Raport: GDY BOLI I PĘKA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Raport: GDY BOLI I PĘKA"

Transkrypt

1 122 MARZEC ISSN Nakład egzemplarzy Raport: GDY BOLI I PĘKA FARMACEUCI TRACĄ MILIONY 12 POMAGAJĄ I SZKODZĄ 22 LEK W KAPSUŁCE 26 CZY WARTO SIĘ UBEZPIECZYĆ? 34 RAK NA CELOWNIKU 62

2

3

4 4 w od pigułce redakcji PAGINA MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2014 Drodzy Emilia Załeńska redaktor naczelna Czytelnicy Bóle głowy to problem, z którym wielu pacjentów przychodzi do apteki. Problem niby banalny, ale skutecznie utrudniający życie. Apteczne półki uginają się od leków przeciwbólowych, przez co pacjenci często czują się zagubieni. Rolą aptekarza jest zaproponowanie medykamentów przynoszących ulgę, ale nie tylko. Po przeprowadzeniu wywiadu z pacjentem można spróbować przekonać go do wizyty u lekarza, szczególnie jeżeli bólom głowy towarzyszą inne niepokojące objawy. Jakie są najczęstsze przyczyny bólów głowy? Jak żyć z migreną? Jak zawsze sprawdzamy Co w farmacji piszczy. Piszemy o najnowszym odkryciu naukowców substancji skutecznie i bezpiecznie leczącej WZW typu C oraz o nanoklatkach, które będą pomocne przy leczeniu nowotworów. Zastanawiamy się, czy różnica pokoleń w aptece może pomóc, czy raczej przeszkadza. Jak powinna wyglądać dobra współpraca między pracownikami starej daty a młodymi? Czego obie strony mogą się od siebie nauczyć? Jak zbudować zgrany zespół? Rozpoczynamy nowy cykl, w którym będziemy się przyglądać modelowi kształcenia oraz pracy magistrów i techników farmaceutycznych w różnych krajach. Zaczynamy od... Australii. Czy ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej dla farmaceuty to wymóg konieczny, czy stracone pieniądze? Jakie są regulacje prawne dotyczące odpisu recepty? Nasi eksperci jak zwykle odpowiadają na Państwa pytania. Zapraszamy do lektury! Wydawca Świat Zdrowia S.A. ul. Szosa Bydgoska 52, Toruń Redaktor naczelna Emilia Załeńska Rada naukowa dr hab. Anna Kodym, prof. UMK dr hab. Jerzy Krysiński, prof. UMK dr n. farm. Witold Musiał prof. dr hab. Małgorzata Schlegel-Zawadzka mgr Piotr Stolarczyk, prezes Zarządu Krajowego Izby Gospodarczej Apteka Polska Reklama Katarzyna Gruszka (56) Redakcja Fotoedycja Łukasz Pawlak Zdjęcia Thinkstock, Getty Images, East News, Krzysztof Mystkowski/KFP, BEW, Materiały Prasowe Projekt graficzny NASZA DZIENNIKARKA NAGRODZONA Współpracująca z Magazynem Aptekarskim, red. Barbara Kozber otrzymała prestiżową nagrodę Dziennikarza Medycznego Roku 2013 w kategorii publicystyka prasowa za wywiad Narkotyki z apteki przeprowadzony z prof. dr hab. n. farm. Jolantą Zawilską, który ukazał się w wakacyjnym wydaniu naszego miesięcznika. Wyróżnienie przyznało Ogólnopolskie Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia. Jury nadało ten tytuł w uznaniu profesjonalizmu, kreatywności i zaangażowania w przygotowanie materiałów prasowych, których tematem są trudne zagadnienia związane z dbałością o zdrowie. Skład i łamanie NEKK Sp. z o.o. Druk Toruńskie Zakłady Graficzne ZAPOLEX Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych, zastrzega sobie prawo do redagowania otrzymanych tekstów oraz zmiany ich tytułów i nie odpowiada za treść zamieszczanych reklam. Redakcja może odmówić zamieszczania reklamy bez podania przyczyny. OKŁADKA: NEKK MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2014

5 spis w pigułce treści 5 MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC PAGINA 2014 pigułce W pigułce newsy Zaburzenia w odbiorze 6 Kwestionariusz Farmaceuty 8 Ciekawostki Czy wiesz, że... Zwalcz lęk ekscytacją 9 6w 10 na moje oko Słabsza padnie podmiotów leczniczych 31 Pytamy eksperta 32 Czy warto co w farmacji piszczy Farmaceuci tracą miliony 12 Aptekarz po drugiej stronie globu 15 Nowy lek, nowa nadzieja 18 Recepta na lojalność 20 Pomagają i szkodzą 22 Leczenie opatrunkiem 24 Lek w kapsułce 26 akademia aptekarza Zarządzanie wiekiem 28 Szerszy zakres obowiązków się ubezpieczyć? raport Gdy boli i pęka 38 50luz 58 Rak na celowniku 62 Choruje ciało i dusza 66 apteka pełna zdrowia Wywoływanie choroby 50 Jedne na całe życie 54 Wrzuć na Problemy z hydrauliką 67 Intymność pod kontrolą 70 uroda z apteki Wiosenny remanent 72 Sprzymierzeniec młodości 74 recepta na czas wolny Podróże małe i duże Sardynia bez sardynek 76 Apteka z historią 80 Quiz farmaceutyczny 84 Kulinaria 85 Szczypta kultury 86 Angielski w aptece 88 Krzyżówka 90 5

6 6 w pigułce NEWSY Zaburzenia w odbiorze Naukowcy z Vanderbilt University wykazali, że autystyczne dzieci mają problem z łączeniem danych napływających jednocześnie z oczu i uszu. Odczucia porównują do oglądania źle zdubbingowanego filmu, gdy obraz i fonia się ze sobą nie zgadzają. Według nich, deficyty te są główną przyczyną upośledzenia zdolności komunikacyjnych i społecznych autyków, bo utrudniają im np. posługiwanie się językiem. W badaniach wzięło udział 32 prawidłowo rozwijających się 6-18-latków oraz 32 wysoko funkcjonujących autyków. Wszyscy wykonywali zestawy zadań, w których pojawiały się różne rodzaje bodźców audiowizualnych (brzęczenia, błyśnięcia, uderzenia młotkiem w gwoździe). Badanych pytano, czy dźwięk i obraz miały miejsce w tym samym momencie. Odnotowano, że u autyków następowało tzw. wydłużenie okna czasowego wiązania. Oznacza to, że ich mózg miał kłopot z połączeniem zdarzeń wizualnych i słuchowych, które nastąpiły w określonym okresie. Waleczne nanocząsteczki Amerykańscy naukowcy opracowali nanocząsteczki, które mogą stać się bazą do stworzenia szczepionek przeciwko wielu śmiertelnie niebezpiecznym bakteriom. Zadaniem tradycyjnych szczepionek jest skierowanie ataku układu odpornościowego na bakterię lub jej fragment. Nowe szczepionki mają atakować produkowane przez bakterie toksyny. Podczas eksperymentu do nanogąbek wstrzyknięto toksynę produkowaną przez bardzo groźny i oporny na leczenie gronkowiec złocisty (MRSA) i całość wprowadzono do układu odpornościowego myszy. Szczepionka okazała się nietoksyczna i umożliwiła układowi odpornościowemu gryzonia na całkowite zwalczenie toksyny. Nanocząsteczki uwięziły toksynę, a potem zostały usunięte z organizmu przez nanogąbki. Bakterie pozbawione toksyn są łatwiejszym celem dla układu odpornościowego. Niestety, stworzenie nowej szczepionki może potrwać kilkanaście lat. MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2014 Soczewki z lekiem Naukowcom z Harvardu udało się opracować specjalne soczewki kontaktowe uwalniające lek na jaskrę. W przyszłości mogą one wyeliminować krople do oczu, które jak się okazuje nie są zbyt skuteczną metodą dostarczania leków, poza tym pacjenci stosują je nieregularnie. Innowacyjne soczewki uzyskano dzięki zamknięciu w hydrożelu filmów latanoprostowo-polimerowych. Uczeni zapewniają, że mogą one dostarczać dużej ilości leków w stosunkowo stałym tempie na przestrzeni tygodni, a nawet miesięcy. Testy wykazały, że w ciągu jednego miesiąca soczewki pozwalały osiągać takie stężenia latanoprostu (leku na jaskrę) w cieczy wodnistej oka jak przy codziennej aplikacji roztworu tej substancji. Każda soczewka ma na środku otwór, zaś polimerowo-lekowy film mieści się w jej części zewnętrznej. Naukowcy podkreślają, że nowe soczewki można będzie wykorzystać w terapii jaskry, jak również do dostarczania innych leków okulistycznych i korygowania wad wzroku.

