Język polski. Szkoła podstawowa, klasy I III

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Język polski. Szkoła podstawowa, klasy I III"

Transkrypt

1 Aleksandra Bek Alina Kowalczykowa Piotr Łuszczykiewicz Mirosław Skrzypczyk z wykorzystaniem tekstów Jerzego Bartmińskiego Język polski Cele kształcenia 1. Sprawność językowa i komunikacyjna w mówieniu, czytaniu, rozumieniu tekstu i pisaniu na poziomie umożliwiającym uczestnictwo we współczesnym życiu umysłowym i kulturalnym oraz kontynuowanie nauki. 2. Poznanie dzieł literackich wchodzących w skład polskiego i europejskiego dziedzictwa oraz podstawowych zasad analizy i interpretacji tekstów kultury. 3. Tożsamość narodowa i europejska w kontekście i konfrontacji z tradycją i współczesnością. 4. Umiejętność rozpoznawania, oceny, kształtowania hierarchii i dokonywania wyboru wartości poznawczych, etycznych i estetycznych. Szkoła podstawowa, klasy I III Treść kształcenia 1. Komunikacja językowa i jej składniki 1.1. Słowo i obraz jako sposoby porozumiewania się ludzi Komunikacja: kto mówi, do kogo, o czym? 1.3. Zasady dobrej wypowiedzi: poprawność, jasność i zwięzłość. 2. Gatunki mowy 2.1. Gatunki potoczne i użytkowe: powitanie, pożegnanie; przedstawianie się, uprzejme zwracanie się do innych; pytanie, odpowiedź; prośba, rozkaz, podziękowanie; zaproszenie; życzenie; list prywatny; rozmowa. 3. Komunikacja medialna 3.1. Telewizyjne programy dla dzieci: gry i zabawy Rozmowa na temat filmu, programu telewizyjnego, reklamy; wspólne ocenianie przekazu. 4. Analiza tekstu literackiego 4.1. Wiersz, rym, rytm Samogłoska, spółgłoska, sylaba Zwrotka, refren 4.4. Opowiadanie, opis Tytuł. Rozwinięcie, zakończenie. Spis treści Świat utworu jako świat zmyślony Zdarzenie, bohater, czas i miejsce akcji Autor, postać mówiąca Znaczenie tekstu. Morał. 5. Wartości 5.1. Dobro i zło oraz piękno i brzydota jako kryteria oceniania.

2 5.2. Dom rodzinny. Przyjaźń 6. Umiejętności językowe 6.1. Mówienie ze świadomością emocjonalnego nacechowania wypowiedzi Poprawne wymawianie wyrazów Gromadzenie słownictwa dotyczącego wybranych tematów (w tym: dom, rodzina i otoczenie, przyjaźń, zabawa, szkoła) Podejmowanie różnych tematów w rozmowie i opowiadaniu (w tym: o lekturach, filmie, audycjach radiowych) Zadawanie pytań i udzielanie odpowiedzi Formułowanie wypowiedzi dotyczących relacji czasowych i przestrzennych Uważny odbiór wypowiedzi, odczytywanych tekstów, przekazów radiowych i telewizyjnych Podejmowanie rozmowy na wysłuchany temat (w tym: własny komentarz) Zapis dosłowny (dyktando) Czytanie głośne ze zwróceniem uwagi na płynność i ekspresję Czytanie ze zrozumieniem, czyli z uwzględnieniem sensu dosłownego i znaczeń przenośnych Pisanie liter, łączenie ich w sylaby, pisanie wyrazów i zdań Przepisywanie wyrazów, zdań, kilkuzdaniowych tekstów Pisanie kilkuzdaniowych tekstów na wskazany temat Pisanie: życzenia, zaproszenie, list, opowiadanie, opis (przedmiotu, obrazka, postaci rzeczywistej) Znajomość podstawowych zasad ortografii Wykorzystywanie informacji z encyklopedii dla dzieci i ze słownika ortograficznego. Lektury Baśnie: Hans Christian Andersen Brzydkie kaczątko; Charles Perrault Śpiąca królewna; Janina Porazińska Szewczyk Dratewka; Wiersze: Jan Brzechwa Kaczka Dziwaczka, Samochwała; Aleksander Fredro Paweł i Gaweł; Stanisław Jachowicz Chory kotek; Joanna Papuzińska Nasza mama czarodziejka; Ewa Szelburg-Zarembina Idzie niebo ciemną nocą; Julian Tuwim Lokomotywa, Ptasie radio; Opowiadania: Adam Bahdaj Pilot i ja; Alina i Czesław Centkiewiczowie Zaczarowana zagroda; Powieści: Joanna Kulmowa Wio, Leokadio; Astrid Lindgren Dzieci z Bullerbyn; Alan Aleksander Milne Kubuś Puchatek; Anna Onichimowska Dobry potwór nie jest zły. Wymagania 1. Komunikacja językowa i jej składniki 1.1. Nawiązać rozmowę z innymi ludźmi Nazwać uczucia wpisane do tekstu Brać udział w rozmowie na temat filmu, programu telewizyjnego, reklamy; oceniać przekaz. 2. Gatunki mowy 2.1. Artykułować i zapisywać wypowiedzi zgodnie z regułami języka Różnicować słowa i zdania zależnie od okoliczności. 3. Komunikacja medialna 3.1. Zrelacjonować audycję telewizyjną. 4. Analiza tekstu literackiego 4.1. Znać rolę samogłoski i spółgłoski jako składników rymu i instrumentacji Rozpoznawać morał utworu Rozumieć pojęcia: bajka, baśń, legenda, opowiadanie, zagadka. 5. Wartości 2

3 5.1. Określić, po czym się poznaje ludzi dobrych i rzeczy piękne. 6. Umiejętności językowe 6.1. Jasno przekazać myśl w mowie i piśmie Wypowiedzieć się w obecności innych osób Uczestniczyć w rozmowie Prawidłowo artykułować słowa Recytować z pamięci wiersz Słuchać ze zrozumieniem wypowiedzi adresowanych do dzieci Odczytywać i rozumieć polecenia Samodzielnie czytać książki dla dzieci Opowiedzieć własnymi słowami wysłuchany lub przeczytany tekst Wyodrębnić wydarzenia w utworze zgodnie z chronologią Wymienić i scharakteryzować postacie występujące w utworze Samodzielnie ocenić charakter i zachowania postaci występujących w utworze Pisać czytelnie, wiernie przepisać tekst Tworzyć kilkuzdaniowe wypowiedzi pisemne: opowiadanie, opis obrazka, przedmiotu, postaci rzeczywistej; krótki tekst użytkowy Rozpoznawać znaki interpunkcyjne: kropka, przecinek, wykrzyknik Korzystać ze słownika ortograficznego i encyklopedii dla dzieci. Szkoła podstawowa, klasy IV VI Treść kształcenia 1. Komunikacja językowa i jej składniki 1.1. Nawiązywanie i utrzymywanie znajomości, przekazywanie informacji Słowo, zdanie, równoważnik zdania jako elementy komunikacji językowej: części mowy odmienne (rzeczownik, czasownik, przymiotnik, zaimek) i nieodmienne (przysłówek, przyimek, spójnik), kategorie gramatyczne rodzaj; liczba, przypadek; czasy gramatyczne; osoba (tu: formy nieosobowe czasownika), tryby czasownika, części zdania podmiot, orzeczenie, określenie, zdanie pojedyncze (proste i rozwinięte) i złożone współrzędnie, oznajmujące, pytające, rozkazujące, równoważnik zdania Nadawca i odbiorca komunikatu Kontakt bezpośredni i pośredni między nadawcą i odbiorcą: publikacja, korespondencja, telefon, Uczucia wpisane do tekstu Poprawność, jasność i zwięzłość wypowiedzi jako warunki dobrej komunikacji Język werbalny: słowo mówione i pisane. Język niewerbalny: mimika, gest, głos, ubiór Odbiór tekstu kultury medialnej: program telewizyjny, film, reklama. 2. Gatunki mowy 2.1. Gatunki potoczne i użytkowe: powitanie, pożegnanie; przedstawianie się, uprzejme zwracanie się do innych; pytanie, odpowiedź; prośba, rozkaz, żądanie; podziękowanie; zaproszenie; obietnica, przysięga; gratulacje, życzenia; list prywatny; rozmowa, dyskusja Gatunki urzędowe: przemówienie, ogłoszenie; instrukcja. 3. Komunikacja medialna 3.1. Telewizyjne programy dla dzieci: gry i zabawy, film, film animowany, programy przyrodnicze. Pojęcia: animacja Język radia: słowo, dźwięk (w tym muzyka). Język telewizji: słowo, dźwięk (w tym muzyka), ruchomy obraz. 3

4 3.3. Radio i telewizja: informacja, edukacja, rozrywka Przekonywanie odbiorcy. Słowo, obraz i dźwięk w reklamie telewizyjnej Oglądanie przedstawień teatralnych i filmów. Gra aktora. 4. Analiza tekstu literackiego 4.1. Wiersz, wers, rym, rytm, wyraz dźwiękonaśladowczy Samogłoska, spółgłoska, sylaba Wyraz bliskoznaczny, zdrobnienia i zgrubienia Wers, refren, zwrotka Przenośnia, epitet, porównanie, ożywienie, uosobienie Scena, akt Opowiadanie, opis Tytuł. Wstęp, rozwinięcie, zakończenie. Spis treści Świat utworu jako świat zmyślony. Realizm i fantastyka Motyw, zdarzenie, temat, akcja, bohater, czas i miejsce akcji Autor, narrator, podmiot liryczny Mowa niezależna i zależna Znaczenia tekstu. Morał. 5. Wartości 5.1. Wartości etyczne: dobro i zło Wartości estetyczne: piękno Dom rodzinny. Miłość i przyjaźń Ojczyzna i patriotyzm. Hymn narodowy jako podniosły wyraz miłości ojczyzny. 6. Umiejętności językowe 6.1. Mówienie z uwzględnianiem różnorodnych sytuacji, ról i kontaktów międzyludzkich, z precyzją znaczeniową, ze świadomością emocjonalnego nacechowania wypowiedzi Formułowanie pytań i udzielanie odpowiedzi Uważne słuchanie wypowiedzi, odczytywanych tekstów, przekazów radiowych i telewizyjnych Podejmowanie rozmowy na wysłuchany temat (w tym własny komentarz) Zapis dosłowny (dyktando) Sporządzanie notatek na podstawie wysłuchanego tekstu; przekładanie wyrażeń na inne równoznaczne (parafrazowanie) Czytanie głośne i recytacja z uwypukleniem sensu tekstu: dykcja, intonacja, pauza, akcentowanie Czytanie ze zrozumieniem, czyli z uwzględnieniem sensu dosłownego i znaczeń przenośnych Czytanie krytyczne: ocena jakości, wiarygodności tekstu czytanego; formułowanie uwag o możliwych kontynuacjach zaprezentowanych w tekście wątków i idei Pisanie tekstów: opowiadanie, opis przedmiotu, krajobrazu, obrazu, charakterystyka postaci rzeczywistej i literackiej, teksty użytkowe (zaproszenie, zawiadomienie, ogłoszenie, przepis; tekst prywatny: list Komponowanie własnego tekstu: układanie planu; wybór tytułu, wstęp, rozwinięcie, zakończenie Przekształcanie tekstu: streszczanie, skracanie, rozwijanie Przekształcanie zdań w tekście: zamiana mowy niezależnej na zależną; łączenie zdań pojedynczych w złożone; przekształcanie równoważników zdań na zdania Praca redakcyjna z własnym tekstem: znajomość zasad i poprawianie błędów językowych, ortograficznych, punkcyjnych Samodzielne zbieranie informacji. Korzystanie z encyklopedii, ze słowników: ortograficznego, wyrazów obcych, języka polskiego; z Internetu. Wykorzystywanie przekazów ustnych przy pisaniu własnego tekstu. Robienie notatek z lektur. 4

