Ingerencja w kod systemu operacyjnego (przerwania) Programowanie na niskim poziomie (instrukcje specjalne) Trudności implementacyjne (alg.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ingerencja w kod systemu operacyjnego (przerwania) Programowanie na niskim poziomie (instrukcje specjalne) Trudności implementacyjne (alg."

Transkrypt

1 Wady mechanizmów niskopoziomowych Ingerencja w kod systemu operacyjnego (przerwania) Programowanie na niskim poziomie (instrukcje specjalne) Trudności implementacyjne (alg. Dekkera zależny od liczby synchronizowanych procesów)

2 Mechanizmy wysokopoziomowe użyteczne w programowaniu współbieżnym Mechanizmy synchronizacji semafory rejony krytyczne monitory Mechanizmy synchronizacji i komunikacji spotkania symetryczne i asymetryczne przestrzenie krotek potoki, komunikaty i kanały

3 Pojęcie semafora Dijkstra (1965r.) Definicja abstrakcyjnego typu danych wraz z operacjami umożliwiającymi wstrzymywanie i wznawianie procesów: określenie stanu początkowego podniesienie semafora (signal(s), V(s)) opuszczenie semafora (wait(s), P(s)) Operacje niepodzielne w danej chwili może być wykonywana tylko jedna z nich.

4 Typy semaforów Propozycje Dijkstry: semafor ogólny semafor binarny Późniejsze rozszerzenia: semafor uogólniony semafor dwustronnie ograniczony

5 Definicja semafora Zmienna całkowita z wyróżnionymi operacjami: podniesienia semafora (signal(s)): s:=s+1 opuszczenia semafora (wait(s)): czekaj na (s>0); s:=s-1 Definicja nie gwarantuje, że wszystkie procesy zostaną kiedyś wznowione.

6 Praktyczna definicja operacji na semaforze Opuszczenie semafora (wait(s)) jeżeli s>0, to s:=s-1 jeśli s=0, to wstrzymaj proces wywołujący operację; Podniesienie semafora (signal(s)) jeżeli istnieją procesy wstrzymane przez opuszczony semafor s, to wznów jeden z nich jeśli nie, to s:=s+1;

7 Założenia dodatkowe wait i signal to jedyne dozwolone operacje na semaforze w szczególności zabronione jest testowanie wartości s i jej zmiana (z wyj. ustawienia początkowego) operacje te są pierwotne wykluczają się nawzajem; jeśli wywołane są równocześnie, zostaną wykonane jedna po drugiej (nie wiadomo w jakiej kolejności) algorytm wyboru procesów wznawianych nie powinien powodować zagłodzenia żadnego z oczekujących procesów (cecha uczciwości)

8 Praktyczna definicja semafora binarnego Opuszczenie semafora (wait(s)) jeżeli s=1, to s:=0 jeśli s=0, to wstrzymaj proces wywołujący operację; Podniesienie semafora (signal(s)) jeżeli istnieją procesy wstrzymane przez opuszczony semafor s, to wznów jeden z nich jeśli nie, to s:=1;

9 Wzajemne wykluczanie Program wykl_sem; var s (*binarny*): semaphore procedure p1; repeat wait(s); kryt1; signal(s); lok1; forever... p2 analogicznie (program główny) s:=1; co p1;p2; coend end.

10 Analiza modelu igloo Podobne do rozwiązania ze zmienną-kluczem Testowanie i zerowanie semafora w funkcji pierwotnej wait(s) brak problemów z blokowaniem się nawzajem.

11 Problem producentakonsumenta(1) Konieczność zapewnienia producentowi miejsca na zapamiętanie danych do chwili ich skonsumowania przez konsumenta. repeat produkuj rekord v; b[in]:=v; in:=in+1; forever repeat wait until in>out; w:=b[out]; out:=out+1; konsumuj rekord w; forever Wariant z buforem nieograniczonym - semafor s jako licznik zliczający różnicę między ilością porcji włożonych do bufora, a pobranych z niego (s=in-out).

12 Kod Program pr-kon-sem; var n: semaphore; procedure producent; repeat produkuj; włóż; * signal(n); forever procedure konsument; repeat wait(n); pobierz; * konsumuj; forever * włóż i pobierz pewne abstrakcyjne operacje na buforze (* program główny *) n:=0; co producent; konsument; coend end. Modelowanie procesów współbieżnych 12

13 Modyfikacja rozwiązania Założenie: instrukcje włóż i pobierz stanowią strefy krytyczne. Konieczność użycia dwóch semaforów: - ogólnego n (zlicza ilość elementów bufora) - binarnego s dla uzyskania wzajemnego wykluczania operacji na buforze. Ważna kolejność operacji wait i signal dla poszczególnych semaforów (wartości zmiennych można testować tylko w instrukcjach wait, co może powodować zawieszenie niektórych procesów)

14 Kod Program pr-kon-sem; var n: semaphore; s: (*binary) semaphore; procedure producent; repeat produkuj; wait(s); włóż; signal(s); signal(n); forever procedure konsument; repeat wait(n); wait(s); pobierz; signal(s); konsumuj; forever (* program główny *) n:=0; co producent; konsument; coend end. Modelowanie procesów współbieżnych 14

15 Problem producentakonsumenta(2) Wariant z buforem ograniczonym: - bufory cykliczne indeksy tablicy obliczane modulo jej długość - bufory zwielokrotnione dwa podobne bufory, z których jeden jest aktualnie zapewniany przez programistę, a drugi opróżniany przez konsumenta Rozwiązanie semaforowe: - semafor ogólny n zlicza włożone do bufora elementy - semafor ogólny e zlicza puste miejsca w buforze - semafor binarny s zapewnia wzajemne wykluczanie

16 Kod Program pr-kon-ogr; const rozmiarbufora=...; var n: semaphore; e: semaphore; s: (*binary) semaphore; procedure producent; repeat produkuj; wait(e); wait(s); włóż; (*kryt*) signal(s); signal(n); forever procedure konsument; repeat wait(n); wait(s); pobierz; signal(s); signal(e); konsumuj; forever (*kryt*) (* program główny *) n:=0; co producent; konsument; coend end. Modelowanie procesów współbieżnych 16

17 Rozszerzenia definicji(1) Semafor dwustronnie ograniczony - nie może przyjmować wartości ujemnych oraz nie może przekroczyć pewnej dodatniej wartości. Symetria operacji podnoszenia i opuszczania: jeżeli S=0 (S=N) to wstrzymaj działanie procesu wykonującego tę operację; jeśli nie, to jeśli są procesy wstrzymane w wyniku podnoszenia (opuszczania) semafora, to wznów jeden z nich, jeśli nie, to s:=s-1 (s:=s+1) Klasyczny semafor w dowolnej interpretacji też jest ograniczony od góry

18 Rozszerzenia definicji(2) Semafor uogólniony -wartość semafora może być zmieniana o dowolną wartość naturalną. Operacja opuszczania (wait(s,n)): jeżeli s>=n, to s:=s-n; w przeciwnym razie to wstrzymaj działanie procesu wykonującego tę operację; Operacja podnoszenia (wait(s,n)): jeśli są procesy wstrzymane w wyniku opuszczania semafora wait(s,m), to wznów jeden z nich i s:=sm+n; jeśli nie, to s:=s+n

19 Zasadnicze cechy semaforów Eleganckie narzędzie synchronizacji Słaba czytelność programów Podatność na błędy zmiana kolejności wykonywanych instrukcji może prowadzić do zawieszenia procesów, a także systemu operacyjnego.