7 w pigułce 7 NEWSY Kawa na pamięć Badania amerykańskich neurologów wykazywały, że kofeina poprawia konsolidację pamięci (przejście informacji z pamięci krótkotrwałej do długotrwałej). Konsolidacja wzmacnia pamięć i sprawia, że przechowywane w niej informacje są bardzo trwałe i łatwe do przywołania. Badania przeprowadzono na 160 dorosłych osobach, które zazwyczaj piły niewielkie ilości kawy. Ochotnikom pokazywano serię obrazków, po czym podawano pigułkę zawierającą 200 mg kofeiny (co odpowiada 2 filiżankom espresso) lub placebo. Po 24 godzinach badani rozwiązywali test pamięci, w trakcie którego oglądali obrazki. Znalazły się wśród nich te, które pokazywano im wcześniej, a także podobne do nich oraz zupełnie nowe. Badani mieli je pogrupować. Podział obrazków nowych i starych nie był trudny, więc nie ujawnił różnicy pomiędzy grupą, która przyjęła kofeinę, a tą, która połknęła placebo. Okazało się jednak, że grupa, która zażyła kofeinę zdecydowanie lepiej grupowała obrazki podobne. Ciąża po przeszczepie? W Szwecji dziewięć kobiet przeszło przeszczep macicy od żyjących krewnych. Zespół lekarzy z uniwersytetu w Göteborgu chce w ten sposób sprawdzić, czy po transplantacji kobiety, które urodziły się bez macicy lub musiały ją usunąć (np. z powodu raka szyjki macicy), będą miały szansę urodzić dzieci. Większość badanych była powyżej 30. roku życia. Podczas transplantacji macicy nie połączono z jajowodami, tak więc pacjentki nie będą mogły zajść w ciążę naturalnie. Wszystkie natomiast mają własne jajniki, które mogą produkować komórki jajowe, więc do ewentualnego zapłodnienia będzie mogło dojść metodą in vitro. Próby przeszczepu macicy podejmowano już dwukrotnie. Wcześniej przeprowadzili je lekarze z Turcji i Arabii Saudyjskiej, ale pacjentkom nie udało się niestety urodzić dzieci. Pozostaje nadzieja, że Szwedom się uda.

8 8 w pigułce KWESTIONARIUSZ FARMACEUTY CHCIAŁBYM MIEĆ WIĘCEJ CZASU mgr farm. Piotr Brukiewicz prezes Śląskiej Rady Aptekarskiej w swojej drużynie, chętnie gram w piłkę nożną, a zimą jeżdżę na nartach. Od niedawna raz w roku wyjeżdżamy z wnukami na wczasy do miejsc wybranych przez Oliwiera (lat 9) i Leonarda (lat 5). Są to wspaniałe chwile. W kuchni moją specjalnością jest... na razie nie mam czasu na gotowanie, ale myślę, że przyjdzie jeszcze kiedyś moment, kiedy ta dziedzina stanie mi się bliższa. Brzydzę się... wyrafinowanym oszukiwaniem ludzi. Pierwsze zarobione pieniądze... już nie pamiętam dokładnie, ale chyba sprzedałem jakąś swoją zabawkę na giełdzie w domu kultury. A za pracę, to w liceum pracowałem wówczas przy sadzeniu i przycinaniu żywopłotów. Moja praca to... moje życie. Przyznaję się, że jestem pracoholikiem i lubię to, co robię. Czuję satysfakcję, gdy... ktoś jest zadowolony, gdy widzę jeszcze bezinteresowność. Najbardziej stresuje mnie... walka z głupotą, komercjalizacja i globalizacja w imię wolności i oszukiwanie najsłabszych, upadek systemu wartości, gra nie fair. Czas wolny spędzam... zazwyczaj aktywnie. Lubię sport. Od zawsze gram w tenisa ziemnego. Często również biegam i biorę udział w maratonach. Mimo iż jestem najstarszy Boję się... jako aptekarz, że nikt nas nie słucha. Marzę o... tym, aby mieć więcej czasu. Czytanie gazet zaczynam od... nie czytam gazet, czytam e-gazety. Słucham... ostatnio audiobooków. Jadąc samochodem staram się nadrobić zaległości książkowe i dobrze wykorzystać te chwile. Oglądam... mało, choć lubię dobre kino. W telewizji bardzo irytują mnie reklamy. Czytam... jeśli mam czas, to wszystko zawodowo i prywatnie. Bardzo lubię kryminały, sensację i książki historyczne. Nie mógłbym się obejść bez... zdrowia. Poza tym uważam, że bez wszystkiego człowiek sobie może poradzić. To kwestia determinacji i siły woli. Co, gdzie, kiedy? Co? VI konferencja z cyklu Forum Wiedzy Farmaceutycznej Gdzie? Szczyrk Kiedy? 7-9 marca 2014 Organizator: Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Oddział w Częstochowie Co? Konferencja naukowa: Lek roślinny historia i współczesność Gdzie? Zachełmie Kiedy? kwietnia 2014 Organizator: Zakł. Hum. Nauk Wydziału Farm. we Wrocławiu; Muzeum Farmacji Wydziału Farm. UM we Wrocławiu, Fundacja Humanitas et Scientia Co? III Konferencja Naukowo- -Szkoleniowa. Prowadzenie opieki farmaceutycznej Gdzie? Kraków Kiedy? czerwca 2014 Organizator: Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2014

9 w pigułce 9 NEWSY Czy wiesz, że... ZWALCZ LĘK EKSCYTACJĄ Uczeni z Harvardzkiej Szkoły Biznesu dowiedli, że aby poprawić wyniki w czynnościach, które wyzwalają w nas lęk, np. podczas publicznych wystąpień, lepiej wprowadzić się w stan ekscytacji, niż próbować się uspokoić. Naukowcy przeprowadzili serię eksperymentów. W jednym z nich 140 ochotników miało wygłosić mowę reklamującą siebie jako dobrego partnera w pracy. Aby zwiększyć natężenie lęku, badanym powiedziano, że ich wystąpienia będą nagrywane i oceniane przez specjalistów. Przed przemową otrzymali polecenie mieli wypowiedzieć jedno z dwóch zdań: Jestem spokojny lub Jestem podekscytowany. Według oceny niezależnych sędziów, osoby z grupy pobudzonej wygłaszały dłuższe mowy, były bardziej rozluźnione oraz przekonujące i kompetentne. Według naukowców, zarówno lęk, jak i ekscytacja są stanami emocjonalnymi, które wiążą się z dużym pobudzeniem, dlatego by zwalczyć tremę, łatwiej postrzegać lęk jako podekscytowanie, niż za wszelką cenę starać się uspokoić. Prawdziwej miłości nie zaszkodzi nawet małżeństwo. MARIA CZUBASZEK DOBRY ZWIĄZEK A PEWNOŚĆ SIEBIE Według naukowców kobiety, które doświadczają ze strony partnera zainteresowania i otrzymują zapewnienia o swojej atrakcyjności, postrzegają siebie jako ładniejsze i bardziej ponętne niż inne panie. Psycholodzy twierdzą, że kobiety często patrzą na siebie oczami swojego partnera, co potwierdzają badania naukowców z uniwersytetu w Tallinie. Zapytali oni ponad 250 kobiet o to, jak postrzegają swoje ciało. Wśród badanych pań 71 proc. żyła z partnerem, zaś 28 proc. stanowiły mężatki. Pytano o wagę, o to, czy uczestniczki stosują właśnie jakąś dietę, co myślą o swoich ciałach i relacjach z partnerem oraz o to, czy swoje życie intymne uważają za udane. Okazało się, że kobiety najbardziej zadowolone ze swoich związków były zarówno tymi, które wyraziły najwyższą satysfakcję ze swojej wagi (nawet gdy nie miały figury modelki czy wręcz były nieco puszyste ). Panie te miały również wyższą samoocenę. Co ciekawe, kobiety, które były na diecie lub ostatnio ją skończyły, wyróżniały się niższym zadowoleniem ze swej wagi, w porównaniu do tych, które nie stosowały żadnej diety. KRÓTKO Jeżeli mężczyzna chce wiedzieć, czy podoba się kobiecie, powinien patrzeć na jej nogi. Mówią one więcej niż twarz, bo zwykle nie jesteśmy świadomi tego, co z nimi robimy. Kiedy kobieta odsuwa je od ciała i przyjmuje bardziej otwartą pozycję, to znak, że jest zainteresowana mężczyzną, z którym rozmawia. Gdy zaś krzyżuje nogi albo chowa je pod siebie, to lepiej zaniechać dalszych prób uwodzenia.