5 Lektury Mity: Herakles, Złote runo; Baśnie: Bolesław Leśmian Przygody Sindbada Żeglarza (Przygoda wstępna, Przygoda szósta, Zakończenie); Bajki: Ignacy Krasicki Dzieci i żaby; Adam Mickiewicz Przyjaciele; Ballada: Adam Mickiewicz Pani Twardowska; Wiersze: Adam Asnyk Ulewa; Miron Białoszewski Ballada o zejściu do sklepu; Konstanty Ildefons Gałczyński Rozmowa liryczna; Julia Hartwig Kot Maurycy; Zbigniew Herbert Chciałbym opisać; Jan Kochanowski Na zdrowie; Ludmiła Marjańska Wszystko dla babci; Czesław Miłosz Ojciec w bibliotece; Tadeusz Różewicz Oblicze ojczyzny; Wisława Szymborska Jarmark cudów; Jan Twardowski Mamusia; Danuta Wawiłow Rupaki; Józef Wybicki Mazurek Dąbrowskiego; Opowiadania: Sławomir Mrożek Słoń; Bolesław Prus Z legend dawnego Egiptu; Tove Jansson Opowiadania z Doliny Muminków (jedno opowiadanie); Powieści: René Goscinny, Jean Jacques Sempé Mikołajek i inne chłopaki; Francis Hodges Burnett Tajemniczy ogród; John Ronald Tolkien Hobbit, czyli tam i z powrotem. Dramat: William Szekspir Sen nocy letniej (Akt III, scena I); Szkic: Leszek Kołakowski O podróżach; Komiks: Albert Uderzo Asterix (wybrany tom). Wymagania 1. Komunikacja językowa i jej składniki 1.1. Nawiązać kontakt językowy z innymi ludźmi Rozumieć pojęcia: nadawca, odbiorca Odczytać znaczenie wypowiedzi, gestu i zachowania Nazwać uczucia wpisane do tekstu Rozumieć rolę poprawności i jasności wypowiedzi Ocenić program telewizyjny, film, reklamę pod względem zgodności z ich celami. 2. Gatunki mowy 2.1. Artykułować i zapisywać wypowiedzi zgodnie z regułami języka Dostosować wypowiedź do sytuacji mówiącego i do słuchacza Reagować na wypowiedź stosownie do celów komunikacji Wzbudzić u słuchaczy zainteresowanie prezentowanym tematem Odróżnić wypowiedź udaną od nieudanej. 3. Komunikacja medialna 3.1. Rozróżniać cechy języka radia i telewizji Opowiedzieć o tym, co się ogląda w telewizji i czego słucha się w radiu Wyrazić opinię na temat obejrzanych programów telewizyjnych i reklam Odróżniać treści edukacyjne od rozrywkowych Opowiedzieć o obejrzanym spektaklu teatralnym i filmie. 4. Analiza tekstu literackiego 4.1. Wyjaśnić rolę samogłosek i spółgłosek w rymie i instrumentacji Rozróżniać rymy męskie i żeńskie Rozpoznawać synonimy Rozpoznawać wyrazy obce i gwarowe Rozpoznawać zdrobnienia i zgrubienia Odróżniać pytanie zwykłe od retorycznego Rozróżniać dosłowne i przenośne znaczenie wyrazów Rozpoznać w tekście przenośnię, porównanie, epitet, ożywienie, uosobienie Rozpoznać w tekście puentę i morał, rozumieć ich rolę Rozumieć różnicę między fikcją literacką a prawdą Wyodrębniać elementy świata przedstawionego, określać związki pomiędzy nimi. 5

6 4.12. Rozróżniać bohatera tytułowego i postacie drugoplanowe Rozróżniać gatunki: komedia, powieść, opowiadanie, komiks, legenda, hymn, bajka, baśń, fraszka, przysłowie, zagadka, dowcip Opisać związki literatury z malarstwem i filmem. 5. Wartości 5.1. Podać cechy związane z pojęciem dobra Podać cechy związane z pojęciem piękna Podać przykłady zachowań dobrych i pięknych ukazanych w tekstach kultury. 6. Umiejętności językowe 6.1. Jasno przekazać myśl w mowie i piśmie Wypowiadać się w obecności innych osób Uczestniczyć w rozmowie i dyskusji, bronić własnego zdania Prawidłowo artykułować słowa Recytować wiersz z pamięci Słuchać ze zrozumieniem wypowiedzi adresowanych do dzieci i młodzieży Odczytywać i rozumieć polecenia Wydobywać najważniejsze informacje z wypowiedzi ustnej Odnajdywać główną myśl tekstu Charakteryzować postacie występujące w tekście Wyrażać opinię o tekście literackim Tworzyć teksty poprawne pod względem składni i odmiany wyrazów Przekształcać teksty i zdania w tekście: streszczać, skracać, rozwijać Badać poprawność zdań i jasność wywodu, eliminować zbędne wyrażenia, usuwać wieloznaczność Korzystać ze słowników: ortograficznego, języka polskiego, wyrazów obcych oraz z encyklopedii Gromadzić, utrwalać i wykorzystywać informacje ( technologia informacyjna). Gimnazjum Treść kształcenia 1. Komunikacja językowa i jej składniki 1.1. Nawiązywanie i utrzymywanie łączności, przekazywanie informacji Słowo, zdanie, równoważnik zdania jako jednostki komunikacji językowej: części mowy odmienne (rzeczownik, czasownik, przymiotnik, zaimek) i nieodmienne (przysłówek, przyimek, spójnik), kategorie gramatyczne rodzaj, liczba, przypadek, czasy gramatyczne; osoba (tu: formy nieosobowe czasownika), tryby czasownika, strona bierna i czynna, stopniowanie, części zdania podmiot, orzeczenie, dopełnienie, okolicznik, przydawka, zdanie pojedyncze (proste i rozwinięte) i złożone (współrzędnie i podrzędnie), zdanie oznajmujące, pytające, rozkazujące, równoważnik zdania Nadawca i odbiorca komunikatu: jednostka i zbiorowość Powiadomienie o uczuciach, intencjach i opiniach nadawcy Oddziaływanie na uczucia opinie i zachowania odbiorcy Kontakt między nadawcą i odbiorcą. Mówiona i pisemna forma kontaktu. Kontakt bezpośredni. Kontakt pośredni: publikacja, korespondencja, (list, ), telefon, sms Język jako system znaków: znaki naturalne i umowne Poprawność, jasność, zwięzłość i jednoznaczność jako warunki skutecznej komunikacji. 6

7 1.9. Kultura języka: poprawność wypowiedzi, bogactwo słownictwa; etykieta językowa: zależność wypowiedzi od okoliczności Wpływ lektur na wzbogacanie zasobów poznawczych Znaczenie kontekstu dla rozumienia komunikatu Niewerbalne środki komunikowania się: mimika, gest, głos, ubiór. 2. Gatunki mowy 2.1. Gatunki potoczne i użytkowe: powitanie, pożegnanie; przedstawianie się, zwracanie się do innych (etykieta językowa); pytanie, odpowiedź; prośba, rozkaz, żądanie; podziękowanie; zaproszenie; obietnica, przysięga; gratulacje, życzenia; list prywatny; wspomnienie; rozmowa, dyskusja Gatunki urzędowe: przemówienie; zawiadomienie, ogłoszenie; instrukcja, zażalenie, reklamacja; podanie (do urzędu); życiorys, list (oficjalny, otwarty); sprawozdanie; opinia, ocena; notatka Gatunki naukowe i popularnonaukowe: wykład; artykuł, rozprawa; szkic, podręcznik. 3. Komunikacja medialna 3.1. Gatunki publicystyczne: komunikat, artykuł, reportaż, wywiad, recenzja Podstawowe funkcje tekstu medialnego: informacyjna, edukacyjna i perswazyjna Charakter czasopisma a zakres informacji. Typy czasopism: prasa młodzieżowa, prasa popularnonaukowa, sportowa, hobbistyczna Perswazja (przekonywanie odbiorcy); intencje nadawcy i sposoby ich wyrażania Manipulacja jako nadużycie perswazji: ukrywanie intencji wypowiedzi, wyolbrzymianie i pomniejszanie rangi zjawisk Język prasy: komunikatywność, zwięzłość, logika argumentacji; tytuł prasowy jako gra z czytelnikiem Audycja radiowa, program telewizyjny (informacja; publicystyka polityczna, społeczna, kulturalna, rozrywka), Internet, gra komputerowa Reklama: rola słowa, warstwy wizualnej i dźwiękowej Przestrzeń teatru: scena, widownia, światło, kurtyna. Scenografia: rekwizyt teatralny, kostium, maska, charakteryzacja Reżyser teatralny jako twórca oraz koordynator pracy aktora, scenografa, kostiumologa i ekipy technicznej Dramat w teatrze: tekst literacki a inscenizacja; skróty i przeróbki tekstu Film jako połączenie sztuki i techniki Rodzaje filmu: fabularny, dokumentalny, animowany Gatunki filmowe: film obyczajowy, historyczny, przygodowy, western, komedia Warstwa wizualna: obraz z kamery, realizm i magiczność, efekty komputerowe. Warstwa dźwiękowa filmu: dialogi, muzyka filmowa, budowanie nastroju. 4. Analiza tekstu literackiego 4.1. Analiza tekstu jako wyodrębnienie elementów składowych i powiązań między nimi Poziom brzmieniowy: samogłoska, spółgłoska, sylaba; rym, wiersz, rytm, instrumentacja głoskowa (w tym: dźwiękonaśladowcza), akcent wyrazowy i zdaniowy Poziom słowotwórczy: wyraz, synonim, antonim, neologizmy, archaizmy, zapożyczenia, wyrazy złożone. Słownictwo gwarowe, gwara młodzieżowa. Wulgaryzmy; zdrobnienia, zgrubienia Powtórzenie, refren. Przestawienie szyku zdania; przerzutnia Poziom znaczeniowy: przenośnia, epitet, porównanie, ożywienie, uosobienie; puenta, dygresja, morał; alegoria, symbol; ironia Odwołania intertekstualne: aluzja, cytat, parodia. 7

8 Analiza kompozycji tekstu. Segmentacja: tytuł, dedykacja, motto, prolog, wstęp, zakończenie; rozdział, akapit, wers, strofa (zwrotka), akt, scena, didaskalia, epilog; spis treści Fikcyjność świata przedstawionego; odwzorowanie i przekształcania rzeczywistości; realizm i fantastyka, groteska, absurd Jednostki kompozycyjne. Motyw, zdarzenie, epizod; temat; wątek główny, wątek poboczny; fabuła, akcja; bohater; czas (czas narracji, czas fabuły); miejsce akcji. Odnajdywanie dominanty kompozycyjnej Formy narracyjne: narracja pierwszoosobowa i trzecioosobowa; opowiadanie, opis. Mowa niezależna i zależna. Monolog, dialog Autor dzieła, narrator, podmiot liryczny, mówiący bohater Gatunki literackie i folklorystyczne: tragedia, komedia, dramat; epos (epopeja), powieść, nowela, opowiadanie, komiks, legenda, pieśń, hymn, erotyk, bajka, baśń, fraszka, ballada, dziennik; przysłowie, zagadka, dowcip Elementy interpretacji tekstu literackiego Znaczenia i ogólny sensu tekstu Utwór w kontekstach biograficznym i kulturowym Jawne i ukryte intencje autora Twórcza rola odbiorcy: własny wkład w odczytanie utworu Interpretacja dominanty problemowej tekstu Ocena zawartych w dziele wartości. 5. Proces historycznoliteracki 5.1. Wprowadzenie pojęć: epoka, prąd artystyczny, periodyzacja Rodzaje literackie. Pojęcia: liryka, epika, dramat Wprowadzenie pojęć: dziedzictwo kulturowe, tradycja Słownictwo dawne i nowe, archaizmy, neologizmy Obecność wątków biblijnych i mitycznych w późniejszych tekstach kultury Różnorodność wzorców życia człowieka, wpisanych do utworów literackich z różnych epok. 6. Wartości i wartościowanie 6.1. Normy postępowania i ustalone kanony piękna a własne kryteria wartościowania Wartości poznawcze, etyczne i estetyczne odnajdywane w tekście kultury Wartości poznawcze, zawarte w tekstach kultury. Pojęcia: prawda, fałsz Wartości etyczne (i antywartości), w tym: dobro i zło, odwaga i tchórzostwo, wierność i zdrada; wolność, odpowiedzialność, uczciwość, honor, bohaterstwo Wartości estetyczne, w tym: piękno i brzydota Dom jako wartość: gniazdo rodzinne, symbolika domu. Pojęcia: rodzina (matka, ojciec, dziecko); bezdomność, miłość Ojczyzna i mała ojczyzna jako wartości. Pojęcia: patriotyzm i nacjonalizm. 7. Umiejętności językowe 7.1. Mówienie jasne wyrażanie intencji, uwzględnianie różnorodnych sytuacji, ról i kontaktów międzyludzkich, precyzja znaczeniowa, świadomość emocjonalnego nacechowania wypowiedzi. Głoska Uważne słuchanie wypowiedzi i sporządzanie notatek na ich podstawie; analiza i ocena cudzej wypowiedzi Czytanie głośne i recytacja z uwypukleniem sensu tekstu: dykcja, intonacja, pauza, akcentowanie. Zasady recytacji: poprawność dykcji i płynność mowy Czytanie ze zrozumieniem, czyli z uwzględnienie sensu, znaczeń metaforycznych i treści symbolicznych. 8

