W NUMERZE M.IN.: Barbara Golanko Możliwości wsparcia Finansowego spółdzielni socjalnej ze strony Urzędów Pracy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "W NUMERZE M.IN.: Barbara Golanko Możliwości wsparcia Finansowego spółdzielni socjalnej ze strony Urzędów Pracy"

Transkrypt

1 MARZEC W NUMERZE M.IN.: Barbara Golanko Możliwości wsparcia Finansowego spółdzielni socjalnej ze strony Urzędów Pracy Agnieszka Pacut Kształcenie pozaformalne w zakresie przedsiębiorczości społecznej w Polsce. Przegląd wybranych inicjatyw Łukasz Maźnica Internet w służbie społeczeństwu rzecz o bezpieniężnej gospodarce alternatywnej III Festiwal i Targi Ekonomii Społecznej w Skale 8 numer Półrocznika Ekonomia społeczna

2 MARZEC 2014 NUMER 6 Od Redakcji.. Wydarzenia.. Artykuły.. Od Redakcji nr Półrocznika Ekonomia społeczna....4 Dotacje i wsparcie pomostowe finansowo-doradcze...5 Barbara Golanko Możliwości wsparcia Finansowego spółdzielni socjalnej ze strony Urzędów Pracy...7 Agnieszka Pacut Kształcenie pozaformalne w zakresie przedsiębiorczości społecznej w Polsce. Przegląd wybranych inicjatyw..10 Łukasz Maźnica Internet w służbie społeczeństwu rzecz o bezpieniężnej gospodarce alternatywnej...17 Relacje.. III Festiwal i Targi Ekonomii Społecznej w Skale Ogłoszenia. Wzmocnij i wypromuj swój PES!...21 Zaproszenie do współpracy

3 Od Redakcji Szanowni Państwo, Szósty numer Biuletynu Ekonomii Społecznej rozpoczyna przedstawienie zawartości półrocznika Ekonomia Społeczna. W tym samym dziale wydarzeń znajduje się sprawozdanie z realizacji II edycji zadania 2 Dotacje i wsparcie pomostowe finansowodoradcze w projekcie MOWES. Dział artykuły zawiera trzy opracowania. W pierwszym przedstawiono podstawy zakładania spółdzielni socjalnych, a także wyjaśniono możliwości ich wsparcia finansowego przez Urzędy Pracy. Biuletyn został przygotowany w ramach projektu MOWES Małopolski Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Życzymy miłej lektury! W drugim artykule znajduje się przegląd wybranych inicjatyw kształcenia pozaformalnego w zakresie przedsiębiorczości społecznej w Polsce. Ostatni artykuł przedstawia przykłady przedsięwzięć nawiązujące do bezpieniężnej gospodarki alternatywnej. W dziale Relacje znajdziecie Państwo opis III Festiwalu i Targów Społecznych Ekonomii Społecznej w Skale, które odbyły się 16 marca br. Sekcję Ogłoszenia otwiera informacja o działaniach w ciągu najbliższych 3 miesięcy w formie bezpłatnego doradztwa biznesowe go oraz bezpłatnych usług marketingowych, księgowych i prawnych. Tradycyjnie tę część Biuletynu kończy zaproszenie do współpracy. 3

4 WYDARZENIA 8 numer Półrocznika Ekonomia społeczna Numer ósmy półrocznika, który przekazujemy w Państwa ręce jest bogaty, tak poprzez różnorodność prezentowanych w nim zagadnień, jak i jego objętość. Hołdując naszej tradycji, zadbaliśmy o to, aby pojawiły się w nim zarówno artykuły teoretyczne, jak i teksty prezentujące efekty badań empirycznych. Ponadto w tym numerze prezentujemy wartościowe inicjatywy służące promocji idei i wartości ekonomii społecznej, recenzję oryginalnej publikacji oraz tłumaczenie ważnego dla rozumienia fenomenu ekonomii społecznej tekstu klasycznego. Sekcję Artykuły otwiera tekst Lidii Węsierskiej-Chyc zatytułowany Gospodarka społeczna to nie sektor. Podjęto w nim problem o znaczeniu istotnym dla sposobu pojmowania gospodarki społecznej w Polsce. Zagadnienie integracji usług społecznych i socjalnych analizuje Mirosław Grewiński w artykule Usługi społeczne i socjalne jako wspólny obszar polityki i ekonomii społecznej. Autor przedstawia logiczny wywód przemawiający za koniecznością łączenia tych usług, odwołując się zarówno do racji teoretycznych, jak i tych o charakterze empirycznym. Agnieszka Szczudlińska-Kanoś w artykule Wspólnoty lokalne wobec rozwoju ekonomii społecznej analizuje znaczenie wspólnot lokalnych dla rozwoju ekonomii społecznej. Autorka lokuje swoje rozważania w sferze teorii, a także odnosi je do specyficznych uwarunkowań kulturowych. W artykule Zatrudnienie socjalne czy pomoc społeczna? Aktywizacja społecznozawodowa w opinii jej odbiorców Marta Danecka podejmuje próbę rozstrzygnięcia dylematu zarysowanego w tytule tekstu. Monika Chomątowska w tekście Nauka społeczna Kościoła a gospodarka społeczna przedmiotem swoich intelektualnych dociekań czyni relacje między doktryną Kościoła a aksjologią leżącą u podstaw gospodarki społecznej. W artykule wskazano na zbieżność obu pojęć, jak i przedstawiono obszary, w których następuje ich rozchodzenie się. Problematykę związków między kulturą a ekonomią społeczną podejmuje Łukasz Maźnica w artykule Kapitał kulturowy jako determinanta i zasób ekonomii społecznej. Autor zwraca uwagę na wciąż, jego zdaniem, słabo wykorzystany potencjał kapitału społecznego dla rozwoju ekonomii społecznej. Autorka artykułu Relacje firm z podmiotami ekonomii społecznej, Daria Murawska, analizuje złożone relacje między podmiotami ekonomii społecznej a przedsiębiorstwami, lokując swoje rozważania w przestrzeni problematyki powiązanej ze społeczną odpowiedzialnością biznesu. Wpływ wybranych prawnych form działania administracji na natężenie współpracy z podmiotami ekonomii to tytuł artykułu autorstwa Magdaleny Małeckiej-Łyszczek. Autorka identyfikuje możliwe formy współpracy między administracją a podmiotami ekonomii społecznej oraz wiele uwagi poświęca omówieniu tych form działania administracji publicznej, których stosowanie prowadzi do poszerzenia obszaru tej współpracy. Albert Izdebski i Małgorzata Ołdak w artykule Między rynkiem a społeczności lokalną wybrane aspekty funkcjonowania spółdzielni socjalnych w świetle badań Monitoring spółdzielni socjalnych 2010 opisują wyniki badania, którego nazwa pojawia się w tytule tekstu. Stały się one kanwą dla sformułowa- 4

5 nia interesujących wniosków na temat działań spółdzielni socjalnych. Obraz spółdzielczości socjalnej w stolicy przedstawia Maciej Czarkowski w artykule Spółdzielnie socjalne w Warszawie. W kolejnej sekcji przedstawiono trzy inicjatywy. Pierwsza, opisana przez Annę Karcz, to projekt edukacyjny pn. Ekonomia Solidarności realizowany przez Fundację Centrum Solidarności z Gdańska. Kolejna, zatytułowana Przedsiębiorczość społeczna w Europie Wschodniej przedstawia szkolenia z zakresu przedsiębiorczości społecznej dla liderów środowisk osób młodych z krajów tj.: Polska, Dania, Mołdawia, Gruzja, Rumunia i Ukraina. Sekcję zamyka informacja o konferencji poświęconej mierzeniu społecznego odziaływania podmiotów ekonomii społecznej, która odbyła się na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie. Podczas konferencji zaprezentowano polską metodę mierzenia społecznej wartości dodanej pn. ESomestr opracowana przez zespół ekspertów Małopolskiej Szkoły Administracji Publicznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. W tym numerze przedstawiono także recenzję książki W poszukiwaniu tradycji. Dwa dwudziestolecia pozarządowych inspiracji autorstwa Piotra Frączaka. Autorka recenzji, Ewa Bogacz-Wojtanowska, wskazuje na walory intelektualne tej pracy. W szczególności eksponuje znaczenie tych jej elementów, które mówią o potrzebie zakorzeniania organizacji pozarządowych w wartościach i tradycjach społeczności lokalnych, w których i na rzecz których działają. W sekcji Biblioteka tekstów klasycznych zaprezentowano opracowanie autorstwa Carlo Borzagi, Sary Depedri, Ermanno Tortia zatytułowane Rola spółdzielni i przedsiębiorstw społecznych. Apel o pluralizm gospodarczy. Półrocznik jest wydawany przez Małopolską Szkołę Administracji Publicznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie w projekcie Zintegrowany System Wsparcia Ekonomii Społecznej, współfinansowanym ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Redakcja zaprasza potencjalnych Autorów przedstawicieli środowiska naukowego, ekspertów i praktyków do współpracy. Szczegóły dotyczące zasad nadsyłania tekstów znajdują się w zakładce Wskazówki dla Autorów. Przyjmowane są także teksty stanowiące komentarz do dotychczas prezentowanych na łamach czasopisma zagadnień. Osoby zainteresowane otrzymaniem wersji tradycyjnej publikacji prosimy o kontakt z redakcją: tel. (12) Ósmy numer półrocznika Ekonomia Społeczna" w wersji PDF do pobrania na stronie (zakładka: Półrocznik Ekonomia społeczna ). 5

6 WYDARZENIA Dotacje i wsparcie pomostowe finansowo-doradcze W ramach II edycji zadania 2 tj. Dotacje i wsparcie pomostowe finansowo-doradcze projektu pn. Małopolski Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej zrekrutowano 123 osoby (26 osób w subregionie tarnowskim, 19 osób w subregionie sądeckim, 14 osób w subregionie południowym, 40 osób w subregionie krakowskim, 24 osób w subregionie zachodnim). W wyniku procesu rekrutacji tj. 3 etapów do udziału w projekcie Komisja Rekrutacyjna zakwalifikowała łącznie 69 osób (zarówno fizycznych jak i przedstawicieli osób prawnych) wchodzących w skład grup inicjatywnych tj.: 15 osób w subregionie tarnowskim, 12 osób w subregionie sądeckim, 13 osób w subregionie południowym, 14 osób w subregionie krakowskim oraz 15 osób w subregionie zachodnim. Wszystkie osoby, które zostały zakwalifikowane do udziały w projekcie ukończyły cykl szkoleniowo-doradczy z zakresu Zasad zakładania i prowadzenia spółdzielni socjalnej, co skutkowało możliwością aplikowania o środki finansowe na założenie /przystąpienie /zatrudnienie /do/w spółdzielni socjalnej. Podczas naboru wniosków o przyznanie wsparcia finansowego, który trwał w okresie r 17 grup inicjatywnych złożyło wnioski o przyznanie wsparcia finansowego wraz z biznesplanem na łączno kwotę: ,64 zł ( ,00 zł w subregionie tarnowskim, ,49 zł w subregionie sądeckim, ,15 zł w subregionie południowym, ,00 zł w subregionie krakowskim oraz ,00 zł w subregionie zachodnim). W wyniku prac Komisji Oceny Wniosków, która dokonała oceny merytorycznej jak i odwołań do złożonych wniosków o przyznanie wsparcia finansowego wraz z biznesplanem na założenie /przystąpienie /zatrudnienie /do/w spółdzielni socjalnej do otrzymania środków finansowych zostali rekomendowani: w subregionie tarnowskim (Spółdzielnia Socjalna Bella Vita, Spółdzielnia Socjalna Fizjo+, w subregionie sądeckim ( Okno na Świat Spółdzielnia Socjalna, Spółdzielnia Socjalna Emu ), w subregionie południowym ( WW2 Spółdzielnia Socjalna, Beskidzka Spółdzielnia Socjalna), w subregionie krakowskim (Spółdzielnia Socjalna Fonika, Spółdzielnia Socjalna ICELANDIA, Spółdzielnia Socjalna Podkówka ), w subregionie zachodnim (Spółdzielnia Socjalna Husaria ) na łączno kwotę: ,49 zł. Obecnie Agencja Rozwoju Małopolski Zachodniej S.A. jako Operator Wsparcia podpisuje umowy o przyznaniu wsparcia finansowego oraz umowy o udzieleniu wsparcia pomostowego z w/w Spółdzielniami Socjalnymi, które zostały już zarejestrowane przez właściwy Sąd. 6

