Załącznik do uchwały Nr XII - 93 /07 Rady Powiatu w Kraśniku z dnia 28 listopada 2007r. STRATEGIA ROZWOJU POWIATU KRAŚNICKIEGO NA LATA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Załącznik do uchwały Nr XII - 93 /07 Rady Powiatu w Kraśniku z dnia 28 listopada 2007r. STRATEGIA ROZWOJU POWIATU KRAŚNICKIEGO NA LATA 2007-2015"

Transkrypt

1 1 Załącznik do uchwały Nr XII - 93 /07 Rady Powiatu w Kraśniku z dnia 28 listopada 2007r. STRATEGIA ROZWOJU POWIATU KRAŚNICKIEGO NA LATA

2 2 Spis treści Wstęp Diagnoza stanu wyjściowego Analiza uwarunkowań zewnętrznych rozwoju powiatu Analiza uwarunkowań wewnętrznych powiatu Rys historyczny oraz ogólne informacje o powiecie Przestrzeń i środowisko Układ osadniczy Walory przyrodnicze Walory kulturowe Społeczeństwo Demografia Wiek i struktura wykształcenia mieszkańców Gospodarstwa domowe oraz źródła ich utrzymania Warunki mieszkaniowe Zatrudnienie i rynek pracy Bezrobocie i jego struktura Aktywizacja zawodowa bezrobotnych Samozatrudnie i promocja przedsiębiorczości Poziom wykluczenia społecznego Gospodarka Sektor rolniczy Sektor pozarolniczy Rozwój sektora turystyki Infrastruktura techniczna Infrastruktura transportowa i komunikacyjna Gospodarka wodno-ściekowa Gospodarka odpadami Infrastruktura elektroenergetyczna i gazową Infrastruktura telekomunikacyjna Infrastruktura społeczna... 39

3 3 Infrastruktura edukacyjna Infrastruktura sportowa Infrastruktura kultury Infrastruktura ochrony zdrowia i opieki społecznej Infrastruktura bezpieczeństwa publicznego Jakość rządzenia w powiecie Analiza zdolności inwestycyjnej powiatu Jakość kapitału społecznego powiecie Praktyka planowania strategicznego i promowania powiatu Ocena pozycji konkurencyjnej powiatu w kraju i województwie Analiza SWOT Wizja strategicznego rozwoju powiatu Przyjęta logika strategicznych działań PoŜądany stan rozwoju powiatu Misja oraz cele strategii Misja strategii Cele strategii Główne kierunki działań w ramach celów operacyjnych System wdraŝania i finansowania strategii Główne instytucje i podmioty zaangaŝowane we wdraŝanie strategii Środki niezbędne na realizację strategii Źródła finansowania strategii System monitorowania i oceny realizacji strategii Załącznik 1: Podsumowanie rezultatów procesu konsultacji społecznych Załącznik 2: Wieloletni Plan Inwestycyjny na lata

4 4 Wstęp Strategia rozwoju powiatu jest kluczowym elementem planowania rozwoju lokalnego. Jest to dokument, którego celem jest wskazanie wizji oraz strategicznych kierunków rozwoju powiatu. Strategia jest podstawowym instrumentem długofalowego zarządzania powiatem. Pozwala na zapewnienie ciągłości i trwałości w poczynaniach władz powiatu, niezaleŝnie od zmieniających się uwarunkowań politycznych. Strategia umoŝliwia równieŝ efektywne gospodarowanie własnymi, zwykle ograniczonymi zasobami, takimi jak środowisko przyrodnicze, zasoby ludzkie, infrastruktura czy teŝ środki finansowe. Dobrze zorganizowany proces opracowania strategii umoŝliwia zaangaŝowanie władz lokalnych oraz mieszkańców w planowanie swojej przyszłości. Uwzględnienie zgłaszanych opinii i pomysłów pozwala na wypracowanie strategii, z którą będzie się identyfikowała w duŝym stopniu społeczność lokalna. UtoŜsamianie się władz i mieszkańców powiatu z opracowaną strategią stanowi niezbędny warunek jej skutecznej realizacji. Konieczność posiadania aktualnej strategii rozwoju powiatu podyktowana jest nie tylko względami praktycznymi dobrego rządzenia, ale równieŝ wynika z uregulowań prawnych, zawartych między innymi w ustawie o samorządzie powiatowym czy teŝ ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w której strategie gmin i powiatów zostały zaliczone obok strategii rozwoju kraju, strategii sektorowych oraz strategii wojewódzkich do kluczowych dokumentów planistycznych, na podstawie których powinna być prowadzona polityka rozwoju kraju 1. Strategia rozwoju powiatu stanowi równieŝ formalną podstawę do przygotowania i oceny wniosków o finansowanie zadań ze źródeł unijnych. Na przykład jednym z warunków ubiegania się o środki z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata jest posiadanie aktualnej strategii rozwoju lokalnego wraz wynikającym z niej wieloletnim planem inwestycyjnym 2. ZałoŜono, Ŝe zaktualizowana strategia będzie dokumentem średniookresowym, a okres jej realizacji przypadnie na lata Przyjęcie takiego horyzontu czasowego jest zgodne z zaleceniami planistycznymi oraz pozwala na dostosowanie strategii do wymogów wynikających z obowiązującej perspektywy finansowej Unii Europejskiej Z uwagi na dość długi okres obowiązywania strategii, przyjęto, Ŝe musi to być dokument uniwersalny, koncentrujący się na rozwiązaniu najwaŝniejszych problemów rozwojowych powiatu i jej mieszkańców. 1 Art. 9 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Dz. U. Nr 227, poz Vademecum opracowania strategii rozwoju lokalnego, przyjęte przez Zarząd Województwa Lubelskiego w dniu 1 sierpnia 2007.

5 5 Znowelizowana strategia składa się z trzech zasadniczych części: diagnozy strategicznej, w której poddano analizie główne obszary rozwoju społeczno-gospodarczego powiatu, z uwzględnieniem uwarunkowań wewnętrznych (tj. słabych i mocnych stron powiatu) oraz zewnętrznych (tj. moŝliwych szans i zagroŝeń rozwoju powiatu), wizji strategicznej oraz głównych kierunków rozwoju powiatu uwzględniających specyfikę powiatu i zewnętrzne warunki jego funkcjonowania, systemu realizacyjnego strategii, w tym ram finansowych oraz wykazu projektów kluczowych ujętych w formie załącznika jako Wieloletni Plan Inwestycyjny (WPI). Przy opracowaniu niniejszej strategii przyjęto model ekspercko-partycypacyjny, polegający na moŝliwie szerokim udziale władz i społeczności lokalnej w pracach nad strategią, przy jednoczesnym zaangaŝowaniu ekspertów zewnętrznych, odpowiadających między innymi za zorganizowanie procesu konsultacji społecznych oraz przygotowanie końcowej wersji dokumentu. Prace nad aktualizacją strategii trwały nieco ponad pięć miesiący i obejmowały następujące etapy: analiza obowiązujących w powiecie dokumentów o charakterze strategicznym, w tym strategii rozwoju powiatu kraśnickiego przyjętej w 2000 roku, przygotowanie diagnozy stanu wyjściowego, czyli opisu sytuacji społecznogospodarczej powiatu wraz z elementami analizy strategicznej, konsultacje społeczne, słuŝące między innymi weryfikacji analizy strategicznej oraz wypracowaniu wizji rozwoju powiatu i jego głównych kierunków rozwoju, identyfikacja kluczowych zadań i projektów przyczyniających się do realizacji strategii, przygotowanie ostatecznej wersji strategii oraz jej zatwierdzenie przez Radę Powiatu. W trakcie prac nad aktualizacją strategii wzięto pod uwagę poprzednią wersję strategii z 2000 roku, wychodząc z załoŝenia, Ŝe dokument ten i stopień jego realizacji powinien stanowić punkt wyjścia do dalszych prac analitycznych. Ponadto, niniejszy dokument bazuje na innych dokumentach planistycznych, które z mocy prawa zostały opracowane na przestrzeni ostatnich sześciu lat. Chodzi tu głównie o dokumenty związane z ochroną środowiska (program ochrony środowiska, plan gospodarki odpadami) oraz polityką społeczną (np. powiatowy program rozwiązywania problemów społecznych). WaŜnym źródłem informacji były równieŝ dane statystyczne, uzyskane głównie z Banku Danych Regionalnych oraz wyniki Narodowego Spisu Powszechnego z roku Przy opracowaniu części diagnostycznej wykorzystano równieŝ wyniki badań ankietowych, przeprowadzonych w trakcie organizowania spotkań konsultacyjnych.

