STAN ZDROWIA, POSTAWY I ZACHOWANIA ZDROWOTNE MIESZKAŃCÓW TORUNIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "STAN ZDROWIA, POSTAWY I ZACHOWANIA ZDROWOTNE MIESZKAŃCÓW TORUNIA"

Transkrypt

1 STAN ZDROWIA, POSTAWY I ZACHOWANIA ZDROWOTNE MIESZKAŃCÓW TORUNIA Raport końcowy z badań wykonanych w Katedrze Medycyny Społecznej i Zapobiegawczej UM w Łodzi, na zlecenie Wydziału Zdrowia i Polityki Społecznej Urzędu Miasta Torunia ŁÓDŹ-TORUŃ, MAJ 2007

2 W. Bielecki, K. Kaczmarczyk-Chałas, M. Kwaśniewska, E. Dziankowska-Zaborszczyk, M. Pikala, I. Szymańska, W. Drygas STAN ZDROWIA, POSTAWY I ZACHOWANIA ZDROWOTNE MIESZKAŃCÓW TORUNIA Katedra Medycyny Społecznej i Zapobiegawczej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi WHO Collaborating Centre for Noncommunicable Diseases Prevention and Control Łódź, maj 2007

3 SPIS TREŚCI I. Wprowadzenie 1 II. Zarys problematyki badawczej 3 III. Struktura badanej zbiorowości 5 IV. Subiektywna ocena stanu zdrowia 11 V. Odczuwanie stresu (presji) 25 VI. Poczucie niemożności sprostania codziennym wymogom VII. Spożycie alkoholu 46 VIII. Palenie tytoniu 55 IX. Mała aktywność fizyczna 59 X. Korzystanie z opieki zdrowotnej 61 XI. Ocena sposobu żywienia 68 XII. Nadwaga i otyłość 72 XIII. Zaburzenia lipidowe 74 XIV. Cukrzyca 81 XV. Nadciśnienie tętnicze 82 XVI. XVII. Skumulowane występowanie czynników ryzyka Wywiad dotyczący występowania chorób przewlekłych rozpoznanych wcześniej przez lekarza XVIII. Podsumowanie wyników badań 97 XIX. Uwagi końcowe

4 I. WPROWADZENIE W ostatnich trzech dekadach, szczególną rolę w odniesieniu do szeroko pojmowanych chorób niezakaźnych odgrywa międzynarodowy program CINDI (Countrywide Integrated Noncommunicable Disease Intervention Programme). Powołany przez WHO w 1984 roku, stanowić miał jedną z kilku składowych międzynarodowej strategii Zdrowie dla wszystkich w 2000 roku. Obecnie jest realizowany w ponad 30 krajach Europy i obu Ameryk (głównie są to państwa Europy Środkowej i Wschodniej, w tym od 1992 roku również Polska). Naczelnym celem tego integrującego społeczności lokalne wokół działań nakierowanych na poprawę stanu zdrowia, wielosektorowego (włączanie do tych działań nie tylko środowiska medycznego, lecz także samorządów, mediów, sektora oświatowego, lokalnych polityków itd.) oraz interdyscyplinarnego programu, jest poprawa sytuacji zdrowotnej społeczeństwa przez zmniejszenie zachorowalności i przedwczesnej umieralności z powodu przewlekłych chorób niezakaźnych (m.in. chorób układu krążenia, oddechowego, zaburzeń osobowościowych, chorób naczyniowych mózgu, nowotworów itp.) 1. Stąd, CINDI aktywnie i permanentnie wspiera globalną strategię WHO w zakresie NCD, poprzez wdrażanie metod i technik profilaktyki i promocji zdrowia, pojmowanych jako część systemu podstawowej opieki zdrowotnej, oraz przez wspieranie mechanizmów efektywnej współpracy dotyczącej wdrażania tych technik. Zgodnie z założeniami, tak sformułowany cel można osiągnąć poprzez redukcję lub wręcz eliminację odpowiednich czynników zagrożenia tymi chorobami (palenie tytoniu, niewłaściwa dieta, niedostatki aktywności fizycznej, stres) 2. 1 W metodologii CINDI terminy międzysektorowy i wielosektorowy traktowane są zamiennie. Operacjonalizacja tego pojęcia zawiera się między innymi w takim stwierdzeniu: In intersectoral action, the health sector and other relevant sectors collaborate to achive a common goal. For practical purposes, intersectoral and multisectoral action are synonymus. Zob. Handbook for Process Evaluation in Noncommunicable Disease Prevention, WHO Regional Office for Europe, Copenhagen, Denmark, 2000, p.15; 2 Zob. CINDI 2003, Highlights, Nr 9,Introduction, p.3. Health Promotion Agency for Nothern Ireland.

5 W sferze zainteresowań realizatorów programu niezmiennie pozostają: promocja zdrowia i prewencja chorób, przy czym promocja zdrowia ma tutaj pełnić rolę nadrzędną. Ujawnienie i interpretacja ewaluowanej rzeczywistości, to działania zmierzające do wywołania zmiany społecznej; ten rodzaj wiedzy prowadzącej do racjonalizacji decyzji, czy też inicjowania (kreowania) nowych standardów rozwoju, w sposób wyraźny ukazuje socjomedyczny wymiar tego procesu 3. Dlatego też, kierownictwo Programu CINDI w Polsce w oparciu o zaplecze naukowo-badawcze Katedry Medycyny Społecznej i Zapobiegawczej ówczesnej Akademii Medycznej w Łodzi przygotowało w 2000 roku na zlecenie Zarządu Miasta Torunia koncepcję badawczą, koncentrującą się wokół wybranych aspektów stanu zdrowia, postaw i zachowań zdrowotnych mieszkańców Torunia 4. Już wtedy ustalono, iż zgodnie ze standardem metodologicznym zalecanym przez WHO, po upływie 5-ciu lat badanie zostanie powtórzone, w oparciu o identyczne narzędzia (metodyka badania, sposób wyłonienia reprezentatywnej próby badanych, system zaproszeń oraz zasady wykonywania badań socjomedycznych, analitycznych i lekarskich zostały przygotowane przez zespół ekspertów z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi pod kierunkiem dyrektora Programu CINDI WHO w Polsce prof. dr hab. med. Wojciecha Drygasa). Zgodnie z przyjętą umową zespół Katedry zobowiązał się także do nadzoru poprawności metodycznej prowadzonego pomiaru, opracowania bazy danych, analizy i opracowania statystycznego wyników oraz przygotowania raportu końcowego z tak pojmowanych badań typu follow up. 3 W języku rozmaitych projektów, w tym międzynarodowych, definiuje się ewaluację jako wszelkie formy gromadzenia danych, które umożliwiają wnioskowanie o jakości oferty badawczej, bądź o warunkach, w jakich owa oferta konkretyzuje się. Innymi słowy jest to proces gromadzenia danych, na podstawie których można podejmować istotne i trafne decyzje. Jednymi z powszechnie już akceptowanych celów działań ewaluacyjnych jest ujawnianie (deskrypcja) i rozumienie (interpretacja) ewaluowanej rzeczywistości po to, by wywołać zamierzony rodzaj zmian społecznych; działania takie mogą w konsekwencji stanowić niezmiernie istotny element rozwoju. Por. Korporowicz I., Nowe twarze ewaluacji. W kierunku interwencji, analizy czy inspiracji, w: J. Kubin, J. Kwaśniewski [red]: Socjotechnika; kontrowersje, rozwój perspektyw. Instytut Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji UW, Warszawa Zob Projekt koncepcji badawczej wybranych aspektów stanu zdrowia, postaw i zachowań zdrowotnych mieszkańców Torunia, KMSiZ AM Łodź 2000, oraz Raport z końcowy z badań KMSiZ AM W Łodzi i WHO Collaborating Centre for Noncommunicable Diseases Prevention and Control, Łódź, maj

