTACJI Przesłanki budowy ITPO opalanego paliwem alternatywnym Założenia dotyczące

Bardziej szczegółowo

Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami

Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami Doc dr Lidia Sieja INSTYTUT EKOLOGII TERENÓW UPRZEMYSŁOWIONYCH Katowice Bilans odpadów wytworzonych w 2004r Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Mechaniczno biologiczne metody przetwarzania odpadów (MBP) technologie wykorzystania

Mechaniczno biologiczne metody przetwarzania odpadów (MBP) technologie wykorzystania Mechaniczno biologiczne metody przetwarzania odpadów (MBP) technologie wykorzystania odpadów dr Lidia Sieja Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych - Katowice Tarnów, grudzień 2014 Stan gospodarki

Bardziej szczegółowo

Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych. Biologiczne suszenie. Warszawa, 5.03.2012

Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych. Biologiczne suszenie. Warszawa, 5.03.2012 Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych Biologiczne suszenie Warszawa, 5.03.2012 Celem procesu jest produkcja paliwa alternatywnego z biodegradowalnej frakcji wysegregowanej

Bardziej szczegółowo

Możliwości i uwarunkowania dla termicznego odzysku energii z RDF (odpady palne) i SRF (paliwa wtórne) w Polsce

Możliwości i uwarunkowania dla termicznego odzysku energii z RDF (odpady palne) i SRF (paliwa wtórne) w Polsce Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Warszawa 31.07.2014 Możliwości i uwarunkowania dla termicznego odzysku energii z RDF (odpady palne) i SRF (paliwa wtórne) w Polsce dr inż. Aleksander

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami

Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami Lidia Sieja Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Wrocław, marzec 2012 Dyrektywa ramowa

Bardziej szczegółowo

Kontrakt 3 Budowa suszarni osadów na terenie Oczyszczalni Ścieków w Opolu, cz. B

Kontrakt 3 Budowa suszarni osadów na terenie Oczyszczalni Ścieków w Opolu, cz. B Kontrakt 3 Budowa suszarni osadów na terenie Oczyszczalni Ścieków w Opolu, cz. B realizowany w ramach Projektu TRIAS OPOLSKI ochrona zbiornika wód podziemnych dla aglomeracji Opole, Prószków i Tarnów Opolski

Bardziej szczegółowo

PROBLEMATYKA PRAWNA ZAGOSPODAROWANIA RDF

PROBLEMATYKA PRAWNA ZAGOSPODAROWANIA RDF PROBLEMATYKA PRAWNA ZAGOSPODAROWANIA RDF Kinga Załęcka-Kościukiewicz Radca prawny Elbląg, 8 października 2015 roku MIEJSCE NA RYNKU ODPADÓW - WYGRAJĄ NAJLEPSI, ZATEM REZERWUJ MIEJSCE - CZAS NA INSTALACJE

Bardziej szczegółowo

Andrzej Curkowski Instytut Energetyki Odnawialnej

Andrzej Curkowski Instytut Energetyki Odnawialnej Regionalny warsztat szkoleniowo-informacyjny w ramach projektu Biogazownia-przemyślany wybór Preferencje inwestorów i aktualny rynek realizowanych projektów inwestycyjnych w Polsce Andrzej Curkowski Instytut

Bardziej szczegółowo

ZOBOWIĄZANIA UNIJNE POLSKI W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI

ZOBOWIĄZANIA UNIJNE POLSKI W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI ZOBOWIĄZANIA UNIJNE POLSKI W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI Beata B. Kłopotek Departament Gospodarki Odpadami Gdańsk, dnia 16 października 2012 r. Plan prezentacji 1. Dyrektywy unijne odnoszące

Bardziej szczegółowo

Regionalne Centrum Gospodarki Wodno Ściekowej S.A. Al. Piłsudskiego 12 43 100 Tychy www.rcgw.pl

Regionalne Centrum Gospodarki Wodno Ściekowej S.A. Al. Piłsudskiego 12 43 100 Tychy www.rcgw.pl ISTOTNE PROBLEMY GOSPODARKI WODNEJ - zanieczyszczenie wód powierzchniowych; - nieoczyszczone ścieki z gospodarstw domowych; -zanieczyszczenia odprowadzane do odbiorników z oczyszczalni ścieków komunalnych;

