ZAKŁAD GEOMECHANIKI. BADANIA LABORATORYJNE -Właściwości fizyczne. gęstość porowatość nasiąkliwość KOMPLEKSOWE BADANIA WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZAKŁAD GEOMECHANIKI. BADANIA LABORATORYJNE -Właściwości fizyczne. gęstość porowatość nasiąkliwość KOMPLEKSOWE BADANIA WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ"

Transkrypt

1 KOMPLEKSOWE BADANIA WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ BADANIA LABORATORYJNE -Właściwości fizyczne gęstość porowatość nasiąkliwość

2 ZAKŁAD GEOMECHANIKI POLSKA NORMA PN-EN 1936, październik 2001 METODY BADAŃ KAMIENIA NATURALNEGO Oznaczanie gęstości i gęstości objętościowej oraz całkowitej i otwartej porowatości Zasada metody: Po wysuszeniu próbki do stałej masy, w wyniku próżniowego nasycenia zanurzonych w wodzie próbek, oznaczane są: - gęstość objętościowa - porowatość otwarta próbek. Oznaczanie gęstości i porowatości całkowitej wymaga sproszkowania próbki. Definicje: Gęstość (rr) stosunek masy wysuszonej próbki do badania i objętości części stałej Gęstość objętościowa (rb) stosunek masy wysuszonej próbki do badania do jej objętości Porowatość otwarta (po) stosunek (wyrażony w procentach) pomiędzy objętością otwartych porów i objętością próbki do badania Porowatość całkowita (p) stosunek (wyrażony w procentach) pomiędzy objętością porów (otwartych i zamkniętych) i objętością próbki do badania

3 ZAKŁAD GEOMECHANIKI POLSKA NORMA PN-EN 1936, październik 2001 METODY BADAŃ KAMIENIA NATURALNEGO Oznaczanie gęstości i gęstości objętościowej oraz całkowitej i otwartej porowatości Suszenie próbek: Próbki należy wysuszyć do stałej masy w temp. 700C (ważenia co 24h); stała masa gdy 2 kolejne ważenia nie różnią się więcej niż o 0,1% Badanie porowatości otwartej i gęstości objętościowej: Wysuszoną próbkę zważyć (md), włożyć do naczynia próżniowego, obniżyć ciśnienie do ok. 2,0 kpa, utrzymywać przez dobę Przez co najmniej 15 min. wprowadzać do naczynia wodę dejonizowaną, aż do zanurzenia próbek. Po 24h przywrócić ciśnienie atmosferyczne i pozostawić próbki w wodzie przez kolejne 24h -zważyć próbki w wodzie (mh) -szybko wytrzeć próbki i zważyć je nasycone wodą (ms) ` Obliczenia: rb md r rh ms mh po ms md 100 ms mh

4 ZAKŁAD GEOMECHANIKI POLSKA NORMA PN-EN 1936, październik 2001 METODY BADAŃ KAMIENIA NATURALNEGO Oznaczanie gęstości i gęstości objętościowej oraz całkowitej i otwartej porowatości Badanie gęstości i porowatości całkowitej: Dwie dopuszczalne metody: 1. Metoda A (piknometr) 2. Metoda B (objętościomierz Le Chateliera) Metoda A jest bardziej dokładna i wymaga bardzo długiego czasu, dlatego sugeruje się, aby stosować ją w sytuacjach spornych, natomiast jako podstawową wykorzystywać Metodę B. Dla kamieni zwartych (o niskiej porowatości) wystarczy oznaczać gęstość objętościową i porowatość otwartą. ` Obliczenia: Gęstość Porowatość całkowita Metoda A rr me r rh m2 me m1 Metoda B rr me r rh Vs r p 1 b 100 rs

5 ZAKŁAD GEOMECHANIKI POLSKA NORMA PN-EN 13755, listopad 2002 METODY BADAŃ KAMIENIA NATURALNEGO Oznaczanie nasiąkliwości przy ciśnieniu atmosferycznym Zasada metody: Po wysuszeniu do stałej masy każdą próbkę się waży, a następnie przy ciśnieniu atmosferycznym zanurza do wody. Stosunek masy zaabsorbowanej wody do masy próbki uzyskuje się po osiągnięciu każdorazowo stałej masy. Badanie: Po wysuszeniu próbkę zważyć (md) z dokł. 0,01 g, a nast. Umieścić próbki do badania w pojemniku na podkładkach, w odległościach co najmniej 15 mm od siebie. Dodać wodę wodociągową (200C) do połowy wysokości próbek, po 60 min dolać wody do ¾ wysokości, a po kolejnych 60 min dodać wody do całkowitego zanurzenia próbek. Po 48h próbki wyjąć, szybko wytrzeć i zważyć z dokł. 0,01 g (mj). Następnie ponownie zanurzyć próbki w wodzie i po każdych 24h powtarzać ważenie, aż do osiągnięcia stałej masy (zmiany nie większe niż 0,1%). Ostatni pomiar jest masą nasyconej próbki (ms). Obliczenia: Ab ms md 100 md

6 INNE, CZASAMI ISTOTNE WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE SKAŁ szczelność stara norma PN-66/B nasiąkliwość objętościowa stara norma PN-85/B04101 stopień nasycenia przewodność cieplna pojemność cieplna ognioodporność odporność na zamrażanie - nowa norma PN-EN 12371

7 nasiąkliwość (Ab) [%] nasiąkliwość (Ab) [%] szczelność (Sz) [%] gęstość objętościowa ( r b) [kg/m 3 ] gęstość objętościowa (r b) [kg/m 3 ] gęstość objętościowa (r b) [kg/m 3 ] ZAKŁAD GEOMECHANIKI Z A L E Ż N O Ś C I zależność gęstości objętościowej od gęstości właściwej zależność gęstości objętościowej od porowatości otwartej zależność gęstości objętościowej od porowatości całkowitej gęstość w łaściw a (r ) [kg/m 3 ] porowatość otwarta (po) [%] porowatość całkowita (p) [%] zależność nasiąkliwości od gęstości objętościowej zależność nasiąkliwości od porowatości otwartej zależność szczelności od porowatości otwartej gęstość objętościowa (r b) [kg/m 3 ] porowatość otwarta (po) [%] porowatość otwarta (p o) [%]

8 KOMPLEKSOWE BADANIA WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ BADANIA LABORATORYJNE Nieniszczące - ultradźwiękowe rodzaje badań pomiar fal ultradźwiękowych

9 ZAKŁAD GEOMECHANIKI BADANIA ULTRADŹWIĘKOWE ROZCHODZENIE SIĘ FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH W praktyce geomechanicznej znajdują zastosowanie 3 rodzaje fal ultradźwiękowych: Fala podłużna cząstki ośrodka drgają w kierunku rozchodzenia się fal; takie fale rozchodzą się w ośrodkach wykazujących sprężystość objętości: w ciałach stałych, cieczach i gazach. Fala poprzeczna cząstki ośrodka drgają w kierunku prostopadłym do kierunku rozchodzenia się fali; występują tylko w ośrodkach wykazujących sprężystość postaci: ciała stałe. Fala powierzchniowa cząstki ośrodka wykonują drgania zarówno wzdłuż jak i w poprzek kierunku fali, ale tylko na powierzchni swobodnej ośrodka stałego.