10 10 FELIETON na moje oko FELIETON Słabsza padnie dr hab. n. farm. Aleksander Drygas Gdyby nasze Prawo farmaceutyczne nawiązało do dawnych ustaleń prawniczych w sprawie aptek tuszę skromnie aptekarstwo polskie nie przeżywałoby takich perturbacji, jakie przeżywa obecnie. Wpoprzednim felietonie była mowa o reklamie leków i tzw. informacji o leku. Niemniej wspomniałem, że aptekę za sprawą ówczesnego Rzecznika Praw Obywatelskich, prof. Tadeusza Zielińskiego, może posiadać każdy nawet szewc czy kominiarz (przy całym szacunku dla tych jakże potrzebnych zawodów), a nie tylko farmaceuta, jeśli ten ktoś inny posiada odpowiednie środki na uruchomienie i wyposażenie apteki. HISTORYCZNY PRECEDENS Tak sięgam myślą wstecz i to bardzo odległą bo aż do początków XVI wieku szukając... precedensów. I znajduję! A jego sprawcą był nie kto inny, a sam król Zygmunta Stary, który w 1516 r. przebywał w Wilnie. Właśnie do tego miasta w czerwcu 1516 r. przybyła delegacja gdańszczan, wśród której był także sekretarz Rady Miejskiej Jerzy Cymerman, wykształcony bakałarz nauk biblijnych na uniwersytetach w Tybindze i Wittenberdze. Z naciskiem podkreślę nigdy nie kształcił się on na aptekarza. Po powrocie ze studiów do Gdańska, od 1508 r. pełnił obowiązki sekretarza Rady Miejskiej. Musiało to być ważne stanowisko we władzach miasta, skoro Cymerman odbywał częste podróże (jakbyśmy dziś powiedzieli: służbowe) do różnych miast Europy. Jedna z takich podróży zaowocowała niebywałym splendorem, mianowicie uczestnicząc w 1516 r. w poselstwie na dwór króla polskiego Zygmunta Starego, który bawił w Wilnie, Cymerman uzyskał dla siebie patent (dziś powiedzielibyśmy: koncesję) na aptekarza królewskiego i właściciela apteki. A dokładniej: przywilejem wydanym w dniu 29 czerwca 1516 r. przez króla Zygmunta Starego Cymerman otrzymał prawo posiadania i prowadzenia apteki nie tylko w Gdańsku, ale i w każdej miejscowości państwa polskiego, jak również prawo posiadania i sprzedawania lekarstw (sic!), choć aptekarzem przypominam z wykształcenia nie był. TO BYŁA KLĘSKA W tym właśnie fakcie można dopatrzeć się pewnej analogii z dniem dzisiejszym, że można mieć aptekę nie będąc aptekarzem. Nie wiem, jakim tropem szedł Rzecznik Praw Obywatelskich, ale zaskarżając ustawę z 10 października 1991 r. i jeden jej artykuł, sprawę wygrał, a Sejm polski potwierdził werdykt Trybunału. Świat aptekarski zaś przyjął to jako wielką klęskę dla odradzającego się wolnego wreszcie zawodu aptekarskiego. To jeden aspekt sprawy. Bo są i następne nie zawsze godziwe. SŁABSZA PADNIE Na przykład: ile w danej miejscowości (ba! dzielnicy, w małym mieście itp.) winno być aptek, żeby jedna drugiej ekonomicznie nie szkodziła? Jeszcze dawniejsze ustawodawstwo (m.in. pruskie! I nie ma się co boczyć, że... pruskie) liczbę aptek uzależniało od liczby dusz w danym mieście, dzielnicy czy siole. I jeszcze musiała być zachowana odpowiednia odległość jednej apteki od drugiej (żeby po prostu jeden właściciel nie zaglądał w garnek drugiemu). Co najmniej 800 metrów. Dziś apteki mogą powstawać brama w bramę. Słabsza padnie. Czy nikt tego nie widzi? JEDNA TO ZA MAŁO I ostatnia moja uwaga: jeden aptekarz winien dostać tylko jedną koncesję na prowadzenie jednej apteki. A są hobbyści, którzy mają ich po kilka! Czy to etyczne i sprawiedliwe? No cóż wiem... ręce są stworzone do wewnątrz, a nie odwrotnie... Gdyby nasze Prawo farmaceutyczne nawiązało do dawnych ustaleń prawniczych w sprawie aptek tuszę skromnie aptekarstwo polskie nie przeżywałoby takich perturbacji, jakie przeżywa obecnie (a wszelkich majsterkowiczów- -lobbystów przy uchwalaniu nowego (poprawionego) Prawa farmaceutycznego należałoby przepędzić na cztery wiatry! Amen!). «MAGAZYN APTEKARSKI LUTY 2014

11 na moje oko 11 FELIETON Polecaj swoim Pacjentom korzystniejsze rozwiązania NOWOŚCI GENOPTIM LICZBA TABLETEK CENA HURTOWA NETTO [ZŁ] SUGEROWANA CENA DETALICZNA BRUTTO [ZŁ] Sildenafil GENOPTIM 100 mg 4 18,50 24,98 Tramadol+Paracetamol GENOPTIM 37,5 mg+325 mg 10 6,50 8,78 Tramadol+Paracetamol GENOPTIM 37,5 mg+325 mg 20 9,30 12,55 Tramadol+Paracetamol GENOPTIM 37,5 mg+325 mg 30 10,60 14,31 Tramadol+Paracetamol GENOPTIM 37,5 mg+325 mg 50 16,6 6,60 22,412,41 Tramadol+Paracetamol GENOPTIM 37,5 mg+325 mg 60 17,60 23,76 W ofercie GENOPTIM znajdują się także: Omeprazole GENOPTIM 20 mg, 28 kapsułek, Simvastatin GENOPTIM 10, 20, 40 mg, 28 tabl. oraz Azithromycin GENOPTIM 500 mg, 3 tabl. Profesjonalna marka tańszych zamienników

12 12 co w farmacji piszczy ZMIANY REFUNDACYJNE I ICH SKUTKI Farmaceuci tracą miliony Na publikowanych przez Ministerstwo Zdrowia co dwa miesiące nowych listach leków refundowanych mają zyskać pacjenci i budżet resortu zdrowia. Ciężar strat spada jednak na aptekarzy i hurtowników farmaceutycznych. MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2014

13 co w farmacji piszczy 13 ZMIANY REFUNDACYJNE I ICH SKUTKI Jak podaje Michał Pilkiewicz, Country Manager IMS Health Sp. z o.o., straty te w ciągu minionych dwóch lat sięgnęły kwoty 150 mln zł. NIEFORTUNNE PRAWO Jak czytamy w piśmie Grzegorza Kucharewicza, prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej, skierowanym do Ministerstwa Zdrowia: Aptekarze są systematycznie obciążani skutkami finansowymi zmian w wykazach leków refundowanych, wprowadzanych obwieszczeniami ministra zdrowia, które są efektem negocjacji między podmiotem odpowiedzialnym a ministrem zdrowia (...). przeciętna strata na przełomie roku 2013/2014 na jedną aptekę, np. w województwie wielkopolskim, wyniosła 3191,50 zł, a w województwie łódzkim nawet do 3630,94 zł. Ponadto dane wskazują, że maksymalna wysokość straty poniesionej przez aptekę dochodzi nawet do 13 tys. zł. 3 tys. zł Tyle na przełomie roku straciła statystyczna apteka przez zmiany cen leków. W efekcie, obecnie obowiązujący system przerzuca na aptekarzy cały ciężar wprowadzanych z dnia na dzień zmian i generuje dotkliwe straty po stronie osób prowadzących apteki. Straty powodowane są koniecznością sprzedawania leków po cenie niższej niż cena, jaka powinna być ustalona z uwagi na cenę ich zakupu w hurtowni farmaceutycznej. Potwierdza to Pilkiewicz, który przyznaje, że wychodzące co dwa miesiące listy, które przeceniają leki i zmieniają limity do tych leków, zmuszają aptekarzy do przeceny posiadanego na stanie asortymentu. Dodaje również, że straty aptekarzy wynikają także z obniżenia marży hurtowej, która w ciągu ostatnich dwóch lat spadła z 9,87 do 5 proc. STRATY NIE DO ODROBIENIA Z danych przekazanych Naczelnej Izbie Aptekarskiej przez apteki wynika, że Stanisław Kasprzyk, Dyrektor ds. Relacji Zewnętrznych IMS Health wyjaśnia, że zmiany cen leków dokonane na przełomie 2013/2014 spowodowały, że ponad 360 produktów miało tzw. ujemną marżę. Straty z tego powodu na rynku aptecznym przekroczyły 42 mln zł, co oznacza stratę około 3 tys. zł dla statystycznej apteki. Poziom strat był różny od kilkuset do nawet kilkunastu tysięcy złotych wyjaśnia Kasprzyk. Również poprzednio przeprowadzane obniżki cen na leki refundowane generowały straty po stronie podmiotów prowadzących apteki ogólnodostępne. W 2012 r. wynosiła ona prawie 90 mln zł, a w 2013 roku prawie 59 mln zł. TO NIE WINA ZARZĄDZANIA Kasprzyk podkreśla, że na wysokość strat ma wpływ wiele parametrów. Straty pojedynczej apteki zależą m.in. od wielkości obrotu, wielkości magazynu, struktury sprzedaży itd. Koszty przeceny najczęściej nie są konsekwencją złego zarządzania apteką, nie wynikają z nadmiernych stanów magazynowych leków refundowanych. Apteka musi utrzymywać określony zapas leków, aby prowadzić bieżącą działalność tłumaczy Kasprzyk. I dodaje, że poziom przecen zależy w znaczącym stopniu od profilu sprzedaży. Jeśli jest to apteka, która sprzedaje dużo leków refundowanych, np. zlokalizowana blisko przychodni, to jej magazyn musi być większy, a to oznacza, że ryzyko strat rośnie. Strat tych nie da się uniknąć i nie zostaną one zrekompensowane. Agnieszka Skoniecza, starszy analityk rynku farmaceutycznego PMR Publications dodaje z kolei, że w związku z częstymi zmianami część aptek ratuje się przed stratą, ograniczając stany magazynowe do minimum, co z kolei W związku z częstymi zmianami część aptek ratuje się przed stratą, ograniczając stany magazynowe do minimum, co z kolei skutkuje mniejszą dostępnością leków dla pacjentów.