Bardziej szczegółowo

Program priorytetowy NFOŚiGW Zagospodarowanie osadów ściekowych

Program priorytetowy NFOŚiGW Zagospodarowanie osadów ściekowych Program priorytetowy NFOŚiGW Zagospodarowanie osadów ściekowych Katarzyna Paprocka Doradca Departament Ochrony Wód Warszawa, 29.09.2011 r. Cel programu Celem Programu jest przetworzenie osadów ściekowych

Bardziej szczegółowo

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk i recykling założenia prawne Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk Odzysk ( ) jakikolwiek proces, którego wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie

Bardziej szczegółowo

Biogazownie Rolnicze w Polsce

Biogazownie Rolnicze w Polsce 1 Biogazownie Rolnicze w Polsce Biogazownia co to jest? Dyrektywa 2003/30/UE definiuje biogaz: paliwo gazowe produkowane z biomasy i/lub ulegającej biodegradacji części odpadów, które może być oczyszczone

Bardziej szczegółowo

Konsultacja zmian dla Programu Priorytetowego NFOŚiGW Czysty Przemysł

Konsultacja zmian dla Programu Priorytetowego NFOŚiGW Czysty Przemysł Konsultacja zmian dla Programu Priorytetowego NFOŚiGW Czysty Przemysł Urszula Zając p.o. Dyrektora Departamentu Przedsięwzięć Przemyslowych Forum Energia Efekt Środowisko Zabrze, 6 maja 2013 r. Agenda

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU SPALARNI ODPADÓW W POLSCE

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU SPALARNI ODPADÓW W POLSCE MOŻLIWOŚCI ROZWOJU SPALARNI ODPADÓW W POLSCE VI MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NOWA ENERGIA USER FRIENDLY 2010 Jean-Michel Kaleta Warszawa 18 czerwca 2010 Spis treści Strona Czy można spalać odpady komunalne?

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE Czym jest biogaz? Roztwór gazowy będący produktem fermentacji beztlenowej, składający się głównie z metanu (~60%) i dwutlenku węgla

Bardziej szczegółowo

Stan obecny i perspektywy gospodarki odpadami biodegradowalnymi w Polsce

Stan obecny i perspektywy gospodarki odpadami biodegradowalnymi w Polsce Stan obecny i perspektywy gospodarki odpadami biodegradowalnymi w Polsce Kształtowanie Joanna Kwapisz Departament Gospodarki Odpadami Ministerstwo Środowiska Ustawa o odpadach Ustawa z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

PRODUKCJA GAZU W PRZEDSIĘBIORSTWIE WOD - KAN

PRODUKCJA GAZU W PRZEDSIĘBIORSTWIE WOD - KAN Projekt ten, współfinansowany przez Unię Europejską, przyczynia się do zmniejszenia różnic gospodarczych i społecznych pomiędzy obywatelami Unii. PRODUKCJA GAZU W PRZEDSIĘBIORSTWIE WOD - KAN InvestExpo

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE DO SPORZĄDZANIA KRAJOWEGO ORAZ WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI W ZAKRESIE ODPADÓW KOMUNALNYCH

WYTYCZNE DO SPORZĄDZANIA KRAJOWEGO ORAZ WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI W ZAKRESIE ODPADÓW KOMUNALNYCH WYTYCZNE DO SPORZĄDZANIA KRAJOWEGO ORAZ WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI W ZAKRESIE ODPADÓW KOMUNALNYCH 1. Cel opracowania planów inwestycyjnych Informacje o konieczności sporządzania planów inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Od uwęglania wysegregowanych odpadów komunalnych w wytwórniach BIOwęgla do wytwarzania zielonej energii elektrycznej

Od uwęglania wysegregowanych odpadów komunalnych w wytwórniach BIOwęgla do wytwarzania zielonej energii elektrycznej INNOWACYJNE TECHNOLOGIE dla ENERGETYKI Od uwęglania wysegregowanych odpadów komunalnych w wytwórniach BIOwęgla do wytwarzania zielonej energii elektrycznej Autor: Jan Gładki (FLUID corporation sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo

Techniki pozyskiwania energii z biogazu i odpadów wykorzystywane na Dolnym Śląsku Emilia den Boer Ryszard Szpadt Olga Wojtczuk

