Język polski. Szkoła podstawowa, klasy I III

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Język polski. Szkoła podstawowa, klasy I III"

Transkrypt

1 Aleksandra Bek Alina Kowalczykowa Piotr Łuszczykiewicz Mirosław Skrzypczyk z wykorzystaniem tekstów Jerzego Bartmińskiego Język polski Cele kształcenia 1. Sprawność językowa i komunikacyjna w mówieniu, czytaniu, rozumieniu tekstu i pisaniu na poziomie umożliwiającym uczestnictwo we współczesnym życiu umysłowym i kulturalnym oraz kontynuowanie nauki. 2. Poznanie dzieł literackich wchodzących w skład polskiego i europejskiego dziedzictwa oraz podstawowych zasad analizy i interpretacji tekstów kultury. 3. Tożsamość narodowa i europejska w kontekście i konfrontacji z tradycją i współczesnością. 4. Umiejętność rozpoznawania, oceny, kształtowania hierarchii i dokonywania wyboru wartości poznawczych, etycznych i estetycznych. Szkoła podstawowa, klasy I III Treść kształcenia 1. Komunikacja językowa i jej składniki 1.1. Słowo i obraz jako sposoby porozumiewania się ludzi Komunikacja: kto mówi, do kogo, o czym? 1.3. Zasady dobrej wypowiedzi: poprawność, jasność i zwięzłość. 2. Gatunki mowy 2.1. Gatunki potoczne i użytkowe: powitanie, pożegnanie; przedstawianie się, uprzejme zwracanie się do innych; pytanie, odpowiedź; prośba, rozkaz, podziękowanie; zaproszenie; życzenie; list prywatny; rozmowa. 3. Komunikacja medialna 3.1. Telewizyjne programy dla dzieci: gry i zabawy Rozmowa na temat filmu, programu telewizyjnego, reklamy; wspólne ocenianie przekazu. 4. Analiza tekstu literackiego 4.1. Wiersz, rym, rytm Samogłoska, spółgłoska, sylaba Zwrotka, refren 4.4. Opowiadanie, opis Tytuł. Rozwinięcie, zakończenie. Spis treści Świat utworu jako świat zmyślony Zdarzenie, bohater, czas i miejsce akcji Autor, postać mówiąca Znaczenie tekstu. Morał. 5. Wartości 5.1. Dobro i zło oraz piękno i brzydota jako kryteria oceniania.

2 5.2. Dom rodzinny. Przyjaźń 6. Umiejętności językowe 6.1. Mówienie ze świadomością emocjonalnego nacechowania wypowiedzi Poprawne wymawianie wyrazów Gromadzenie słownictwa dotyczącego wybranych tematów (w tym: dom, rodzina i otoczenie, przyjaźń, zabawa, szkoła) Podejmowanie różnych tematów w rozmowie i opowiadaniu (w tym: o lekturach, filmie, audycjach radiowych) Zadawanie pytań i udzielanie odpowiedzi Formułowanie wypowiedzi dotyczących relacji czasowych i przestrzennych Uważny odbiór wypowiedzi, odczytywanych tekstów, przekazów radiowych i telewizyjnych Podejmowanie rozmowy na wysłuchany temat (w tym: własny komentarz) Zapis dosłowny (dyktando) Czytanie głośne ze zwróceniem uwagi na płynność i ekspresję Czytanie ze zrozumieniem, czyli z uwzględnieniem sensu dosłownego i znaczeń przenośnych Pisanie liter, łączenie ich w sylaby, pisanie wyrazów i zdań Przepisywanie wyrazów, zdań, kilkuzdaniowych tekstów Pisanie kilkuzdaniowych tekstów na wskazany temat Pisanie: życzenia, zaproszenie, list, opowiadanie, opis (przedmiotu, obrazka, postaci rzeczywistej) Znajomość podstawowych zasad ortografii Wykorzystywanie informacji z encyklopedii dla dzieci i ze słownika ortograficznego. Lektury Baśnie: Hans Christian Andersen Brzydkie kaczątko; Charles Perrault Śpiąca królewna; Janina Porazińska Szewczyk Dratewka; Wiersze: Jan Brzechwa Kaczka Dziwaczka, Samochwała; Aleksander Fredro Paweł i Gaweł; Stanisław Jachowicz Chory kotek; Joanna Papuzińska Nasza mama czarodziejka; Ewa Szelburg-Zarembina Idzie niebo ciemną nocą; Julian Tuwim Lokomotywa, Ptasie radio; Opowiadania: Adam Bahdaj Pilot i ja; Alina i Czesław Centkiewiczowie Zaczarowana zagroda; Powieści: Joanna Kulmowa Wio, Leokadio; Astrid Lindgren Dzieci z Bullerbyn; Alan Aleksander Milne Kubuś Puchatek; Anna Onichimowska Dobry potwór nie jest zły. Wymagania 1. Komunikacja językowa i jej składniki 1.1. Nawiązać rozmowę z innymi ludźmi Nazwać uczucia wpisane do tekstu Brać udział w rozmowie na temat filmu, programu telewizyjnego, reklamy; oceniać przekaz. 2. Gatunki mowy 2.1. Artykułować i zapisywać wypowiedzi zgodnie z regułami języka Różnicować słowa i zdania zależnie od okoliczności. 3. Komunikacja medialna 3.1. Zrelacjonować audycję telewizyjną. 4. Analiza tekstu literackiego 4.1. Znać rolę samogłoski i spółgłoski jako składników rymu i instrumentacji Rozpoznawać morał utworu Rozumieć pojęcia: bajka, baśń, legenda, opowiadanie, zagadka. 5. Wartości 2

3 5.1. Określić, po czym się poznaje ludzi dobrych i rzeczy piękne. 6. Umiejętności językowe 6.1. Jasno przekazać myśl w mowie i piśmie Wypowiedzieć się w obecności innych osób Uczestniczyć w rozmowie Prawidłowo artykułować słowa Recytować z pamięci wiersz Słuchać ze zrozumieniem wypowiedzi adresowanych do dzieci Odczytywać i rozumieć polecenia Samodzielnie czytać książki dla dzieci Opowiedzieć własnymi słowami wysłuchany lub przeczytany tekst Wyodrębnić wydarzenia w utworze zgodnie z chronologią Wymienić i scharakteryzować postacie występujące w utworze Samodzielnie ocenić charakter i zachowania postaci występujących w utworze Pisać czytelnie, wiernie przepisać tekst Tworzyć kilkuzdaniowe wypowiedzi pisemne: opowiadanie, opis obrazka, przedmiotu, postaci rzeczywistej; krótki tekst użytkowy Rozpoznawać znaki interpunkcyjne: kropka, przecinek, wykrzyknik Korzystać ze słownika ortograficznego i encyklopedii dla dzieci. Szkoła podstawowa, klasy IV VI Treść kształcenia 1. Komunikacja językowa i jej składniki 1.1. Nawiązywanie i utrzymywanie znajomości, przekazywanie informacji Słowo, zdanie, równoważnik zdania jako elementy komunikacji językowej: części mowy odmienne (rzeczownik, czasownik, przymiotnik, zaimek) i nieodmienne (przysłówek, przyimek, spójnik), kategorie gramatyczne rodzaj; liczba, przypadek; czasy gramatyczne; osoba (tu: formy nieosobowe czasownika), tryby czasownika, części zdania podmiot, orzeczenie, określenie, zdanie pojedyncze (proste i rozwinięte) i złożone współrzędnie, oznajmujące, pytające, rozkazujące, równoważnik zdania Nadawca i odbiorca komunikatu Kontakt bezpośredni i pośredni między nadawcą i odbiorcą: publikacja, korespondencja, telefon, Uczucia wpisane do tekstu Poprawność, jasność i zwięzłość wypowiedzi jako warunki dobrej komunikacji Język werbalny: słowo mówione i pisane. Język niewerbalny: mimika, gest, głos, ubiór Odbiór tekstu kultury medialnej: program telewizyjny, film, reklama. 2. Gatunki mowy 2.1. Gatunki potoczne i użytkowe: powitanie, pożegnanie; przedstawianie się, uprzejme zwracanie się do innych; pytanie, odpowiedź; prośba, rozkaz, żądanie; podziękowanie; zaproszenie; obietnica, przysięga; gratulacje, życzenia; list prywatny; rozmowa, dyskusja Gatunki urzędowe: przemówienie, ogłoszenie; instrukcja. 3. Komunikacja medialna 3.1. Telewizyjne programy dla dzieci: gry i zabawy, film, film animowany, programy przyrodnicze. Pojęcia: animacja Język radia: słowo, dźwięk (w tym muzyka). Język telewizji: słowo, dźwięk (w tym muzyka), ruchomy obraz. 3

4 3.3. Radio i telewizja: informacja, edukacja, rozrywka Przekonywanie odbiorcy. Słowo, obraz i dźwięk w reklamie telewizyjnej Oglądanie przedstawień teatralnych i filmów. Gra aktora. 4. Analiza tekstu literackiego 4.1. Wiersz, wers, rym, rytm, wyraz dźwiękonaśladowczy Samogłoska, spółgłoska, sylaba Wyraz bliskoznaczny, zdrobnienia i zgrubienia Wers, refren, zwrotka Przenośnia, epitet, porównanie, ożywienie, uosobienie Scena, akt Opowiadanie, opis Tytuł. Wstęp, rozwinięcie, zakończenie. Spis treści Świat utworu jako świat zmyślony. Realizm i fantastyka Motyw, zdarzenie, temat, akcja, bohater, czas i miejsce akcji Autor, narrator, podmiot liryczny Mowa niezależna i zależna Znaczenia tekstu. Morał. 5. Wartości 5.1. Wartości etyczne: dobro i zło Wartości estetyczne: piękno Dom rodzinny. Miłość i przyjaźń Ojczyzna i patriotyzm. Hymn narodowy jako podniosły wyraz miłości ojczyzny. 6. Umiejętności językowe 6.1. Mówienie z uwzględnianiem różnorodnych sytuacji, ról i kontaktów międzyludzkich, z precyzją znaczeniową, ze świadomością emocjonalnego nacechowania wypowiedzi Formułowanie pytań i udzielanie odpowiedzi Uważne słuchanie wypowiedzi, odczytywanych tekstów, przekazów radiowych i telewizyjnych Podejmowanie rozmowy na wysłuchany temat (w tym własny komentarz) Zapis dosłowny (dyktando) Sporządzanie notatek na podstawie wysłuchanego tekstu; przekładanie wyrażeń na inne równoznaczne (parafrazowanie) Czytanie głośne i recytacja z uwypukleniem sensu tekstu: dykcja, intonacja, pauza, akcentowanie Czytanie ze zrozumieniem, czyli z uwzględnieniem sensu dosłownego i znaczeń przenośnych Czytanie krytyczne: ocena jakości, wiarygodności tekstu czytanego; formułowanie uwag o możliwych kontynuacjach zaprezentowanych w tekście wątków i idei Pisanie tekstów: opowiadanie, opis przedmiotu, krajobrazu, obrazu, charakterystyka postaci rzeczywistej i literackiej, teksty użytkowe (zaproszenie, zawiadomienie, ogłoszenie, przepis; tekst prywatny: list Komponowanie własnego tekstu: układanie planu; wybór tytułu, wstęp, rozwinięcie, zakończenie Przekształcanie tekstu: streszczanie, skracanie, rozwijanie Przekształcanie zdań w tekście: zamiana mowy niezależnej na zależną; łączenie zdań pojedynczych w złożone; przekształcanie równoważników zdań na zdania Praca redakcyjna z własnym tekstem: znajomość zasad i poprawianie błędów językowych, ortograficznych, punkcyjnych Samodzielne zbieranie informacji. Korzystanie z encyklopedii, ze słowników: ortograficznego, wyrazów obcych, języka polskiego; z Internetu. Wykorzystywanie przekazów ustnych przy pisaniu własnego tekstu. Robienie notatek z lektur. 4