7 ARTYKUŁY Możliwości wsparcia Finansowego spółdzielni socjalnej ze strony Urzędów Pracy Co to jest spółdzielnia socjalna? Jakie obowiązują zasady zakładania i finansowania spółdzielni socjalnej? Spółdzielnia socjalna jest przykładem podmiotu ekonomii społecznej łączącym cele gospodarcze i społeczne; dobrowolnie zrzeszającą nieograniczoną liczbę osób, które wspólnie prowadzą działalność gospodarczą. Spółdzielnia socjalna stwarza możliwość wspólnego prowadzenia przedsiębiorstwa osobom zagrożonym wykluczeniem społecznym, którym byłoby szczególnie ciężko rozpocząć samodzielnie własną działalność gospodarczą. Członkowie spółdzielni sami tworzą dla siebie miejsca pracy, które stają się ich wspólnym dobrem. Dzięki współpracy i zaangażowaniu w utrzymanie miejsc pracy członkowie spółdzielni zdobywają nowe umiejętności i kwalifikacje zawodowe, które w przyszłości mogą być niezbędne do samodzielnego funkcjonowania na rynku pracy. Spółdzielnia socjalna powstaje i działa realizując na dwa podstawowe cele: 1) wspólne prowadzenie przedsiębiorstwa, 2) włączenie spółdzielców w życie społeczne i zawodowe, odbudowanie ich umiejętności tworzenia i podtrzymywania relacji zarówno w pracy, rodzinie jak i w szerszej grupie społeczności. O szczególnym charakterze spółdzielni socjalnej decydują: 1) typ osób, które mogą spółdzielnię założyć, 2) osobista praca członków jako podstawa działalności spółdzielni, 3) cele społeczne, jakie musi wyznaczyć sobie spółdzielnia (społeczna i zawodowa reintegracja członków, rozumiana jako odbudowywanie i podtrzymywanie umiejętności uczestniczenia (...) członków w życiu społeczności lokalnej i pełnienia ról społecznych w miejscu pracy, zamieszkania lub pobytu (...), odbudowanie i podtrzymanie zdolności do samodzielnego świadczenia pracy na rynku pracy, 4) w odróżnieniu od innych podmiotów ekonomii społecznej spółdzielnia socjalna wymaga dużej samodzielności i odpowiedzialności jej członków. Kto może założyć spółdzielnię socjalną? Spółdzielnię socjalną mogą założyć osoby fizyczne zagrożone wykluczeniem lub osoby prawne (organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego lub kościelne osoby prawne). Osoby fizyczne zakładające spółdzielnię socjalną muszą mieć całkowitą zdolność do czynności prawnych i należeć do jednej z poniższych grup: 1) osoby bezrobotne (w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia) 2) osoby niepełnosprawne (w rozumieniu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych) 3) osoby, o których mowa w ustawie o zatrudnieniu socjalnym: bezdomne, realizujące indywidualny program wychodzenia z bezdomności (w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej), uzależnione od alkoholu po zakończeniu programu psychoterapii w zakładzie lecznictwa odwykowego, 7

8 uzależnione od narkotyków lub innych środków odurzających po zakończeniu programu terapeutycznego w zakładzie opieki zdrowotnej, chore psychicznie w rozumieniu przepisów o ochronie zdrowia psychicznego, zwalniane z zakładów karnych, mające trudności w integracji ze środowiskiem w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, uchodźcy realizujący indywidualny program integracji w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej. Ponadto członkami spółdzielni socjalnej mogą zostać również inne osoby, nie należące do grup zagrożonych wykluczeniem, o ile ich liczba nie stanowi więcej niż 50% ogólnej liczby założycieli. W celu założenia spółdzielni socjalnej należy przygotować statut spółdzielni, który powinien zawierać: 1) nazwę spółdzielni, 2) przedmiot działalności spółdzielni, 3) czas trwania spółdzielni, jeżeli zakładamy ją na czas określony, 4) prawa i obowiązki członków, 5) zasady i tryb przyjmowania nowych członków, 6) zasady wypowiadania członkostwa, wykreślania i wykluczania członków, 7) wysokość wpisowego oraz wysokości i ilości udziałów, które członek obowiązany jest zadeklarować, 8) terminy wnoszenia i zwrotu udziałów oraz skutki nie wykonania tego w terminie, 9) szczegóły dotyczące zasad funkcjonowania organów spółdzielni czyli walnego zgromadzenia i zarządu, a w spółdzielniach liczących więcej niż 15 członków również rady nadzorczej (jeżeli członków jest mniej radę również można powołać, ale stosowny zapis na ten temat musi znaleźć się w statucie). Następnie przeprowadza się zebranie założycielskie wraz z przyjęciem statutu i wyborem organów statutowych. Wtedy też można rozpocząć procedurę rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). Sąd rejestrowy sprawdza dokładnie dokumenty i w razie niejasności czy nieprawidłowości zwraca się założycieli z prośbą o wyjaśnienie lub uzupełnienie danych. Po zakończonej rejestracji należy uzyskać numer REGON w Głównym Urzędzie Statystycznym, udać się do urzędu skarbowego i uzyskać numeru NIP, poinformować ZUS i założyć konto bankowe, na które będą wpłacane środki z funduszu założycielskiego, a także wpisowe i udziały poszczególnych członków spółdzielni. Wsparcie finansowe ze strony Urzędów Pracy Fundusz PFRON Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej osoba niepełnosprawna może otrzymać ze środków Funduszu PFRON jednorazowo środki na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej w wysokości określonej w umowie zawartej ze starostą, nie więcej jednak niż do wysokości piętnastokrotności najniższego wynagrodzenia, jeśli nie otrzymała bezzwrotnych środków publicznych na ten cel. Osoby niepełnosprawne mogą ubiegać się dofinansowanie, jeżeli: 1) posiadają ustalony stopniem niepełnosprawności, 2) nie pozostają w zatrudnieniu w rozumieniu Kodeksu Pracy, 3) posiadają status osoby bezrobotnej lub poszukującej pracy nie prowadziły nigdy działalności gospodarczej lub od co najmniej 12 miesięcy nie posiadają wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jako osoby prowadzące działalność gospodarczą, 4) nigdy nie korzystały ze środków PFRON lub innych środków publicznych na podjęcie działalności gospodarczej, 5) nie posiadają zaległości w zobowiązaniach wobec PFRON, 8

9 6) nie zalegają z opłacaniem w terminie podatków, 7) nie były karane przez ostatnie 2 lata za przestępstwa gospodarcze. Jakie mogą być formy zabezpieczenia środków na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej? Poręczenie, w tym poręczenie spółdzielni socjalnej, weksel z poręczeniem wekslowym (awal), gwarancja bankowa, zastaw na prawach lub rzeczach, blokada rachunku bankowego lub akt notarialny o poddaniu się egzekucji przez dłużnika. Do czego musi zobowiązać się Wnioskodawca aby otrzymać środki? 1) przeznaczenia środków na cel określony w umowie, 2) członkostwa w spółdzielni socjalnej przez okres co najmniej 24 miesięcy, z uwzględnieniem okresów choroby, powołania do odbycia zasadniczej lub zastępczej służby wojskowej lub korzystania ze świadczenia rehabilitacyjnego, 3) udokumentowania realizacji umowy na wezwanie starosty, 4) informowania starosty o wszelkich zmianach dotyczących realizacji umowy, w terminie 7 dni od dnia wystąpienia tych zmian, 5) rozliczenia otrzymanych środków w terminie określonym w umowie, 6) zabezpieczenia zwrotu kwoty. Wszelkie informacje odnośnie sposobu, trybu, wymaganych dokumentów odnośnie zakładania spółdzielni socjalnych można znaleźć na stronach powiatowych urzędów pracy. Barbara Golanko Fundusz Pracy Starosta może przyznać bezrobotnemu, absolwentowi Centrum Integracji Społecznej, absolwentowi Klubu Integracji Społecznej jednorazowo środki, jeżeli: 1) podejmowana działalność jest na zasadach określonych dla spółdzielni socjalnych, 2) wysokość przyznanych bezrobotnemu środków nie może przekraczać 4-krotnego przeciętnego wynagrodzenia na jednego członka założyciela spółdzielni oraz 3-krotnego przeciętnego wynagrodzenia na jednego członka przystępującego do spółdzielni socjalnej po jej założeniu. 9

10 ARTYKUŁY Kształcenie pozaformalne w zakresie przedsiębiorczości społecznej w Polsce. Przegląd wybranych inicjatyw Problematyka przedsiębiorczości społecznej przeżywa w Polsce renesans od kilku lat. Głównie za sprawą finansowania z Unii Europejskiej podejmowane jest wiele inicjatyw, których celem jest wsparcie sektora ekonomii społecznej 1 w Polsce. Ważną formą owych działań jest edukacja kadr i otoczenia gospodarki społecznej. W artykule zwrócono uwagę na inicjatywy edukacyjne w zakresie gospodarki społecznej realizowane w Polsce poza formalnym, szkolnym systemem nauczania. Wyjaśniono specyfikę kształcenia pozaszkolnego, uwzględniając polski kontekst. Następnie zagadnienie zilustrowano kilkoma przedsięwzięciami edukacyjnymi o charakterze pozaformalnym zwracając uwagę na wypracowane materiały i formy dydaktyczne. Formy edukacji W raporcie pt. Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie 2 opublikowanym przez Komisję Europejską w 2011 roku za istotne źródła informacji w zakresie form kształcenia uznano: typologie, definicje, glosariusze i podręczniki przygotowane przez OECD, CEDEFOP, Eurostat. Klasyfikacje form kształcenia wypracowane przez wskazane wyżej instytucje oraz źródła informacji na ten temat przedstawiono w tabeli 1. Tabela 1. Formy kształcenia wybrane źródła informacji Typ Klasyfikacja form instytucji kształcenia Źródło informacji OECD formalne, nieformalne, incydentalne Beyond Rhetoric: Adult Learning Policies and Practices, OECD, 2003, cyt. za: Uczenie się dorosłych. Przegląd tematyczny. Raport źródłowy Polska, Ministerstwo Gospo- Eurostat CEDEFOP formalne, pozaformalne, nieformalne, incydentalne formalne, pozaformalne, nieformalne darki i Pracy, OECD, Warszawa 2005 Classification of learning activities Manual, Office for Official Publications of the European Communities, Eurostat, Luksemburg 2006 Terminology of vocational training policy. A multilingual glossary of an enlarged Europe, Office for Official Publications of the European Communities, CEDEFOP, Luksemburg 2004; Terminology of European education and training policy. A Selection of 100 key term, Office for Official Publications of the European Communities, CEDEFOP, Luksemburg 2008 Źródło: opracowanie własne na podstawie: Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie, Komisja Europejska, Warszawa 2011; Study on European terminology in adult education for a common language and common understanding and monitoring of the sector, NRDC 2010, ( ). 10