6 6 1. Diagnoza stanu wyjściowego Zaprezentowana poniŝej diagnoza stanu wyjściowego obejmuje szczegółową analizę uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych rozwoju powiatu. Do czynników zewnętrznych mogących w istotny sposób wpłynąć na rozwój powiatu zaliczono postępujące procesy integracyjne i globalizacyjne w Europie, stosowanie polityk wspólnotowych (w tym polityki rolnej i polityki rozwoju obszarów wiejskich), a takŝe takie zjawiska jak rozwój społeczeństwa informacyjnego, pojawianie się nowych form turystyki czy niekorzystnie kształtujące się trendy demograficzne. Natomiast oceny czynników wewnętrznych rozwoju powiatu dokonano w sześciu najwaŝniejszych obszarach rozwoju społeczno-gospodarczego powiatu, zwracając szczególną uwagę na powiązanie analizowanych obszarów z przyjętym w strategii systemem monitorowania. Zbiorcza analiza SWOT jest podsumowaniem przeprowadzonych badań analitycznych i stanowi podstawę do sformułowania własciwej wizji i strategii rozwoju powiatu Analiza uwarunkowań zewnętrznych rozwoju powiatu NaleŜy przypuszczać, Ŝe rozwój powiatu kraśnickiego, podobnie jak i zdecydowanej większości powiatów w Polsce, będzie mocno uzaleŝniony od szeregu czynników zewnętrznych. Niektóre z nich będą miały pozytywny wpływ na rozwój powiatu, natomiast inne mogą w sposób istotny przyczynić się do ograniczenia jego rozwoju. W niniejszej analizie ograniczono się do krótkiej charakterystyki najwaŝniejszych pozytywnych i negatywnych zjawisk, które w znaczący sposób mogą wpłynąć na dalszy rozwój powiatu. Od uświadomienia sobie znaczenia tych zjawisk zaleŝy w duŝej mierze poprawność sformułowania diagnozy i strategicznej wizji rozwoju powiatu. Do głównych czynników zewnętrznych, mogących pozytywnie wpłynąć na rozwój powiatu kraśnickiego, naleŝy z pewnością zaliczyć: Postępujące procesy integracyjne w Unii Europejskiej, dokonujące się wymiarze przestrzennym, społecznym i gospodarczym. Z licznych analiz oceniających moŝliwy wpływ procesów integracyjnych na rozwój Lubelszczyzny wynika, Ŝe w dłuŝszej perspektywie czasu naleŝy spodziewać się szeregu pozytywnych zjawisk związanych z modernizacją gospodarki i infrastruktury technicznej, napływem inwestycji i nowych technologii, rozwojem nowych form zatrudnienia, a takŝe poprawą poziomu wykształcenia i jakości Ŝycia mieszkańców regionu. NaleŜy mieć nadzieję, Ŝe równieŝ powiat kraśnicki będzie objęty częścią pozytywnych procesów rozwojowych zachodzących na obszarze Polski i województwa lubelskiego. Transfer do regionu znacznych środków finansowych związanych z realizacją przez Polskę programów współfinansowanych z Unii Europejskiej. Szacuje się, Ŝe w latach łączny napływ środków z UE

7 7 do województwa lubelskiego moŝe wynieść nawet 5 mld euro. Około 60% tych środków (3 mld euro) będzie pochodzić z programów realizowanych w ramach unijnej polityki spójności, natomiast pozostała kwota (2 mld euro) będzie dostępna w ramach wdraŝania w województwie lubelskim instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej (w tym równieŝ tych związanych z rozwojem obszarów wiejskich i płatnościami bezpośrednimi dla rolników). Od wielkości i efektywności wykorzystania tych środków będzie między innymi w duŝej mierze zaleŝał rozwój społeczności lokalnych, w tym równieŝ powiatu kraśnickiego. Rozwój społeczeństwa informacyjnego i moŝliwości z tym związanych. Przewiduje się, Ŝe w ciągu najbliŝszych lat nastąpi szybki rozwój technologii informacyjnych i komunikacyjnych przyczyniający się do ich powszechnego wykorzystania przez coraz szersze kręgi społeczeństwa. Łatwy dostęp do informacji i wiedzy stanowi obecnie fundament rozwoju i moŝe stać się waŝnym czynnikiem zmierzającym do wyrównywania szans rozwojowych i przeciwdziałania marginalizacji terenów wiejskich i małych miasteczek Lubelszczyzny. Wraz z upowszechnianiem się infrastruktury komunikacji elektronicznej moŝliwy będzie stopniowy rozwój róŝnych form zatrudnienia oraz samokształcenia mieszkańców. Powszechny dostęp do technik informacyjnych będzie z pewnością przyczyniał się do zwiększenia atrakcyjności obszaru i ograniczania występujących w poszczególnych powiatach problemów społecznych i gospodarczych, takich jak bezrobocie, ubóstwo, patologie społeczne, itd. Rosnące znaczenie walorów przyrodniczych i kulturowych w rozwoju róŝnych form turystyki. W ciągu najbliŝszych lat turystyka będzie stanowiła jeden z najszybciej rozwijających się sektorów zarówno w Europie jak i Polsce 3. Rynek usług turystycznych będzie w duŝej mierze kształtowany przez kompleksowe produkty turystyczne, które w duŝym stopniu oparte będą na lokalnych walorach przyrodniczych i kulturowych. Biorąc pod uwagę bogate dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe Lubelszczyzny, wydaje się, Ŝe wiele gmin i powiatów z regionu będzie miało duŝe moŝliwości włączenia się w ogólnokrajowy proces rozwoju i świadczenia kompleksowych usług turystycznych. Dotyczy to równieŝ powiatu kraśnickiego, który z pewnością będzie miał realne szanse na rozwój róŝnych form turystyki i rekreacji. Rozwój sektora odnawialnych źródeł energii. ZałoŜenia polityki energetycznej Wspólnoty Europejskiej zakładają wzrost udziału energii ze źródeł odnawialnych w produkcji energii ogółem w krajach Unii Europejskiej do 12% w roku 2010 i 21% w roku Ponadto udział biopaliw w zuŝyciu paliw silnikowych w transporcie ma w roku 2020 wynieść nie mniej niŝ 5,75%. Przewiduje się, Ŝe sektor energetyki odnawialnej w Polsce będzie rozwijał się w oparciu o trzy podstawowe źródła: biomasę (pochodzącą głównie z upraw energetycznych oraz odpadów rolnych i komunalnych), energię wiatrową 3 Strategia rozwoju turystyki na lata , Warszawa, czerwiec 2005

8 8 oraz wodną. Dodatkowym źródłem do wykorzystania, chociaŝ na mniejszą skalę, będzie równieŝ energia geotermalna i słoneczna. Rozwój energetyki odnawialnej będzie z pewnością stanowił mocny impuls rozwojowy dla kraju i regionów. W dłuŝszej perspektywie naleŝy spodziewać się napływu nowych inwestycji i technologii, a popyt na odnawialne surowce energetyczne stworzy dla wielu gmin wiejskich alternatywę do modernizacji rolnictwa oraz dodatkowe szanse na róŝnicowanie działalności gospodarczej na wsi. Do negatywnych czynników zewnętrznych mogących ograniczyć moŝliwości rozwojowe powiatu kraśnickiego naleŝy zaliczyć: Peryferyjne połoŝenie województwa lubelskiego i jego zapóźniania w zakresie infrastruktury drogowej. Jest to niewątpliwie jeden z głównych czynników hamujących rozwój poszczególnych miast i gmin Lubelszczyzny. Bez poprawy dostępności komunikacyjnej całego województwa i polepszenia infrastruktury drogowej wewnątrz regionu trudno będzie planować działania strategiczne na poziomie lokalnym w zakresie przyciągania inwestycji i rozwoju nowych usług rynkowych 4. Innym sposobem na ograniczenie peryferyjnego połoŝenia regionu powinien być wszechstronny rozwój współpracy międzynarodowej województwa z Białorusią i Ukrainą, obejmujący między innymi budowę transgranicznej infrastruktury drogowej i turystycznej. Wspólna polityka rolna, która z jednej strony wymusza modernizację i większą efektywność polskich gospodarstw rolnych, zaś z drugiej moŝe prowadzić do upadku znacznej części małych i nierentownych gospodarstw rolnych. Problem ten moŝe w szczególności dotyczyć gospodarstw rolnych z województwa lubelskiego, które w większości są rozdrobnione i w dłuŝszej perspektywie czasu mogą nie sprostać narastającej w tym sektorze konkurencji. Mając na uwadze duŝą liczbę zatrudnionych w rolnictwie, upadek wielu gospodarstw rolnych mógłby spowodować powaŝne problemy społeczne na poziomie lokalnym, znacznie ograniczając moŝliwości rozwojowe i inwestycyjne gmin i powiatów województwa lubelskiego. Narastająca emigracja ludzi młodych za granicę. Coraz szerszy dostęp do europejskiego rynku pracy, połączony z brakiem realnych moŝliwości zatrudnienia w miejscu zamieszkania, powoduje Ŝe coraz więcej młodych i dobrze wykształconych ludzi decyduje się na szukanie pracy poza granicami województwa i kraju. Proces ten zaczyna juŝ negatywnie wpływać na lokalny rynek pracy oraz sytuację gospodarczą w regionie, ograniczając szanse rozwojowe województwa i poszczególnych jednostek samorządowych. W wymiarze lokalnym, dalsze utrzymywanie się zjawisk emigracyjnych moŝe prowadzić do wyludniania się obszarów wiejskich 4 Szansą na przełamanie barier w zakresie poprawy dostępności komunikacyjnej powiatu kraśnickiego moŝe być planowana w latach budowa drogi ekspresowej S19 (Białystok Lublin Rzeszów). Projekt będzie współfinansowany ze środków unijnych w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko

9 9 i zachwiania funkcjonowania podstawowych struktur społecznokulturowych w wielu miejscowościach Lubelszczyzny. Niedostosowanie środków unijnych do potrzeb inwestycyjnych większości samorządów lokalnych w regionie. Ryzyko takie jest coraz bardziej realne w związku z zobowiązaniem się Polski do przeznaczenia co najmniej 60% środków z Unii Europejskiej na realizację celów tzw. Strategii Lizbońskiej, koncentrującej się przede wszystkim na rozwiązywaniu problemów ogólnoeuropejskich, zaś w niewielkim stopniu uwzględniającej potrzeby rozwojowe wielu samorządów lokalnych. Takie podejście moŝe doprowadzić do sytuacji, w której tylko niewielki odsetek samorządów lokalnych będzie mógł uzyskać wsparcie na modernizację swojej podstawowej infrastruktury, zaś zdecydowana większość będzie musiała rozłoŝyć w czasie zaplanowane inwestycje, co z pewnością ograniczy ich konkurencyjność i zdolność do inwestowania w innych obszarach rozwoju Analiza uwarunkowań wewnętrznych powiatu Analiza uwarunkowań wewnętrznych rozwoju powiatu została dokonana w sześciu podstawowych kategoriach, obejmujących takie zagadnienia jak: przestrzeń i środowisko, sfera społeczna i gospodarcza, infrastruktura techniczna i społeczna oraz jakość rządzenia w powiecie. Analizę oparto na najbardziej aktualnych danych statystycznych, starając się opisywać zachodzące trendy i zjawiska w układzie graficznym na przestrzeni ostatnich lat. Wiele zaprezentowanych danych porównano ze średnimi wartościami w województwie i kraju. Takie podejście pozwala na ukazanie pozycji konkurencyjnej powiatu i będzie pomocne w procesie monitorowania rozwoju powiatu w kolejnych latach Rys historyczny oraz ogólne informacje o powiecie W roku 1807 gdy utworzono Księstwo Warszawskie, w jego skład włączona została Lubelszczyzna podzielona na 10 powiatów. Jednym z nich był nowoutworzony powiat kraśnicki (dekrety z 24 lutego i 17 kwietnia 1810 r.). W ten sposób po raz pierwszy w historii powstał powiat kraśnicki jako odrębna jednostka administracyjna. Reformy administracyjne Królestwa Polskiego i Polski do 1945 roku przenosiły tereny kraśnickie do Obwodu Zamojskiego (1815), Okręgu Janowskiego (1844), powiatu janowskiego (1867). Pod koniec 1942 roku ze względów bezpieczeństwa siedziba powiatu janowskiego przeniesiona zostaje do Kraśnika. W ten sposób powstaje powiat kraśnicki, który pod władzą okupanta działał do końca lipca 1944 roku. W czerwcu 1975 roku weszła w Ŝycie reforma administracyjna, w wyniku której powstał, dwustopniowy szczebel zarządzania w terenie (gmina-

10 10 województwo), co spowodowało Ŝe powiat kraśnicki został zlikwidowany. Od 1 stycznia 1999 roku reaktywowany powiat kraśnicki naleŝy pod względem administracyjnym do województwa lubelskiego. Powiat zajmuje obszar km 2 (5 % powierzchni województwa i 0,4% powierzchni Polski). Powiat cechuje się dobrą dostępnością komunikacyjną. Przez powiat przebiegają dwie drogi krajowe: S19 (Białystok - Lublin - Kraśnik Rzeszów) i S74 (Kielce - Kraśnik Zamość) oraz linia kolejowa (Lublin - Kraśnik - Stalowa Wola Rozwadów). Stolica powiatu Kraśnik znajduje się w odległości około 50 km od Lublina, 220 od Warszawy oraz 125 km od Rzeszowa. Powiat zamieszkuje 100,3 tys. osób, co stanowi 4,6% ludności województwa i 0,26% ludności Polski. Przekłada się to na gęstość zaludnienia wynoszącą 99,8 osób na km 2 (przy średniej dla województwa wynoszącej 87 osób i kraju 122 osoby) Przestrzeń i środowisko Układ osadniczy Powiat charakteryzuje się dość korzystnym układem osadniczym. W skład powiatu wchodzi 10 gmin: miasto Kraśnik (gmina miejska), miasto i gmina Annopol (gmina miejsko-wiejska) oraz osiem gmin wiejskich: Dzierzkowice, Gościeradów, Kraśnik, Szastarka, Trzydnik DuŜy, Urzędów, Wilkołaz, Zakrzówek. Łącznie w powiecie jest 206 miejscowości wiejskich. Mapa 2. Układ osadniczy i komunikacyjny w powiecie

11 11 Dwa miasta powiatu kraśnickiego (Kraśnik i Annopol) zamieszkuje około 39% populacji powiatu, co świadczy o dosyć niskim wskaźniku jego urbanizacji. Potencjał rozwojowy miast powiatu jest dosyć ograniczony. Najsilniejszym ośrodkiem miejskim jest miasto powiatowe Kraśnik, które dysponuje znacznym potencjałem demograficznym i stanowi centrum aktywności gospodarczej i społecznej powiatu. Znacznie gorszym potencjałem rozwoju dysponuje Annopol, zaliczany do kategorii miast o lokalnym oddziaływaniu 5. W układzie przestrzennym powiatu występują zarówno zwarte jak i rozproszone formy osadnictwa. Dominuje zabudowa wiejska jednorodzinna. PrzewaŜają wsie zwarte. Występują takŝe miejscowości o luźnej zabudowie i przysiółki. Najmniej liczną grupę stanowią wsie o zabudowie rozproszonej, nieregularnej oraz kolonijnej. Wiele wsi zachowało swój historyczny wygląd, jednak ich stan i zagospodarowanie wymaga wielu działań rewitalizacyjnych. Walory przyrodnicze Obszar powiatu obejmuje prawie w całości obszar Wzniesień Urzędowskich stanowiących część WyŜyny Lubelskiej oraz prawobrzeŝną część Małopolskiego Przełomu Wisły. Od wschodu granica powiatu obejmuje zachodni skraj Wyniosłości Giełczewskiej, od południowego wschodu skraj Roztocza zachodniego. Granica ma tu charakter płynnego przejścia od WyŜyny Lubelskiej do wyŝszego poziomu Roztocza w okolicach Polichny. Znacznie bardziej jest wyodrębniona południowa krawędź WyŜyny, w południowo zachodniej części powiatu w okolicy Opoki DuŜej i na południe od Kosina. Na południe od tej granicy w skład powiatu wchodzi skraj Kotliny Sandomierskiej. Na północy Wzniesienia Urzędowskie graniczą z Równiną BełŜycką i Kotliną Chodelską. Lasy zajmują ok. 22% obszaru powiatu. Największą powierzchnię zajmują w gminie Gościeradów (42,6%), najmniejszą w gminie Trzydnik DuŜy (7,3%) oraz Szastarka (9,5%). Około 70% powierzchni zajmują pola uprawne, łąki i sady. Dominującymi siedliskami leśnymi (ok. 66%) są lasy mieszane, występujące najczęściej na glebach Ŝyznych. Piaszczyste tereny zachodnie i południowo zachodnie porastają w większości lasy iglaste (głównie sosnowe). Na szczególną uwagę w składzie gatunków lasów zasługują jodła i buk, występujące na terenie powiatu poza granicą ich naturalnego zasięgu. Lasy jodłowe występują w okolicach Polichny, Marynopola i Natalina, a lasy bukowe głównie w okolicach Polichny i Szczecyna. W okolicy Kraśnika zaobserwowano występowanie 42 rzadkich roślin naczyniowych na 94 stanowiskach oraz 67 innych gatunków roślin wyŝszych, uchodzących 5 W analizie Urzędu Statystycznego w Lublinie zatytułowanej Potencjał ekonomiczny miast w województwie lubelskim w latach Kraśnik został sklasyfikowany na 13 pozycji, zaś Annopol na 35 miejscu.

12 12 za interesujące w skali regionalnej i krajowej. Najciekawsze tereny pod względem gatunków występujących roślin znajdują się w obrębie doliny WyŜnicy. Ciekawymi walorami odznaczają się równieŝ lasy na południe od doliny, stawy w okolicach Terpentyny oraz pola między Słodkowem i Boiskami. Są to środowiska o duŝej róŝnorodności faunistycznej, zbliŝone do środowisk naturalnych. Potwierdzeniem walorów przyrodniczo krajobrazowych jest utworzenie na terenie 5 gmin Kraśnickiego Obszaru Chronionego Krajobrazu o powierzchni 293 km 2. Na terenie gminy Urzędów znajduje się rezerwat leśny Natalin o powierzchni 2,45 ha, obejmujący ochroną drzewostan jodłowy. Znacznie większy rezerwat jodły Marynopole o powierzchni 157 ha istnieje na terenie gminy Gościeradów. Drugi rezerwat krajobrazowo leśny Szczeckie Doły na terenie tej samej gminy o powierzchni 200 ha charakteryzuje się poza urozmaiconą rzeźbą (liczne rozbudowane wąwozy lessowe) występowaniem zwartego drzewostanu bukowego oraz roślinnością charakterystyczną dla buczyn górskich oraz lasu grabowo bukowego porastającego wąwozy. W fazie projektowania znajdują się kolejne rezerwaty na terenie gminy Dzierzkowice Grabowy Las oraz w Polichnie Mostach z drzewostanem buku i jodły. W dolinie WyŜnicy w okolicach Kraśnika wydzielono kilka uŝytków ekologicznych obejmujących swym zasięgiem stawy, łąki, torfowiska, tereny podmokłe i zabagnione bogate we florę i faunę. Mapa 3. Walory przyrodnicze powiatu kraśnickiego