14 14 co w farmacji piszczy ZMIANY REFUNDACYJNE I ICH SKUTKI ZDANIEM EKSPERTA Stanisław Kasprzyk, Dyrektor ds. Relacji Zewnętrznych IMS Health: Oprócz fizycznie mierzalnych strat przecenianie leków poważnie zakłóca przebieg pracy, zwłaszcza pod koniec roku, kiedy zmiany są największe. Zarówno apteki, jak i hurtownie nie są w stanie przewidzieć wyników toczących się negocjacji cenowych. Farmaceuci, spodziewając się zapowiedzianych redukcji cen, zmniejszają poziom stanów magazynowych. Taka sytuacja negatywnie wpływa na działalność bieżącą aptek i hurtowni. O ile hurtownia ma szanse na negocjacje z producentem na temat warunków rekompensat pod koniec roku, o tyle nikt na ten temat nie rozmawia z aptekarzami. Apteka zostaje z długiem. Kupiła drożej, sprzedaje taniej. Obecnie obowiązujący system przerzuca na aptekarzy cały ciężar wprowadzanych z dnia na dzień zmian i generuje dotkliwe straty po stronie osób prowadzących apteki. skutkuje mniejszą dostępnością leków dla pacjentów. TRACĄ WSZYSCY W ocenie Kasprzyka kwestia ta dotyczy wszystkich podmiotów rynku dystrybucji farmaceutycznej. Problem ten uderza zarówno w apteki indywidualne, jak i sieciowe, a także w hurtownie. NIA przyznaje, że straty aptek nie wynikają z nadmiernych stanów magazynowych. Posiadane przez NIA dane wskazują, że poziom strat generowany był przez jednostki, które posiadały minimalne, konieczne do prawidłowego funkcjonowania apteki zaopatrzenie magazynu. TRZEBA ZMIENIĆ LEGISLACJĘ Jedynym wyjściem w tej sytuacji, w ocenie samorządu aptekarskiego oraz wszystkich farmaceutów prowadzących apteki ogólnodostępne, jest konieczność podjęcia pilnych i skutecznych działań w celu usunięcia poważnej wady 360 tyle produktów na przełomie roku miało tzw. ujemną marżę. systemu zaopatrywania pacjentów w refundowane leki, która wynika z regulacji ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696 z późn. zm.). Skonieczna zaznacza, że środowiska aptekarskie postulują, by zmienić częstotliwość publikacji wykazów leków refundowanych z obecnego raz na dwa miesiące na raz na trzy miesiące lub nawet raz na pół roku. Z kolei Kasprzyk podkreśla, że konieczne jest wprowadzenie zmian w prawie (okres przejściowy, rekompensata), aby zapobiec stratom farmaceutów wynikającym z przecen leków. Najwyższa pora, aby znaleźć skuteczne rozwiązanie dodaje. «Anna Lipska MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2014

15 co w farmacji piszczy 15 FARMACJA W AUSTRALII Aptekarz po drugiej stronie globu Piotr Merks mg farmacji, dyrektor OPC Opfarm Consulting LTD W2010 r. pomiędzy rządem Australii a Pharmacy Guild została podpisana umowa, w której rząd uznał istotną rolę, jaką odgrywa farmaceuta w poprawie stanu zdrowia społeczeństwa. Za udzielenie konsultacji farmaceuci otrzymują wynagrodzenie w kwocie 5,44 dolarów australijskich (AUD), co może wydawać się szczodrym gestem, jednak australijscy aptekarze domagają się zwiększenia tej sumy, argumentując m.in., że ich marże spadają. PBS Farmaceuci zatrudnieni w aptekach otwartych sprawują nadzór nad tzw. farmaceutycznym systemem korzyści (Pharmaceutical Benefits Scheme, PBS), odgrywając tym samym zasadniczą rolę w opiece zdrowotnej wszystkich obywateli Australii. Uznaje się, że istnieje tam najlepszy system funkcjonowania aptek otwartych na świecie, z uwagi na wygodny, równy w dostępie i przystępny sposób, w jaki leki trafiają do pacjentów. Rząd federalny Australii przyznaje dotację na leki na receptę o potwierdzonej skuteczności działania poprzez wykorzystanie sieci 5 tys. aptek otwartych pracujących w systemie PBS. Wraz z unikatowym systemem klasyfikacji leków i szerokim wachlarzem profesjonalnych usług zdrowotnych świadczonych w Australii, PBS stanowi trzeci, ważny element funkcjonalny wszystkich aptek otwartych. FARMACEUTA TO FACHOWIEC Farmaceuci są specjalistami w dziedzinie farmakoterapii. Służą fachową poradą i doradztwem medycznym zarówno w odniesieniu do sposobu przyjmowania czy efektów działania konkretnych leków, jak również i w opiece zdrowotnej w zakresie ogólnym. Świadczone przez aptekarzy usługi W Australii farmaceuta otrzymuje wynagrodzenie za dodatkowe usługi. Ale nie jest to jedyny powód, dla którego uznaje się, że istnieje tam najlepszy system funkcjonowania aptek otwartych na świecie.

16 16 F co w farmacji piszczy ARMACJA W AUSTRALII Autor artykułu pracował w Australii jako tzw. pre-reg pharmacist. W Australii istnieje jeden z najlepszych systemów funkcjonowania aptek otwartych na świecie z uwagi na wygodny, równy w dostępie i przystępny sposób, w jaki leki trafiają do pacjentów. są nie tylko wysoce pożądane, ale i w większości przypadków odpłatne. Nie wymaga się na dodatek wcześniej umówionej wizyty. Niezależnie od miejsca zamieszkania, wszyscy Australijczycy mają równe prawo do leków PBS bez konieczności dodatkowych opłat (w czasie do 24 h). GWARANCJA BEZPIECZEŃSTWA Farmaceuci ponoszą odpowiedzialność za wszelką poradę i usługę medyczną świadczoną w swojej aptece. Proces wielokrotnych rejestracji i aprobacji farmaceutów do wydawania leków w systemie PBS jest możliwy do przejścia tylko wtedy, gdy są regularnie obecni w swojej aptece i gdy przestrzegają zasad izb aptekarskich odpowiedniego regionu i terytorium. Ci z nich, którzy stracą swoje miejsce w rejestrze, nie mogą ani kierować apteką, ani nawet pracować w jakiejkolwiek placówce aptecznej. Stanowi to gwarancję bezpieczeństwa społeczeństwa dzięki niwelacji zjawiska obniżenia się standardu profesjonalizmu tej grupy zawodowej. TROCHĘ DANYCH W Australii w aptekach znajduje zatrudnienie ponad 12 tys. dyplomowanych farmaceutów i ponad 30 tys. wysoko wykwalifikowanego personelu aptecznego. Roczny obrót aptek sięga 8 mld AUD, co daje gospodarce australijskiej 200 mld AUD zysku z opodatkowania. W sytuacji gdy personel apteki nie potrafi poradzić sobie z zaistniałym problemem lekowym, pacjent zostanie przez nich przekazany do odpowiedniego specjalisty. SYSTEM REFUNDACJI FARMACEUTYKÓW PBS (system refundacji leków) jest zarządzany przez departament zdrowia i państwowy system ubezpieczeń zdrowotnych Medicare. Listy refundacyjne PBS są tożsame z listami British Drug Tariff, czyli odpowiednikiem naszej listy refundacyjnej. MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2014

17 17 FARMACJA W AUSTRALII co w farmacji piszczy17 Jednakże lista PBS ma szerszy zakres, obejmuje przypadki medyczne, profile leczenia, dawki, dozwolone ilości leków, możliwość tworzenia odpisów, specjalne zastrzeżenia, jak i ceny, jakie rząd jest w stanie zapłacić. Z zasady przypisywany jest miesięczny zapas leków, istnieją jednak wyjątki. W sytuacji kiedy lekarz chce zwiększyć dawkę, może tak zrobić, lecz oznacza to, że pacjent musi zapłacić pełną cenę, gdyż recepta jest od tej pory traktowana jako prywatna. Refundacja dla pacjentów waha się w przedziałach od 4,90 dolarów australijskich dla emerytów, weteranów i innych osób uprawnionych do ulgi (na podstawie kart uprawnienia do ulg) do 30,70 AUD dla reszty pacjentów. PÓŹNIEJ NAWET ZA DARMO Kiedy próg zysku jest przekroczony w danym roku kalendarzowym, leki PBS są wydawane za darmo dla emerytów, a pozostali pacjenci nieobjęci ulgą płacą 4,90 AUD za każdy lek do końca roku. Pacjenci uiszczają opłatę za receptę bądź płacą cenę samego leku, w zależności która opcja jest tańsza. Recepty PBS są ważne przez rok od momentu wystawienia. TWÓRCA LIST PBS Urząd ustalający wysokość refundacji pełni rolę podobną do NICE u (krajowy instytut zdrowia i doskonałości klinicznej w Anglii), lecz posiada większy wpływ i zakres władzy wykonawczej, gdyż po wnikliwej analizie farmaceutyku decyduje, które leki trafiają do PBS. Ma to olbrzymie znaczenie dla koncernów farmaceutycznych, bowiem odrzucenie ich leków z PBS może dla nich skutkować kryzysem finansowym. Wyniki takich analiz są niejawne, co utrudnia ich ocenę. Sekcja 100 listy PBS zawiera drogie, wysoko specjalistyczne leki zastrzeżone dla specjalnych ośrodków z fachowym personelem. Są to m.in. leki przeciwko HIV i nowotworom. SZYBKA PŁATNOŚĆ Jako że wszystkie wystawiane recepty są uregulowane w systemie PBS, komputeryzacja umożliwia wygodną i szybką płatność. Większość farmaceutów otrzymuje pełne wynagrodzenie w ciągu 21 dni. Dokładnie prowadzone rejestry upraszczają znacznie ocenę obrotów pieniężnych. System PBS oferuje pacjentom opcję wyboru, jednocześnie kontrolując wydawanie leków, redukując stosowanie nieprawidłowych czy drogich środków, wspierając wydawanie oryginalnych produktów leczniczych, jak i zarządzanie odpisami recept. TYLKO FARMACEUCI Tylko i wyłącznie farmaceuci z prawem wykonywania zawodu mogą posiadać apteki. Temu wymogowi sprzeciwiają się zwolennicy wolnego rynku, uważając, że ogranicza się w ten sposób konkurencję na rynku aptecznym. Rząd australijski wydaje się jednak w tej kwestii nieugięty. NIE MA SIECIÓWEK W stanie Wiktoria farmaceuci mogą posiadać nie więcej niż trzy apteki, w wyniku czego 95 proc. aptek to apteki CZY WIESZ, ŻE...coroczny raport departamentu zdrowia wykazuje, iż na terenach zurbanizowanych jedna apteka przypada na 3700 Australijczyków. indywidualne. Zwolnieni od tego wymogu są ci farmaceuci, którzy założyli swoje sieci przed wprowadzeniem w życie tego przepisu. Niemniej jednak rząd pozostaje pod presją firm co do wprowadzenia zmian umożliwiających zakładanie sieci aptek. Nadejście takich zmian nie jest jednak prawdopodobne. Prawo do wykonywania zawodu farmaceuty, tak samo jak w Wielkiej Brytanii, zyskuje się po 4 latach studiów i rocznego stażu. ZYSK NA LEKACH Gigantów na rynku takich jak Boots czy Superdrug zmartwiłby fakt, iż głównym źródłem zysku nie jest sprzedaż wyrobów kosmetycznych, lecz prawdziwych leków. Apteki otwarte zwykle oferują znacznie wyższe zarobki niż szpitale. Zarobki farmaceuty w szpitalu to około 22 AUD na godzinę, w aptece 55 AUD. Za to praca w szpitalu jest bardzo ciekawa i przypomina raczej zawód lekarza pierwszego kontaktu niż zwykłego aptekarza, ale jednak kompetencje obu profesji się uzupełniają. «Tylko i wyłącznie farmaceuci z prawem wykonywania zawodu mogą posiadać apteki. Temu wymogowi sprzeciwiają się zwolennicy wolnego rynku, uważając, że ogranicza się w ten sposób konkurencję na rynku aptecznym.