11 Uogólniając za powszechny można przyjąć podział na edukację formalną (ang. formal learning), pozaformalną (ang. non-formal learning) 3 i nieformalną (ang. informal learning). Analizując szczegółowe definicje zawarte we wskazanych publikacjach należy zwrócić uwagę na istnienie różnic koncepcyjnych i terminologicznych w definiowaniu form kształcenia. Przykładowo według OECD kształcenie nieformalne to świadoma i zorganizowana działalność kształcąco-wychowawcza prowadzona poza ustawowym formalnym systemem szkolnym, umożliwiająca określonej grupie uczestników osiągnięcie założonych celów kształcenia 4. Z kolei według Eurostatu kształcenie pozaformalne może odbywać się zarówno w obrębie instytucji edukacyjnych, jak i poza nimi, mogą w nim uczestniczyć osoby z wszystkich grup wiekowych. W zależności od kontekstu krajowego może ono obejmować programy edukacyjne zwalczające niepiśmienność dorosłych, kształcenie podstawowe dzieci nieuczęszczających do szkoły oraz kształtowanie umiejętności życiowych, zawodowych i kultury ogólnej. Kształcenie pozaformalnego od formalnego odróżnia jedno zasadnicze kryterium. A mianowicie, w przypadku kształcenia formalnego osiągnięty wynik dydaktyczny można odnaleźć w krajowych ramach kwalifikacji. Analizując literaturę krajową warto przytoczyć podejście Głównego Urzędu Statystycznego. W badaniu pt. Kształcenie dorosłych wyróżnił on następujące typy kształcenia: formalne, pozaformalne i nieformalne (samokształcenie). Kształcenie pozaformalne 5 jest rozumiane jako wszelkie zorganizowane działania edukacyjne, które nie odpowiadają definicji edukacji szkolnej, tzn. nie są one zapewnione poprzez formalne instytucje szkolne. Dotyczy ono wszystkich rodzajów dokształcania i szkoleń poza systemem szkolnym. Kształcenie pozaformalne, inaczej niż w przypadku edukacji formalnej, nie powoduje zmiany w poziomie wykształcenia. Kształcenie takie prowadzone jest zazwyczaj w formie kursów, szkoleń, instruktaży (w miejscu pracy lub poza nim), seminariów, konferencji lub wykładów, na które respondent zgłosił się i w których uczestniczył. Kształcenie poza formalnym systemem edukacji prowadzi zazwyczaj do rozwoju, poszerzania i zdobywania umiejętności w różnych dziedzinach życia zawodowego, społecznego jak również kulturalnego. W odróżnieniu od kształcenia nieformalnego, kształcenie pozaformalne powinno odbywać się przy udziale wykładowcy, instruktora, nauczyciela lub szkoleniowca. Zajęcia mogą mieć charakter kursów lub szkoleń doskonalących kwalifikacje zawodowe, mogą prowadzić do uzyskania umiejętności potrzebnych w życiu społecznym. Uczestnictwo w takim szkoleniu może kończyć się uzyskaniem świadectwa lub nie 6. Z kolei w Szczegółowym Opisie Priorytetów Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki kształcenie pozaformalne scharakteryzowano jako kształcenie instytucjonalne i sformalizowane realizowane poza programami umożliwiającymi zdobycie uznawanych w danym systemie prawnym kwalifikacji (np. szkolenia oparte na doświadczeniu firm, korporacji, organizacji społecznych 7. Przedmiotem zainteresowania w ramach niniejszego artykułu jest świadoma i zorganizowana działalność kształcącowychowująca prowadzona poza ustanowionym formalnym systemem szkolnym 8. Kształcenie w takim systemie może mieć różne formy, i jest zapewnione przez instytucje działające poza oficjalnym systemem szkolnym, zarówno instytucje publiczne, prywatne, inicjatywy obywatelskie i w ramach innych przedsięwzięć. Problematyka edukacji kadr w zakresie gospodarki społecznej i przedsiębiorczości społecznej nie była dotychczas szerzej analizowana w Polsce. Dostępne opracowania i raporty badawcze poświęcone są tematom bliskoznacznym tj. rola edukacji pozaszkolnej i samokształcenia w sferze działań obywatelskich (np. G. Makowski, F. Pazderski 9, 11

12 M. Koziarek 10 ), edukacja obywatelska w Polsce (np. E. Siellawa-Kolbowska i in., ), analiza usług świadczonych przez organizacje infrastrukturalne (M. Leszczyńska i in. 12 ), edukacji osób dorosłych w Polsce (np. Kształcenie dorosłych 13, Kształcenie i szkolenie zawodowe w Europie ), edukacja ustawiczna (np. Kształcenie ustawiczne w Małopolsce: analiza danych zastanych 15 ). W kontekście celu niniejszego opracowania jako pionierskie należy przytoczyć badanie autorstwa B. Worek i S. Krupnika przeprowadzone w Małopolsce w 2007 roku, którego wyniki opublikowano pn. Analiza porównawcza popytu na umiejętności i kwalifikacje oraz podaży usług szkoleniowych i doradczych dla przedsiębiorstw społecznych 16 oraz badanie pn. Monitoring przedsiębiorstw społecznych w Małopolsce przeprowadzone pilotażowe i rozwijane w Małopolsce, zawierające także blok dotyczący podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez przedsiębiorców społecznych 17. Przegląd wybranych inicjatyw edukacyjnych Analizując inicjatywy edukacyjne realizowane w Polsce od 2003 roku 18 w trybie pozaszkolnym w zakresie przedsiębiorczości społecznej można wskazać trzy grupy dostawców edukacji tj. 19 : 1) instytucje i agendy publiczne (poziom makro), 2) instytucje prywatne działające lokalnie, w tym również sieci organizacji (poziom mezzo), 3) inicjatywy obywatelskich (poziom mikro). Z kolei odbiorców edukacji prowadzonej w formie pozaszkolnej można podzielić na dwie grupy: 1) odbiorców bezpośrednich do tej grupy zaliczyć należy kadry sektora gospodarki społecznej (tj. liderów, pracowników, wolontariuszy podmiotów ekonomii społecznej), 2) odbiorców pośrednich otoczenie (tj. administracja publiczna, obywatele, społeczności lokalne). W tabeli 2 przedstawiono kilka wybranych przedsięwzięć edukacyjnych, które organizowane były zarówno przez instytucje publiczne, jak i prywatne. Wśród odbiorców wymienić należy kadry sektora gospodarki społecznej, jak i jego otoczenie (w tym dzieci i młodzież). Opisane projekty finansowane są z różnych źródeł. Choć należy zauważyć, iż na rynku usług edukacyjnych adresowanych do podmiotów gospodarki społecznej dominuje oferta finansowana ze środków publicznych (głównie EFS). Program Operacyjny Kapitał Ludzki jest aktualnie czasie największym finansowym instrumentem wspierającym rozwój ekonomii społecznej w Polsce, w tym usług edukacyjnych świadczonych na rzecz tego sektora. Biorąc pod uwagę specyfikę sektora ekonomii społecznej (m.in. cel działania, etos, a także potencjał instytucjonalny i finansowy) edukacja pozaszkolna realizowana w ramach projektów finansowanych ze środków publicznych nieodpłatna lub częściowo odpłatna stanowi istotny element w procesie budowania kompetencji kadr podmiotów gospodarki społecznej oraz profesjonalizacji ich zarządzania. Ocenę działań wspierających sektor gospodarki społecznej w kraju w tym działań edukacyjnych, w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, można znaleźć w Raporcie wydanym w 2013 roku, przygotowanym na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju. Każdorazowo zwrócono uwagę na wypracowane materiały dydaktyczne, w tym nowatorskie formy i metody kształcenia, które można wykorzystać w procesie edukacji w zakresie gospodarki społecznej. 12

13 Tabela 2. Edukacja przedsiębiorczości społecznej przegląd wybranych inicjatyw Nazwa projektu/przedsięwzięcia Profesjonalne służby zatrudnienia na rzecz ekonomii społecznej i trzeciego sektora Instytucja /organizator Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Departament Pożytku Publicznego, Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych Kontekst projektu/działań Projekt był realizowany w latach i był skierowany do pracowników powiatowych i wojewódzkich urzędów pracy. Miał na celu wyposażenie pracowników publicznych służb zatrudnienia w każdym województwie w kraju w wiedzę z zakresu ekonomii społecznej. W projekcie przeszkolono pracowników wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy oraz objęto wsparciem wybrane urzędy pracy. Pracownicy otrzymali wiedzę teoretyczną (z zakresu zatrudnienia socjalnego, spółdzielczości socjalnej itp.) oraz praktyczną (zorganizowano spotkania z praktykami działającymi w obszarze ekonomii społecznej), uzupełnioną szkoleniem e-learningowym. Projekt był finansowany ze środków EFS (Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich na lata , Działanie 1.1). Produkty (materiały, metody, formy kształcenia) poradnik adresowany do publicznych służb zatrudnienia, zestaw broszur edukacyjnych opisujących główne instrumenty ekonomii społecznej w Polsce oraz formy współpracy administracji publicznej z podmiotami ekonomii społecznej, tematyczna gra komputerowa Przyjacielska przysługa z zakresu badania predyspozycji osoby bezrobotnej do pracy w środowisku ekonomii społecznej, podręcznik szkoleniowy dla trenerów oraz materiał dotyczący kursu e-learningowego. Wybrane materiały szkoleniowe zostały przetłumaczone na język angielski i rosyjski. Źródło informacji Instytucja /organizator Narodowy Bank Polski Kontekst projektu/działań NBP podejmuje działania, których celem jest promocja w społeczeństwie szeroko rozumianej wiedzy ekonomicznej. Realizowane przez NBP przedsięwzięcia poświęcone są różnym aspektom funkcjonowania gospodarki, zarządzania, przedsiębiorczości. Łączą one elementy edukacji szkolnej i pozaszkolnej. Wykorzystują nowoczesne formy dydaktyczne, atrakcyjne dla uczestników (np. e-learning, fora internetowe, czat, zajęcia w Second Life, filmy edukacyjne kończących się z dyskusją online itp.). Ważnym elementów projektów jest ich praktyczny, aplikacyjny charakter. Uczestnicy programów są zobligowani do podejmowania aktywności społeczno-ekonomicznej w szkole, organizacjach pozarządowych i innych instytucjach. Produkty (materiały, metody, formy kształcenia) Działalność edukacyjna NBP polega między innymi na: a) realizacji projektów edukacyjnych adresowanych do dzieci i młodzieży (np. Akademia Edukacji Menedżerskiej: Młodzi Przedsiębiorczy: Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy: b) prowadzenie portalu internetowego: ww.nbportal.pl. Oferta edukacyjna portalu jest projektowana z myślą o potrzebach i oczekiwaniach młodzieży gimnazjalnej, licealnej, studentów, nauczycieli oraz osób dorosłych. Portal oferuje dostęp do nowoczesnych, multimedialnych i interaktywnych narzędzi edukacyjnych. Ważny element portalu stanowią dostępne publicznie scenariusze i projekty lekcji przeznaczone są dla nauczycieli na poziomie gimnazjalnym oraz ponadgimnazjalnym (np. Samozatrudnienie motywy podejmowania działalności gospodarczej; Jak walczyć z bezrobociem? Etyka biznesu), 13

