Regionalna. Strategia Innowacji. dla Województwa Łódzkiego. RSI LORIS PLUS Anna Rogut, Bogdan Piasecki

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Regionalna. Strategia Innowacji. dla Województwa Łódzkiego. RSI LORIS PLUS Anna Rogut, Bogdan Piasecki"

Transkrypt

1 Regionalna Strategia Innowacji dla Województwa Łódzkiego RSI LORIS PLUS Anna Rogut, Bogdan Piasecki

2 Regionalna Strategia Innowacji dla Województwa Łódzkiego RSI LORIS PLUS Anna Rogut, Bogdan Piasecki 6th FRAMEWORK PROGRAMME, Structuring the European Research Area, Regional Innovation Policies including new tools and approaches Łódź, 2008

3 Projekt graficzny i skład DTP: Irena Laszczyk Redakcja językowa: Oksana Hałatyn-Burda Copyright by: Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania w Łodzi Łódź, Kilińskiego 109, tel./fax (42) , w. 39 ISBN: Druk i oprawa: Drukarnia GREEN, Plac Komuny Paryskiej 4, Łódź, tel , fax , ,

4 Spis treści - Spis tabel - Spis rysunków Podziękowanie - Streszczenie Wprowadzenie Globalne trendy Pozycja województwa łódzkiego Nowe fakty Przesłanki modyfikacji Regionalnej Strategii Innowacji Druga generacja Regionalnej Strategii Innowacji RSI LORIS PLUS Monitoring i ewaluacja RSI LORIS PLUS Wykaz źródeł - Suplement

5 Spis treści SPIS TREŚCI 4 SPIS TABEL 6 SPIS RYSUNKÓW 8 PODZIĘKOWANIE 12 STRESZCZENIE WPROWADZENIE IDEA SYSTEMOWEGO PODEJŚCIA DO PROCESU INNOWACJI W STRONĘ OPERACJONALIZACJI REGIONALNEJ STRATEGII INNOWACJI RELACJA STRATEGII DO INNYCH REGIONALNYCH DOKUMENTÓW STRATEGICZNYCH PARTNERZY I REALIZATORZY ZADAŃ GLOBALNE TRENDY DEINDUSTRIALIZACJA INTEGRACJA ŁAŃCUCHA WARTOŚCI DELOKALIZACJA ZACIERANIE GRANIC MIĘDZY PRZEMYSŁEM I USŁUGAMI POZYCJA WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO POZIOM ROZWOJU GOSPODARCZEGO Wartość dodana brutto Produkt krajowy brutto Rynek pracy Atrakcyjność inwestycyjna województwa POZYCJA INNOWACYJNA WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Nasycenie przemysłami wysokich i średnich technologii i usługami zaawansowanymi technologicznie Przemysły wysokich i średnich technologii Usługi zaawansowane technologicznie i wiedzochłonne Intensywność nakładów na działalność badawczo-rozwojową Intensywność nakładów na działalność innowacyjną przedsiębiorstw ZAMIAST PODSUMOWANIA. MOCNE I SŁABE STRONY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO NOWE FAKTY ANALIZA KLASTEROWA. OBSZARY REGIONALNYCH KOMPETENCJI Mapa potencjalnych klasterów Powiązania międzygałęziowe Inicjatywy środowiskowe BENCHMARKING REGIONALNY. CZEGO BRAKUJE REGIONALNEJ INFRASTRUKTURZE BIZNESU? AUDYT TECHNOLOGICZNY I INNOWACYJNY. MOCNE I SŁABE STRONY ZARZĄDZANIA INNOWACJAMI W REGIONALNYCH FIRMACH FORESIGHT REGIONALNY Kierunki przyszłego rozwoju województwa Wiodące siły, trendy i słabe sygnały 82 Wiodące siły 82 Trendy 83 Słabe sygnały Scenariusze rozwoju województwa jako regionu opartego na wiedzy 84 4

6 Kierunki transformacji regionalnego przemysłu Wiodące siły, trendy, słabe sygnały 88 Wiodące siły 88 Trendy 89 Słabe sygnały Scenariusze transformacji regionalnych przemysłów EWALUACJA REGIONALNYCH POLITYK INNOWACYJNYCH W OBSZARACH POLITYKI PRZEMYSŁOWEJ I RYNKU PRACY Efektywność polityki przemysłowej Efektywność działań podejmowanych na lokalnym rynku pracy PRZESŁANKI MODYFIKACJI REGIONALNEJ STRATEGII INNOWACJI REWOLUCYJNY CZY EWOLUCYJNY MODEL ZMIAN STRUKTURY GOSPODARCZEJ KIERUNKI POŻĄDANYCH ZMIAN BARIERY TRANSFORMACJI SEKTOROWE PODEJŚCIE DO TRANSFORMACJI KONCENTRACJA NA ZAMIERZONYCH PRZEWAGACH KONKURENCYJNYCH FILOZOFIA INTERWENCJI DRUGA GENERACJA REGIONALNEJ STRATEGII INNOWACJI RSI LORIS PLUS WIZJA PRIORYTETY I INSTRUMENTY RSI LORIS PLUS PLAN AKCJI MONITORING I EWALUACJA RSI LORIS PLUS MONITORING EWALUACJA Zmiany w efektywności regionalnego systemu innowacji w efekcie wdrożenia RSI LORIS PLUS Wpływu RSI LORIS PLUS na rozwój województwa 135 WYKAZ ŹRÓDEŁ 138 SUPLEMENT 146 5