6 II. ZARYS PROBLEMATYKI BADAWCZEJ Badanie terenowe zrealizowano w okresie od września 2006 do marca 2007 roku na losowo dobranej próbie wg identycznego schematu losowania, jaki zastosowano w 2000/2001 r.; w czasie bezpośrednio poprzedzającym pomiar zostały przeszkolone zespoły pielęgniarek oraz lekarzy, bezpośrednio uczestniczących w zbieraniu informacji o pacjentach, prowadzeniu badań antropometrycznych oraz medycznych sensu stricto. Zasadniczy problem poddany empirycznej obserwacji, wiązał się z próbą odpowiedzi na pytanie: w jaki sposób mieszkańcy Torunia oceniają wybrane aspekty stanu zdrowia, jakie postawy przyjmują wobec głównych czynników ryzyka NCD (dieta, konsumpcja alkoholu, palenie tytoniu, mała aktywność fizyczna, stres), w jaki wreszcie sposób owe postawy są zdeterminowane zmiennymi społecznodemograficznymi i socjoekonomicznymi. Realizacja badania, a więc próba sformułowania empirycznej odpowiedzi na te pytania oznaczała zatem: 1) ustalenie diagnozy epidemiologicznej wybranych elementów stanu zdrowia mieszkańców Torunia, 2) dokonanie oceny rozpowszechnienia czynników ryzyka chorób przewlekłych, częstości występowania niektórych chorób przewlekłych, działalności profilaktycznej służby zdrowia i zaleceń w zakresie profilaktyki, 3) wybranych zachowań zdrowotnych i tzw. subiektywnego stanu zdrowia. Podobnie jak w 2000 roku tak i teraz, badanie zostało zrealizowane przy wykorzystaniu standaryzowanych technik socjologicznego wywiadu kwestionariuszowego, oraz wybranych elementów lekarskiego badania podmiotowego i przedmiotowego, obejmującego również badania o charakterze analitycznym. Wszystko po to, by zapewnić jak najdalej idące warunki ujednolicenia postępowania badawczego i w konsekwencji możliwości dokonywania odniesień do pomiaru z lat 2000/

7 Podstawowe metody analizy statystycznej Analiza zebranego w pomiarze materiału wymagała posłużenia się adekwatnymi metodami statystycznymi, pozwalającymi na dokonanie właściwej oceny wartości zmiennych i w konsekwencji sformułowanie trafnych konkluzji, czyli szeregu zdań, będących wynikiem wnioskowania. I tak: w przypadku analiz odnoszących się do występujących w badaniu cech mierzalnych posłużyliśmy się standardowymi miarami położenia i rozproszenia. Zwłaszcza, policzono tu wartości średnie określane jako iloraz sumy pomiarów przez ich liczbę), modalną (czyli wartości najczęściej powtarzającej się obserwacji w szeregu statystycznym, a więc dominantę), medianę (liczbę, dla której dokładnie połowa otrzymanych pomiarów jest od niej mniejsza lub równa, druga zaś połowa jest od niej większa lub równa, czyli tzw. kwantyla rzędu 1 / 2 ), i odchylenia standardowe (czyli pierwiastek kwadratowy ze średniej arytmetycznej kwadratów odchyleń od średniej); w celu określenia ewentualnych związków między tzw. cechami jakościowymi zastosowano test niezależności chi-kwadrat lub (w przypadku niewielkich liczebności grup) test niezależności chi-kwadrat z poprawką Yates a; w przypadku stwierdzenia istotnych statystycznie zależności, siłę związku oceniano stosując współczynnik C-Pearsona. Natomiast do porównania odsetka (częstości) występowania poszczególnych kategorii cech niemierzalnych, wykorzystano test dla dwóch frakcji z dużych prób; za istotne statystycznie uznano te różnice lub częstości, dla których obliczona wartość testu okazała się równa lub większa od wartości krytycznej (odczytanej z tablic odpowiedniego rozkładu) i prawdopodobieństwie błędu p 0,05. 4

8 III. STRUKTURA BADANEJ ZBIOROWOŚCI W wyniku postępowania weryfikacyjnego dotyczącego kompletności i ogólnej poprawności metodologicznej uzyskanych materiałów, do ostatecznego opracowania informatyczno-statystycznego zakwalifikowano 1938 kwestionariuszy. Zgodnie z ogólnokrajową prawidłowością - wśród badanych mieszkańców Torunia przeważały kobiety, stanowiąc jednak w tym przypadku blisko 60 % wszystkich pacjentów. Tab.1 Struktura badanej zbiorowości wg płci Płeć badanych N % Mężczyźni ,8 Kobiety ,2 Razem ,0 Dominantę stanowili respondenci z wykształceniem średnim (43,7% ogółu), co 10 ty uczestnik pomiaru reprezentował kategorię wykształcenia opisywaną jako podstawowe, zaś niemal co czwarty wśród badanych legitymował się wykształceniem na poziomie uniwersyteckim. Mniej więcej co trzeci badany torunianin, to osoba z wykształceniem poniżej poziomu średniego przy czym: przeciętna liczba lat nauki dla całej badanej populacji wynosiła 13,2 lat, odchylenie standardowe = 3,39. Porównanie zaś odsetków kobiet i mężczyzn w poszczególnych kategoriach wykształcenia wskazuje dowodnie, iż te pierwsze - in gremio - były lepiej wykształcone aniżeli mężczyźni; relatywnie znacznie więcej kobiet legitymowało się wykształceniem średnim, pomaturalnym i wyższym. Opisywaną sytuację ilustruje ryc. 1. 5

9 Ryc.1. Struktura badanej zbiorowości wg wykształcenia Mężczyźni (n=779) Kobiety (n=1140) 2,7% 21,6% 10,4% 23,3% 9,6% 24,8% 17,5% 40,6% 3,7% 45,9% Razem N= ,6% 9,9% 20,5% 3,3% 43,7% podstawowe zasadnicze średnie pomaturalne wyższe 6

10 Większość, bo ponad 42% ogółu respondentów, w momencie realizacji badania pracowała w pełnym wymiarze godzin (tzw. pełny etat), więcej niż co czwarty był emerytem lub rencistą. Ryc.2 Struktura badanej zbiorowości wg statusu zatrudnienia Mężczyźni (n=790) Kobiety (n=1146) 22,9% 6,6% 24,8% 5,6% 37,4% 9,9% 0,5% 10,5% 49,6% 5,5% 2,3% 24,4% Razem N= ,0% 6,0% 7,3% 1,6% 18,7% 42,4% praca w niepełnym wymiarze emerytura renta praca na pełnym etacie renta rodzinna inne 7

11 Wśród badanej populacji ponad 63 % stanowili ludzie pozostający w związkach małżeńskich, więcej niż co czwarty określał swój stan rodzinny w kategoriach kawaler - panna, zaś co dziesiąty przyznawał się do statusu osoby rozwiedzionej lub owdowiałej. Ryc.3. Struktura badanej zbiorowości wg stanu rodzinnego Mężczyźni (n=790) Kobiety (n=1147) 3,0% 1,9% 28,5% 6,5% 6,6% 26,1% 66,6% 60,8% Razem N=1937 5,2% 4,6% 27,0% kawaler/panna rozwiedziony/-na 63,2% żonaty/zamężna wdowiec/wdowa 8

12 Dwie ostatnie z charakteryzujących strukturalnie badaną zbiorowość zmiennych niezależnych tj. wiek i deklarowany dochód netto na głowę członka rodziny, wykazały również pewne prawidłowości. I tak, jeśli idzie o wiek - najliczniejszą kategorię stanowili ludzie w wieku średnim (grupa wieku lata wyczerpywała ponad 37,2% ogółu, a co trzeci badany reprezentował kategorię powyżej 55 roku życia. Warto jednak dodać, iż średni wiek badanych torunian to 43,5 roku (odchylenie standardowe =14,7); (średnia dla kobiet - 43,7 i odchylenie standardowe = 14,44 vs średnia dla mężczyzn - 43,2 i odchylenie standardowe = 15,08). Tab.2 Struktura wg wieku vs płeć badanych Mężczyźni Kobiety Razem n % n % N % < , , , , , , , , , , , , , , ,1 Razem , , ,0 Natomiast ogląd danych dotyczących deklarowanego przez respondentów poziomu dochodów netto per capita, przyniósł ciekawe rezultaty. Oto, w porównaniu do pomiaru z 2000/2001 roku, widać wyraźne zmiany strukturalne w tym zakresie; dominantę tym razem stanowili deklarujący dochód tego typu na poziomie zł (więcej niż co czwarty uczestnik pomiaru) 5. Wyraźnie też zmniejszyła się liczebnie kategoria respondentów najbiedniejszych tj. deklarujących dochody poniżej 300 zł na głowę w rodzinie, natomiast wzrosła liczba respondentów osiągających powyżej 1500 zł na głowę ; ergo uprawnione wydaje się postawienie tezy, iż miniony od poprzedniego pomiaru czas zaowocował wzrostem zamożności torunian, mierzonej deklarowanym dochodem netto per capita w rodzinie. Opisywaną sytuację ilustruje kolejna rycina. 5 Por. cytowany już raport z maja 2001 roku 9