14 c) dofinansowanie społecznych inicjatyw edukacyjnych. NBP opiniuje wnioski o dofinansowanie projektów edukacyjnych ze środków własnych. Wnioskodawcą może być podmiot zewnętrzny będący osobą prawną lub inną jednostką organizacyjną. Bank określa i upublicznia na stronie internetowej priorytetowe obszary wsparcia. Źródło informacji Nazwa projektu/przedsięwzięcia Chłopska Szkoła Biznesu Instytucja /organizator Małopolski Instytut Kultury Kontekst projektu/działań Chłopska Szkoła Biznesu to gra symulacyjna, która jest stosowana w edukacji na rzecz przedsiębiorczości oraz rozwijania kompetencji społecznych graczy. Gra nawiązuje do działalności produkcyjnej i handlowej rzemieślników z ośrodka andrychowskiego w Małopolsce w XVIII wieku. Gra otrzymała wiele rekomendacji (np. Ośrodka Rozwoju Edukacji, Centrum Edukacji Obywatelskiej) i wyróżnień (np. Regionalnego Lidera Innowacji i Rozwoju 2010 dla Małopolskiego Instytutu Kultury za zrealizowane przedsięwzięcie wydawniczo-edukacyjne ). Była ona wykorzystywana przez różne instytucje, w tym także również do promocji tematu ekonomii społecznej i przedsiębiorczości społecznej. Produkty (materiały, metody, formy kształcenia) Dzięki Chłopskiej Szkole Biznesu gracze rozwijają swoje kompetencje społeczne, a także przedsiębiorczość, kreatywność i umiejętności negocjacyjne. Poznają także podstawowe pojęcia z zakresu ekonomii i finansów. Gra jest przeznaczona dla młodzieży od 12 roku życia i osób dorosłych. Zasady nabycia i korzystania z gry są dostępne na stronie internetowej Małopolskiego Instytutu Kultury. Źródło informacji Nazwa projektu/przedsięwzięcia Ekonomia Solidarności Instytucja /organizator Fundacja Centrum Solidarności Kontekst projektu/działań Projekt Ekonomia Solidarności był realizowany w latach i miał na celu upowszechnianie idei przedsiębiorczości społecznej i promowanie dobrych praktyk, kształcenie przyszłych i obecnych kadr ekonomii społecznej. Odbiorcami projektu byli: członkowie organizacji pozarządowych oraz uczniowie szkół ponadpodstawowych z województwa pomorskiego. Projekt był finansowany ze środków Funduszu Inicjatyw Obywatelskich. Produkty (materiały, metody, formy kształcenia) W ramach projektu opracowano: nowatorski program kształcenia w zakresie przedsiębiorczości społecznej adresowany do uczniów i przyszłych liderów i animatorów środowisk lokalnych, materiały edukacyjne, które umożliwiają przeprowadzenie praktycznych zajęć z przedsiębiorczości społecznej dla uczniów szkół ponadpodstawowych, tj. Przewodnik dla Trenera, Przewodnik dla Ucznia, Scenariusze zajęć (Ekonomia społeczna, Wolontariat, Wykluczenie społeczne). Źródło informacji 14

15 Nazwa projektu/przedsięwzięcia Zintegrowany system wsparcia ekonomii społecznej Instytucja /organizator Małopolska Szkoła Administracji Publicznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie Kontekst projektu/działań Projekt jest realizowany był w partnerstwie (Fundacja Pomocy Wzajemnej BARKA, Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych, Fundacja Fundusz Współpracy, Instytut Spraw Publicznych, Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju Regionalnego (UNDP), Związek Lustracyjny Spółdzielni Pracy, Małopolska Szkoła Administracji Publicznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie MSAP UEK) od 2011 do Głównym celem projektu jest podniesienie poziomu rozwoju i poprawa kondycji ekonomii społecznej w Polsce, poprzez zbudowanie stałych zinstytucjonalizowanych mechanizmów wsparcia merytorycznego podmiotów ekonomii społecznej i ich otoczenia. Projekt jest finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Produkty (materiały, metody, formy kształcenia) W ramach projektu MSAP UEK m.in.: opracowała polską wersję metody mierzenia społecznego oddziaływania podmiotów ekonomii społecznej (www.esometr.msap.pl), wydała 8 numerów półrocznika pt. Ekonomia Społeczna (www.ekonomiaspoleczna.msap.pl), przeprowadziła 9 edycji studiów podyplomowych pt. Ekonomia społeczna. Na bazie niniejszych doświadczeń opracowano publikację pt. Kształcenie w zakresie ekonomii społecznej scenariusze zajęć i wybór tekstów. Materiał wydany w formie płyty CD zawiera zbiór zalecanej krajowej literatury przedmiotu (Ekonomia społeczna w Polsce. Wybór tekstów) oraz siedem scenariuszy zajęć, tj. Innowacje społeczne, Narzędzia pomiaru społecznego oddziaływania, Społeczna odpowiedzialność biznesu współpraca podmiotów ekonomii społecznej z biznesem, Marketing w przedsiębiorstwie społecznym. Marketing wartości, Fundraising profesjonalizacja pozyskiwania funduszy, Zarządzanie zasobami ludzkimi w podmiotach ekonomii społecznej, Spółdzielnia socjalna jako przedsiębiorstwo społeczne. Niniejszy pakiet stanowi zbiór materiałów dydaktycznych służących zarówno do prowadzenia działań edukacyjnych (szkoleń, zajęć, warsztatów) skierowanych do sektora gospodarki społecznej, jak i do samodzielnej nauki (samokształcenia). Źródło informacji Przypisy: 1 Terminy ekonomia społeczna i gospodarka społeczna będą używane zamiennie. 2 Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie, Komisja Europejska, Warszawa 2011, s ( ): 3 Rozróżnienie trzech form edukacji (ang. formal, non-formal i informal learning) przypisuje się UNESCO (Learning to be. The word of education today and tomorrow, 1972, cyt. za: Beyond Rhetoric: Adult Learning Policies and Practices, OECD 2003, s. 25). Tłumaczenia na język polski ww. terminów anglojęzycznych różnią się między sobą. 4 Uczenie się dorosłych. Przegląd tematyczny. Raport źródłowy Polska, Ministerstwo Gospodarki i Pracy, OECD, Warszawa 2005, s W artykule wymiennie będą używane terminy: kształcenie pozaformalne i pozaszkolne. 6 Kształcenie dorosłych, GUS 2009, s Szczegółowy Opis Priorytetów Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Warszawa 2013, s Okoń W., Słownik pedagogiczny, PWN, Warszawa, 1992, cyt. za: Strategia Rozwoju Kształcenia Ustawicznego do 2010 roku, MENiS, Warszawa Makowski G., Pazderski F., Biblioteki publiczne jako przestrzeń nieformalnej edukacji obywatelskiej, Analizy i Opinie, ISP, nr 116/

16 10 Koziarek M., Nieformalne uniwersytety obywatelskie o rozwijaniu kształcenia obywatelskiego poza systemem edukacji, Analizy i Opinie, ISP, nr 122/ Siellawa-Kolbowska E. (red.), Łada A., Ćwiek-Karpowicz J., Edukacja obywatelska w Niemczech i Polsce. Raport z badań, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa Leszczyńska M., Stronkowski P., Szczurek A., Szut J., Diagnoza organizacji infrastrukturalnych oraz identyfikacja zapotrzebowania organizacji pozarządowych na usługi świadczone przez organizacje infrastrukturalne, Biblioteka Pożytku Publicznego, Warszawa Kształcenie dorosłych, GUS Kształcenie i szkolenie zawodowe w Europie Raport krajowy 2012, Fundacja Fundusz Współpracy, Warszawa 2013 ( ): 15 Górniak J. i in., Kształcenie ustawiczne w Małopolsce: analiza danych zastanych, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 2007 ( ): 16 Krupnik S., Worek B., Analiza porównawcza popytu na umiejętności i kwalifikacje oraz podaży usług szkoleniowych i doradczych dla przedsiębiorstw społecznych, MARR, Kraków Monitoring przedsiębiorstw społecznych w Małopolsce 2012 r. ( r.): 18 W przypadku problematyki gospodarki społecznej jako cezurę przyjęto lata od kiedy obowiązują ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawa o zatrudnieniu socjalnym. Wspomniane akty prawne miały istotne znaczenie dla budowania podstaw instytucjonalno-prawnych gospodarki społecznej w Polsce. 19 Por. Siellawa-Kolbowska K.E. (red.), Łada A., Ćwiek-Karpowicz J., Edukacja obywatelska w Niemczech i Polsce. Raport z badań, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2008, s. 81. Agnieszka Pacut Katedra Gospodarki i Administracji Publicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie 16

17 ARTYKUŁY Internet w służbie społeczeństwu rzecz o bezpieniężnej gospodarce alternatywnej Łukasz Maźnica Gospodarka cyfrowa zdążyła przez nieco ponad 25 lat funkcjonowania Internetu zachwiać podstawami wielu praw funkcjonujących w ekonomii. Coraz zasadniejsze za jej sprawą wydają się m.in. pytania o niezbędność pieniądza w gospodarce. Czy można sobie wyobrazić świat bez pieniędzy w ich dzisiejszym rozumieniu? Jest to niewątpliwie trudne zadanie. W skali opisu gospodarki globalnej wciąż niedostępne nawet dla największych postaci cyfrowej rewolucji. Istnieją jednak rozwiązania pokazujące, że w skali mikro (pojedynczych przedsięwzięć, czy społeczności) takie rozwiązania już funkcjonują i w dodatku całkiem dobrze się sprawdzają. Celem tego artykułu będzie: prezentacja przykładów takich inicjatyw, ich konsekwencji dla tradycyjnej gospodarki oraz umiejscowienia w ramach szeroko rozumianej ekonomii społecznej. Funkcjonowanie i powszechność Internetu otwiera przestrzeń do właściwie nieograniczonej liczby innowacji społecznych opartych o technologie cyfrowe. Dotykają one problemów o bardzo zróżnicowanym charakterze, przyczyniając się pośrednio lub bezpośrednio do ich rozwiązywania. W wielu przypadkach zmieniają także rzeczywistość i warunki działania jednostek (tak indywidualnych, jak i społecznych, czy gospodarczych) w porównaniu do realiów epoki przed-internetowej. Wspaniałym przykładem w tym zakresie może być zupełnie nowa jakość, jeśli chodzi o formę i możliwości uczestnictwa obywateli w życiu politycznym. Z jednej strony, można tu mówić o coraz popularniejszych również w Polsce budżetach partycypacyjnych. Z drugiej natomiast strony, nic innego, jak łatwość komunikacyjna i wynikająca z niej łatwość organizacyjna stały się impulsem do wielu głośnych i udanych protestów społecznych, mających miejsce na świecie w ostatnich latach (poczynając od zmian politycznych w Egipcie, a kończąc na działaniach ukraińskiego Euromajdanu) 1. Zmiany zasad gry, oferowane przez internetowe innowacje społeczne, dotykają także procesów gospodarowania, tj. działań ukierunkowanych na zaspokojenie potrzeb indywidualnych. Jednym z przykładów tego typu przedsięwzięć mogą być usługi określane najczęściej jako banki czasu. Na czym polega ich istota? Banki czasu wywodzą się od zapoczątkowanej w USA przez Edgara Cahna inicjatywie przypominającej sąsiedzką samopomoc. Ten amerykański prawnik i socjolog stworzył tzw. Timedollars (lokalna, sąsiedzka quasi-waluta). Ich źródłem było oferowanie sąsiadom bezgotówkowych usług, które można było następnie wymieniać w ramach lokalnej społeczności na usługi otrzymywane od innych. Rozwiązanie to miało jednak kilka znaczących mankamentów. Po pierwsze, społeczności posługujące się Timedollars musiały być stosunkowo niewielkie, by móc skutecznie ewidencjonować aktualne zasoby czaso-dolarów posiadane przez poszczególnych członków. Po drugie, istotnym ograniczeniem była tu także dostępność wiedzy na temat puli oraz struktury dostępnych w danej chwili usług i ich kosztów. 17