7 Spis tabel TABELA 1: RSI LORIS PLUS a Strategia Rozwoju Województwa Łódzkiego 19 TABELA 2: RSI LORIS PLUS a Strategia Rozwoju Klastra w Łodzi 20 TABELA 3: Dynamika WDB na 1 pracującego według rodzajów działalności. Województwo łódzkie na tle Polski 29 TABELA 4: Czynniki brane pod uwagę przy ocenie atrakcyjności inwestycyjnej 33 TABELA 5: Atrakcyjność inwestycyjna województw w latach TABELA 6: Pozycjonowanie atrakcyjności inwestycyjnej województwa łódzkiego 34 TABELA 7: Wskaźniki brane pod uwagę przy ustalaniu wartości RRSII 36 TABELA 8: Pozycja innowacyjna polskich województw w UE25 37 TABELA 9: Klasyfikacja przemysłów według poziomu zaawansowania technologicznego 40 TABELA 10: Przedsiębiorstwa wysokotechnologiczne w Polsce w 2000 i 2005 roku 42 TABELA 11: Istotne koncentracje zatrudnienia (LQ>1,25) w przemysłowych branżach high tech w województwie łódzkim 44 TABELA 12: Typologia usług wiedzochłonnych 45 TABELA 13: Istotne koncentracje zatrudnienia (LQ>1,25) w usługach wiedzochłonnych w województwie łódzkim 46 TABELA 14: Przedsiębiorstwa przemysłowe, które poniosły nakłady na działalność innowacyjną w 2005 r. według sekcji i działów PKD 55 TABELA 15: Zweryfikowana diagnoza województwa łódzkiego. Mocne i słabe strony województwa łódzkiego na tle Polski 56 TABELA 16: Współczynniki lokacyjne dla przetwórstwa przemysłowego według grup PKD (okres ) 62 TABELA 17: Krzyżowa klasyfikacja grup przetwórstwa przemysłowego według wartości współczynników lokacyjnych oraz udziału w zatrudnieniu 64 TABELA 18: Wykaz usług informacyjnych, szkoleniowych i doradczo-konsultingowych 76 TABELA 19: Trendy związane z kierunkami rozwoju województwa jako regionu opartego na wiedzy 83 TABELA 20: Słabe sygnały charakteryzujące kierunki rozwoju województwa jako regionu opartego na wiedzy 84 TABELA 21: Trendy określające kierunki transformacji przemysłu spożywczego, włókienniczego i odzieżowego 89 TABELA 22: Słabe sygnały określające kierunki transformacji przemysłu spożywczego, włókienniczego i odzieżowego 90 TABELA 23: Trendy w innych przemysłach istotnych dla pozycji innowacyjnej województwa łódzkiego 93 TABELA 24: Kierunki przekształceń sprzyjające transformacji regionalnych przemysłów 99 TABELA 25: Bariery transformacji 101 TABELA 26: RSI LORIS PLUS: priorytety i instrumenty 108 TABELA 27: Plan akcji (wybrane najpilniejsze akcje podejmowane w okresie ) 112 TABELA 28: Korelacja między nakładami na innowacje, innowacjami i rozwojem gospodarczym 122 TABELA 29: Wskaźniki monitorowania RSI LORIS PLUS (wskaźniki efektywności regionalnego systemu innowacji) 124 TABELA 30: Dodatkowe wskaźniki innowacji w usługach 129 6

8 TABELA 31: Uczestnicy regionalnego systemu innowacji 131 TABELA 32: Matryca regionalny system innowacji (wskaźniki rezultatu akcji vs. wskaźniki efektywności regionalnego systemu innowacji) 132 TABELA 33: Działania i wskaźniki rezultatu dla priorytetu III. Współpraca/ klastery/sieci badawczo-rozwojowe 133 TABELA 34: Matryca - Regionalnego systemu innowacji (oczekiwany poziom oddziaływania RSI LORIS PLUS, priorytet III, na wskaźniki efektywności regionalnego systemu innowacji) 134 TABELA 35: Matryca oddziaływania 136 7

9 Spis rysunków RYSUNEK 1: Zmiany w udziale zatrudnionych w przemyśle w ogólnej liczbie zatrudnionych w okresie RYSUNEK 2: Zmiany zatrudnienia w podstawowych sektorach przemysłowych w krajach G7 w okresie RYSUNEK 3: Zmiany w zatrudnieniu w przemyśle w krajach OECD w okresie w podziale na przemysły wysokich, średnich wysokich, średnich i niskich technologii 24 RYSUNEK 4: Profil specjalizacyjny krajów na podstawie struktury handlu zagranicznego (według danych 2003) 25 RYSUNEK 5: Zmiany struktury WDB w okresie według województw 28 RYSUNEK 6: Dynamika PKB w okresie w relacji do średniej krajowej według województw 29 RYSUNEK 7: Ranking regionów według wielkości PKB per capita w 2005 r. w relacji do średniej krajowej 30 RYSUNEK 8: Struktura pracujących w województwie łódzkim w RYSUNEK 9: Zmiany struktury pracujących w okresie według województw 32 RYSUNEK 10: Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w W relacji do średniej krajowej według województw (bez podmiotów gospodarczych o liczbie pracujących do 9 osób) 32 RYSUNEK 11: Przemysły średnich i wysokich technologii. Wskaźniki regionalne w relacji do średniej UE25. Województwo łódzkie na tle polskich województw 38 RYSUNEK 12: Usługi zaawansowane technologicznie. Wskaźniki regionalne w relacji do średniej UE25. Województwo łódzkie na tle polskich województw 38 RYSUNEK 13: Odsetek skupisk i potencjalnych skupisk wysoko technologicznych według województw (według danych z 2002) 41 RYSUNEK 14: Relacja liczby firm high tech na 1 mln mieszkańców do średniej krajowej według województw 42 RYSUNEK 15: Dynamika zmian liczby firm high tech w latach według województw 43 RYSUNEK 16: Usługi wiedzochłonne 45 RYSUNEK 17: Liczba jednostek B+R według województw (2005) 47 RYSUNEK 18: Dynamika nakładów na działalność B+R w okresie w relacji do średniej krajowej według województw 47 RYSUNEK 19: Struktura nakładów wewnętrznych na działalność B+R według rodzajów badań i województw (2005) 48 RYSUNEK 20: Udział nakładów na B+R w PKB w relacji do średniej krajowej według województw 49 RYSUNEK 21: Nakłady na B+R na 1 mieszkańca w relacji do średniej krajowej według województw 49 RYSUNEK 22: Zatrudnienie w działalności B+R na 1000 mieszkańców w relacji do średniej krajowej według województw 50 RYSUNEK 23: Zatrudnienie pracowników naukowo-badawczych na 1000 mieszkańców w relacji do średniej krajowej według województw 50 RYSUNEK 24: Dynamika nakładów na działalność innowacyjną firm w okresie według województw w porównaniu do średniej krajowej 52 RYSUNEK 25: Odsetek przedsiębiorstw, które wprowadziły innowacje techniczne w okresie według województw w porównaniu do średniej krajowej 52 8

10 RYSUNEK 26: Udział przedsiębiorstw, które w 2005 r. poniosły nakłady na działalność innowacyjną według województwa 53 RYSUNEK 27: Nakłady przypadające na 1 przedsiębiorstwo prowadzące działalność innowacyjną w tys. zł (ceny bieżące 2005 r.) według województwa 53 RYSUNEK 28: Udział patentów zgłoszonych przez firmy zlokalizowane w województwie łódzkim w ogólnej liczbie zgłoszeń patentowych w 2005 r. według województw 54 RYSUNEK 29: Struktura przeciętnego zatrudnienia w przemyśle przetwórczym w województwie łódzkim (2006) 54 RYSUNEK 30: Analiza wiodących sił, trendów i słabych sygnałów 82 RYSUNEK 31: Trajektorie przekształceń przemysłu 88 RYSUNEK 32: Scenariusze transformacji regionalnych przemysłów 94 RYSUNEK 33: Model zorientowanego na innowacje rozwoju ekonomicznego regionu 104 RYSUNEK 34: Struktura RSI LORIS PLUS 107 RYSUNEK 35: Logika interwencji publicznej 120 RYSUNEK 36: Model sektorowych wskaźników innowacji 121 RYSUNEK 37: Model OOMB regionalnych polityk innowacyjnych 130 RYSUNEK 38: Schemat budowy matrycy regionalnego systemu innowacji 132