20 Regiony krytyczne Przemodelowanie operacji semaforowych w kierunku strukturalizacji. Konieczność stworzenia instrukcji obejmującej sekcję krytyczną. Dla sekcji należy zapewnić wzajemne wykluczanie. Służy ona do wykonania operacji na pewnym zasobie (zmiennej); niedopuszczalne jest operowanie na zmiennej poza sekcją krytyczną.

21 Struktura regionu krytycznego Zmienna dzielona obiekt typu T, na którym są wykonywane operacje wewnątrz sekcji krytycznej var v: shared T; Instrukcja regionu krytycznego instrukcja strukturalna tworząca sekcję krytyczną dla instrukcji I 1,...,I N wiążąca ją ze zmienną v region v do I 1,...,I N end Założenia: wewnątrz związanych ze sobą regionów krytycznych może pracować tylko jeden proces skończony czas przebywania procesu w regionie wejście do regionu musi być udostępnione dowolnemu procesowi w skończonym czasie

22 Przykład synchronizacja dostępu do zasobów var R: shared resource; procedure pp; repeat lok1; region R do request R; hold(t); release R; lok2; forever procedure process(1..n) pp; (* program główny *) co process(1);... process(n); coend end.

23 Warunkowe rejony krytyczne Uzupełnienie r.k. o prostą komunikację między procesami Wśród instrukcji wewnątrz regionu dowolną ilość razy może wystąpić instrukcja synchronizacji await Jeśli warunek W i jest spełniony, proces przechodzi do wykonania następnej instrukcji; jeśli nie, zostaje zawieszony do czasu spełnienia warunku z jednoczesnym zwolnieniem dostępu do sekcji krytycznej var R: shared resource;... region R do I 1 ; I 2 ;...;await W 1... I i ; Ii+1 ;...;await W j... I N-1 ;I N uproszczenie implementacji mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia blokady i zagłodzenia

24 Monitory Rozwinięcie (uogólnienie) mechanizmu regionów krytycznych Zebrane w jednej konstrukcji programowej wyróżnione zmienne oraz procedury i funkcje na nich operujące; część procedur jest udostępniana na zewnątrz monitora jest to jedyny sposób dostępu do zmiennych monitora dla procesów Wykonanie procedury monitora jest sekcją krytyczną wykonującego go procesu Możliwość wstrzymywania i wznawiania procesów wewnątrz procedury monitorowej zmienne typu condition, operacje wait(c) wstrzymanie procesu wykonującego operację i wstawienie go na koniec kolejki związanej ze zmienną c (z jednoczesnym zwolnieniem monitora) signal(c) wznowienie pierwszego procesu wstrzymanego w kolejce związanej z c; jeżeli nie jest to ostatnia operacja procedury monitorowej, proces wywołujący czeka na zwolnienie monitora przez proces wznowiony (struktura stosu)

25 Przejście przez monitor Process A Monitor M M.P(y) 1 Procedure P(x:real);... wait(c);... signal(c); procesy oczekujące na wejście 2 oczekujące na c 3 wstrzymane przez signal(c) (stos)

26 Ograniczenia monitorów Jeśli każdy z wstrzymanych procesów czekałby na inną wartość zmiennej c, dla każdej z tych wartości powinno się zaimplementować oddzielną kolejkę. Rozwiązania: - dynamiczna struktura pamiętająca potrzeby każdego z procesów - dwie podkolejki w pierwszej tylko jeden proces, wykorzystanie zmiennej pomocniczej przechowującej warunek żądany - przerzucenie sprawdzania wartości monitora na procesy czekające ginie kolejność wstrzymywanych procesów

27 Problem producenta i konsumenta Program prodkons; const rozmiarbufora=...; monitor bufor; b:array[0..rozmiarbufora] of integer; in,out,n:integer; procedure włóż(var v:integer) if n=rozmiarbufora+1(*bufor pełny*) then czekaj aż nie będzie pełny ; b[in]:=v; in:=in+1; if in=rozmiarbufora+1 then in:=0; n:=n+1; zasygnalizuj, że bufor nie jest pusty

28 Kod monitora cd. procedure pobierz(var v:integer) if n=0 (*bufor pusty*) then czekaj, aż nie będzie pusty ; v:=b[out]; out:=out+1; if out=rozmiarbufora+1 then out:=0; n:=n-1; zasygnalizuj, że bufor nie jest pełny ; (*treść monitora*) in:=0; out:=0; n:=0;

29 Kod producenta i konsumenta procedure producent; var v:integer; repeat produkuj(v); włóż(v); forever procedure konsument; var v:integer; repeat pobierz(v); konsumuj(v); forever (*program główny*) co producent; konsument; coend end.

Klasyczne problemy współbieżności. Problem producenta i konsumenta Problem czytelników i pisarzy Problem pięciu filozofów

Klasyczne problemy współbieżności. Problem producenta i konsumenta Problem czytelników i pisarzy Problem pięciu filozofów Klasyczne problemy współbieżności Problem producenta i konsumenta Problem czytelników i pisarzy Problem pięciu filozofów Wzajemne wykluczanie Zsynchronizować N procesów, z których każdy w nieskończonej

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy komunikacji. spotkania symetryczne (język CSP) spotkania asymetryczne (Ada) przestrzenie krotek (Linda) potoki, komunikaty i kanały (Unix)

Mechanizmy komunikacji. spotkania symetryczne (język CSP) spotkania asymetryczne (Ada) przestrzenie krotek (Linda) potoki, komunikaty i kanały (Unix) Mechanizmy komunikacji spotkania symetryczne (język CSP) spotkania asymetryczne (Ada) przestrzenie krotek (Linda) potoki, komunikaty i kanały (Unix) Język CSP Hoare (1978r.) Communicating Sequential Processes

Bardziej szczegółowo

Programowanie Współbieżne. Monitory

Programowanie Współbieżne. Monitory Programowanie Współbieżne Monitory Monitory Monitory są połączeniem dwóch idei. Monitor jako Wielki Brat. Stara koncepcja, gdzie system operacyjny był jednym programem i pełnił funkcję nadzorcy pośredniczącego