13 Ryc.4. Struktura badanej zbiorowości wg dochodu netto na głowę w rodzinie Mężczyźni (n=717) Kobiety (n=1048) 16,6% 13,3% 5,2% 18,3% 17,7% 11,8% 7,7% 16,0% 21,1% 20,4% 25,6% 26,3% Razem N= ,4% 6,7% 17,3% 16,9% 26,0% 20,7% do 300 zł zł zł zł zł >1500 zł 10

14 IV. SUBIEKTYWNA OCENA STANU ZDROWIA W raporcie z maja 2001 roku napisaliśmy m.in., że subiektywna ocena stanu zdrowia oraz rola stresu w odniesieniu do możliwości sprostania codziennym wymogom to dwa niezwykle ważne tzw. czynniki funkcjonalne, które ciągle nie uzyskują należytej im rangi w programach profilaktyki chorób niezakaźnych i praktyce lekarskiej. Dziś, mimo upływu czasu trzeba by te tezę powtórzyć; nadal różne źródła wskazują na pokaźne rozpowszechnienie dolegliwości czynnościowych 6. Wskazane wyżej zastrzeżenie nie dotyczy jednak programów CINDI; tutaj podobnie jak i w poprzednim pomiarze problematyka dolegliwości o charakterze funkcjonalnym znalazła swoje, właściwe miejsce. I tak, ponad 53% ogółu badanych określiła stan swojego zdrowia jako dobry; gdyby połączyć tę grupę respondentów z tymi, którzy stan swojego zdrowia opisywali w kategoriach dość dobry mielibyśmy do czynienia z sytuacją, w której więcej niż ¾ ogółu badanych torunian pozytywnie ocenia stan swojego zdrowia. Warto też zauważyć, iż w porównaniu do poprzedniego pomiaru, większa grupa mieszkańców Torunia określała w sposób istotny statystycznie stan swojego zdrowia jako dobry (p=0,000000), mniejsza jako dość dobry (p= 0,000000), ale też większa w stosunku do 2000 roku określała stan swojego zdrowia jako zły (p = 0,431). 6 U przynajmniej jednej trzeciej pacjentów zgłaszających się do lekarzy nie stwierdza się jakichkolwiek chorób organicznych, które mogłyby być przyczyną symptomów, na jakie pacjenci ci się skarżą. Nie cierpią oni również na żadne choroby psychiczne. Zwykle takie przypadki klasyfikuje się jako choroby czynnościowe. Określenie zaburzenia czynnościowe jest niestety często używane w znaczeniu pejoratywnym i nieco lekceważącym, jako że medycyna skupiła swoją uwagę jedynie na problemach biomedycznych. Zob. P.R. Mayerscough, M. Ford, Jak rozmawiać z pacjentem, Gdańskie Wyd. Psychologiczne, Gdańsk 2001, s. 116; 11

15 Tab.3 Porównanie samooceny stanu zdrowia w latach 2000 i 2006 Kategorie subiektywnej oceny stanu zdrowia Porównanie N % N % wartość statystyki u # Poziom istotności dobry , ,2-5,536 p=0, dość dobry , ,1 6,520 p=0, średni , ,8-0,063 p>0,05 raczej zły 94 6, ,6 0,664 p>0,05 zły 21 1,4 45 2,3-2,022 p=0, Razem , ,0 - - #-statystyka w teście dla dwóch średnich z dużych prób Podobnie jak w pomiarze z 2000 roku, rzadziej jako dobre określały swoje zdrowie kobiety (51.1%) aniżeli mężczyźni (56.2%). Kobiety też częściej niż mężczyźni sięgały tutaj po określenie średni tzn. ani dobry ani zły. Sytuację tę ilustruje kolejna rycina. Ryc.5 Samoocena stanu zdrowia według płci badanych Mężczyźni (n=789) Kobiety (n=1146) 13,8% 5,2% 2,4% 17,1% 5,9% 2,3% 22,4% 56,2% 51,1% 23,6% 12

16 Razem N= ,8% 5,6% 2,3% 23,1% 53,2% dobry dość dobry ani dobry ani zły raczej zły zły Najlepiej stan swojego zdrowia oceniali ludzie młodzi (poniżej 25 roku życia oraz z kategorii lata) najgorzej zaś zgodnie z logiką upływu czasu - najstarsi (kategoria wieku 55 lat i więcej). Generalnie im starsi respondenci, tym gorzej oceniają stan swojego zdrowia (chi 2 = 264,728, p=0,000000, C=0,401), przy czym w tym przypadku statystyka ch 2 (test niezależności) wyliczona została dla połączonych klas samooceny raczej zły + zły. Wartość współczynnika C Pearsona wskazuje, iż jest to zależność nie tylko istotna statystycznie ale i silna. Tab.4 Badani wg samooceny stanu zdrowia i wieku Grupy wieku Dobry Dość dobry Stan zdrowia Ani dobry ani zły Raczej zły Zły Razem n % n % n % n % n % N < , ,6 11 3,5 3 1,0 0 0, , ,6 16 5,7 3 1,1 0 0, , , ,2 15 4,9 2 0, , , ,9 32 7,8 21 5, , , ,1 56 9,0 22 3,5 621 Razem , , , ,6 45 2,

17 Kolejną zmienną społeczno-demograficzną uzależniającą samoocenę stanu zdrowia okazał się stan cywilny uczestniczących w badaniu respondentów. Najlepiej stan swojego zdrowia oceniają ludzie z kategorii kawaler/panna, najgorzej zaś reprezentanci kategorii owdowiały/owdowiała oraz rozwiedziony/rozwiedziona, przy czym wyliczone statystyki odnoszą się w tym przypadku do połączonych kategorii samooceny raczej zły i zły. Związek między stanem cywilnym badanych a rodzajem dokonywanej przez nich samooceny stanu zdrowia okazał się istotny statystycznie (chi 2 =102,783, p=0,000000), choć niezbyt silny (C= 0,259). Opisywaną sytuację ilustruje poniższa tabela. Tab.5 Samoocena stanu zdrowia vs stan cywilny Stan cywilny kawaler/ panna żonaty/ zamężna rozwiedziony rozwiedziona wdowiec/ wdowa Dobry Dość dobry Stan zdrowia Ani dobry anii zły Raczej zły Zły Razem n % n % n % n % n % N , ,8 45 8,6 11 2,1 3 0, , , ,7 73 6,0 35 2, , , ,0 8 8,0 5 5, , , , ,0 2 2,3 89 Razem , , , ,6 45 2, Wykształcenie respondentów również okazało się zmienną uzależniającą w sensie statystycznym rodzaj opinii nt. stanu zdrowia (tab.5). Otóż ludzie z wyższym wykształceniem częściej uznawali się za zdrowszych aniżeli respondenci z wykształceniem niższym. Ci ostatni, częściej aniżeli pierwsi określali stan swojego zdrowia jako raczej zły i zły. Generalnie - choć nie jest to zależność silna - im wyższy poziom wykształcenia tym lepsza opinia o stanie swego zdrowia (chi 2 = 64,023, p= 0, oraz C= 0,201). 14

18 Tab.6 Samoocena stanu zdrowia vs poziom wykształcenia Wykształcenie Dobry Dość dobry Stan zdrowia Ani dobry ani zły Raczej zły Zły Razem n % n % n % n % n % N Podstaw , , , ,0 6 3,2 189 Zawod , , ,7 32 8,2 10 2,6 392 Średniie , , ,8 42 5,0 21 2,5 838 Pomatur , ,0 5 7,9 4 6,4 1 1,6 63 Wyższe , , ,3 12 2,8 5 1,2 434 Razem , , , ,7 43 2, Ludzie deklarujący status emeryta czy rencisty istotnie częściej niż reszta badanych, posługiwali się opinią oceniam stan swojego zdrowia jako raczej zły lub/i zły. Z kolei zatrudnieni w pełnym wymiarze godzin częściej niż pozostali, określali stan swojego zdrowia jako dobry (chi 2 = 255,041, p=0,000000, C=0,394), przy czym, również i tutaj policzone statystyki odnoszą się do połączonych kategorii samooceny raczej zły i zły. Tab.7 Status zawodowy badanych vs samoocena stanu zdrowia Status zawodowy Dobry Dość dobry Stan zdrowia Ani dobry anii zły Raczej zły Zły Razem n % n % n % n % n % N niiep.wymiiar 65 56, , ,7 6 5,2 0 0,0 116 pełny etat , , ,9 21 2,6 6 0,7 820 emerytura , , ,5 36 9,9 12 3,3 363 renta rodz ,3 8 26,7 9 30,0 2 6,7 1 3,3 30 renta 38 26, , , ,2 13 2,8 433 iinne , , ,4 17 3,7 13 2,8 463 Razem , , , ,6 45 2, Wreszcie kryterium różnicującym subiektywną ocenę stanu zdrowia okazał się szacowany per capita dochód netto w rodzinie respondenta. Najgorzej ów stan zdrowia oceniali badani wskazujący na dwie najniższe kategorie dochodu (do 300 zł i pow. 300 do 500 zł na głowę ); najlepiej respondenci z dwóch najwyższych kategorii tak rozumianego dochodu tj. pow do 1500 zł i pow zł (chi 2 =31,361, p=0,007857, 15