5 Lektury Mity: Herakles, Złote runo; Baśnie: Bolesław Leśmian Przygody Sindbada Żeglarza (Przygoda wstępna, Przygoda szósta, Zakończenie); Bajki: Ignacy Krasicki Dzieci i żaby; Adam Mickiewicz Przyjaciele; Ballada: Adam Mickiewicz Pani Twardowska; Wiersze: Adam Asnyk Ulewa; Miron Białoszewski Ballada o zejściu do sklepu; Konstanty Ildefons Gałczyński Rozmowa liryczna; Julia Hartwig Kot Maurycy; Zbigniew Herbert Chciałbym opisać; Jan Kochanowski Na zdrowie; Ludmiła Marjańska Wszystko dla babci; Czesław Miłosz Ojciec w bibliotece; Tadeusz Różewicz Oblicze ojczyzny; Wisława Szymborska Jarmark cudów; Jan Twardowski Mamusia; Danuta Wawiłow Rupaki; Józef Wybicki Mazurek Dąbrowskiego; Opowiadania: Sławomir Mrożek Słoń; Bolesław Prus Z legend dawnego Egiptu; Tove Jansson Opowiadania z Doliny Muminków (jedno opowiadanie); Powieści: René Goscinny, Jean Jacques Sempé Mikołajek i inne chłopaki; Francis Hodges Burnett Tajemniczy ogród; John Ronald Tolkien Hobbit, czyli tam i z powrotem. Dramat: William Szekspir Sen nocy letniej (Akt III, scena I); Szkic: Leszek Kołakowski O podróżach; Komiks: Albert Uderzo Asterix (wybrany tom). Wymagania 1. Komunikacja językowa i jej składniki 1.1. Nawiązać kontakt językowy z innymi ludźmi Rozumieć pojęcia: nadawca, odbiorca Odczytać znaczenie wypowiedzi, gestu i zachowania Nazwać uczucia wpisane do tekstu Rozumieć rolę poprawności i jasności wypowiedzi Ocenić program telewizyjny, film, reklamę pod względem zgodności z ich celami. 2. Gatunki mowy 2.1. Artykułować i zapisywać wypowiedzi zgodnie z regułami języka Dostosować wypowiedź do sytuacji mówiącego i do słuchacza Reagować na wypowiedź stosownie do celów komunikacji Wzbudzić u słuchaczy zainteresowanie prezentowanym tematem Odróżnić wypowiedź udaną od nieudanej. 3. Komunikacja medialna 3.1. Rozróżniać cechy języka radia i telewizji Opowiedzieć o tym, co się ogląda w telewizji i czego słucha się w radiu Wyrazić opinię na temat obejrzanych programów telewizyjnych i reklam Odróżniać treści edukacyjne od rozrywkowych Opowiedzieć o obejrzanym spektaklu teatralnym i filmie. 4. Analiza tekstu literackiego 4.1. Wyjaśnić rolę samogłosek i spółgłosek w rymie i instrumentacji Rozróżniać rymy męskie i żeńskie Rozpoznawać synonimy Rozpoznawać wyrazy obce i gwarowe Rozpoznawać zdrobnienia i zgrubienia Odróżniać pytanie zwykłe od retorycznego Rozróżniać dosłowne i przenośne znaczenie wyrazów Rozpoznać w tekście przenośnię, porównanie, epitet, ożywienie, uosobienie Rozpoznać w tekście puentę i morał, rozumieć ich rolę Rozumieć różnicę między fikcją literacką a prawdą Wyodrębniać elementy świata przedstawionego, określać związki pomiędzy nimi. 5

6 4.12. Rozróżniać bohatera tytułowego i postacie drugoplanowe Rozróżniać gatunki: komedia, powieść, opowiadanie, komiks, legenda, hymn, bajka, baśń, fraszka, przysłowie, zagadka, dowcip Opisać związki literatury z malarstwem i filmem. 5. Wartości 5.1. Podać cechy związane z pojęciem dobra Podać cechy związane z pojęciem piękna Podać przykłady zachowań dobrych i pięknych ukazanych w tekstach kultury. 6. Umiejętności językowe 6.1. Jasno przekazać myśl w mowie i piśmie Wypowiadać się w obecności innych osób Uczestniczyć w rozmowie i dyskusji, bronić własnego zdania Prawidłowo artykułować słowa Recytować wiersz z pamięci Słuchać ze zrozumieniem wypowiedzi adresowanych do dzieci i młodzieży Odczytywać i rozumieć polecenia Wydobywać najważniejsze informacje z wypowiedzi ustnej Odnajdywać główną myśl tekstu Charakteryzować postacie występujące w tekście Wyrażać opinię o tekście literackim Tworzyć teksty poprawne pod względem składni i odmiany wyrazów Przekształcać teksty i zdania w tekście: streszczać, skracać, rozwijać Badać poprawność zdań i jasność wywodu, eliminować zbędne wyrażenia, usuwać wieloznaczność Korzystać ze słowników: ortograficznego, języka polskiego, wyrazów obcych oraz z encyklopedii Gromadzić, utrwalać i wykorzystywać informacje ( technologia informacyjna). Gimnazjum Treść kształcenia 1. Komunikacja językowa i jej składniki 1.1. Nawiązywanie i utrzymywanie łączności, przekazywanie informacji Słowo, zdanie, równoważnik zdania jako jednostki komunikacji językowej: części mowy odmienne (rzeczownik, czasownik, przymiotnik, zaimek) i nieodmienne (przysłówek, przyimek, spójnik), kategorie gramatyczne rodzaj, liczba, przypadek, czasy gramatyczne; osoba (tu: formy nieosobowe czasownika), tryby czasownika, strona bierna i czynna, stopniowanie, części zdania podmiot, orzeczenie, dopełnienie, okolicznik, przydawka, zdanie pojedyncze (proste i rozwinięte) i złożone (współrzędnie i podrzędnie), zdanie oznajmujące, pytające, rozkazujące, równoważnik zdania Nadawca i odbiorca komunikatu: jednostka i zbiorowość Powiadomienie o uczuciach, intencjach i opiniach nadawcy Oddziaływanie na uczucia opinie i zachowania odbiorcy Kontakt między nadawcą i odbiorcą. Mówiona i pisemna forma kontaktu. Kontakt bezpośredni. Kontakt pośredni: publikacja, korespondencja, (list, ), telefon, sms Język jako system znaków: znaki naturalne i umowne Poprawność, jasność, zwięzłość i jednoznaczność jako warunki skutecznej komunikacji. 6

7 1.9. Kultura języka: poprawność wypowiedzi, bogactwo słownictwa; etykieta językowa: zależność wypowiedzi od okoliczności Wpływ lektur na wzbogacanie zasobów poznawczych Znaczenie kontekstu dla rozumienia komunikatu Niewerbalne środki komunikowania się: mimika, gest, głos, ubiór. 2. Gatunki mowy 2.1. Gatunki potoczne i użytkowe: powitanie, pożegnanie; przedstawianie się, zwracanie się do innych (etykieta językowa); pytanie, odpowiedź; prośba, rozkaz, żądanie; podziękowanie; zaproszenie; obietnica, przysięga; gratulacje, życzenia; list prywatny; wspomnienie; rozmowa, dyskusja Gatunki urzędowe: przemówienie; zawiadomienie, ogłoszenie; instrukcja, zażalenie, reklamacja; podanie (do urzędu); życiorys, list (oficjalny, otwarty); sprawozdanie; opinia, ocena; notatka Gatunki naukowe i popularnonaukowe: wykład; artykuł, rozprawa; szkic, podręcznik. 3. Komunikacja medialna 3.1. Gatunki publicystyczne: komunikat, artykuł, reportaż, wywiad, recenzja Podstawowe funkcje tekstu medialnego: informacyjna, edukacyjna i perswazyjna Charakter czasopisma a zakres informacji. Typy czasopism: prasa młodzieżowa, prasa popularnonaukowa, sportowa, hobbistyczna Perswazja (przekonywanie odbiorcy); intencje nadawcy i sposoby ich wyrażania Manipulacja jako nadużycie perswazji: ukrywanie intencji wypowiedzi, wyolbrzymianie i pomniejszanie rangi zjawisk Język prasy: komunikatywność, zwięzłość, logika argumentacji; tytuł prasowy jako gra z czytelnikiem Audycja radiowa, program telewizyjny (informacja; publicystyka polityczna, społeczna, kulturalna, rozrywka), Internet, gra komputerowa Reklama: rola słowa, warstwy wizualnej i dźwiękowej Przestrzeń teatru: scena, widownia, światło, kurtyna. Scenografia: rekwizyt teatralny, kostium, maska, charakteryzacja Reżyser teatralny jako twórca oraz koordynator pracy aktora, scenografa, kostiumologa i ekipy technicznej Dramat w teatrze: tekst literacki a inscenizacja; skróty i przeróbki tekstu Film jako połączenie sztuki i techniki Rodzaje filmu: fabularny, dokumentalny, animowany Gatunki filmowe: film obyczajowy, historyczny, przygodowy, western, komedia Warstwa wizualna: obraz z kamery, realizm i magiczność, efekty komputerowe. Warstwa dźwiękowa filmu: dialogi, muzyka filmowa, budowanie nastroju. 4. Analiza tekstu literackiego 4.1. Analiza tekstu jako wyodrębnienie elementów składowych i powiązań między nimi Poziom brzmieniowy: samogłoska, spółgłoska, sylaba; rym, wiersz, rytm, instrumentacja głoskowa (w tym: dźwiękonaśladowcza), akcent wyrazowy i zdaniowy Poziom słowotwórczy: wyraz, synonim, antonim, neologizmy, archaizmy, zapożyczenia, wyrazy złożone. Słownictwo gwarowe, gwara młodzieżowa. Wulgaryzmy; zdrobnienia, zgrubienia Powtórzenie, refren. Przestawienie szyku zdania; przerzutnia Poziom znaczeniowy: przenośnia, epitet, porównanie, ożywienie, uosobienie; puenta, dygresja, morał; alegoria, symbol; ironia Odwołania intertekstualne: aluzja, cytat, parodia. 7

8 Analiza kompozycji tekstu. Segmentacja: tytuł, dedykacja, motto, prolog, wstęp, zakończenie; rozdział, akapit, wers, strofa (zwrotka), akt, scena, didaskalia, epilog; spis treści Fikcyjność świata przedstawionego; odwzorowanie i przekształcania rzeczywistości; realizm i fantastyka, groteska, absurd Jednostki kompozycyjne. Motyw, zdarzenie, epizod; temat; wątek główny, wątek poboczny; fabuła, akcja; bohater; czas (czas narracji, czas fabuły); miejsce akcji. Odnajdywanie dominanty kompozycyjnej Formy narracyjne: narracja pierwszoosobowa i trzecioosobowa; opowiadanie, opis. Mowa niezależna i zależna. Monolog, dialog Autor dzieła, narrator, podmiot liryczny, mówiący bohater Gatunki literackie i folklorystyczne: tragedia, komedia, dramat; epos (epopeja), powieść, nowela, opowiadanie, komiks, legenda, pieśń, hymn, erotyk, bajka, baśń, fraszka, ballada, dziennik; przysłowie, zagadka, dowcip Elementy interpretacji tekstu literackiego Znaczenia i ogólny sensu tekstu Utwór w kontekstach biograficznym i kulturowym Jawne i ukryte intencje autora Twórcza rola odbiorcy: własny wkład w odczytanie utworu Interpretacja dominanty problemowej tekstu Ocena zawartych w dziele wartości. 5. Proces historycznoliteracki 5.1. Wprowadzenie pojęć: epoka, prąd artystyczny, periodyzacja Rodzaje literackie. Pojęcia: liryka, epika, dramat Wprowadzenie pojęć: dziedzictwo kulturowe, tradycja Słownictwo dawne i nowe, archaizmy, neologizmy Obecność wątków biblijnych i mitycznych w późniejszych tekstach kultury Różnorodność wzorców życia człowieka, wpisanych do utworów literackich z różnych epok. 6. Wartości i wartościowanie 6.1. Normy postępowania i ustalone kanony piękna a własne kryteria wartościowania Wartości poznawcze, etyczne i estetyczne odnajdywane w tekście kultury Wartości poznawcze, zawarte w tekstach kultury. Pojęcia: prawda, fałsz Wartości etyczne (i antywartości), w tym: dobro i zło, odwaga i tchórzostwo, wierność i zdrada; wolność, odpowiedzialność, uczciwość, honor, bohaterstwo Wartości estetyczne, w tym: piękno i brzydota Dom jako wartość: gniazdo rodzinne, symbolika domu. Pojęcia: rodzina (matka, ojciec, dziecko); bezdomność, miłość Ojczyzna i mała ojczyzna jako wartości. Pojęcia: patriotyzm i nacjonalizm. 7. Umiejętności językowe 7.1. Mówienie jasne wyrażanie intencji, uwzględnianie różnorodnych sytuacji, ról i kontaktów międzyludzkich, precyzja znaczeniowa, świadomość emocjonalnego nacechowania wypowiedzi. Głoska Uważne słuchanie wypowiedzi i sporządzanie notatek na ich podstawie; analiza i ocena cudzej wypowiedzi Czytanie głośne i recytacja z uwypukleniem sensu tekstu: dykcja, intonacja, pauza, akcentowanie. Zasady recytacji: poprawność dykcji i płynność mowy Czytanie ze zrozumieniem, czyli z uwzględnienie sensu, znaczeń metaforycznych i treści symbolicznych. 8