Bardziej szczegółowo

SOP2 - semafory. grudzień

SOP2 - semafory. grudzień SOP2 - semafory grudzień 2010 1 Plan prezentacji Problem producent-konsument Problem czytelników i pisarzy Problem jedzących filozofów grudzień 2010 2 Producent-konsument var bufor: array [0..n-1] of produkt;

Bardziej szczegółowo

Monitory. Wady semafora

Monitory. Wady semafora Wady semafora Monitory Niestrukturalny mechanizm synchronizacji Nie ułatwia wykrywania błędów synchronizacyjnych w czasie kompilacji programu Idea Jądro systemu operacyjnego jako monolityczny monitor -

Bardziej szczegółowo

Przeplot. Synchronizacja procesów. Cel i metody synchronizacji procesów. Wątki współbieżne

Przeplot. Synchronizacja procesów. Cel i metody synchronizacji procesów. Wątki współbieżne Synchronizacja procesów Przeplot Przeplot wątków współbieżnych Cel i metody synchronizacji procesów Problem sekcji krytycznej Semafory Blokady 3.1 3.3 Wątki współbieżne Cel i metody synchronizacji procesów

Bardziej szczegółowo

Wykład 5. Synchronizacja (część II) Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB

Wykład 5. Synchronizacja (część II) Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB Wykład 5 Synchronizacja (część II) Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB Wady semaforów Jeden z pierwszych mechanizmów synchronizacji Generalnie jest to mechanizm bardzo

Bardziej szczegółowo

Programowanie współbieżne Zadanie numer 3 Monitory

Programowanie współbieżne Zadanie numer 3 Monitory Programowanie współbieżne Zadanie numer 3 Monitory Cel zadania Celem zadania jest poznanie monitorowego mechanizmu synchronizacji procesów i zasad jego działania. Podstawa zaliczenia 1. Zademonstrowanie

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Zajęcia 11. Monitory

Systemy operacyjne. Zajęcia 11. Monitory Systemy operacyjne. Zajęcia 11. Monitory 1. Monitor to mechanizm zamykający całą pamięć wspólną i synchronizację w pojedynczym module. 2. Monitor posiada całą pamięć wspólną jako część 'prywatną': dostępu

Bardziej szczegółowo

Programowanie równoległe i rozproszone. Monitory i zmienne warunku. Krzysztof Banaś Programowanie równoległe i rozproszone 1

Programowanie równoległe i rozproszone. Monitory i zmienne warunku. Krzysztof Banaś Programowanie równoległe i rozproszone 1 Programowanie równoległe i rozproszone Monitory i zmienne warunku Krzysztof Banaś Programowanie równoległe i rozproszone 1 Problemy współbieżności Problem producentów i konsumentów: jedna grupa procesów

Bardziej szczegółowo

Modelowanie procesów współbieżnych

Modelowanie procesów współbieżnych Modelowanie procesów współbieżnych dr inż. Maciej Piotrowicz Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych PŁ piotrowi@dmcs.p.lodz.pl http://fiona.dmcs.pl/~piotrowi -> Modelowanie... Literatura M.

Bardziej szczegółowo

Programowanie współbieżne Wykład 4. Rafał Skinderowicz

Programowanie współbieżne Wykład 4. Rafał Skinderowicz Programowanie współbieżne Wykład 4 Rafał Skinderowicz Semafory Algorytmy synchronizacyjne omawiane poprzednio opierały się na atomowych instrukcjach odczytu i zapisu do pamięci, ewentualnie dodatkowych

Bardziej szczegółowo

Synchronizacja procesów

Synchronizacja procesów Synchronizacja procesów - Współbieżność i synchronizacja procesów - Systemowe mechanizmy synchronizacji procesów Systemy operacyjne Wykład 7 1 Współbieżność i synchronizacja procesów Abstrakcja programowania

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - procesy

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - procesy Wrocław 2007 SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - procesy Paweł Skrobanek C-3, pok. 323 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl www.equus.wroc.pl/studia.html 1 Zasoby: PROCES wykonujący się program ; instancja programu

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY CZASU RZECZYWISTEGO - VxWorks

SYSTEMY CZASU RZECZYWISTEGO - VxWorks WZAJEMNE WYKLUCZANIE Wiele metod. Np. wyłączanie przerwań: funkcja() //... Int blokada = intlock(); // Obszar krytyczny, któremu nie możemy przerwać intunlock(blokada); wyłączanie wywłaszczania: funkcja()

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie wielowątkowe przetwarzanie współbieżne. Krzysztof Banaś Obliczenia równoległe 1

Przetwarzanie wielowątkowe przetwarzanie współbieżne. Krzysztof Banaś Obliczenia równoległe 1 Przetwarzanie wielowątkowe przetwarzanie współbieżne Krzysztof Banaś Obliczenia równoległe 1 Problemy współbieżności wyścig (race condition) synchronizacja realizowana sprzętowo (np. komputery macierzowe)

Bardziej szczegółowo

Systemowe mechanizmy synchronizacji procesów

Systemowe mechanizmy synchronizacji procesów Systemowe mechanizmy synchronizacji procesów Wykład prowadzą: Jerzy Brzeziński Dariusz Wawrzyniak Celem wykładu jest przedstawienie mechanizmów synchronizacji, które mogą być implementowane zarówno na

Bardziej szczegółowo

Systemy Operacyjne synchronizacja i komunikacja procesów

Systemy Operacyjne synchronizacja i komunikacja procesów Katedra Informatyki, Politechnika Świętokrzyska w Kielcach Kielce, 1 grudnia 2006 1 1 Sytuacje hazardowe 2 Problem sekcji krytycznej 3 Warunki poprawności rozwiązania 4 Rozwiązanie programowe dla dwóch

Bardziej szczegółowo

J. Ułasiewicz Programowanie aplikacji współbieżnych 1

J. Ułasiewicz Programowanie aplikacji współbieżnych 1 J. Ułasiewicz Programowanie aplikacji współbieżnych 1 1 1.1 Prosty przykład zakleszczenia (ang. Mexican standoff) W systemach w których wykonywane jest wiele współbieżnych procesów które operują na wspólnych

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 4 SEMAPHORES (CIĄG DALSZY) Przykład 6 Problem czytelników i pisarzy. Wykład 4 strona 1/24

WYKŁAD 4 SEMAPHORES (CIĄG DALSZY) Przykład 6 Problem czytelników i pisarzy. Wykład 4 strona 1/24 WYKŁAD 4 SEMAPHORES (CIĄG DALSZY) Przykład 6 Problem czytelników i pisarzy Wykład 4 strona 1/24 Ilustracja 5. Schemat problemu czytelników i pisarzy Wykład 4 strona 2/24 Opis problemu: Jest n czytelników,

Bardziej szczegółowo

Programowanie Równoległe i Rozproszone

Programowanie Równoległe i Rozproszone Programowanie Równoległe i Rozproszone Lucjan Stapp Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechnika Warszawska (l.stapp@mini.pw.edu.pl) 1/30 PRiR MONITOR klasa z następującymi właściwościami: wszystkie

Bardziej szczegółowo

Programowanie równoległe i rozproszone. W1. Wielowątkowość. Krzysztof Banaś Programowanie równoległe i rozproszone 1

Programowanie równoległe i rozproszone. W1. Wielowątkowość. Krzysztof Banaś Programowanie równoległe i rozproszone 1 Programowanie równoległe i rozproszone W1. Wielowątkowość Krzysztof Banaś Programowanie równoległe i rozproszone 1 Problemy współbieżności wyścig (race condition) synchronizacja realizowana sprzętowo (np.