19 C=0,153), przy czym wartość statystyki chi 2 połączonych klas samooceny raczej zły + zły. została tu policzona dla Tab.8 Badani wg samooceny stanu zdrowia i dochodu netto na głowę Dochód Dobry Dość dobry Stan zdrowia Ani dobry ani zły Raczej zły Zły Razem n % n % n % n % n % N <300 zł 57 48, , ,1 8 6,8 8 6, , , ,1 15 5,0 14 4,7 298 pow pow pow. 1-1,5 tys , , ,7 31 8,5 5 1, , , ,9 29 6,3 10 2, , , ,0 14 4,6 5 1,6 305 > , ,1 21 9,6 6 2,7 3 1,4 219 Razem , , , ,8 45 2, Okazało się także, iż nieco mniej niż co piąta z badanych respondentek określiła stan swojego zdrowia w porównaniu do sytuacji sprzed roku jako gorszy, wobec 18,6% podobnych określeń, dokonanych przez mężczyzn. Na niezmiennym w porównaniu do sytuacji z przed roku poziomie, określało swój stan zdrowia blisko 65% ogółu badanych (72%, w 2000 roku), w tym: 71% mężczyzn i 62,7% kobiet. Warto jednak dodać, iż co ósma z kobiet uczestniczących w pomiarze wyraziła opinię: w porównaniu do sytuacji przed rokiem oceniam stan mojego zdrowia jako lepszy. Identyczną opinią w ocenie swego stanu zdrowia posłużył się mniej więcej co dziesiąty mężczyzna. Generalnie, mężczyźni uczestniczący w pomiarze w sposób istotny statystycznie częściej aniżeli kobiety oceniali stan swojego zdrowia jako lepszy (chi 2 =14,031, p=0, i C=0,122). Sytuację tę ilustruje kolejna rycina. 16

20 Ryc.6 Samoocena stanu zdrowia w porównaniu do sytuacji przed rokiem Mężczyźni (n=769) Kobiety (n=1101) 18,6% 10,4% 23,8% 13,5% 71,0% 62,7% Razem N= ,5% 12,7% 64,8% Lepszy Taki sam Gorszy 17

21 Rzecz interesująca w grupie sięgających po określenie: w porównaniu do sytuacji przed rokiem oceniam stan swojego zdrowia jako lepszy, częściej niż pozostali robili to respondenci z najmłodszej kategorii wiekowej; respondenci z kategorii wieku lata częściej niż pozostali wskazywali tu na status quo zaś badani powyżej 45 roku życia częściej niż pozostali wskazywali na wariant odpowiedzi: w porównaniu do sytuacji przed rokiem oceniam stan swojego zdrowia jako gorszy. Zależność między wiekiem respondentów a sposobem samooceny stanu zdrowia w porównaniu do sytuacji sprzed roku okazała się istotna statystycznie (chi 2 = 67,949, p= 0,000000, C= 0,229). Tab.9 Badani wg oceny stanu zdrowia w porównaniu do stanu zdrowia przed rokiem i wieku Grupy wieku Ocena stanu zdrowia w porównaniu do sytuacji sprzed roku Lepszy Mniej więcej taki sam Gorszy Razem n % n % n % N < , , , , , , , , , , , , , , ,6 588 Razem , , , Poziom wykształcenia (w przeciwieństwie do pomiaru z 2000 roku) również determinował rodzaj samooceny stanu zdrowia odnoszonej do sytuacji sprzed 12 miesięcy od daty badania. Respondenci z wykształceniem pomaturalnym, ale także podstawowym częściej niż pozostali wskazywali tutaj na progres; badani ze statusem uniwersyteckim częściej niż pozostali wskazywali w tym względzie status quo (chi 2 = 32,336, p=0,000081, C= 0,160). 18

22 Tab.10 Badani wg oceny stanu zdrowia w porównaniu do stanu zdrowia przed rokiem i wykształcenia Wykształcenie Ocena stanu zdrowia w porównaniu do sytuacji sprzed roku Lepszy Mniej więcej taki sam Gorszy Razem n % n % n % N Podstawowe 32 17, , ,4 181 Zawodowe 34 8, , ,0 381 Średnie 96 11, , ,4 813 Pomaturalne 12 21, , ,6 57 Wyższe 51 12, , ,0 419 Razem , , , Rzecz znamienna - wśród określających ów stan zdrowia jako lepszy, najczęściej robili to utrzymujący się z renty rodzinnej; wśród korzystających z wariantu odpowiedzi w porównaniu do sytuacji przed rokiem oceniam stan swojego zdrowia jako gorszy, najczęściej po ten wariant odpowiedzi sięgali w ramach kategorii status zawodowy renciści, zaś na sytuację określaną jako bez zmian, relatywnie najczęściej wskazywali pracujący w pełnym wymiarze godzin (chi 2 = 46,261, p= 0,000001, C= 0,190). Tab.11 Badani wg oceny stanu zdrowia w porównaniu do stanu zdrowia przed rokiem i stanu zatrudnienia Status zawodowy Ocena stanu zdrowia w porównaniu do sytuacji sprzed roku Lepszy Mniej więcej taki sam Gorszy Razem n % n % n % N niep.wymiar 13 11, , ,8 114 pełny etat 78 9, , ,6 796 emerytura 44 12, , ,4 340 renta rodz. 7 23, , ,3 30 renta 15 11, , ,7 137 inne 72 16, , ,6 451 Razem , , ,

23 Na koniec najbardziej stabilnie oceniali stan swojego zdrowia respondenci z grupy najwyższych dochodach netto; ci, którzy wskazywali, iż ich stan zdrowia w porównaniu do sytuacji sprzed roku pogorszył się reprezentowali najczęściej kategorie dochodu powyżej 300 do 700 zł. Niemniej jednak nie stwierdzono istotnej w sensie statystycznym zależności między tymi dwoma badanymi cechami. Tab.12 Badani wg oceny stanu zdrowia w porównaniu do stanu zdrowia przed rokiem i dochodu netto na głowę Dochód netto na głowę Ocena stanu zdrowia w porównaniu do sytuacji sprzed roku Lepszy Mniej więcej taki sam Gorszy Razem n % n % n % N <300 zł 13 11, , ,2 114 pow zł 37 12, , ,9 286 pow zł 43 12, , ,9 348 pow zł 48 10, , , ,5 tys. zł 46 15, , ,6 296 >1500 zł 22 10, , ,0 211 Razem , , , Respondentów poproszono też (niezależnie od udzielonych odpowiedzi na opisane wyżej pytania kwestionariuszowe), o posłużenie się standaryzowaną, analogową skalą samooceny stanu zdrowia. Skala ta, przyjmowała postać termometru, którego punkt najwyższy (100) wskazywał pełnię zdrowia, zaś punkt najniższy (zbliżony więc do zera) stan zdrowia najgorszy z możliwych do wyobrażenia. Mimo, iż średnie ocen dla całej populacji badanej (N = 1930) i dla poszczególnych płci (kobiety n=1143 i mężczyźni n=787) różniły się nieznacznie, to jednak w sposób istotny statystycznie (statystyka w teście dla dwóch średnich z dużych prób: u=2,874,p = 0,004053). Sytuację tę ilustruje kolejna rycina. 20