9 7.5. Czytanie krytyczne: ocena wartości i wiarygodności tekstu czytanego; formułowanie uwag o możliwych kontynuacjach zaprezentowanych w tekście wątków i idei Pisanie tekstów: rozprawka, przemówienie, referat, wywiad, recenzja, korespondencja osobista, opowiadanie, opis, charakterystyka postaci, analiza, interpretacja. Teksty użytkowe: podanie, życiorys, list urzędowy Komponowanie własnego tekstu: układanie planu, stawianie tez, argumentowanie, wnioskowanie; wybór tytułu, wstęp, zakończenie, dzielenie na rozdziały i akapity, segmentacja na wersy i zwrotki, sporządzenie bibliografii Praca redakcyjna z własnym tekstem: znajomość zasad i poprawianie błędów językowych, ortograficznych, interpunkcyjnych Przekształcanie zdań w tekście: zamiana mowy niezależnej na zależną; zamiana strony czynnej na bierną (zmiana perspektywy); łączenie zdań pojedynczych w złożone; przekształcanie równoważników zdań na zdania Samodzielne zbieranie informacji. Korzystanie ze źródeł utrwalonych (encyklopedia, słowniki: ortograficzny, wyrazów obcych, poprawnej polszczyzny, frazeologiczny, słownik języka polskiego; prasa, Internet) oraz z przekazów ustnych. Wykorzystywanie zgromadzonych informacji w wypowiedziach ustnych i pisemnych. Lektury Literatura polska Mikołaj Rej Żywot człowieka poczciwego (fragmenty: o porach roku; o dobrej żonie, o człowieku poćciwym); Jan Kochanowski: wybrane fraszki (Na lipę, Na dom w Czarnolesie, Do fraszek [Fraszki moje...], pieśni (Pieśń XXV [Czego chcesz od nas, Panie...], Pieśń świętojańska o Sobótce, fragment: Pieśń panny XII; Tren VIII); Jan Andrzej Morsztyn Do trupa; Ignacy Krasicki: Hymn do miłości ojczyzny; bajki Jagnię i wilcy, Ptaszki w klatce; satyra Pijaństwo; Adam Mickiewicz: ballady (Lilie, Świteź), wiersze (Niepewność), Dziady cz. II; Juliusz Słowacki: Balladyna (akt II, fragment sceny 1 zbieranie malin i zabójstwo); Testament mój. Cyprian Kamil Norwid: Moja piosnka II, W Weronie; Aleksander Fredro Zemsta; Henryk Sienkiewicz Potop; Bolesław Prus Kamizelka; Adam Asnyk Do młodych; Stefan Żeromski Syzyfowe prace; Stanisław Ignacy Witkiewicz: Szalona lokomotywa (akt I); Bolesław Leśmian Dusiołek, W malinowym chruśniaku; Leopold Staff Wysokie drzewa; Jarosław Iwaszkiewicz Jeszcze gdzieś zakwitły bzy... [z cyklu Gry i zabawy], Europa; Miron Białoszewski Ach, gdyby, gdyby nawet piec zabrali, Namuzowywanie; Tadeusz Różewicz Warkoczyk, Prawa i obowiązki; Zbigniew Herbert Pan od przyrody, Przesłanie Pana Cogito; Wisława Szymborska Niektórzy lubią poezję, Nic dwa razy...; Czesław Miłosz Piosenka o końcu świata, Który skrzywdziłeś; Jan Twardowski O wróblu; Mrówko, ważko, biedronko; Stanisław Lem Dzienniki gwiazdowe Ijona Tichego (fragment: Podróż siódma); Sławomir Mrożek Wesele w Atomicach; Małgorzata Musierowicz, jeden tom z cyklu o rodzinie Borejków; Witold Gombrowicz Dziennik (1953, rozdział 1, pięć dni początkowych oraz wyodrębniony szkic Sienkiewicz); Aleksander Kamiński Kamienie na szaniec. 9

10 Klasyka światowa Biblia (O miłosiernym Samarytaninie, O synu marnotrawnym); Mitologia (Dedal i Ikar, Orfeusz i Eurydyka); Homer Iliada (Tarcza Achillesa, Pojedynek Achillesa z Hektorem); Sofokles Antygona; Pieśń o Rolandzie (Śmierć Rolanda); William Szekspir Romeo i Julia (akt II, sc. 2; akt III, sc. 5); Miguel de Cervantes Don Kichote (początkowa prezentacja bohatera, walka z wiatrakami); Charles Dickens Opowieść wigilijna; Anton Czechow Kameleon; Antoine de Saint-Exupéry Mały Książę; George Orwell Folwark zwierzęcy. Wymagania 1. Komunikacja językowa i jej składniki 1.1. Rozumieć pojęcia: nadawca, odbiorca Znać główne zasady nawiązania i podtrzymania komunikacji Różnicować własne wypowiedzi w zależności od przewidywanego odbiorcy Wiedzieć, jak oddziaływać na uczucia opinie i zachowania odbiorcy Znać i stosować zasady kultury języka i etykiety językowej Odnajdywać w tekście fragmenty powiadamiające o uczuciach, intencjach i opiniach nadawcy Odnajdywać w tekście treść poznawczą Rozumieć związek między sposobem przekazywania informacji a skutecznością i wiarogodnością komunikatu Rozpoznawać zmiany znaczenia komunikatu wskutek zmiany kontekstu, rozumieć konsekwencje zmian. 2. Gatunki mowy 2.1. Artykułować i zapisywać wypowiedzi zgodnie z regułami języka Dostosować wypowiedź do sytuacji mówiącego oraz do osoby i sytuacji słuchacza Respektować uznane konwencje językowe Reagować na wypowiedź stosownie do celów komunikacji, podejmować próby wywarcia wpływu na słuchaczy Odróżnić wypowiedź udaną od nieudanej Wskazać cechy tekstu świadczące o naukowym charakterze tekstu. 3. Komunikacja medialna 3.1. Rozumieć pojęcia: informacja, publicystyka (polityczna, społeczna, kulturalna), reklama Rozpoznawać podstawowe gatunki prasowe: komunikat, artykuł, reportaż, wywiad, recenzja Wyodrębnić główną myśl tekstu publicystycznego i sprawdzić spójność tekstu (zdań, akapitów) Odróżniać fakt (sąd o stanie rzeczy) od opinii, interpretacji i oceny Wykrywać sprzeczności w zestawieniu faktów Ocenić zgodność wniosków z przesłankami (argumentami) przedstawionymi w tekście Odróżniać perswazję od manipulacji Ocenić wybrane czasopismo młodzieżowe Ocenić wartość gry komputerowej Rozpoznać elementy literatury, muzyki, plastyki i tańca w dziele teatralnym Opisać przestrzeń teatru i rolę poszczególnych elementów Znać role twórców spektaklu teatralnego i zasady ich współdziałania Opisać różnice między żywym spektaklem teatralnym (bezpośredni kontakt z aktorem, niepowtarzalność przedstawienia) a obrazem filmowym. 10

11 4. Analiza tekstu literackiego 4.1. Wyjaśnić rolę samogłosek i spółgłosek w rymie i instrumentacji Rozumieć rolę rymu w tekście, rozróżniać rymy męskie i żeńskie Rozpoznawać intonacje: wznoszącą i opadającą w poszczególnych wersach tekstu Rozpoznawać i tworzyć synonimy i antonimy Rozpoznawać wyrazy obce, archaizmy i wyrazy gwarowe Znać rolę zdrobnień i zgrubień Odróżniać pytanie zwykłe od retorycznego Rozpoznać dosłowne i przenośne znaczenie wyrazu Rozpoznać przenośnię, porównanie, epitet, ożywienie, uosobienie w tekście poetyckim i prozatorskim Rozpoznać w tekście puentę i morał, rozumieć ich rolę Rozpoznać nawiązanie do innego tekstu, rozumieć cel takiego zabiegu Rozpoznać stylizację gatunkową, archaiczną i gwarową Rozumieć różnicę między fikcją literacką a prawdą historyczną, rozpoznawać elementy fantastyki, groteski Rozróżniać narrację pierwszoosobową i trzecoosobową Rozróżniać gatunki literackie i folklorystyczne: tragedia, komedia, dramat; epos (epopeja), powieść, nowela, opowiadanie, komiks, legenda, pieśń, hymn, erotyk, bajka, baśń, fraszka, ballada, dziennik; przysłowie, zagadka, dowcip Rozumieć rolę kontekstów dzieła, w tym kontekstu biograficznego Opisać związki literatury z malarstwem, teatrem i filmem Stawiać i sprawdzać hipotezy dotyczące zawartości myślowej dzieła (idea przewodnia, problem) Rekonstruować wartości promowane przez dzieło. 5. Proces historycznoliteracki 5.1. Rozumieć pojęcia: dziedzictwo kulturowe (to, co pozostało po przodkach) i tradycja (wybrana, żywa część dziedzictwa) Rozumieć pojęcie epoki w dziejach kultury Znać odwołania do Biblii i mitów w późniejszych tekstach kultury Rozumieć pojęcia: tragizm, komizm. Rozpoznać elementy tragiczne i komiczne w tekście kultury Porównywać wzorce życia człowieka wpisane do utworów literackich z różnych epok. 6. Wartości i wartościowanie 6.1. Rozpoznać wartości etyczne, estetyczne i poznawcze wpisane w dzieło kultury Rozpoznać w tekstach kultury wartości związane z pojęciami: dom, ojczyzna, Europa, nacjonalizm i antysemityzm Badać podobieństwa i różnice wartości własnych i wartości wyznawanych w bliższym i dalszym środowisku społecznym. 7. Umiejętności językowe 7.1. Kształtować wypowiedź ustną odpowiednio do sytuacji Czytać na głos i recytować z uwypukleniem sensu tekstu: dykcja, intonacja, pauza, akcentowanie Słuchać ze zrozumieniem: wyodrębniać główne punkty usłyszanej informacji Analizować tekst literacki, odnajdywać fragmenty potrzebne do argumentacji Pisać teksty o różnych formach i rodzajach, kierowane do różnych adresatów Badać poprawność zdań i spójność tekstu, usuwać zbędne wyrażenia i wieloznaczność Napisać recenzję, opowiadanie, wspomnienie, list prywatny Poszukiwać informacji w słownikach, encyklopediach, Internecie ( technologia informacyjna) Korzystać z katalogów, porównywać i porządkować informacje z kilku źródeł Sporządzić notatkę. 11