9 7.5. Czytanie krytyczne: ocena wartości i wiarygodności tekstu czytanego; formułowanie uwag o możliwych kontynuacjach zaprezentowanych w tekście wątków i idei Pisanie tekstów: rozprawka, przemówienie, referat, wywiad, recenzja, korespondencja osobista, opowiadanie, opis, charakterystyka postaci, analiza, interpretacja. Teksty użytkowe: podanie, życiorys, list urzędowy Komponowanie własnego tekstu: układanie planu, stawianie tez, argumentowanie, wnioskowanie; wybór tytułu, wstęp, zakończenie, dzielenie na rozdziały i akapity, segmentacja na wersy i zwrotki, sporządzenie bibliografii Praca redakcyjna z własnym tekstem: znajomość zasad i poprawianie błędów językowych, ortograficznych, interpunkcyjnych Przekształcanie zdań w tekście: zamiana mowy niezależnej na zależną; zamiana strony czynnej na bierną (zmiana perspektywy); łączenie zdań pojedynczych w złożone; przekształcanie równoważników zdań na zdania Samodzielne zbieranie informacji. Korzystanie ze źródeł utrwalonych (encyklopedia, słowniki: ortograficzny, wyrazów obcych, poprawnej polszczyzny, frazeologiczny, słownik języka polskiego; prasa, Internet) oraz z przekazów ustnych. Wykorzystywanie zgromadzonych informacji w wypowiedziach ustnych i pisemnych. Lektury Literatura polska Mikołaj Rej Żywot człowieka poczciwego (fragmenty: o porach roku; o dobrej żonie, o człowieku poćciwym); Jan Kochanowski: wybrane fraszki (Na lipę, Na dom w Czarnolesie, Do fraszek [Fraszki moje...], pieśni (Pieśń XXV [Czego chcesz od nas, Panie...], Pieśń świętojańska o Sobótce, fragment: Pieśń panny XII; Tren VIII); Jan Andrzej Morsztyn Do trupa; Ignacy Krasicki: Hymn do miłości ojczyzny; bajki Jagnię i wilcy, Ptaszki w klatce; satyra Pijaństwo; Adam Mickiewicz: ballady (Lilie, Świteź), wiersze (Niepewność), Dziady cz. II; Juliusz Słowacki: Balladyna (akt II, fragment sceny 1 zbieranie malin i zabójstwo); Testament mój. Cyprian Kamil Norwid: Moja piosnka II, W Weronie; Aleksander Fredro Zemsta; Henryk Sienkiewicz Potop; Bolesław Prus Kamizelka; Adam Asnyk Do młodych; Stefan Żeromski Syzyfowe prace; Stanisław Ignacy Witkiewicz: Szalona lokomotywa (akt I); Bolesław Leśmian Dusiołek, W malinowym chruśniaku; Leopold Staff Wysokie drzewa; Jarosław Iwaszkiewicz Jeszcze gdzieś zakwitły bzy... [z cyklu Gry i zabawy], Europa; Miron Białoszewski Ach, gdyby, gdyby nawet piec zabrali, Namuzowywanie; Tadeusz Różewicz Warkoczyk, Prawa i obowiązki; Zbigniew Herbert Pan od przyrody, Przesłanie Pana Cogito; Wisława Szymborska Niektórzy lubią poezję, Nic dwa razy...; Czesław Miłosz Piosenka o końcu świata, Który skrzywdziłeś; Jan Twardowski O wróblu; Mrówko, ważko, biedronko; Stanisław Lem Dzienniki gwiazdowe Ijona Tichego (fragment: Podróż siódma); Sławomir Mrożek Wesele w Atomicach; Małgorzata Musierowicz, jeden tom z cyklu o rodzinie Borejków; Witold Gombrowicz Dziennik (1953, rozdział 1, pięć dni początkowych oraz wyodrębniony szkic Sienkiewicz); Aleksander Kamiński Kamienie na szaniec. 9

10 Klasyka światowa Biblia (O miłosiernym Samarytaninie, O synu marnotrawnym); Mitologia (Dedal i Ikar, Orfeusz i Eurydyka); Homer Iliada (Tarcza Achillesa, Pojedynek Achillesa z Hektorem); Sofokles Antygona; Pieśń o Rolandzie (Śmierć Rolanda); William Szekspir Romeo i Julia (akt II, sc. 2; akt III, sc. 5); Miguel de Cervantes Don Kichote (początkowa prezentacja bohatera, walka z wiatrakami); Charles Dickens Opowieść wigilijna; Anton Czechow Kameleon; Antoine de Saint-Exupéry Mały Książę; George Orwell Folwark zwierzęcy. Wymagania 1. Komunikacja językowa i jej składniki 1.1. Rozumieć pojęcia: nadawca, odbiorca Znać główne zasady nawiązania i podtrzymania komunikacji Różnicować własne wypowiedzi w zależności od przewidywanego odbiorcy Wiedzieć, jak oddziaływać na uczucia opinie i zachowania odbiorcy Znać i stosować zasady kultury języka i etykiety językowej Odnajdywać w tekście fragmenty powiadamiające o uczuciach, intencjach i opiniach nadawcy Odnajdywać w tekście treść poznawczą Rozumieć związek między sposobem przekazywania informacji a skutecznością i wiarogodnością komunikatu Rozpoznawać zmiany znaczenia komunikatu wskutek zmiany kontekstu, rozumieć konsekwencje zmian. 2. Gatunki mowy 2.1. Artykułować i zapisywać wypowiedzi zgodnie z regułami języka Dostosować wypowiedź do sytuacji mówiącego oraz do osoby i sytuacji słuchacza Respektować uznane konwencje językowe Reagować na wypowiedź stosownie do celów komunikacji, podejmować próby wywarcia wpływu na słuchaczy Odróżnić wypowiedź udaną od nieudanej Wskazać cechy tekstu świadczące o naukowym charakterze tekstu. 3. Komunikacja medialna 3.1. Rozumieć pojęcia: informacja, publicystyka (polityczna, społeczna, kulturalna), reklama Rozpoznawać podstawowe gatunki prasowe: komunikat, artykuł, reportaż, wywiad, recenzja Wyodrębnić główną myśl tekstu publicystycznego i sprawdzić spójność tekstu (zdań, akapitów) Odróżniać fakt (sąd o stanie rzeczy) od opinii, interpretacji i oceny Wykrywać sprzeczności w zestawieniu faktów Ocenić zgodność wniosków z przesłankami (argumentami) przedstawionymi w tekście Odróżniać perswazję od manipulacji Ocenić wybrane czasopismo młodzieżowe Ocenić wartość gry komputerowej Rozpoznać elementy literatury, muzyki, plastyki i tańca w dziele teatralnym Opisać przestrzeń teatru i rolę poszczególnych elementów Znać role twórców spektaklu teatralnego i zasady ich współdziałania Opisać różnice między żywym spektaklem teatralnym (bezpośredni kontakt z aktorem, niepowtarzalność przedstawienia) a obrazem filmowym. 10

11 4. Analiza tekstu literackiego 4.1. Wyjaśnić rolę samogłosek i spółgłosek w rymie i instrumentacji Rozumieć rolę rymu w tekście, rozróżniać rymy męskie i żeńskie Rozpoznawać intonacje: wznoszącą i opadającą w poszczególnych wersach tekstu Rozpoznawać i tworzyć synonimy i antonimy Rozpoznawać wyrazy obce, archaizmy i wyrazy gwarowe Znać rolę zdrobnień i zgrubień Odróżniać pytanie zwykłe od retorycznego Rozpoznać dosłowne i przenośne znaczenie wyrazu Rozpoznać przenośnię, porównanie, epitet, ożywienie, uosobienie w tekście poetyckim i prozatorskim Rozpoznać w tekście puentę i morał, rozumieć ich rolę Rozpoznać nawiązanie do innego tekstu, rozumieć cel takiego zabiegu Rozpoznać stylizację gatunkową, archaiczną i gwarową Rozumieć różnicę między fikcją literacką a prawdą historyczną, rozpoznawać elementy fantastyki, groteski Rozróżniać narrację pierwszoosobową i trzecoosobową Rozróżniać gatunki literackie i folklorystyczne: tragedia, komedia, dramat; epos (epopeja), powieść, nowela, opowiadanie, komiks, legenda, pieśń, hymn, erotyk, bajka, baśń, fraszka, ballada, dziennik; przysłowie, zagadka, dowcip Rozumieć rolę kontekstów dzieła, w tym kontekstu biograficznego Opisać związki literatury z malarstwem, teatrem i filmem Stawiać i sprawdzać hipotezy dotyczące zawartości myślowej dzieła (idea przewodnia, problem) Rekonstruować wartości promowane przez dzieło. 5. Proces historycznoliteracki 5.1. Rozumieć pojęcia: dziedzictwo kulturowe (to, co pozostało po przodkach) i tradycja (wybrana, żywa część dziedzictwa) Rozumieć pojęcie epoki w dziejach kultury Znać odwołania do Biblii i mitów w późniejszych tekstach kultury Rozumieć pojęcia: tragizm, komizm. Rozpoznać elementy tragiczne i komiczne w tekście kultury Porównywać wzorce życia człowieka wpisane do utworów literackich z różnych epok. 6. Wartości i wartościowanie 6.1. Rozpoznać wartości etyczne, estetyczne i poznawcze wpisane w dzieło kultury Rozpoznać w tekstach kultury wartości związane z pojęciami: dom, ojczyzna, Europa, nacjonalizm i antysemityzm Badać podobieństwa i różnice wartości własnych i wartości wyznawanych w bliższym i dalszym środowisku społecznym. 7. Umiejętności językowe 7.1. Kształtować wypowiedź ustną odpowiednio do sytuacji Czytać na głos i recytować z uwypukleniem sensu tekstu: dykcja, intonacja, pauza, akcentowanie Słuchać ze zrozumieniem: wyodrębniać główne punkty usłyszanej informacji Analizować tekst literacki, odnajdywać fragmenty potrzebne do argumentacji Pisać teksty o różnych formach i rodzajach, kierowane do różnych adresatów Badać poprawność zdań i spójność tekstu, usuwać zbędne wyrażenia i wieloznaczność Napisać recenzję, opowiadanie, wspomnienie, list prywatny Poszukiwać informacji w słownikach, encyklopediach, Internecie ( technologia informacyjna) Korzystać z katalogów, porównywać i porządkować informacje z kilku źródeł Sporządzić notatkę. 11

12 Szkoła średnia kończąca się maturą Treść i wymagania w zakresie podstawowym są podzbiorem zakresu rozszerzonego. Zagadnienia poprzedzone gwiazdką należą do zakresu rozszerzonego. Treść kształcenia 1. Komunikacja językowa i jej składniki 1.1. Nawiązywanie i utrzymywanie łączności, przekazywanie informacji 1.2. Słowo, zdanie, równoważnik zdania jako jednostki komunikacji językowej: części mowy odmienne (rzeczownik, czasownik, imiesłów, przymiotnik, liczebnik, zaimek) i nieodmienne (przysłówek, przyimek, spójnik), kategorie gramatyczne rodzaj; liczba, przypadek, czasy gramatyczne; osoba (tu: formy nieosobowe czasownika), strona bierna i czynna, tryby czasownika, stopniowanie, części zdania podmiot, orzeczenie, dopełnienie, okolicznik, przydawka, zdanie pojedyncze (proste i rozwinięte) i złożone (współrzędnie i podrzędnie), zdanie oznajmujące, pytające, rozkazujące, równoważnik zdania Nadawca komunikatu (twórca tekstu): indywidualny i zbiorowy, znany i nieznany. Odbiorca komunikatu: jednostka, zbiorowość; określony, nieokreślony Funkcja ekspresywna: powiadomienie o uczuciach, intencjach i opiniach nadawcy. Ekspresja jako twórcze wyrażenie osobowości Funkcja impresywna jako zgodne z intencją nadawcy oddziaływanie na odbiorcę Kontakt między nadawcą i odbiorcą. Mówiona i pisemna forma kontaktu. Kontakt bezpośredni. Kontakt pośredni: publikacja, korespondencja (list, ), telefon, czat, sms Znajomość języka (kodu) tekstu przez nadawcę i odbiorcę jako warunek sprawnej komunikacji. Język jako system znaków. Znaki naturalne i umowne. Pojęcie: kod językowy Skuteczność komunikacji. Poprawność, jasność, zwięzłość, jednoznaczność i zgodność z rzeczywistością jako jej warunki. Informowanie, przekonywanie, tworzenie nowej rzeczywistości za pomocą słów Kultura języka: znajomość norm językowych, estetyka wypowiedzi, bogactwo słownictwa. Etykieta językowa: zwyczaje, konwencje zależne od okoliczności (sytuacja prywatna i oficjalna) Informatywna funkcja tekstu. Wzbogacanie zasobów poznawczych Znaczenie kontekstu dla rozumienia komunikatu. *Manipulacyjne konsekwencje wyrywania słów z kontekstu Niewerbalne środki komunikowania się: mimika, gest, głos, ubiór, fryzura, makijaż. Zgodność i sprzeczność między komunikacją językową a niewerbalną. *Człowiek jako tekst (mowa, strój, maniery jako komunikaty o charakterze, poglądach i preferencjach). 2. Gatunki mowy 2.1. Gatunki potoczne i użytkowe: powitanie, pożegnanie; przedstawianie się, zwracanie się do innych (etykieta językowa); pytanie, odpowiedź; prośba, rozkaz, żądanie; podziękowanie; zaproszenie; obietnica, przysięga; gratulacje, życzenia; list prywatny; rozmowa, dyskusja, *dyskusja panelowa, *negocjacje Gatunki urzędowe: przemówienie; zawiadomienie, ogłoszenie; instrukcja, regulamin, kodeks; skarga, zażalenie, reklamacja; podanie (do urzędu); życiorys, cv (curriculum vitae); list (oficjalny, motywacyjny, otwarty, intencyjny); upoważnienie; protokół, sprawozdanie Gatunki naukowe i popularnonaukowe: wykład; artykuł, rozprawa; szkic; podręcznik. 3. Komunikacja medialna 12