Bardziej szczegółowo

1. Liczby i w zapisie zmiennoprzecinkowym przedstawia się następująco

1. Liczby i w zapisie zmiennoprzecinkowym przedstawia się następująco 1. Liczby 3456.0012 i 0.000076235 w zapisie zmiennoprzecinkowym przedstawia się następująco a) 0.34560012 10 4 i 0.76235 10 4 b) 3.4560012 10 3 i 7.6235 10 5 c) 3.4560012 10 3 i 7.6235 10 5 d) po prostu

Bardziej szczegółowo

Klasyczne problemy synchronizacji

Klasyczne problemy synchronizacji Klasyczne problemy synchronizacji Systemy Operacyjne 2 laboratorium Mateusz Hołenko 19 grudnia 2011 Plan zajęć 1 Synchronizacja 2 Problem producenta / konsumenta 3 Problem pięciu filozofów 4 Problem czytelników

Bardziej szczegółowo

3URJUDPRZDQLHZVSyáELH*QHZVWS

3URJUDPRZDQLHZVSyáELH*QHZVWS 3URJUDPRZDQLHZVSyáELH*QHZVWS Problem sortowania N liczb Algorytm sekwencyjny sortuj(1, N); NRV]WVRUWRZDQLDSU]H]SURVW]DPLDQN 2 SRUyZQD $OJRU\WPUyZQROHJá\ cobegin {wykonaj równolegle} VRUWXMSyáB1 VRUWXMSyáB11

Bardziej szczegółowo

Stworzenie klasy nie jest równoznaczne z wykorzystaniem wielowątkowości. Uzyskuje się ją dopiero poprzez inicjalizację wątku.

Stworzenie klasy nie jest równoznaczne z wykorzystaniem wielowątkowości. Uzyskuje się ją dopiero poprzez inicjalizację wątku. Laboratorium 7 Wstęp Jednym z podstawowych własności Javy jest wielowątkowość. Wiąże się to z możliwością współbieżnego wykonywania różnych operacji w ramach pojedynczej wirtualnej maszyny Javy (JVM).

Bardziej szczegółowo

Współbieżność i równoległość w środowiskach obiektowych. Krzysztof Banaś Obliczenia równoległe 1

Współbieżność i równoległość w środowiskach obiektowych. Krzysztof Banaś Obliczenia równoległe 1 Współbieżność i równoległość w środowiskach obiektowych Krzysztof Banaś Obliczenia równoległe 1 Java Model współbieżności Javy opiera się na realizacji szeregu omawianych dotychczas elementów: zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Programowanie współbieżne Wykład 5. Rafał Skinderowicz

Programowanie współbieżne Wykład 5. Rafał Skinderowicz Programowanie współbieżne Wykład 5 Rafał Skinderowicz Monitory motywacje Mechanizmy synchronizacji takie jak blokady (zamki) semafory pozwalają efektywnie rozwiązywać dostępu do współdzielonych zasobów,

Bardziej szczegółowo

Komunikacja asynchroniczna w modelu rozproszonym

Komunikacja asynchroniczna w modelu rozproszonym Komunikacja asynchroniczna w modelu rozproszonym.odv\f]qhsureohp\zvsyáelh QR FL Problem wzajemnego wykluczania 1DMF] FLHMSRMDZLDM F\VL ZSUDNW\FH operacje lokalne; SURWRNyáZVW SQ\ rejon krytyczny; SURWRNyáNR

Bardziej szczegółowo

Gdy kilka procesów czyta a przynajmniej jeden dokonuje zapisu wynik odczytu zależeć może od sposobu realizacji przeplotu.

Gdy kilka procesów czyta a przynajmniej jeden dokonuje zapisu wynik odczytu zależeć może od sposobu realizacji przeplotu. Komputery i Systemy Równoległe Jędrzej Ułasiewicz 1 9. Wzajemne wykluczanie 9.1 Przeplot i współużywalność zasobów Wyróżniamy dwa rodzaje zasobów: 1. Zasoby współużywalne - mogą być wykorzystane przez

Bardziej szczegółowo

Wstęp do programowania 2

Wstęp do programowania 2 Wstęp do programowania 2 wykład 10 Zadania Agata Półrola Wydział Matematyki UŁ 2005/2006 http://www.math.uni.lodz.pl/~polrola Współbieżność dotychczasowe programy wykonywały akcje sekwencyjnie Ada umożliwia

Bardziej szczegółowo

Porządek dostępu do zasobu: procesory obszary pamięci cykle procesora pliki urządzenia we/wy

Porządek dostępu do zasobu: procesory obszary pamięci cykle procesora pliki urządzenia we/wy ZAKLESZCZENIA w SO brak środków zapobiegania zakleszczeniom Zamówienia na zasoby => przydział dowolnego egzemplarza danego typu Zasoby w systemie typy; identyczne egzemplarze procesory obszary pamięci

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki Systemy operacyjne

Podstawy Informatyki Systemy operacyjne Podstawy Informatyki alina.momot@polsl.pl http://zti.polsl.pl/amomot/pi Plan wykładu 1 Definicje systemu operacyjnego Zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych 2 Zasoby systemu komputerowego

Bardziej szczegółowo

Programowanie współbieżne Zadanie 5 - Podstawowe problemy programowania współbieżnego

Programowanie współbieżne Zadanie 5 - Podstawowe problemy programowania współbieżnego 150875 Grzegorz Graczyk numer indeksu imię i nazwisko 151021 Paweł Tarasiuk numer indeksu imię i nazwisko Data 2011-11-07 Kierunek Informatyka Specjalizacja Inżynieria Oprgoramowania i Analiza Danych Rok

Bardziej szczegółowo

Programowanie wielowątkowe. Tomasz Borzyszkowski

Programowanie wielowątkowe. Tomasz Borzyszkowski Programowanie wielowątkowe Tomasz Borzyszkowski Wątki a procesy Jako jeden z niewielu języków programowania Java udostępnia użytkownikowi mechanizmy wspierające programowanie wielowątkowe. Program wielowątkowy

Bardziej szczegółowo

1 Wątki 1. 2 Tworzenie wątków 1. 3 Synchronizacja 3. 4 Dodatki 3. 5 Algorytmy sortowania 4

1 Wątki 1. 2 Tworzenie wątków 1. 3 Synchronizacja 3. 4 Dodatki 3. 5 Algorytmy sortowania 4 Spis treści 1 Wątki 1 2 Tworzenie wątków 1 3 Synchronizacja 3 4 Dodatki 3 5 Algorytmy sortowania 4 6 Klasa Runnable 4 Temat: Wątki Czym są wątki. Grafika. Proste animacje. Małe podsumowanie materiału.