11 10

12 11

13 Podziękowanie LORIS PLUS jest drugą powstałą na przestrzeni ostatnich kilku lat generacją Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Łódzkiego. Jest to wynik trwających prawie trzy lata prac dużego zespołu naukowców techników i ekonomistów oraz praktyków gospodarczych z których wielu wcześniej uczestniczyło w pracach nad przygotowaniem pierwszej wersji strategii RIS LORIS. Celem badań prowadzonych w ramach projektu LORIS PLUS było wypracowanie nowej wizji rozwoju regionu i zarekomendowania działań, które prowadzić będą do uczynienia z województwa łódzkiego regionu opartego na wiedzy. Od osób, które w nich uczestniczyły wymagało to zarówno doskonałej znajomości regionu, jak i wiedzy na temat metod, które służą poszukiwaniom najbardziej efektywnych rozwiązań, które do tego prowadzą. Zakończenie prac nad strategią i przyjęcie jej przez powołany przez Marszałka Województwa Podkomitet Sterujący oraz przekazanie jej do rąk polityków, którzy decydować będą o kierunkach polityki innowacyjnej i uruchomieniu różnych instrumentów wspierających tą politykę, jest okazją do podziękowania osobom, którzy tę strategię tworzyli i których opinie i sugestie inspirowały do nadania jej obecnego kształtu. Szczególne wyrazy podziękowania chcielibyśmy skierować do grupy łódzkich naukowców, pracowników Uniwersytetu Łódzkiego, Politechniki Łódzkiej i Społecznej Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania, Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego oraz Instytutów Sadownictwa i Kwieciarstwa i Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Spośród licznego grona naukowców, pracujących w tych uczelniach i instytutach, którzy uczestniczyli w badaniach szczególne podziękowania kierujemy do profesorów: Tadeusza Markowskiego, Tadeusza Marszała, Wielisławy Warzywody-Kruszyńskiej, Stefana Krajewskiego, Aleksandry Jewtuchowicz, Zdzisławy Libudzisz, Ewy Nebesny, Lecha Michalczuka, Krzysztofa Krygiera, Andrzeja Pisuli i Romana Urbanowicza oraz doktorów: Wiesławy Krysiak, Zbigniewa Przygodzkiego i Iwony Świeczewskiej. Dziękujemy pracownikom administracji regionalnej, Łódzkiej Agencji Rozwoju Regionalnego i instytucji otoczenia biznesu w tym szczególnie: Członkowi Zarządu Województwa pani doktor Elżbiecie Hibner, doktorowi Włodzimierzowi Mielczarkowi, panom: Jackowi Skwierczyńskiemu i Marcinowi Podgórskiemu, Ewie Paturalskiej-Nowak, Wojciechowi Michalskiemu i Urszuli Królikowskiej, Pawłowi Żuromskiemu, Błażejowi Moderowi i doktorowi Bogdanowi Mazurkowi, pani doktor Ewie Sadowskiej-Kowalskiej, panom: Wiesławowi Słomce, Tomaszowi Rychlewskiemu, Zbigniewowi Sokołowskiemu, Jackowi Grudniowi i innym autorom założeń badawczych, uczestnikom badań, wizyt studyjnych, spotkań grup roboczych i warsztatów scenariuszowych. Dziękujemy także ekspertom-respondentom rund delfickich w badaniach związanych z foresightem regionalnym i foresightami technologicznymi, menedżerom przedsiębiorstw, w których przeprowadzaliśmy badania benchmarkingu, audytu technologicznego i innowacyjnego oraz uczestnikom licznych spotkań i regionalnych forów innowacyjnych. Serdecznie dziękujemy zagranicznym partnerom projektu i konsultantom, którzy uczestniczyli w opracowaniu strategii, organizowali wizyty studyjne i dzielili się z nami swoimi doświadczeniami, a zwłaszcza naszym partnerom w projekcie LORIS PLUS: Irmie Priedl i Hansowi-Christianowi Jägerowi z Austrii, profesorom: Mario Armenie i Francesko Losurdo z Włoch oraz Stevenowi Johnsonowi z Wielkiej Brytanii, Marji Toivonen z Finlandii, Bistrze Vassilevej z Bułgarii oraz Kristoferowi Erlandssonowi ze Szwecji, których zaprosiliśmy do udziału w poszczególnych zadaniach badawczych. 12

14 Zakończenie prac nad projektem jest także okazją do podziękowania pani Monice Fabińskiej, Sylwii Kosińskiej, Maciejowi Bieńkiewiczowi, Kazimierzowi Kubiakowi, Renacie Karolewskiej, Monice Piaseckiej i Magdalenie Raszce, pracownikom Instytutu Przedsiębiorczości i Rozwoju Ekonomicznego przy SWSPiZ za ich zaangażowanie w organizację całego procesu badawczego, informację o rezultatach badań i promocji ich wyników. Bogdan Piasecki, Anna Rogut Instytut EEDRI przy SWSPiZ 13

15 Streszczenie Pierwsze prace nad regionalną strategią innowacji RSI LORIS rozpoczęto w województwie łódzkim w 2003 roku a w roku 2004 przyjęto pierwszą strategię. W międzyczasie Strategię rozwoju województwa Łódzkiego, uchwalono Regionalny Program Operacyjny na lata i przyjęto kilka istotnych dokumentów programowych w obszarach objętych RSI LORIS, zwłaszcza strategię ezdrowia oraz iłódzkie Prace prezentowane w niniejszym raporcie miały na celu aktualizację diagnozy i zwiększenie efektywności regionalnej polityki innowacyjnej. Objęły one, obok szerokich studiów literaturowych, takie obszary, jak: klastery, audyt technologiczny i innowacyjny, benchmarking i foresight regionalny, doświadczenia i dobre praktyki partnerskich regionów, jakimi były Dolna Austria i Apulia. Całość uzyskanych rezultatów posłużyła przygotowaniu drugiej generacji regionalnej strategii innowacji RSI LORIS. Wyniki badań prowadzonych w latach dowodzą, że w okresie sytuacja społeczno-ekonomiczna województwa łódzkiego uległa znacznej poprawie. Wzmocnił się także potencjał innowacyjny województwa. Jednak dynamika dokonanych zmian była stosunkowo niska (zbliżona do lub niższa od średniej krajowej). W efekcie, województwo nie wykształciło masy krytycznej, niezbędnej do przyspieszenia budowy w regionie gospodarki opartej na wiedzy (wizja przyjęta w RSI LORIS), i utrzymało dystans dzielący nas od prawdziwych liderów, zwłaszcza województwa mazowieckiego, i w dalszej kolejności, śląskiego, małopolskiego czy dolnośląskiego. Analiza klasterów regionalnych potwierdziła, że proces tworzenia i rozwijania sieci współpracy napotyka na szereg barier, istotnych zwłaszcza dla mniejszych firm. Należą do nich przede wszystkim: brak strategicznego uczestnika pełniącego rolę integratora sieci, deficyt zaufania, brak czasu na współpracę, niski poziom świadomości co do możliwości i korzyści współpracy i ograniczone zasoby. Dlatego w rzeczywistości współpraca między firmami różnej wielkości, uczelniami, jednostkami badawczo-rozwojowymi, innymi uczestnikami należy do rzadkości. Jednak w ostatnim okresie pojawia się szereg interesujących inicjatyw klasterowych, będących, na razie, na etapie tworzenia struktur organizacyjnych umożliwiających przygotowanie wspólnych strategii i przyszłe pozyskiwanie środków finansowych. Benchmarking regionalny wskazał na brak istotnych zmian w efektywności regionalnej infrastruktury wsparcia biznesu w porównaniu z sytuacją stwierdzoną w latach Tak teraz, jak i wtedy, do podstawowych mankamentów otoczenia biznesu można było zaliczyć: dużą rozbieżność między dotychczasowym (niskim) a potencjalnym (dużym) popytem na usług informacyjne, szkoleniowe i doradczo-konsultingowe; słabą zgodność istniejącej oferty z potrzebami firm, zwłaszcza w zakresie usług specjalistycznych i wąsko specjalistycznych; niedostateczną informację o istniejącej ofercie; małą, nawet w porównaniu z innymi polskimi regionami, liczbę organizacji pośredniczących w transferze innowacji i stosunkowo niską jakość świadczonych usług. Te zarzuty najczęściej dotyczyły usług oferowanych na warunkach niekomercyjnych. Dużo lepiej oceniano usługi oferowane przez firmy konsultingowo-doradcze działające na typowo komercyjnych zasadach. Było to zbieżne z jedną z ostatnich ekspertyz, przygotowaną na zamówienie Ministerstwa Gospodarki, która wskazywała na niski poziom potencjału ludzkiego w organizacjach otoczenia biznesu, brak współpracy z jednostkami naukowo-badawczymi, słaby kontakt z gospodarką. Audyt innowacyjny i technologiczny zwrócił uwagę na stosunkowo niską wiedzę na temat technik zarządzania innowacjami i brak (w większości firm) wykształconej kultury innowacyjnej. 14