13 3.1. Gatunki publicystyczne: komunikat, komentarz, artykuł, reportaż, wywiad, recenzja, felieton Funkcje tekstu medialnego: informacyjna, edukacyjna i perswazyjna Charakter czasopisma a zakres informacji. Typy czasopism: prasa młodzieżowa, sportowa, hobbistyczna, prasa popularno-naukowa, społeczno-polityczna, kulturalna Perswazja (nakłanianie odbiorcy do uznania pożądanych przez nadawcę poglądów i zachowań). Intencje nadawcy i sposoby ich prezentacji Manipulacja jako nadużycie perswazji: ukrywanie intencji wypowiedzi (insynuacja), zatajanie i przeinaczanie faktów, wyolbrzymianie i pomniejszanie rangi zjawisk, argumentacja atakująca osobę Język prasy. Analiza tekstu: słownictwo, logika argumentacji; tytuł prasowy jako gra z czytelnikiem. Porównywanie tekstu z innymi źródłami informacji Audycja radiowa, program telewizyjny (informacja, publicystyka polityczna, społeczna, kulturalna, rozrywka), Internet, gra komputerowa Oddziaływanie reklamy: informowanie o produkcie, oswajanie z marką, nawiązywanie do głębokich potrzeb odbiorcy. Rola słowa, warstwy wizualnej i dźwiękowej Teatr jako synteza sztuk: literatury, muzyki, plastyki, tańca Teatr klasyczny i awangardowy; rola teatru narodowego; teatr telewizji, teatry eksperymentalne Przestrzeń teatru: scena, widownia, światło, rampa, kurtyna, kulisy. Scenografia: dekoracje, rekwizyt teatralny, kostium, maska, charakteryzacja Reżyser teatralny jako twórca oraz koordynator pracy aktora, scenografa, charakteryzatora, kostiumologa i ekipy technicznej Dramat w teatrze: tekst literacki a inscenizacja; skróty i przeróbki tekstu Film jako połączenie sztuki i techniki Rodzaje filmu: fabularny, dokumentalny, animowany Gatunki filmowe: film obyczajowy, historyczny, przygodowy, western, komedia Warstwa wizualna: obraz z kamery, realizm i magiczność, efekty komputerowe. Warstwa dźwiękowa filmu: dialogi, muzyka filmowa, budowanie nastroju. 4. Analiza i interpretacja tekstu literackiego 4.1. Analiza tekstu jako wyodrębnienie elementów składowych i powiązań między nimi Poziom brzmieniowy: samogłoska, spółgłoska, sylaba; rym (żeński i męski), wiersz (biały i rymowany), rytm (wiersz rytmiczny, wiersz wolny), instrumentacja głoskowa (w tym: dźwiękonaśladowcza), akcent wyrazowy i zdaniowy, intonacja, pauza Poziom słowotwórczy: wyraz, synonim, antonim, homonim, neologizm, archaizm, zapożyczenie; słownictwo gwarowe i regionalne, żargon środowiskowy (w tym: gwara młodzieżowa) i zawodowy; użycie gwary (dialektyzacja) w literaturze; zdrobnienie, zgrubienie, wulgaryzm Powtórzenie, refren; pytanie retoryczne, apostrofa, inwokacja Przestawienie szyku zdania; przerzutnia Poziom znaczeniowy: przenośnia (metafora), epitet, porównanie, ożywienie, uosobienie; paradoks, puenta, dygresja, morał; wyolbrzymienie (*hiperbola); pomniejszenie, złagodzenie (*eufemizm); alegoria, symbol; ironia *Związki frazeologiczne stałe i łączliwe.> Odwołania intertekstualne: aluzja, cytat, przeróbka, pastisz, parodia; stylizacja Analiza kompozycji tekstu. Segmentacja: tytuł, dedykacja, motto, prolog, wstęp, zakończenie; rozdział, akapit, wers, zwrotka (strofa), akt, scena, didaskalia, epilog; przypis, spis treści, bibliografia Fikcyjność świata przedstawionego; odwzorowanie i przekształcania rzeczywistości; realizm i fantastyka, groteska, absurd, poetyka snu. 13

14 Jednostki kompozycyjne: motyw, motyw przewodni, topos; zdarzenie, epizod; temat; wątek główny, wątek poboczny; fabuła, akcja; postać literacka (charakterystyka bezpośrednia i pośrednia), bohater (indywidualny i zbiorowy); czas (czas narracji, czas fabuły); miejsce akcji, przestrzeń w utworze; dominanta kompozycyjna; forma otwarta, forma zamknięta Formy narracyjne: opowiadanie i opis, narracja pierwszoosobowa i trzecioosobowa. Mowa niezależna i zależna. Monolog, dialog Autor dzieła, narrator, podmiot liryczny, mówiący bohater Gatunki literackie i folklorystyczne: tragedia, komedia, dramat; epos (epopeja), powieść, nowela, opowiadanie, komiks, legenda, pieśń, hymn, erotyk, bajka, baśń, fraszka, ballada, dziennik; przysłowie, zagadka, dowcip Interpretacja dzieła literackiego Znaczenia i ogólny sensu tekstu; objaśnienie i komentarz jako działania uzupełniające interpretację Konteksty: biograficzny, gatunkowy, historyczny, kulturowy Oryginalne cechy utworu na tle wybranych kontekstów Jawne i ukryte intencje autora Subiektywny charakter odbioru dzieła literackiego i jego oceny Twórcza rola odbiorcy: własny wkład w odczytanie utworu Interpretacja porównawcza tekstów z tych samych i różnych epok literackich, obszarów językowych i kulturowych, tekstów kultury wysokiej i kultury popularnej Interpretacja zawartości problemowej tekstu Interpretacja i ocena zawartych w dziele wartości. 5. Proces historycznoliteracki 5.1. Proces historycznokulturowy jako ciąg przemian: żywotność kultury narodziny, rozkwit i schyłek prądów artystycznych, gatunków, konwencji pojęcia epoka, prąd artystyczny, periodyzacja Rodzaje literackie. Pojęcia: liryka, epika, dramat Gatunki literackie jako elementy procesu historycznoliterackiego Dziedzictwo kulturowe a tradycja: Biblia i antyk jako źródła kultury śródziemnomorskiej; pojęcie mitu, tradycja średniowiecza w kształtowaniu kultury europejskiej: chrześcijaństwo i jego wpływ na hierarchię wartości, poezja religijna, ideały rycerskie w literaturze, tradycja renesansu: opozycyjność wobec ideałów średniowiecza; antropocentryzm; humanistyczny model kultury. Pojęcia: humanizm, antropocentryzm, tradycja sarmacka w literaturze i malarstwie (obyczaje, portret sarmacki). Pojęcia: sarmatyzm, tradycja Oświecenia: literatura zlaicyzowana; racjonalizm; dydaktyzm literatury, tradycja romantyczna człowiek wobec Boga; indywidualizm, koncepcja natury, patriotyzm romantyczny. Pojęcia: indywidualizm, naród, ojczyzna, mała ojczyzna, orientalizm, ludowość, *ironia romantyczna Konwencja: trwałość i proces przemian; konwencje a dążenia nowatorskie w literaturze i kulturze współczesnej, konwencja a styl indywidualny Dziedzictwo przeszłości i zmiany w języku: słownictwo dawne i nowe Style artystyczne i ich związek z kulturą epoki: styl romański, 14

15 styl gotycki, klasycyzm renesansowy, *styl barokowy, klasycyzm oświecenia, styl realistyczny symbolizm, ekspresjonizm, *antytradycjonalizm, *eksperyment, *nowatorstwo, *awangarda; *postmodernizm, *dekonstrukcja Kategorie estetyczne: tragizm, komizm Korespondencja sztuk i *intertekstualność. *Przekład intersemiotyczny. 6. Wartości i wartościowanie 6.1. Normy postępowania i ustalone kanony piękna a własne kryteria wartościowania Wartości i antywartości zawarte w tekście kultury: wartości poznawcze; pojęcia: prawda, fałsz, wartości etyczne; pojęcia: dobro i zło, odwaga i tchórzostwo, wierność i zdrada; wolność, odpowiedzialność, uczciwość, honor, bohaterstwo, 7.5. wartości estetyczne, pojęcia: piękno i brzydota Dom jako wartość: gniazdo rodzinne, symbolika domu. Pojęcia: rodzina (matka, ojciec, dziecko); miłość; bezdomność Ojczyzna i mała ojczyzna jako wartości. Pojęcia: patriotyzm i nacjonalizm. 7. Umiejętności językowe 7.1. Retoryka, czyli sztuka skutecznego mówienia: rodzaje perswazji w retoryce: przekonująca, nakłaniająca (propaganda) i pobudzająca (agitacja) przygotowanie i wygłaszanie mowy, zasady recytacji: poprawność dykcji i płynność mowy podtrzymywanie kontaktu z rozmówcą, kierowanie rozmową, dyskusją Analiza i interpretacja słuchanego tekstu (rozpoznawanie celu wypowiedzi, intencji autora, środków perswazji, ukrytych założeń) Czytanie ze zwróceniem uwagi na sens utworu (znaczenia metaforyczne, aluzje literackie, treści symboliczne) Pisanie tekstów: rozprawka, przemówienie, referat, wywiad, recenzja, korespondencja osobista, opowiadanie, opis, charakterystyka postaci, analiza, interpretacja, teksty użytkowe podanie, cv, list urzędowy, notowanie Komponowanie własnego tekstu: układanie planu, stawianie tez, argumentowanie, wnioskowanie; wybór tytułu, wstęp, dzielenie na rozdziały i akapity, segmentacja na wersy i zwrotki, zakończenie, sporządzenie przypisu i bibliografii Przekształcanie zdań w tekście: zamiana mowy niezależnej na zależną; zamiana strony czynnej na bierną (zmiana perspektywy); łączenie zdań pojedynczych w złożone; przekształcanie równoważników zdań na zdania Samodzielne zbieranie i wykorzystywanie informacji w wypowiedziach ustnych i pisemnych Korzystanie ze źródeł utrwalonych: encyklopedia, słowniki: ortograficzny, wyrazów obcych, poprawnej polszczyzny, frazeologiczny, słownik języka polskiego; prasa, Internet. Wykorzystywanie przekazów ustnych. Lektury Literatura polska 15

16 Bogurodzica; Jan Kochanowski Treny (V, X, XIX ); Pieśni (w tym: Pieśń III i Pieśń 24 z Ksiąg wtórych); Mikołaj Sęp Szarzyński Sonet IIII, Sonet V; Jan Andrzej Morsztyn Do tejże, Niestatek (inc.: Oczy są ogień, czoło jest zwierciadłem); Daniel Naborowski Krótkość żywota; Jan Chryzostom Pasek Pamiętnik (fragmenty: Elekcja w Warszawie, Pan Pasek w Danii); Ignacy Krasicki Monachomachia (Pieśń V); Franciszek Zabłocki Fircyk w zalotach (akt I, sc. 2, 3, 4); Adam Naruszewicz Głos umarłych; Stanisław Trembecki Gość w Heilsbergu; Adam Mickiewicz Pan Tadeusz; Dziady cz. III; wiersze: Oda do młodości, Romantyczność, Stepy akermańskie, Czatyrdah, Nad wodą wielką i czystą...; Juliusz Słowacki, Beniowski (Pieśń V); wiersze: Rozłączenie, Grób Agamemnona; *Zygmunt Krasiński Nie-Boska komedia (część III, scena w zamku dyskusja Hrabiego z Pankracym; część IV scena ostatnia); Cyprian Kamil Norwid Klaskaniem mając obrzękłe prawice, Coś ty Atenom zrobił Sokratesie, Pielgrzym; Bolesław Prus Lalka; Eliza Orzeszkowa Gloria Victis; Jan Kasprowicz Krzak dzikiej róży, Dies irae; Kazimierz-Przerwa Tetmajer Melodia mgieł nocnych, Koniec wieku XIX; Leopold Staff Deszcz jesienny, Kowal; Stanisław Wyspiański, Wesele; Władysław Reymont, Chłopi (t. 1: Jesień); Stefan Żeromski, Rozdziobią nas kruki, wrony, Przedwiośnie, *W odpowiedzi Arcybaszewowi i innym; Julian Tuwim: Bal w Operze (Bankiet); Jarosław Iwaszkiewicz Panny z Wilka; Witold Gombrowicz Ferdydurke; Bolesław Leśmian Dziewczyna, Topielec; Czesław Miłosz, Obłoki; Campo di Fiori, Dar; Krzysztof Kamil Baczyński Pokolenie, Tadeusz Różewicz Ocalony, bez, Zbigniew Herbert Apollo i Marsjasz, Potęga smaku, Miron Białoszewski Szare eminencje zachwytu, Wisława Szymborska Może to wszystko, Trzy słowa najdziwniejsze, Stanisław Grochowiak Rozbieranie do snu, Julia Hartwig Mówiąc nie tylko do siebie, Do róży; Ryszard Krynicki I naprawdę nie wiedzieliśmy, Stanisław Barańczak Widokówka z tego świata; Sławomir Mrożek Tango; Bruno Schulz Sklepy cynamonowe (Ulica Krokodyli); Tadeusz Borowski Proszę państwa do gazu, Dzień na Harmenzach; Gustaw Herling-Grudziński Wieża; Hanna Krall Zdążyć przed Panem Bogiem; Tadeusz Konwicki Nowy Świat i okolice (fragmenty: Moje pogróżki, Kot Iwan, Wielka Sobota, Krótki spacer po Nowym Świecie, Pożegnanie z Wilnem); Olga Tokarczuk Najbrzydsza kobieta świata (z tomu Gra na wielu bębenkach); Andrzej Stasiuk Babka (z tomu Opowiadania galicyjskie); Ryszard Kapuściński Imperium (Pińsk, 1939; Workuta, zamarznąć w ogniu); Jerzy Pilch Kot, który trzyma mnie przy życiu (z tomu Bezpowrotnie utracona leworęczność). Zbigniew Herbert Łaska kata (z tomu Martwa natura z wędzidłem), Klasyka światowa Platon Uczta (części 1-7); 16