24 Ryc.7 Średnia samoocena stanu zdrowia wg skali termometru 100 % 74,2±15,7 72,1±15,9 73,0±15, Mężczyźni Kobiety Razem Taka sytuacja, znów wskazuje swoistą koherencję wypowiedzi respondentów, ale także zgodność w ocenie dokonanej na obu zaproponowanych w badaniu skalach w przypadku poszczególnych płci. To dodatkowy, metodologiczny argument (z zakresu metod tzw. wewnętrznej weryfikacji), przemawiający za tym, by opinie wyrażane w badaniu przez respondentów traktować jako wypowiedzi nacechowane rzetelnością, a co za tym idzie - w istocie wiarygodne. Przypomnijmy - w roku 2000 samoocena stanu zdrowia badanych wg skali określanej tu jako termometr wyglądała następująco (wartości średnie i odchylenie standardowe): mężczyźni - x =78,2, s=15,98; kobiety - x =74,7, s=17,03; razem - x =76,5, s=16,57. Tak więc, różnice wartości przeciętnych dotyczących samooceny stanu zdrowia na skali termometru w latach 2006 i 2000 okazały się istotne statystycznie, a poziomy istotności wynosiły odpowiednio: dla mężczyzn (p= 0,0000), kobiet (p= 0,0009) i ogółu (p= 0,0000). Okazało się także, iż (podobnie jak w przypadku pytania odnoszącego się do samooceny stanu zdrowia) dla analogowej skali ocen poziom ich średnich wartości wyznaczany był wiekiem respondentów. Niejako naturalnie więc im starsi respondenci, tym niższe średnie wartości samooceny stanu zdrowia. 21

25 Ryc.8 Średnia ocena stanu zdrowia za pomocą wzrokowej skali analogowej wg kategorii wiekowych i płci Wartości średnich ocen Mężczyźni Kobiety Razem < GRUPY WIEKU W tym przypadku, zależność pomiędzy obydwoma zmiennymi tj. wiekiem a oceną stanu zdrowia za pomocą wzrokowej skali analogowej, oceniono przy pomocy współczynnika korelacji (r) Pearsona. I tak dla mężczyzn wartość tego współczynnika wyniosła - r=0,430 i p=0,000000; dla kobiet - r=0,410 i p=0,000000; natomiast na poziomie całej badanej populacji: r=0,420 i p=0, Z kolei, porównanie przeciętnych wartości odnoszących się do samooceny stanu zdrowia na skali termometru w poszczególnych kategoriach stanu cywilnego respondentów wykazało różnice istotne statystycznie (F= 45,162, p=0,000000, przy czym F - to statystyka w analizie wariancji): kawaler/panna vs żonaty/zamężna - p=0, kawaler/panna vs rozwiedziony/a - p=0, kawaler/panna vs wdowiec/wdowa - p=0, żonaty/zamężna vs wdowiec/wdowa - p=0,

Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim

Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim W miesiącu listopadzie i grudniu 2005 r. na zlecenie Zarządu Województwa Świętokrzyskiego zostały przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

Polacy o ślubach i weselach

Polacy o ślubach i weselach K.052/12 Polacy o ślubach i weselach Warszawa, sierpień 2012 roku Zwolenników poglądu, że pary po ślubie są szczęśliwsze od par, które żyją bez ślubu, jest znacznie mniej niż osób, które nie wierzą w ślub

Bardziej szczegółowo

Warszawa, wrzesień 2014 ISSN 2353-5822 NR 123/2014 OPINIE O MINIMALNEJ GODZINOWEJ STAWCE WYNAGRODZENIA

Warszawa, wrzesień 2014 ISSN 2353-5822 NR 123/2014 OPINIE O MINIMALNEJ GODZINOWEJ STAWCE WYNAGRODZENIA Warszawa, wrzesień 2014 ISSN 2353-5822 NR 123/2014 OPINIE O MINIMALNEJ GODZINOWEJ STAWCE WYNAGRODZENIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 3/2015 ZADOWOLENIE Z ŻYCIA

Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 3/2015 ZADOWOLENIE Z ŻYCIA Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 3/2015 ZADOWOLENIE Z ŻYCIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji Statystyka dla jakości produktów i usług Six sigma i inne strategie Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji StatSoft Polska Wybrane zagadnienia analizy korelacji Przy analizie zjawisk i procesów stanowiących

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-5 - 69, 628-7 - 04 69-46 - 92, 625-76 - 2 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-50 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011)

Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011) Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011) Nie istnieje jedna, powszechnie uznana definicja niepełnosprawności. Definicja stosowana przez WHO przyjmuje, że do osób niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

Wyniki badania profilaktyki lekarskiej w zakresie porad żywieniowych dla dzieci do lat 3

Wyniki badania profilaktyki lekarskiej w zakresie porad żywieniowych dla dzieci do lat 3 Warszawa, 29 maja 2013 roku Wyniki badania profilaktyki lekarskiej w zakresie porad żywieniowych dla dzieci do lat 3 Cele badania Badanie przeprowadzono w celu poznania dodatkowych przyczyn złej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania.

Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w wybranych krajach UE* Portugalia Włochy Węgry Średnia UE 58% 42% 61% 39% 65% 35% 24% Holandia Szwecja Dania 76% 12% 10% 7% 88% 90% 93% Pijący Abstynenci *źródło: dane z badania Eurobarometr

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 1: Terminologia badań statystycznych dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka (1) Statystyka to nauka zajmująca się zbieraniem, badaniem

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2013 BS/88/2013

Warszawa, czerwiec 2013 BS/88/2013 Warszawa, czerwiec 2013 BS/88/2013 ROK PO EURO Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia 4a,

Bardziej szczegółowo

STAN ZDROWIA, POSTAWY I ZACHOWANIA ZDROWOTNE MIESZKAŃCÓW TORUNIA w latach 2000/2001 i 2006/2007. OCENA TRENDÓW I DYNAMIKi ZMIAN

STAN ZDROWIA, POSTAWY I ZACHOWANIA ZDROWOTNE MIESZKAŃCÓW TORUNIA w latach 2000/2001 i 2006/2007. OCENA TRENDÓW I DYNAMIKi ZMIAN STAN ZDROWIA, POSTAWY I ZACHOWANIA ZDROWOTNE MIESZKAŃCÓW TORUNIA w latach 2000/2001 i 2006/2007 OCENA TRENDÓW I DYNAMIKi ZMIAN Raport przygotowany w Katedrze Medycyny Społecznej i Zapobiegawczej Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Wiedza i zachowania zdrowotne mieszkańców Lubelszczyzny a zmienne demograficzno-społeczne.

Wiedza i zachowania zdrowotne mieszkańców Lubelszczyzny a zmienne demograficzno-społeczne. Michał Nowakowski Zakład Socjologii Medycyny i Rodziny Instytut Socjologii Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej Luiza Nowakowska Samodzielna Pracownia Socjologii Medycyny Katedra Nauk Humanistycznych Wydziału

Bardziej szczegółowo

Ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych w 2010 r.

Ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych w 2010 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 30 sierpnia 2011 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Ochrona zdrowia w gospodarstwach

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKATzBADAŃ. Sytuacja zawodowa Polaków NR 147/2015 ISSN 2353-5822

KOMUNIKATzBADAŃ. Sytuacja zawodowa Polaków NR 147/2015 ISSN 2353-5822 KOMUNIKATzBADAŃ NR 147/2015 ISSN 2353-5822 Sytuacja zawodowa Polaków Przedruk i rozpowszechnianie tej publikacji w całości dozwolone wyłącznie za zgodą CBOS. Wykorzystanie fragmentów oraz danych empirycznych

Bardziej szczegółowo

POSTAWY POLAKÓW WOBEC KORUPCJI RAPORT Z BADANIA OMNIBUS. DEMOSKOP dla FUNDACJI BATOREGO. Raport opracowała: Małgorzata Osiak

POSTAWY POLAKÓW WOBEC KORUPCJI RAPORT Z BADANIA OMNIBUS. DEMOSKOP dla FUNDACJI BATOREGO. Raport opracowała: Małgorzata Osiak POSTAWY POLAKÓW WOBEC KORUPCJI RAPORT Z BADANIA OMNIBUS DEMOSKOP dla FUNDACJI BATOREGO Raport opracowała: Małgorzata Osiak WARSZAWA, LIPIEC 2000 DEMOSKOP dla Fundacji Batorego strona 2 SPIS TREŚCI NOTA

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Struktura wysokości emerytur i rent wypłacanych przez ZUS po waloryzacji w marcu 2015 roku. Warszawa 2015 Opracowała: Ewa Karczewicz

Bardziej szczegółowo

lat deklarowało silny stopień nasilenia bólu. W RZS 51% respondentów chorujących powyżej 10 lat oceniało ból na poziomie silnym.

lat deklarowało silny stopień nasilenia bólu. W RZS 51% respondentów chorujących powyżej 10 lat oceniało ból na poziomie silnym. I. STRESZCZENIE Głównym celem pracy była analiza porównawcza jakości życia i stanu fizycznego pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów z grupą chorych z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Badania przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2013 BS/79/2013 POSTAWY WOBEC ZWIERZĄT

Warszawa, czerwiec 2013 BS/79/2013 POSTAWY WOBEC ZWIERZĄT Warszawa, czerwiec 2013 BS/79/2013 POSTAWY WOBEC ZWIERZĄT Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul.