12 Szkoła średnia kończąca się maturą Treść i wymagania w zakresie podstawowym są podzbiorem zakresu rozszerzonego. Zagadnienia poprzedzone gwiazdką należą do zakresu rozszerzonego. Treść kształcenia 1. Komunikacja językowa i jej składniki 1.1. Nawiązywanie i utrzymywanie łączności, przekazywanie informacji 1.2. Słowo, zdanie, równoważnik zdania jako jednostki komunikacji językowej: części mowy odmienne (rzeczownik, czasownik, imiesłów, przymiotnik, liczebnik, zaimek) i nieodmienne (przysłówek, przyimek, spójnik), kategorie gramatyczne rodzaj; liczba, przypadek, czasy gramatyczne; osoba (tu: formy nieosobowe czasownika), strona bierna i czynna, tryby czasownika, stopniowanie, części zdania podmiot, orzeczenie, dopełnienie, okolicznik, przydawka, zdanie pojedyncze (proste i rozwinięte) i złożone (współrzędnie i podrzędnie), zdanie oznajmujące, pytające, rozkazujące, równoważnik zdania Nadawca komunikatu (twórca tekstu): indywidualny i zbiorowy, znany i nieznany. Odbiorca komunikatu: jednostka, zbiorowość; określony, nieokreślony Funkcja ekspresywna: powiadomienie o uczuciach, intencjach i opiniach nadawcy. Ekspresja jako twórcze wyrażenie osobowości Funkcja impresywna jako zgodne z intencją nadawcy oddziaływanie na odbiorcę Kontakt między nadawcą i odbiorcą. Mówiona i pisemna forma kontaktu. Kontakt bezpośredni. Kontakt pośredni: publikacja, korespondencja (list, ), telefon, czat, sms Znajomość języka (kodu) tekstu przez nadawcę i odbiorcę jako warunek sprawnej komunikacji. Język jako system znaków. Znaki naturalne i umowne. Pojęcie: kod językowy Skuteczność komunikacji. Poprawność, jasność, zwięzłość, jednoznaczność i zgodność z rzeczywistością jako jej warunki. Informowanie, przekonywanie, tworzenie nowej rzeczywistości za pomocą słów Kultura języka: znajomość norm językowych, estetyka wypowiedzi, bogactwo słownictwa. Etykieta językowa: zwyczaje, konwencje zależne od okoliczności (sytuacja prywatna i oficjalna) Informatywna funkcja tekstu. Wzbogacanie zasobów poznawczych Znaczenie kontekstu dla rozumienia komunikatu. *Manipulacyjne konsekwencje wyrywania słów z kontekstu Niewerbalne środki komunikowania się: mimika, gest, głos, ubiór, fryzura, makijaż. Zgodność i sprzeczność między komunikacją językową a niewerbalną. *Człowiek jako tekst (mowa, strój, maniery jako komunikaty o charakterze, poglądach i preferencjach). 2. Gatunki mowy 2.1. Gatunki potoczne i użytkowe: powitanie, pożegnanie; przedstawianie się, zwracanie się do innych (etykieta językowa); pytanie, odpowiedź; prośba, rozkaz, żądanie; podziękowanie; zaproszenie; obietnica, przysięga; gratulacje, życzenia; list prywatny; rozmowa, dyskusja, *dyskusja panelowa, *negocjacje Gatunki urzędowe: przemówienie; zawiadomienie, ogłoszenie; instrukcja, regulamin, kodeks; skarga, zażalenie, reklamacja; podanie (do urzędu); życiorys, cv (curriculum vitae); list (oficjalny, motywacyjny, otwarty, intencyjny); upoważnienie; protokół, sprawozdanie Gatunki naukowe i popularnonaukowe: wykład; artykuł, rozprawa; szkic; podręcznik. 3. Komunikacja medialna 12

13 3.1. Gatunki publicystyczne: komunikat, komentarz, artykuł, reportaż, wywiad, recenzja, felieton Funkcje tekstu medialnego: informacyjna, edukacyjna i perswazyjna Charakter czasopisma a zakres informacji. Typy czasopism: prasa młodzieżowa, sportowa, hobbistyczna, prasa popularno-naukowa, społeczno-polityczna, kulturalna Perswazja (nakłanianie odbiorcy do uznania pożądanych przez nadawcę poglądów i zachowań). Intencje nadawcy i sposoby ich prezentacji Manipulacja jako nadużycie perswazji: ukrywanie intencji wypowiedzi (insynuacja), zatajanie i przeinaczanie faktów, wyolbrzymianie i pomniejszanie rangi zjawisk, argumentacja atakująca osobę Język prasy. Analiza tekstu: słownictwo, logika argumentacji; tytuł prasowy jako gra z czytelnikiem. Porównywanie tekstu z innymi źródłami informacji Audycja radiowa, program telewizyjny (informacja, publicystyka polityczna, społeczna, kulturalna, rozrywka), Internet, gra komputerowa Oddziaływanie reklamy: informowanie o produkcie, oswajanie z marką, nawiązywanie do głębokich potrzeb odbiorcy. Rola słowa, warstwy wizualnej i dźwiękowej Teatr jako synteza sztuk: literatury, muzyki, plastyki, tańca Teatr klasyczny i awangardowy; rola teatru narodowego; teatr telewizji, teatry eksperymentalne Przestrzeń teatru: scena, widownia, światło, rampa, kurtyna, kulisy. Scenografia: dekoracje, rekwizyt teatralny, kostium, maska, charakteryzacja Reżyser teatralny jako twórca oraz koordynator pracy aktora, scenografa, charakteryzatora, kostiumologa i ekipy technicznej Dramat w teatrze: tekst literacki a inscenizacja; skróty i przeróbki tekstu Film jako połączenie sztuki i techniki Rodzaje filmu: fabularny, dokumentalny, animowany Gatunki filmowe: film obyczajowy, historyczny, przygodowy, western, komedia Warstwa wizualna: obraz z kamery, realizm i magiczność, efekty komputerowe. Warstwa dźwiękowa filmu: dialogi, muzyka filmowa, budowanie nastroju. 4. Analiza i interpretacja tekstu literackiego 4.1. Analiza tekstu jako wyodrębnienie elementów składowych i powiązań między nimi Poziom brzmieniowy: samogłoska, spółgłoska, sylaba; rym (żeński i męski), wiersz (biały i rymowany), rytm (wiersz rytmiczny, wiersz wolny), instrumentacja głoskowa (w tym: dźwiękonaśladowcza), akcent wyrazowy i zdaniowy, intonacja, pauza Poziom słowotwórczy: wyraz, synonim, antonim, homonim, neologizm, archaizm, zapożyczenie; słownictwo gwarowe i regionalne, żargon środowiskowy (w tym: gwara młodzieżowa) i zawodowy; użycie gwary (dialektyzacja) w literaturze; zdrobnienie, zgrubienie, wulgaryzm Powtórzenie, refren; pytanie retoryczne, apostrofa, inwokacja Przestawienie szyku zdania; przerzutnia Poziom znaczeniowy: przenośnia (metafora), epitet, porównanie, ożywienie, uosobienie; paradoks, puenta, dygresja, morał; wyolbrzymienie (*hiperbola); pomniejszenie, złagodzenie (*eufemizm); alegoria, symbol; ironia *Związki frazeologiczne stałe i łączliwe.> Odwołania intertekstualne: aluzja, cytat, przeróbka, pastisz, parodia; stylizacja Analiza kompozycji tekstu. Segmentacja: tytuł, dedykacja, motto, prolog, wstęp, zakończenie; rozdział, akapit, wers, zwrotka (strofa), akt, scena, didaskalia, epilog; przypis, spis treści, bibliografia Fikcyjność świata przedstawionego; odwzorowanie i przekształcania rzeczywistości; realizm i fantastyka, groteska, absurd, poetyka snu. 13

14 Jednostki kompozycyjne: motyw, motyw przewodni, topos; zdarzenie, epizod; temat; wątek główny, wątek poboczny; fabuła, akcja; postać literacka (charakterystyka bezpośrednia i pośrednia), bohater (indywidualny i zbiorowy); czas (czas narracji, czas fabuły); miejsce akcji, przestrzeń w utworze; dominanta kompozycyjna; forma otwarta, forma zamknięta Formy narracyjne: opowiadanie i opis, narracja pierwszoosobowa i trzecioosobowa. Mowa niezależna i zależna. Monolog, dialog Autor dzieła, narrator, podmiot liryczny, mówiący bohater Gatunki literackie i folklorystyczne: tragedia, komedia, dramat; epos (epopeja), powieść, nowela, opowiadanie, komiks, legenda, pieśń, hymn, erotyk, bajka, baśń, fraszka, ballada, dziennik; przysłowie, zagadka, dowcip Interpretacja dzieła literackiego Znaczenia i ogólny sensu tekstu; objaśnienie i komentarz jako działania uzupełniające interpretację Konteksty: biograficzny, gatunkowy, historyczny, kulturowy Oryginalne cechy utworu na tle wybranych kontekstów Jawne i ukryte intencje autora Subiektywny charakter odbioru dzieła literackiego i jego oceny Twórcza rola odbiorcy: własny wkład w odczytanie utworu Interpretacja porównawcza tekstów z tych samych i różnych epok literackich, obszarów językowych i kulturowych, tekstów kultury wysokiej i kultury popularnej Interpretacja zawartości problemowej tekstu Interpretacja i ocena zawartych w dziele wartości. 5. Proces historycznoliteracki 5.1. Proces historycznokulturowy jako ciąg przemian: żywotność kultury narodziny, rozkwit i schyłek prądów artystycznych, gatunków, konwencji pojęcia epoka, prąd artystyczny, periodyzacja Rodzaje literackie. Pojęcia: liryka, epika, dramat Gatunki literackie jako elementy procesu historycznoliterackiego Dziedzictwo kulturowe a tradycja: Biblia i antyk jako źródła kultury śródziemnomorskiej; pojęcie mitu, tradycja średniowiecza w kształtowaniu kultury europejskiej: chrześcijaństwo i jego wpływ na hierarchię wartości, poezja religijna, ideały rycerskie w literaturze, tradycja renesansu: opozycyjność wobec ideałów średniowiecza; antropocentryzm; humanistyczny model kultury. Pojęcia: humanizm, antropocentryzm, tradycja sarmacka w literaturze i malarstwie (obyczaje, portret sarmacki). Pojęcia: sarmatyzm, tradycja Oświecenia: literatura zlaicyzowana; racjonalizm; dydaktyzm literatury, tradycja romantyczna człowiek wobec Boga; indywidualizm, koncepcja natury, patriotyzm romantyczny. Pojęcia: indywidualizm, naród, ojczyzna, mała ojczyzna, orientalizm, ludowość, *ironia romantyczna Konwencja: trwałość i proces przemian; konwencje a dążenia nowatorskie w literaturze i kulturze współczesnej, konwencja a styl indywidualny Dziedzictwo przeszłości i zmiany w języku: słownictwo dawne i nowe Style artystyczne i ich związek z kulturą epoki: styl romański, 14

15 styl gotycki, klasycyzm renesansowy, *styl barokowy, klasycyzm oświecenia, styl realistyczny symbolizm, ekspresjonizm, *antytradycjonalizm, *eksperyment, *nowatorstwo, *awangarda; *postmodernizm, *dekonstrukcja Kategorie estetyczne: tragizm, komizm Korespondencja sztuk i *intertekstualność. *Przekład intersemiotyczny. 6. Wartości i wartościowanie 6.1. Normy postępowania i ustalone kanony piękna a własne kryteria wartościowania Wartości i antywartości zawarte w tekście kultury: wartości poznawcze; pojęcia: prawda, fałsz, wartości etyczne; pojęcia: dobro i zło, odwaga i tchórzostwo, wierność i zdrada; wolność, odpowiedzialność, uczciwość, honor, bohaterstwo, 7.5. wartości estetyczne, pojęcia: piękno i brzydota Dom jako wartość: gniazdo rodzinne, symbolika domu. Pojęcia: rodzina (matka, ojciec, dziecko); miłość; bezdomność Ojczyzna i mała ojczyzna jako wartości. Pojęcia: patriotyzm i nacjonalizm. 7. Umiejętności językowe 7.1. Retoryka, czyli sztuka skutecznego mówienia: rodzaje perswazji w retoryce: przekonująca, nakłaniająca (propaganda) i pobudzająca (agitacja) przygotowanie i wygłaszanie mowy, zasady recytacji: poprawność dykcji i płynność mowy podtrzymywanie kontaktu z rozmówcą, kierowanie rozmową, dyskusją Analiza i interpretacja słuchanego tekstu (rozpoznawanie celu wypowiedzi, intencji autora, środków perswazji, ukrytych założeń) Czytanie ze zwróceniem uwagi na sens utworu (znaczenia metaforyczne, aluzje literackie, treści symboliczne) Pisanie tekstów: rozprawka, przemówienie, referat, wywiad, recenzja, korespondencja osobista, opowiadanie, opis, charakterystyka postaci, analiza, interpretacja, teksty użytkowe podanie, cv, list urzędowy, notowanie Komponowanie własnego tekstu: układanie planu, stawianie tez, argumentowanie, wnioskowanie; wybór tytułu, wstęp, dzielenie na rozdziały i akapity, segmentacja na wersy i zwrotki, zakończenie, sporządzenie przypisu i bibliografii Przekształcanie zdań w tekście: zamiana mowy niezależnej na zależną; zamiana strony czynnej na bierną (zmiana perspektywy); łączenie zdań pojedynczych w złożone; przekształcanie równoważników zdań na zdania Samodzielne zbieranie i wykorzystywanie informacji w wypowiedziach ustnych i pisemnych Korzystanie ze źródeł utrwalonych: encyklopedia, słowniki: ortograficzny, wyrazów obcych, poprawnej polszczyzny, frazeologiczny, słownik języka polskiego; prasa, Internet. Wykorzystywanie przekazów ustnych. Lektury Literatura polska 15