17 Biblia Księga Rodzaju (rozdziały I i II); Księga Hioba (rozdziały: I, XL, XLII wersety 10-17); Psalmy (psalm 10, 33); według Biblii Tysiąclecia lub w tłum. Czesława Miłosza); Horacy Pieśni (Exegi monumentum, Do Postuma) William Szekspir Makbet; Hamlet (monolog inc. Być albo nie być...) Johann Wolfgang Goethe Faust w tłum. J. St. Burasa lub A. Pomorskiego (cz. I, scena spotkania Fausta z Mefistofelesem, scena ostatnia w więzieniu; *całość cz. I); Fiodor Dostojewski Zbrodnia i kara; *Joseph Conrad Jądro ciemności; Franz Kafka Proces; *Michaił Bułhakow Mistrz i Małgorzata; Bohumil Hrabal Bar świat. Wymagania 1. Komunikacja językowa i jej składniki 1.1. Rozumieć pojęcia: nadawca, odbiorca, kod i znak Znać, wykrywać i wykorzystywać językowe i pozajęzykowe możliwości nawiązywania i podtrzymywania kontaktu. Rozumieć zależności między językiem tekstu a rodzajem kontaktu Różnicować własne wypowiedzi w zależności od przewidywanego odbiorcy Rozpoznawać i tworzyć wypowiedzi realizujące funkcję ekspresywną Rozpoznawać w tekstach literackich wypowiedzi o charakterze impresywnym, odczytywać jawne i ukryte intencje nadawcy Odnajdywać w tekście treść poznawczą Znać i stosować zasady skutecznej komunikacji Rozumieć związek między sposobem przekazywania informacji a skutecznością i wiarogodnością komunikatu Znać i stosować zasady kultury języka i etykiety językowej. Rozpoznawać życzliwość i agresję językową Rozpoznawać zmiany znaczenia komunikatu wskutek zmiany kontekstu, rozumieć konsekwencje zmian *Rozumieć związek między zmianami kontekstu a manipulacją językową *Odczytać znaczenie stroju subkulturowego. 2. Gatunki mowy 2.1. Artykułować i zapisywać wypowiedzi zgodnie z regułami języka Dostosować wypowiedź do sytuacji mówiącego oraz do osoby i sytuacji słuchacza Respektować uznane konwencje językowe Reagować na wypowiedź stosownie do celów komunikacji, podejmować próby wywarcia wpływu na słuchaczy Odróżnić wypowiedź udaną od nieudanej. Badać skuteczność własnej wypowiedzi Wskazać cechy tekstu świadczące o naukowym charakterze tekstu Znać i stosować zasady negocjacji. 3. Komunikacja medialna 3.1. Rozpoznawać podstawowe gatunki prasowe: komunikat, artykuł, reportaż, wywiad, recenzja Wyodrębnić główną myśl tekstu publicystycznego i sprawdzić spójność tekstu (zdań, akapitów) Odróżniać fakt (sąd o stanie rzeczy) od opinii, interpretacji i oceny Wykrywać sprzeczności w zestawieniu faktów Ocenić zgodność wniosków z przesłankami (argumentami) przedstawionymi w tekście Odróżniać perswazję od manipulacji Charakteryzować porównawczo kilka czasopism, dokonać oceny jednego z nich Rozumieć pojęcia: informacja; publicystyka polityczna, społeczna, kulturalna; reklama Dokonać oceny treści i formy programu kulturalnego w radiu i telewizji. 17

18 3.10. Rozpoznać elementy literatury, muzyki, plastyki i tańca w dziele teatralnym, rozumieć ich funkcje w dziele Opisać przestrzeń teatru i funkcje poszczególnych elementów Znać role twórców spektaklu i zasady ich współdziałania Rozpoznawać różnice między tekstem dramatu a jego realizacją w teatrze (na wybranym przykładzie) Opisać rodzaje i gatunki filmowe Opisać różnice między żywym spektaklem teatralnym (bezpośredni kontakt z aktorem, niepowtarzalność przedstawienia) a obrazem filmowym. 4. Analiza tekstu literackiego 4.1. Odróżniać analizę od interpretacji i wartościowania Wyjaśnić rolę samogłosek i spółgłosek w rymie i instrumentacji Rozróżniać wiersz rymowany i biały, rymy męskie i żeńskie, rozumieć rolę rymu w tekście Rozpoznawać intonacje: wznoszącą i opadającą w poszczególnych wersach tekstu Rozumieć dramatyczną rolę pauzy oraz milczenia w tekście Rozpoznawać i tworzyć synonimy, antonimy, homonimy i oparte na nich gry słowne Rozpoznawać wyrazy zapożyczone, obce, neologizmy, archaizmy i wyrazy gwarowe Znać rolę zdrobnień, zgrubień oraz słownictwa nacechowanego wulgarnie Odróżniać pytanie zwykłe od retorycznego, odróżniać apostrofę od inwokacji Odróżniać teksty bogate składniowo od ubogich Rozpoznać metaforę, porównanie, epitet, ożywienie i uosobienie w tekście poetyckim i prozatorskim Odróżnić symbol od alegorii, objaśnić ich funkcje w utworze Rozpoznać i znać efekty dygresji, puenty i morału, ironii Rozpoznać nawiązanie do innego tekstu, rozumieć cel takiego zabiegu Rozpoznać stylizację gatunkową, archaiczną i gwarową Rozumieć różnicę między fikcją literacką a prawdą historyczną; rozpoznać elementy fantastyki, groteski, poetyki snu Wyróżniać jednostki kompozycyjne; odnajdywać dominantę kompozycyjną Rozróżniać formy narracyjne w tekście Rozróżniać gatunki literackie i folklorystyczne: tragedia, komedia, dramat; epos (epopeja), powieść, nowela, opowiadanie, komiks, legenda, pieśń, hymn, erotyk, bajka, baśń, fraszka, ballada, dziennik; przysłowie, zagadka, dowcip Rozumieć rolę kontekstów dzieła: biograficznego, gatunkowego, historycznego, kulturowego i wykorzystać je przy interpretacji dzieła *Rozumieć subiektywny charakter interpretacji Znać związki literatury z historią, publicystyką, malarstwem, teatrem, filmem i kulturą popularną Stawiać i sprawdzać hipotezy dotyczące zawartości myślowej dzieła (idea przewodnia, problem, tendencja); Ocenić ideową i artystyczną wartość tekstu oraz identyfikować wartości wpisane w tekst. 5. Proces historycznoliteracki 5.1. Rozumieć ewolucję zjawisk kulturowych *Rozumieć umowność periodyzacji. Przedstawić zmiany periodyzacji na wybranym przez siebie przykładzie Opisać przemiany gatunkowe na przykładzie pojęć: dramat, epos (epopeja), powieść, erotyk Rozróżniać pojęcia dziedzictwa i tradycja. Rozumieć rangę tradycji Ukazać różnorodność wątków ideowych, obyczajowych oraz artystycznych wywodzących się z tradycji średniowiecznej, renesansowej, sarmackiej, oświeceniowej i romantycznej. 18

19 5.6. Rozumieć rolę konwencji jako łącznika w procesie przemian; *podać przykłady rozbijania konwencji w nurtach awangardowych Rozumieć rolę archaizmów i neologizmów w procesie kulturowym Rozumieć zjawisko historycznej przemienności stylów Podać cechy charakterystyczne stylów: romańskiego (w architekturze), gotyckiego (w architekturze), renesansowego, *barokowego (w literaturze, w tym: *koncept), klasycyzmu oświecenia, realizmu (w powieści) (każdorazowo na dowolnym przykładzie) Opisać istotę tragizmu oraz istotę komizmu na dowolnym przykładzie literackim Rozpoznać w tekście kultury elementy różnych sztuk; rozumieć przekładalność języka sztuk. 6. Wartości i wartościowanie 6.1. Przedstawić społeczne zróżnicowanie norm moralnych; rozważyć tezę, że jest ono źródłem bogactwa kultury narodowej Zidentyfikować wartości etyczne, estetyczne i poznawcze wpisane we wskazany tekst kultury Zrekonstruować hierarchię wartości wpisaną w tekst kultury i przemawiającą za nią argumentację autora. 6.4 Rozpoznać w tekstach kultury wartości związane z pojęciami: dom, ojczyzna, Europa. Rozumieć konfliktowy charakter afirmacji tych wartości (bezdomność, nacjonalizm, ksenofobia, antysemityzm) *Omówić na dowolnym przykładzie uwarunkowania i następstwa konkretnego konfliktu wartości Przedstawić własną postawę wobec problemu wyboru wartości i wartościowania. Zdawać sobie sprawę z podobieństw i odmienności swoich poglądów względem poglądów podzielanych w bliższym i dalszym środowisku społecznym. 7. Umiejętności językowe 7.1. Jasno przekazać myśl w mowie i piśmie Kształtować wypowiedź ustną odpowiednio do sytuacji Wygłosić mowę: przekonującą, nakłaniającą, pobudzającą audytorium Ocenić mowę według świadomie wybranych kryteriów (w tym: celu wypowiedzi i intencji nadawcy) Uczestniczyć w dyskusji: przekonywać, wysuwać i odpierać argumenty, poszukiwać obszarów porozumienia Czytać na głos i recytować z uwypukleniem sensu tekstu: dykcja, intonacja, pauza, akcentowanie Redagować tekst własny i cudzy: sprawdzać spójność tekstu i poprawność zdań, poprawiać błędy językowe, ortograficzne, interpunkcyjne; usuwać zbędne wyrażenia i wieloznaczność Przekształcać tekst: streszczać, skracać, rozwijać *Podejmować własne próby literackie Zbierać informacje z różnych źródeł, tworzyć uporządkowane zasoby informacyjne, wykorzystywać je w rozwiązywaniu problemów ( technologia informacyjna). Zasadnicza szkoła zawodowa Treść kształcenia 1. Poprawne mówienie, czytanie i pisanie; uważne słuchanie i wnikliwe oglądanie. 2. Zasady skutecznej komunikacji, podejmowanie rozmowy i przekazywanie własnych opinii. 3. Popularne formy prasowe i ich cechy charakterystyczne: gazeta codzienna, tygodnik, miesięcznik. Prasa sportowa, prasa kobieca, poradniki. 4. Język mediów: informowanie, przekonywanie, manipulacja. 5. Film: film fabularny, dokumentalny, popularnonaukowy. 19

20 6. Język filmu: obraz, dźwięk, scenografia, praca reżysera. 7. Radio i telewizja: informacja i muzyka w radiu. Spójność słowa, obrazu i dźwięku w telewizji. 8. Internet jako źródło informacji. Udostępnianie dóbr kultury: zbiory biblioteczne, muzyka i piosenki, film, zbiory dzieł plastycznych. Internet jako rozrywka. 9. Wartości obecne w życiu codziennym. Postawa ekologiczna. Lektury Maria Pawlikowska Jasnorzewska Różowa magia, Miłość (inc.: Nie widziałam cię już od miesiąca); Krzysztof Kamil Baczyński Z głową na karabinie; Tadeusz Różewicz Walentynki (poemat z końca XX wieku) ; Wisława Szymborska Portret kobiecy, Cebula; Tadeusz Borowski Proszę państwa do gazu; Marek Hłasko Pierwszy krok w chmurach; Sławomir Mrożek Wina i kara; Hanna Krall Zbawienie (z tomu Dowody na istnienie); Olga Tokarczuk Najbrzydsza kobieta świata (z tomu Gra na wielu bębenkach); Janusz Głowacki 1989 w Warszawie (z tomu Z głowy); Ryszard Kapuściński Podróże z Herodotem (fragment początkowy); Andrzej Sapkowski Wiedźmin (opowiadanie z tomu Ostatnie życzenie); Bogumił Hrabal Bar świat. Wymagania 1. Poprawnie mówić, komunikować się w różnych sytuacjach i kręgach społecznych, wyrażać własne poglądy, uzasadniać je i bronić ich, przestrzegać kultury języka i etykiety językowej. 2. Czytać ze zrozumieniem teksty literackie i użytkowe (zwłaszcza instrukcje i specyfikacje zawodowe). 3. Poprawnie pisać, jasno wyrażać własne opinie, napisać i zredagować: cv, podanie, notatkę, sprawozdanie, list, , umieć wypełnić formularze urzędowe ( podstawy przedsiębiorczości). 4. Zdobywać wiedzę o świecie i człowieku z lektury gazet, czasopism, dzieł literackich, filmu, muzyki. Umieć korzystać z zasobów Internetu ( technologia informacyjna). 5. Rozpoznawać zjawiska manipulacji w mediach, podawać przykłady narzucania opinii i przeinaczania faktów. 6. Rozpoznawać wartości zawarte w tekstach kultury i w życiu codziennym, związane z domem, małą ojczyzną, ojczyzną, wspólną Europą. 7. Rozumieć, dlaczego są wartościami: prawda, dobro, piękno (w tym piękno natury), miłość, patriotyzm, tolerancja. 20