18 Oba te problemy znacząco obniżały płynność quasi-waluty (Timedollars) i zwiększały indywidualne koszty transakcyjne. Szansę na ominięcie tych barier dostrzeżono w technologiach internetowych. Zapewniają one szybszą i łatwiejszą komunikację, przez co stanowią idealną odpowiedź na opisane powyżej problemy banków czasu. W początkowej fazie rozwoju internetowych form banków czasu, istotą funkcjonowania tego typu rozwiązań było zawieranie indywidualnych transakcji (najczęściej między dwiema osobami), w ramach których obie strony oferowały sobie bezpłatnie wymianę swoich umiejętności, na które w danym momencie odczuwały zapotrzebowanie. Internet ułatwiał tu jedynie komunikację i pozytywnie wpływał na skalę (tj. w tym przypadku liczbę i zasięg) ofert wymiany. Było to możliwe poprzez łatwą, najczęściej darmową i szeroko dostępną platformę do umieszczania ogłoszeń. Takie rozwiązania ograniczały się jednak wyłącznie do pośrednictwa w transakcji 2. Znaczącym problemem tego typu rozwiązania była konieczność każdorazowego wzajemnego, ścisłego dopasowania oferty obu stron. Wraz z rozwojem technologii internetowych ewoluowała także forma organizacji banków czasu, przekształcając je w coś, co znacznie bardziej zbliżone jest do ich nazwy. Pozytywnym przykładem w tym zakresie może być inicjatywa Wymiennik Społeczny (http://wymiennik.org/). Posłuży ona do zobrazowania fenomenu zjawiska, które można określić, jako nowoczesny Bank Czasu 2.0. Zatem od początku. Wymiennik Społeczny podobnie jak wcześniejsze tego typu platformy jest miejscem umieszczania ogłoszeń i ofert wymiany umiejętności oraz produktów materialnych. Nie ogranicza się jednak do tej funkcjonalności. Stanowi on kompletny system wymiany, pozwalający: (1) mierzyć i (2) zapisywać w czasie rzeczywistym wartość dokonywanych transakcji. Pozwala to: (i) w każdej chwili określić zasoby kapitału, jakimi dysponują użytkownicy członkowie społeczności, (ii) ustalać wartość oferowanych umiejętności (i produktów) na zasadach nie odbiegających od reguł wolnego rynku (gra popytu i podaży). Uzupełniając powyższy opis, należy dodać, iż lokalną walutą w ramach serwisu są tzw. alterki (nazwa od słowa alternatywny ). Przykładowy użytkownik, nazwijmy go Jan, wycenia swoje umiejętności i oferuje je za konkretną liczbę alterek. Kiedy inny członek społeczności (w tym przypadku załóżmy, że ma na imię Paweł) zdecyduje się nabyć usługę (spośród wielu dostępnych ofert), z jego konta odpisywana jest stosowna wartość, która zasila konto Jana. Zarobione alterki Jan może wykorzystać zawierając transakcję z każdym członkiem społeczności (nie musi to być Paweł umowy nie są bezpośrednio wzajemne) i może za nie zakupić np. parę butów (serwis oferuje nie tylko usługi, ale także przedmioty materialne, o czym była mowa wcześniej). Jednocześnie nad całym systemem podobnie jak ma to miejsce w tradycyjnej gospodarce czuwa osoba, pełniąca funkcję stróża, broniącego użytkowników przed nadużyciami. Szczególnym zagrożeniem w przypadku Wymiennika Społecznego jest tzw. efekt gapowicza (z ang. free rider problem), a więc pojawianie się osób, które korzystają z usług innych użytkowników, ale nie chcą oferować swoich własnych umiejętności. Problem ten został rozwiązany poprzez wprowadzenie granicy zadłużenia, które można zaciągnąć u innych członków społeczności. Wynosi ono -400 alterek i po jego osiągnięciu administrator blokuje możliwość dalszego korzystania z dostępnych w systemie ofert, póki nie zrobi się czegoś dla innych, poprawiając tym samym saldo swojego portfela. Interesujący wydaje się fakt, że w ramach opisywanego rozwiązania, istnieje również system podatkowy. Od każdej wymiany pobierane jest 2% alterek, które trafiają do puli 18

19 wspólnej, a następnie są wykorzystywane przez administratorów (rządzących?) do rozwijania systemu i inicjatyw służących społeczności (m.in. organizacja realnych bazarów, czy targów dla członków społeczności, gdzie mogą oni prezentować swoją ofertę i zacieśniać więzy wspólnotowe). Wszystko to ma miejsce bez wykorzystania realnych pieniędzy. W tym sensie Wymiennik Społeczny stanowi w gruncie rzeczy nowy, społecznościowy, innowacyjny i alternatywny system wymiany. Co ciekawe, możliwość powstania tego typu rozwiązania ekonomicznego przewidywał i dopuszczał ponad 80 lat temu jeden z największych autorytetów tej dziedziny nauki Friedrich August von Hayek. W swoim dziele Prices and Production pisał on, iż pieniądz co do zasady nie jest niezbędny w gospodarce. W jego funkcjonowaniu interesuje nas tylko to, jak oddziałuje on na względne wartości dóbr, które są środkiem zaspokojenia potrzeb 3. W tą wizję idealnie wpisuje się filozofia Wymiennika Społecznego. W przedstawionej idei można doszukać się także istotnego potencjału rozwojowego poprzez kreowanie społecznej wartości dodanej. Wymiennik Społeczny nie służy bez wątpienia jedynie zaspokajaniu indywidualnych potrzeb. Przyczynia się on do zacieśniania więzi w lokalnej społeczności. Sprzyja tym samym wzajemnym interakcjom i współpracy na innych pozawymiennikowych polach (m.in. ułatwiając budowanie nowych inicjatyw lokalnych). Można zakładać, że bezpośredniość wymiany (brak pośredników i narzutów np. w postaci kosztów pracy) korzystnie wpływa na relatywnie niższą (niż rynkowa) wycenę wzajemnych świadczeń. A jeśli tak to, Wymiennik poszerza dostępność wielu usług. Należy przez to rozumieć, że umożliwia on korzystanie z wybranych usług osobom, które byłyby z nich wykluczone w tradycyjnej gospodarce (ze względu na za wysokie koszty). W tym kontekście Wymiennik Społeczny (i inne podobnie działające nowoczesne banki czasu) stanowi przykład inicjatywy, wpisującej się w ideę szeroko rozumianej ekonomii społecznej. Bez wątpienia ukierunkowany jest on na misję społeczną i działania na rzecz ludzi nad maksymalizacją zysku. Jednocześnie, ciężko dziś przypuszczać, aby kiedyś system oparty na alterkach (lub tożsamej alternatywnej walucie), stał się podstawą globalnej gospodarki (choć nie można tego wykluczyć). Stanowi on jej uzupełnienie i jako taki wydaje się dobrze spełniać przypisywane mu zadanie. Jak piszą autorzy tego rozwiązania Wymiennik jest wsparciem dla lokalnej ekonomii opartej na wzajemnych przysługach, bo pozwala zachować równowagę między braniem i dawaniem. Stanowi on kontynuację tradycji kultury daru, mającej na celu m.in. budowę więzi społecznych. W niedawnym artykule opublikowanym na łamach ngo.pl Jerzy Hausner pisał Najważniejsze jest, aby organizacje przyszłości poszukiwały nowych form waloryzacji zasobów odnosząc te słowa do organizacji, działających w ramach sektora pozarządowego (w tym podmiotów ekonomii społecznej). Przedstawione tu rozwiązane nie jest odpowiedzią na ten problem. Być może jednak może stanowić inspirację do nowego spojrzenia i nowych, niestandardowych działań. Przypisy: 1 Najbardziej aktualnym zobrazowaniem znaczenia internetowych narzędzi społecznościowych, jeśli chodzi o potencjał ich wpływu na kształtowanie życia politycznego, może być fakt, iż rząd Turcji zdecydował się zablokować na terenie kraju serwis twitter.com na okres dziewięciu dni, obawiając się, że wpisy umieszczane przez użytkowników mogą przyczynić się do porażki partii rządzącej w zbliżających się wyborach: forex.pb.pl/ ,41356,turecka-lira-slabnie-pozablokowaniu-twittera. 2 M.in. bankczasu.org/; obecnie podobne funkcjonalności posiada większość serwisów ogłoszeniowych, jak np. tablica.pl, czy gumtree.pl. 3 F. A. Hayek, Prices and Production, August M. Kelley, New York 1967, s J. Hausner, NGO SCI-FI. Makersi organizacje przyszłości: 19

20 RELACJE III Festiwal i Targi Ekonomii Społecznej w Skale W ramach projektu Małopolski Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej (MOWES) 16 marca br. w Skale pod Krakowem został zorganizowany Festiwal Folkloru i Targi Ekonomii Społecznej. Wydarzenie sprzyjało popularyzacji ekonomii społecznej prezentując wyroby i usługi podmiotów tego sektora. Był to już trzeci festiwal, który odbył się w ramach tego projektu. Trzeci z cyklu festiwali, zorganizowany pod hasłem rodzimego, małopolskiego folkloru, bawił zarówno najmłodszych, jak i tych starszych odwiedzających, kolorem, zapachem i dźwiękiem. Na stoiskach wystawienniczych można było obejrzeć, spróbować, a nawet kupić produkty wytwarzane przez podopiecznych podmiotów sektora ekonomii społecznej. Jednocześnie na centralnie położonej scenie odbywały się konkursy muzyczne i taneczne dla najmłodszych. Swój program artystyczny zaprezentowały dzieci i młodzież ze Szkolnego Zespołu SPC z Cianowic, Centrum Kultury w Skale i Sułoszowej, a także Chór Fermata i Zespół Ajde Zielonek. Wieloma barwami mieniły się nie tylko produkty przedstawiane odwiedzającym, ale także przedstawiciele wystawców. Koła Gospodyń Wiejskich ze Skały i Cianowic zachwyciły zarówno domowymi wypiekami jak i kolorowymi strojami ludowymi. Stowarzyszenie Miasta w Internecie prowadziło akcję szkoleń IT dla osób 50+, a Stowarzyszenie Korzkiew prezentowało wyroby rękodzielnicze: kolczyki, bransolety i naszyjniki. Ponadto wszyscy chętni mogli bezpłatnie wykonać badania poziomu cukru we krwi i ciśnienia, a sprawdziwszy stan zdrowia nikt nie odmówił doskonałych ciast, wybornych pierogów i wędzonego pstrąga. 20

MAŁOPOLSKIE FORUM UNIWERSYTETÓW TRZECIEGO WIEKU. 23 listopada 2012r. KRAKÓW

MAŁOPOLSKIE FORUM UNIWERSYTETÓW TRZECIEGO WIEKU. 23 listopada 2012r. KRAKÓW MAŁOPOLSKIE FORUM UNIWERSYTETÓW TRZECIEGO WIEKU 23 listopada 2012r. KRAKÓW Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA Kamila

Bardziej szczegółowo

Wydarzenie organizowane w ramach projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Wydarzenie organizowane w ramach projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wydarzenie organizowane w ramach projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Realizatorami projektu są Fundacja Barka oraz Centrum PISOP Szkolenie