10 PRĘDKOŚCI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH BADANIA ULTRADŹWIĘKOWE Wybrane ośrodki Gęstość [kg/m3] Prędkość fali ultradźwiękowej [m/s] Podłużnej - V p Poprzecznej - V s Ciała stałe: Aluminium Guma Kwarc Miedź Ołów Szkło Ciecze: Woda Powietrze: Powietrze 1,

11 BADANIA ULTRADŹWIĘKOWE ANIZOTROPIA WŁAŚCIWOŚCI DYNAMICZNYCH SKAŁ Struktura i tekstura piaskowca krośnieńskiego z Mucharza w obrazie mikroskopowym

12 BADANIA ULTRADŹWIĘKOWE ANIZOTROPIA WŁAŚCIWOŚCI DYNAMICZNYCH SKAŁ Pokłady eksploatacyjne w kamieniołomie Górka-Mucharz Wolniej (prostopadle do uławicenia)

13 BADANIA ULTRADŹWIĘKOWE ANIZOTROPIA WŁAŚCIWOŚCI DYNAMICZNYCH SKAŁ wolniej Zależność prędkości propagacji fali podłużnej od kierunku pomiaru w piaskowcach krośnieńskich z Mucharza szybciej

14 BADANIA ULTRADŹWIĘKOWE ANIZOTROPIA WŁAŚCIWOŚCI DYNAMICZNYCH SKAŁ Zależność prędkości propagacji fali podłużnej od kierunku pomiaru w piaskowcach krośnieńskich z Mucharza wolniej szybciej

15 PRĘDKOŚĆ FALI UTRADŹWIĘKOWEJ W RÓŻNYCH SKAŁACH Vp w zależności od litologii - piaskowiec kunowski Vp w zależności od litologii - opoki i gezy Vp w zależności od litologii - piaskowiec krośnieński Vp [m/s] Vp w stanie ps Vp po suszeniu Vp po naw odnieniu Vp [m/s] Vp w stanie ps Vp po suszeniu Vp po naw odnieniu Vp [m/s] Vp w stanie ps Vp po suszeniu Vp po naw odnieniu Vp w zależności od litologii - granit Vp w zależności od litologii - bazalt Vp [m/s] Vp w stanie ps Vp po suszeniu Vp po naw odnieniu Vp [m/s] Vp w stanie ps Vp po suszeniu Vp po naw odnieniu

16 prędkość fali podłużnej (Vp) [m/s] prędkość fali podłużnej (Vp) [m/s] prędkość fali podłużnej (Vp) [m/s] ZAKŁAD GEOMECHANIKI Z A L E Ż N O Ś C I zależność prędkości fali podłużnej (Vp) od gęstości objętościowej zależność prędkości fali podłużnej (Vp) od porowatości otwartej zależność prędkości fali podłużnej (Vp) od porowatości całkowitej gęstość objętościowa (r b) [kg/m 3 ] porowatość otwarta (po) [%] porowatość całkowita (p) [%]

ĆWICZENIE NR 2,3. Zakład Budownictwa Ogólnego

ĆWICZENIE NR 2,3. Zakład Budownictwa Ogólnego Zakład Budownictwa Ogólnego ĆWICZENIE NR 2,3 Materiały kaienne - oznaczenie gęstości objętościowej i porowatości otwartej - oznaczenie gęstości i porowatości całkowitej Instrukcja z laboratoriu: Budownictwo

Bardziej szczegółowo

Fal podłużna. Polaryzacja fali podłużnej

Fal podłużna. Polaryzacja fali podłużnej Fala dźwiękowa Podział fal Fala oznacza energię wypełniającą pewien obszar w przestrzeni. Wyróżniamy trzy główne rodzaje fal: Mechaniczne najbardziej znane, typowe przykłady to fale na wodzie czy fale

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 6,7 MATERIAŁY KAMIENNE

ĆWICZENIE 6,7 MATERIAŁY KAMIENNE ĆWICZENIE 6,7 MATERIAŁY KAMIENNE 6.1. WPROWADZENIE Oznaczanie gętości objętościowej wykonuje ię jedną z natępujących metod: metodą bezpośrednią na próbkach regularnych - gdy uwartwienie, pękanie itp. cechy

Bardziej szczegółowo

Data wykonania ćwiczenia Data oddania sprawozdania Ilość pkt/ocena... Nazwisko Imię:

Data wykonania ćwiczenia Data oddania sprawozdania Ilość pkt/ocena... Nazwisko Imię: Zakład Współdziałania Budowli z PodłoŜem, WIL, Politechnika Krakowska, Ćwiczenie 3 1/5 Data wykonania ćwiczenia Data oddania sprawozdania Ilość pkt/ocena.... Nazwisko Imię: Rok akad.: 2006/2007 Grupa:

Bardziej szczegółowo

Geomechaniczne badania DETERIORACJI materiału skalnego

Geomechaniczne badania DETERIORACJI materiału skalnego Geomechaniczne badania DETERIORACJI materiału skalnego Charakterystyka deterioracji materiału skalnego KOMPLEKSOWE BADANIA WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ DERERIORACJA SKAŁ czynniki deterioracji efekty deterioracji modelowanie

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM POMIARY W AKUSTYCE. ĆWICZENIE NR 4 Pomiar współczynników pochłaniania i odbicia dźwięku oraz impedancji akustycznej metodą fali stojącej

LABORATORIUM POMIARY W AKUSTYCE. ĆWICZENIE NR 4 Pomiar współczynników pochłaniania i odbicia dźwięku oraz impedancji akustycznej metodą fali stojącej LABORATORIUM POMIARY W AKUSTYCE ĆWICZENIE NR 4 Pomiar współczynników pochłaniania i odbicia dźwięku oraz impedancji akustycznej metodą fali stojącej 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie metody

Bardziej szczegółowo

Deklaracja właściwości użytkowych

Deklaracja właściwości użytkowych Deklaracja właściwości użytkowych 1. Producent wyrobu budowlanego: 2. Nazwa wyrobu budowlanego: z kamienia naturalnego 3. Niepowtarzalny kod identyfikacyjny typu wyrobu: PPiS/SZ 4. Numer partii umożliwiający

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ

INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Ćwiczenie: Oznaczanie chłonności wody tworzyw sztucznych 1 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest oznaczenie chłonności wody przez próbkę tworzywa jedną z metod przedstawionych w niniejszej instrukcji. 2 Określenie

Bardziej szczegółowo

4.3 Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu metodą fali biegnącej(f2)