Matura 2014 wykaz lektur liceum, technikum. Maturzyści

Matura 2014 wykaz lektur liceum, technikum. Maturzyści Matura 2014 wykaz lektur liceum, technikum Maturzyści Ponieważ temat maturalny z języka polskiego zredagowany jest w odniesieniu do tekstu literackiego, który zdający otrzymuje, tematy wypracowań na egzaminie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne język polski:

Wymagania edukacyjne język polski: Wymagania edukacyjne język polski: Uczeń celujący spełnia warunki na ocenę bardzo dobrą oraz: twórczo rozwija swoje zdolności, umie samodzielnie zdobywać wiadomości, systematycznie wzbogaca swą wiedzę

Bardziej szczegółowo

Spis lektur Klubu Książki

Spis lektur Klubu Książki Spis lektur Klubu Książki Lp. Autor Tytuł Sygnatura 1. Kwiatki świętego Franciszka 1963 2. Balzac Honore Ojciec Goriot 2139 3. Balzac Honore Ojciec Goriot 2138 4. Balzac Honore Ojciec Goriot 2235 5. Balzac

Bardziej szczegółowo

Klub Książki. koordynatorka KK - p.katarzyna Stawczyk. Spis lektur do wypożyczenia dla mieszkańców bursy: w formacie PDF. Lp. Autor. Tytuł.

Klub Książki. koordynatorka KK - p.katarzyna Stawczyk. Spis lektur do wypożyczenia dla mieszkańców bursy: w formacie PDF. Lp. Autor. Tytuł. Klub Książki koordynatorka KK - p.katarzyna Stawczyk Spis lektur do wypożyczenia dla mieszkańców bursy: w formacie PDF Lp. Autor Tytuł Sygnatura 1 / 90 1. 1. Kwiatki świętego Franciszka 1963 1. 2. Balzac

Bardziej szczegółowo

KARTA MONITOROWANIA REALIZAJI PODSTAWY PROGRAMOWEJ KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO Z PRZEDMIOTU JĘZYK POLSKI W KLASACH IV - VI

KARTA MONITOROWANIA REALIZAJI PODSTAWY PROGRAMOWEJ KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO Z PRZEDMIOTU JĘZYK POLSKI W KLASACH IV - VI KARTA MONITOROWANIA REALIZAJI PODSTAWY PROGRAMOWEJ KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO Z PRZEDMIOTU JĘZYK POLSKI W KLASACH - I Klasa I Rok szkolny 2012/2013 2013/2014 2014/2015 Imię i nazwisko nauczyciela Oznaczenia:

Bardziej szczegółowo

Materiał nauczania języka polskiego i przewidywane osiągnięcia uczniów

Materiał nauczania języka polskiego i przewidywane osiągnięcia uczniów Materiał nauczania języka polskiego i przewidywane osiągnięcia uczniów Kursywą wyróżniono hasła realizowane wcześniej, w danej klasie uczeń poznaje je w szerszym wymiarze, z wykorzystaniem ćwiczeń i tekstów

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla gimnazjum

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla gimnazjum Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla gimnazjum Umiejętności oceniane na lekcjach języka polskiego w klasach I-III gimnazjum Czytanie tekstów kultury [ teksty literackie, dzieła sztuki,

Bardziej szczegółowo

UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW GIMNAZJUM Z JĘZYKA POLSKIEGO. Uczeń klasy I po każdym rozdziale posiada następującą wiedzę i umiejętności:

UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW GIMNAZJUM Z JĘZYKA POLSKIEGO. Uczeń klasy I po każdym rozdziale posiada następującą wiedzę i umiejętności: UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW GIMNAZJUM Z JĘZYKA POLSKIEGO Uczeń klasy I po każdym rozdziale posiada następującą wiedzę i umiejętności: I Odkryć siebie - analizuje i interpretuje teksty, - nazywa osobę mówiącą

Bardziej szczegółowo

JĘZYK MNIEJSZOŚCI NARODOWEJ LUB ETNICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ. Wyciąg z podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych

JĘZYK MNIEJSZOŚCI NARODOWEJ LUB ETNICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ. Wyciąg z podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych JĘZYK MNIEJSZOŚCI NARODOWEJ LUB ETNICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ Wyciąg z podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych I ETAP EDUKACYJNY: KLASY I-III EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA 12. Język

Bardziej szczegółowo

Realizacja podstawy programowej w repetytorium Sprawdzian na 100%! wymagania ogólne i szczegółowe

Realizacja podstawy programowej w repetytorium Sprawdzian na 100%! wymagania ogólne i szczegółowe Realizacja podstawy programowej w repetytorium Sprawdzian na 100%! wymagania ogólne i szczegółowe Rozdziały powtórkowe w repetytorium 1. Tydzień z humorem Kształcenie literackie: Zwrotka (strofa). Osoba

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego w klasie V

Wymagania edukacyjne z języka polskiego w klasie V Wymagania edukacyjne z języka polskiego w klasie V WYMAGANIA NA OCENĘ CELUJĄCĄ Jak na ocenę bardzo dobrą oraz: -uczeń bierze udział i osiąga sukcesy w konkursach szkolnych i międzyszkolnych, -posiada rozszerzone

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z języka polskiego dla klasy III gimnazjum

Kryteria oceniania z języka polskiego dla klasy III gimnazjum Kryteria oceniania z języka polskiego dla klasy III gimnazjum Kształcenie literackie Ocena celująca Otrzymuje ją uczeń, którego wiedza i umiejętności znacznie wykraczają poza obowiązujący program nauczania.

Bardziej szczegółowo

-zna i stosuje w swoich wypowiedziach pojęcia i terminy związane z filmem, teatrem, książką, muzeum, Internetem;

-zna i stosuje w swoich wypowiedziach pojęcia i terminy związane z filmem, teatrem, książką, muzeum, Internetem; WYMAGANIA EDUKACYJNE Z J EZYKA POLSKIEGO DLA KLASY 5 OCENA CELUJĄCA Uczeń spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą, a ponad to: -czyta lektury dodatkowe (dwie w roku szkolnym); z przeczytanych lektur sporządza

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY IV

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY IV SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY IV Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań kryterialnych na ocenę dopuszczającą. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: nawiązuje i

Bardziej szczegółowo

NACOBEZU JĘZYK POLSKI

NACOBEZU JĘZYK POLSKI NACOBEZU JĘZYK POLSKI KLASA VI KSZTAŁCENIE LITERACKIE 1. Wiem, co wyróżnia wiersz biały spośród innych rodzajów utworów poetyckich. 2. Podaję cechy fraszki. 3. Wyjaśniam czym jest kontrast i jaką pełni

Bardziej szczegółowo

Bogurodzica w kontekście poezji średniowiecznej; Jan Kochanowski - pieśni i treny (wybór) poezja baroku (wybór)

Bogurodzica w kontekście poezji średniowiecznej; Jan Kochanowski - pieśni i treny (wybór) poezja baroku (wybór) Zestawienie lektur poziom podstawowy opracowanie: Izabela Haremza Małą czcionką wprowadziłam własne uwagi! ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1 z dnia 29 sierpnia 2008 r. zmieniające rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

OCENIANIE - JĘZYK POLSKI GIMNAZJUM Opracowała Dorota Matusiak

OCENIANIE - JĘZYK POLSKI GIMNAZJUM Opracowała Dorota Matusiak OCENIANIE - JĘZYK POLSKI GIMNAZJUM Opracowała Dorota Matusiak Ocenie podlegają następujące elementy pracy ucznia: - ustne w czasie lekcji, - prezentacje przygotowane w domu, - notatki tworzone na podstawie

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA VI

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA VI JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA VI PODSTAWOWE Jak w klasie V oraz: CZYTANIE PISANIE 1. Czyta głośno, wyraźnie, płynnie teksty o różnym zabarwieniu uczuciowym, z uwzględnieniem znaków przestankowych,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE - JĘZYK POLSKI KRYTERIA OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA. Wymagania na poszczególne stopnie szkolne

WYMAGANIA EDUKACYJNE - JĘZYK POLSKI KRYTERIA OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA. Wymagania na poszczególne stopnie szkolne WYMAGANIA EDUKACYJNE - JĘZYK POLSKI KRYTERIA OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA Wymagania na poszczególne stopnie szkolne KLASA I Umiejętności ucznia w zakresie słuchania, mówienia, pisania, czytania i odbioru

Bardziej szczegółowo

KLASA I WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO GIMNAZJUM. opracował zespół nauczycieli polonistów OCENA DOPUSZCZAJĄCA

KLASA I WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO GIMNAZJUM. opracował zespół nauczycieli polonistów OCENA DOPUSZCZAJĄCA WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO opracował zespół nauczycieli polonistów Adriana Haładuda, Justyna Kmiecik, Magdalena Spychała-Reiss, Piotr Reiss KLASA I GIMNAZJUM OCENĘ NIEDOSTATECZNĄ otrzymuje

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Obowiązujący program nauczania : Jutro pójdę w świat, WSiP

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Obowiązujący program nauczania : Jutro pójdę w świat, WSiP WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ Nauczyciel: mgr Agnieszka Węgrzynowicz Obowiązujący program nauczania : Jutro pójdę w świat, WSiP Przedmiotem oceny z języka polskiego

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY IV

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY IV SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY IV Język polski Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań kryterialnych na ocenę dopuszczającą. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który:

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO KLASA I SEMESTR I Opracowała: mgr Mirosława Ratajczak

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO KLASA I SEMESTR I Opracowała: mgr Mirosława Ratajczak KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO KLASA I SEMESTR I Opracowała: mgr Mirosława Ratajczak Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: - samodzielnie i twórczo rozwija własne uzdolnienia i zainteresowania;

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO NA POSZCZEGÓLNE OCENY DLA UCZNIÓW KLASY I - III GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 SPRAWNOŚCI WYMAGANIA

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO NA POSZCZEGÓLNE OCENY DLA UCZNIÓW KLASY I - III GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 SPRAWNOŚCI WYMAGANIA 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO NA POSZCZEGÓLNE OCENY DLA UCZNIÓW KLASY I - III GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 SPRAWNOŚCI WYMAGANIA SŁUCHANIE MÓWIENIE ocena: dopuszczający ocena: dostateczny

Bardziej szczegółowo

CZYTANIE TEKSTÓW PISANYCH I ODBIÓR INNYCH TEKSTÓW KULTURY

CZYTANIE TEKSTÓW PISANYCH I ODBIÓR INNYCH TEKSTÓW KULTURY KLASA I Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań kryterialnych na ocenę dopuszczającą. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: SŁUCHANIE: uważnie słucha wypowiedzi kolegów i

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WIADOMOŚCI O EPOCE wiadomości Określa ramy czasowe i genezę nazwy epoki. Wymienia głównych reprezentantów omawianych kierunków literackich. Wymienia

Bardziej szczegółowo

NaCoBeZu na co będę zwracać uwagę. - znasz pojęcia: manipulacja, tragizm, komizm, topos, alegoria, symbol

NaCoBeZu na co będę zwracać uwagę. - znasz pojęcia: manipulacja, tragizm, komizm, topos, alegoria, symbol Dział U źródeł Konflikt i porozumienie NaCoBeZu na co będę zwracać uwagę - znasz pojęcia: manipulacja, tragizm, komizm, topos, alegoria, symbol - wskazujesz cechy gatunkowe: tren, mit, epos, hymn, tragedia,

Bardziej szczegółowo

SPIS LEKTUR. Klasy 1-4 technikum 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH I ZAWODOWYCH W BOLESŁAWCU UL. KOMUNY PARYSKIEJ 6, 59-700 BOLESŁAWIEC

SPIS LEKTUR. Klasy 1-4 technikum 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH I ZAWODOWYCH W BOLESŁAWCU UL. KOMUNY PARYSKIEJ 6, 59-700 BOLESŁAWIEC SPIS LEKTUR Klasy 1-4 technikum 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH I ZAWODOWYCH W BOLESŁAWCU UL. KOMUNY PARYSKIEJ 6, 59-700 BOLESŁAWIEC Lektury w klasie 1 technikum 2014/15 STAROŻYTNOŚĆ: 1. Iliada