Techniki pozyskiwania energii z biogazu i odpadów wykorzystywane na Dolnym Śląsku Emilia den Boer Ryszard Szpadt Olga Wojtczuk Techniki pozyskiwania energii z biogazu i odpadów wykorzystywane na Dolnym Śląsku Emilia den Boer Ryszard Szpadt Olga Wojtczuk Disclaimer This publication has been produced with the assistance of the European

Bardziej szczegółowo

Unieszkodliwianie komunalnych osadów ściekowych

Unieszkodliwianie komunalnych osadów ściekowych Unieszkodliwianie komunalnych osadów ściekowych Procesy i urządzenia Krzysztof Tyrała R.O.T. RECYCLING ODPADY TECHNOLOGIE Ekspert Polskiej Izby Ekologii Gliwice KONTROLA SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNYCH W REGIONIE

Bardziej szczegółowo

RYNEK BIOMASY W POLSCE ZINTEGROWANY SYSTEM GOSPODARKI BIODEGRADOWALNYMI. Zbigniew Grabowski Politechnika Krakowska

RYNEK BIOMASY W POLSCE ZINTEGROWANY SYSTEM GOSPODARKI BIODEGRADOWALNYMI. Zbigniew Grabowski Politechnika Krakowska RYNEK BIOMASY W POLSCE ZINTEGROWANY SYSTEM GOSPODARKI KOMUNALNYMI ODPADAMI BIODEGRADOWALNYMI Zbigniew Grabowski Politechnika Krakowska W Krajowym planie gospodarki odpadami zgodnie z Dyrektywą składowiskową

Bardziej szczegółowo

Paliwa z odpadów - właściwości

Paliwa z odpadów - właściwości Bogna Burzała ENERGOPOMIAR Sp. z o.o., Centralne Laboratorium Paliwa z odpadów - właściwości 1. Wprowadzenie Prognozowana ilość wytwarzanych odpadów komunalnych, zgodnie z Krajowym Planem Gospodarki Odpadami

Bardziej szczegółowo

Unieszkodliwianie odpadów uwarunkowania finansowe i technologiczne Ciepłownicze wykorzystanie paliwa alternatywnego

Unieszkodliwianie odpadów uwarunkowania finansowe i technologiczne Ciepłownicze wykorzystanie paliwa alternatywnego Unieszkodliwianie odpadów uwarunkowania finansowe i technologiczne Ciepłownicze wykorzystanie paliwa alternatywnego 1 Olsztyński system ciepłowniczy Ponad 60% zapotrzebowania na ciepło pokrywa MSC. Istnieją

Bardziej szczegółowo

Nowa jakość w przetwarzaniu odpadów komunalnych

Nowa jakość w przetwarzaniu odpadów komunalnych TECHNOLOGIA ARROWBIO TM Nowa jakość w przetwarzaniu odpadów komunalnych TECHNOLOGIA ARROWBIO TM Prezentowana przez VACAT ENERGIA Sp. z o. o. technologia A R R O W B I O TM to ekologiczny, spełniający wymogi

Bardziej szczegółowo

Kursy: 12 grup z zakresu:

Kursy: 12 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-TRENDY Kursy: 12 grup z zakresu: Szkolenia Instalator kolektorów słonecznych - 2 edycje szkoleń - 1 h/gr. 2. Szkolenia Nowoczesne trendy ekologiczne w budownictwie

Bardziej szczegółowo

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl Biomasa Stałe i ciekłe substancje

Bardziej szczegółowo

Technologia ACREN. Energetyczne Wykorzystanie Odpadów Komunalnych

Technologia ACREN. Energetyczne Wykorzystanie Odpadów Komunalnych Technologia ACREN Energetyczne Wykorzystanie Odpadów Komunalnych Profil firmy Kamitec Kamitec sp. z o.o. członek Izby Gospodarczej Energetyki i Ochrony Środowiska opracowała i wdraża innowacyjną technologię

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty odzysku energii z odpadów. Dr inż. Ryszard Wasielewski Centrum Badań Technologicznych IChPW

Wybrane aspekty odzysku energii z odpadów. Dr inż. Ryszard Wasielewski Centrum Badań Technologicznych IChPW Wybrane aspekty odzysku energii z odpadów Dr inż. Ryszard Wasielewski Centrum Badań Technologicznych IChPW Korzyści związane z energetycznym wykorzystaniem odpadów w instalacjach energetycznych zastępowanie

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE Czym jest biogaz? Roztwór gazowy będący produktem fermentacji beztlenowej, składający się głównie z metanu (~60%) i dwutlenku węgla

Bardziej szczegółowo

Inwestor: Miasto Białystok

Inwestor: Miasto Białystok Inwestor: Miasto Białystok Wykonawcy: Beneficjent Projektu: P.U.H.P. LECH Sp. z o.o. Projekt Zintegrowany system gospodarki odpadami dla aglomeracji białostockiej współfinansowany przez Unię Europejską

Bardziej szczegółowo

Gospodarka Odpadami w Krakowie. Dziś i jutro.