4.3 Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu metodą fali biegnącej(f2) Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu metodą fali biegnącej(f2)185 4.3 Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu metodą fali biegnącej(f2) Celem ćwiczenia jest wyznaczenie prędkości dźwięku w powietrzu

Bardziej szczegółowo

KLIWOŚCI WYZNACZANIE NASIĄKLIWO. eu dział laboratoria. Więcej na: www.tremolo.prv.pl, www.tremolo.elektroda.eu. Robert Gabor, Krzysztof Klepacz

KLIWOŚCI WYZNACZANIE NASIĄKLIWO. eu dział laboratoria. Więcej na: www.tremolo.prv.pl, www.tremolo.elektroda.eu. Robert Gabor, Krzysztof Klepacz Robert Gabor, Krzysztof Klepacz WYZNACZANIE NASIĄKLIWO KLIWOŚCI Więcej na: www.tremolo.prv.pl, www.tremolo.elektroda.eu eu dział laboratoria Materiały ceramiczne Materiały ceramiczne są tworzone głównie

Bardziej szczegółowo

OFERTA BADAŃ MATERIAŁOWYCH Instytutu Mechaniki i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego

OFERTA BADAŃ MATERIAŁOWYCH Instytutu Mechaniki i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego OFERTA BADAŃ MATERIAŁOWYCH Instytutu Mechaniki i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego Mariusz Kaczmarek J. Kubik, M. Cieszko, R. Drelich, M. Pakuła, M. Macko, K. Tyszczuk, J. Łukowski,

Bardziej szczegółowo

1. Jeśli częstotliwość drgań ciała wynosi 10 Hz, to jego okres jest równy: 20 s, 10 s, 5 s, 0,1 s.

1. Jeśli częstotliwość drgań ciała wynosi 10 Hz, to jego okres jest równy: 20 s, 10 s, 5 s, 0,1 s. 1. Jeśli częstotliwość drgań ciała wynosi 10 Hz, to jego okres jest równy: 20 s, 10 s, 5 s, 0,1 s. 2. Dwie kulki, zawieszone na niciach o jednakowej długości, wychylono o niewielkie kąty tak, jak pokazuje

Bardziej szczegółowo

Statyka Cieczy i Gazów. Temat : Podstawy teorii kinetyczno-molekularnej budowy ciał

Statyka Cieczy i Gazów. Temat : Podstawy teorii kinetyczno-molekularnej budowy ciał Statyka Cieczy i Gazów Temat : Podstawy teorii kinetyczno-molekularnej budowy ciał 1. Podstawowe założenia teorii kinetyczno-molekularnej budowy ciał: Ciała zbudowane są z cząsteczek. Pomiędzy cząsteczkami

Bardziej szczegółowo

POWTÓRKA PRZED KONKURSEM CZĘŚĆ 3

POWTÓRKA PRZED KONKURSEM CZĘŚĆ 3 DO ZDOBYCIA 44 PUNKTY POWTÓRKA PRZED KONKURSEM CZĘŚĆ 3 Jest to powtórka przed etapem szkolnym, na którym określono wymagania: ETAP SZKOLNY 1) Ruch prostoliniowy i siły. 2) Energia. 3) Właściwości materii.

Bardziej szczegółowo

Drgania i fale sprężyste. 1/24

Drgania i fale sprężyste. 1/24 Drgania i fale sprężyste. 1/24 Ruch drgający Każdy z tych ruchów: - Zachodzi tam i z powrotem po tym samym torze. - Powtarza się w równych odstępach czasu. 2/24 Ruch drgający W rzeczywistości: - Jest coraz

Bardziej szczegółowo

Teoria i praktyka procesów ceramicznych laboratorium Studia Magisterskie Uzupełniające WIMIC AGH

Teoria i praktyka procesów ceramicznych laboratorium Studia Magisterskie Uzupełniające WIMIC AGH Teoria i praktyka procesów ceramicznych laboratorium Studia Magisterskie Uzupełniające WIMIC AGH Ćwiczenie 1 OZNACZENIE GĘSTOŚCI RZECZYWISTEJ I POZORNEJ, POROWATOŚCI I NASIĄKLIWOŚCI TWORZYW CERAMICZNYCH

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Podstawy techniki i technologii Kod przedmiotu: IS01123; IN01123 Ćwiczenie 3 WYZNACZANIE GĘSTOSCI

Bardziej szczegółowo

Fale akustyczne. Jako lokalne zaburzenie gęstości lub ciśnienia w ośrodkach posiadających gęstość i sprężystość. ciśnienie atmosferyczne

Fale akustyczne. Jako lokalne zaburzenie gęstości lub ciśnienia w ośrodkach posiadających gęstość i sprężystość. ciśnienie atmosferyczne Fale akustyczne Jako lokalne zaburzenie gęstości lub ciśnienia w ośrodkach posiadających gęstość i sprężystość ciśnienie atmosferyczne Fale podłużne poprzeczne długość fali λ = v T T = 1/ f okres fali

Bardziej szczegółowo

GEOLOGIA STOSOWANA (III) Geomechanika

GEOLOGIA STOSOWANA (III) Geomechanika Zasady zaliczenia ćwiczeń: Obecność na ćwiczeniach (dopuszczalne 3 nieobecności) Ocena końcowa na podstawie kolokwium (max 50 pkt) Dostateczny 25-31 pkt Dostateczny plus 32-36 pkt Dobry 37-41 pkt Dobry

Bardziej szczegółowo

Sonochemia. Dźwięk. Fale dźwiękowe należą do fal mechanicznych, sprężystych. Fale poprzeczne i podłużne. Ciało stałe (sprężystość postaci)

Sonochemia. Dźwięk. Fale dźwiękowe należą do fal mechanicznych, sprężystych. Fale poprzeczne i podłużne. Ciało stałe (sprężystość postaci) Dźwięk 1 Fale dźwiękowe należą do fal mechanicznych, sprężystych Fale poprzeczne i podłużne Ciało stałe (sprężystość postaci) fale poprzeczne i podłużne Dźwięk 2 Właściwości fal podłużnych Prędkość dźwięku

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. Zadanie 4: Zadanie 5:

Zadanie 2. Zadanie 4: Zadanie 5: Zadanie 2 W stanie naturalnym grunt o objętości V = 0.25 m 3 waży W = 4800 N. Po wysuszeniu jego ciężar spada do wartości W s = 4000 N. Wiedząc, że ciężar właściwy gruntu wynosi γ s = 27.1 kn/m 3 określić:

Bardziej szczegółowo

Testy Która kombinacja jednostek odpowiada paskalowi? N/m, N/m s 2, kg/m s 2,N/s, kg m/s 2

Testy Która kombinacja jednostek odpowiada paskalowi? N/m, N/m s 2, kg/m s 2,N/s, kg m/s 2 Testy 3 40. Która kombinacja jednostek odpowiada paskalowi? N/m, N/m s 2, kg/m s 2,N/s, kg m/s 2 41. Balonik o masie 10 g spada ze stałą prędkością w powietrzu. Jaka jest siła wyporu? Jaka jest średnica

Bardziej szczegółowo

Tabela nr Normy (stan aktualny na dzień 20 czerwca 2013r.)