13 13 W sumie prawie 25% powierzchni powiatu zajmują obszary prawnie chronione. Jest to nieco więcej niŝ średnio w województwie (23%), ale znacznie mniej niŝ średnio w kraju (prawie 33%). Na terenie powiatu została wyznaczona jedna ostoja siedliskowa (Gościeradów PLH ) oraz dwie ostoje ptasie (Małopolski Przełom Wisły PLB i Lasy Janowskie PLB060005), wchodzące w skład obszarów NATURA Teren powiatu kraśnickiego to obszar o bardzo rzadkiej sieci wód powierzchniowych, charakteryzujący się rozległymi pustkami wodnymi, zwłaszcza na południe od Kraśnika i Olbięcina. Występują tu podziemne wody szczelinowo warstwowe zalegające na znacznych głębokościach. Głównym zbiornikiem tych wód są spękane skały kredowe. Głównymi rzekami są Wisła, Sanna w dolnym biegu i Bystrzyca w górnym biegu. Centralnym ciekiem wodnym Wzniesień Urzędowskich jest WyŜnica, tworząca z dopływami Urzędówką i Potokiem Podlipie system rzeczny drugiego rzędu. Przełomowy odcinek Wisły jest tu jednym z najbardziej malowniczych na całym jej biegu. Wisła charakteryzuje się tu zmieniającym się z roku na rok przebiegiem koryta oraz pojawiającymi się i znikającymi łachami piaszczystymi i wyspami. Do wód powierzchniowych naleŝą równieŝ stawy, które głównie są wykorzystywane do celów gospodarczych. Na szczególną uwagę zasługują malowniczo połoŝone stawy Zawólcze w Wólce Szczeckiej, wkomponowane w kompleks leśny u podnóŝa sfery krawędziowej wyŝyny Lubelskiej oraz stawy w Rzeczycy KsięŜej i Ziemiańskiej i Wólce Gościeradowskiej. Cechą charakterystyczną sieci wodnej w powiecie są liczne źródełka. We wsi Łany (gmina Gościeradów) znajdują się źródliska uznane za pomniki przyrody nieoŝywionej. Są to źródła podpływowe o stałej wysokiej temperaturze zimą i latem od 10,2 do 10,3 ºC i licznych gejzerkach wybijających się ponad lustro wody. Jednym z warunków poprawy bilansu wodnego w powiecie powinno być wdroŝenie działań wynikających z realizacji wojewódzkiego programu małej retencji. NajwaŜniejsze potrzeby inwestycyjne w tym zakresie oszacowano na kwotę prawie 130 mln zł. Wśród najwaŝniejszych zadań zaplanowanych do realizacji jest budowa bądź modernizacja zbiorników retencyjnych (m.in. w gminach Kraśnik, Annopol, Dzierzkowice, Trzydnik DuŜy, Urzędów, Wilkołaz i Zakrzówek), a takŝe budowa urządzeń piętrzących oraz systemu nawodnień rolniczych. Obszar powiatu kraśnickiego jest ubogi w surowce mineralne. Znaczenie gospodarcze mają złoŝa węgla brunatnego, występujące w rejonie miejscowości Trzydnik Mały, oraz fosforyty udokumentowane na obszarze od Annopola do Janowa Lubelskiego, a takŝe na obszarze gminy Gościeradów. ZłoŜa te nie są obecnie eksploatowane, chociaŝ są w stanie zabezpieczyć wieloletnią działalność duŝego zakładu górniczego. Ponadto na terenie powiatu występują kruszywa naturalne (piaski i Ŝwiry), surowce ilaste (glinki lessowe) i surowce węglanowe (opoki i

14 14 margle). Wykorzystywane są one jednak na niewielką skalę, głównie przez lokalne firmy budowlane. Powiat kraśnicki dysponuje znacznymi potencjałami, jeŝeli chodzi o rozwój energii ze źródeł odnawialnych. Ze względu na swoje połoŝenie powiat jest uprzywilejowanym obszarem do rozwoju energetyki wodnej i wiatrowej 6. Podstawą do rozwoju energetyki wodnej moŝe być mała elektrownia wodna pracująca na rzece Tuczyn w miejscowości Mniszek (gmina Gościeradów) oraz dwie planowane budowle piętrzące na rzekach: Sanna (gmina Annopol) oraz WyŜnica (gmina Dzierzkowice). Ponadto duŝa ilość gruntów ornych oraz tradycja rolnicza stwarza realne szanse rozwoju upraw energetycznych na terenie powiatu oraz produkcji energii z odpadów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego (np. biogazu). Walory kulturowe O historii i bogatym dziedzictwie kulturowym powiatu świadczą liczne zabytki. Na terenie powiatu zarejestrowano wiele zabytków architektury i kultury. Wśród nich moŝna wyróŝnić: zespoły urbanistyczne (stare młyny, tradycyjne obiekty mieszkalne i gospodarcze), zespoły pałacowe, dworskie i folwarczne (np. w Gościeradowie i Olbięcinie), obiekty sakralne, reprezentowane przede wszystkim przez Zespoły Kościołów Parafialnych, kaplice cmentarne, liczne kapliczki i krzyŝe przydroŝne oraz cmentarze Ŝydowskie (na terenie powiatu zachowały się kirkuty w Kraśniku, Annopolu, Urzędowie oraz szczątkowo w Zakrzówku), obszary archeologiczne (grodzisko wczesnośredniowieczne z IX wieku w Leszczynie koło Urzędowa, oraz ślady zamczysk w Kraśniku i Dzierzkowicach). Niestety wiele zabytków znajduje się w złym stanie materialnym i wymaga pilnych prac konserwatorsko-remontowych. Poprawa stanu i wyglądu zewnętrznego najwaŝniejszych obiektów zabytowych powinno stać się z jednym z podstawowych kierunków działań w zakresie rozwoju turystyki i rekreacji na terenie powiatu. 6 Wojewódzki program rozwoju alternatywnych źródeł energii dla województwa lubelskiego, BPP, Lublin 2006.

15 15 Mapa 4. Walory kulturowe powiatu kraśnickiego Społeczeństwo Demografia Na koniec 2006 roku liczba ludności w powiecie kształtowała się na poziomie nieco ponad 100 tys. osób. Od kilku lat liczba osób w powicie wykazuje stałą tendencję spadkową (na przestrzeni ostatnich 6 lat nastąpił spadek o około osób). Długoterminowe prognozy demograficzne wskazują na dalsze obniŝanie się liczby ludności w powiecie. Przewiduje się, Ŝe do roku 2015 liczba ludności w powiecie spadnie do 98 tys. mieszkańców. Wykres 1. Ludność powiatu kraśnickiego w latach Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych BDR GUS

16 16 Spadek liczby ludności spowodowany jest głównie ujemnym przyrostem naturalnym i migracjami wewnątrz kraju. W roku 2006 saldo migracji wyniosło -355 osób, natomiast przyrost naturalny: Niestety nie ma oficjalnych danych mówiących o emigracji zarobkowej mieszkańców za granicę. Ocenia się, Ŝe zjawisko to jest powszechne i moŝe dotyczyć nawet 5% mieszkańców powiatu (głównie ludzi młodych i dobrze wykształconych). Wykres 2. Przyrost naturalny i migracje w powiecie kraśnickim w latach Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych BDR GUS Wiek i struktura wykształcenia mieszkańców Ludność powiatu cechuje się strukturą wiekową zbliŝoną do średniej obserwowanej na poziomie województwa i kraju. Struktura wieku ludności wg ekonomicznych grup wiekowych wskazuje na nieco wyŝszy udział osób w wieku poprodukcyjnym (powyŝej 59 lat dla kobiet i 64 lat dla męŝczyzn). Odsetek osób w tym wieku wynosi ponad 18%, podczas gdy średnia dla województwa wynosi nieco ponad 16%. Natomiast ludności w wieku produkcyjnym jest w powiecie 61,2%, czyli o 1,1 punktu procentowego mniej niŝ średnio w województwie. Wykres 3. Struktura wieku ludności powiatu kraśnickiego Źródło: Opracowanie włane na podstawie danych BDR GUS Ściśle powiązany ze strukturą wieku jest wskaźnik obciąŝenia demograficznego, który wskazuje liczbę osób w wieku nieprodukcyjnym przypadających na 100 osób w wieku produkcyjnym. Wysoki poziom współczynnika wskazuje na niekorzystną

17 17 strukturę wiekową mieszkańców oraz wpływa negatywnie na jakość Ŝycia i warunki funkcjonowania lokalnej gospodarki. Wskaźnik ten dla powiatu kraśnickiego jest o 2,9% wyŝszy niŝ w województwie i 8,2 wyŝszy niŝ w kraju. Na przestrzeni ostatnich lat wartość tego wskaźnika malała, jednakŝe długookresowe prognozy wskazują na szybkie i głębokie odwrócenie się tego trendu. Wykres 4. Wskaźnik obciąŝenia demograficznego Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych BDR GUS Wykształcenie ludności jest wskaźnikiem w duŝym stopniu obrazującym potencjał powiatu do rozwoju i dokonywania się zmian strukturalnych. W powiecie kraśnickim notuje się niŝszy poziom wykształcenia niŝ średnie wartości dla kraju i województwa. Niecałe 7% ludności z wykształceniem wyŝszym koresponduje z 8,4% w kraju i 8% w województwie. Średnim wykształceniem legitymuje się 26% mieszkańców powiatu, przy wartościach 24% w Polsce i 23,2% w województwie. Wskaźniki dla najniŝszego poziomu wykształcenia są równieŝ niekorzystne: 6% mieszkańców nie ma wykształcenia nawet na poziomie ukończonej szkoły podstawowej (przy jedynie 3% dla kraju i 4,5% dla województwa). Podnoszenie poziomu wykształcenia mieszkańców powinno być zatem jednym z priorytetowych działań samorządu gminnego i powiatowego. Wykres 5. Wykształcenie ludności powiatu kraśnickiego Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych BDR GUS