18 18 co w farmacji piszczy NOWOCZESNE LECZENIE WZW TYPU C Nowy lek, nowa nadzieja mgr farm. Michał Mańka specjalista ds. badań klinicznych, farmaceuta praktyk się długo nie pojawiać u nosiciela. Również czas trwania zakażenia WZW jest dłuższy niż np. w przypadku nosicielstwa HIV. Nieleczony, przewlekle postępujący proces chorobowy prowadzi do raka i marskości wątroby. Dlatego niezwykle ważne jest wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie. DOTYCHCZASOWE LECZENIE Najnowszym odkryciem naukowców jest sofosbuwir substancja skutecznie i bezpiecznie lecząca WZW typu C. To niekwestionowany przełom w leczeniu tego zakażenia. Istnieje sześć genotypów wirusa wywołującego zapalenie wątroby: A, B, C, D, E i G. Najczęstszą postacią choroby występującą u człowieka jest WZW o genotypie C. Jest to RNA wirus, który zakaża przede wszystkim komórki wątroby (hepatocyty) i komórki układu limfatycznego. JUŻ PO DWÓCH TYGODNIACH Drobnoustrój ten jest wysoce wrażliwy na niektóre środki dezynfekcyjne, jednak nie bardziej niż wirus HIV. Pozytywne wyniki badania PCR, wskazujące na obecność przeciwciał, można wykryć już po dwóch tygodniach od zakażenia. Test ELISA daje wiarygodne wyniki po 15 tygodniach od zakażenia. Podstawowym źródłem zakażenia jest kontakt krwi własnej z krwią nosiciela wirusa, a także inwazyjne zabiegi medyczne, wykonywanie tatuażu czy niezabezpieczone stosunki seksualne, gdy dochodzi do przerwania ciągłości naskórka. DŁUGO BEZ OBJAWÓW Charakterystyczna jest dość długa bezobjawowość albo skąpoobjawowość zakażenia. Takie symptomy jak wzrost poziomu aminotransferazy alaninowej (ALAT), osłabienie, nudności, wymioty, bóle stawowo-mięśniowe mogą Standardową terapią, jaką stosuje się w przypadku omawianej choroby, jest podskórne podawanie interferonu oraz doustne przyjmowanie rybawiryny. Pierwszy z wymienionych jest cząsteczką występującą również fizjologicznie w organizmie w przypadku wielu infekcji. Podany podskórnie, interferon uruchamia mechanizmy obronne układu immunologicznego oraz ingeruje w proces replikacji wirusa zapalenia wątroby. Substancja ta powoduje jednak znaczne objawy niepożądane, takie jak: bóle mięśni i stawów, bóle głowy czy stany gorączkowe. Z kolei drugi ze stosowanych w przypadku WZW lek rybawiryna jest analogiem nukleozydów purynowych, dzięki czemu hamuje replikację RNA wirusa. Wykazuje ona skuteczność jedynie w połączeniu z interferonem. Jednak podobnie jak interferon, rybawiryna wykazuje szereg działań ubocznych, np.: zaburzenia morfologii krwi, zaburzenia psychiczne i neurologiczne (depresja, bezsenność) oraz wysypka uczuleniowa. MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2014

19 co w farmacji piszczy 19 NOWOCZESNE LECZENIE WZW TYPU C 1989 r. w tym roku ten wirus został zidentyfikowany. NOWA TERAPIA Najnowszym odkryciem farmakologów, biotechnologów i biologów molekularnych jest sofosbuwir. Jest to substancja lecznicza zaaprobowana 6 grudnia 2013 r. przez Amerykańską Agencję FDA do leczenia WZW typu C bez konieczności jednoczesnego podawania interferonu. Jest to niekwestionowany przełom w leczeniu omawianego zakażenia. Mechanizm działania sofosbuwiru polega na hamowaniu polimerazy RNA, której używa wirus HCV do replikacji RNA. SKUTECZNOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO Badania kliniczne wykazały bezpieczeństwo i skuteczność sofosbuwiru w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby wszystkich genotypów HCV (ang. hepatitis C virus). Nowa terapia polegająca na podawaniu sofosbuwiru i rybawiryny okazała się wysoce skuteczna i bezpieczna (niepowodująca działań 1-2 proc. polskiego społeczeństwa jest zakażone WZW typu C. niepożądanych interferonu), również u osób ze współistniejącym zakażeniem HIV. Ponadto, wprowadzenie na amerykański rynek nowego leku spowoduje skrócenie farmakoterapii o wiele lat, inaczej niż w przypadku standardowego leczenia interferonem i rybawiryną. «Wprowadzenie na amerykański rynek nowego leku spowoduje skrócenie farmakoterapii o wiele lat, inaczej niż w przypadku standardowego leczenia interferonem i rybawiryną. R E K L A M A

20 20 co w farmacji piszczy SKUTECZNE METODY PRZYCIĄGANIA PACJENTÓW Recepta na lojalność Tomasz Barałkiewicz praktyk, specjalista marketingu aptecznego, wykładowca i autor licznych publikacji z tej dziedziny Każdy chciałby, aby pacjenci jego apteki wracali i realizowali wszelkie potrzeby farmaceutyczne tylko w jednej aptece. Co robimy w codziennej pracy jako właściciele, kierownicy czy aptekarze pierwszego stołu, aby taką lojalność budować? Czy wystarczy być miłym, mieć odpowiedni asortyment, promocje cenowe i dogodne godziny otwarcia? Może niektórzy pragną czegoś więcej: matki z dziećmi wrócą, bo w aptece jest przyjazny kącik dla maluchów, starszy pan odwiedzi aptekę ponownie ze względu na automatyczny ciśnieniomierz, z którego korzysta co tydzień, a młoda kobieta przyjdzie kolejny raz z uwagi na stałą dobrą poradę. Elementów, które budują lojalność jest niezwykle dużo, zajmuję się nimi od wielu lat i ciągle odkrywam nowe techniki. Wszystkie one powodują, że kolejne grupy pacjentów wracają i częściej kupują, powodując zadowolenie zespołu apteki ze swojej pracy i nie ukrywajmy również z płacy, bo to dzięki marży aptecznej powstaje wynagrodzenie farmaceuty, kierownika czy też właściciela. DLACZEGO MAGAZYN? Wśród rozwijających się trendów w tym zakresie, warto przyjrzeć się bliżej magazynom dla pacjentów, ponieważ w codziennej pracy obserwuję nie tylko rosnące MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2014

Nowa ustawa refundacyjna.

Nowa ustawa refundacyjna. Nowa ustawa refundacyjna. Co nowego dla pacjenta onkologicznego? Forum Organizacji Pacjentów Onkologicznych - Warszawa, 26 kwietnia 2012 Magdalena Kręczkowska, Fundacja Onkologiczna DUM SPIRO-SPERO USTAWA

Bardziej szczegółowo

Ustawa. z dnia.. Art. 1

Ustawa. z dnia.. Art. 1 PROJEKT Ustawa z dnia.. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty Art. 1

Bardziej szczegółowo

Sytuacja ekonomiczna aptek w Polsce

Sytuacja ekonomiczna aptek w Polsce Naczelna Izba Aptekarska Sytuacja ekonomiczna aptek w Polsce dr GRZEGORZ KUCHAREWICZ Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej NIA 2014 30 tysięcy polskich farmaceutów 14 100 aptek i punktów aptecznych Apteka

Bardziej szczegółowo

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Szkolny Konkurs Wiedzy o AIDS i HIV obejmuje dwa etapy. Etap pierwszy przeprowadzany jest ok. 25 października. Biorą w nim udział trój osobowe

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA HIV/AIDS. NOWOśCI

PROFILAKTYKA HIV/AIDS. NOWOśCI PROFILAKTYKA HIV/AIDS STATYSTYKI LOKALNE DZIAłANIA OZ I PZ PSSE W ROKU 2012 NOWOśCI CIEKAWOSTKI STATYSTYKI HIV i AIDS w Polsce dane od początku epidemii (1985 r.) do 30 czerwca 2012 roku 15 724 zakażonych