Tabela nr Normy (stan aktualny na dzień 20 czerwca 2013r.) Lp. NUMER NORMY TYTUŁ NORMY 1 PN-EN 771-5:2011E Wymagania dotyczące elementów murowych -- Część 5: Elementy murowe z kamienia sztucznego 2 PN-EN 771-6:2011E Wymagania dotyczące elementów murowych -- Część

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2012/2013

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2012/2013 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 01/013 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: wojewódzki 1 marca 013 r. 90 minut Informacje dla ucznia 1.

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja FENIKS

Człowiek najlepsza inwestycja FENIKS FENIKS - długofalowy program odbudowy, popularyzacji i wspomagania fizyki w szkołach w celu rozwijania podstawowych kompetencji naukowo-technicznych, matematycznych i informatycznych uczniów Pracownia

Bardziej szczegółowo

Ciśnienie definiujemy jako stosunek siły parcia działającej na jednostkę powierzchni do wielkości tej powierzchni.

Ciśnienie definiujemy jako stosunek siły parcia działającej na jednostkę powierzchni do wielkości tej powierzchni. Ciśnienie i gęstość płynów Autorzy: Zbigniew Kąkol, Bartek Wiendlocha Powszechnie przyjęty jest podział materii na ciała stałe i płyny. Pod pojęciem substancji, która może płynąć rozumiemy zarówno ciecze

Bardziej szczegółowo

1. BADANIE SPIEKÓW 1.1. Oznaczanie gęstości i porowatości spieków

1. BADANIE SPIEKÓW 1.1. Oznaczanie gęstości i porowatości spieków 1. BADANIE SPIEKÓW 1.1. Oznaczanie gęstości i porowatości spieków Gęstością teoretyczną spieku jest stosunek jego masy do jego objętości rzeczywistej, to jest objętości całkowitej pomniejszonej o objętość

Bardziej szczegółowo

Deklaracja właściwości użytkowych

Deklaracja właściwości użytkowych Deklaracja właściwości użytkowych 1. Producent wyrobu budowlanego: 2. Nazwa wyrobu budowlanego: 3. Niepowtarzalny kod identyfikacyjny typu wyrobu: POkł/SZ 4. Numer partii umożliwiający identyfikację wyrobu

Bardziej szczegółowo

2. Oblicz jakie przyspieszenie zyskała kula o masie 0,15 tony pod wpływem popchnięcia jej przez strongmana siłą 600N.

2. Oblicz jakie przyspieszenie zyskała kula o masie 0,15 tony pod wpływem popchnięcia jej przez strongmana siłą 600N. Wersja A KONKURS FIZYCZNY DLA UCZNIÓW KLAS 3 GIMNAZJUM Masz przed sobą zestaw 20 zadań. Na ich rozwiązanie masz 45 minut. Czytaj uważnie treści zadań. Tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa. Za każde prawidłowo

Bardziej szczegółowo

Wykład FIZYKA I. 11. Fale mechaniczne. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

Wykład FIZYKA I. 11. Fale mechaniczne.  Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Wykład FIZYKA I 11. Fale mechaniczne Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/fizyka1.html FALA Falą nazywamy każde rozprzestrzeniające

Bardziej szczegółowo

Dźwięk. Cechy dźwięku, natura światła

Dźwięk. Cechy dźwięku, natura światła Dźwięk. Cechy dźwięku, natura światła Fale dźwiękowe (akustyczne) - podłużne fale mechaniczne rozchodzące się w ciałach stałych, cieczach i gazach. Zakres słyszalnej częstotliwości f: 20 Hz < f < 20 000

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO Instytut Mechaniki Środowiska i Informatyki Stosowanej PRACOWNIA SPECJALISTYCZNA INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ Nr ćwiczenia TEMAT: Wyznaczanie porowatości objętościowej przez zanurzenie

Bardziej szczegółowo

Energia, właściwości materii

Energia, właściwości materii Imię i nazwisko Pytanie 1/ Zaznacz prawidłową odpowiedź. Kasia stała na balkonie i trzymała w ręku lalkę o masie 600 g. Lalka znajdowała się na wysokości 5 m nad ziemią. W pewnej chwili dziewczynka upuściła

Bardziej szczegółowo

5.1. Powstawanie i rozchodzenie się fal mechanicznych.

5.1. Powstawanie i rozchodzenie się fal mechanicznych. 5. Fale mechaniczne 5.1. Powstawanie i rozchodzenie się fal mechanicznych. Ruch falowy jest zjawiskiem bardzo rozpowszechnionym w przyrodzie. Spotkałeś się z pewnością w życiu codziennym z takimi pojęciami

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY Pieczątka szkoły Kod ucznia Liczba punktów WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW W ROKU SZKOLNYM 2016/2017 21.11.2016 1. Test konkursowy zawiera 4 zadania. Są to zadania otwarte. Na ich rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III Drgania i fale mechaniczne Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Towaroznawstwo Kod przedmiotu: LS03282; LN03282 Ćwiczenie 2 WYZNACZANIE GĘSTOSCI CIAŁ STAŁYCH Autorzy:

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Towaroznawstwo Kod przedmiotu: LS03282; LN03282 Ćwiczenie 1 WYZNACZANIE GĘSTOSCI CIECZY Autorzy:

Bardziej szczegółowo

Fale dźwiękowe. Jak człowiek ocenia natężenie bodźców słuchowych? dr inż. Romuald Kędzierski

Fale dźwiękowe. Jak człowiek ocenia natężenie bodźców słuchowych? dr inż. Romuald Kędzierski Fale dźwiękowe Jak człowiek ocenia natężenie bodźców słuchowych? dr inż. Romuald Kędzierski Podstawowe cechy dźwięku Ze wzrostem częstotliwości rośnie wysokość dźwięku Dźwięk o barwie złożonej składa się

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: Wyznaczanie gęstości i lepkości płynów nieniutonowskich

Ćwiczenie 2: Wyznaczanie gęstości i lepkości płynów nieniutonowskich Gęstość 1. Część teoretyczna Gęstość () cieczy w danej temperaturze definiowana jest jako iloraz jej masy (m) do objętości (V) jaką zajmuje: Gęstość wyrażana jest w jednostkach układu SI. Gęstość cieczy

Bardziej szczegółowo

XII WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI dla uczniów gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego 2014/2015 Etap rejonowy czas rozwiązania 90 minut

XII WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI dla uczniów gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego 2014/2015 Etap rejonowy czas rozwiązania 90 minut XII WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI dla uczniów gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego 2014/2015 Etap rejonowy czas rozwiązania 90 minut Na karcie odpowiedzi należy umieścić swój kod (numer).