16 Z rund delfickich wyłoniły się dwa możliwe scenariusze rozwoju województwa. Oba zorientowane na konwergencję wewnętrzną (efekt doganiania), jednak pierwszy z nich preferował rozwój policentryczny, i wyrównywanie różnic wewnątrzregionalnych, drugi zaś, rozwój centralno-peryferyjny i rosnące zróżnicowanie wewnątrzregionalne. Konwergencji wewnętrznej powinien towarzyszyć rosnący dobrobyt, ale także wzrost kosztów prowadzenia działalności gospodarczej (co najmniej do poziomu średniej krajowej). To zaś nie wykluczało przenoszenia produkcji pracochłonnej do regionów/krajów o niższych kosztach siły roboczej. Alternatywnym kierunkiem okazało się przekształcanie regionalnych przemysłów z pracochłonnych w naukoi kapitałochłonne, zmierzające do: (1) przechodzenia od indywidualnej rywalizacji do zespołowej (klastery) konkurencji; (2) przesuwania się w górę łańcucha wartości, w kierunku faz generujących wyższą wartość dodaną. W efekcie uzyskano czteropolową macierz potencjalnych scenariuszy transformacji regionalnych przemysłów kontynuację dotychczasowych trendów, wspieranie rodzimych liderów, tworzenie lokalnych klasterów przemysłowych i budowę sektorowych systemów innowacji zdolnych stawić czoła globalnej konkurencji. Najmniej korzystny okazał się scenariusz kontynuacji dotychczasowych trendów, prowadzący, w dłuższym okresie, do degradacji regionalnego przemysłu. Za najbardziej prawdopodobny, przynajmniej w krótszym okresie czasu (do 2013 roku) uznano scenariusz rozwoju lokalnych klasterów przemysłowych, który w późniejszym okresie powinien prowadzić do powstania sektorowych systemów innowacji. Rozważania te sugerowały koncentrację na sześciu problemach. Należały do nich: - wybór między rewolucyjnym a ewolucyjnym modelem zmian struktury gospodarczej, - określenie kierunków pożądanych zmian, - zdefiniowanie instrumentów przełamywania barier transformacji, - koncentracja na sektorowym podejściu do transformacji, - położenie nacisku na kształtowanie zamierzonych przewag, - konsensus co do roli mechanizmów rynkowych w procesie transformacji. Zredefiniowano także wizję przyświecającą Regionalnej Strategii Innowacji, nadając jej następujące brzmienie: W okresie do 2020 roku województwo łódzkie się w gronie najbardziej innowacyjnych polskich regionów, PKB na 1 mieszkańca znacznie przekroczy średnią krajową a region stanie się atrakcyjnym miejscem pracy i zamieszkania. Dla realizacji wizji wytypowano sześć priorytetów: I. Kwalifikacje/umiejętności/kompetencje (budowa i rozbudowa kapitału ludzkiego w regionie jako warunku zdecydowanego wzrostu zdolności absorpcyjnych firm). II. Radykalne innowacje (rozbudowa potencjału badawczo-rozwojowego i innowacyjne -go regionalnych firm). III. Współpraca/klastery/sieci badawczo-rozwojowe (zwiększenie otwartości na i two- -rzenie warunków do rozwoju regionalnych klasterów i sieci badawczo-rozwojowych). IV. Usługi dla innowacji (rozwój rynku usług, zwłaszcza wysoko specjalistycznych, wspierających działalność firm (informacyjnych, szkoleniowych, doradczo-konsutingo wych, związanych z transferem wiedzy. i technologii i wzrost jakości świadczonych usług). 15