Bardziej szczegółowo

Język programowania PASCAL

Język programowania PASCAL Język programowania PASCAL (wersja podstawowa - standard) Literatura: dowolny podręcznik do języka PASCAL (na laboratoriach Borland) Iglewski, Madey, Matwin PASCAL STANDARD, PASCAL 360 Marciniak TURBO

Bardziej szczegółowo

Uwagi dotyczące notacji kodu! Moduły. Struktura modułu. Procedury. Opcje modułu (niektóre)

Uwagi dotyczące notacji kodu! Moduły. Struktura modułu. Procedury. Opcje modułu (niektóre) Uwagi dotyczące notacji kodu! Wyrazy drukiem prostym -- słowami języka VBA. Wyrazy drukiem pochyłym -- inne fragmenty kodu. Wyrazy w [nawiasach kwadratowych] opcjonalne fragmenty kodu (mogą być, ale nie

Bardziej szczegółowo

Programowanie współbieżne i równoległe. dr inż. Marcin Wilczewski 2013

Programowanie współbieżne i równoległe. dr inż. Marcin Wilczewski 2013 Programowanie współbieżne i równoległe dr inż. Marcin Wilczewski 2013 1 Tematyka wykładu Wprowadzenie. Podstawowe pojęcia Wątki i procesy. Metody i modele synchronizacji Klasyczne problemy współbieżne

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania 2. Przygotował: mgr inż. Tomasz Michno

Podstawy programowania 2. Przygotował: mgr inż. Tomasz Michno Instrukcja laboratoryjna 2 Podstawy programowania 2 Temat: Zmienne dynamiczne tablica wskaźników i stos dynamiczny Przygotował: mgr inż. Tomasz Michno 1 Wstęp teoretyczny 1.1 Tablice wskaźników Tablice

Bardziej szczegółowo

Podstawy Programowania 2

Podstawy Programowania 2 Podstawy Programowania 2 Laboratorium 7 Instrukcja 6 Object Pascal Opracował: mgr inż. Leszek Ciopiński Wstęp: Programowanie obiektowe a programowanie strukturalne. W programowaniu strukturalnym, któremu

Bardziej szczegółowo

Modelowanie i Programowanie Obiektowe

Modelowanie i Programowanie Obiektowe Modelowanie i Programowanie Obiektowe Wykład I: Wstęp 20 październik 2012 Programowanie obiektowe Metodyka wytwarzania oprogramowania Metodyka Metodyka ustandaryzowane dla wybranego obszaru podejście do

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania 2. Temat: Drzewa binarne. Przygotował: mgr inż. Tomasz Michno

Podstawy programowania 2. Temat: Drzewa binarne. Przygotował: mgr inż. Tomasz Michno Instrukcja laboratoryjna 5 Podstawy programowania 2 Temat: Drzewa binarne Przygotował: mgr inż. Tomasz Michno 1 Wstęp teoretyczny Drzewa są jedną z częściej wykorzystywanych struktur danych. Reprezentują

Bardziej szczegółowo

3.2.4 Pięciu filozofów...41 3.3 Zadania...42 3.3.1 Implementacja semafora ogólnego za pomocą binarnego...42 3.3.2 Implementacja semafora dwustronnie

3.2.4 Pięciu filozofów...41 3.3 Zadania...42 3.3.1 Implementacja semafora ogólnego za pomocą binarnego...42 3.3.2 Implementacja semafora dwustronnie Spis treści Spis treści...2 1. Wstęp...9 2. Podstawowe pojęcia i problemy...13 2.1 Proces...13 2.2 Procesy współbieżne...13 2.2.1 Podział czasu...14 2.2.2 Jednoczesność...14 2.2.3 Komunikacja i synchronizacja...14

Bardziej szczegółowo

PoniŜej znajdują się pytania z egzaminów zawodowych teoretycznych. Jest to materiał poglądowy.

PoniŜej znajdują się pytania z egzaminów zawodowych teoretycznych. Jest to materiał poglądowy. PoniŜej znajdują się pytania z egzaminów zawodowych teoretycznych. Jest to materiał poglądowy. 1. Instrukcję case t of... w przedstawionym fragmencie programu moŝna zastąpić: var t : integer; write( Podaj

Bardziej szczegółowo

Temat zajęć: Tworzenie i obsługa wątków.

Temat zajęć: Tworzenie i obsługa wątków. Temat zajęć: Tworzenie i obsługa wątków. Czas realizacji zajęć: 180 min. Zakres materiału, jaki zostanie zrealizowany podczas zajęć: Tworzenie wątków, przekazywanie parametrów do funkcji wątków i pobieranie

Bardziej szczegółowo

Wątek - definicja. Wykorzystanie kilku rdzeni procesora jednocześnie Zrównoleglenie obliczeń Jednoczesna obsługa ekranu i procesu obliczeniowego

Wątek - definicja. Wykorzystanie kilku rdzeni procesora jednocześnie Zrównoleglenie obliczeń Jednoczesna obsługa ekranu i procesu obliczeniowego Wątki Wątek - definicja Ciąg instrukcji (podprogram) który może być wykonywane współbieżnie (równolegle) z innymi programami, Wątki działają w ramach tego samego procesu Współdzielą dane (mogą operować

Bardziej szczegółowo

Procesy i wątki. Blok kontrolny procesu. Proces. Proces - elementy. Stan procesu. Blok kontrolny procesu

Procesy i wątki. Blok kontrolny procesu. Proces. Proces - elementy. Stan procesu. Blok kontrolny procesu Proces Procesy i wątki Proces jest wykonywanym programem. Wykonanie procesu musi przebiegać w sposób sekwencyjny ( w dowolnej chwili na zamówienie naszego procesu może być wykonany co najwyżej jeden rozkaz

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany kurs języka Python

Zaawansowany kurs języka Python Wykład 6. 6 listopada 2015 Plan wykładu Callable objects 1 Callable objects 2 3 Plan wykładu Callable objects 1 Callable objects 2 3 Callable objects Wszystko jest obiektem. Callable objects Wszystko jest