Gospodarka Odpadami w Krakowie. Dziś i jutro. Gospodarka Odpadami w Krakowie. Dziś i jutro. Urząd Miasta Krakowa Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu UWARUNKOWANIA PRAWNE PLANOWANIA GOSPODARKI ODPADAMI PLAN GOSPODARKI ODPADAMI zgodny z polityką

Bardziej szczegółowo

Cywilizacja śmieci szansa czy zagrożenie?

Cywilizacja śmieci szansa czy zagrożenie? - Cywilizacja śmieci szansa czy zagrożenie? Recykling odpadów odzysk surowców wtórnych z odpadów komunalnych Tarnów, 12 grudnia 2014 r. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Ocena cyklu życia (LCA) systemów gospodarki odpadami

Ocena cyklu życia (LCA) systemów gospodarki odpadami Ocena cyklu życia (LCA) systemów gospodarki odpadami Emilia den Boer Instytut Inżynierii Ochrony Środowiska Politechnika Wrocławska XVI Ogólnopolska Konferencja Szkoleniowa - Kompleksowa gospodarka odpadami;

Bardziej szczegółowo

Energetyczne zagospodarowanie osadów ściekowych w powiązaniu z produkcją energii elektrycznej. Maria Bałazińska, Sławomir Stelmach

Energetyczne zagospodarowanie osadów ściekowych w powiązaniu z produkcją energii elektrycznej. Maria Bałazińska, Sławomir Stelmach Energetyczne zagospodarowanie osadów ściekowych w powiązaniu z produkcją energii elektrycznej Maria Bałazińska, Sławomir Stelmach Problem zagospodarowania osadów ściekowych * wg GUS 2/24 Ogólna charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Spalarnia. odpadów? jak to działa? Jak działa a spalarnia

Spalarnia. odpadów? jak to działa? Jak działa a spalarnia Grzegorz WIELGOSIŃSKI Politechnika Łódzka Spalarnia odpadów jak to działa? a? Jak działa a spalarnia odpadów? Jak działa a spalarnia odpadów? Spalarnia odpadów komunalnych Przyjęcie odpadów, Magazynowanie

Bardziej szczegółowo

SUSZENIE OSADÓW HYBRYDOWE?

SUSZENIE OSADÓW HYBRYDOWE? SUSZENIE OSADÓW HYBRYDOWE? dr hab. inż. Zofia Sadecka, prof. UZ Uniwersytet Zielonogórski STRESZCZENIE Coraz większe zainteresowanie termicznymi metodami suszenia osadów ściekowych wymusza szukania rozwiązań

Bardziej szczegółowo

Definicja osadów ściekowych

Definicja osadów ściekowych Przyrodnicze wykorzystanie WIOŚ Kielce Grudzień 2008 Opracowanie: Dorota Burzyńska-Kargul Urszula Suchenia St. inspektorzy ochrony środowiska WIOŚ Kielce Definicja osadów ściekowych Zgodnie z art. 3 ust.

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa IPPC wyzwania dla ZA "Puławy" S.A. do 2016 roku

Dyrektywa IPPC wyzwania dla ZA Puławy S.A. do 2016 roku Dyrektywa IPPC wyzwania dla ZA "Puławy" S.A. do 2016 roku Warszawa, wrzesień 2009 Nowelizacja IPPC Zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola Zmiany formalne : - rozszerzenie o instalacje

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

11.01.2009 r. GRANULACJA OSADÓW W TEMPERATURZE 140 O C

11.01.2009 r. GRANULACJA OSADÓW W TEMPERATURZE 140 O C 11.01.2009 r. GRANULACJA OSADÓW W TEMPERATURZE 140 O C * Firma TUZAL Sp. z o.o. jako współautor i koordynator międzynarodowego Projektu pt.: SOILSTABSORBENT w programie europejskim EUREKA, Numer Projektu:

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dobrych praktyk w zakresie systemów gromadzenia odpadów i wytwarzania paliwa z odpadów

Prezentacja dobrych praktyk w zakresie systemów gromadzenia odpadów i wytwarzania paliwa z odpadów Prezentacja dobrych praktyk w zakresie systemów gromadzenia odpadów i wytwarzania paliwa z odpadów Józef Mokrzycki Prezes Zarządu Mo-BRUK S.A. Warszawa, 14 listopada 2012 Odpady komunalne wytwarzane w

Bardziej szczegółowo

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył)

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) dr Robert Zajdler Warszawa, 3.10.2013 r. Kierunki zmian regulacyjnych 1. Przemysł energochłonny

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ODPADÓW KOMUNALNYCH DO PRODUKCJI ENERGII

WYKORZYSTANIE ODPADÓW KOMUNALNYCH DO PRODUKCJI ENERGII WYKORZYSTANIE ODPADÓW KOMUNALNYCH DO PRODUKCJI ENERGII mgr inż. SŁAWOMIR SOBOCIŃSKI MASTER - Odpady i Energia Sp. z o.o. 43-100 Tychy, ul. Lokalna 11, tel. 32 70 70 103 www.zaklad.master.tychy.pl MASTER

Bardziej szczegółowo

Kontrolowane spalanie odpadów komunalnych

Kontrolowane spalanie odpadów komunalnych Kontrolowane spalanie odpadów komunalnych Jerzy Oszczudłowski Instytut Chemii UJK Kielce e-mail: josz@ujk.edu.pl Alternatywne metody unieszkodliwiania odpadów komunalnych Chrzanów, 07-10-2010 r. 1 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

SKŁADOWISKA ODPADÓW ZAMYKANIE I REKULTYWACJA, STAN KONTROLI ŚRODOWISKOWYCH W ZAKRESIE OCHRONY ZIEMI W POLSCE

SKŁADOWISKA ODPADÓW ZAMYKANIE I REKULTYWACJA, STAN KONTROLI ŚRODOWISKOWYCH W ZAKRESIE OCHRONY ZIEMI W POLSCE SKŁADOWISKA ODPADÓW ZAMYKANIE I REKULTYWACJA, STAN KONTROLI ŚRODOWISKOWYCH W ZAKRESIE OCHRONY ZIEMI W POLSCE lipiec 2012 r. Karolina Bobrowska Główny Inspektorat Ochrony Środowiska Aktualny stan zamykania

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Bożena Cebulska Prezes Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Olsztynie 1 Warszawa, dn. 18.04.2010 2 PLAN WYSTĄPIENIA MŚP W WARMIŃSKO-MAZURSKIM

Bardziej szczegółowo

NAFTA-GAZ grudzień 2012 ROK LXVIII. Technologia oczyszczania ścieków proces powstawanie biogazu w oczyszczalniach ścieków. Grzegorz Kołodziejak

NAFTA-GAZ grudzień 2012 ROK LXVIII. Technologia oczyszczania ścieków proces powstawanie biogazu w oczyszczalniach ścieków. Grzegorz Kołodziejak NAFTA-GAZ grudzień 2012 ROK LXVIII Grzegorz Kołodziejak Instytut Nafty i Gazu, Kraków Możliwości wykorzystania potencjału energetycznego biogazu powstającego w trakcie procesu oczyszczania ścieków. Analiza

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Paweł Bućko Konferencja Rynek Gazu 2015, Nałęczów, 22-24 czerwca 2015 r. Plan prezentacji KATEDRA ELEKTROENERGETYKI Stan

Bardziej szczegółowo

Dobry klimat dla powiatów Gospodarka odpadami Gospodarka komunalna

Dobry klimat dla powiatów Gospodarka odpadami Gospodarka komunalna Gospodarka odpadami Gospodarka komunalna Sabina Kowalska Magda Kozak Konsulting Inwestycyjny i Środowiskowy Sabina Kowalska Projekt realizowany przy wsparciu finansowym instrumentu finansowego LIFE+ Komisji

Bardziej szczegółowo

Zespół C: Spalanie osadów oraz oczyszczania spalin i powietrza

Zespół C: Spalanie osadów oraz oczyszczania spalin i powietrza Projekt realizowany przy udziale instrumentu finansowego Unii Europejskiej LIFE+ oraz środków finansowych NFOŚiGW Dnia 01 czerwca 2012 r. FU-WI Sp. z o.o. rozpoczęła realizację projektu unijnego pn. Demonstracyjna