18 18 Gospodarstwa domowe oraz źródła ich utrzymania Ogółem w powiecie jest 32,3 tys. gospodarstw domowych, z których przewaŝająca część (prawie 70%) to gospodarstwa jednorodzinne. Nieco ponad 51 % gospodarstw utrzymuje się ze źródeł zarobkowych (zatrudnienie, praca na własny rachunek, praca w gospodarstwie rolnym). Natomiast dla pozostałej część gospodarstw domowych (49%) głównym źródłem utrzymania są emerytury, renty oraz zasiłki. Dochody z pracy mieszkańców powiatu są niŝsze od średniej krajowej i wojewódzkiej. Średnio na koniec 2005 dochody kształtowały się na poziomie 1930,26 zł brutto miesięcznie, przy średniej dla województwa wynoszącej 2180 i kraju 2507 zł. Oznacza to, Ŝe dochody w powiecie są średnio o 11,5 % niŝsze niŝ w województwie i 23% niŝsze niŝ w kraju. Wykres 6. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych BDR GUS Warunki mieszkaniowe Na ogólną liczbę prawie 30 tys. mieszkań w powiecie, 88% wyposaŝona jest w wodociąg, zaś 75% w ustęp spłukiwany. Trzy czwarte mieszkań posiada centralne ogrzewanie, a ponad połowa mieszkań podłączona jest do sieci gazowej (przy średniej w województwie wynoszącej 39%). Podejmowane działania w zakresie polepszenia warunków mieszkaniowych mieszkanców powinny dotyczyć głównie obszarów wiejskich, gdzie ponad 20% mieszkań nie jest podłączonych do sieci wodociągowej, prawie połowa nie posiada łazienek, a trzy czwarte nie są podłączone do sieci gazowej.

19 19 Wykres 7. WyposaŜenie mieszkań w niezbędne warunki sanitarno-ciepłownicze Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych BDR GUS Zatrudnienie i rynek pracy Rynek pracy w powiecie kraśnickim jest konsekwencją rolniczego charakteru gospodarki, struktury wykształcenia, a takŝe bliskiego sąsiedztwa Lublina, oferującego atrakcyjne zatrudnienie w sektorze przemysłu i usług. Wykres 8. Pracujący w podziale na kobiety i męŝczyzn Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych BDR GUS Na koniec 2006 roku liczba pracujących poza rolnictwem w powiecie wynosiła nieco ponad 13,5 tys. osób, co stanowi mniej niŝ 50% pracujących włącznie z zatrudnionymi w rolnictwie indywidualnym (około 15 tys. osób). Odsetek osób pracujących w rolnictwie wynosi ponad 50% ogółu pracujących w powiecie (21.5% średnio dla kraju i 45% dla województwa). Tak wysoki udział osób zatrudnionych w rolnictwie wskazuje na przestarzałą strukturę lokalnej gospodarki, która w najbliŝszych latach będzie musiała ulegać stopniowej restrukturyzacji.

20 20 Wykres 9. Struktura pracujących wg sektorów Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych BDR GUS Wskaźnik zatrudnienia poza rolnictwem indywidualnym, obrazujący udział pracujących wśród ogółu osób w wieku produkcyjnym wynosi dla powiatu 22% i jest znacznie niŝszy niŝ średnie dla województwa (29%) i kraju (33%). Wykres 10. Udział pracujących w ogóle osób w wieku produkcyjnym Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych BDR GUS Największymi zakładami przemysłowymi powiatu, stanowiącymi źródło utrzymania dla kilku tysięcy osób są: Fabryka ŁoŜysk Tocznych Kraśnik S.A. i TSUBAKI HOOVER POLSKA w Kraśniku. Zakłady te odgrywają duŝą rolę w funkcjonowaniu polskiego przemysłu maszynowego i motoryzacyjnego oraz są liczącymi się eksporterami łoŝysk i elementów tocznych. WaŜną gałęzią gospodarki powiatu jest równieŝ produkcja wyrobów i elementów gumowych, reprezentowana głównie przez przedsiębiorstwa WOTEX oraz NABOR. Na uwagę zasługuje równieŝ przedsiębiorstwo poligraficzne AJG, które dzięki wyposaŝeniu w najnowocześniejszy sprzęt świadczy usługi na bardzo wysokim poziomie. NaleŜy równieŝ wspomnieć o Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Kraśniku, której wyroby wielokrotnie odnosiły sukcesy na targach ogólnopolskich i cieszą się duŝym uznaniem wśród klientów. Specyfiką okolic Kraśnika jest funkcjonowanie licznych cegielni eksploatujących bogate pokłady glinki lessowej. Od dziesiątków lat produkowany jest tu doskonały materiał budowlany trafiający do wielu zakątków Lubelszczyzny i nie tylko. Pochodząca stąd cegła wykorzystana została, m.in. do odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie.

21 21 Tabela 1. Najwięksi pracodawcy Przedsiębiorstwo/zakład pracy Liczba zatrudnionych Fabryka ŁoŜysk Tocznych Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej 779 TSUBAKI-HOOVER sp. z o.o. 460 Spółdzielnia Jedność 230 Zakłady Poligraficzne AJG 190 Przedsiębiorstwo Produkcyjno WdroŜeniowe Nabor 181 Zakład Narzędziowy ANNOPOL sp. z o.o. 120 Przedsiebiorstwo Usług Wodno-Budowlanych WOD 107 BUD śródło: Dane Starostwa Powiatowego w Kraśniku Bezrobocie i jego struktura Bezrobocie w powiecie kraśnickim, podobnie jak w całym województwie, stanowi w dalszym ciągu duŝy problem społeczny. Stopa bezrobocia rejestrowanego w powiecie na koniec lipca 2007 wynosiła 13,4% (w skali województwa poziom bezrobocia w tym okresie wynosił takŝe 13,4 %, a w skali kraju 12,2). W porównaniu z okresem ubiegłego roku stopa bezrobocia spadła o 2,2 punkty procentowe. Spadek bezrobocia wynika nie tylko z coraz lepszej koniunktury gospodarczej w kraju i regionie, ale w duŝej mierze związany jest z emigracją zarobkową młodych ludzi za granicę. Według długofalowych prognoz US w Lublinie bezrobocie w powiecie kraśnickim będzie nadal spadać, chociaŝ jego dynamika będzie znacznie mniejsza niŝ jest to notowane obecnie. Wykres 11. Bezrobotni w powiecie kraśnickim Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych BDR GUS Na koniec czerwca 2007 w Powiatowym Urzedzie Pracy w Kraśniku było zarejestrowanych bezrobotnych, z czego 52% stanowiły kobiety. Generalnie wśród osób bezrobotnych dominują osoby młode (do 34 lat) oraz słabo wykształcone (56% bezrobotnych nie posiada wykształcenia średniego). Prawie 40% bezrobotnych to osoby długotrwale bezrobotne, czyli pozostające bez pracy powyŝej 24 miesięcy. Wskazuje to na strukturalny charakter bezrobocia w powiecie i jego ograniczenie będzie zaleŝało nie tylko od poprawy koniunktury gospodarczej w powiecie, ale

22 22 równieŝ od przekwalifikowania się wielu osób i znalezienia pracy w innym zawodzie. Wykres 12. Struktura bezrobotnych w powiecie kraśnickim Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych BDR GUS Aktywizacja zawodowa bezrobotnych Ocenia się, Ŝe około 77% bezrobotnych aktywnie poszukuje pracy 7. Najpopularniejszą metodą szukania pracy jest pośrednictwo pracy (64%), kontakty osobiste (57,5% ankietowanych) oraz śledzenie ogłoszeń w prasie (43,5%). Tylko 4% bezrobotnych korzysta z prywatnych agencji pośrednictwa pracy i aŝ 11% z usług pośrednictwa pracy za pomocą internetu. Instytucje zajmujące się obsługą rynku pracy oferują róŝnorodne usługi skierowane do osób bezrobotnych. Do najwaŝniejszych z nich naleŝą: szkolenia zawodowe, szkolenia dotyczące poruszania się po rynku pracy, poradnictwo zawodowe, pośrednictwo pracy, zatrudnienie subsydiowane oraz staŝe. Niestety problemem w dalszym ciągu pozostaje dostępność tych usług dla bezrobotnych oraz ich jakość. Z badań ankietowych wynika, Ŝe tylko 20% bezrobotnych dobrze ocenia działalność lokalnych instytucji rynku pracy. Dlatego teŝ, jednym ze strategicznych działań powinien być rozwój publicznych i niepublicznych instytucji rynku pracy oraz poprawa dostępności i jakości świadczonych przez te instytucje usług. Samozatrudnie i promocja przedsiębiorczości Jedną z form przeciwdziałania bezrobociu jest aktywizacja mieszkańców w zakresie samozatrudnienia i przedsiębiorczości. Jednak, jak dowodzą badania, gotowość mieszkańców powiatu do podejmowania działalności na własny rachunek jest dosyć ograniczona. Ocenia się, Ŝe tylko około 10% mieszkańców byłaby skłonna podjąć ryzyko załoŝenia własnej firmy. Do głównych barier utrudniających załoŝenie własnej firmy naleŝy zaliczyć: trudności finansowe, brak kwalifikacji i doświadczenia, a takŝe brak wsparcia ze strony instytucji ryku pracy w zakresie aktywnego wspierania potencjalnych przedsiębiorców. Dlatego teŝ, jednym ze strategicznych kierunków działań intytucji rynku pracy i otoczenia biznesu powinien być rozwój kompleksowych instrumentów wsparcia 7 Dane pochodzą z projektu badawczego Platforma Medialna Rozwój Regionalny i opracowania Powiat Kraśnicki Analiza społeczno-gospodarcza.