Bardziej szczegółowo

CZY POSIADANIE BRONI ZAPEWNIA POCZUCIE BEZPIECZEŃSTWA?

CZY POSIADANIE BRONI ZAPEWNIA POCZUCIE BEZPIECZEŃSTWA? CZY POSIADANIE BRONI ZAPEWNIA POCZUCIE BEZPIECZEŃSTWA? Warszawa, maj 2001 roku Zdecydowana większość respondentów (97%) nie ma broni palnej. Zaledwie co setny Polak przyznaje, że posiada pistolet. Co pięćdziesiąty

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia cukrzycy

Epidemiologia cukrzycy Cukrzyca kiedyś Epidemiologia Epidemiologia - badanie występowania i rozmieszczenia stanów lub zdarzeń związanych ze zdrowiem w określonych populacjach oraz wpływu czynników wpływających na stan zdrowia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2013 BS/89/2013 SUKCES ŻYCIOWY I JEGO DETERMINANTY

Warszawa, czerwiec 2013 BS/89/2013 SUKCES ŻYCIOWY I JEGO DETERMINANTY Warszawa, czerwiec 2013 BS/89/2013 SUKCES ŻYCIOWY I JEGO DETERMINANTY Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY

Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1 Zakładając liniową relację między wydatkami na obuwie a dochodem oszacować MNK parametry modelu: y t. X 1 t. Tabela 1.

Zadanie 1 Zakładając liniową relację między wydatkami na obuwie a dochodem oszacować MNK parametry modelu: y t. X 1 t. Tabela 1. tel. 44 683 1 55 tel. kom. 64 566 811 e-mail: biuro@wszechwiedza.pl Zadanie 1 Zakładając liniową relację między wydatkami na obuwie a dochodem oszacować MNK parametry modelu: gdzie: y t X t y t = 1 X 1

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA O KONTRAKCIE Z NORWEGIĄ NA DOSTAWĘ GAZU DO POLSKI BS/166/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA O KONTRAKCIE Z NORWEGIĄ NA DOSTAWĘ GAZU DO POLSKI BS/166/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

JAKIE ZNAMY JĘZYKI OBCE?

JAKIE ZNAMY JĘZYKI OBCE? JAKIE ZNAMY JĘZYKI OBCE? Warszawa, październik 2000! Większość, niecałe trzy piąte (57%), Polaków twierdzi, że zna jakiś język obcy. Do braku umiejętności porozumienia się w innym języku niż ojczysty przyznaje

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 3: Analiza struktury zbiorowości statystycznej. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 3: Analiza struktury zbiorowości statystycznej. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin. Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 3: Analiza struktury zbiorowości statystycznej dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Zadania analityczne (1) Analiza przewiduje badanie podobieństw

Bardziej szczegółowo

Testy t-studenta są testami różnic pomiędzy średnimi czyli służą do porównania ze sobą dwóch średnich

Testy t-studenta są testami różnic pomiędzy średnimi czyli służą do porównania ze sobą dwóch średnich Testy t-studenta są testami różnic pomiędzy średnimi czyli służą do porównania ze sobą dwóch średnich Zmienne muszą być zmiennymi ilościowym (liczymy i porównujemy średnie!) Są to testy parametryczne Nazwa

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2012 BS/94/2012 POLACY WOBEC WŁASNEJ STAROŚCI

Warszawa, lipiec 2012 BS/94/2012 POLACY WOBEC WŁASNEJ STAROŚCI Warszawa, lipiec 2012 BS/94/2012 POLACY WOBEC WŁASNEJ STAROŚCI Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Testy nieparametryczne

Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne możemy stosować, gdy nie są spełnione założenia wymagane dla testów parametrycznych. Stosujemy je również, gdy dane można uporządkować według określonych kryteriów

Bardziej szczegółowo

Test U Manna-Whitneya : Test H Kruskala-Wallisa Test Wilcoxona

Test U Manna-Whitneya : Test H Kruskala-Wallisa Test Wilcoxona Nieparametryczne odpowiedniki testów T-Studenta stosujemy gdy zmienne mierzone są na skalach porządkowych (nie można liczyć średniej) lub kiedy mierzone są na skalach ilościowych, a nie są spełnione wymagania

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych)

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) 015 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Opracowanie sygnalne Warszawa, 9.06.2015 r. Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) Jaki był zasięg ubóstwa ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 78/2015 ROZLICZENIA PODATKOWE I KWOTA WOLNA OD PODATKU

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 78/2015 ROZLICZENIA PODATKOWE I KWOTA WOLNA OD PODATKU Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 78/2015 ROZLICZENIA PODATKOWE I KWOTA WOLNA OD PODATKU Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 9 stycznia 2015 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Czynniki wpływające na aktywność zawodową osób starszych. Analiza ekonometryczna

Czynniki wpływające na aktywność zawodową osób starszych. Analiza ekonometryczna Czynniki wpływające na aktywność zawodową osób starszych Analiza ekonometryczna Problemy Polska należy do krajów o najmłodszym wieku wycofania się z rynku pracy Aktywność zawodowa osób starszych w Polsce

Bardziej szczegółowo

Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia

Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia Raport z badania ilościowego realizowanego wśród lekarzy i lekarzy

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA ŚWIADOMOŚĆ W ZAKRESIE PRZEWLEKŁEJ CHOROBY NEREK. Wyniki sondażu TNS OBOP dla Fleishman-Hillard

SPOŁECZNA ŚWIADOMOŚĆ W ZAKRESIE PRZEWLEKŁEJ CHOROBY NEREK. Wyniki sondażu TNS OBOP dla Fleishman-Hillard SPOŁECZNA ŚWIADOMOŚĆ W ZAKRESIE PRZEWLEKŁEJ CHOROBY NEREK Wyniki sondażu TNS OBOP dla Fleishman-Hillard Indeks 1. INFORMACJA O BADANIU 2. KONTAKT Z PRZEWLEKŁĄ CHOROBĄ NEREK 3. DIALIZY 4. OBJAWY CHOROBY

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Spis treści Wstęp.... 15 Rozdział 1 Narodziny i rozwój psychologii zdrowia... 19 1.1. Źródła wyodrębnienia się psychologii zdrowia..... 20

Bardziej szczegółowo

Raport z badania Woda butelkowana - zwyczaje. przeprowadzone dla Krajowa Izba Gospodarcza Przemysł Rozlewniczy przez PBS DGA

Raport z badania Woda butelkowana - zwyczaje. przeprowadzone dla Krajowa Izba Gospodarcza Przemysł Rozlewniczy przez PBS DGA Raport z badania Woda butelkowana - zwyczaje przeprowadzone dla Krajowa Izba Gospodarcza Przemysł Rozlewniczy przez PBS DGA Sopot, maj 00 Charakterystyka badania Projekt: Zleceniodawca: Wykonawca: Woda

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2012 BS/75/2012

Warszawa, maj 2012 BS/75/2012 Warszawa, maj 2012 BS/75/2012 PIT-Y 2011 Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia 4a, 00-503

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Dr Joanna Banaś Zakład Badań Systemowych Instytut Sztucznej Inteligencji i Metod Matematycznych Wydział Informatyki Politechniki

Bardziej szczegółowo

1. Metodologiczne podstawy badań wśród uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Miasta Rzeszowa

1. Metodologiczne podstawy badań wśród uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Miasta Rzeszowa 9 1. Metodologiczne podstawy badań wśród uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Miasta Rzeszowa 1.1. Wprowadzenie do badań, metoda i materiał badawczy Badania zrealizowane zostały w maju i czerwcu