Bardziej szczegółowo

Temat: Badanie Proctora wg PN EN

Temat: Badanie Proctora wg PN EN Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Technologia robót drogowych Temat: Badanie wg PN EN 13286-2 Celem ćwiczenia jest oznaczenie maksymalnej gęstości objętościowej szkieletu gruntowego i wilgotności optymalnej

Bardziej szczegółowo

ZADANIA Z HYDROSTATYKI. 2. Jaki nacisk na podłoże wywierają ciała o masach: a) 20kg b) 400g c) 0,4t

ZADANIA Z HYDROSTATYKI. 2. Jaki nacisk na podłoże wywierają ciała o masach: a) 20kg b) 400g c) 0,4t ZADANIA Z HYDROSTATYKI 1. Zamień na jednostki podstawowe: 0,4kN = 1,5kN = 0,0006MN = 1000hPa = 8kPa = 0,5MPa = 20dm 2 = 2500cm 2 = 0,0005km 2 = 2. Jaki nacisk na podłoże wywierają ciała o masach: a) 20kg

Bardziej szczegółowo

Widmo fal elektromagnetycznych

Widmo fal elektromagnetycznych Czym są fale elektromagnetyczne? Widmo fal elektromagnetycznych dr inż. Romuald Kędzierski Podstawowe pojęcia związane z falami - przypomnienie pole falowe część przestrzeni objęta w danej chwili falą

Bardziej szczegółowo

FIZYKA KLASA 7 Rozkład materiału dla klasy 7 szkoły podstawowej (2 godz. w cyklu nauczania)

FIZYKA KLASA 7 Rozkład materiału dla klasy 7 szkoły podstawowej (2 godz. w cyklu nauczania) FIZYKA KLASA 7 Rozkład materiału dla klasy 7 szkoły podstawowej (2 godz. w cyklu nauczania) Temat Proponowana liczba godzin POMIARY I RUCH 12 Wymagania szczegółowe, przekrojowe i doświadczalne z podstawy

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE GĘSTOŚCI NASYPOWEJ KRUSZYW

OZNACZANIE GĘSTOŚCI NASYPOWEJ KRUSZYW OZNACZANIE GĘSTOŚCI NASYPOWEJ KRUSZYW NORMY PN-EN 1097-3:2000: Badania mechanicznych i fizycznych właściwości kruszyw -Oznaczanie gęstości nasypowej i jamistości. PN-EN 12620+A1:2010: Kruszywa do betonu.

Bardziej szczegółowo

Wykład 9: Fale cz. 1. dr inż. Zbigniew Szklarski

Wykład 9: Fale cz. 1. dr inż. Zbigniew Szklarski Wykład 9: Fale cz. 1 dr inż. Zbigniew Szklarski szkla@agh.edu.pl http://layer.uci.agh.edu.pl/z.szklarski/ Klasyfikacja fal fale mechaniczne zaburzenie przemieszczające się w ośrodku sprężystym, fale elektromagnetyczne

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI NAUCZYCIEL PROWADZĄCY MGR EWELINA KISZKA WIADOMOŚCI WSTĘPNE na ocenę dopuszczającą / dostateczną uczeń: rozumie pojęcia: materia, ciało fizyczne, substancja chemiczna, zjawisko

Bardziej szczegółowo

TEMAT: BADANIE PRZEPŁYWU ENERGII NA SPOSÓB CIEPŁA I ROLA IZOLACJI KRZYWA CHŁODZENIA

TEMAT: BADANIE PRZEPŁYWU ENERGII NA SPOSÓB CIEPŁA I ROLA IZOLACJI KRZYWA CHŁODZENIA TEMAT: BADANIE PRZEPŁYWU ENERGII NA SPOSÓB CIEPŁA I ROLA IZOLACJI KRZYWA CHŁODZENIA Autor: Tomasz Kocur Podstawa programowa, III etap edukacyjny Cele kształcenia wymagania ogólne II. Przeprowadzanie doświadczeń

Bardziej szczegółowo

Oddziaływania. Wszystkie oddziaływania są wzajemne jeżeli jedno ciało działa na drugie, to drugie ciało oddziałuje na pierwsze.

Oddziaływania. Wszystkie oddziaływania są wzajemne jeżeli jedno ciało działa na drugie, to drugie ciało oddziałuje na pierwsze. Siły w przyrodzie Oddziaływania Wszystkie oddziaływania są wzajemne jeżeli jedno ciało działa na drugie, to drugie ciało oddziałuje na pierwsze. Występujące w przyrodzie rodzaje oddziaływań dzielimy na:

Bardziej szczegółowo

Układ termodynamiczny Parametry układu termodynamicznego Proces termodynamiczny Układ izolowany Układ zamknięty Stan równowagi termodynamicznej

Układ termodynamiczny Parametry układu termodynamicznego Proces termodynamiczny Układ izolowany Układ zamknięty Stan równowagi termodynamicznej termodynamika - podstawowe pojęcia Układ termodynamiczny - wyodrębniona część otaczającego nas świata. Parametry układu termodynamicznego - wielkości fizyczne, za pomocą których opisujemy stan układu termodynamicznego,

Bardziej szczegółowo

Opracowała : Beata Adamczyk. 1 S t r o n a

Opracowała : Beata Adamczyk. 1 S t r o n a Opracowała : Beata Adamczyk 1 S t r o n a Do rozwiązania poniższych zadań niezbędna jest znajomość wzoru na gęstość: d = Potrzebne są również wzory na masę (m) i objętość (V), które możemy otrzymać po

Bardziej szczegółowo

Fizyka 1 Wróbel Wojciech

Fizyka 1 Wróbel Wojciech w poprzednim odcinku 1 Stany skupienia materii Ciała stałe Ciecze Płyny Gazy 2 Stany skupienia materii Ciała stałe Ciecze Płyny Gazy Plazma 3 Ciało stałe ustalony kształt i objętość uporządkowanie dalekiego

Bardziej szczegółowo

Fale dźwiękowe - ich właściwości i klasyfikacja ze względu na ich częstotliwość. dr inż. Romuald Kędzierski

Fale dźwiękowe - ich właściwości i klasyfikacja ze względu na ich częstotliwość. dr inż. Romuald Kędzierski Fale dźwiękowe - ich właściwości i klasyfikacja ze względu na ich częstotliwość dr inż. Romuald Kędzierski Czym jest dźwięk? Jest to wrażenie słuchowe, spowodowane falą akustyczną rozchodzącą się w ośrodku

Bardziej szczegółowo

Rozkład nauczania fizyki w klasie II liceum ogólnokształcącego w Zespole Szkół nr 53 im. S. Sempołowskiej rok szkolny 2015/2016

Rozkład nauczania fizyki w klasie II liceum ogólnokształcącego w Zespole Szkół nr 53 im. S. Sempołowskiej rok szkolny 2015/2016 Rozkład nauczania fizyki w klasie II liceum ogólnokształcącego w Zespole Szkół nr 53 im. S. Sempołowskiej rok szkolny 2015/2016 Warszawa, 31 sierpnia 2015r. Zespół Przedmiotowy z chemii i fizyki Temat