16 Bogurodzica; Jan Kochanowski Treny (V, X, XIX ); Pieśni (w tym: Pieśń III i Pieśń 24 z Ksiąg wtórych); Mikołaj Sęp Szarzyński Sonet IIII, Sonet V; Jan Andrzej Morsztyn Do tejże, Niestatek (inc.: Oczy są ogień, czoło jest zwierciadłem); Daniel Naborowski Krótkość żywota; Jan Chryzostom Pasek Pamiętnik (fragmenty: Elekcja w Warszawie, Pan Pasek w Danii); Ignacy Krasicki Monachomachia (Pieśń V); Franciszek Zabłocki Fircyk w zalotach (akt I, sc. 2, 3, 4); Adam Naruszewicz Głos umarłych; Stanisław Trembecki Gość w Heilsbergu; Adam Mickiewicz Pan Tadeusz; Dziady cz. III; wiersze: Oda do młodości, Romantyczność, Stepy akermańskie, Czatyrdah, Nad wodą wielką i czystą...; Juliusz Słowacki, Beniowski (Pieśń V); wiersze: Rozłączenie, Grób Agamemnona; *Zygmunt Krasiński Nie-Boska komedia (część III, scena w zamku dyskusja Hrabiego z Pankracym; część IV scena ostatnia); Cyprian Kamil Norwid Klaskaniem mając obrzękłe prawice, Coś ty Atenom zrobił Sokratesie, Pielgrzym; Bolesław Prus Lalka; Eliza Orzeszkowa Gloria Victis; Jan Kasprowicz Krzak dzikiej róży, Dies irae; Kazimierz-Przerwa Tetmajer Melodia mgieł nocnych, Koniec wieku XIX; Leopold Staff Deszcz jesienny, Kowal; Stanisław Wyspiański, Wesele; Władysław Reymont, Chłopi (t. 1: Jesień); Stefan Żeromski, Rozdziobią nas kruki, wrony, Przedwiośnie, *W odpowiedzi Arcybaszewowi i innym; Julian Tuwim: Bal w Operze (Bankiet); Jarosław Iwaszkiewicz Panny z Wilka; Witold Gombrowicz Ferdydurke; Bolesław Leśmian Dziewczyna, Topielec; Czesław Miłosz, Obłoki; Campo di Fiori, Dar; Krzysztof Kamil Baczyński Pokolenie, Tadeusz Różewicz Ocalony, bez, Zbigniew Herbert Apollo i Marsjasz, Potęga smaku, Miron Białoszewski Szare eminencje zachwytu, Wisława Szymborska Może to wszystko, Trzy słowa najdziwniejsze, Stanisław Grochowiak Rozbieranie do snu, Julia Hartwig Mówiąc nie tylko do siebie, Do róży; Ryszard Krynicki I naprawdę nie wiedzieliśmy, Stanisław Barańczak Widokówka z tego świata; Sławomir Mrożek Tango; Bruno Schulz Sklepy cynamonowe (Ulica Krokodyli); Tadeusz Borowski Proszę państwa do gazu, Dzień na Harmenzach; Gustaw Herling-Grudziński Wieża; Hanna Krall Zdążyć przed Panem Bogiem; Tadeusz Konwicki Nowy Świat i okolice (fragmenty: Moje pogróżki, Kot Iwan, Wielka Sobota, Krótki spacer po Nowym Świecie, Pożegnanie z Wilnem); Olga Tokarczuk Najbrzydsza kobieta świata (z tomu Gra na wielu bębenkach); Andrzej Stasiuk Babka (z tomu Opowiadania galicyjskie); Ryszard Kapuściński Imperium (Pińsk, 1939; Workuta, zamarznąć w ogniu); Jerzy Pilch Kot, który trzyma mnie przy życiu (z tomu Bezpowrotnie utracona leworęczność). Zbigniew Herbert Łaska kata (z tomu Martwa natura z wędzidłem), Klasyka światowa Platon Uczta (części 1-7); 16

17 Biblia Księga Rodzaju (rozdziały I i II); Księga Hioba (rozdziały: I, XL, XLII wersety 10-17); Psalmy (psalm 10, 33); według Biblii Tysiąclecia lub w tłum. Czesława Miłosza); Horacy Pieśni (Exegi monumentum, Do Postuma) William Szekspir Makbet; Hamlet (monolog inc. Być albo nie być...) Johann Wolfgang Goethe Faust w tłum. J. St. Burasa lub A. Pomorskiego (cz. I, scena spotkania Fausta z Mefistofelesem, scena ostatnia w więzieniu; *całość cz. I); Fiodor Dostojewski Zbrodnia i kara; *Joseph Conrad Jądro ciemności; Franz Kafka Proces; *Michaił Bułhakow Mistrz i Małgorzata; Bohumil Hrabal Bar świat. Wymagania 1. Komunikacja językowa i jej składniki 1.1. Rozumieć pojęcia: nadawca, odbiorca, kod i znak Znać, wykrywać i wykorzystywać językowe i pozajęzykowe możliwości nawiązywania i podtrzymywania kontaktu. Rozumieć zależności między językiem tekstu a rodzajem kontaktu Różnicować własne wypowiedzi w zależności od przewidywanego odbiorcy Rozpoznawać i tworzyć wypowiedzi realizujące funkcję ekspresywną Rozpoznawać w tekstach literackich wypowiedzi o charakterze impresywnym, odczytywać jawne i ukryte intencje nadawcy Odnajdywać w tekście treść poznawczą Znać i stosować zasady skutecznej komunikacji Rozumieć związek między sposobem przekazywania informacji a skutecznością i wiarogodnością komunikatu Znać i stosować zasady kultury języka i etykiety językowej. Rozpoznawać życzliwość i agresję językową Rozpoznawać zmiany znaczenia komunikatu wskutek zmiany kontekstu, rozumieć konsekwencje zmian *Rozumieć związek między zmianami kontekstu a manipulacją językową *Odczytać znaczenie stroju subkulturowego. 2. Gatunki mowy 2.1. Artykułować i zapisywać wypowiedzi zgodnie z regułami języka Dostosować wypowiedź do sytuacji mówiącego oraz do osoby i sytuacji słuchacza Respektować uznane konwencje językowe Reagować na wypowiedź stosownie do celów komunikacji, podejmować próby wywarcia wpływu na słuchaczy Odróżnić wypowiedź udaną od nieudanej. Badać skuteczność własnej wypowiedzi Wskazać cechy tekstu świadczące o naukowym charakterze tekstu Znać i stosować zasady negocjacji. 3. Komunikacja medialna 3.1. Rozpoznawać podstawowe gatunki prasowe: komunikat, artykuł, reportaż, wywiad, recenzja Wyodrębnić główną myśl tekstu publicystycznego i sprawdzić spójność tekstu (zdań, akapitów) Odróżniać fakt (sąd o stanie rzeczy) od opinii, interpretacji i oceny Wykrywać sprzeczności w zestawieniu faktów Ocenić zgodność wniosków z przesłankami (argumentami) przedstawionymi w tekście Odróżniać perswazję od manipulacji Charakteryzować porównawczo kilka czasopism, dokonać oceny jednego z nich Rozumieć pojęcia: informacja; publicystyka polityczna, społeczna, kulturalna; reklama Dokonać oceny treści i formy programu kulturalnego w radiu i telewizji. 17

18 3.10. Rozpoznać elementy literatury, muzyki, plastyki i tańca w dziele teatralnym, rozumieć ich funkcje w dziele Opisać przestrzeń teatru i funkcje poszczególnych elementów Znać role twórców spektaklu i zasady ich współdziałania Rozpoznawać różnice między tekstem dramatu a jego realizacją w teatrze (na wybranym przykładzie) Opisać rodzaje i gatunki filmowe Opisać różnice między żywym spektaklem teatralnym (bezpośredni kontakt z aktorem, niepowtarzalność przedstawienia) a obrazem filmowym. 4. Analiza tekstu literackiego 4.1. Odróżniać analizę od interpretacji i wartościowania Wyjaśnić rolę samogłosek i spółgłosek w rymie i instrumentacji Rozróżniać wiersz rymowany i biały, rymy męskie i żeńskie, rozumieć rolę rymu w tekście Rozpoznawać intonacje: wznoszącą i opadającą w poszczególnych wersach tekstu Rozumieć dramatyczną rolę pauzy oraz milczenia w tekście Rozpoznawać i tworzyć synonimy, antonimy, homonimy i oparte na nich gry słowne Rozpoznawać wyrazy zapożyczone, obce, neologizmy, archaizmy i wyrazy gwarowe Znać rolę zdrobnień, zgrubień oraz słownictwa nacechowanego wulgarnie Odróżniać pytanie zwykłe od retorycznego, odróżniać apostrofę od inwokacji Odróżniać teksty bogate składniowo od ubogich Rozpoznać metaforę, porównanie, epitet, ożywienie i uosobienie w tekście poetyckim i prozatorskim Odróżnić symbol od alegorii, objaśnić ich funkcje w utworze Rozpoznać i znać efekty dygresji, puenty i morału, ironii Rozpoznać nawiązanie do innego tekstu, rozumieć cel takiego zabiegu Rozpoznać stylizację gatunkową, archaiczną i gwarową Rozumieć różnicę między fikcją literacką a prawdą historyczną; rozpoznać elementy fantastyki, groteski, poetyki snu Wyróżniać jednostki kompozycyjne; odnajdywać dominantę kompozycyjną Rozróżniać formy narracyjne w tekście Rozróżniać gatunki literackie i folklorystyczne: tragedia, komedia, dramat; epos (epopeja), powieść, nowela, opowiadanie, komiks, legenda, pieśń, hymn, erotyk, bajka, baśń, fraszka, ballada, dziennik; przysłowie, zagadka, dowcip Rozumieć rolę kontekstów dzieła: biograficznego, gatunkowego, historycznego, kulturowego i wykorzystać je przy interpretacji dzieła *Rozumieć subiektywny charakter interpretacji Znać związki literatury z historią, publicystyką, malarstwem, teatrem, filmem i kulturą popularną Stawiać i sprawdzać hipotezy dotyczące zawartości myślowej dzieła (idea przewodnia, problem, tendencja); Ocenić ideową i artystyczną wartość tekstu oraz identyfikować wartości wpisane w tekst. 5. Proces historycznoliteracki 5.1. Rozumieć ewolucję zjawisk kulturowych *Rozumieć umowność periodyzacji. Przedstawić zmiany periodyzacji na wybranym przez siebie przykładzie Opisać przemiany gatunkowe na przykładzie pojęć: dramat, epos (epopeja), powieść, erotyk Rozróżniać pojęcia dziedzictwa i tradycja. Rozumieć rangę tradycji Ukazać różnorodność wątków ideowych, obyczajowych oraz artystycznych wywodzących się z tradycji średniowiecznej, renesansowej, sarmackiej, oświeceniowej i romantycznej. 18

19 5.6. Rozumieć rolę konwencji jako łącznika w procesie przemian; *podać przykłady rozbijania konwencji w nurtach awangardowych Rozumieć rolę archaizmów i neologizmów w procesie kulturowym Rozumieć zjawisko historycznej przemienności stylów Podać cechy charakterystyczne stylów: romańskiego (w architekturze), gotyckiego (w architekturze), renesansowego, *barokowego (w literaturze, w tym: *koncept), klasycyzmu oświecenia, realizmu (w powieści) (każdorazowo na dowolnym przykładzie) Opisać istotę tragizmu oraz istotę komizmu na dowolnym przykładzie literackim Rozpoznać w tekście kultury elementy różnych sztuk; rozumieć przekładalność języka sztuk. 6. Wartości i wartościowanie 6.1. Przedstawić społeczne zróżnicowanie norm moralnych; rozważyć tezę, że jest ono źródłem bogactwa kultury narodowej Zidentyfikować wartości etyczne, estetyczne i poznawcze wpisane we wskazany tekst kultury Zrekonstruować hierarchię wartości wpisaną w tekst kultury i przemawiającą za nią argumentację autora. 6.4 Rozpoznać w tekstach kultury wartości związane z pojęciami: dom, ojczyzna, Europa. Rozumieć konfliktowy charakter afirmacji tych wartości (bezdomność, nacjonalizm, ksenofobia, antysemityzm) *Omówić na dowolnym przykładzie uwarunkowania i następstwa konkretnego konfliktu wartości Przedstawić własną postawę wobec problemu wyboru wartości i wartościowania. Zdawać sobie sprawę z podobieństw i odmienności swoich poglądów względem poglądów podzielanych w bliższym i dalszym środowisku społecznym. 7. Umiejętności językowe 7.1. Jasno przekazać myśl w mowie i piśmie Kształtować wypowiedź ustną odpowiednio do sytuacji Wygłosić mowę: przekonującą, nakłaniającą, pobudzającą audytorium Ocenić mowę według świadomie wybranych kryteriów (w tym: celu wypowiedzi i intencji nadawcy) Uczestniczyć w dyskusji: przekonywać, wysuwać i odpierać argumenty, poszukiwać obszarów porozumienia Czytać na głos i recytować z uwypukleniem sensu tekstu: dykcja, intonacja, pauza, akcentowanie Redagować tekst własny i cudzy: sprawdzać spójność tekstu i poprawność zdań, poprawiać błędy językowe, ortograficzne, interpunkcyjne; usuwać zbędne wyrażenia i wieloznaczność Przekształcać tekst: streszczać, skracać, rozwijać *Podejmować własne próby literackie Zbierać informacje z różnych źródeł, tworzyć uporządkowane zasoby informacyjne, wykorzystywać je w rozwiązywaniu problemów ( technologia informacyjna). Zasadnicza szkoła zawodowa Treść kształcenia 1. Poprawne mówienie, czytanie i pisanie; uważne słuchanie i wnikliwe oglądanie. 2. Zasady skutecznej komunikacji, podejmowanie rozmowy i przekazywanie własnych opinii. 3. Popularne formy prasowe i ich cechy charakterystyczne: gazeta codzienna, tygodnik, miesięcznik. Prasa sportowa, prasa kobieca, poradniki. 4. Język mediów: informowanie, przekonywanie, manipulacja. 5. Film: film fabularny, dokumentalny, popularnonaukowy. 19