Bardziej szczegółowo

Programowanie współbieżne i równoległe. Część 2

Programowanie współbieżne i równoległe. Część 2 Programowanie współbieżne i równoległe Część 2 dr inż. Marcin Wilczewski 2015 1 Klasyczne problemy współbieżności. Problem producenta i konsumenta Zakładamy, że istnieje P procesów producentów oraz K procesów

Bardziej szczegółowo

Wstęp do programowania. Drzewa podstawowe techniki. Piotr Chrząstowski-Wachtel

Wstęp do programowania. Drzewa podstawowe techniki. Piotr Chrząstowski-Wachtel Wstęp do programowania Drzewa podstawowe techniki Piotr Chrząstowski-Wachtel Drzewa wyszukiwań Drzewa często służą do przechowywania informacji. Jeśli uda sie nam stworzyć drzewo o niewielkiej wysokości

Bardziej szczegółowo

Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia Kod modułu Język kształcenia Efekty kształcenia dla modułu kształcenia

Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia Kod modułu Język kształcenia Efekty kształcenia dla modułu kształcenia Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia Kod modułu Język kształcenia Efekty kształcenia dla modułu kształcenia Wydział Matematyki i Informatyki Instytut Informatyki i

Bardziej szczegółowo

Programowanie Współbieżne. Wstęp

Programowanie Współbieżne. Wstęp Programowanie Współbieżne Wstęp Literatura M. Ben-Ari, Podstawy programowania współbieżnego i rozproszonego, WNT W. Richard Stevens Programowanie zastosowań sieciowych A.S. Tanenbaum, Rozproszone systemy

Bardziej szczegółowo

41. System operacyjny. Postrzeganie systemu operacyjnego przez warstwę oprogramowania użytkowego

41. System operacyjny. Postrzeganie systemu operacyjnego przez warstwę oprogramowania użytkowego 41. System operacyjny. Postrzeganie systemu operacyjnego przez warstwę oprogramowania użytkowego Pierwsze komputery, budowane według zasad określonych przez Johna von Neumanna, nie były kompatybilne dla

Bardziej szczegółowo

Obliczenia równoległe i rozproszone w JAVIE. Michał Kozłowski 30 listopada 2003

Obliczenia równoległe i rozproszone w JAVIE. Michał Kozłowski 30 listopada 2003 Obliczenia równoległe i rozproszone w JAVIE Michał Kozłowski 30 listopada 2003 Wątki w JAVIE Reprezentacja wątków jako obiektów Uruchamianie i zatrzymywanie wątków Realizacja wątków Ograniczenia Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

DECLARE VARIABLE zmienna1 typ danych; BEGIN

DECLARE VARIABLE zmienna1 typ danych; BEGIN Procedury zapamiętane w Interbase - samodzielne programy napisane w specjalnym języku (właściwym dla serwera baz danych Interbase), który umożliwia tworzenie zapytań, pętli, instrukcji warunkowych itp.;

Bardziej szczegółowo

2 Implementacja w systemie Linux 2.4

2 Implementacja w systemie Linux 2.4 1 IPC IPC (InterProcess Communication) to udostępniane przez jądro systemu operacyjnego mechanizmy służące komunikacji oraz współdzieleniu zasobów i informacji pomiędzy procesami. IPC Systemu V udostępnia

Bardziej szczegółowo

Struktury danych (I): kolejka, stos itp.

Struktury danych (I): kolejka, stos itp. Letnie Warsztaty Matematyczno-Informatyczne Algorytmy i struktury danych Struktury danych (I): kolejka, stos itp. Struktury danych (I): kolejka, stos itp. Struktura danych stanowi sposób uporządkowania

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 3 ALGORYTMY OBLICZENIOWE W ELEKTRONICE I TELEKOMUNIKACJI. Wprowadzenie do środowiska Matlab

LABORATORIUM 3 ALGORYTMY OBLICZENIOWE W ELEKTRONICE I TELEKOMUNIKACJI. Wprowadzenie do środowiska Matlab LABORATORIUM 3 ALGORYTMY OBLICZENIOWE W ELEKTRONICE I TELEKOMUNIKACJI Wprowadzenie do środowiska Matlab 1. Podstawowe informacje Przedstawione poniżej informacje maja wprowadzić i zapoznać ze środowiskiem

Bardziej szczegółowo

Problem detekcji zakończenia

Problem detekcji zakończenia Problem detekcji zakończenia Przykład sortowanie rozproszone Rozważmy problem sortowania rozproszonego zbioru X składającego się z v różnych liczb naturalnych, w środowisku rozproszonym o n węzłach (procesorach),

Bardziej szczegółowo

Programowanie strukturalne. Opis ogólny programu w Turbo Pascalu

Programowanie strukturalne. Opis ogólny programu w Turbo Pascalu Programowanie strukturalne Opis ogólny programu w Turbo Pascalu STRUKTURA PROGRAMU W TURBO PASCALU Program nazwa; } nagłówek programu uses nazwy modułów; } blok deklaracji modułów const } blok deklaracji

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania w języku C++

Podstawy programowania w języku C++ Podstawy programowania w języku C++ Część dziewiąta Tablice a zmienne wskaźnikowe Wersja skrócona, tylko C++ Autor Roman Simiński Kontakt roman.siminski@us.edu.pl www.us.edu.pl/~siminski Niniejsze opracowanie

Bardziej szczegółowo

Algorytmy i struktury danych. Drzewa: BST, kopce. Letnie Warsztaty Matematyczno-Informatyczne

Algorytmy i struktury danych. Drzewa: BST, kopce. Letnie Warsztaty Matematyczno-Informatyczne Algorytmy i struktury danych Drzewa: BST, kopce Letnie Warsztaty Matematyczno-Informatyczne Drzewa: BST, kopce Definicja drzewa Drzewo (ang. tree) to nieskierowany, acykliczny, spójny graf. Drzewo może

Bardziej szczegółowo

Stan procesu. gotowy - czeka na przydział procesora, zakończony - zakończył działanie.

Stan procesu. gotowy - czeka na przydział procesora, zakończony - zakończył działanie. Procesy i wątki Proces Proces jest wykonywanym programem. Wykonanie procesu musi przebiegać w sposób sekwencyjny ( w dowolnej chwili na zamówienie naszego procesu może być wykonany co najwyżej jeden rozkaz

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania w języku C++

Podstawy programowania w języku C++ Podstawy programowania w języku C++ Część dziesiąta Rekordy w C/C++ struktury Autor Roman Simiński Kontakt roman.siminski@us.edu.pl www.programowanie.siminskionline.pl Niniejsze opracowanie zawiera skrót

Bardziej szczegółowo

Informatyka wprowadzenie do algorytmów (II) dr hab. inż. Mikołaj Morzy

Informatyka wprowadzenie do algorytmów (II) dr hab. inż. Mikołaj Morzy Informatyka wprowadze do algorytmów (II) dr hab. inż. Mikołaj Morzy plan wykładu cechy algorytmów sposoby zapisu algorytmów klasyfikacja algorytmów przykłady algorytmów sumowa przeszukiwa ciągu liczb sortowa

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. A gdyby tak w pamięci przebywała tylko ta część programu, która jest aktualnie wykonywana?