Bardziej szczegółowo

Centralne zakupy produktów leczniczych na przykładzie leków przeciw AIDS

Centralne zakupy produktów leczniczych na przykładzie leków przeciw AIDS Centralne zakupy produktów leczniczych na przykładzie leków przeciw AIDS Adwokat Katarzyna Bondaryk Członek Zarządu Fundacji WHC 10 lutego 2012 r., Warszawa Zakup centralny = większy dostęp do leczenia

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

Lista rzeczy, które należy sprawdzić przepisując Isoderm ( ) (Kursywą przedstawione są informacje dotyczące wyłącznie kobiet)

Lista rzeczy, które należy sprawdzić przepisując Isoderm ( ) (Kursywą przedstawione są informacje dotyczące wyłącznie kobiet) Broszura dokumentacyjna z wykazem czynności kontrolnych opracowana na podstawie zaleceń Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych dla produktu leczniczego Isoderm

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS

Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS Przypada w dniu 17 maja każdego roku Warszawa, 2013 HIV- ludzki wirus niedoboru odporności powoduje AIDS- zespół nabytego niedoboru odporności Z kart historii

Bardziej szczegółowo

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! POWIEDZ grypie STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ Jedną z najpowszechniej występujących i wciąż niedocenianych chorób jest grypa, choroba, która w sezonie

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII Ból PRZYWRACANIE ZDROWIA W SZCZEGÓLNY SPOSÓB 2 Krążenie Zapalenie Naprawa tkanek Większość z nas uważa zdrowie za pewnik. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy organizm traci

Bardziej szczegółowo

Co z dostępnością leków dla pacjenta? Stanisław Kasprzyk, Senior Manager, IMS Health, Polska

Co z dostępnością leków dla pacjenta? Stanisław Kasprzyk, Senior Manager, IMS Health, Polska Co z dostępnością leków dla pacjenta? Stanisław Kasprzyk, Senior Manager, IMS Health, Polska 1 Dystrybucja w oczach pacjenta Uproszczony schemat dystrybucji produktów farmaceutycznych APTEKA PACJENT HURTOWNIA

Bardziej szczegółowo

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG -Czym jest HIV? -HIV jest wirusem. Jego nazwa pochodzi od: H human I immunodeficiency ludzki upośledzenia odporności V virus wirus -To czym

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 uzasadnienie zmian dotyczących reklamy aptek i reklamy produktów leczniczych.

Załącznik Nr 2 uzasadnienie zmian dotyczących reklamy aptek i reklamy produktów leczniczych. Załącznik Nr 2 uzasadnienie zmian dotyczących reklamy aptek i reklamy produktów leczniczych. Uzasadnienie do art. 57 a. Prowadzenie w aptekach, punktach aptecznych oraz placówkach obrotu pozaaptecznego

Bardziej szczegółowo

SCHORZENIA POCHWY I ICH ZAPOBIEGANIE. Poradnik dla pacjentki o diagnozowaniu i leczeniu chorób pochwy

SCHORZENIA POCHWY I ICH ZAPOBIEGANIE. Poradnik dla pacjentki o diagnozowaniu i leczeniu chorób pochwy SCHORZENIA POCHWY I ICH ZAPOBIEGANIE Poradnik dla pacjentki o diagnozowaniu i leczeniu chorób pochwy Praktycznie każda kobieta odczuwa czasami dolegliwości w obrębie intymnych części ciała. Wpływają one

Bardziej szczegółowo

ZDROWE JELITA NOWE SPOSOBY PROFILAKTYKI. Poradnik dla pacjenta o diagnozowaniu i leczeniu chorób jelit

ZDROWE JELITA NOWE SPOSOBY PROFILAKTYKI. Poradnik dla pacjenta o diagnozowaniu i leczeniu chorób jelit ZDROWE JELITA NOWE SPOSOBY PROFILAKTYKI Poradnik dla pacjenta o diagnozowaniu i leczeniu chorób jelit W przypadku choroby nasze jelita mają niewiele możliwości zwrócenia na siebie naszej uwagi. Typowe

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA NA RZECZ DOBREJ LEGISLACJI. www.legepharmaciae.org.pl

FUNDACJA NA RZECZ DOBREJ LEGISLACJI. www.legepharmaciae.org.pl FUNDACJA NA RZECZ DOBREJ LEGISLACJI www.legepharmaciae.org.pl Fundacja Lege Pharmaciae FARMAKOTERAPIA W LECZENIU NIEPŁODNOŚCI KWESTIE PRAWNE Paulina Kieszkowska-Knapik, Baker&McKenzie Krzyżowski i Wspólnicy

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon VI.2 VI.2.1 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon Omówienie rozpowszechnienia choroby Deksametazonu sodu fosforan w postaci roztworu do wstrzykiwań stosowany jest

Bardziej szczegółowo

MISJA HASCO-LEK. " Produkowanie leków najwyższej jakości, skutecznie zaspokajających potrzeby zdrowotne pacjentów "

MISJA HASCO-LEK.  Produkowanie leków najwyższej jakości, skutecznie zaspokajających potrzeby zdrowotne pacjentów MISJA HASCO-LEK " Produkowanie leków najwyższej jakości, skutecznie zaspokajających potrzeby zdrowotne pacjentów " Rynek farmaceutyczny - dzień dzisiejszy i obserwowane kierunki zmian Michał Byliniak PPF

Bardziej szczegółowo

Życie z Zespołem Miastenicznym Lamberta-Eatona

Życie z Zespołem Miastenicznym Lamberta-Eatona Życie z Zespołem Miastenicznym Lamberta-Eatona Zdiagnozowano u Pani/Pana Zespół Miasteniczny Lamberta- Eatona (LEMS). Ulotka ta zawiera informacje o chorobie, a dedykowana jest dla pacjentów i ich rodzin.

Bardziej szczegółowo

APEL DO MINISTRA ZDROWIA BARTOSZA ARŁUKOWICZA

APEL DO MINISTRA ZDROWIA BARTOSZA ARŁUKOWICZA Pismo zostało również przekazane Premierowi Donaldowi Tuskowi, Pani Marszałek Sejmu Ewie Kopacz oraz Prezesowi Naczelnej Rady Aptekarskiej Grzegorzowi Kucharewiczowi APEL DO MINISTRA ZDROWIA BARTOSZA ARŁUKOWICZA

Bardziej szczegółowo

Ustawa refundacyjna zagrożenia dla środowiska lekarskiego

Ustawa refundacyjna zagrożenia dla środowiska lekarskiego Ustawa refundacyjna zagrożenia dla środowiska lekarskiego W dn. 25.03.2011 Sejm uchwalił Ustawę o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych Najważniejsze

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania z zebrań aptekarzy w miesiącu czerwcu 2013 roku.

Odpowiedzi na pytania z zebrań aptekarzy w miesiącu czerwcu 2013 roku. Odpowiedzi na pytania z zebrań aptekarzy w miesiącu czerwcu 2013 roku. 1. Olfen Uno 0,15 Dicloratio Uno 0,15 Ten sam producent, ta sama cena i limit. Czy w komunikacie do NFZ zaznaczamy jako zamiennik,

Bardziej szczegółowo

Programy lekowe terminy i procedury Michał Czarnuch Kancelaria Domański Zakrzewski Palinka

Programy lekowe terminy i procedury Michał Czarnuch Kancelaria Domański Zakrzewski Palinka Programy lekowe terminy i procedury Michał Czarnuch Kancelaria Domański Zakrzewski Palinka 14.06.2012, Warszawa Program lekowy główne założenia Nowe kategorie dostępności refundacyjnej wprowadzone przez

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych www.aotm.gov.pl Rekomendacja nr 111/2013 z dnia 26 sierpnia 2013 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych w sprawie objęcia refundacją produktu leczniczego Zoladex,

Bardziej szczegółowo

Co mogę zrobić, aby ochronić się przed rakiem szyjki macicy i innymi chorobami powodowanymi przez HPV*? Wszystko, co mogę

Co mogę zrobić, aby ochronić się przed rakiem szyjki macicy i innymi chorobami powodowanymi przez HPV*? Wszystko, co mogę Co mogę zrobić, aby ochronić się przed rakiem szyjki macicy i innymi chorobami powodowanymi przez HPV*? Wszystko, co mogę Mam tyle marzeń co zrobić, aby je ochronić? Wszystko, co mogę. Marzenia są po to,

Bardziej szczegółowo

r~ -r;.e2e~/. Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi

r~ -r;.e2e~/. Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z Warszawa, dni ma 06. OJ. ZO/Z v. GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Rutkowska Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi ~ ~- Q,~ r~ -r;.e2e~/.

Bardziej szczegółowo

Darmowe badania w kierunku HCV dla Pań w ciąży

Darmowe badania w kierunku HCV dla Pań w ciąży Darmowe badania w kierunku HCV dla Pań w ciąży Szanowna Pani, Do listopada 2014r. kobiety ciężarne mają możliwość bezpłatnego przebadania się w kierunku zakażenia wirusem zapalenia wątroby C (HCV). Stanowią

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA Zastosowanie produktu BOTOX /Vistabel 4 jednostki Allergan/0,1 ml toksyna botulinowa typu A w leczeniu zmarszczek pionowych gładzizny czoła Spis treści Co to są zmarszczki

Bardziej szczegółowo

NIE ZWLEKAJMY! INFORMUJMY PACJENTÓW O MOŻLIWOŚCI KORZYSTANIA Z TAŃSZYCH LEKÓW!