23 23 dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą. Usługi te powinny obejmować nie tylko bezpłatne doradztwo i szkolenia w zakresie prowadzenia własnej firmy, ale takŝe instrumenty wsparcia finansowego. Na terenie powiatu istnieją dwie organizacje wspomagające rozwój przedsiębiorczości. Są to Kraśnicka Izba Gospodarcza, zrzeszająca ok. 200 małych i średnich przedsiębiorstw oraz Agencja Rozwoju Regionalnego, która jest kraśnickim oddziałem Lubelskiej Fundacji Rozwoju. Obie organizacje świadczą usługi doradcze i szkoleniowe dla przedsiębiorstw z terenu powiatu kraśnickiego. Poziom wykluczenia społecznego Wysoki poziom bezrobocia oraz niskie dochody mieszkańców, osiągane zarówno ze źródeł zarobkowych jak i niezarobkowych, są głównymi przyczynami wykluczenia społecznego. Głównymi czynnikami wpływającymi na ciągle wysoki poziom wykluczenia społecznego w powiecie są ubóstwo, bezrobocie, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych oraz długotrwała choroba. Ocenia się, Ŝe około 2,5 tys. osób (2% społeczeństwa) korzysta z róŝnych form pomocy społecznej oferowanej przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Kraśniku, na które przeznaczane jest aŝ 28,3% środków z budŝetu powiatu (17% średnio w województwie). Wykres 13 Formy pomocy społecznej w PCPR (liczba osób) Źródło: Strategia rozwiązywania problemów społecznych powiatu kraśnickiego Dodatkowo od 5-10% ludności korzysta z pomocy społecznej oferowanej przez Gminne Ośrodki Pomocy Społecznej. W celu przeciwdziałania występującym zjawiskom wykluczenia społecznego, od dwóch lat wdraŝana jest na terenie powiatu Strategia rozwiązywania problemów społecznych. Innym waŝnym dokumentem w zakresie prowadzonej polityki społecznej jest Powiatowy program działań na rzecz osób niepełnosprawnych.

Analiza sytuacji społecznogospodarczej powiatu. chełmskiego na przestrzeni ostatnich lat. Ryszard Boguszewski

Analiza sytuacji społecznogospodarczej powiatu. chełmskiego na przestrzeni ostatnich lat. Ryszard Boguszewski Analiza sytuacji społecznogospodarczej powiatu chełmskiego na przestrzeni ostatnich lat Ryszard Boguszewski Analizowane obszary Przestrzeń i środowisko Sfera społeczna Sfera gospodarcza Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

Bezrobocie i jego struktura. Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych BDR GUS

Bezrobocie i jego struktura. Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych BDR GUS 27 Do najwaŝniejszych pracodawców w powiecie (zatrudniających powyŝej 50 osób) zaliczają się jednostki publiczne. Największym pracodawcą prywatnym na terenie powiatu jest Gospodarstwo Szklarniowe Leonów

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE Spotkania konsultacyjne współfinansowane są przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europa inwestująca w obszary wiejskie w ramach działania 19 Wsparcie dla Rozwoju Lokalnego

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska

Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska Analiza SWOT Wrzesień 2015 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Zadanie współfinansowane

Bardziej szczegółowo

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA Pole C Gospodarstwo, kapitał, kreatywność, technologie LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA przygotowana przez Warszawa, 25 lipca 2005 r. Wstęp Niniejszy dokument prezentuje listę wskaźników ogólnych

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO SPIS TABLIC:

PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO SPIS TABLIC: SPIS TABLIC: Tablica 1 Prognoza demograficzna dla województwa pomorskiego na lata 2005 2030... 76 Tablica 2 UŜytki rolne w województwie pomorskim wg klas bonitacyjnych gleb w 2000 r.... 90 Tablica 3 Warunki

Bardziej szczegółowo

GMINA MICHÓW PAKIET INFORMACYJNY

GMINA MICHÓW PAKIET INFORMACYJNY GMINA MICHÓW PAKIET INFORMACYJNY Dragon Partners Sp. z o.o., Listopad 2013 1 Spis treści I. Podstawowe informacje... 3 A. Dane teleadresowe... 3 B. Charakterystyka Emitenta... 3 II. Program emisji obligacji...

Bardziej szczegółowo

Formularz ankiety do badań społecznych w Powiecie Dąbrowskim

Formularz ankiety do badań społecznych w Powiecie Dąbrowskim STRATEGIA ROZWOJU POWIATU DĄBROWSKIEGO NA LATA 2014 2020 Formularz ankiety do badań społecznych w Powiecie Dąbrowskim 1. Czy według Pani/Pana Powiatowi Dąbrowskiemu potrzebna jest strategia rozwoju mająca

Bardziej szczegółowo

rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r.

rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r. Stan i główne g wyzwania rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r. 1 Cele konferencji Ocena stanu i głównych wyzwań rozwoju obszarów wiejskich w Polsce Ocena wpływu reform

Bardziej szczegółowo

Roczniki statystyczne

Roczniki statystyczne W 2015 roku Urząd Statystyczny w Lublinie planuje wydać: - 2 pozycje z serii Roczniki statystyczne, - 1 pozycję z serii Analizy statystyczne, - 10 pozycji z serii Informacje i opracowania statystyczne,

Bardziej szczegółowo

Wizja. 2. Gmina Bełżec przyjaznym miejscem życia i pracy z rozwijającym się rolnictwem oraz przedsiębiorczością.

Wizja. 2. Gmina Bełżec przyjaznym miejscem życia i pracy z rozwijającym się rolnictwem oraz przedsiębiorczością. Wizja 1. Roztoczańskie Centrum Rekreacyjne wykorzystujące położenie transgraniczne, walory przyrodnicze i gospodarcze dla poszerzania oferty turystycznowypoczynkowej. 2. Gmina Bełżec przyjaznym miejscem

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /453/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Kujawy, październik

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXVII/167/09 Rady Gminy Łaszczów z dnia 29 października 2009 roku

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXVII/167/09 Rady Gminy Łaszczów z dnia 29 października 2009 roku Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXVII/167/09 Rady Gminy Łaszczów z dnia 29 października 2009 roku V. ANALIZA SWOT Biorąc pod uwagę uwarunkowania rozwoju gminy, problemy rozwojowe oraz analizę mocnych i słabych

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW Szanowni Państwo Urząd Gminy rozpoczął prace nad przygotowaniem Strategii Rozwoju. istotnym elementem, niezbędnym dla stworzenia strategii jest poznanie opinii

Bardziej szczegółowo

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki.

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Efektem pierwszego etapu prac na Programem Rozwoju Miasta Łomża było powstanie analizy SWOT i

Bardziej szczegółowo

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim Marian Magdziarz WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE Powierzchnia 9.412 km² Ludność - 1.055,7 tys Stolica Opole ok. 130 tys. mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

1. Uwarunkowania Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Miasta Biłgoraj: 1.1. Uwarunkowania zewnętrzne 1.2. Uwarunkowania wewnętrzne diagnoza obszaru

1. Uwarunkowania Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Miasta Biłgoraj: 1.1. Uwarunkowania zewnętrzne 1.2. Uwarunkowania wewnętrzne diagnoza obszaru Schemat dokumentu 1. Uwarunkowania Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Miasta Biłgoraj: 1.1. Uwarunkowania zewnętrzne MOF Biłgoraj na tle dokumentów strategicznych Uwarunkowania wynikające z położenia administracyjnego

Bardziej szczegółowo

Autor: Wenanta Anna Rolka

Autor: Wenanta Anna Rolka Autor: Wenanta Anna Rolka Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007 2013 źródło dotacji gmin wiejskich Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 powstał z myślą o samorządach wiejskich i jest największym

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: 1. Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich 2. Scalanie

Bardziej szczegółowo

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Maciej Tarkowski Sympozjum Wsi Pomorskiej. Obszary wiejskie - rozwój lokalnego rynku pracy - przykłady, szanse, bariery 31 maja - 1 czerwca

Bardziej szczegółowo

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków ekspertka: z UE. Barbara Pędzich-Ciach prowadząca: Dorota Kostowska Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla województwa lubelskiego w latach 2007-2015

Fundusze unijne dla województwa lubelskiego w latach 2007-2015 MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO www.mrr.gov.pl tel. 022 461 31 45 media@mrr.gov.pl faks 022 461 33 10 Fundusze unijne dla województwa lubelskiego w latach 2007-2015 W latach 2007-2015 do województwa