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze W województwie lubuskim

Bardziej szczegółowo

Małopolski Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej

Małopolski Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej Małopolski Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej Dokument obejmujący opis instytucji realizujących projekt, wraz z zaznaczeniem ich roli i zadań, opis grupy docelowej oraz form i zakresu wsparcia. I. Informacje

Bardziej szczegółowo

Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca

Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca Rybnik, 24 marca 2015 r. Działania Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa Śląskiego w kontekście realizacji Wieloletniego regionalnego

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze Ekonomia społeczna to

Bardziej szczegółowo

Proponowane rozwiązania ustawowe. Jarosław Kuba Kielce, 17 luty 2010

Proponowane rozwiązania ustawowe. Jarosław Kuba Kielce, 17 luty 2010 Proponowane rozwiązania ustawowe Jarosław Kuba Kielce, 17 luty 2010 Poniżej przedstawiamy wersję roboczą propozycji uregulowania opracowaną przez grupę prawną Zespołu. Projekt ten opiera się na projekcie

Bardziej szczegółowo

Kształcenie pozaformalne w zakresie przedsiębiorczości społecznej w Polsce. Przegląd wybranych inicjatyw

Kształcenie pozaformalne w zakresie przedsiębiorczości społecznej w Polsce. Przegląd wybranych inicjatyw ARTYKUŁY Kształcenie pozaformalne w zakresie przedsiębiorczości społecznej w Polsce. Przegląd wybranych inicjatyw Problematyka przedsiębiorczości społecznej przeżywa w Polsce renesans od kilku lat. Głównie

Bardziej szczegółowo

OPIS FORM WSPARCIA. Załącznik nr 2. I. Formy wsparcia

OPIS FORM WSPARCIA. Załącznik nr 2. I. Formy wsparcia Załącznik nr 2 OPIS FORM WSPARCIA I. Formy wsparcia 1. W ramach Projektu można skorzystać z następujących form wsparcia: a) Usług prawnych, księgowych i marketingowych skierowanych do podmiotów ekonomii

Bardziej szczegółowo

Spółdzielnie socjalne

Spółdzielnie socjalne Spółdzielnie socjalne Spółdzielnie socjalne to specjalny rodzaj spółdzielni, tworzonych przez określone grupy osób, które mogą liczyć na wsparcie i specjalne uprawnienia w prowadzeniu działalności. Spółdzielnie

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU. z dnia 25 października 2012 r. Zaproszenie do składania ofert

OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU. z dnia 25 października 2012 r. Zaproszenie do składania ofert OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU z dnia 25 października 2012 r. dokonywane w związku z realizacją projektu pn.: Małopolski Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej" współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach

Bardziej szczegółowo

Działania Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa Śląskiego na rzecz ekonomii społecznej w latach 2014 2015. Katowice 31 marca 2015

Działania Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa Śląskiego na rzecz ekonomii społecznej w latach 2014 2015. Katowice 31 marca 2015 Działania Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa Śląskiego na rzecz ekonomii społecznej w latach 2014 2015 Katowice 31 marca 2015 Koordynacja ekonomii społecznej w ustawie o pomocy społecznej

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 Umowa Partnerstwa Zwiększaniu szans na zatrudnienie grup defaworyzowanych służyć będzie wsparcie sektora ekonomii społecznej oraz zapewnienie jego skutecznego i efektywnego funkcjonowania.

Bardziej szczegółowo

Projekt miał szeroki zasięg terytorialny. Obejmował uczestników z placówek oświatowych z 14 województw w kraju. Składał się z dwóch modułów:

Projekt miał szeroki zasięg terytorialny. Obejmował uczestników z placówek oświatowych z 14 województw w kraju. Składał się z dwóch modułów: Fundacja Rodzice Szkole ul. Marszałkowska 140/62c, 00-061 Warszawa tel.: 721 326 336, fax: (22) 398 48 04 www.rodziceszkole.edu.pl kontakt@rodziceszkole.edu.pl Nr KRS: 0000268115, REGON: 140781919, NIP:

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020

Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020 Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020 SEKTOR EKONOMII SPOŁECZNEJ W MAŁOPOLSCE 1. Małopolska jest uznawana za lidera ekonomii społecznej:

Bardziej szczegółowo

OFERTA PROJEKTU CENTRUM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ

OFERTA PROJEKTU CENTRUM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ OFERTA PROJEKTU CENTRUM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ Centrum Aktywności Lokalnej to projekt oferujący kompleksowe wsparcie dla organizacji pozarządowych oraz grup nieformalnych działających na terenie województwa

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 20 listopada 2014 r.

Warszawa, 20 listopada 2014 r. Podsumowanie rezultatów Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Małgorzata Michalska Departament Wdrażania EFS w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej

Bardziej szczegółowo

Inne obszary wsparcia MŚP w ramach Lubuskie 2020

Inne obszary wsparcia MŚP w ramach Lubuskie 2020 Inne obszary wsparcia MŚP w ramach Lubuskie 2020 Inne obszary wsparcia MŚP Oś Priorytetowa (OP) 6. Regionalny rynek pracy Cel Tematyczny 8 Priorytet Inwestycyjny 8i Podniesienie zdolności do zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Cele współpracy w ramach programu 1

Rozdział I Cele współpracy w ramach programu 1 Załącznik do uchwały Nr XXXVII/ 258 /2010 Rady Gminy Popielów z dnia 28 stycznia 2010r. Program współpracy Gminy Popielów z organizacjami pozarządowymi i podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego

Bardziej szczegółowo

Tytuł slajdu. Tytuł slajdu. Wsparcie osób zagrożonych wykluczeniem społecznym w uzyskaniu zatrudnienia MOC W REGIONACH II

Tytuł slajdu. Tytuł slajdu. Wsparcie osób zagrożonych wykluczeniem społecznym w uzyskaniu zatrudnienia MOC W REGIONACH II MOC W REGIONACH II Nowa perspektywa finansowania 2014-2020 Wsparcie osób zagrożonych wykluczeniem społecznym w uzyskaniu zatrudnienia Magdalena Czuchryta Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych Kraków

Bardziej szczegółowo

STAROSTWO POWIATOWE w KIELCACH - POZRON - SPRAWOZDANIE

STAROSTWO POWIATOWE w KIELCACH - POZRON - SPRAWOZDANIE STAROSTWO POWIATOWE w KIELCACH - POZRON - SPRAWOZDANIE z realizacji zadań przez Powiatowy Ośrodek Zatrudnienia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od stycznia do grudnia 2012r. 1. Założenia

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA ZE ŹRÓDEŁ KRAJOWYCH

MOŻLIWOŚCI FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA ZE ŹRÓDEŁ KRAJOWYCH MOŻLIWOŚCI FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA ZE ŹRÓDEŁ KRAJOWYCH PIERWSZE KROKI Chcesz założyć swoją firmę, ale sam pomysł to za mało? Brakuje Ci funduszy na ten cel? Całe szczęście istnieją źródła

Bardziej szczegółowo

OPIS FORM WSPARCIA. Załącznik nr 2. I. Formy wsparcia

OPIS FORM WSPARCIA. Załącznik nr 2. I. Formy wsparcia Załącznik nr 2 OPIS FORM WSPARCIA I. Formy wsparcia 1. W ramach Projektu moŝna skorzystać z następujących form wsparcia: a) Usług prawnych, księgowych i marketingowych skierowanych do podmiotów ekonomii

Bardziej szczegółowo

OWES subregionu południowego

OWES subregionu południowego OWES subregionu południowego CEL profesjonalizacja III sektora Poddziałanie 7.2.2 Wsparcie ekonomii społecznej Podstawowe założenia projektu Okres realizacji 01.04.2013 30.06.2015 Projekt partnerski z

Bardziej szczegółowo

Standardy usług w zakresie zatrudnienia i edukacji osób bezdomnych

Standardy usług w zakresie zatrudnienia i edukacji osób bezdomnych Projekt Systemowy 1.18 Tworzenie i Rozwijanie Standardów Usługi Pomocy i Integracji Społecznej zadanie (nr 4) w zakresie standaryzacji pracy z bezdomnymi w tym: opracowanie modelu Gminnego Standardu Wychodzenia

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie informacji zawodowej w działaniach doradcy klienta

Wykorzystanie informacji zawodowej w działaniach doradcy klienta ECK EUREKA tel. 81 748 94 34 fax 81 464 34 24 info@eckeureka.pl www.eckeureka.pl Wykorzystanie informacji zawodowej DLACZEGO WARTO WZIĄĆ UDZIAŁ W SZKOLENIU? Informacja zawodowa jest podstawą w podejmowaniu

Bardziej szczegółowo

BEZPŁATNA AKADEMIA ABC Lidera Ekonomii Społecznej W RAMACH PROJEKTU

BEZPŁATNA AKADEMIA ABC Lidera Ekonomii Społecznej W RAMACH PROJEKTU BEZPŁATNA AKADEMIA ABC Lidera Ekonomii Społecznej W RAMACH PROJEKTU Sieć MOWES Małopolskie Ośrodki Wsparcia Ekonomii Społecznej na rzecz wzmocnienia potencjału i rozwoju sektora ES w regionie DLA ORGANIZACJI

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ Załącznik do Uchwały Nr XXV/149/2008 Rady Powiatu Średzkiego z dnia 30 grudnia 2008 roku POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA

Bardziej szczegółowo

Pośrednik pracy i doradca zawodowy w nowej funkcji doradcy klienta warsztat rozwoju kompetencji zawodowych

Pośrednik pracy i doradca zawodowy w nowej funkcji doradcy klienta warsztat rozwoju kompetencji zawodowych ECK EUREKA tel. 81 748 94 34 fax 81 464 34 4 info@eckeureka.pl www.eckeureka.pl Pośrednik pracy i doradca zawodowy DLACZEGO WARTO WZIĄĆ UDZIAŁ W SZKOLENIU? Szkolenie jest wynikiem nowego rozwiązania przyjętego

Bardziej szczegółowo

Leszczyński Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej FORMULARZ REKRUTACYJNY

Leszczyński Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej FORMULARZ REKRUTACYJNY FORMULARZ REKRUTACYJNY Projekt LOWES Leszczyński Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego realizowany przez Centrum PISOP w partnerstwie z Fundacją

Bardziej szczegółowo

Ekonomia społeczna płaszczyzną współpracy

Ekonomia społeczna płaszczyzną współpracy Ekonomia społeczna płaszczyzną współpracy XII Małopolskie Forum Organizacji Pozarządowych Konferencja Małopolskiego Forum Organizacji Pozarządowych Instytucje wsparcia organizacji pozarządowych w Małopolsce

Bardziej szczegółowo

IX Wojewódzkie Forum Organizacji Pozarządowych Toruń, 6 czerwca 2008

IX Wojewódzkie Forum Organizacji Pozarządowych Toruń, 6 czerwca 2008 Wsparcie podmiotów ekonomii społecznej i organizacji pozarządowych w ramach Działania 1.2 Wsparcie systemowe instytucji pomocy i integracji społecznej PO KL IX Wojewódzkie Forum Organizacji Pozarządowych

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Program Operacyjny Kapitał Ludzki Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Program Operacyjny Kapitał Ludzki Wartość projektu 1 595 279,00 zł 1486 1500 1000 500 875 Wartość planowana wskaźnika Wartość osiągniętego

Bardziej szczegółowo

Zakres merytoryczny konkursu składania wniosków

Zakres merytoryczny konkursu składania wniosków Program Priorytet/ Działanie/ Poddziałanie Zakres merytoryczny konkursu Termin składania wniosków Więcej informacji Polsko- Amerykańska Fundacja Wolności, Fundacja Edukacji dla Demokracji Konkurs grantowy

Bardziej szczegółowo

Działanie 6.1 Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie.