NIE ZWLEKAJMY! INFORMUJMY PACJENTÓW O MOŻLIWOŚCI KORZYSTANIA Z TAŃSZYCH LEKÓW! ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Katowice 2004-05-25 Szanowni Aptekarze - Szanowni Właściciele aptek No to

Bardziej szczegółowo

Trendy na rynku leków. Wpływ aktualnych przepisów na ordynację lekarską i postawy lekarzy KONFERENCJA LEKI 2015

Trendy na rynku leków. Wpływ aktualnych przepisów na ordynację lekarską i postawy lekarzy KONFERENCJA LEKI 2015 Trendy na rynku leków. Wpływ aktualnych przepisów na ordynację lekarską i postawy lekarzy KONFERENCJA LEKI 15 27 października 15 Wpływ nowego prawa na ordynację lekarską Ustawa Refundacyjna w istotny sposób

Bardziej szczegółowo

Recepty 100% zapłaciliśmy 650 mln pln w 2012 roku i płacimy dalej.

Recepty 100% zapłaciliśmy 650 mln pln w 2012 roku i płacimy dalej. Recepty 100% zapłaciliśmy 650 mln pln w 2012 roku i płacimy dalej. Copyright Fundacja MY PACJENCI Jak trudno dostać receptę na lek refundowany? Problem zdrowotny Lekarz prywatny bez umowy z NFZ Lekarz

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA. PENTINIMID 250 mg kapsułki (Ethosuximidum)

ULOTKA DLA PACJENTA. PENTINIMID 250 mg kapsułki (Ethosuximidum) ULOTKA DLA PACJENTA PENTINIMID 250 mg kapsułki (Ethosuximidum) Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku Należy zachować te ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać.

Bardziej szczegółowo

Jarosław Niebrzydowski. Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych

Jarosław Niebrzydowski. Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych Jarosław Niebrzydowski Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych Wydawnictwo Psychoskok, 2012 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2012 Copyright by Jarosław Niebrzydowski, 2012 Wszelkie

Bardziej szczegółowo

Badanie w ramach programu pt. Audyt społeczny leczenia w AMD w Polsce realizowanego przez Stowarzyszenie Retina AMD Polska

Badanie w ramach programu pt. Audyt społeczny leczenia w AMD w Polsce realizowanego przez Stowarzyszenie Retina AMD Polska Dane demograficzne: Badanie w ramach programu pt. Audyt społeczny leczenia w AMD w Polsce realizowanego przez Stowarzyszenie Retina AMD Polska Opracowanie: dr n. med. Anna Kieszkowska-Grudny 1. Inicjały

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Wydział Lekarski I Lekarski Jednolite magisterskie stacjonarne polski SYLABUS Farmakologia Kliniczna

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Prezentacja produktu

Prezentacja produktu Prezentacja produktu Ile osób rocznie ginie w wypadkach samochodowych? Ile osób rocznie umiera na zawał i udar mózgu? 3. 500 osób 170 000 osób Umieralność spowodowana chorobami układu krążenia w Polsce

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA HIV PROTECT-OPIS PRODUKTU

PREZENTACJA HIV PROTECT-OPIS PRODUKTU PREZENTACJA APRIL OGB HIV PROTECT-OPIS PRODUKTU Ogólnopolska Grupa Brokerska Sp. z o.o. 2-11-2009 Zmienić Twarz Ubezpieczenia APRIL GROUP zmienić twarz ubezpieczenia " Z chwilą założenia APRIL Group w

Bardziej szczegółowo

DZP/38/382-35/13 Jastrzębie-Zdrój, 22.08.2013 r. Do Wykonawców

DZP/38/382-35/13 Jastrzębie-Zdrój, 22.08.2013 r. Do Wykonawców DZP/38/382-35/13 Jastrzębie-Zdrój, 22.08.2013 r. Do Wykonawców Dotyczy: zamówienia publicznego zorganizowanego w trybie przetargu nieograniczonego na dostawy materiałów opatrunkowych dla Wojewódzkiego

Bardziej szczegółowo

II. Postulaty przedstawicieli organizacji pacjentów z dnia 6 czerwca br.ws. dokumentu Założeń zmian w systemie refundacji leków

II. Postulaty przedstawicieli organizacji pacjentów z dnia 6 czerwca br.ws. dokumentu Założeń zmian w systemie refundacji leków II. Postulaty przedstawicieli organizacji pacjentów z dnia 6 czerwca br.ws. dokumentu Założeń zmian w systemie refundacji leków Wiele postulatów organizacji pacjentów dotyczyło wprowadzenia na listy leków

Bardziej szczegółowo

[logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk. Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy

[logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk. Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy [logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy Co to jest rak szyjki macicy? Ten typ raka rozwija się w

Bardziej szczegółowo

Izba Gospodarcza Właścicieli Punktów Aptecznych i Aptek. Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych RP

Izba Gospodarcza Właścicieli Punktów Aptecznych i Aptek. Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych RP Izba Gospodarcza Właścicieli Punktów Aptecznych i Aptek Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych RP Toruń / Łódź dnia 18.10.2011r TF/18/10/11/GW Szanowni Państwo! "Gazeta Wrocławska" ul. św. Antoniego

Bardziej szczegółowo

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK!

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! Jesień to niełatwy czas dla naszego samopoczucia mała ilość słońca i krótki dzień nie wpływają na nas pozytywnie. Co zatem zrobić, aby nie tracić energii i nie popadać w stany

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV - maj 2010

Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV - maj 2010 Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV - maj 2010 1. Leczeniem powinni być objęci chorzy z ostrym, przewlekłym zapaleniem wątroby oraz wyrównaną

Bardziej szczegółowo

PRZYWILEJE HONOROWEGO DAWCY KRWI

PRZYWILEJE HONOROWEGO DAWCY KRWI PRZYWILEJE HONOROWEGO DAWCY KRWI KTO OTRZYMUJE TYTUŁ HONOROWEGO DAWCY KRWI? OSOBA, KTÓRA ODDAŁA BEZPŁATNIE KREW I ZOSTAŁA ZAREJESTROWANA W JEDNOSTCE ORGANIZACYJNEJ PUBLICZNEJ SŁUŻBY KRWI ŻEBY ZOSTAĆ HONOROWYM

Bardziej szczegółowo

HIV nie śpi. W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie.

HIV nie śpi. W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie. HIV nie śpi W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie. Paulina Karska kl. 2GB -1- Strona 1 z 8 Spis treści : 1. Wstęp- ogólnie

Bardziej szczegółowo

Ruch zwiększa recykling komórkowy Natura i wychowanie

Ruch zwiększa recykling komórkowy Natura i wychowanie Wiadomości naukowe o chorobie Huntingtona. Prostym językiem. Napisane przez naukowców. Dla globalnej społeczności HD. Ruch zwiększa recykling komórkowy Ćwiczenia potęgują recykling komórkowy u myszy. Czy

Bardziej szczegółowo

Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów

Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów Trafna diagnoza i właściwe leczenie Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów Oferta specjalna dla najlepszych klientów Avivy i ich rodzin Dziękujemy, że są Państwo z nami Upewnij się, kiedy chodzi

Bardziej szczegółowo

Gdzie szczepić: ZOZ-Y czy apteki? Propozycje nowych rozwiązań

Gdzie szczepić: ZOZ-Y czy apteki? Propozycje nowych rozwiązań Gdzie szczepić: ZOZ-Y czy apteki? Konferencja GRYPA 2013/2014 16 kwietnia 2013 Warszawa Propozycje nowych rozwiązań Dr n. med. Agnieszka Mastalerz-Migas Katedra i Zakład Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Rodzaje substancji leczniczych

Rodzaje substancji leczniczych Rodzaje substancji leczniczych Próby kliniczne leków - film Leki na nadkwasotę neutralizujące nadmiar kwasów żołądkowych Leki na nadkwasotę hamujące wydzielanie kwasów żołądkowych Ranitydyna (ranitidine)

Bardziej szczegółowo

Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów.

Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów. Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów. 1 / 9 Pozbycie się grzybicy to proces, który wymaga czasu, cierpliwości i wytrwałości. Suplementacja

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2)

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) Załącznik B.71. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji: 1) Do programu kwalifikowani są dorośli świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila.

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila. SZCZEPIENIA KOTÓW Działamy według zasady: Lepiej zapobiegać niż leczyć Wychodząc naprzeciw Państwa oczekiwaniom oraz dbając o dobro Waszych pupili opisaliśmy program profilaktyczny chorób zakaźnych psów,

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

... Z pisma usunięto fragmenty nie związane z tematem, a dotyczące odpowiedzi na inne zadane pytania.