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

Analiza Powiatu Tarnogórskiego

Analiza Powiatu Tarnogórskiego RYNEK PRACY Analiza Powiatu Tarnogórskiego Powiat tarnogórski i jego gminy na tle Województwa Śląskiego w 2008 roku. Agencja Rozwoju Lokalnego AGROTUR S.A. 2009-12-31 1. INFORMACJE OGÓLNE Powiat tarnogórski

Bardziej szczegółowo

Środa z Funduszami dla instytucji kultury Programy krajowe PROW Wałbrzych, 3 czerwca 2015 r.,

Środa z Funduszami dla instytucji kultury Programy krajowe PROW Wałbrzych, 3 czerwca 2015 r., Środa z Funduszami dla instytucji kultury Programy krajowe PROW Wałbrzych, 3 czerwca 2015 r., Iwona Stach - Janyst Punkt Informacji Funduszy Europejskich Wałbrzych Program Rozwoju Obszarów Wiejskich Priorytet

Bardziej szczegółowo

Lokalna Grupa Działania. Perły Ponidzia

Lokalna Grupa Działania. Perły Ponidzia Lokalna Grupa Działania Perły Ponidzia Analiza SWOT Październik 2015 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Zadanie współfinansowane ze środków

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych Załącznik nr 1 do Strategii Rozwoju Gminy Lipowa do 2020 roku Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych 1 Istotnym czynnikiem wpływającym na zdefiniowanie celów i

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI SEKTORA LEŚNO-DRZEWNEGO W ROZWOJU REGIONALNYM

MOŻLIWOŚCI SEKTORA LEŚNO-DRZEWNEGO W ROZWOJU REGIONALNYM MOŻLIWOŚCI SEKTORA LEŚNO-DRZEWNEGO W ROZWOJU REGIONALNYM Dr inż. Anna Żornaczuk-Łuba Zastępca dyrektora Departamentu Leśnictwa i Ochrony Przyrody Ministerstwo Środowiska Polanica Zdrój 23 maja 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Planowana data ogłoszenia konkursu i termin naboru wniosków. Oś I: Wzmocnienie potencjału i konkurencyjności gospodarki regionu

Planowana data ogłoszenia konkursu i termin naboru wniosków. Oś I: Wzmocnienie potencjału i konkurencyjności gospodarki regionu Załącznik do Uchwały Nr 37/375/ Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia 21 kwietnia r. Harmonogram o w trybie konkursowym na rok w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego na lata

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE Załącznik do Uchwały Rady Gminy nr XXII/170/2004, z dnia 24.06.2004 r. Gmina Michałowice PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Charakterystyka miejscowości, opis planowanych zadań inwestycyjnych, inwentaryzacja zasobów

Bardziej szczegółowo

Szanowni mieszkańcy Gmin Bojadła, Czerwieńsk, Kolsko, Nowogród Bobrzański, Sulechów, Świdnica, Trzebiechów, Zabór!

Szanowni mieszkańcy Gmin Bojadła, Czerwieńsk, Kolsko, Nowogród Bobrzański, Sulechów, Świdnica, Trzebiechów, Zabór! Szanowni mieszkańcy Gmin Bojadła, Czerwieńsk, Kolsko, Nowogród Bobrzański, Sulechów, Świdnica, Trzebiechów, Zabór! Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Między Odrą a Bobrem rozpoczęła działania zmierzające

Bardziej szczegółowo

04. Bilans potrzeb grzewczych

04. Bilans potrzeb grzewczych W-551.04 1 /7 04. Bilans potrzeb grzewczych W-551.04 2 /7 Spis treści: 4.1 Bilans potrzeb grzewczych i sposobu ich pokrycia... 3 4.2 Struktura paliwowa pokrycia potrzeb cieplnych... 4 4.3 Gęstość cieplna

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH Priorytet 1. Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich 1a. Zwiększenie innowacyjności i bazy wiedzy na obszarach

Bardziej szczegółowo

Rozdział 03. Ogólny opis gminy

Rozdział 03. Ogólny opis gminy ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA DDĘĘBBIICCAA Rozdział 03 Ogólny opis gminy X-2796.03

Bardziej szczegółowo

LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych

LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych Pracownicy Biura LCOI Region Lubelski: Marcin Orzeł Inspektor LCOI Region Michał Nizioł Specjalista ds. Marketingu i Rozwoju LCOI - Region Kategoria:

Bardziej szczegółowo

Zbiorcze zestawienie analizy SWOT dla obszaru Lokalnej Grupy Działania Krajna Złotowska MOCNE STRONY

Zbiorcze zestawienie analizy SWOT dla obszaru Lokalnej Grupy Działania Krajna Złotowska MOCNE STRONY Zbiorcze zestawienie analizy SWOT dla obszaru Lokalnej Grupy Działania MOCNE STRONY 1. Walory środowiska naturalnego potencjał dla rozwoju turystyki i rekreacji 2. Zaangażowanie liderów i społeczności

Bardziej szczegółowo

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Urząd Statystyczny we Wrocławiu 50-950 Wrocław, ul. Oławska 31, tel. 71 371 63 00, fax 71 371 63 60 PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie Województwo

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy w obszarze przygranicznym województwa lubelskiego Wojewódzki Urząd Pracy w Lublinie Dyrektor Jacek Gallant Liczba bezrobotnych W latach 2000-20012001 utrzymywała się tendencje wzrostu bezrobocia.

Bardziej szczegółowo

II KONSULTACJE W SPRAWIE OPRACOWANIA STRATEGII ROZWOJU GMINY OSIEK NA LATA 2015-2022

II KONSULTACJE W SPRAWIE OPRACOWANIA STRATEGII ROZWOJU GMINY OSIEK NA LATA 2015-2022 II KONSULTACJE W SPRAWIE OPRACOWANIA STRATEGII ROZWOJU GMINY OSIEK NA LATA 2015-2022 2022 WYNIKI ANKIETY DLA MIESZKAŃCÓW GMINY OSIEK OCENA STANU INFRASTRUKTURY NA TERENIE GMINY OSIEK OCENA SYTUACJI GOSPODARCZEJ

Bardziej szczegółowo

Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020

Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020 Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020 Augustów, 3-4 września 2015 r. 1 mgr Małgorzata Fiedorczuk mgr Maciej Muczyński Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Gorce-Pieniny. Analiza SWOT

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Gorce-Pieniny. Analiza SWOT Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Gorce-Pieniny Analiza SWOT Analiza SWOT jest to jedna z najpopularniejszych i najskuteczniejszych metod analitycznych wykorzystywanych we wszystkich obszarach planowania

Bardziej szczegółowo

POWIAT LIMANOWSKI. Powiat Limanowski

POWIAT LIMANOWSKI. Powiat Limanowski POWIAT LIMANOWSKI Cechy demograficzne Powiatu Obszar 952 km 2 Liczba mieszkańców 120,1 tys. Gęstość zaludnienia 126 osób/km 2 Zalesienie 41% Specyfika: - duży udział ludności w wieku przedprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "LIWOCZ" zaprasza wszystkich zainteresowanych na bezpłatne szkolenie pt. "Małe projekty - sposób na aktywizację społeczności lokalnej" dotyczące przygotowania wniosków

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE Janusz Szewczuk Katowice, Grudzień 2008 ROZWÓJ GOSPODARCZY MIAST Czym jest rozwój gospodarczy? Jak mierzyć rozwój gospodarczy? Stan gospodarki polskich miast

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SWOT GMINA PLEŚNA

ANALIZA SWOT GMINA PLEŚNA ANALIZA SWOT GMINA PLEŚNA Analiza SWOT stanowi jedną z najpopularniejszych metod diagnozy sytuacji, w jakiej znajduje się wspólnota samorządowa. Służy porządkowaniu i segregacji informacji, dzięki czemu

Bardziej szczegółowo

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 Strategią rozwoju nazywa się rozmaite sposoby oddziaływania w celu pobudzenia wzrostu gospodarczego Strategia rozwoju

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO Grabno 2008 rok RYS HISTORYCZNY Grabno towieś sołecka, obejmująca miejscowość Zimowiska, połoŝona na płaskiej morenie

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

Powiat wadowicki. Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego. Gminy leżące na terenie powiatu. Ogólne informacje o powiecie

Powiat wadowicki. Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego. Gminy leżące na terenie powiatu. Ogólne informacje o powiecie Powiat wadowicki Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego Gminy leżące na terenie powiatu Ogólne informacje o powiecie Powiat zlokalizowany jest w południowo-zachodniej części województwa

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI 2012-04-24 Jacek Woźniak Pełnomocnik Zarządu WM ds. planowania strategicznego WYZWANIA ORAZ SILNE STRONY MIAST KRAKÓW KATOWICE Źródło: Raport

Bardziej szczegółowo

Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Stawiski na lata KONSULTACJE SPOŁECZNE

Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Stawiski na lata KONSULTACJE SPOŁECZNE Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Stawiski na lata 2015-2020 KONSULTACJE SPOŁECZNE CELE OPERACYJNE ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I AKTYWIZACJA ZAWODOWA ROZWÓJ INFRASTRUKTURY SPOŁECZNEJ I DZIAŁALNOŚCI SPORTOWEJ

Bardziej szczegółowo

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004 KSZTAŁTOWANIE I REALIZACJA POLITYKI ENERGETYCZNEJ NA POZIOMIE WOJEWÓDZTWA STAN OBECNY, PRIORYTETY NA PRZYSZŁOŚĆ W KONTEKŚCIE PROWADZONEJ AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA. Wydział Programowania

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE WSKAŹNIKI MONITORINGOWE

PRZYKŁADOWE WSKAŹNIKI MONITORINGOWE do Aktualizacji Strategii Rozwoju Miasta Puławy na lata 2007-2015 PRZYKŁADOWE WSKAŹNIKI MONITORINGOWE I. WZMOCNIENIE POTENCJAŁU ROZWOJOWEGO MIASTA I.1. Planowanie zagospodarowania przestrzennego Miasta

Bardziej szczegółowo

Plan odnowy miejscowości KRUCZYN

Plan odnowy miejscowości KRUCZYN Załącznik do uchwały nr XXXV/ 219 / 2010 Rady Gminy Nowe Miasto nad Wartą z dnia 14 stycznia 2010 r. Plan odnowy miejscowości KRUCZYN w ramach działania: Odnowa i rozwój wsi objętego Programem Rozwoju

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R.

DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R. DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R. Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli LODR w Końskowoli zasięgiem swojej działalności obejmuje teren całego województwa lubelskiego,

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 05. Uwarunkowania rozwoju miasta

Rozdział 05. Uwarunkowania rozwoju miasta ZZAAŁŁO śśeenniiaa DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE GMIINNYY SSTTRRZZEELLCCEE OPPOLLSSKIIEE Rozdział 05 Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r.

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r. MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne Podegrodzie, 22.02.2011 r. Cele ogólne LSR - przedsięwzięcia CEL OGÓLNY 1 Rozwój turystyki w oparciu o bogactwo przyrodnicze i kulturowe obszaru CELE

Bardziej szczegółowo

Robocze wyniki analizy SWOT. w ramach procesu przygotowania. Strategii Rozwoju Województwa Opolskiego

Robocze wyniki analizy SWOT. w ramach procesu przygotowania. Strategii Rozwoju Województwa Opolskiego Robocze wyniki analizy SWOT w ramach procesu przygotowania Strategii Rozwoju Województwa Opolskiego Opiekun naukowy procesu przygotowania SRWO: prof. dr hab. Krystian Heffner Analiza SWOT nasze podejście

Bardziej szczegółowo

Burmistrz Lubrańca Krzysztof Wrzesiński

Burmistrz Lubrańca Krzysztof Wrzesiński Strategia Rozwoju Obszaru Rozwoju Społeczno-Gospodarczego powiatu włocławskiego ANKIETA Drodzy mieszkańcy Jednym z najważniejszych założeń nowo projektowanej polityki spójności na lata 2014-2020 jest szerokie

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek

Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Integracja terytorialna Obszar funkcjonalny Poznania Integracja instytucjonalna Samorządy 3 szczebli, instytucje, organizacje działające na obszarze Metropolii Koncepcja

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola.

Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola. Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

System wskaźników monitorowania

System wskaźników monitorowania Aneks nr 4 do Strategii Rozwoju Województwa Podlaskiego do roku 2020 z dnia 9 września 2013 r. System wskaźników monitorowania Białystok, wrzesień 2013 r. Wskaźniki monitorowania celów strategicznych SRWP

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W BIAŁYMSTOKU Powierzchnia w km² 102 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2893 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Miasto BIAŁYSTOK Województwo 2014 LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I

Bardziej szczegółowo

6. Słabo rozwinięta infrastruktura turystyczno-rekreacyjna, w tym baza gastronomiczno- noclegowa CO2. Aktywizacja społeczna i zawodowa mieszkańców

6. Słabo rozwinięta infrastruktura turystyczno-rekreacyjna, w tym baza gastronomiczno- noclegowa CO2. Aktywizacja społeczna i zawodowa mieszkańców Gmina Krynki Cel ogólny Cel szczegółowy Problem CO1. Poprawa infrastruktury społeczno- 1. Oczyszczone środowisko 2. Poprawa stanu dróg 3. Zwiększyć dostęp do Internetu 4. Zwiększyć dostęp komunikacyjny

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. Źródłem publikowanych danych jest krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej, zwany dalej

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w programach na lata 2007-2013

Odnawialne źródła energii w programach na lata 2007-2013 Odnawialne źródła energii w programach na lata 2007-2013 Autor: Janusz Mikuła, podsekretarz stanu, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego ( Czysta Energia - grudzień 2008) Presja Unii Europejskiej w zakresie

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA ZIMOWISKA 2008 ROK RYS HISTORYCZNY Zimowiska to wieś w granicach sołectwa Grabno, połoŝona przy drodze krajowej

Bardziej szczegółowo

Lokalna Strategia Rozwoju 2016-2022

Lokalna Strategia Rozwoju 2016-2022 Lokalna Strategia Rozwoju 2016-2022 Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Dolina Stobrawy Kluczbork, 08 grudnia 2015 r. Filar gospodarczy Analiza SWOT Filar społeczno - środowiskowy Filar gospodarczy

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. Według stanu z końca grudnia 2007 r. w rejestrze REGON województwa świętokrzyskiego zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Konferencja pt. Innowacyjność i e-rozwój Województwa Mazowieckiego jako kluczowe czynniki wdrażania polityki strukturalnej w latach 2007-2013 26

Bardziej szczegółowo

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R.

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. Nakłady inwestycyjne a) są to nakłady finansowe lub rzeczowe, których celem jest stworzenie nowych środków trwałych lub ulepszenie (przebudowa,

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych Załącznik nr 1 do Strategii Rozwoju Gminy Lipowa do 2020 roku Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych 1 Istotnym czynnikiem wpływającym na zdefiniowanie celów i

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. do Strategii Zrównoważonego Rozwoju Gminy Oborniki Śląskie na lata 2016-2022

ANKIETA. do Strategii Zrównoważonego Rozwoju Gminy Oborniki Śląskie na lata 2016-2022 ANKIETA do Strategii Zrównoważonego Rozwoju Gminy Oborniki Śląskie na lata 2016-2022 W związku z prowadzonymi pracami nad Strategią Zrównoważonego Rozwoju Gminy Oborniki Śląskie na lata 2016-2022 zachęcamy

Bardziej szczegółowo

Procesy Zachodzące w Agroturystyce

Procesy Zachodzące w Agroturystyce Procesy Zachodzące w Agroturystyce Agroturystyka jest to forma wypoczynku na obszarach wiejskich o charakterze rolniczym, oparta o bazę noclegową i aktywność rekreacyjną związaną z gospodarstwem rolnym

Bardziej szczegółowo

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców 1 Autor: Aneta Para PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców Informacje ogólne o PO KL 29 listopada br. Rada Ministrów przyjęła projekt Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL), który jest

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 4 Bilans potrzeb grzewczych W-588.04

Bardziej szczegółowo

Miasto SIEDLCE WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W WARSZAWIE. Powierzchnia w km² 32 2014. Województwo 2014 61,4

Miasto SIEDLCE WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W WARSZAWIE. Powierzchnia w km² 32 2014. Województwo 2014 61,4 URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE Powierzchnia w km² 32 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2404 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto SIEDLCE LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

Opinia do koncepcji innowacyjnego Planu Rozwoju Gminy Sosnowica; program rozwoju, warunki i kierunki wiodące

Opinia do koncepcji innowacyjnego Planu Rozwoju Gminy Sosnowica; program rozwoju, warunki i kierunki wiodące KONCEPCJA INNOWACYJNEGO PLANU ROZWOJU GMINY SOSNOWICA Opinia do koncepcji innowacyjnego Planu Rozwoju Gminy Sosnowica; program rozwoju, warunki i kierunki wiodące 1. Cele i przedmiot opracowania Opracowanie

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY WE WROCŁAWIU Powierzchnia w km² 293 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2167 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto WROCŁAW LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W RZESZOWIE Powierzchnia w km² 46 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1374 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto PRZEMYŚL LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

Miasto BYTOM WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W KATOWICE. Powierzchnia w km² 69 2014. Województwo 2014 58,2

Miasto BYTOM WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W KATOWICE. Powierzchnia w km² 69 2014. Województwo 2014 58,2 URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICE Powierzchnia w km² 69 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2481 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto BYTOM LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU W

Bardziej szczegółowo

danych statystycznych dokumentów absorpcji środków badania ankietowego

danych statystycznych dokumentów absorpcji środków badania ankietowego W ramach niniejszego projektu przeprowadzono analizy: - ogólnodostępnych danych statystycznych z siedmiu zakresów tematycznych, - najważniejszych dokumentów programowych, planistycznych i strategicznych

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI BUKOWA ŚLĄSKA NA LATA 2008-2015

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI BUKOWA ŚLĄSKA NA LATA 2008-2015 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI BUKOWA ŚLĄSKA NA LATA 2008-2015 I. CHARAKTERYSTYKA MIEJSCOWOŚCI 1. PołoŜenie Bukowa Śląska o powierzchni 647 ha leŝy w powiecie namysłowskim. Administracyjnie naleŝy do Gminy Namysłów,

Bardziej szczegółowo

PODAś NA RYNKU PRACY ORAZ POZIOM BEZROBOCIA W POWIECIE CHRZANOWSKIM

PODAś NA RYNKU PRACY ORAZ POZIOM BEZROBOCIA W POWIECIE CHRZANOWSKIM PODAś NA RYNKU PRACY ORAZ POZIOM BEZROBOCIA W POWIECIE CHRZANOWSKIM I. Osoby pracujące Prognoza rozwoju rynku pracy powiatu chrzanowskiego od strony podaŝowej musi uwzględniać generalne tendencje, dotyczące

Bardziej szczegółowo