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI kl. IV - wymagania edukacyjne na poszczególne oceny:

JĘZYK POLSKI kl. IV - wymagania edukacyjne na poszczególne oceny: JĘZYK POLSKI kl. IV - wymagania edukacyjne na poszczególne oceny: Kształcenia literacko-kulturowe Cele kształcenia Przewidywane osiągnięcia ucznia konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające DOPUSZCZAJĄCY

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z języka polskiego dla klasy V szkoły podstawowej

Kryteria ocen z języka polskiego dla klasy V szkoły podstawowej Kryteria ocen z języka polskiego dla klasy V szkoły podstawowej 1. Kształcenie literackie i kulturalne: Ocena dopuszczająca- uczeń: - poprawnie czyta i wygłasza tekst poetycki - wyodrębnia elementy świata

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY SZÓSTEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ROKU SZKOLNYM 2015/2016

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY SZÓSTEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 Szkoła Podstawowa nr 3 im. Jana Pawła II w Nowym Targu WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY SZÓSTEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 Ocena Na ocenę celującą na ocenę bardzo dobrą

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE LITERACKIE

KSZTAŁCENIE LITERACKIE uwagi Wymagania edukacyjne na ocenę śródroczną i roczną Rok szkolny 2008/2009 klasy szóste SP 9 Nowy Sącz WIEDZA UCZNIA OPANOWANE UMIEJĘTNOŚCI I OKRES- ocena śródroczna - celujący Uczeń przeczytał wszystkie

Bardziej szczegółowo

śledzi tok lekcji, zapamiętuje najważniejsze informacje;

śledzi tok lekcji, zapamiętuje najważniejsze informacje; SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II w I okresie Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: opanował technikę czytania; śledzi tok lekcji, zapamiętuje najważniejsze informacje;

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O EGZAMINIE MATURALNYM Z JĘZYKA POLSKIEGO. OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 Dotyczy roku szkolnego 2016/2017

INFORMACJE O EGZAMINIE MATURALNYM Z JĘZYKA POLSKIEGO. OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 Dotyczy roku szkolnego 2016/2017 INFORMACJE O EGZAMINIE MATURALNYM Z JĘZYKA POLSKIEGO OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 Dotyczy roku szkolnego 2016/2017 CZĘŚCI EGZAMINU MATURALNEGO OBOWIĄZKOWE Część ustna bez określania poziomu egzaminu Część

Bardziej szczegółowo

WYKAZ LEKTUR rok szkolny 2016/2017

WYKAZ LEKTUR rok szkolny 2016/2017 WYKAZ LEKTUR rok szkolny 2016/2017 GIMNAZJUM KL. I A i I B Sofokles - Antygona D. Terakowska - Samotność bogów K. Dickens - Opowieść wigilijna K. Siesicka - Zapałka na zakręcie H. Sienkiewicz - Quo vadis

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klas IV- VI

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klas IV- VI Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klas IV- VI W zakresie odbioru wypowiedzi i wykorzystania zawartych w nich informacji: czyta ze zrozumieniem teksty kultury, w tym utwory poetyckie, proste teksty

Bardziej szczegółowo

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. JAROSŁAWA IWASZKIEWICZA

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. JAROSŁAWA IWASZKIEWICZA Nasielsk, 5 kwietnia 2013 r. Lista tematów na część ustną egzaminu maturalnego z języka polskiego w sesji wiosennej 2014 w Liceum Ogólnokształcącym im. Jarosława Iwaszkiewicza w Nasielsku LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne z j. polskiego dla kl. 3f semestr letni 2014/ Ferdydurke W. Gombrowicza styl, język, pojęcie formy

Zagadnienia egzaminacyjne z j. polskiego dla kl. 3f semestr letni 2014/ Ferdydurke W. Gombrowicza styl, język, pojęcie formy Zagadnienia egzaminacyjne z j. polskiego dla kl. 3f semestr letni 2014/15 1. Ferdydurke W. Gombrowicza styl, język, pojęcie formy 2. Ferdydurke W. Gombrowicza jako powieść awangardowa 3. Granica jako powieść

Bardziej szczegółowo

KALENDARZ PRZYGOTOWAŃ DO EGZAMINU GIMNAZJALNEGO z języka polskiego dla uczniów klas III Publicznego Gimnazjum w Pilźnie rok szkolny 2012/2013

KALENDARZ PRZYGOTOWAŃ DO EGZAMINU GIMNAZJALNEGO z języka polskiego dla uczniów klas III Publicznego Gimnazjum w Pilźnie rok szkolny 2012/2013 KALENDARZ PRZYGOTOWAŃ DO EGZAMINU GIMNAZJALNEGO z języka polskiego dla uczniów klas III Publicznego Gimnazjum w Pilźnie rok szkolny 2012/2013 Miesiąc Październik 2012 Nr Temat kolejnych tematów 1 O zasobach

Bardziej szczegółowo

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA 1.Różne obrazy przyrody w literaturze. Omów sposoby ich kreowania w wybranych utworach 2.Metamorfoza bohatera literackiego i jej sens. Omów problem,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II GIMNAZJUM OCENA WYMAGANIA CELUJĄCA (6) BARDZO DOBRA (5) Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą, osiągając 95%-100%

Bardziej szczegółowo

WYKAZ LEKTUR DLA KLAS GIMNAZJALNYCH W ROKU SZKOLNYM 2015/2016

WYKAZ LEKTUR DLA KLAS GIMNAZJALNYCH W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 H. Sienkiewicz Quo vadis marzec 2016 r. I a A. Fredro Zemsta kwiecień 2016 r. W. Szekspir Romeo i Julia maj 2016 r. WYKAZ TEKSTÓW ZAMIESZCZONYCH W PODRĘCZNIKU Owidiusz Przemiany. Biblia (Księga Rodzaju

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne. z JĘZYKA POLSKIEGO. dla uczniów klas V

Wymagania edukacyjne. z JĘZYKA POLSKIEGO. dla uczniów klas V Wymagania edukacyjne z JĘZYKA POLSKIEGO dla uczniów klas V Program nauczania Podręczniki autor tytuł Nr ewidencyjny w wykazie Agnieszka Kania Program nauczania Karolina Kwak języka polskiego Joanna Majchrzak-

Bardziej szczegółowo

Podstawa programowa kształcenia ogólnego

Podstawa programowa kształcenia ogólnego INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH Ewa Bartnik Krzysztof Konarzewski Alina Kowalczykowa Zbigniew Marciniak Tomasz Merta Podstawa programowa kształcenia ogólnego Druga wersja projektu WARSZAWA, MARZEC 2005 Spis

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum

Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum Ocenę CELUJĄCĄ otrzymuje uczeń, który w zakresie swych kompetencji polonistycznych spełnia wszystkie wymagania jak na ocenę bardzo dobrą,

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI KLASA VI I PÓŁROCZE DOPUSZCZAJĄCY DOSTATECZNY DOBRY BARDZO DOBRY. a także: manipulację słowną -ocenia usłyszane Internecie

JĘZYK POLSKI KLASA VI I PÓŁROCZE DOPUSZCZAJĄCY DOSTATECZNY DOBRY BARDZO DOBRY. a także: manipulację słowną -ocenia usłyszane Internecie JĘZYK POLSKI KLASA VI I PÓŁROCZE CZYTANIE, SŁUCHANIE, RECYTOWANIE, KORZYSTANIE Z INFORMACJI, SAMOKSZTAŁCENIE DOPUSZCZAJĄCY DOSTATECZNY DOBRY BARDZO DOBRY ocenę Uczeń spełnia wymagania dopuszczającą z klasy

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z języka polskiego Publiczne Gimnazjum w Woli Dębińskiej Rok szkolny 2015/2016

Kryteria oceniania z języka polskiego Publiczne Gimnazjum w Woli Dębińskiej Rok szkolny 2015/2016 Kryteria oceniania z języka polskiego Publiczne Gimnazjum w Woli Dębińskiej Rok szkolny 2015/2016 Uczący: Zuzanna Jarek Małgorzata Sacha Alicja Zych-Sacha KRYTERIA OCENY SEMESTRALNEJ I ROCZNEJ Z JĘZYKA

Bardziej szczegółowo

VI KSZTAŁCENIE LITERACKIE I KULTUROWE

VI KSZTAŁCENIE LITERACKIE I KULTUROWE Kryteria ocen w klasie VI KSZTAŁCENIE LITERACKIE I KULTUROWE Wymagania konieczne ( ocena dopuszczająca) - poprawnie czyta i wygłasza z pamięci tekst poetycki -wyodrębnia elementy świata przedstawionego

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy czwartej SP im. Jana Pawła II w Żarnowcu

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy czwartej SP im. Jana Pawła II w Żarnowcu OCENA CELUJĄCA Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy czwartej SP im. Jana Pawła II w Żarnowcu Uczeń twórczo i samodzielnie rozwija własne uzdolnienia i zainteresowania. Jego wypowiedzi ustne

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OGÓLNE język polski klasa III. (ocena: dostateczny) UCZEŃ

KRYTERIA OGÓLNE język polski klasa III. (ocena: dostateczny) UCZEŃ 1 KRYTERIA OGÓLNE język polski klasa III SPRAWNOŚCI WYMAGANIA KONIECZNE PODSTAWOWE ROZSZERZONE DOPEŁNIAJĄCE (ocena: dopuszczający) (ocena: dostateczny) (ocena: dobry) (ocena: bardzo dobry) UCZEŃ SŁUCHANIE

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum CZYTANIE ZE ZROZUMIENIEM Obowiązuje znajomość lektur:

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy V

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy V Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy V Ocena dopuszczająca - uczeń czyta wyraziście -uczeń słucha z uwagą i - odróżnia narratora od zrozumieniem autora - rozpoznaje uczucia - korzysta ze słownika

Bardziej szczegółowo

-zna i stosuje w swoich wypowiedziach pojęcia i terminy związane z filmem, teatrem, książką, Internetem;

-zna i stosuje w swoich wypowiedziach pojęcia i terminy związane z filmem, teatrem, książką, Internetem; WYMAGANIA EDUKACYJNE Z J EZYKA POLSKIEGO DLA KLASY 4 OCENA CELUJĄCA Uczeń spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą, a ponad to: -czyta lektury dodatkowe (dwie w roku szkolnym); z przeczytanych lektur sporządza

Bardziej szczegółowo

Wykaz umiejętności i zakres wiedzy ucznia po trzech latach nauki języka polskiego W GIMNAZJUM

Wykaz umiejętności i zakres wiedzy ucznia po trzech latach nauki języka polskiego W GIMNAZJUM Wykaz umiejętności i zakres wiedzy ucznia po trzech latach nauki języka polskiego W GIMNAZJUM I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji. - potrafisz samodzielnie docierać do informacji;

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM. (ocena: dostateczny)

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM. (ocena: dostateczny) 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM SPRAWNOŚCI WYMAGANIA KONIECZNE PODSTAWOWE ROZSZERZONE DOPEŁNIAJĄCE (ocena: dopuszczający) (ocena: dostateczny) (ocena: dobry) (ocena: bardzo dobry)

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. JĘZYK POLSKI ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ GH-P8 KWIECIEŃ 2016 Zadanie 1. (0 1) 2) wyszukuje w wypowiedzi potrzebne informacje

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z J EZYKA POLSKIEGO DLA KLASY 6

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z J EZYKA POLSKIEGO DLA KLASY 6 WYMAGANIA EDUKACYJNE Z J EZYKA POLSKIEGO DLA KLASY 6 OCENA CELUJĄCA Uczeń spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą, a ponad to: -czyta lektury dodatkowe (dwie w roku szkolnym); z przeczytanych lektur sporządza

Bardziej szczegółowo

NaCoBeZu na co będę zwracać uwagę. Wymagania do cyklu lekcji dotyczących składni

NaCoBeZu na co będę zwracać uwagę. Wymagania do cyklu lekcji dotyczących składni NaCoBeZu na co będę zwracać uwagę Wymagania do cyklu lekcji dotyczących składni Wypowiedzenie umiem odróżnić zdanie od równoważnika zdania umiem zastąpić zdania ich równoważnikami umiem wyjaśnić, czym

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z języka polskiego w klasie IV

Wymagania na poszczególne oceny z języka polskiego w klasie IV Wymagania na poszczególne oceny z języka polskiego w klasie IV OCENA CELUJACY BARDZO DOBRY WYMAGANIA - Twórcze oraz samodzielne rozwijanie własnych uzdolnień i zainteresowań. - Bezbłędne wypowiedzi ustne

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy 6. Ocena celująca:

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy 6. Ocena celująca: Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy 6. Ocena celująca: Wiedza ucznia znacznie wykracza poza obowiązujący program nauczania Wypowiedzi pisemne i ustne są bezbłędne oraz cechują się dojrzałością

Bardziej szczegółowo

Świat do przeczytania

Świat do przeczytania Świat do przeczytania Rozkład materiału (ramowy) II klasa liceum Poziom podstawowy (120 godzin, 4 godziny tygodniowo) Warianty lektur (5 pozycji książkowych): 1. B. Prus, Lalka; F. Dostojewski, Zbrodnia