Bardziej szczegółowo

METODYKA BADAŃ WPŁYWU ŚRODKÓW ODLADZAJĄCYCH NA NAWIERZCHNIE LOTNISKOWE Z BETONU CEMENTOWEGO W WIEKU OD 3 LAT DO 10 LAT

METODYKA BADAŃ WPŁYWU ŚRODKÓW ODLADZAJĄCYCH NA NAWIERZCHNIE LOTNISKOWE Z BETONU CEMENTOWEGO W WIEKU OD 3 LAT DO 10 LAT Załącznik nr 2 do SIWZ METODYKA BADAŃ WPŁYWU ŚRODKÓW ODLADZAJĄCYCH NA NAWIERZCHNIE LOTNISKOWE Z BETONU CEMENTOWEGO W WIEKU OD 3 LAT DO 10 LAT I. WSTĘP I.1. Przedmiot metodyki Przedmiotem niniejszej metodyki

Bardziej szczegółowo

OCENA STANU FORM WILGOTNYCH I SUSZONYCH METODĄ ULTRADŹWIĘKOWĄ. J. Zych 1. Wydział Odlewnictwa Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica w Krakowie

OCENA STANU FORM WILGOTNYCH I SUSZONYCH METODĄ ULTRADŹWIĘKOWĄ. J. Zych 1. Wydział Odlewnictwa Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica w Krakowie SUSZONYCH METODĄ ULTRADŹWIĘKOWĄ J. Zych 1 Wydział Odlewnictwa Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica w Krakowie 1. Wprowadzenie Stan formy odlewniczej przygotowanej do zalewania to zespół cech, opisujących

Bardziej szczegółowo

1. Za³o enia teorii kinetyczno-cz¹steczkowej budowy cia³

1. Za³o enia teorii kinetyczno-cz¹steczkowej budowy cia³ 1. Za³o enia teorii kinetyczno-cz¹steczkowej budowy cia³ Imię i nazwisko, klasa A 1. Wymień trzy założenia teorii kinetyczno-cząsteczkowej budowy ciał. 2. Porównaj siły międzycząsteczkowe w trzech stanach

Bardziej szczegółowo

POWTÓRKA PRZED KONKURSEM CZĘŚĆ 5 A

POWTÓRKA PRZED KONKURSEM CZĘŚĆ 5 A DO ZDOBYCIA 58 PUNKTÓW POWTÓRKA PRZED KONKURSEM CZĘŚĆ 5 A Jest to pierwsza część powtórki przed etapem szkolnym, zawierająca zadania otwarte zadanie 1 14 pkt Tramwaj ma masę 17,5 tony i średnicę kół 590

Bardziej szczegółowo

Badanie wybranych właściwości tworzyw sztucznych stosowanych budownictwie jako materiały izolacyjne

Badanie wybranych właściwości tworzyw sztucznych stosowanych budownictwie jako materiały izolacyjne Politechnika Rzeszowska Katedra Technologii Tworzyw Sztucznych Badanie wybranych właściwości tworzyw sztucznych stosowanych budownictwie jako materiały izolacyjne Rzeszów, 2010 Celem ćwiczenia jest określenie,

Bardziej szczegółowo

- podaje warunki konieczne do tego, by w sensie fizycznym była wykonywana praca

- podaje warunki konieczne do tego, by w sensie fizycznym była wykonywana praca Fizyka, klasa II Podręcznik: Świat fizyki, cz.2 pod red. Barbary Sagnowskiej 6. Praca. Moc. Energia. Lp. Temat lekcji Wymagania konieczne i podstawowe 1 Praca mechaniczna - podaje przykłady wykonania pracy

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Towaroznawstwo Kod przedmiotu: LS03282; LN03282 Ćwiczenie 3 WYZNACZANIE GĘSTOSCI SYPKICH CIAŁ STAŁYCH

Bardziej szczegółowo

36P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII. POZIOM PODSTAWOWY (od początku do optyki geometrycznej)

36P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII. POZIOM PODSTAWOWY (od początku do optyki geometrycznej) Włodzimierz Wolczyński 36P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII POZIOM PODSTAWOWY (od początku do optyki geometrycznej) Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych miejscach pod

Bardziej szczegółowo

ZABYTKI KAMIENNE I METALOWE, ICH NISZCZENIE I KONSERWACJA PROFILAKTYCZNA POD REDAKCJ WIES AWA DOMOS OWSKIEGO

ZABYTKI KAMIENNE I METALOWE, ICH NISZCZENIE I KONSERWACJA PROFILAKTYCZNA POD REDAKCJ WIES AWA DOMOS OWSKIEGO ZABYTKI KAMIENNE I METALOWE, ICH NISZCZENIE I KONSERWACJA PROFILAKTYCZNA POD REDAKCJ WIES AWA DOMOS OWSKIEGO Spis tre ci Wstęp... 13 Część pierwsza Zabytki kamienne Rozdział 1 Rodzaje kamieni naturalnych,

Bardziej szczegółowo

Wykład 3. Diagramy fazowe P-v-T dla substancji czystych w trzech stanach. skupienia. skupienia

Wykład 3. Diagramy fazowe P-v-T dla substancji czystych w trzech stanach. skupienia. skupienia Wykład 3 Substancje proste i czyste Przemiany w systemie dwufazowym woda para wodna Diagram T-v dla przejścia fazowego woda para wodna Diagramy T-v i P-v dla wody Punkt krytyczny Temperatura nasycenia

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 25: Interferencja fal akustycznych. Prędkość dźwięku.

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 25: Interferencja fal akustycznych. Prędkość dźwięku. Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 25: Interferencja fal akustycznych. Prędkość dźwięku. Cel ćwiczenia: Pomiar prędkości dźwięku w powietrzu oraz w niektórych wybranych gazach przy użyciu rury

Bardziej szczegółowo

Podstawy fizyki. 2 / David Halliday, Robert Resnick, Jearl Walker. wyd. 2, 1 dodr. Warszawa, Spis treści

Podstawy fizyki. 2 / David Halliday, Robert Resnick, Jearl Walker. wyd. 2, 1 dodr. Warszawa, Spis treści Podstawy fizyki. 2 / David Halliday, Robert Resnick, Jearl Walker. wyd. 2, 1 dodr. Warszawa, 2016 Spis treści Od Wydawcy do drugiego wydania polskiego Przedmowa Podziękowania xi xiii xxi 12. Równowaga

Bardziej szczegółowo

I N D U S T R Y SKRÓCONY OPIS PROGRAMU

I N D U S T R Y SKRÓCONY OPIS PROGRAMU F-01/IND I N D U S T R Y SKRÓCONY OPIS PROGRAMU Edycja nr 1 z dnia 17 lutego 2014r. Opracował: Zatwierdził: Imię i Nazwisko Przemysław Domoradzki Krzysztof Wołowiec Data 17 lutego 2014 r. 17 lutego 2014