Pamięć wirtualna. A gdyby tak w pamięci przebywała tylko ta część programu, która jest aktualnie wykonywana? Pamięć wirtualna Pytanie: Czy proces rezerwuje pamięć i gospodaruje nią w sposób oszczędny? Procesy często zawierają ogromne fragmenty kodu obsługujące sytuacje wyjątkowe Zadeklarowane tablice lub rozmiary

Bardziej szczegółowo

Języki i Techniki Programowania II. Wykład 7. Współbieżność 1

Języki i Techniki Programowania II. Wykład 7. Współbieżność 1 Języki i Techniki Programowania II Wykład 7 Współbieżność 1 Programy, Procesy, Wątki Program to zestaw instrukcji do wykonania, dane do przetworzenia, mechanizmy sterujące (stos) Proces w komputerze to

Bardziej szczegółowo

Komunikacja za pomocą potoków. Tomasz Borzyszkowski

Komunikacja za pomocą potoków. Tomasz Borzyszkowski Komunikacja za pomocą potoków Tomasz Borzyszkowski Wstęp Sygnały, omówione wcześniej, są użyteczne w sytuacjach błędnych lub innych wyjątkowych stanach programu, jednak nie nadają się do przekazywania

Bardziej szczegółowo

ξ II.UWr Wprowadzenie do STM

ξ II.UWr Wprowadzenie do STM ξ KS @.UWr Wprowadzenie do STM Marek Materzok ZOSA 2007 ξ KS @.UWr Wprowadzenie Były sobie komputery. Wykonywały programy instrukcja po instrukcji i wszyscy byli szczęśliwi... ξ KS @.UWr Wprowadzenie Były

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Włodzimierz Stanisławski, Damian Raczyński - Programowanie systemowe mikroprocesorów rodziny x86

Księgarnia PWN: Włodzimierz Stanisławski, Damian Raczyński - Programowanie systemowe mikroprocesorów rodziny x86 Księgarnia PWN: Włodzimierz Stanisławski, Damian Raczyński - Programowanie systemowe mikroprocesorów rodziny x86 Spis treści Wprowadzenie... 11 1. Architektura procesorów rodziny x86... 17 1.1. Model procesorów

Bardziej szczegółowo

1. Działania na procesach

1. Działania na procesach 1. Działania na procesach (1.1) Tworzenie procesu Pamiętamy, że proces "twórca" nazywany jest procesem macierzystym, zaś nowo utworzony proces to proces potomny. Każdy nowo utworzony proces może tworzyć

Bardziej szczegółowo

Współbieżność w środowisku Java

Współbieżność w środowisku Java Współbieżność w środowisku Java Wątki i ich synchronizacja Zagadnienia Tworzenie wątków Stany wątków i ich zmiana Demony Synchronizacja wątków wzajemne wykluczanie oczekiwanie na zmiennych warunkowych

Bardziej szczegółowo

Procesy, wątki i zasoby

Procesy, wątki i zasoby Procesy, wątki i zasoby Koncepcja procesu i zasobu, Obsługa procesów i zasobów, Cykl zmian stanów procesu i kolejkowanie, Klasyfikacja zasobów, Wątki, Procesy i wątki we współczesnych systemach operacyjnych.

Bardziej szczegółowo

Lista 5 Typy dynamiczne kolejka

Lista 5 Typy dynamiczne kolejka Uniwersytet Zielonogórski Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Metody i języki programowania 1 Wprowadzenie Lista 5 Typy dynamiczne kolejka Kolejka jest jedną z podstawowych struktur umożliwiających

Bardziej szczegółowo

15. Funkcje i procedury składowane PL/SQL

15. Funkcje i procedury składowane PL/SQL 15. Funkcje i procedury składowane PLSQL 15.1. SQL i PLSQL (Structured Query Language - SQL) Język zapytań strukturalnych SQL jest zbiorem poleceń, za pomocą których programy i uŝytkownicy uzyskują dostęp

Bardziej szczegółowo

Modelowanie złożonych układów cyfrowych (1)

Modelowanie złożonych układów cyfrowych (1) Modelowanie złożonych układów cyfrowych () funkcje i procedury przykłady (przerzutniki, rejestry) style programowania kombinacyjne bloki funkcjonalne bufory trójstanowe multipleksery kodery priorytetowe

Bardziej szczegółowo

Stany procesu. nowy aktywny oczekujący gotowy zakończony. zakończ. nowy. przerwanie gotowy aktywny. we/wy czek. we/wy czekający

Stany procesu. nowy aktywny oczekujący gotowy zakończony. zakończ. nowy. przerwanie gotowy aktywny. we/wy czek. we/wy czekający PROCESY podsystem zarządzania procesami proces to ciąg czynności wykonywanych za pośrednictwem ciągu rozkazów, których wynikiem jest wykonanie pewnych zadań proces - program (pasywny), który się aktualnie

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania.

Podstawy programowania. Kod przedmiotu: PPR Podstawy programowania. Rodzaj przedmiotu: kierunkowy; obowiązkowy Wydział: Informatyki Kierunek: Informatyka Specjalność (specjalizacja): - Poziom studiów: pierwszego stopnia Profil

Bardziej szczegółowo

* Wymień typowe standardy sygnałów procesowych: - analogowy - dwustanowe

* Wymień typowe standardy sygnałów procesowych: - analogowy - dwustanowe * Zaznaczyć wszystkie zadania charakteryzujące system czasu rzeczywistego o ostrych ograniczeniach czasowych: - ograniczenia czasowe zależą od techniki realizacji systemu - przekroczenie ograniczeń czasowych

Bardziej szczegółowo

Programowanie współbieżne i rozproszone w języku Java

Programowanie współbieżne i rozproszone w języku Java Programowanie współbieżne i rozproszone w języku Java Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej Wydział Matematyki, Fizyki i Informatyki Instytut Informatyki Programowanie współbieżne i rozproszone w języku

Bardziej szczegółowo

doc. dr Beata Pułska-Turyna Zarządzanie B506 mail: mgr Piotr J. Gadecki Zakład Badań Operacyjnych Zarządzania B 505.