Bardziej szczegółowo

Termiczne przekształcanie osadów ściekowych

Termiczne przekształcanie osadów ściekowych Konferencja: Wykorzystanie norweskich technologii do termicznej utylizacji osadów ściekowych Lednogóra, 10-11.05.2015 Termiczne przekształcanie osadów ściekowych dr inż. Ryszard Wasielewski Komunalne osady

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21)

GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21) GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21) Władysława Wilusz Kierownik Zespołu Gospodarki Odpadami PRZEPISY PRAWNE USTAWA O ODPADACH

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej 1 Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Możliwości finansowania inwestycji w zakresie budowy instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych w Polsce dr inż. Stanisław Garlicki

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE ZAWARTE W PREZENTACJI SĄ PRZEDMIOTEM NEGOCJACJI Z KOMISJĄ EUROPEJSKĄ I MOGĄ ULEC ZMIANIE

INFORMACJE ZAWARTE W PREZENTACJI SĄ PRZEDMIOTEM NEGOCJACJI Z KOMISJĄ EUROPEJSKĄ I MOGĄ ULEC ZMIANIE INFORMACJE ZAWARTE W PREZENTACJI SĄ PRZEDMIOTEM NEGOCJACJI Z KOMISJĄ EUROPEJSKĄ I MOGĄ ULEC ZMIANIE MOŻLIWOŚCI FINANSOWANIA INWESTYCJI KOMUNALNYCH ZE ŚRODKÓW PO INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO 2014-2020 2

Bardziej szczegółowo

- Poprawa efektywności

- Poprawa efektywności Energetyka przemysłowa: - Poprawa efektywności energetycznej - uwarunkowania dla inwestycji we własne źródła energii elektrycznej Daniel Borsucki 24.05.2011 r. MEDIA ENERGETYCZNE 615 GWh energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r.

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych Rola kogeneracji w osiąganiu

Bardziej szczegółowo

Proces Mechaniczno-Cieplnego Przetwarzania Odpadów (MCP) Efektywna metoda pozyskiwania wysokiej jakości paliwa z odpadów komunalnych

Proces Mechaniczno-Cieplnego Przetwarzania Odpadów (MCP) Efektywna metoda pozyskiwania wysokiej jakości paliwa z odpadów komunalnych Proces Mechaniczno-Cieplnego Przetwarzania Odpadów (MCP) Efektywna metoda pozyskiwania wysokiej jakości paliwa z odpadów komunalnych Bioelektra Group S.A. V Konferencja Paliwa z Odpadów, Iława 24 marca

Bardziej szczegółowo

BIOLOGICZNE OCZYSZCZALNIE ŚCIEKÓW PROJEKTOWANIE BUDOWA SERWIS

BIOLOGICZNE OCZYSZCZALNIE ŚCIEKÓW PROJEKTOWANIE BUDOWA SERWIS BIOLOGICZNE OCZYSZCZALNIE ŚCIEKÓW PROJEKTOWANIE BUDOWA SERWIS Tak się to zaczęło... Firma BIOVAC Sp. z o.o. powstała w sierpniu 1995 roku na bazie połączenia kapitałowego norweskiej firmy BIOVAC AS z polską

Bardziej szczegółowo

Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl

Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl OCENA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl SYSTEM GRZEWCZY A JAKOŚĆ ENERGETYCZNA BUDNKU Zapotrzebowanie na ciepło dla tego samego budynku ogrzewanego

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Teza ciepło niskotemperaturowe można skutecznie przetwarzać na energię elektryczną; można w tym celu wykorzystywać ciepło

Bardziej szczegółowo

ROZPROSZONE SYSTEMY KOGENERACJI

ROZPROSZONE SYSTEMY KOGENERACJI ROZPROSZONE SYSTEMY KOGENERACJI Waldemar Kamrat Politechnika Gdańska XI Konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec Sulechów, 1o października 2014 r. Wprowadzenie Konieczność modernizacji Kotły

Bardziej szczegółowo

BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE. Poznao 22.11.2011

BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE. Poznao 22.11.2011 BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE Poznao 22.11.2011 Fermentacja anaerobowa 2 SKŁAD BIOGAZU 3 BIOGAZ WYSYPISKOWY WARUNKI DLA SAMOISTNEGO POWSTAWANIA BIOGAZU 4 Biogazownia

Bardziej szczegółowo

Budujemy wartość i bezpieczną przyszłość Gospodarka ubocznymi produktami spalania w PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A.