17 V. Finanse dla innowacji (rozwój regionalnych instytucji finansowych pracujących na rzecz transformującej się gospodarki). VI. Zarządzanie transformacją (budowa efektywnych struktur wdrażania RSO LORIS PLUS. Rozwój kwalifikacji i umiejętności regionalnej administracji w zakresie wspomagania transformacji gospodarki zarówno na poziomie koncepcji, jak i wdrożenia). Określono także kompozycję instrumentów: Popytowych (kierowane do firm) i podażowych (kierowane do otoczenia biznesu: sfery badawczo-rozwojowej oraz finansowych i pozafinansowych instytucji wsparcia biznesu). Horyzontalnych (kierowanie tych samych instrumentów do ogółu firm/instytucji; przykładem takich instrumentów może być fundusz poręczeń kredytowych, szkolenia w zakresie dostępu do programów pomocowych itp.) Sektorowych (adresatem tych działań są firmy/instytucje zlokalizowane w ramach określonych przemysłów czy określonych produktów/technologii; przykładem takich instrumentów może być wspomaganie działalności badawczo-rozwojowej w obszarze nanotechnologii czy tworzenie funduszy zalążkowych dla firm biotechnologicznych). Pewne instrumenty mogą mieć charakter mieszany (np. uniwersalne instrumenty zarządzania wiedzą, takie jak audyt innowacyjny z wyodrębnionymi klasterowym sektorowymi bazami danych dla benchmarkingu). Na okres pierwszych 12 miesięcy przygotowano plan akcji obejmujący obszary najpilniejsze z punktu widzenia szybkiego uruchomienia całego procesu transformacji. Temu celowi służyło także przygotowanie systemu monitoringu i ewaluacji. W propozycji systemu monitoringu uwzględniono siłę związku między nakładami na innowacje, innowacjami i rozwojem gospodarczym, wskazującą na uniwersalne znaczenie takich zmiennych, jak: nakłady na działalność badawczo-rozwojową, w tym własną, i innowacyjną, kapitał ludzki i strategie, a po stronie rezultatów sprzedaż nowych (dla rynku) produktów i usług. Dlatego zaproponowano, aby system monitoringu RSI LORIS PLUS koncentrował się w pierwszym rzędzie na tych właśnie wskaźnikach. Przy czym wartość docelową tych wskaźników określono na poziomie aktualnej średniej dla Unii Europejskiej. W przypadku wskaźników dodatkowych wartość docelową określono procentowym przyrostem w stosunku do wartości bazowych. W propozycji systemu ewaluacji uwzględniono dorobek projektu IASMINE, zmierzającego do i wdrożenia modelu oceny oddziaływanie i metodologii benchmarkingu. Model ten rozwinął wielostopniową analizę opartą na trzech krokach, z których każdy charakteryzował się wyższym stopniem skomplikowania (i wyższym ryzykiem), każdy jednak kończył się rezultatem przydatnym dla osób/instytucji kształtujących regionalne polityki innowacyjnej: 1. nakreślenie obrazu regionalnych polityk innowacyjnych (cele, akcje, wskaźniki rezultatu i oddziaływania, spójność z unijnymi strategiami innowacyjnymi); 2. połączenie regionalnych polityk innowacyjnych z celami regionalnego systemu innowacji (wpływ regionalnych polityk innowacyjnych - wdrażanych i planownych - na kształt regionalnego systemu innowacji): charakterystyka regionalnego systemu innowacji (uczestnicy, relacje, wskaźniki efektywności, zakres polityk innowacyjnych kierowanych do poszczególnych uczestników i ich wpływ na efektywność działania 16

18 poszczególnych uczestników regionalnego systemu innowacji; 3. ocenę efektywności polityk innowacyjnych (wpływ regionalnych polityk innowacnych na rozwój regionu). W ewaluacji RSI LORIS PLUS wykorzystano dwa ostatnie kroki: określenie wpływu strategii na kształt regionalnego systemu innowacji i na rozwój województwa. 17

19 18 1. Wprowadzenie 1.1. Idea systemowego podejścia do procesu innowacji Podejście systemowe jest ukoronowaniem kilkudziesięcioletniej ewolucji spojrzenia na proces innowacji od pierwotnego, bazującego na modelach liniowych, do aktualnego, opierającego się na modelach sieciowych (Rothwell, 1994). Szczególnie interesujące są ostatnie wersje sieci społecznych traktujące innowację jako wspólny rezultat badań (innowacja technologiczna), interakcji między firmą i innymi uczestnikami rynku oraz proces uczenia się (kumulacja wiedzy dostępna w coraz większym stopniu i w coraz krótszym czasie dzięki technologiom informatyczno-telekomunikacyjnym). Taka reorientacja jest zasługą przejścia od neoklasycznych poprzez endogeniczne do ewolucyjnych teorii wzrostu gospodarczego, w których głównym bohaterem staje się firma wraz ze swoim potencjałem i umiejętnością strategicznej reakcji, i w których zdecydowanie rośnie rola otoczenia instytucjonalnego jako czynnika decydującego o sukcesie firmy i dynamice wzrostu całej gospodarki. W efekcie następuje przejście od pierwotnej polityki naukowej (a później technologicznej), odwołującej się do modeli liniowych, do obecnej polityki innowacji. Pojawia się także nowe spojrzenie na cel polityki i rolę władz publicznych. Ich zadaniem staje się przede wszystkim tworzenie i rozwijanie otoczenia instytucjonalnego przyjaznego firmie, nie zaś, jak wcześniej, bezpośrednia interwencja. To z kolei daje asumpt do rozwoju systemów innowacji i klasterów, budowanych wokół sieciowych modeli innowacji, z centralną rolą wiedzy i uczenia się. 1.2.W stronę operacjonalizacji regionalnej strategii innowacji Taki system innowacji rozwijany jest również w województwie łódzkim, w którym pierwsze prace nad regionalną strategią innowacji RSI LORIS ukończono w 2004 roku. I choć nie było formalnych mechanizmów wdrażania strategii, w kolejnych latach uruchomiono (w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego) kilka projektów pilotażowych 1. W międzyczasie znowelizowano Strategię rozwoju województwa łódzkiego, uchwalono Regionalny Program Operacyjny na lata i przyjęto kilka istotnych dokumentów programowych nawiązujących do niektórych celów RSI LORIS, zwłaszcza strategię ezdrowia 2 oraz i-łódzkie Dlatego aktualne prace miały na celu aktualizację diagnozy i zwiększenie efektywności regionalnej polityki innowacyjnej poprzez lepsze poznanie uwarunkowań transformacji województwa łódzkiego w region oparty na wiedzy. W ich ramach skoncentrowano się na czterech kierunkach analizy: klasterach, benchmarkingu regionalnym, audycie technologicznym i innowacyjnym oraz foresighcie regionalnym. Celem analizy klasterowej było zidentyfikowanie regionalnych klasterów, określenie ich potencjału innowacyjnego i potrzeb w zakresie mechanizmów wsparcia. Mapę potencjalnych klasterów wyznaczono na podstawie wartości współczynników lokacyjnych (LQ) oraz analizy regionalnych/lokalnych rynków pracy. Podstawą wyznaczenia LQ było przeciętne zatrudnienie dla okresu , obejmujące populację firm o liczbie zatrudnieniowych powyżej 9 osób. Dane dotyczące zatrudnienia w ostatecznej wersji zosały uaktualnione dla okresu i zamieszczone w suplemencie do tej publikacji. Celem benchmarkingu było określenie zgodności popytu i podaży na usługi informacyjne, szkoleniowe i doradczo-konsultingowe oraz porównanie jakości usług świadczonych przez różne instytucje. W ramach każdej grupy usług wyodrębniono usługi związane z pozyskiwaniem zewnętrznych źródeł finansowania, rozwojem technologicznym/badaniami, zagadnieniami prawnymi, zarządzaniem firmą, jakością/certyfikacją, ochroną środowiska, technologiami informacyjno-komunikacyjnymi. 1 Jak się jednak ocenia, priorytety ZPORR zostały rozproszone na zbyt wiele celów, głównie o znaczeniu ogólnospołecznym (ochrona zdrowia, kultura, szkolnictwo podstawowe, infrastruktura komunalna itp.). Inwestycje były w zasadniczym stopniu ukierunkowane na cele infrastruktury podstawowej (ponad 75 proc.). W marginalny sposób wspierana była regionalna przedsiębiorczość oraz konkurencyjność regionalnej gospodarki opierająca się na badaniach i rozwoju lub innowacyjności technologicznej. W ten sposób ZPORR jedynie w niewielkim stopniu realizował postulat Narodowej Strategii Rozwoju Regionalnego, dotyczący zwiększenia innowacyjności gospodarki w Polsce poprzez zwiększanie innowacyjności poszczególnych regionów (Ministerstwo Gospodarki i Pracy, 2004). 2 Strategia ezdrowia Województwa Łódzkiego na lata przyjęta przez Zarząd Województwa w sierpniu 2007 roku. 3 I-Łódzkie 2013 Program Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Województwie Łódzkim po roku 2013 przyjęty przez Zarząd Województwa Łódzkiego 19 września 2007.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. Warszawa, 2009.10.16 DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. W Polsce w 2008 r. prowadziło działalność 1780 tys. przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób

Bardziej szczegółowo

Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej. Andrzej Regulski 28 września 2015 r.

Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej. Andrzej Regulski 28 września 2015 r. Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej Andrzej Regulski 28 września 2015 r. moduł 1 moduł 2 moduł 3 Analiza zmian społecznogospodarczych

Bardziej szczegółowo

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Szczecinie Warszawa, listopad 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Główne wnioski Wartość nakładów wewnętrznych 1 ogółem na działalność badawczo-rozwojową

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 maja 2012 r. Tomasz Geodecki Piotr Kopyciński Łukasz Mamica Marcin Zawicki Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji 2010 Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji Paweł Czyż Warszawa, maj 2010 WPROWADZENIE Ewolucja teorii wzrostu gospodarczego i podejścia do innowacji Od podejścia neoklasycznego

Bardziej szczegółowo

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI 2012-04-24 Jacek Woźniak Pełnomocnik Zarządu WM ds. planowania strategicznego WYZWANIA ORAZ SILNE STRONY MIAST KRAKÓW KATOWICE Źródło: Raport

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Koncepcja systemowego wsparcia przedsiębiorczości na obszarach wiejskich Opinie, wnioski i rekomendacje

Koncepcja systemowego wsparcia przedsiębiorczości na obszarach wiejskich Opinie, wnioski i rekomendacje Koncepcja systemowego wsparcia przedsiębiorczości na obszarach wiejskich Opinie, wnioski i rekomendacje Dr inż. Paweł Chmieliński Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut

Bardziej szczegółowo

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki.

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Efektem pierwszego etapu prac na Programem Rozwoju Miasta Łomża było powstanie analizy SWOT i

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Wstęp Publikacja Głównego Urzędu Statystycznego Produkt krajowy brutto Rachunki regionalne w 2013 r., zawiera informacje statystyczne dotyczące podstawowych

Bardziej szczegółowo

Sytuacja młodych na rynku pracy

Sytuacja młodych na rynku pracy Sytuacja młodych na rynku pracy Plan prezentacji Zamiany w modelu: w obrębie każdego z obszarów oraz zastosowanych wskaźników cząstkowych w metodologii obliczeń wskaźników syntetycznych w obrębie syntetycznego

Bardziej szczegółowo

Poznań miastem o konkurencyjnej gospodarce

Poznań miastem o konkurencyjnej gospodarce Prof. dr hab. Wanda Maria Gaczek Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Poznań miastem o konkurencyjnej gospodarce Ocena aktualności wyzwań strategicznych w obszarze konkurencyjna gospodarka Poznań, 20 września

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Rozwój innowacyjności regionów w Polsce uwarunkowania, stan obecny i perspektywy

Rozwój innowacyjności regionów w Polsce uwarunkowania, stan obecny i perspektywy 2013 2012 dr Joanna Hołub Iwan Rozwój innowacyjności regionów w Polsce uwarunkowania, stan obecny i perspektywy REGIONALNE SYSTEMY INNOWACJI W POLSCE doświadczenia i perspektywy Warszawa, 8 lutego 2013

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 10 grudnia 2012 r. Justyna Gorzoch, Departament Innowacji i Przemysłu, Ministerstwo Gospodarki

Warszawa, 10 grudnia 2012 r. Justyna Gorzoch, Departament Innowacji i Przemysłu, Ministerstwo Gospodarki Warszawa, 10 grudnia 2012 r. Strategia inteligentnej specjalizacji poziom krajowy Justyna Gorzoch, Departament Innowacji i Przemysłu, Ministerstwo Gospodarki Założenia strategii inteligentnej specjalizacji

Bardziej szczegółowo

ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005

ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005 TOMASZ KUJACZYŃSKI ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005 Streszczenie: W artykule omówiono zmiany kosztów pracy zachodzące w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030 Warszawa, 1 marca 2012 Kierunki wspierania innowacyjności ci przedsiębiorstw. Wyniki projektu Insight 2030 Beata Lubos, Naczelnik Wydziału Polityki Innowacyjności, Departament Rozwoju Gospodarki, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA Pole C Gospodarstwo, kapitał, kreatywność, technologie LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA przygotowana przez Warszawa, 25 lipca 2005 r. Wstęp Niniejszy dokument prezentuje listę wskaźników ogólnych

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

Współpraca Regionalnych Obserwatoriów Terytorialnych Województw Mazowieckiego i Łódzkiego w ramach badania:

Współpraca Regionalnych Obserwatoriów Terytorialnych Województw Mazowieckiego i Łódzkiego w ramach badania: Współpraca Regionalnych Obserwatoriów Terytorialnych Województw Mazowieckiego i Łódzkiego w ramach badania: Kształtowanie powiązań funkcjonalnych obszarów metropolitalnych Łodzi i Warszawy Biuro Planowania

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 15 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Warszawa, 2011 Spis treści Województwo dolnośląskie...3 Województwo kujawsko-pomorskie...6

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Konferencja pt. Innowacyjność i e-rozwój Województwa Mazowieckiego jako kluczowe czynniki wdrażania polityki strukturalnej w latach 2007-2013 26

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Małopolskie Regionalny Program Operacyjny 2007-2013 DZIAŁANIE 2.1 ROZWOJ I PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW Schemat A

Małopolskie Regionalny Program Operacyjny 2007-2013 DZIAŁANIE 2.1 ROZWOJ I PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW Schemat A Małopolskie Regionalny Program Operacyjny 2007-2013 DZIAŁANIE 2.1 ROZWOJ I PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW Numer i nazwa priorytetu Oś Priorytetowa 2. Gospodarka regionalnej szansy Instytucja

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE

URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE Opracowania sygnalne Szczecin, styczeń 2010 r. DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORSTW W LATACH 2006-2008 W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM Wyniki badania działalności innowacyjnej

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE ZMIANĄ GOSPODARCZĄ. Autor: Agnieszka Wojciechowska

ZARZĄDZANIE ZMIANĄ GOSPODARCZĄ. Autor: Agnieszka Wojciechowska ZARZĄDZANIE ZMIANĄ GOSPODARCZĄ Autor: Agnieszka Wojciechowska Istota zarządzania zmianą gospodarczą Czemu i komu służy Strategia Zarządzania Zmianą Gospodarczą na poziomie lokalnym? Istota zarządzania

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia MONITORING RYNKU PRACY POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU Uwagi ogólne Od 2007 roku badanie popytu na pracę ma charakter reprezentacyjny

Bardziej szczegółowo

Badanie strategicznych strategicznych branż bran w M a Małopolsce branże IT i B&R Krakó ków, 1 8 gru n a 2008 r.