Bardziej szczegółowo

Utrwalenie wiadomości. Fizyka, klasa 1 Gimnazjum im. Jana Pawła II w Sułowie

Utrwalenie wiadomości. Fizyka, klasa 1 Gimnazjum im. Jana Pawła II w Sułowie Utrwalenie wiadomości Fizyka, klasa 1 Gimnazjum im. Jana Pawła II w Sułowie Za tydzień sprawdzian Ciało fizyczne a substancja Ciało Substancja gwóźdź żelazo szklanka szkło krzesło drewno Obok podanych

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie prędkości rozchodzenia się dźwięku w powietrzu i w ciele stałym

Wyznaczanie prędkości rozchodzenia się dźwięku w powietrzu i w ciele stałym Wyznaczanie prędkości rozchodzenia się dźwięku w powietrzu i w ciele stałym Obowiązkowa znajomość zagadnień: ĆWICZENIE 8 Podstawowe wiadomości o ruchu falowym: prędkość, amplituda, okres i częstość; ruch

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE ROZMIARÓW

WYZNACZANIE ROZMIARÓW POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTRUKCJA Z LABORATORIUM W ZAKŁADZIE BIOFIZYKI Ćwiczenie 6 WYZNACZANIE ROZMIARÓW MAKROCZĄSTECZEK I. WSTĘP TEORETYCZNY Procesy zachodzące między atomami lub cząsteczkami w skali molekularnej

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 4. Zakład Budownictwa Ogólnego. Kruszywa budowlane - oznaczenie gęstości nasypowej - oznaczenie składu ziarnowego

ĆWICZENIE NR 4. Zakład Budownictwa Ogólnego. Kruszywa budowlane - oznaczenie gęstości nasypowej - oznaczenie składu ziarnowego Zakład Budownictwa Ogólnego ĆWICZENIE NR 4 Kruszywa budowlane - oznaczenie gęstości nasypowej - oznaczenie składu ziarnowego Instrukcja z laboratorium: Budownictwo ogólne i materiałoznawstwo Instrukcja

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy fizyka rozszerzona klasa 3a

Plan wynikowy fizyka rozszerzona klasa 3a Plan wynikowy fizyka rozszerzona klasa 3a 1. Hydrostatyka Temat lekcji dostateczną uczeń Ciśnienie hydrostatyczne. Prawo Pascala zdefiniować ciśnienie, objaśnić pojęcie ciśnienia hydrostatycznego, objaśnić

Bardziej szczegółowo

Tabela 2. Wymagania dla klas ekspozycji XF wg PN-EN 206

Tabela 2. Wymagania dla klas ekspozycji XF wg PN-EN 206 Metody badania mrozoodporności stwardniałego betonu str. d Z uwagi na klimat Polski, szczególnym zagrożeniem dla konstrukcji betonowych jest niszczące działanie mrozu. W okresach obniżonych temperatur

Bardziej szczegółowo

- naturalne materiały kamienie: skały zwarte, piaski, Ŝwiry; - ceramika porowata, zwarta, półszlachetna; - spoiwa mineralne: cement, wapno, gips; -

- naturalne materiały kamienie: skały zwarte, piaski, Ŝwiry; - ceramika porowata, zwarta, półszlachetna; - spoiwa mineralne: cement, wapno, gips; - - naturalne materiały kamienie: skały zwarte, piaski, Ŝwiry; - ceramika porowata, zwarta, półszlachetna; - spoiwa mineralne: cement, wapno, gips; - zaczyny, zaprawy, betony na spoiwach mineralnych; - masy,

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie wiadomości z klasy I. Cząsteczkowa budowa materii. Ciśnienie, prawo Pascala - obliczenia.

Powtórzenie wiadomości z klasy I. Cząsteczkowa budowa materii. Ciśnienie, prawo Pascala - obliczenia. Powtórzenie wiadomości z klasy I Cząsteczkowa budowa materii. Ciśnienie, prawo Pascala - obliczenia. Atomy i cząsteczki 1. Materia składa się z cząsteczek zbudowanych z atomów. 2. Atomy są bardzo małe,

Bardziej szczegółowo

wymiana energii ciepła

wymiana energii ciepła wymiana energii ciepła Karolina Kurtz-Orecka dr inż., arch. Wydział Budownictwa i Architektury Katedra Dróg, Mostów i Materiałów Budowlanych 1 rodzaje energii magnetyczna kinetyczna cieplna światło dźwięk

Bardziej szczegółowo

Szkło kuloodporne: składa się z wielu warstw różnych materiałów, połączonych ze sobą w wysokiej temperaturze. Wzmacnianie szkła

Szkło kuloodporne: składa się z wielu warstw różnych materiałów, połączonych ze sobą w wysokiej temperaturze. Wzmacnianie szkła Wzmacnianie szkła Laminowanie szkła. Są dwa sposoby wytwarzania szkła laminowanego: 1. Jak na zdjęciach, czyli umieszczenie polimeru pomiędzy warstwy szkła i sprasowanie całego układu; polimer (PVB ma

Bardziej szczegółowo

podać przykład wielkości fizycznej, która jest iloczynem wektorowym dwóch wektorów.

podać przykład wielkości fizycznej, która jest iloczynem wektorowym dwóch wektorów. PLAN WYNIKOWY FIZYKA - KLASA TRZECIA TECHNIKUM 1. Ruch postępowy i obrotowy bryły sztywnej Lp. Temat lekcji Treści podstawowe 1 Iloczyn wektorowy dwóch wektorów podać przykład wielkości fizycznej, która

Bardziej szczegółowo

POWTÓRKA PRZED KONKURSEM CZĘŚĆ 8

POWTÓRKA PRZED KONKURSEM CZĘŚĆ 8 POWTÓRKA PRZED KONKURSEM CZĘŚĆ 8 DO ZDOBYCIA 50 PUNKTÓW Jest to powtórka przed etapem szkolnym. zadanie 1 10 pkt Areometr służy do pomiaru gęstości cieczy. Przedstawiono go na rysunku poniżej, jednak ty

Bardziej szczegółowo

Wersja z dnia: Metoda piknometryczna jest metodą porównawczą. Wyznaczanie gęstości substancji ciekłych

Wersja z dnia: Metoda piknometryczna jest metodą porównawczą. Wyznaczanie gęstości substancji ciekłych Wersja z dnia: 2008-02-25 Wyznaczanie gęstości metodą piknometryczną Gęstości ciała (ρ) jest definiowana jako masa (m) jednostkowej objętości tego ciała (V). Jeśli ciało jest jednorodne, to jego gęstość

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Fizyczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego

Wojewódzki Konkurs Fizyczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego Kod ucznia Data urodzenia ucznia Dzień miesiąc rok ETAP SZKOLNY Rok szkolny 2016/2017 Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź, czy test zawiera 12 stron. Ewentualny brak stron lub inne usterki zgłoś Komisji.