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 84/2014 OPINIE O BEZPIECZEŃSTWIE W KRAJU I W MIEJSCU ZAMIESZKANIA

Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 84/2014 OPINIE O BEZPIECZEŃSTWIE W KRAJU I W MIEJSCU ZAMIESZKANIA Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 84/2014 OPINIE O BEZPIECZEŃSTWIE W KRAJU I W MIEJSCU ZAMIESZKANIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku

Bardziej szczegółowo

Zaufanie do instytucji finansowych

Zaufanie do instytucji finansowych Zaufanie do instytucji finansowych Warszawa, kwiecień 2002 roku Bankom państwowym ufa 68% Polaków. Nie ufa im 17% osób. W porównaniu z rokiem ubiegłym różnica między pozytywnymi a negatywnymi opiniami

Bardziej szczegółowo

Warszawa, marzec 2012 BS/35/2012 KORZYSTANIE ZE ŚWIADCZEŃ I UBEZPIECZEŃ ZDROWOTNYCH

Warszawa, marzec 2012 BS/35/2012 KORZYSTANIE ZE ŚWIADCZEŃ I UBEZPIECZEŃ ZDROWOTNYCH Warszawa, marzec 2012 BS/35/2012 KORZYSTANIE ZE ŚWIADCZEŃ I UBEZPIECZEŃ ZDROWOTNYCH Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa, 27.01.2016 r. Pracujący w nietypowych formach zatrudnienia Informacja została opracowana na podstawie wyników badania modułowego Nietypowe formy

Bardziej szczegółowo

Kryteria wyboru operatorów usług telefonicznych przez abonentów w Polsce

Kryteria wyboru operatorów usług telefonicznych przez abonentów w Polsce Roman Nierebiński Opisano czynniki, wpływające na wybór operatora usług telefonii stacjonarnej i komórkowej. Wskazano najczęściej wybieranych operatorów telefonicznych oraz podano motywy wyboru. telekomunikacja,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, Maj 2014 PŁEĆ A PODEJMOWANIE DECYZJI INWESTYCYJNYCH

Warszawa, Maj 2014 PŁEĆ A PODEJMOWANIE DECYZJI INWESTYCYJNYCH Warszawa, Maj 2014 PŁEĆ A PODEJMOWANIE DECYZJI INWESTYCYJNYCH Informacja o badaniu Badanie na temat preferencji Polaków dotyczących płci osób odpowiedzialnych za zarządzanie finansami oraz ryzyka inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ PODATKI W OPINII SPOŁECZNEJ BS/135/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, WRZESIEŃ 2003

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ PODATKI W OPINII SPOŁECZNEJ BS/135/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, WRZESIEŃ 2003 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2012 BS/15/2012 DOBROCZYNNOŚĆ POLAKÓW W CZASACH ŚWIATOWEGO KRYZYSU

Warszawa, styczeń 2012 BS/15/2012 DOBROCZYNNOŚĆ POLAKÓW W CZASACH ŚWIATOWEGO KRYZYSU Warszawa, styczeń 2012 BS/15/2012 DOBROCZYNNOŚĆ POLAKÓW W CZASACH ŚWIATOWEGO KRYZYSU Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INTERNET I KOMPUTERY W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH BS/50/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INTERNET I KOMPUTERY W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH BS/50/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2.Na III roku bankowości złożonym z 20 studentów i 10 studentek przeprowadzono test pisemny ze statystyki. Oto wyniki w obu podgrupach.

Zadanie 2.Na III roku bankowości złożonym z 20 studentów i 10 studentek przeprowadzono test pisemny ze statystyki. Oto wyniki w obu podgrupach. Zadanie 1.Wiadomo, że dominanta wagi tuczników jest umiejscowiona w przedziale [120 kg, 130 kg] i wynosi 122,5 kg. Znane są również liczebności przedziałów poprzedzającego i następnego po przedziale dominującym:

Bardziej szczegółowo

POLACY O WALENTYNKACH W 2001 ROKU

POLACY O WALENTYNKACH W 2001 ROKU POLACY O WALENTYNKACH W 2001 ROKU Warszawa, luty 2001 roku Niemal wszyscy (94%) badani słyszeli o Święcie Zakochanych. Poziom znajomości Walentynek nie zmienił się od trzech lat. Nieco ponad połowa (52%)

Bardziej szczegółowo

Narodowy Test Zdrowia Polaków

Narodowy Test Zdrowia Polaków Raport z realizacji projektu specjalnego MedOnet.pl: Narodowy Test Zdrowia Polaków Autorzy: Bartosz Symonides 1 Jerzy Tyszkiewicz 1 Edyta Figurny-Puchalska 2 Zbigniew Gaciong 1 1 Katedra i Klinika Chorób

Bardziej szczegółowo

Analiza korespondencji

Analiza korespondencji Analiza korespondencji Kiedy stosujemy? 2 W wielu badaniach mamy do czynienia ze zmiennymi jakościowymi (nominalne i porządkowe) typu np.: płeć, wykształcenie, status palenia. Punktem wyjścia do analizy

Bardziej szczegółowo

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com Analiza korelacji i regresji KORELACJA zależność liniowa Obserwujemy parę cech ilościowych (X,Y). Doświadczenie jest tak pomyślane, aby obserwowane pary cech X i Y (tzn i ta para x i i y i dla różnych

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKATzBADAŃ. Wybrane wskaźniki położenia materialnego a stabilność zatrudnienia NR 148/2015 ISSN 2353-5822

KOMUNIKATzBADAŃ. Wybrane wskaźniki położenia materialnego a stabilność zatrudnienia NR 148/2015 ISSN 2353-5822 KOMUNIKATzBADAŃ NR 148/2015 ISSN 2353-5822 Wybrane wskaźniki położenia materialnego a stabilność zatrudnienia Przedruk i rozpowszechnianie tej publikacji w całości dozwolone wyłącznie za zgodą CBOS. Wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Porównanie jakości życia u chorych z zespołami depresyjnymi i białaczkami

Porównanie jakości życia u chorych z zespołami depresyjnymi i białaczkami Piotr Magiera, Miko/aj Majkowicz, Iwona Trzebiatowska, Krystyna de Walden-Ga/uszko Porównanie jakości życia u chorych z zespołami depresyjnymi i białaczkami Katedra i I Klinika Chorób Psychicznych AM w

Bardziej szczegółowo

Sposoby prezentacji problemów w statystyce

Sposoby prezentacji problemów w statystyce S t r o n a 1 Dr Anna Rybak Instytut Informatyki Uniwersytet w Białymstoku Sposoby prezentacji problemów w statystyce Wprowadzenie W artykule zostaną zaprezentowane podstawowe zagadnienia z zakresu statystyki

Bardziej szczegółowo

Niepełnosprawność w świetle Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2011 wybrane aspekty

Niepełnosprawność w świetle Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2011 wybrane aspekty Niepełnosprawność w świetle Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2011 wybrane aspekty Krystyna Slany Wydział Humanistyczny AGH, Instytut Socjologii UJ Podziękowanie Podziękowanie dla prof.

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Struktura wysokości emerytur i rent wypłacanych przez ZUS po waloryzacji w marcu 2014 roku. Warszawa 2014 Opracowała: Ewa Karczewicz

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW

Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja

Bardziej szczegółowo

Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce

Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce BADANIE NA REPREZENT ATYWNEJ GRUPIE POLEK/POLAKÓW Badanie realizowane w ramach projekru Społeczne Forum Polityki Mieszkaniowej współfinansowanego z Funduszy EOG

Bardziej szczegółowo

Warszawa, sierpień 2012 BS/107/2012 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW

Warszawa, sierpień 2012 BS/107/2012 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW Warszawa, sierpień 2012 BS/107/2012 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Statystyka i Analiza Danych

Statystyka i Analiza Danych Warsztaty Statystyka i Analiza Danych Gdańsk, 20-22 lutego 2014 Zastosowania analizy wariancji w opracowywaniu wyników badań empirycznych Janusz Wątroba StatSoft Polska Centrum Zastosowań Matematyki -

Bardziej szczegółowo

PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES

PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES STAROSTWO POWIATOWE W ŚWIDNICY WYDZIAŁ ZDROWIA 2007 r. Opracowała Barbara Świętek PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES UMOŻLIWIAJĄCY JEDNOSTKOM, GRUPOM, SPOŁECZNOŚCIĄ ZWIĘKSZENIE KONTROLI NAD WŁASNYM ZROWIEM I JEGO

Bardziej szczegółowo

Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna

Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna Kształcenie w zakresie podstaw promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej Zdrowie, promocja zdrowia, edukacja zdrowotna, zapobieganie chorobom. Historia promocji zdrowia.