Badanie strategicznych strategicznych branż bran w M a Małopolsce branże IT i B&R Krakó ków, 1 8 gru n a 2008 r. wmałopolsce branże IT i B&R Kraków, 18 grudnia 2008 r. CEL BADANIA: uzyskanie informacji na temat sytuacji przedsiębiorstw oraz na temat zapotrzebowania na kadry wśród podmiotów gospodarczych działających

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich i w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Ocena sytuacji na małopolskim rynku pracy w roku 2009

Ocena sytuacji na małopolskim rynku pracy w roku 2009 Ocena sytuacji na małopolskim rynku pracy w roku 2009 Gospodarka Małopolski Przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw* wyniosło 407 tys. osób w Małopolsce zatrudnienie było 1,2% wyŝsze niŝ w 2008

Bardziej szczegółowo

OD GORZOWSKIEGO OŚRODKA TECHNOLOGICZNEGO DO PARKU NAUKOWO-PRZEMYSŁOWEGO

OD GORZOWSKIEGO OŚRODKA TECHNOLOGICZNEGO DO PARKU NAUKOWO-PRZEMYSŁOWEGO OD GORZOWSKIEGO OŚRODKA TECHNOLOGICZNEGO DO PARKU NAUKOWO-PRZEMYSŁOWEGO idea - elementy - perspektywy Gorzów Wlkp. 4 marca 2013 1 Gorzów miasto przemysłu 2 Inspiracje Świadomość przemian rynku pracy Zmiana

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

Potencjał rozwojowy klastrów eksportujących w polskim sektorze rolno-żywnościowym

Potencjał rozwojowy klastrów eksportujących w polskim sektorze rolno-żywnościowym Potencjał rozwojowy klastrów eksportujących w polskim sektorze rolno-żywnościowym Szczepan Figiel, Justyna Kufel Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB Warszawa, 5 grudnia, 2014. Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

M&E na różnych poziomach interwencji

M&E na różnych poziomach interwencji Wskaźniki stosowane w monitoringu polityki Kontekstowe Dla polityki innowacyjnej: Nakłady na B+R w relacji do PKB % przedsiębiorstw innowacyjnych w przemyśle i usługach Wpływy podatkowe z B+R na 1 mieszkańca

Bardziej szczegółowo

Wyzwania i kierunki rozwoju województwa podlaskiego w okresie 2014 2020. Białystok, 7 grudnia 2012 r.

Wyzwania i kierunki rozwoju województwa podlaskiego w okresie 2014 2020. Białystok, 7 grudnia 2012 r. Wyzwania i kierunki rozwoju województwa podlaskiego w okresie 2014 2020 Białystok, 7 grudnia 2012 r. PKB na mieszkańca (średnio 2006-2008) PKB na mieszkańca* *indeks EU27 = 100

Bardziej szczegółowo

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE 1. Mieszkania oddane do eksploatacji w 2007 r. 1 Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce w 2007 r. oddano do użytku 133,8 tys. mieszkań, tj. o około 16% więcej

Bardziej szczegółowo

PODKARPACKIE FORUM TERYTORIALNE DEPARTAMENT ROZWOJU REGIONALNEGO

PODKARPACKIE FORUM TERYTORIALNE DEPARTAMENT ROZWOJU REGIONALNEGO PODKARPACKIE FORUM TERYTORIALNE DEPARTAMENT ROZWOJU REGIONALNEGO Rzeszów, 13 grudnia 2013 r. Plan prezentacji I PODKARPACKIE FORUM TERYTORIALNE Podkarpackie Forum Terytorialne wprowadzenie Wybrane elementy

Bardziej szczegółowo

Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy. dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu

Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy. dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu Polska wieś 2009 obszary wiejskie zajmują ponad 93% powierzchni

Bardziej szczegółowo

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004 KSZTAŁTOWANIE I REALIZACJA POLITYKI ENERGETYCZNEJ NA POZIOMIE WOJEWÓDZTWA STAN OBECNY, PRIORYTETY NA PRZYSZŁOŚĆ W KONTEKŚCIE PROWADZONEJ AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA. Wydział Programowania

Bardziej szczegółowo

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Urząd Statystyczny we Wrocławiu 50-950 Wrocław, ul. Oławska 31, tel. 71 371 63 00, fax 71 371 63 60 PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie Województwo

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO PARK MIELEC. Mariusz Błędowski Dyrektor Oddziału ARP S.A. w Mielcu

Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO PARK MIELEC. Mariusz Błędowski Dyrektor Oddziału ARP S.A. w Mielcu Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO PARK MIELEC Mariusz Błędowski Dyrektor Oddziału ARP S.A. w Mielcu Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO PARK MIELEC to wydzielony, uprzywilejowany obszar, zarządzany przez

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010

Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Plan prezentacji 1. Metody badań 2. Dynamika napływu inwestycji 3. Typy inwestycji 4. Struktura branżowa inwestycji

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości jako ogniwa łańcucha współpracy nauki z biznesem

Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości jako ogniwa łańcucha współpracy nauki z biznesem Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości jako ogniwa łańcucha współpracy nauki z biznesem Opracowanie: Marzena Mażewska Stowarzyszenie Organizatorów Ośrodków Innowacji i Przedsiębiorczości w Polsce Ośrodki

Bardziej szczegółowo

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r.

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Cele Obserwatoriów Specjalistycznych 1. Wsparcie i usprawnienie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r.

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r. Urząd Statystyczny w Katowicach 40 158 Katowice, ul. Owocowa 3 e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 7791 200 fax: 32 7791 300, 258 51 55 OPRACOWANIA SYGNALNE Produkt krajowy brutto w województwie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R.

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R. Urząd Statystyczny w Katowicach Ośrodek Rachunków Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacyjności Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020

Regionalna Strategia Innowacyjności Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020 Regionalna Strategia Innowacyjności Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020 Gabriela Zenkner-Kłujszo Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko Mazurskiego RIS Warmia

Bardziej szczegółowo

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 1 w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 2 Fundusze zewnętrzne 2014 2020, (projekty programów operacyjnych) 1. REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Polsce na podstawie analiz PARP

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Polsce na podstawie analiz PARP 2013 Paulina Zadura-Lichota Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności PARP Małe i średnie przedsiębiorstwa w Polsce na podstawie analiz PARP Warszawa, 14 marca 2013 r. Przedsiębiorczość w

Bardziej szczegółowo

Stan wdrażania ania PO KL w województwie sko-mazurskim. Olsztyn, 17 listopada 2010 r.

Stan wdrażania ania PO KL w województwie sko-mazurskim. Olsztyn, 17 listopada 2010 r. Stan wdrażania ania PO KL w województwie warmińsko sko-mazurskim Olsztyn, 17 listopada 2010 r. Postęp p finansowy Postęp p wdrażania ania PO KL wg stanu na 15.11.2010 r. 100 000 250% 90000 80000 70000

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla osób w wieku 50+ w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Warszawa, 28 czerwca 2012 r.