20 6. Język filmu: obraz, dźwięk, scenografia, praca reżysera. 7. Radio i telewizja: informacja i muzyka w radiu. Spójność słowa, obrazu i dźwięku w telewizji. 8. Internet jako źródło informacji. Udostępnianie dóbr kultury: zbiory biblioteczne, muzyka i piosenki, film, zbiory dzieł plastycznych. Internet jako rozrywka. 9. Wartości obecne w życiu codziennym. Postawa ekologiczna. Lektury Maria Pawlikowska Jasnorzewska Różowa magia, Miłość (inc.: Nie widziałam cię już od miesiąca); Krzysztof Kamil Baczyński Z głową na karabinie; Tadeusz Różewicz Walentynki (poemat z końca XX wieku) ; Wisława Szymborska Portret kobiecy, Cebula; Tadeusz Borowski Proszę państwa do gazu; Marek Hłasko Pierwszy krok w chmurach; Sławomir Mrożek Wina i kara; Hanna Krall Zbawienie (z tomu Dowody na istnienie); Olga Tokarczuk Najbrzydsza kobieta świata (z tomu Gra na wielu bębenkach); Janusz Głowacki 1989 w Warszawie (z tomu Z głowy); Ryszard Kapuściński Podróże z Herodotem (fragment początkowy); Andrzej Sapkowski Wiedźmin (opowiadanie z tomu Ostatnie życzenie); Bogumił Hrabal Bar świat. Wymagania 1. Poprawnie mówić, komunikować się w różnych sytuacjach i kręgach społecznych, wyrażać własne poglądy, uzasadniać je i bronić ich, przestrzegać kultury języka i etykiety językowej. 2. Czytać ze zrozumieniem teksty literackie i użytkowe (zwłaszcza instrukcje i specyfikacje zawodowe). 3. Poprawnie pisać, jasno wyrażać własne opinie, napisać i zredagować: cv, podanie, notatkę, sprawozdanie, list, , umieć wypełnić formularze urzędowe ( podstawy przedsiębiorczości). 4. Zdobywać wiedzę o świecie i człowieku z lektury gazet, czasopism, dzieł literackich, filmu, muzyki. Umieć korzystać z zasobów Internetu ( technologia informacyjna). 5. Rozpoznawać zjawiska manipulacji w mediach, podawać przykłady narzucania opinii i przeinaczania faktów. 6. Rozpoznawać wartości zawarte w tekstach kultury i w życiu codziennym, związane z domem, małą ojczyzną, ojczyzną, wspólną Europą. 7. Rozumieć, dlaczego są wartościami: prawda, dobro, piękno (w tym piękno natury), miłość, patriotyzm, tolerancja. 20

Matura 2014 wykaz lektur liceum, technikum. Maturzyści

Matura 2014 wykaz lektur liceum, technikum. Maturzyści Matura 2014 wykaz lektur liceum, technikum Maturzyści Ponieważ temat maturalny z języka polskiego zredagowany jest w odniesieniu do tekstu literackiego, który zdający otrzymuje, tematy wypracowań na egzaminie

Bardziej szczegółowo

Bogurodzica w kontekście poezji średniowiecznej; Jan Kochanowski - pieśni i treny (wybór) poezja baroku (wybór)

Bogurodzica w kontekście poezji średniowiecznej; Jan Kochanowski - pieśni i treny (wybór) poezja baroku (wybór) Zestawienie lektur poziom podstawowy opracowanie: Izabela Haremza Małą czcionką wprowadziłam własne uwagi! ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1 z dnia 29 sierpnia 2008 r. zmieniające rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

-zna i stosuje w swoich wypowiedziach pojęcia i terminy związane z filmem, teatrem, książką, muzeum, Internetem;

-zna i stosuje w swoich wypowiedziach pojęcia i terminy związane z filmem, teatrem, książką, muzeum, Internetem; WYMAGANIA EDUKACYJNE Z J EZYKA POLSKIEGO DLA KLASY 5 OCENA CELUJĄCA Uczeń spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą, a ponad to: -czyta lektury dodatkowe (dwie w roku szkolnym); z przeczytanych lektur sporządza

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY IV

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY IV SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY IV Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań kryterialnych na ocenę dopuszczającą. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: nawiązuje i

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Obowiązujący program nauczania : Jutro pójdę w świat, WSiP

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Obowiązujący program nauczania : Jutro pójdę w świat, WSiP WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ Nauczyciel: mgr Agnieszka Węgrzynowicz Obowiązujący program nauczania : Jutro pójdę w świat, WSiP Przedmiotem oceny z języka polskiego

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WIADOMOŚCI O EPOCE wiadomości Określa ramy czasowe i genezę nazwy epoki. Wymienia głównych reprezentantów omawianych kierunków literackich. Wymienia

Bardziej szczegółowo

SPIS LEKTUR. Klasy 1-4 technikum 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH I ZAWODOWYCH W BOLESŁAWCU UL. KOMUNY PARYSKIEJ 6, 59-700 BOLESŁAWIEC

SPIS LEKTUR. Klasy 1-4 technikum 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH I ZAWODOWYCH W BOLESŁAWCU UL. KOMUNY PARYSKIEJ 6, 59-700 BOLESŁAWIEC SPIS LEKTUR Klasy 1-4 technikum 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH I ZAWODOWYCH W BOLESŁAWCU UL. KOMUNY PARYSKIEJ 6, 59-700 BOLESŁAWIEC Lektury w klasie 1 technikum 2014/15 STAROŻYTNOŚĆ: 1. Iliada

Bardziej szczegółowo

KLASA I WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO GIMNAZJUM. opracował zespół nauczycieli polonistów OCENA DOPUSZCZAJĄCA

KLASA I WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO GIMNAZJUM. opracował zespół nauczycieli polonistów OCENA DOPUSZCZAJĄCA WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO opracował zespół nauczycieli polonistów Adriana Haładuda, Justyna Kmiecik, Magdalena Spychała-Reiss, Piotr Reiss KLASA I GIMNAZJUM OCENĘ NIEDOSTATECZNĄ otrzymuje

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klas IV- VI

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klas IV- VI Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klas IV- VI W zakresie odbioru wypowiedzi i wykorzystania zawartych w nich informacji: czyta ze zrozumieniem teksty kultury, w tym utwory poetyckie, proste teksty

Bardziej szczegółowo

Podstawa programowa kształcenia ogólnego

Podstawa programowa kształcenia ogólnego INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH Ewa Bartnik Krzysztof Konarzewski Alina Kowalczykowa Zbigniew Marciniak Tomasz Merta Podstawa programowa kształcenia ogólnego Druga wersja projektu WARSZAWA, MARZEC 2005 Spis

Bardziej szczegółowo

KALENDARZ PRZYGOTOWAŃ DO EGZAMINU GIMNAZJALNEGO z języka polskiego dla uczniów klas III Publicznego Gimnazjum w Pilźnie rok szkolny 2012/2013

KALENDARZ PRZYGOTOWAŃ DO EGZAMINU GIMNAZJALNEGO z języka polskiego dla uczniów klas III Publicznego Gimnazjum w Pilźnie rok szkolny 2012/2013 KALENDARZ PRZYGOTOWAŃ DO EGZAMINU GIMNAZJALNEGO z języka polskiego dla uczniów klas III Publicznego Gimnazjum w Pilźnie rok szkolny 2012/2013 Miesiąc Październik 2012 Nr Temat kolejnych tematów 1 O zasobach

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE LITERACKIE

KSZTAŁCENIE LITERACKIE uwagi Wymagania edukacyjne na ocenę śródroczną i roczną Rok szkolny 2008/2009 klasy szóste SP 9 Nowy Sącz WIEDZA UCZNIA OPANOWANE UMIEJĘTNOŚCI I OKRES- ocena śródroczna - celujący Uczeń przeczytał wszystkie

Bardziej szczegółowo

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA 1.Różne obrazy przyrody w literaturze. Omów sposoby ich kreowania w wybranych utworach 2.Metamorfoza bohatera literackiego i jej sens. Omów problem,

Bardziej szczegółowo

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. JAROSŁAWA IWASZKIEWICZA

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. JAROSŁAWA IWASZKIEWICZA Nasielsk, 5 kwietnia 2013 r. Lista tematów na część ustną egzaminu maturalnego z języka polskiego w sesji wiosennej 2014 w Liceum Ogólnokształcącym im. Jarosława Iwaszkiewicza w Nasielsku LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy 6. Ocena celująca:

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy 6. Ocena celująca: Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy 6. Ocena celująca: Wiedza ucznia znacznie wykracza poza obowiązujący program nauczania Wypowiedzi pisemne i ustne są bezbłędne oraz cechują się dojrzałością

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum CZYTANIE ZE ZROZUMIENIEM Obowiązuje znajomość lektur:

Bardziej szczegółowo

-zna i stosuje w swoich wypowiedziach pojęcia i terminy związane z filmem, teatrem, książką, Internetem;

-zna i stosuje w swoich wypowiedziach pojęcia i terminy związane z filmem, teatrem, książką, Internetem; WYMAGANIA EDUKACYJNE Z J EZYKA POLSKIEGO DLA KLASY 4 OCENA CELUJĄCA Uczeń spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą, a ponad to: -czyta lektury dodatkowe (dwie w roku szkolnym); z przeczytanych lektur sporządza

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum

Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum Ocenę CELUJĄCĄ otrzymuje uczeń, który w zakresie swych kompetencji polonistycznych spełnia wszystkie wymagania jak na ocenę bardzo dobrą,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z J EZYKA POLSKIEGO DLA KLASY 6

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z J EZYKA POLSKIEGO DLA KLASY 6 WYMAGANIA EDUKACYJNE Z J EZYKA POLSKIEGO DLA KLASY 6 OCENA CELUJĄCA Uczeń spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą, a ponad to: -czyta lektury dodatkowe (dwie w roku szkolnym); z przeczytanych lektur sporządza

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM. (ocena: dostateczny)

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM. (ocena: dostateczny) 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM SPRAWNOŚCI WYMAGANIA KONIECZNE PODSTAWOWE ROZSZERZONE DOPEŁNIAJĄCE (ocena: dopuszczający) (ocena: dostateczny) (ocena: dobry) (ocena: bardzo dobry)

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z języka polskiego w klasie IV

Wymagania na poszczególne oceny z języka polskiego w klasie IV Wymagania na poszczególne oceny z języka polskiego w klasie IV OCENA CELUJACY BARDZO DOBRY WYMAGANIA - Twórcze oraz samodzielne rozwijanie własnych uzdolnień i zainteresowań. - Bezbłędne wypowiedzi ustne

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego w klasach I-III w Gimnazjum im. św. Jana Kantego w Liszkach w roku szkolnym 2014/2015

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego w klasach I-III w Gimnazjum im. św. Jana Kantego w Liszkach w roku szkolnym 2014/2015 Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego w klasach I-III w Gimnazjum im. św. Jana Kantego w Liszkach w roku szkolnym 2014/2015 Wymagania stawiane uczniom na lekcjach języka polskiego: 1. Uczeń

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II LICEUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II LICEUM 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II LICEUM Uczeń, który nie spełnił wymagań na ocenę dopuszczającą, otrzymuje ocenę

Bardziej szczegółowo

Zasady oceniania z języka polskiego w klasie IV w Szkole Podstawowej Nr 6 w Zamościu. Ocena celująca:

Zasady oceniania z języka polskiego w klasie IV w Szkole Podstawowej Nr 6 w Zamościu. Ocena celująca: Zasady oceniania z języka polskiego w klasie IV w Szkole Podstawowej Nr 6 w Zamościu Ocena celująca: - zdobył wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza program nauczania w danej klasie - samodzielnie

Bardziej szczegółowo

Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych.

Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych. Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla kl. V Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych. OCENA CELUJĄCA Wiedza ucznia znacznie wykracza poza obowiązujący

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V (ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania ocen niższych pozytywnych) OCENA

Bardziej szczegółowo

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy LITERATURA 1. "Żyć życiem innym niż większość". Twoje rozważania o wybranych bohaterach literackich idących

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z PRZEDMIOTU JĘZYK POLSKI NA ROK SZKOLNY 2014/2015

WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z PRZEDMIOTU JĘZYK POLSKI NA ROK SZKOLNY 2014/2015 WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z PRZEDMIOTU JĘZYK POLSKI NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Celujący Bardzo dobry Spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą i ponadto: Mówienie formułuje twórcze

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego

Wymagania edukacyjne z języka polskiego Wymagania edukacyjne z języka polskiego KLASA IV OCENA CELUJĄCA: Wiedza ucznia znacznie wykracza poza obowiązujący program nauczania. Twórczo i samodzielnie rozwija własne uzdolnienia u zainteresowania;

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO

LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO LITERATURA LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO 1. Na wybranych przykładach z różnych epok omów funkcję aluzji jako świadomego umieszczania tekstu w polu tradycji literackiej.

Bardziej szczegółowo

Język mniejszości narodowej lub etnicznej

Język mniejszości narodowej lub etnicznej Strona1 Wyciąg z: Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego (str. 204-208)

Bardziej szczegółowo

Edukacja globalna na zajęciach z języka polskiego

Edukacja globalna na zajęciach z języka polskiego Edukacja globalna na zajęciach z języka polskiego Świat staje się w ostatnich latach coraz mniejszy, ale też coraz bardziej skomplikowany. Cały czas stawia przed ludźmi, także młodymi, nowe wyzwania. Lekcje

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA UCZNIÓW Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE III SEMESTR I Opracowała: mgr Mirosława Ratajczak

KRYTERIA OCENIANIA UCZNIÓW Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE III SEMESTR I Opracowała: mgr Mirosława Ratajczak KRYTERIA OCENIANIA UCZNIÓW Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE III SEMESTR I Opracowała: mgr Mirosława Ratajczak Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: - samodzielnie i twórczo rozwija własne uzdolnienia i zainteresowania;

Bardziej szczegółowo

k l a s a 2 R O M A N T Y Z M

k l a s a 2 R O M A N T Y Z M W y m a g a n i a e d u k a c y j n e z j ę z y k a p o l s k i e g o w Z S T I w G l i w i c a c h UCZEŃ POWINIEN PRZECZYTAĆ: k l a s a 2 R O M A N T Y Z M Johann Wolfgang Goethe, Faust - część I: fragmenty

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA USTNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2014 / 2015

LISTA TEMATÓW NA USTNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2014 / 2015 LISTA TEMATÓW NA USTNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2014 / 2015 I LITERATURA 1. Przedstaw funkcjonowanie motywów biblijnych i/lub antycznych w literaturze późniejszych epok. 2.

Bardziej szczegółowo

1.2.3. Szczegółowy opis treści programowych obowiązujących na poszczególnych etapach konkursu

1.2.3. Szczegółowy opis treści programowych obowiązujących na poszczególnych etapach konkursu 1.2. KONKURS Z JĘZYKA POLSKIEGO 1.2.1. Cele edukacyjne Pogłębianie zainteresowania polską literaturą, tradycją narodowa i ich udziałem w kulturze europejskiej. Rozbudzanie zamiłowania do refleksyjnego

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE DRUGIEJ GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE DRUGIEJ GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE DRUGIEJ GIMNAZJUM Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, którego wyniki nie osiągają poziomu wymagań na ocenę dopuszczającą, w związku z tym nie jest w stanie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy pierwszej technikum. I STAROŻYTNOŚĆ

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy pierwszej technikum. I STAROŻYTNOŚĆ Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy pierwszej technikum. Wymagania na ocenę dopuszczającą. : I STAROŻYTNOŚĆ Sinusoidę Krzyżanowskiego: następstwo epok literackich i czas ich trwania. 1. Wybrane

Bardziej szczegółowo

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 215 219 i 257) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w

Bardziej szczegółowo

Język polski Rozkład materiału dla klas II liceum na poziomie podstawowym w roku szkolnym 2013/2014 Ponad słowami

Język polski Rozkład materiału dla klas II liceum na poziomie podstawowym w roku szkolnym 2013/2014 Ponad słowami Język polski Rozkład materiału dla klas II liceum na poziomie podstawowym w roku szkolnym 03/04 Ponad słowami, numer ewidencyjny w wykazie MEN 45//0 Podręcznik Ponad słowami, autorki: Małgorzata Chmiel,

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen w klasie VI. Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie osiągnął poziomu wymagań koniecznych.

Kryteria ocen w klasie VI. Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie osiągnął poziomu wymagań koniecznych. Kryteria ocen w klasie VI Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie osiągnął poziomu wymagań koniecznych. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który osiągnął poziom wymagań koniecznych: rozumie tekst

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA POLSKIEGO 2013 2014. / zakresy pytań części szkolnej /

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA POLSKIEGO 2013 2014. / zakresy pytań części szkolnej / EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA POLSKIEGO 2013 2014 / zakresy pytań części szkolnej / Wielka synteza epok literackich od antyku do oświecenia - ramy czasowe - podstawy filozoficzne, hasła, idee, bohaterowie

Bardziej szczegółowo

Lista tematów do części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego w roku szkolnym 2013/2014 I. LITERATURA

Lista tematów do części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego w roku szkolnym 2013/2014 I. LITERATURA II Prywatne Liceum Ogólnokształcące w Kętrzynie Lista tematów do części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego w roku szkolnym 2013/2014 I. LITERATURA 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA:

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: 1. Omów sposób funkcjonowania motywu wędrówki w literaturze, odwołując się do 2. Odwołując się do wybranych

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego Klasa II Gimnazjum

Wymagania edukacyjne z języka polskiego Klasa II Gimnazjum Wymagania edukacyjne z języka polskiego Klasa II Gimnazjum SPRAWNOŚCI WYMAGANIA KONIECZNE PODSTAWOWE ROZSZERZONE DOPEŁNIAJĄCE (ocena: dopuszczający) (ocena: dostateczny) (ocena: dobry) (ocena: bardzo dobry)

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA V

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA V JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA V (ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania ocen niższych pozytywnych) OCENA CELUJĄCA Otrzymuje ją uczeń, którego wiedza znacznie wykracza

Bardziej szczegółowo

ZASADY OCENIANIA NA LEKCJACH JĘZYKA POLSKIEGO W GIMNAZJUM NR 2 W WAŁCZU

ZASADY OCENIANIA NA LEKCJACH JĘZYKA POLSKIEGO W GIMNAZJUM NR 2 W WAŁCZU ZASADY OCENIANIA NA LEKCJACH JĘZYKA POLSKIEGO W GIMNAZJUM NR 2 W WAŁCZU Na lekcjach języka polskiego uczniowie oceniani będą w następujących obszarach samodzielne redagowanie dłuższych prac pisemnych w

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Nr Literatura 1. Literackie wizje polskiego dworu. Omów temat w oparciu o wybrane utwory. 2. Polska, ale jaka? Przedstaw

Bardziej szczegółowo

Uwagi LITERATURA. ... data i podpis dyrektora. Nr tematu

Uwagi LITERATURA. ... data i podpis dyrektora. Nr tematu Lista tematów z języka polskiego na część wewnętrzną egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2014/2015 w Technikum Nr 1 w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 im. Jana Szczepanika w Krośnie Nr tematu LITERATURA

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W GIMNAZJUM IM. POLSKICH NOBLISTÓW W ŁAMBINOWICACH. Przedmiotowy System Oceniania zgodny ze Statutem Szkoły.

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W GIMNAZJUM IM. POLSKICH NOBLISTÓW W ŁAMBINOWICACH. Przedmiotowy System Oceniania zgodny ze Statutem Szkoły. PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO W GIMNAZJUM IM. POLSKICH NOBLISTÓW W ŁAMBINOWICACH Przedmiotowy System Oceniania zgodny ze Statutem Szkoły. Nauczania języka polskiego w naszym gimnazjum

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO Gimnazjum w Werbkowicach 2015/2016

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO Gimnazjum w Werbkowicach 2015/2016 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO Gimnazjum w Werbkowicach 2015/2016 Z JĘZYKA POLSKIEGO OCENIE PODLEGAJĄ NASTĘPUJĄCE FORMY AKTYWNOŚCI UCZNIA: 1. Wypowiedzi pisemne: prace klasowe ( wypracowania,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy czwartej SP im. Jana Pawła II w Żarnowcu w roku szkolnym 2012/13

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy czwartej SP im. Jana Pawła II w Żarnowcu w roku szkolnym 2012/13 Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy czwartej SP im. Jana Pawła II w Żarnowcu w roku szkolnym 2012/13 Prezentowane wymagania edukacyjne do wszystkich klas na poszczególne oceny w klasyfikacji

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI - KLASA 1

JĘZYK POLSKI - KLASA 1 JĘZYK POLSKI - KLASA 1 1. Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: 1.1. W ZAKRESIE UMIEJĘTNOŚCI SŁUCHANIA a) słucha i rozumie wypowiedzi kolegów i nauczyciela jako aktywny uczestnik różnych sytuacji mówienia

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA OCENĘ SZKOLNĄ DLA KLASY VI. Język polski OBSZAR OCENIANIA WYMAGANIA KAT. CELU 2 3 4 5 6

WYMAGANIA NA OCENĘ SZKOLNĄ DLA KLASY VI. Język polski OBSZAR OCENIANIA WYMAGANIA KAT. CELU 2 3 4 5 6 WYMAGANIA NA OCENĘ SZKOLNĄ DLA KLASY VI Język polski OBSZAR OCENIANIA WYMAGANIA KAT. CELU 2 3 4 5 6 KOMUNIKACJA LITERACKA 1. czyta teksty ze zrozumieniem C 2 2. czyta w celu wyszukania najważniejszych

Bardziej szczegółowo

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania,

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania, I. Przedmiotem oceny są: 1) wiadomości i umiejętności według programu nauczania z języka polskiego dla zasadniczej szkoły zawodowej w zakresie podstawowym, o programie nauczania z języka polskiego w danej

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V. Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V. Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V 1.Przedmiotem oceny z języka polskiego są: - opanowane wiadomości przewidziane w programie

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA

Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA 1. Konflikt pokoleń jako motyw literatury. Zanalizuj

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania. z języka polskiego. dla uczniów klas I-III Gimnazjum. im. Kazimierza Wielkiego. w Wieliczce.