Budujemy wartość i bezpieczną przyszłość Gospodarka ubocznymi produktami spalania w PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Budujemy wartość i bezpieczną przyszłość Gospodarka ubocznymi produktami spalania w PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna Spółka Akcyjna Struktura organizacyjna

Bardziej szczegółowo

System Aukcyjny w praktyce przykładowa kalkulacja

System Aukcyjny w praktyce przykładowa kalkulacja System Aukcyjny w praktyce przykładowa kalkulacja Aukcja Cena referencyjna < 1 MW Stare instalacje OZE Cena ref. a > 1 MW Nowa ustawa OZE + Warunek Stopień wykorzystania mocy zainstalowanej elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. Klasyfikacja i metody utylizacji odpadów. E. Megiel, Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii

Wykład 4. Klasyfikacja i metody utylizacji odpadów. E. Megiel, Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Wykład 4 Klasyfikacja i metody utylizacji odpadów E. Megiel, Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Odpady - definicja Odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych

Bardziej szczegółowo

VII Spotkanie Forum NFOŚiGW Targi POLEKO (Poznań 24 listopada 2011 r.) organizacyjne w gospodarce

VII Spotkanie Forum NFOŚiGW Targi POLEKO (Poznań 24 listopada 2011 r.) organizacyjne w gospodarce VII Spotkanie Forum NFOŚiGW Targi POLEKO (Poznań 24 listopada 2011 r.) Dobre praktyki w gospodarce odpadami Rozwiązania techniczne i organizacyjne w gospodarce odpadami komunalnymi 1 Trendy i praktyka

Bardziej szczegółowo

Najlepsze dostępne technologie i wymagania środowiskowe w odniesieniu do procesów termicznych. Adam Grochowalski Politechnika Krakowska

Najlepsze dostępne technologie i wymagania środowiskowe w odniesieniu do procesów termicznych. Adam Grochowalski Politechnika Krakowska Najlepsze dostępne technologie i wymagania środowiskowe w odniesieniu do procesów termicznych Adam Grochowalski Politechnika Krakowska Termiczne metody utylizacji odpadów Spalanie na ruchomym ruszcie

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

BEZTLENOWE OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU PRZETWÓRSTWA ZIEMNIAKÓW Z WYKORZYSTANIEM POWSTAJĄCEGO BIOGAZU DO PRODUKCJI PRĄDU, CIEPŁA I PARY

BEZTLENOWE OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU PRZETWÓRSTWA ZIEMNIAKÓW Z WYKORZYSTANIEM POWSTAJĄCEGO BIOGAZU DO PRODUKCJI PRĄDU, CIEPŁA I PARY BEZTLENOWE OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU PRZETWÓRSTWA ZIEMNIAKÓW Z WYKORZYSTANIEM POWSTAJĄCEGO BIOGAZU DO PRODUKCJI PRĄDU, CIEPŁA I PARY TECHNOLOGICZNEJ BLOKOWY SCHEMAT TECHNOLOGICZNY UKŁAD OCZYSZCZANIA

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

Oczyszczalnia Ścieków WARTA S.A.

Oczyszczalnia Ścieków WARTA S.A. Oczyszczalnia Ścieków WARTA S.A. ul. Srebrna 172 / 188 42-201 Częstochowa Katowice, 09.12.2013 Częstochowa Częstochowa: Stolica subregionu północnego województwa śląskiego, PołoŜona na Jurze Krakowsko-

Bardziej szczegółowo

Działania ORLEN Eko na rzecz racjonalnej gospodarki odpadami

Działania ORLEN Eko na rzecz racjonalnej gospodarki odpadami Działania ORLEN Eko na rzecz racjonalnej gospodarki odpadami Adam Stachowicz Prezes Zarządu ORLEN Eko sp. z o.o. Płock, 29 kwietnia 2009r. www.orleneko.pl PKN ORLEN jako jedna z największych korporacji