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ ZAKŁAD METALOZNAWSTWA I ODLEWNICTWA

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ ZAKŁAD METALOZNAWSTWA I ODLEWNICTWA Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ ZAKŁAD METALOZNAWSTWA I ODLEWNICTWA PRZEDMIOT: INŻYNIERIA WARSTWY WIERZCHNIEJ Temat ćwiczenia: Badanie prędkości zużycia materiałów

Bardziej szczegółowo

Świat fizyki Gimnazjum Rozkład materiału - WYMAGANIA KLASA II

Świat fizyki Gimnazjum Rozkład materiału - WYMAGANIA KLASA II Świat fizyki Gimnazjum Rozkład materiału - WYMAGANIA KLASA II Lp. Temat lekcji Wymagania konieczne i podstawowe Uczeń: Wymagania rozszerzone i dopełniające Uczeń: Wymagania z podstawy/ Uwagi 5. Siły w

Bardziej szczegółowo

APROBATA TECHNICZNA ITB AT /2013. Piany poliuretanowe

APROBATA TECHNICZNA ITB AT /2013. Piany poliuretanowe APROBATA TECHNICZNA ITB AT-15-7732/2013 Piany poliuretanowe Montage foam / Montage foam PU+ / Montage 2-K foam / Montage foam 750 / Montage foam Installation Montage gunfoam / Montage gunfoam PU+ / Montage

Bardziej szczegółowo

Ziemia. jako obiekt fizyczny. Tomasz Sowiński Centrum Fizyki Teoreytcnzej PAN

Ziemia. jako obiekt fizyczny. Tomasz Sowiński Centrum Fizyki Teoreytcnzej PAN Ziemia jako obiekt fizyczny Tomasz Sowiński Centrum Fizyki Teoreytcnzej PAN Ziemia okiem fizyka XII Festiwal Nauki, 27 września 2008 Ziemia wydaje się płaska! Texas, USA Ziemia jest płaska i kończy się

Bardziej szczegółowo

36R5 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - V POZIOM ROZSZERZONY

36R5 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - V POZIOM ROZSZERZONY 36R5 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - V POZIOM ROZSZERZONY Drgania Fale Akustyka Optyka geometryczna Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych miejscach pod treścią zadania

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy I gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy I gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy I gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Klasa I Lekcja wstępna omówienie programu nauczania i Przedmiotowego Systemu Oceniania Tytuł rozdziału w

Bardziej szczegółowo

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne OLITEHNIKA OZNAŃSKA INSTYTUT INŻYNIERII ŚRODOWISKA ROWADZĄY: mgr inż. Łukasz Amanowicz Systemy Ochrony owietrza Ćwiczenia Laboratoryjne 6 TEAT ĆWIZENIA: Oznaczanie bezwzględnej gęstości pyłu. OSOBY WYKONUJĄE

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE KSZTAŁTU ZIARN WSKAŹNIK KSZTAŁTU KRUSZYWA

OZNACZANIE KSZTAŁTU ZIARN WSKAŹNIK KSZTAŁTU KRUSZYWA OZNACZANIE KSZTAŁTU ZIARN WSKAŹNIK KSZTAŁTU KRUSZYWA NORMY PN-EN 933-4:2008: Badania geometrycznych właściwości kruszyw. Część 4: Oznaczanie kształtu ziarn. Wskaźnik kształtu. PN-EN 12620+A1:2010: Kruszywa

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 165426 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 291751 (22) Data zgłoszenia: 18.09.1991 (51) IntCl5: G01H5/00 G01N

Bardziej szczegółowo

Wykład FIZYKA I. 12. Mechanika płynów. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

Wykład FIZYKA I. 12. Mechanika płynów.  Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Wykład FIZYKA I 12. Mechanika płynów Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/fizyka1.html MECHANIKA PŁYNÓW Płyn pod tą nazwą rozumiemy

Bardziej szczegółowo

POMIARY WILGOTNOŚCI POWIETRZA

POMIARY WILGOTNOŚCI POWIETRZA Politechnika Lubelska i Napędów Lotniczych Instrukcja laboratoryjna POMIARY WILGOTNOŚCI POWIETRZA Pomiary wilgotności /. Pomiar wilgotności powietrza psychrometrem Augusta 1. 2. 3. Rys. 1. Psychrometr

Bardziej szczegółowo

ZADANIA DLA CHĘTNYCH na 6 (seria II) KLASA III

ZADANIA DLA CHĘTNYCH na 6 (seria II) KLASA III ZADANIA DLA CHĘTNYCH na 6 (seria I) KLASA III Ciało rusza miejsca z przyspieszeniem 1[m/s 2 ]. Oblicz drogę przebytą przez to ciało w 5 sekundzie ruchu. Oblicz drogę przebytą przez to ciało w ciągu 6 sekund.

Bardziej szczegółowo

iglidur J Na najwyższych i na najniższych obrotach

iglidur J Na najwyższych i na najniższych obrotach Na najwyższych i na najniższych obrotach Asortyment Łożyska ślizgowe z są zaprojektowane tak, aby uzyskać jak najniższe współczynniki tarcia bez smarowania i ograniczenie drgań ciernych. Ze względu na

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie: dt q = - λ dx. q = lim F

1. Wprowadzenie: dt q = - λ dx. q = lim F PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W PILE INSTYTUT POLITECHNICZNY Zakład Budowy i Eksploatacji Maszyn PRACOWNIA TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ INSTRUKCJA Temat ćwiczenia: WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEWODNOŚCI

Bardziej szczegółowo

APROBATA TECHNICZNA ITB AT /2016

APROBATA TECHNICZNA ITB AT /2016 Seria: APROBATY TECHNICZNE APROBATA TECHNICZNA ITB AT-15-9800/2016 Na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2004 r. w sprawie aprobat technicznych oraz jednostek organizacyjnych

Bardziej szczegółowo

Nauka o Materiałach. Wykład VIII. Odkształcenie materiałów właściwości sprężyste. Jerzy Lis

Nauka o Materiałach. Wykład VIII. Odkształcenie materiałów właściwości sprężyste. Jerzy Lis Nauka o Materiałach Wykład VIII Odkształcenie materiałów właściwości sprężyste Jerzy Lis Nauka o Materiałach Treść wykładu: 1. Właściwości materiałów -wprowadzenie 2. Klasyfikacja reologiczna odkształcenia

Bardziej szczegółowo

GEOFIZYKA STOSOWANA wykład 2. Podstawy sejsmiki

GEOFIZYKA STOSOWANA wykład 2. Podstawy sejsmiki GEOFIZYKA STOSOWANA wykład Podstawy sejsmiki Naprężenie całkowite działające na nieskończenie mały element ośrodka ciągłego o objętości dv i powierzchni ds można opisać jeśli znamy rozkład naprężeń działających

Bardziej szczegółowo