Przedmiotowy system oceniania. z języka polskiego. dla uczniów klas I-III Gimnazjum. im. Kazimierza Wielkiego. w Wieliczce. Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla uczniów klas I-III Gimnazjum im. Kazimierza Wielkiego w Wieliczce. Agata Dylawerska, Teresa Gancarz Uran 1.Ocenianiu podlegają: a) wypowiedzi ustne:

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LITERATURA 1. Przedstaw motyw kariery w wybranych utworach literackich różnych

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI KLASA II GIMNAZJUM UMIEJĘTNOŚCI Na poziomie podstawowym uczeń:

JĘZYK POLSKI KLASA II GIMNAZJUM UMIEJĘTNOŚCI Na poziomie podstawowym uczeń: SŁUCHANIE JĘZYK POLSKI KLASA II GIMNAZJUM UMIEJĘTNOŚCI Na poziomie podstawowym uczeń: Na poziomie ponadpodstawowym uczeń: uważnie słucha wypowiedzi nauczyciela i innych uczniów, podejmuje próby aktywnego

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV OCENĘ CELUJĄCĄ, otrzymuje uczeń, którego wiedza znacznie wykracza poza obowiązujący program nauczania. - twórczo i samodzielnie rozwija własne uzdolnienia i

Bardziej szczegółowo

Ogólna tematyka zajęć w klasie II

Ogólna tematyka zajęć w klasie II Ogólna tematyka zajęć w klasie II Przygotowanie uczniów do udziału w przedstawieniu teatralnym. Udział w przedstawieniu teatralnym. Wizyta w pracowni lalkarza - zapoznanie się ze sposobami wykonania różnych

Bardziej szczegółowo

Język polski. KL. VI Szkoła Podstawowa PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA

Język polski. KL. VI Szkoła Podstawowa PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Język polski KL. VI Szkoła Podstawowa PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Elementy składowe oceny z języka polskiego: 1. Odpowiedź ustna. 2. Prace pisemne: testy; dyktanda; prace klasowe; kartkówki; zadania

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA UKRAIŃSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA UKRAIŃSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA UKRAIŃSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ Opracowała: Tetyana Ouerghi I. ZASADY: 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Ocenie podlegają wszystkie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA POSZCZEGÓLNYCH ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO OBOWIĄZUJE UCZNIÓW:

WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA POSZCZEGÓLNYCH ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO OBOWIĄZUJE UCZNIÓW: Krystyna Kurnik 2013/2014 WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA POSZCZEGÓLNYCH ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO OBOWIĄZUJE UCZNIÓW: KLASA 1G NIEDOSTATECZNY Otrzymuje

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY IV

WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY IV WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY IV Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań kryterialnych na ocenę dopuszczającą. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: I. ODBIÓR WYPOWIEDZI

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2013 r. Test humanistyczny język polski Test GH-P1-132

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2013 r. Test humanistyczny język polski Test GH-P1-132 Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2013 r. Test humanistyczny język polski Test GH-P1-132 Zestaw zadań egzaminacyjnych z zakresu języka polskiego posłużył do sprawdzenia poziomu opanowania wiedzy i

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO KLASA 4 SZKOŁA PODSTAWOWA

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO KLASA 4 SZKOŁA PODSTAWOWA WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO KLASA 4 SZKOŁA PODSTAWOWA SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY CZWARTEJ: Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań kryterialnych na ocenę

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY III A GIMNAZJUM IM. POLSKICH NOBLISTÓW W WERBKOWICACH

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY III A GIMNAZJUM IM. POLSKICH NOBLISTÓW W WERBKOWICACH PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY III A GIMNAZJUM IM. POLSKICH NOBLISTÓW W WERBKOWICACH OPRAC. ANNA WOŚ, I CELE NAUCZANIA JĘZYKA POLSKIEGO - Kształcenie umiejętności posługiwania

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI - PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W GIMNAZJUM w roku szkolnym 2015/2016

JĘZYK POLSKI - PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W GIMNAZJUM w roku szkolnym 2015/2016 JĘZYK POLSKI - PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W GIMNAZJUM w roku szkolnym 2015/2016 nauczyciel: Zofia Bilska klasy: 3b, 3f, 3g Formy sprawdzania wiedzy i umiejętności w ciągu okresu: praca stylistyczna,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego w klasie IV

Wymagania edukacyjne z języka polskiego w klasie IV Wymagania edukacyjne z języka polskiego w klasie IV Ocena celująca - otrzymuje ją uczeń, który: - opanował umiejętności zapisane w podstawie programowej, - samodzielnie rozwiązuje problemy i ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Kryteria wymagań na poszczególne oceny KLASA I

Kryteria wymagań na poszczególne oceny KLASA I PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK POLSKI mgr BEATA KONIECZNA Narzędzia sprawdzania wiedzy i umiejętności. - diagnoza wstępna, - sprawdziany, - testy, - wypowiedzi ustne, - prace klasowe, - kartkówki,

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY VI

OGÓLNE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY VI OGÓLNE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY VI MÓWIENIE Na poziomie podstawowym uczeń: jako nadawca i odbiorca komunikatu buduje spójne, logiczne wypowiedzi, posługując się poprawnym, odpowiednio dobranym słownictwem,

Bardziej szczegółowo

I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH W PRASZCE. Lista tematów na ustny egzamin z języka polskiego w sesji wiosennej 2014r.

I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH W PRASZCE. Lista tematów na ustny egzamin z języka polskiego w sesji wiosennej 2014r. I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH W PRASZCE Lista tematów na ustny egzamin z języka polskiego w sesji wiosennej 2014r. I Literatura 1. Motyw śmierci w literaturze różnych epok. Omów na

Bardziej szczegółowo

Wymagania. podstawowe. (ocena: dostateczny) UCZEŃ. czyta poprawnie tekst, zwracając uwagę na znaki interpunkcyjne

Wymagania. podstawowe. (ocena: dostateczny) UCZEŃ. czyta poprawnie tekst, zwracając uwagę na znaki interpunkcyjne Wymagania Sprawności konieczne (ocena: dopuszczający) podstawowe (ocena: dostateczny) rozszerzone (ocena: dobry) dopełniające (ocena: bardzo dobry) UCZEŃ I. Odbiór odpowiedzi i wykorzystanie zawartych

Bardziej szczegółowo

SPIS LEKTUR. Klasy 1-4 technikum 2015/2016 ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH I ZAWODOWYCH W BOLESŁAWCU UL. KOMUNY PARYSKIEJ 6, 59-700 BOLESŁAWIEC

SPIS LEKTUR. Klasy 1-4 technikum 2015/2016 ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH I ZAWODOWYCH W BOLESŁAWCU UL. KOMUNY PARYSKIEJ 6, 59-700 BOLESŁAWIEC SPIS LEKTUR Klasy 1-4 technikum 2015/2016 ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH I ZAWODOWYCH W BOLESŁAWCU UL. KOMUNY PARYSKIEJ 6, 59-700 BOLESŁAWIEC STAROŻYTNOŚĆ: 1. Iliada i Odyseja Homera- powtórzenie z gimnazjum

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który spełnia wymagania kryterialne na ocenę bardzo dobrą oraz: I. ODBIÓR WYPOWIEDZI I

Bardziej szczegółowo

Poziom podstawowy w całości,

Poziom podstawowy w całości, Lektury do matury Poziom podstawowy w całości, Sofokles Antygona lub Król Edyp (wersja literacka lub spektakl teatralny); *Bogurodzica; Lament świętokrzyski; *Jan Kochanowski wybrane pieśni, treny (inne

Bardziej szczegółowo

Motyw przewodni: Odpowiednie dać rzeczy słowo

Motyw przewodni: Odpowiednie dać rzeczy słowo Załącznik nr 8 ZAKRES WIEDZY I UMIEJĘTNOŚCI WYMAGANY NA KONKURS POLONISTYCZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 Motyw przewodni: Odpowiednie dać rzeczy słowo

Bardziej szczegółowo

Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych.

Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych. Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla kl. IV Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych. OCENA CELUJĄCA wiedza ucznia znacznie wykracza poza obowiązujący

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY - KLASA IV

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY - KLASA IV JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY - KLASA IV (ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania ocen niższych pozytywnych) OCENA CELUJĄCA Wiedza ucznia znacznie

Bardziej szczegółowo

www.gimtestok.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2014 ISBN: 978-83-7892-243-8

www.gimtestok.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2014 ISBN: 978-83-7892-243-8 Autor: Paweł Pokora Redaktor serii: Marek Jannasz Koncepcja graficzna serii: Teresa Chylińska-Kur, KurkaStudio Opracowanie graficzne: Piotr Korolewski www.gimtestok.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp.

Bardziej szczegółowo

STOPIEŃ DOBRY (WYMAGANIA ROZSZERZAJĄCE)

STOPIEŃ DOBRY (WYMAGANIA ROZSZERZAJĄCE) Załącznik do Umowy przedmiotowej z języka polskiego SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE ŚRÓDROCZNE I ROCZNE w klasie piątej NIEDOSTATECZNY OTRZYMUJE UCZEŃ, KTÓRY NIE SPEŁNIA WYMAGAŃ

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KOŁA POLONISTYCZNO-TEATRALNEGO DLA KLAS IV - V SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PROGRAM KOŁA POLONISTYCZNO-TEATRALNEGO DLA KLAS IV - V SZKOŁY PODSTAWOWEJ PROGRAM KOŁA POLONISTYCZNO-TEATRALNEGO DLA KLAS IV - V SZKOŁY PODSTAWOWEJ Opracowała: Sylwia Roś 1 Wstęp Program ten przeznaczony jest dla uczniów kl. IV - V szkoły podstawowej, do realizacji w ramach

Bardziej szczegółowo

OCENIANIE PRZEDMIOTOWE Z JĘZYKA POLSKIEGO

OCENIANIE PRZEDMIOTOWE Z JĘZYKA POLSKIEGO OCENIANIE PRZEDMIOTOWE Z JĘZYKA POLSKIEGO 1. Ocenianie przedmiotowe obejmuje ocenę wiadomości, umiejętności i postaw uczniów. 2. Ocenianiu podlegać mogą: a) wypowiedzi ustne uczniów pod względem rzeczowości

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY V

OGÓLNE KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY V 1 OGÓLNE KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY V niedostateczny poziom umiejętności i wiadomości objętych wymaganiami edukacyjnymi klasy piątej uniemożliwia osiąganie celów polonistycznych uczeń

Bardziej szczegółowo

GH - Charakterystyka arkuszy egzaminacyjnych.

GH - Charakterystyka arkuszy egzaminacyjnych. GH - Charakterystyka arkuszy egzaminacyjnych. A. Arkusz standardowy GH-A, B, C oraz arkusze przystosowane: GH-A4, GH-A5, GH-A6. Zestaw zadań z zakresu przedmiotów humanistycznych, skonstruowany wokół tematu

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA I WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY VI

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA I WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY VI PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA I WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY VI I. PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA 1. Obszary podlegające ocenianiu: sprawdziany, zadania klasowe, dyktanda, kartkówki,

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY Va

OGÓLNE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY Va OGÓLNE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY Va Nauczyciel: Justyna Kaczyńska niedostateczny poziom umiejętności i wiadomości objętych wymaganiami edukacyjnymi klasy piątej uniemożliwia osiąganie celów polonistycznych,

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO KL. 4 WYMAGANIA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO KL. 4 WYMAGANIA PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO KL. 4 WYMAGANIA 1. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji. Uczeń identyfikuje nadawcę i odbiorcę wypowiedzi. Określa temat tekstu

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ŚRÓDROCZNE I ROCZNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W IV KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ ROK SZKOLNY 2015/2016

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ŚRÓDROCZNE I ROCZNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W IV KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ ROK SZKOLNY 2015/2016 WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ŚRÓDROCZNE I ROCZNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W IV KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ ROK SZKOLNY 2015/2016 Program nauczania Czytać, myśleć, uczestniczyć PROGRAM NAUCZANIA OGÓLNEGO

Bardziej szczegółowo

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze.

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze. ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI 1. Dawne i współczesne wzorce rodziny. Omawiając zagadnienie, zinterpretuj sposoby przedstawienia tego tematu w dziełach literackich różnych epok oraz w wybranych

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY V

OGÓLNE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY V 1 OGÓLNE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY V niedostateczny poziom umiejętności i wiadomości objętych wymaganiami edukacyjnymi klasy piątej uniemożliwia osiąganie celów polonistycznych uczeń nie potrafi wykonać

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH ul. M.Curie-Skłodowskiej 2 58-400 Kamienna Góra tel.: (+48) 75-645-01-82 fax: (+48) 75-645-01-83 E-mail: zso@kamienna-gora.pl WWW: http://www.zso.kamienna-gora.pl PRZEDMIOTOWY

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV OCENA CELUJACA: Wiedza ucznia znacznie wykracza poza obowiązujący program nauczania: twórczo i samodzielnie rozwija własne uzdolnienia i zainteresowania; proponuje

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO

WYMAGANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO WYMAGANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO Dla klasy IV: Sprawności I. Odbiór odpowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji konieczne (ocena: dopuszczający) czyta poprawnie tekst, wyznaczając głosowo granice

Bardziej szczegółowo

LISTA LEKTUR DLA LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO

LISTA LEKTUR DLA LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO LISTA LEKTUR DLA LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO KLASA I 1. Mitologia grecka i rzymska fragm. 2. Sofokles Król Edyp 3. Biblia fragm. 4. W. Szekspir Makbet KLASA II 1. A. Mickiewicz Dziadów część IV, III 2. A.

Bardziej szczegółowo

Tematy prezentacji maturalnych w roku szkolnym 2009/2010:

Tematy prezentacji maturalnych w roku szkolnym 2009/2010: Tematy prezentacji maturalnych w roku szkolnym 2009/2010: 1. Porównaj wybrane kreacje bohaterów współczesnego kina z wybranymi kreacjami bohaterów literatury XIX i XX wieku. 2. Awangarda w sztuce. Omów

Bardziej szczegółowo