Bardziej szczegółowo

NAJWAśNIEJSZE PROBLEMY I ZAGROśENIA DLA NOWEGO SYSTEMU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI W POLSCE

NAJWAśNIEJSZE PROBLEMY I ZAGROśENIA DLA NOWEGO SYSTEMU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI W POLSCE NAJWAśNIEJSZE PROBLEMY I ZAGROśENIA DLA NOWEGO SYSTEMU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI W POLSCE Krzysztof Kawczyński - Komitet Ochrony Środowiska KIG Warszawa, 4 grudnia 2013 r. Polska gospodarka odpadami

Bardziej szczegółowo

Szwedzkie Rozwiązania Gospodarki Biogazem na Oczyszczalniach Ścieków. Dag Lewis-Jonsson

Szwedzkie Rozwiązania Gospodarki Biogazem na Oczyszczalniach Ścieków. Dag Lewis-Jonsson Szwedzkie Rozwiązania Gospodarki Biogazem na Oczyszczalniach Ścieków Dag Lewis-Jonsson Zapobieganie Obróbka Niedopuścić do dostarczania zanieczyszczeń których nie możemy redukować Odzysk związścieki i

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Paweł Karpiński Pełnomocnik Marszałka ds. Odnawialnych Źródeł Energii

Bardziej szczegółowo

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K ĆWICZENIA 2 Charakterystyka wybranej działalności gospodarczej: 1. Stosowane surowce, materiały, półprodukty, wyroby ze szczególnym

Bardziej szczegółowo

Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność

Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność Janusz Wojtczak Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność Biogazownie w Niemczech Rok 1999 2001 2003 2006 2007 2008 Liczba 850 1.360 1.760 3.500 3.711 4.100 instalacji Moc (MW) 49 111 190 949 1.270

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIA Z WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI ZA LATA 2011-2013. Łucja Dec Departament Gospodarki Odpadami

SPRAWOZDANIA Z WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI ZA LATA 2011-2013. Łucja Dec Departament Gospodarki Odpadami SPRAWOZDANIA Z WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI ZA LATA 2011-2013 Łucja Dec Departament Gospodarki Odpadami Art. 18 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku

Bardziej szczegółowo

Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 września 2012 r.

Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 września 2012 r. Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 września 2012 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów

Bardziej szczegółowo

Departament Ochrony Środowiska UMWP

Departament Ochrony Środowiska UMWP Aktualizacja Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami oraz opracowanie Planu Inwestycyjnego jako warunek niezbędny do uzyskania dofinansowania na inwestycje z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi Departament

Bardziej szczegółowo

POLSKA IZBA EKOLOGII. Propozycja wymagań jakościowych dla węgla jako paliwa dla sektora komunalno-bytowego

POLSKA IZBA EKOLOGII. Propozycja wymagań jakościowych dla węgla jako paliwa dla sektora komunalno-bytowego POLSKA IZBA EKOLOGII 40-009 Katowice, ul. Warszawska 3 tel/fax (48 32) 253 51 55; 253 72 81; 0501 052 979 www.pie.pl e-mail : pie@pie.pl BOŚ S.A. O/Katowice 53 1540 1128 2001 7045 2043 0001 Katowice, 15.01.2013r.

Bardziej szczegółowo

UPORZĄDKOWANIE SYSTEMU ZBIERANIA I OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW W MIELCU

UPORZĄDKOWANIE SYSTEMU ZBIERANIA I OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW W MIELCU PROJEKT ISPA/FS 2002/PL/16/P/PE/036 UPORZĄDKOWANIE SYSTEMU ZBIERANIA I OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW W MIELCU UNIA EUROPEJSKA Projekt ten współfinansowany przez Unię Europejską, przyczynia się do zmniejszenia różnic

Bardziej szczegółowo

Wtórne odpady ze spalania odpadów komunalnych. Bariery i perspektywy ich wykorzystania

Wtórne odpady ze spalania odpadów komunalnych. Bariery i perspektywy ich wykorzystania Wtórne odpady ze spalania odpadów komunalnych. Bariery i perspektywy ich wykorzystania dr hab. inż. Grzegorz WIELGOSIŃSKI Politechnika Łódzka Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Bilans masy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów i symboli... XIII VII

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów i symboli... XIII VII Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów i symboli................... XIII 1. Wprowadzenie............................... 1 1.1. Definicja i rodzaje biopaliw....................... 1 1.2. Definicja biomasy............................

Bardziej szczegółowo