... Z pisma usunięto fragmenty nie związane z tematem, a dotyczące odpowiedzi na inne zadane pytania. ... Z pisma usunięto fragmenty nie związane z tematem, a dotyczące odpowiedzi na inne zadane pytania. Nasz znak: SIAKat-0432-2014 Katowice 2014-06-12 Szanowna Pani Dyrektor Serdecznie dziękuję za odpowiedź

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

Projekt U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia

Projekt U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia Projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia

Bardziej szczegółowo

Pacjent w labiryncie systemu wskazówki przetrwania

Pacjent w labiryncie systemu wskazówki przetrwania Informacja Prasowa Warszawa, 31 marca 2016 r. Pacjent w labiryncie systemu wskazówki przetrwania Ochrona zdrowia i problemy, z którymi jako pracownicy i pacjenci, obywatele, spotykamy się na co dzień,

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50)

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) Załącznik B.32. LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W

Bardziej szczegółowo

Immulina wzmacnia odporność

Immulina wzmacnia odporność Immulina wzmacnia odporność Narodowe Centrum Badania Preparatów Naturalnych Immulina została opracowana przez zespół naukowców z Narodowego Centrum Badania Preparatów Naturalnych Uniwersytetu Missisipi

Bardziej szczegółowo

ANKIETA dla osób chorych, leczących się na boreliozę oraz wyleczonych

ANKIETA dla osób chorych, leczących się na boreliozę oraz wyleczonych ANKIETA dla osób chorych, leczących się na boreliozę oraz wyleczonych Głównym celem tej ankiety jest porównanie skuteczności leczenia standardowego i niestandardowego. Ponadto analizie poddane zostaną

Bardziej szczegółowo

PYTANIA I ODPOWIEDZI: Prawa pacjentów do opieki zdrowotnej w innym kraju UE

PYTANIA I ODPOWIEDZI: Prawa pacjentów do opieki zdrowotnej w innym kraju UE KOMISJA EUROPEJSKA NOTATKA PRASOWA Bruksela, 22 października 2013 r. PYTANIA I ODPOWIEDZI: Prawa pacjentów do opieki zdrowotnej w innym kraju UE Chory na cukrzycę starszy pan z Niemiec zabiera ze sobą

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

ukąszenie komara używanie tych samych sztućców, co nosiciel wirusa

ukąszenie komara używanie tych samych sztućców, co nosiciel wirusa NIE DAJ SZANSY! AIDS AIDS (AcquiredImmune DeficiencySyndrome) to zespół nabytego niedoboru odporności -nieuleczalna choroba, która niszczy siły samoobronne organizmu. HIV HIV (HumanImmunodeficiencyVirus)

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo

Część A Programy lekowe

Część A Programy lekowe Wymagania wobec świadczeniodawców udzielających z zakresu programów zdrowotnych (lekowych) Część A Programy lekowe 1.1 WARUNKI 1. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B 1.1.1 wymagania formalne Wpis w rejestrze

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok 2014 Bartłomiej Noszczyk Klinika Chirurgii Plastycznej, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego 22 5841 191 Warszawa 22-01-2015 Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie Hcv HCV to wirus zapalenia wątroby typu C EPIDEMIOLOGIA Wg danych Państwowego Zakładu Higieny i Instytutu Hematologii i Transfuzjologii, uznawanych

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.szpitaljarocin.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.szpitaljarocin.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.szpitaljarocin.pl Jarocin: Dostawy produktów leczniczych, wyrobów medycznych oraz środków spożywczych

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi systemu wsparcia decyzji terapeutycznej AsystentMD - bezpieczny wybór leków

Instrukcja obsługi systemu wsparcia decyzji terapeutycznej AsystentMD - bezpieczny wybór leków Instrukcja obsługi systemu wsparcia decyzji terapeutycznej AsystentMD - bezpieczny wybór leków Informacja o aplikacji AsystentMD ma na celu wsparcie lekarza w codziennym procesie podejmowania decyzji terapeutycznej.

Bardziej szczegółowo

Projekt ustawy skierowany na posiedzenie Rady Ministrów z uwzględnieniem zmian przez nią wprowadzonych

Projekt ustawy skierowany na posiedzenie Rady Ministrów z uwzględnieniem zmian przez nią wprowadzonych Projekt ustawy skierowany na posiedzenie Rady Ministrów z uwzględnieniem zmian przez nią wprowadzonych Kolor czerwony - przepisy, które zostały wykreślone i których nie obejmuje druk sejmowy nr 110 Projekt,

Bardziej szczegółowo

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B?

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Co to jest? Wirus zapalenia wątroby typu B (HBW) powoduje zakażenie wątroby mogące prowadzić do poważnej choroby tego organu. Wątroba jest bardzo ważnym

Bardziej szczegółowo

Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i

Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i abonamentów medycznych w Polsce Propozycje Ministerstwa Zdrowia

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE. Opakowanie produktu leczniego zgodne z Rejestrem Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

UZASADNIENIE. Opakowanie produktu leczniego zgodne z Rejestrem Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej UZASADNIENIE Rozporządzenie w sprawie wykazu cen urzędowych hurtowych i detalicznych produktów leczniczych i wyrobów medycznych stanowi wykonanie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 5 ust. 4 ustawy

Bardziej szczegółowo

Kilka słów na temat trucizn nas otaczających

Kilka słów na temat trucizn nas otaczających Kilka słów na temat trucizn nas otaczających Tlumaczenie Aleksandra Maciejewska Co jadłeś dzisiaj na śniadanie? Czy miałeś miskę owoców lub inne zdrowe jedzenie? Ludzie stają się bardziej świadomi tego,

Bardziej szczegółowo

PRZYWILEJE HONOROWEGO DAWCY KRWI

PRZYWILEJE HONOROWEGO DAWCY KRWI PRZYWILEJE HONOROWEGO DAWCY KRWI KTO OTRZYMUJE TYTUŁ HONOROWEGO DAWCY KRWI? OSOBA, KTÓRA ODDAŁA BEZPŁATNIE KREW I ZOSTAŁA ZAREJESTROWANA W JEDNOSTCE ORGANIZACYJNEJ PUBLICZNEJ SŁUŻBY KRWI ŻEBY ZOSTAĆ HONOROWYM

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL

PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL WAŻNE INFORMACJE DOTYCZĄCE BEZPIECZEŃSTWA: INSTANYL, AEROZOL DO NOSA LEK STOSOWANY W LECZENIU PRZEBIJAJĄCEGO BÓLU NOWOTWOROWEGO Szanowny Farmaceuto, Należy

Bardziej szczegółowo

www.kulturystyka.sklep.pl

www.kulturystyka.sklep.pl SWANSON Razberi-K - Ketony z malin Suplement diety ze Stanów stworzony, by pomóc ci walczyć ze zbędnymi kilogramami! Silny i skuteczny środek na odchudzanie zawiera wyłącznie naturalny wyciąg z malin -

Bardziej szczegółowo

Ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych w 2010 r.

Ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych w 2010 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 30 sierpnia 2011 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Ochrona zdrowia w gospodarstwach

Bardziej szczegółowo

szczepionka przeciw pneumokokom polisacharydowa, skoniugowana (13- walentna, adsorbowana)

szczepionka przeciw pneumokokom polisacharydowa, skoniugowana (13- walentna, adsorbowana) EMA/90006/2015 EMEA/H/C/001104 Streszczenie EPAR dla ogółu społeczeństwa szczepionka przeciw pneumokokom polisacharydowa, skoniugowana (13- walentna, adsorbowana) Niniejszy dokument jest streszczeniem

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia.2012r.

Ustawa z dnia.2012r. Ustawa z dnia.2012r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz o zmianie ustawy o zmianie ustawy o refundacji leków, środków

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa wyniki finansowe I kw. 2010

Konferencja prasowa wyniki finansowe I kw. 2010 Konferencja prasowa wyniki finansowe I kw. 2010 17 maja 2010 SERWIS HURT Jesteśmy niezbędnym pośrednikiem w obrocie lekami w Polsce Jesteśmy głównym dostawcą usług logistycznych, marketingowych i sprzedażowych

Bardziej szczegółowo

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Poradnie dla kobiet w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w Skåne DOKĄD MAM SIĘ UDAĆ? CZY BĘDĘ MIAŁA BLIŹNIAKI? CZY TO DLA MNIE DOBRE? CZY TO NORMALNE? CZY TO JEST PŁATNE?

Bardziej szczegółowo

VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego LoperamideDr.Max przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego LoperamideDr.Max przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego LoperamideDr.Max przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1.Omówienie rozpowszechnienia choroby 1. Ostra biegunka: Biegunka to zwiększona

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJA PROBLEMÓW LEKOWYCH (PCNE)

KLASYFIKACJA PROBLEMÓW LEKOWYCH (PCNE) KLASYFIKACJA PROBLEMÓW LEKOWYCH (PCNE) Pharmaceutical Care Network Europe 6 kategorii problemów lekowych 6 kategorii przyczyn problemów lekowych 4 kategorie możliwych interwencji 3 kategorie wyników działań

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Ten przewodnik dla pacjenta może być rozpowszechniany wyłącznie wśród kobiet, którym lekarz przepisał tabletki antykoncepcyjne Atywia

Ten przewodnik dla pacjenta może być rozpowszechniany wyłącznie wśród kobiet, którym lekarz przepisał tabletki antykoncepcyjne Atywia Ten przewodnik dla pacjenta może być rozpowszechniany wyłącznie wśród kobiet, którym lekarz przepisał tabletki antykoncepcyjne Atywia Twój lekarz zalecił Ci stosowanie nowoczesnej metody antykoncepcji

Bardziej szczegółowo

ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO

ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO MARŻA BRUTTO Marża i narzut dotyczą tego ile właściciel sklepu zarabia na sprzedaży 1 sztuki pojedynczej pozycji. Marża brutto i zysk brutto odnoszą się do tego ile zarabia

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź na pytanie nr 1.:

Odpowiedź na pytanie nr 1.: Odpowiedź na pytanie nr 1.: Czy farmaceuta zamieniając lek na tańszy odpowiednik musi sprawdzać, czy podmieniany lek ma te same wskazania, co lek zapisany na recepcie? Osoba realizująca receptę i dokonująca

Bardziej szczegółowo

DZP/38/382-35/13 Jastrzębie-Zdrój, 27.08.2013 r. Do Wykonawców

DZP/38/382-35/13 Jastrzębie-Zdrój, 27.08.2013 r. Do Wykonawców DZP/38/382-35/13 Jastrzębie-Zdrój, 27.08.2013 r. Do Wykonawców Dotyczy: zamówienia publicznego zorganizowanego w trybie przetargu nieograniczonego na dostawy materiałów atrunkowych dla Wojewódzkiego Szpitala

Bardziej szczegółowo