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego w klasach I-III w Gimnazjum im. św. Jana Kantego w Liszkach w roku szkolnym 2014/2015

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego w klasach I-III w Gimnazjum im. św. Jana Kantego w Liszkach w roku szkolnym 2014/2015 Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego w klasach I-III w Gimnazjum im. św. Jana Kantego w Liszkach w roku szkolnym 2014/2015 Wymagania stawiane uczniom na lekcjach języka polskiego: 1. Uczeń

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne język polski klasa IV

Wymagania edukacyjne język polski klasa IV Wymagania edukacyjne język polski klasa IV Ocenę NIEDOSTATECZNĄ (1) otrzymuje uczeń, który nie opanował poziomu wymagań w zakresie kształcenia literackiego, nauki o języku i form wypowiedzi wskazanych

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY DLA KLASY V

KRYTERIA OCENIANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY DLA KLASY V KRYTERIA OCENIANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY DLA KLASY V Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań na ocenę dopuszczającą. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: nawiązuje kontakt

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe kryteria ocen z języka polskiego w klasie pierwszej gimnazjum

Szczegółowe kryteria ocen z języka polskiego w klasie pierwszej gimnazjum Szczegółowe kryteria ocen z języka polskiego w klasie pierwszej gimnazjum Ocena Kształcenie literackie i językowe Nauka o języku dopuszczający dostateczny dobry technika czytania i zrozumienia tekstu literackiego

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE VI

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE VI KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE VI OCENA NIEDOSTATECZNA: Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który: - Nawet przy pomocy nauczyciela nie potrafi wykonać najprostszych zadań objętych programem

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W GIMNAZJUM Z JĘZYKA POLSKIEGO OCENIE PODLEGAJĄ NASTĘPUJĄCE FORMY AKTYWNOŚCI UCZNIA:

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W GIMNAZJUM Z JĘZYKA POLSKIEGO OCENIE PODLEGAJĄ NASTĘPUJĄCE FORMY AKTYWNOŚCI UCZNIA: WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W GIMNAZJUM Z JĘZYKA POLSKIEGO OCENIE PODLEGAJĄ NASTĘPUJĄCE FORMY AKTYWNOŚCI UCZNIA: 1. Wypowiedzi pisemne: prace klasowe ( wypracowania, testy), sprawdziany gramatyczne,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE - JĘZYK POLSKI KRYTERIA OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA. Wymagania na poszczególne stopnie szkolne

WYMAGANIA EDUKACYJNE - JĘZYK POLSKI KRYTERIA OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA. Wymagania na poszczególne stopnie szkolne WYMAGANIA EDUKACYJNE - JĘZYK POLSKI KRYTERIA OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA Wymagania na poszczególne stopnie szkolne KLASA III Umiejętności ucznia w zakresie słuchania, mówienia, pisania, czytania i odbioru

Bardziej szczegółowo

KLASA I OCENĘ CELUJĄCĄ: otrzymuje uczeń, którego wiedza i umiejętności znacznie wykraczają poza obowiązujący program nauczania.

KLASA I OCENĘ CELUJĄCĄ: otrzymuje uczeń, którego wiedza i umiejętności znacznie wykraczają poza obowiązujący program nauczania. Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka polskiego na III etapie edukacyjnym KLASA I OCENĘ CELUJĄCĄ: otrzymuje uczeń, którego wiedza i umiejętności znacznie wykraczają poza obowiązujący program

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE W KLASYFIKACJI ŚRÓDROCZNEJ I KOŃCOWOROCZNEJ KLASA IV ROK SZKOLNY 2015/2016

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE W KLASYFIKACJI ŚRÓDROCZNEJ I KOŃCOWOROCZNEJ KLASA IV ROK SZKOLNY 2015/2016 WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE W KLASYFIKACJI ŚRÓDROCZNEJ I KOŃCOWOROCZNEJ KLASA IV ROK SZKOLNY 2015/2016 Cele kształcenia Słuchanie Mówienie Kształcenia literacko-kulturowe Przewidywane osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych.

Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych. Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla kl. V Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych. OCENA CELUJĄCA Wiedza ucznia znacznie wykracza poza obowiązujący

Bardziej szczegółowo

Zakres wiedzy i umiejętności oraz wykaz literatury

Zakres wiedzy i umiejętności oraz wykaz literatury ZAŁĄCZNIK NR 1 Zakres wiedzy i umiejętności oraz wykaz literatury I. Obszary umiejętności podlegające ocenie na wszystkich etapach Konkursu. 1. Czytanie ze zrozumieniem różnych tekstów kultury, w tym tekstów

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V (ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania ocen niższych pozytywnych) OCENA

Bardziej szczegółowo

Zasady oceniania z języka polskiego w klasie IV w Szkole Podstawowej Nr 6 w Zamościu. Ocena celująca:

Zasady oceniania z języka polskiego w klasie IV w Szkole Podstawowej Nr 6 w Zamościu. Ocena celująca: Zasady oceniania z języka polskiego w klasie IV w Szkole Podstawowej Nr 6 w Zamościu Ocena celująca: - zdobył wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza program nauczania w danej klasie - samodzielnie

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2016 r. Test humanistyczny język polski

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2016 r. Test humanistyczny język polski Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2016 r. Test humanistyczny język polski Arkusz standardowy zawierał 22 zadania, w tym 20 zadań zamkniętych i 2 zadania otwarte. Wśród zadań zamkniętych pojawiły się

Bardziej szczegółowo

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy LITERATURA 1. "Żyć życiem innym niż większość". Twoje rozważania o wybranych bohaterach literackich idących

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO KL. VI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO KL. VI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO KL. VI OCENĘ CELUJĄCĄ: - rozszerza czytelnictwo o lektury nadobowiązkowe - ogląda widowiska teatralne dla dzieci i młodzieży oraz potrafi o nich opowiedzieć kolegom

Bardziej szczegółowo

Język mniejszości narodowej lub etnicznej

Język mniejszości narodowej lub etnicznej Strona1 Wyciąg z: Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego (str. 204-208)

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II LICEUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II LICEUM 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II LICEUM Uczeń, który nie spełnił wymagań na ocenę dopuszczającą, otrzymuje ocenę

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY IV SEMESTR I

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY IV SEMESTR I WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY IV SEMESTR I Ocena celująca Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który opanował przewidziane programem nauczania zagadnienia w stopniu bardzo dobrym oraz spełnia

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z PRZEDMIOTU JĘZYK POLSKI NA ROK SZKOLNY 2014/2015

WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z PRZEDMIOTU JĘZYK POLSKI NA ROK SZKOLNY 2014/2015 WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z PRZEDMIOTU JĘZYK POLSKI NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Celujący Bardzo dobry Spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą i ponadto: Mówienie formułuje twórcze

Bardziej szczegółowo

Czytać, myśleć, uczestniczyć"

Czytać, myśleć, uczestniczyć Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy czwartej opracowane na podstawie programu nauczania Marleny Derlukiewicz Czytać, myśleć, uczestniczyć" Ocena celująca - Opanował umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego w klasie VI Szkoły Podstawowej nr 1 im. Jana Pawła II w Czerwionce - Leszczynach

Wymagania edukacyjne z języka polskiego w klasie VI Szkoły Podstawowej nr 1 im. Jana Pawła II w Czerwionce - Leszczynach Wymagania edukacyjne z języka polskiego w klasie VI Szkoły Podstawowej nr 1 im. Jana Pawła II w Czerwionce - Leszczynach 1 I. Ocena celująca Ocenę celującą otrzymuje uczeń, którego wiedza znacznie wykracza

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE OSIĄGNIĘCIA KLASA V

SZCZEGÓŁOWE OSIĄGNIĘCIA KLASA V SZCZEGÓŁOWE OSIĄGNIĘCIA KLASA V Cele kształcenia Przewidywane osiągnięcia ucznia konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry Kształcenie literacko- kulturowe

Bardziej szczegółowo

SZKOLNA LISTA TEMATÓW 2013/2014

SZKOLNA LISTA TEMATÓW 2013/2014 SZKOLNA LISTA TEMATÓW NA MATURĘ USTNĄ Z JĘZYKA POLSKIEGO 2013/2014 LITERATURA 1. Jednostka wobec nieustannych wyborów moralnych. Omów problem, analizując zachowanie wybranych bohaterów literackich 2. Obrazy

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO

LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO LITERATURA LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO 1. Na wybranych przykładach z różnych epok omów funkcję aluzji jako świadomego umieszczania tekstu w polu tradycji literackiej.

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI kl. V - wymagania edukacyjne na poszczególne oceny:

JĘZYK POLSKI kl. V - wymagania edukacyjne na poszczególne oceny: JĘZYK POLSKI kl. V - wymagania edukacyjne na poszczególne oceny: Kształcenie literacko-kulturowe Doskonalenie umiejętności nabytych w klasach IV Przewidywane osiągnięcia ucznia Cele kształcenia konieczne

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klas I gimnazjum

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klas I gimnazjum Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klas I gimnazjum Narzędzia sprawdzania wiedzy i umiejętności. - diagnoza wstępna, - sprawdziany, - odpowiedzi ustne, - wypracowania, - kartkówki, - recytacje,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO klasa 1 OCENĘ CELUJĄCĄ otrzymuje uczeń, którego wiedza i umiejętności znacznie wykraczają poza obowiązujący program nauczania. 1. Twórczo oraz samodzielnie rozwija

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY IV

KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY IV KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY IV Ocenę celującą otrzymuje uczeń, którego osiągnięcia spełniają wszystkie wymagania jak na ocenę bardzo dobrą i wykraczają poza wymagania dopełniające. Jego praca cechuje

Bardziej szczegółowo

Edukacja globalna na zajęciach z języka polskiego

Edukacja globalna na zajęciach z języka polskiego Edukacja globalna na zajęciach z języka polskiego Świat staje się w ostatnich latach coraz mniejszy, ale też coraz bardziej skomplikowany. Cały czas stawia przed ludźmi, także młodymi, nowe wyzwania. Lekcje

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV I OKRES Sprawności I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji konieczne (ocena: dopuszczający) czyta poprawnie tekst, wyznaczając

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 JĘZYK POLSKI

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 JĘZYK POLSKI PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 JĘZYK POLSKI ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. Zadanie 1. (0 1) 2) wyszukuje w wypowiedzi potrzebne informacje [ ]. PP Zadanie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ Wymagania Sprawności konieczne (ocena: dopuszczający) podstawowe (ocena: dostateczny) UCZEŃ rozszerzone (ocena: dobry) dopełniające (ocena:

Bardziej szczegółowo

STANDARDY WYMAGAŃ BĘDĄCE PODSTAWĄ PRZEPROWADZANIA EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK GRUPY ETNICZNEJ W ZAKRESIE WIEDZY O JĘZYKU

STANDARDY WYMAGAŃ BĘDĄCE PODSTAWĄ PRZEPROWADZANIA EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK GRUPY ETNICZNEJ W ZAKRESIE WIEDZY O JĘZYKU I. WIADOMOŚCI I ROZUMIENIE Zdający wie, zna i rozumie: * STANDARDY WYMAGAŃ BĘDĄCE PODSTAWĄ PRZEPROWADZANIA EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK GRUPY ETNICZNEJ Załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

k l a s a 2 R O M A N T Y Z M

k l a s a 2 R O M A N T Y Z M W y m a g a n i a e d u k a c y j n e z j ę z y k a p o l s k i e g o w Z S T I w G l i w i c a c h UCZEŃ POWINIEN PRZECZYTAĆ: k l a s a 2 R O M A N T Y Z M Johann Wolfgang Goethe, Faust - część I: fragmenty

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego

Wymagania edukacyjne z języka polskiego Wymagania edukacyjne z języka polskiego KLASA IV OCENA CELUJĄCA: Wiedza ucznia znacznie wykracza poza obowiązujący program nauczania. Twórczo i samodzielnie rozwija własne uzdolnienia u zainteresowania;

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE - JĘZYK POLSKI KRYTERIA OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA. Wymagania na poszczególne stopnie szkolne

WYMAGANIA EDUKACYJNE - JĘZYK POLSKI KRYTERIA OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA. Wymagania na poszczególne stopnie szkolne WYMAGANIA EDUKACYJNE - JĘZYK POLSKI KRYTERIA OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA Wymagania na poszczególne stopnie szkolne KLASA II Umiejętności ucznia z zakresu: słuchania, mówienia, pisania, czytania i odbioru

Bardziej szczegółowo

TEMATY NA EGZAMIN USTNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 LITERATURA

TEMATY NA EGZAMIN USTNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 LITERATURA TEMATY NA EGZAMIN USTNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 LITERATURA 1. Najwybitniejsi znawcy natury ludzkiej. Omów temat analizując przykładów zachowań wybranych postaci literackich. 2. Akceptowane

Bardziej szczegółowo

... data i podpis dyrektora. Nr tematu

... data i podpis dyrektora. Nr tematu Lista tematów z języka polskiego na część wewnętrzną egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2011/2012 w V Liceum Ogólnokształcącym i Technikum Nr 1 w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 im. Jana Szczepanika

Bardziej szczegółowo