Wsparcie dla osób w wieku 50+ w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Warszawa, 28 czerwca 2012 r. Wsparcie dla osób w wieku 50+ w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Warszawa, 28 czerwca 2012 r. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego - 2012-07-19 Wsparcie dla osób w wieku 50+ w ramach PO KL 1. Formy

Bardziej szczegółowo

Analiza benchmarkingowa innowacyjności polskich regionów aneks dla województwa pomorskiego

Analiza benchmarkingowa innowacyjności polskich regionów aneks dla województwa pomorskiego Analiza benchmarkingowa innowacyjności polskich regionów aneks dla województwa pomorskiego Niniejsze opracowanie stanowi uzupełnienie Raportu pt. W czym tkwi sekret liderów innowacji? - analiza benchmarkingowa

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

ul. Tadeusza Szeligowskiego 8 lok. 97 20-883 Lublin Tel. / fax: (81) 5280302 biuro@consultrix.com.pl www.consultrix.com.pl

ul. Tadeusza Szeligowskiego 8 lok. 97 20-883 Lublin Tel. / fax: (81) 5280302 biuro@consultrix.com.pl www.consultrix.com.pl Adres biura: ul. Tadeusza Szeligowskiego 8 lok. 97 20-883 Lublin Tel. / fax: (81) 5280302 biuro@consultrix.com.pl www.consultrix.com.pl KONTAKT: Krystyna Górak Tel. kom. 502066411 krystyna.gorak@consultrix.com.pl

Bardziej szczegółowo

znaczenie gospodarcze sektora kultury

znaczenie gospodarcze sektora kultury znaczenie gospodarcze sektora kultury wstęp do analizy problemu streszczenie Instytut Badań Strukturalnych Piotr Lewandowski Jakub Mućk Łukasz Skrok Warszawa 2010 Raport prezentuje rezultaty badania, którego

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Łódź, 27 maja 2015 r.

Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Łódź, 27 maja 2015 r. Główne założenia i komplementarność Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Łódź, 27 maja 2015 r. RPO WŁ na lata 2014-2020 Konstrukcja RPO WŁ 2014-2020: LP. WOJEWÓDZTWO

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 Marcin Twardokus Departament Programów Regionalnych Główny Punkt

Bardziej szczegółowo

Tab. 8.1. Zróżnicowanie podstawowych wskaźników rozwojowych w grupach miast w skali kraju i województw

Tab. 8.1. Zróżnicowanie podstawowych wskaźników rozwojowych w grupach miast w skali kraju i województw 8. Grażyna Korzeniak, Katarzyna Gorczyca, Policentryczność rozwoju systemu osadniczego z udziałem miast małych i średnich w kontekście procesów metropolizacji [w] Małe i średnie miasta w policentrycznym

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu dr inż. Arkadiusz Borowiec 08.12.2011 r. WND POIG.01.01.01-30-014/09 Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Bardziej szczegółowo

System wspierania innowacji w regionie Dolna Austria

System wspierania innowacji w regionie Dolna Austria System wspierania innowacji w regionie Dolna Austria wizyta studyjna w Wiener Neustadt zorganizowana w ramach projektu Loris Plus 25-26.04.2007r. Magdalena Raszka Loris Plus, Uniwersytet Łódzki zdj. 28.06.2007r.,

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje Toruń, 13.12.2012 Co oznacza inteligentna specjalizacja? Inteligentna specjalizacja to: identyfikowanie wyjątkowych

Bardziej szczegółowo

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy Klaster skupisko podmiotów występujących na danym terenie, ogół podmiotów w danej branży/sektorze gospodarki itd. Powiązanie kooperacyjne (PK) podstawowy, niesformalizowany

Bardziej szczegółowo

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA POLSKICH REGIONÓW NA TLE REGIONÓW EUROPY

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA POLSKICH REGIONÓW NA TLE REGIONÓW EUROPY 1 ATRAKCYJNOŚĆ INWETYCYJNA POLKICH REGIONÓW NA TLE REGIONÓW EUROPY Prof. GH dr hab. Hanna Godlewska Majkowska Instytut Przedsiębiorstwa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie zkoła Główna Handlowa w Warszawie

Bardziej szczegółowo

MAPA KOMPETENCJI W SEKTORZE IT JAKOŚCIOWA CHARAKTERYSTYKA PODAŻY I POPYTU NA KOMPETENCJE W SEKTORZE IT. Dr Agnieszka Wojtczuk-Turek

MAPA KOMPETENCJI W SEKTORZE IT JAKOŚCIOWA CHARAKTERYSTYKA PODAŻY I POPYTU NA KOMPETENCJE W SEKTORZE IT. Dr Agnieszka Wojtczuk-Turek MAPA KOMPETENCJI W SEKTORZE IT JAKOŚCIOWA CHARAKTERYSTYKA PODAŻY I POPYTU NA KOMPETENCJE W SEKTORZE IT Dr Agnieszka Wojtczuk-Turek Ogólna charakterystyka sektora Specyfika sektora: wysoka technologia wzajemny

Bardziej szczegółowo

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Marek Orszewski Dyrektor Wydziału Rozwoju Regionalnego UMWZ Europa 2020 Unia Europejska wyznaczyła wizję społecznej gospodarki

Bardziej szczegółowo

WIELKOPOLSKI REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY NA LATA 2014-2020. Oś Priorytetowa I Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka

WIELKOPOLSKI REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY NA LATA 2014-2020. Oś Priorytetowa I Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka WIELKOPOLSKI REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY NA LATA 2014-2020 Oś Priorytetowa I Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka Cel główny WRPO 2014+: Poprawa konkurencyjności i spójności województwa Alokacja środków

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

COFACE CONTACT ROZBUDUJ BAZĘ WIARYGODNYCH KONTAKTÓW, KTÓRE POPRAWIĄ TWOJE WYNIKI FINANSOWE

COFACE CONTACT ROZBUDUJ BAZĘ WIARYGODNYCH KONTAKTÓW, KTÓRE POPRAWIĄ TWOJE WYNIKI FINANSOWE COFACE CONTACT ROZBUDUJ BAZĘ WIARYGODNYCH KONTAKTÓW, KTÓRE POPRAWIĄ TWOJE WYNIKI FINANSOWE Coface Contact to unikalna aplikacja umożliwiająca pobranie informacji na temat firm polskich bezpośrednio z serwisu

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie nakładów na działalność B+R i transfer technologii w RPO WM na lata 2007-2013

Podsumowanie nakładów na działalność B+R i transfer technologii w RPO WM na lata 2007-2013 Podsumowanie nakładów na działalność B+R i transfer technologii w RPO WM na lata 2007-2013 Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych Warszawa, 11 grudnia 2013 br. DIAGNOZA WYZWAŃ, POTRZEB I POTENCJAŁÓW

Bardziej szczegółowo