Bardziej szczegółowo

Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica

Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica Słowa kluczowe: rehabilitacja uzdrowiskowa, dysfunkcje narządu ruchu, ból, jakość życia Zdrowie na podstawie definicji prezentowanej, przez WHO oznacza całkowity brak

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR Warszawa 2012 Opracował: Akceptowała: Andrzej Kania Specjalista Izabela

Bardziej szczegółowo

Graficzna prezentacja danych statystycznych

Graficzna prezentacja danych statystycznych Szkolenie dla pracowników Urzędu Statystycznego nt. Wybrane metody statystyczne w analizach makroekonomicznych Katowice, 12 i 26 czerwca 2014 r. Dopasowanie narzędzia do typu zmiennej Dobór narzędzia do

Bardziej szczegółowo

STRAŻ POŻARNA NA TLE INNYCH INSTYTUCJI ŻYCIA PUBLICZNEGO

STRAŻ POŻARNA NA TLE INNYCH INSTYTUCJI ŻYCIA PUBLICZNEGO STRAŻ POŻARNA NA TLE INNYCH INSTYTUCJI ŻYCIA PUBLICZNEGO raport z badań ilościowych dla Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej Warszawa, kwiecień 2010 SPIS TREŚCI Informacja o badaniu 3 Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

CZEGO POLACY CHCĄ SIĘ NAUCZYĆ?

CZEGO POLACY CHCĄ SIĘ NAUCZYĆ? CZEGO POLACY CHCĄ SIĘ NAUCZYĆ? Warszawa, październik 2000 Największym zainteresowaniem Polaków cieszą się trzy rodzaje kursów postawieni wobec możliwości skorzystania z jednego szkolenia badani najczęściej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 94/2014 KLAUZULA SUMIENIA LEKARZA I FARMACEUTY

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 94/2014 KLAUZULA SUMIENIA LEKARZA I FARMACEUTY Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 94/2014 KLAUZULA SUMIENIA LEKARZA I FARMACEUTY Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA

Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI CBOS Vilmorus Ltd. CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 -

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE Katowice 2007 Śl.C.Z.P Dział Chorobowości Hospitalizowanej 23 luty Ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

rozpowszechnienie (występowanie i rozmieszczenie chorób, inwalidztwa, zgonów oraz innych stanów związanych ze zdrowiem, w populacjach ludzkich),

rozpowszechnienie (występowanie i rozmieszczenie chorób, inwalidztwa, zgonów oraz innych stanów związanych ze zdrowiem, w populacjach ludzkich), EPIDEMIOLOGIA Określenie Epidemiologia pochodzi z języka greckiego: epi na demos lud logos słowo, nauka czyli, nauka badająca: rozpowszechnienie (występowanie i rozmieszczenie chorób, inwalidztwa, zgonów

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ ZMIANY W SYSTEMIE OPIEKI ZDROWOTNEJ BS/51/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2002

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ ZMIANY W SYSTEMIE OPIEKI ZDROWOTNEJ BS/51/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2002 CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia:

Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia: Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia: Etap I (1b) Ocena / Diagnoza (Pogłębienie wiedzy o sytuacji związanej z problemem osoby/ rodziny) Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ 629-35 - 69, 628-37 - 04

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ 629-35 - 69, 628-37 - 04 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2014 BS/1/2014 POLACY O SWOIM SZCZĘŚCIU, PECHU I ZADOWOLENIU Z ŻYCIA

Warszawa, styczeń 2014 BS/1/2014 POLACY O SWOIM SZCZĘŚCIU, PECHU I ZADOWOLENIU Z ŻYCIA Warszawa, styczeń 2014 BS/1/2014 POLACY O SWOIM SZCZĘŚCIU, PECHU I ZADOWOLENIU Z ŻYCIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

SUBIEKTYWNEJ JAKOŚCI ŻYCIA TOM II SZCZEGÓŁOWE WYNIKI BADAŃ WEDŁUG DZIEDZIN

SUBIEKTYWNEJ JAKOŚCI ŻYCIA TOM II SZCZEGÓŁOWE WYNIKI BADAŃ WEDŁUG DZIEDZIN RAPORT Z BADAŃ SUBIEKTYWNEJ JAKOŚCI ŻYCIA TOM II SZCZEGÓŁOWE WYNIKI BADAŃ WEDŁUG DZIEDZIN Lider projektu: Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Partner projektu: Uniwersytet Techniczny w Dreźnie Projekt:

Bardziej szczegółowo

Ile czasu rodzice poświęcają swoim dzieciom?

Ile czasu rodzice poświęcają swoim dzieciom? 092/04 Ile rodzice poświęcają swoim dzieciom? Warszawa, grudzień 2004 r. Polacy posiadający dzieci w wieku 6-18 lat mają dla nich więcej niż 10 lat temu. Większość rodziców chodzi z dziećmi do rodziny

Bardziej szczegółowo

( x) Równanie regresji liniowej ma postać. By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : Gdzie:

( x) Równanie regresji liniowej ma postać. By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : Gdzie: ma postać y = ax + b Równanie regresji liniowej By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : xy b = a = b lub x Gdzie: xy = też a = x = ( b ) i to dane empiryczne, a ilość

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 167/2014 CO STANOWI O UDANYM ŻYCIU?

Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 167/2014 CO STANOWI O UDANYM ŻYCIU? Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 167/2014 CO STANOWI O UDANYM ŻYCIU? Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum Badania Opinii

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 STAN ZDROWIA POLAKÓW WARSZAWA, MAJ 95

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 STAN ZDROWIA POLAKÓW WARSZAWA, MAJ 95 CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET: http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja jakości kształcenia Analityka medyczna - studia podyplomowe

Ewaluacja jakości kształcenia Analityka medyczna - studia podyplomowe 2013/2014 Dział Jakości Kształcenia UM w Lublinie - Biuro Oceny Jakości Kształcenia Spis treści 1. Problematyka i metodologia badań... 3 2. Charakterystyka badanej zbiorowości... 4 3. Satysfakcja słuchaczy

Bardziej szczegółowo

JAK POLACY UCZĄ SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH?

JAK POLACY UCZĄ SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH? JAK POLACY UCZĄ SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH? Warszawa, październik 2000! Prawie jedna czwarta (23%) Polaków deklaruje, że obecnie uczy się lub w najbliższym czasie zamierza uczyć się języka obcego, przy tym 16%

Bardziej szczegółowo

I. OGÓLNE INFORMACJE PODSTAWOWE O PRZEDMIOCIE. Nie dotyczy. podstawowy i kierunkowy

I. OGÓLNE INFORMACJE PODSTAWOWE O PRZEDMIOCIE. Nie dotyczy. podstawowy i kierunkowy 1.1.1 Statystyka opisowa I. OGÓLNE INFORMACJE PODSTAWOWE O PRZEDMIOCIE STATYSTYKA OPISOWA Nazwa jednostki organizacyjnej prowadzącej kierunek: Kod przedmiotu: P6 Wydział Zamiejscowy w Ostrowie Wielkopolskim

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 164 A/09 Senatu WUM z dnia 30 listopada 2009 r. PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 I. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE ZAKRES WIEDZY TEORETYCZNEJ 1.

Bardziej szczegółowo

Wnioski z raportu ewaluacji końcowej VII edycji projektu Żyj finansowo! czyli jak zarządzać finansami w życiu osobistym,

Wnioski z raportu ewaluacji końcowej VII edycji projektu Żyj finansowo! czyli jak zarządzać finansami w życiu osobistym, Wnioski z raportu ewaluacji końcowej VII edycji projektu Żyj finansowo! czyli jak zarządzać finansami w życiu osobistym, zrealizowanego w roku szkolnym 2014/2015 przez Stowarzyszenie Krzewienia Edukacji

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH CBOS BRYTYJCZYCY I POLACY O ROZSZERZENIU UNII EUROPEJSKIEJ BS/46/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH CBOS BRYTYJCZYCY I POLACY O ROZSZERZENIU UNII EUROPEJSKIEJ BS/46/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 http://www.cbos.pl sekretariat@cbos.pl SEKRETARIAT 629-35 - 69, 628-37

Bardziej szczegółowo