doc. dr Beata Pułska-Turyna Zarządzanie B506 mail: mgr Piotr J. Gadecki Zakład Badań Operacyjnych Zarządzania B 505. doc. dr Beata Pułska-Turyna Zakład Badań Operacyjnych Zarządzanie B506 mail: turynab@wz.uw.edu.pl mgr Piotr J. Gadecki Zakład Badań Operacyjnych Zarządzania B 505. Tel.: (22)55 34 144 Mail: student@pgadecki.pl

Bardziej szczegółowo

Równoległość i współbieżność

Równoległość i współbieżność Równoległość i współbieżność Wykonanie sekwencyjne. Poszczególne akcje procesu są wykonywane jedna po drugiej. Dokładniej: kolejna akcja rozpoczyna się po całkowitym zakończeniu poprzedniej. Praca współbieżna

Bardziej szczegółowo

Równoległość i współbieżność

Równoległość i współbieżność Równoległość i współbieżność Wykonanie sekwencyjne. Poszczególne akcje procesu są wykonywane jedna po drugiej. Dokładniej: kolejna akcja rozpoczyna się po całkowitym zakończeniu poprzedniej. Praca współbieżna

Bardziej szczegółowo

Detekcja zakleszczenia (1)

Detekcja zakleszczenia (1) Detekcja zakleszczenia (1) Wykład prowadzą: Jerzy Brzeziński Jacek Kobusiński Plan wykładu Procesy aktywne i pasywne Definicja zakleszczenia Problem detekcji wystąpienia zakleszczenia Detekcja zakleszczenia

Bardziej szczegółowo

Porządek symetryczny: right(x)

Porządek symetryczny: right(x) Porządek symetryczny: x lef t(x) right(x) Własność drzewa BST: W drzewach BST mamy porządek symetryczny. Dla każdego węzła x spełniony jest warunek: jeżeli węzeł y leży w lewym poddrzewie x, to key(y)

Bardziej szczegółowo

NIFIED M L ODELLING ANGUAGE. Diagramy czynności

NIFIED M L ODELLING ANGUAGE. Diagramy czynności U M L NIFIED ODELLING ANGUAGE Diagramy czynności 1 Czym jest diagram czynności? Jeden z pięciu rodzajów diagramów UML służących do modelowania dynamicznych aspektów systemu. Przedstawia przepływ sterowania

Bardziej szczegółowo

Java Collections Framework

Java Collections Framework Java Collections Framework Co to jest Java Collections Framework JCF Zunifikowana architektura do reprezentacji i manipulacji kolekcjami danych. Składa się z: Interfejsów Definuje abstrakcyjne typy możliwych

Bardziej szczegółowo

Materiały do laboratorium MS ACCESS BASIC

Materiały do laboratorium MS ACCESS BASIC Materiały do laboratorium MS ACCESS BASIC Opracowała: Katarzyna Harężlak Access Basic jest językiem programowania wykorzystywanym w celu powiązania obiektów aplikacji w jeden spójny system. PROCEDURY I

Bardziej szczegółowo

Podstawy Programowania C++

Podstawy Programowania C++ Wykład 3 - podstawowe konstrukcje Instytut Automatyki i Robotyki Warszawa, 2014 Wstęp Plan wykładu Struktura programu, instrukcja przypisania, podstawowe typy danych, zapis i odczyt danych, wyrażenia:

Bardziej szczegółowo

Język Java wątki (streszczenie)

Język Java wątki (streszczenie) Programowanie współbieżna Język Java wątki (streszczenie) Paweł Rogaliński Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki Politechniki Wrocławskiej pawel.rogalinski @ pwr.wroc.pl Języka Java wątki Autor:

Bardziej szczegółowo

miejsca przejścia, łuki i żetony

miejsca przejścia, łuki i żetony Sieci Petriego Sieć Petriego Formalny model procesów umożliwiający ich weryfikację Główne konstruktory: miejsca, przejścia, łuki i żetony Opis graficzny i matematyczny Formalna semantyka umożliwia pogłębioną

Bardziej szczegółowo

Wykład z Technologii Informacyjnych. Piotr Mika

Wykład z Technologii Informacyjnych. Piotr Mika Wykład z Technologii Informacyjnych Piotr Mika Uniwersalna forma graficznego zapisu algorytmów Schemat blokowy zbiór bloków, powiązanych ze sobą liniami zorientowanymi. Jest to rodzaj grafu, którego węzły

Bardziej szczegółowo

Technika mikroprocesorowa. Systemy operacyjne czasu rzeczywistego

Technika mikroprocesorowa. Systemy operacyjne czasu rzeczywistego System operacyjny czasu rzeczywistego (RTOS Real Time Operating System) jest programem bazowym ułatwiającym tworzenie programu użytkowego systemu mikroprocesorowego. System operacyjny czasu rzeczywistego

Bardziej szczegółowo

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Program, to lista poleceń zapisana w jednym języku programowania zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami. Celem programu jest przetwarzanie

Bardziej szczegółowo

Algorytm. a programowanie -

Algorytm. a programowanie - Algorytm a programowanie - Program komputerowy: Program komputerowy można rozumieć jako: kod źródłowy - program komputerowy zapisany w pewnym języku programowania, zestaw poszczególnych instrukcji, plik

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania w języku Visual Basic dla Aplikacji (VBA)

Podstawy programowania w języku Visual Basic dla Aplikacji (VBA) Podstawy programowania w języku Visual Basic dla Aplikacji (VBA) Instrukcje Język Basic został stworzony w 1964 roku przez J.G. Kemeny ego i T.F. Kurtza z Uniwersytetu w Darthmouth (USA). Nazwa Basic jest

Bardziej szczegółowo

Symulacje procesów biznesowych. Zastosowanie oprogramowania igrafx

Symulacje procesów biznesowych. Zastosowanie oprogramowania igrafx Symulacje procesów biznesowych Zastosowanie oprogramowania igrafx Symulacje procesów Powtarzalność warunków Uproszczenia modelu względem rzeczywistości Symulacje są narzędziem umożliwiającym poprawę procesów

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania

Podstawy programowania Podstawy programowania Część piąta Proste typy danych w języku Pascal Autor Roman Simiński Kontakt roman.siminski@us.edu.pl www.us.edu.pl/~siminski Niniejsze opracowanie zawiera skrót treści wykładu, lektura

Bardziej szczegółowo

Wielowątkowość mgr Tomasz Xięski, Instytut Informatyki, Uniwersytet Śląski Katowice, 2011

Wielowątkowość mgr Tomasz Xięski, Instytut Informatyki, Uniwersytet Śląski Katowice, 2011 Wielowątkowość mgr Tomasz Xięski, Instytut Informatyki, Uniwersytet Śląski Katowice, 2011 Uruchomienie programu powoduje stworzenie nowego procesu przez system operacyjny. Proces wykonywany program wraz

Bardziej szczegółowo