Działanie 6.1 Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie. Działanie 6.1 Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie. Cel Działania: Podniesienie poziomu aktywności zawodowej oraz zdolności do zatrudnienia osób pozostających

Bardziej szczegółowo

Potencjał POPC, RPO, POWER w zakresie promocji nauki programowania. Podsekretarz Stanu Piotr Woźny

Potencjał POPC, RPO, POWER w zakresie promocji nauki programowania. Podsekretarz Stanu Piotr Woźny Potencjał POPC, RPO, POWER w zakresie promocji nauki programowania Podsekretarz Stanu Piotr Woźny Promocja nauki programowania Ministerstwo Cyfryzacji promuje i wspiera naukę programowania wśród wszystkich

Bardziej szczegółowo

Tworzenie i realizacja Indywidualnego Planu Działania w świetle nowych aktów prawnych warsztat

Tworzenie i realizacja Indywidualnego Planu Działania w świetle nowych aktów prawnych warsztat ECK EUREKA tel. 81 748 94 34 fax 81 464 34 4 info@eckeureka.pl www.eckeureka.pl Tworzenie i realizacja Indywidualnego Planu Działania w świetle nowych aktów prawnych warsztat DLACZEGO WARTO WZIĄĆ UDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ W GMINIE OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI NA LATA 2015-2021

PROGRAM WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ W GMINIE OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI NA LATA 2015-2021 PROGRAM WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ W GMINIE OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI NA LATA 2015-2021 Ostrowiec Świętokrzyski 2015 Wstęp Program Wsparcia Ekonomii Społecznej w Gminie Ostrowiec Świętokrzyski na lata

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XIX/138/2012 RADY POWIATU W OSTRÓDZIE z dnia 18 maja 2012r.

UCHWAŁA Nr XIX/138/2012 RADY POWIATU W OSTRÓDZIE z dnia 18 maja 2012r. UCHWAŁA Nr XIX/138/2012 RADY POWIATU W OSTRÓDZIE z dnia 18 maja 2012r. w sprawie przyjęcia Programu Integracji Społecznej i Zawodowej Osób Niepełnosprawnych w Powiecie Ostródzkim na 2012 rok Na podstawie

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI AGRO-WSPARCIE ZA 2012 ROK. 2. Siedziba i adres fundacji:... 88-153 Kruszwica, Wróble 37

SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI AGRO-WSPARCIE ZA 2012 ROK. 2. Siedziba i adres fundacji:... 88-153 Kruszwica, Wróble 37 Wróble, 01.04.2014r. SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI AGRO-WSPARCIE ZA 2012 ROK 1. Nazwa fundacji:... Fundacja Agro - Wsparcie 2. Siedziba i adres fundacji:... 88-153 Kruszwica, Wróble 37 3. Aktualny

Bardziej szczegółowo

Preferencje dla PES. Umowa Partnerstwa (UP) W przedsięwzięciach realizowanych w ramach UP promowane będzie korzystanie z usług oferowanych przez PES

Preferencje dla PES. Umowa Partnerstwa (UP) W przedsięwzięciach realizowanych w ramach UP promowane będzie korzystanie z usług oferowanych przez PES Podmioty ekonomii społecznej preferencje w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Brzeziny, 22 czerwca 2015 r. Preferencje dla PES Umowa Partnerstwa (UP) W przedsięwzięciach realizowanych w ramach

Bardziej szczegółowo

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 W latach 2005-2010 w przedsięwzięciach organizacyjnych, kierowanych do osób potrzebujących pomocy, znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaliczanych

Bardziej szczegółowo

Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE. Magdalena Nowak - Siwińska

Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE. Magdalena Nowak - Siwińska Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE Magdalena Nowak - Siwińska wewnętrzne zewnętrzne Kredyt inwestycyjny Leasing Dotacja/Dofinansowanie Krajowe np. Dotacja z Urzędu

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności fundacji INSTYTUT INICJATYW POZARZĄDOWYCH

Sprawozdanie z działalności fundacji INSTYTUT INICJATYW POZARZĄDOWYCH Sprawozdanie z działalności fundacji INSTYTUT INICJATYW POZARZĄDOWYCH w roku 2010 1) Nazwa fundacji: siedziba: adres: Instytut Inicjatyw Pozarządowych Warszawa ul. Przybyszewskiego 32/34, 01-824 Warszawa

Bardziej szczegółowo

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 12 czerwca 2007 Misją Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nazwa innowacji: Ekonomia i finanse - innowacyjny moduł programowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości Rodzaj innowacji: programowa

Bardziej szczegółowo

Plany działania 2014-2015

Plany działania 2014-2015 Plany działania 2014-2015 Zmiany w Planach działania komponentu centralnego i regionalnego Komitet Monitorujący PO KL 12 czerwca 2014 r. Termin ogłoszenia: II kwartał Budżet: 50 000 000 zł PRIORYTET IV

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr /2013 Rady Powiatu Krapkowickiego z dnia 2013 r.

Uchwała Nr /2013 Rady Powiatu Krapkowickiego z dnia 2013 r. Uchwała Nr /2013 Rady Powiatu Krapkowickiego z dnia 2013 r. w sprawie: uchwalenia Rocznego Programu Współpracy Powiatu Krapkowickiego z Organizacjami Pozarządowymi oraz Podmiotami Prowadzącymi Działalność

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 17 października 2007 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 17 października 2007 r. Dz.U.2007.194.1403 2008.08.07 zm. Dz.U.2008.144.906 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 17 października 2007 r. w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorstwa Podmioty ekonomii społecznej Spółdzielnie socjalne

Przedsiębiorstwa Podmioty ekonomii społecznej Spółdzielnie socjalne Przedsiębiorstwa Podmioty ekonomii społecznej Spółdzielnie socjalne Reintegracja Przedsiębiorstwa zawodowa działania mające na celu odbudowanie i podtrzymanie... zdolności do samodzielnego świadczenia

Bardziej szczegółowo

PARNERSTWO W REALIZACJI PROJEKTÓW SZANSĄ ROZWOJU SEKTORA MSP

PARNERSTWO W REALIZACJI PROJEKTÓW SZANSĄ ROZWOJU SEKTORA MSP PARNERSTWO W REALIZACJI PROJEKTÓW SZANSĄ ROZWOJU SEKTORA MSP BEZPŁATNE SZKOLENIA I DORADZTWO Jacek Kokot Projekt realizowany jest w partnerstwie przez: Związek Rzemiosła Polskiego, który pełni funkcję

Bardziej szczegółowo

W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM NA LATA 2013 2020 PROJEKT WRZESIEŃ 2012

W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM NA LATA 2013 2020 PROJEKT WRZESIEŃ 2012 WIELOLETNI PLAN DZIAŁAŃ NA RZECZ ROZWOJU I UPOWSZECHNIANIA EKONOMII SPOŁECZNEJ W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM NA LATA 2013 2020 PROJEKT WRZESIEŃ 2012 1 CEL GŁÓWNY Wzmocnienie pozycji i roli ekonomii społecznej

Bardziej szczegółowo

LUBUSKIE STOWARZYSZENIE PROFILAKTYKI SPOŁECZNEJ W III SEKTORZE

LUBUSKIE STOWARZYSZENIE PROFILAKTYKI SPOŁECZNEJ W III SEKTORZE LUBUSKIE STOWARZYSZENIE PROFILAKTYKI SPOŁECZNEJ W III SEKTORZE O NAS Działalność naszego stowarzyszenia skierowana jest do wszystkich osób zainteresowanych profilaktyką oraz promocją zdrowego i aktywnego

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013 Edukacja dorosłych Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił m.in. wcześniejsze programy Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Grundtvig 2007-2013 Erasmus+ Edukacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

Leszno. Europejski Funduszu Społeczny w Wielkopolsce zaproszenie do współpracy

Leszno. Europejski Funduszu Społeczny w Wielkopolsce zaproszenie do współpracy www.leszno.roefs.pl Leszno Europejski Funduszu Społeczny w Wielkopolsce zaproszenie do współpracy Już od 2004 roku wielkopolskie organizacje i instytucje mogą korzystać ze środków Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Rodzina najlepsza inwestycja wspierana z EFS. Rzeszów, 25 czerwca 2014 r.

Rodzina najlepsza inwestycja wspierana z EFS. Rzeszów, 25 czerwca 2014 r. Rodzina najlepsza inwestycja wspierana z EFS Rzeszów, 25 czerwca 2014 r. PO KL wspiera podkarpacką rodzinę Na przestrzeni lat 2007-2013 w ramach Programu Kapitał Ludzki realizowane były m.in. takie formy

Bardziej szczegółowo

4) Beneficjent wykorzystuje do realizacji usług aktywnej integracji następujące narzędzia:

4) Beneficjent wykorzystuje do realizacji usług aktywnej integracji następujące narzędzia: Załącznik nr 9 Szczegółowe obowiązki Beneficjenta wynikające z realizacji projektu w ramach Poddziałania 9.1.6 Programy aktywnej integracji osób i grup zagrożonych wykluczeniem społecznym tryb pozakonkursowy

Bardziej szczegółowo

Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim

Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim 1 Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim Regionalne Centrum Ekonomii Społecznej raport z działalności 2010-2011 Toruń, maj 2011 roku Projekt jest współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

* Wszystkie zamieszczone materiały są chronione prawami autorskimi. Zabronione jest kopiowanie oraz modyfikowanie prezentacji bez zgody autora.

* Wszystkie zamieszczone materiały są chronione prawami autorskimi. Zabronione jest kopiowanie oraz modyfikowanie prezentacji bez zgody autora. * Wszystkie zamieszczone materiały są chronione prawami autorskimi. Zabronione jest kopiowanie oraz modyfikowanie prezentacji bez zgody autora. od 7,76% Czym jest MRFP? Mazowiecki Regionalny Fundusz Pożyczkowy

Bardziej szczegółowo

Informacje ogólne. Partnerstwo na rzecz realizacji projektu OWES

Informacje ogólne. Partnerstwo na rzecz realizacji projektu OWES Ośrodki Wsparcia Ekonomii Społecznej subregion szczeciński obejmujący powiaty: gryficki, kamieński, goleniowski, policki, Miasto Świnoujście, Miasto Szczecin Informacje ogólne "Ośrodki Wsparcia Ekonomii

Bardziej szczegółowo

Anna Tuz Zastępca Dyrektora Departamentu Informacji Europejskiej Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Anna Tuz Zastępca Dyrektora Departamentu Informacji Europejskiej Ministerstwo Spraw Zagranicznych Współpraca Ministerstwa Spraw Zagranicznych z organizacjami pozarządowymi i samorządami przy realizacji wybranych zadań z zakresu współpracy międzynarodowej Anna Tuz Zastępca Dyrektora Departamentu Informacji

Bardziej szczegółowo

Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS

Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS Regionalny Program Operacyjny - Lubuskie 2020 cel główny Długofalowy, inteligentny i zrównoważony rozwój oraz wzrost jakości życia mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie organizacją pozarządową aspekty prawne, finansowe i społeczne

Zarządzanie organizacją pozarządową aspekty prawne, finansowe i społeczne Zarządzanie organizacją pozarządową aspekty prawne, finansowe i społeczne 1. Podstawy zarządzania organizacjami non-profit Prowadzący: prof. dr hab. Ewa Stańczyk-Hugiet Celem tego modułu jest wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O NABORZE KANDYDATÓW ZAINTERESOWANYCH TWORZENIEM NOWYCH MIEJSC PRACY W PRZEDSIĘBIORSTWACH SPOŁECZNYCH

OGŁOSZENIE O NABORZE KANDYDATÓW ZAINTERESOWANYCH TWORZENIEM NOWYCH MIEJSC PRACY W PRZEDSIĘBIORSTWACH SPOŁECZNYCH OGŁOSZENIE O NABORZE KANDYDATÓW ZAINTERESOWANYCH TWORZENIEM NOWYCH MIEJSC PRACY W PRZEDSIĘBIORSTWACH SPOŁECZNYCH 1. Nabór zostanie ogłoszony w dniu 15.03.2016 r. i potrwa do 31.03.2016 r. 2. O wsparcie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 1 Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 2 Stan prac wdrożeniowych System informatyczny Wytyczne i wzory dokumentów Szczegółowe opisy priorytetów Negocjacje programów operacyjnych z KE

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I SAMOKSZTAŁCENIA

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I SAMOKSZTAŁCENIA Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim UDA-POKL.03.05.00-00-219/12-00 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I

Bardziej szczegółowo

ECK EUREKA. tel. 81 748 94 34 fax 81 464 34 24 info@eckeureka.pl www.eckeureka.pl

ECK EUREKA. tel. 81 748 94 34 fax 81 464 34 24 info@eckeureka.pl www.eckeureka.pl ECK EUREKA tel. 81 748 94 34 fax 81 464 34 4 info@eckeureka.pl www.eckeureka.pl Zwrot podatku VAT przy refundacji wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy, badanie kondycji finansowej pracodawcy oraz

Bardziej szczegółowo

Program pilotażowy Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej. Działanie 1.4 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Program pilotażowy Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej. Działanie 1.4 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Program pilotażowy Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej Działanie 1.4 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 1991 powstanie od 2002 Członek FEBEA (Europejskiej Federacji Banków

Bardziej szczegółowo

SOPOCKI DWUMIESIĘCZNIK POZARZĄDOWY STYCZEŃ LUTY

SOPOCKI DWUMIESIĘCZNIK POZARZĄDOWY STYCZEŃ LUTY SOPOCKI DWUMIESIĘCZNIK POZARZĄDOWY STYCZEŃ LUTY SPOŁECZEŃSTWO / POMOC SPOŁECZNA / ZDROWIE / GOSPODARKA... 2 NAUKA / EDUKACJA... 5 KULTURA I SZTUKA... 7 EKOLOGIA/OCHRONA ŚRODOWISKA/TURYSTYKA I KRAJOZNAWSTWO...

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności biura Stowarzyszenia Wspierania Przedsiębiorczości Powiatu Gostyńskiego za okres 01.01.2012-31.12.2012

Sprawozdanie z działalności biura Stowarzyszenia Wspierania Przedsiębiorczości Powiatu Gostyńskiego za okres 01.01.2012-31.12.2012 Sprawozdanie z działalności biura Stowarzyszenia Wspierania Przedsiębiorczości Powiatu Gostyńskiego za okres 01.01.2012-31.12.2012 Ze wszystkich usług oferowanych przez SWPPG w 2012 roku skorzystało łącznie

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom i Osobom Dorosłym z Zespołem Aspergera oraz Zaburzeniami Pokrewnymi "As"

Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom i Osobom Dorosłym z Zespołem Aspergera oraz Zaburzeniami Pokrewnymi As Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom i Osobom Dorosłym z Zespołem Aspergera oraz Zaburzeniami Pokrewnymi "As" 1.Kilka słów tytułem wstępu o stowarzyszeniu, dla osób zupełnie niezorientowanych w temacie. Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Regulamin uczestnictwa w projekcie i korzystania ze wsparcia projektu CSR Celuj w Swój Rozwój!

Regulamin uczestnictwa w projekcie i korzystania ze wsparcia projektu CSR Celuj w Swój Rozwój! Regulamin uczestnictwa w projekcie i korzystania ze wsparcia projektu CSR Celuj w Swój Rozwój! realizowanego i współfinansowanego w ramach Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich przez Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Pytanie nr 2: Odpowiedź: Pytanie nr 3: Odpowiedź: Pytanie nr 4: Odpowiedź: Pytanie nr 5:

Pytanie nr 2: Odpowiedź: Pytanie nr 3: Odpowiedź: Pytanie nr 4: Odpowiedź: Pytanie nr 5: Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu PYTANIA ZGŁASZANE PRZED SPOTKANIEM INFORMACYJNYM DOTYCZĄCYM DOKUMENTACJI KONKURSOWEJ W RAMACH DZIAŁANIA 9.4 PO KL (KONKURS NR PO KL/9.4/1/12). Pytanie nr 1: Czy w projekcie

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE z działalności Fundacji na rzecz rozwoju Wywiadu Gospodarczego VIS MAGNA za 2013 rok

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE z działalności Fundacji na rzecz rozwoju Wywiadu Gospodarczego VIS MAGNA za 2013 rok SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE z działalności Fundacji na rzecz rozwoju Wywiadu Gospodarczego VIS MAGNA za 2013 rok Nazwa fundacji: Fundacja na rzecz rozwoju Wywiadu Gospodarczego VIS MAGNA Siedziba i adres

Bardziej szczegółowo

Struktura PO KL. X Pomoc techniczna

Struktura PO KL. X Pomoc techniczna Możliwości wsparcia wolontariatu w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet VI i VII PO KL Struktura PO KL Priorytety centralne I Zatrudnienie i integracja społeczna II Rozwój zasobów ludzkich

Bardziej szczegółowo

Możliwości wsparcia rozwoju zasobów ludzkich w regionie w okresie programowania 2007 2013. Częstochowa, 21. 09. 2007 r.

Możliwości wsparcia rozwoju zasobów ludzkich w regionie w okresie programowania 2007 2013. Częstochowa, 21. 09. 2007 r. Możliwości wsparcia rozwoju zasobów ludzkich w regionie w okresie programowania 2007 2013 Częstochowa, 21. 09. 2007 r. Działania wdrażane przez Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach Działanie 6.1 Działanie

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej FRDL

Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej FRDL Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej FRDL powstała w 1989 roku największa w Polsce organizacja pozarządowa wspomagająca samorządy terytorialne i rozwój społeczeństwa obywatelskiego laureat Nagrody Głównej

Bardziej szczegółowo

ECK EUREKA tel. 81 748 94 34 fax 81 464 34 24 info@eckeureka.pl www.eckeureka.pl

ECK EUREKA tel. 81 748 94 34 fax 81 464 34 24 info@eckeureka.pl www.eckeureka.pl ECK EUREKA tel. 81 748 94 34 fax 81 464 34 24 info@eckeureka.pl www.eckeureka.pl Profesjonalny doradca klienta instytucjonalnego - metodyka nawiązywania i utrzymywania współpracy z pracodawcami pod kątem

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST. 1 PKT 26A USTAWY, W RAMACH KTÓRYCH MOŻNA UZYSKAĆ POMOC W ZAKRESIE PORADNICTWA ZAWODOWEGO I INFORMACJI ZAWODOWEJ ORAZ POMOCY W AKTYWNYM POSZUKIWANIU

Bardziej szczegółowo

Działania Fundacji Gospodarczej wspierające powstawanie i rozwój nowych firm

Działania Fundacji Gospodarczej wspierające powstawanie i rozwój nowych firm Działania Fundacji Gospodarczej wspierające powstawanie i rozwój nowych firm Irena Muszkiewicz-Herok Gdynia, 12 marca 2009 r. MISJA FUNDACJI GOSPODARCZEJ Zapewnienie klientom moŝliwości rozwoju zawodowego

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Internetowa Biblioteka Małopolskich Obserwatoriów

Internetowa Biblioteka Małopolskich Obserwatoriów Internetowa Biblioteka Małopolskich Obserwatoriów Wyszukiwanie tematyczne zestawienie kategorii, obszarów i zakresów tematycznych 1. Edukacja.. 2. Rynek pracy.. 3. Polityka rynku pracy.. 4. Integracja

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego CELE Rozwój oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i praktyk w obszarze edukacji pozaformalnej młodzieży i osób pracujących

Bardziej szczegółowo

Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego

Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego Raport ramowy z realizacji Wieloletniego regionalnego planu działań na rzecz promocji i upowszechnienia ekonomii społecznej oraz rozwoju instytucji

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A.

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. powstała w 1994 roku jako spółka akcyjna, w której głównym akcjonariuszem jest Samorząd Województwa

Bardziej szczegółowo

Projekt realizowany jest przez Pomorską Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. z siedzibą w Słupsku

Projekt realizowany jest przez Pomorską Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. z siedzibą w Słupsku Czas na biznes Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytetu VI Rynek pracy otwarty dla

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej

Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej Stowarzyszenie Jeden Świat (SJŚ) i holenderski Oxfam Novib, realizują wspólny projekt pt. E-Motive, który dotyczy transferu wiedzy z Krajów Globalnego

Bardziej szczegółowo

Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej w Polsce. Zaproszenie do dyskusji. Anna Królikowska

Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej w Polsce. Zaproszenie do dyskusji. Anna Królikowska Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej w Polsce Zaproszenie do dyskusji Anna Królikowska Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej

Bardziej szczegółowo

POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE

POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE ODDZIAŁ W BYDGOSZCZY Działalność Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego Oddział w Bydgoszczy Polskie Towarzystwo Ekonomiczne w Bydgoszczy Obszar działalności Oddział PTE w

Bardziej szczegółowo

Kazimierz Korpowski Gorzów Wlkp.25.10.2011

Kazimierz Korpowski Gorzów Wlkp.25.10.2011 I Inkubatory przedsiębiorczości i centra nowych technologii, jako miejsca rozpoczynania działalności gospodarczej przez absolwentów.przekwalifikowanie zawodowe. Kazimierz Korpowski Gorzów Wlkp.25.10.2011

Bardziej szczegółowo

GOSPODAROWANIE ŚRODKAMI FUNDUSZU PRACY - SPRAWOZDANIE ZA 2005 R. -

GOSPODAROWANIE ŚRODKAMI FUNDUSZU PRACY - SPRAWOZDANIE ZA 2005 R. - MIEJSKI URZĄD PRACY W LUBLINIE www.mup.lublin.pl GOSPODAROWANIE ŚRODKAMI FUNDUSZU PRACY - SPRAWOZDANIE ZA 2005 R. - LUBLIN, MARZEC 2006 R. Gospodarowanie środkami Funduszu Pracy - sprawozdanie za 2005

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ ANKIETY

KWESTIONARIUSZ ANKIETY KWESTIONARIUSZ ANKIETY Płeć: Kobieta Mężczyzna Wiek: 18-25 lat 26-30 lat 31-35 lat 36-40 lat 41-50 lat powyżej 50 lat Okres prowadzenia przedsiębiorstwa: do 1 roku 1-3 lata 3-10 lat 10-20 lat powyżej 20

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Powiatu Gorlickiego

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Powiatu Gorlickiego Załącznik do Uchwały X/89/11 Rady Powiatu Gorlickiego z dnia 20 października Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Powiatu Gorlickiego Wskaźniki realizacji działao Gorlice październik 2011 I. CEL

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej w Suwałkach. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej w Suwałkach. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej w Suwałkach Projekt Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej w Suwałkach powstał w ramach Priorytetu VII. Promocja integracji społecznej Działanie 7.2. Przeciwdziałanie

Bardziej szczegółowo

Rola regionalnej polityki społecznej

Rola regionalnej polityki społecznej Konferencja, 20-21 listopada 2014 roku, Ustroń, hotel Wilga Rola regionalnej polityki społecznej w integracji społecznej mieszkańców województwa śląskiego Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r.

Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r. Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r. W latach 2009-2014 w funkcjonowało Obserwatorium Integracji Społecznej: projekt ogólnopolski w ramach

Bardziej szczegółowo