OCENA STANU SANITARNEGO I SYTUACJA EPIDEMIOLOGICZNA POWIATU SZAMOTULSKIEGO W ROKU 2017

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OCENA STANU SANITARNEGO I SYTUACJA EPIDEMIOLOGICZNA POWIATU SZAMOTULSKIEGO W ROKU 2017"

Transkrypt

1 PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA POWIATOWA STACJA SANITARNO EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH OCENA STANU SANITARNEGO I SYTUACJA EPIDEMIOLOGICZNA POWIATU SZAMOTULSKIEGO W ROKU 2017 SZAMOTUŁY, LUTY 2018 ROK Strona 1 z 131

2 SPIS TREŚCI Wstęp Strona I. Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób zakaźnych 6 II. Jakość wody przeznaczonej do spożycia 22 III. Stan sanitarny obiektów użyteczności publicznej 32 IV. Kąpieliska i miejsca wykorzystywane do kąpieli 45 V. Stan sanitarny podmiotów wykonujących działalność leczniczą 48 VI. Warunki sanitarno-higieniczne środowiska pracy 52 VII. Warunki sanitarno-higieniczne w szkołach i innych placówkach oświatowo-wychowawczych VIII. Stan sanitarny obiektów żywności, żywienia i przedmiotów użytku IX. Działalność w zakresie oświaty zdrowotnej i promocji zdrowia 119 X. Zapobiegawczy Nadzór Sanitarny 126 Zakończenie 132 Wykaz tabel Wykaz wykresów Wykaz map Wykaz zdjęć Strona 2 z 131

3 Strona 3 z 131

4 W S T Ę P Powiat szamotulski leży w środkowo - zachodniej części województwa wielkopolskiego i jest powiatem wewnętrznym, graniczącym z 5 powiatami: czarnkowskotrzcianeckim, międzychodzkim, nowotomyskim, poznańskim i obornickim. Powiat obejmuje powierzchnię 1119,29 km 2, którą zamieszkuje osób (stan na dzień r.). W skład powiatu wchodzi 8 gmin (Mapa 1). Największą gminą jest gmina Szamotuły (36 miejscowości), a najmniejszą gmina Ostroróg (10 miejscowości). Wśród 8 gmin powiatu wyróżniamy: 3 gminy wiejskie, 4 gminy miejsko wiejskie i 1 gminę miejską. Mapa 1. Gminy powiatu szamotulskiego Strona 4 z 131

5 Lista gmin: - Duszniki (gmina wiejska) - Kaźmierz (gmina wiejska) - Obrzycko (gmina wiejska) - Obrzycko (gmina miejska) - Ostroróg (gmina miejsko-wiejska) - Pniewy (gmina miejsko-wiejska) - Szamotuły (gmina miejsko-wiejska) - Wronki (gmina miejsko-wiejska) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach realizował zadania określone ustawą z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U r. poz ze zm.) na terenie powiatu szamotulskiego w następującym zakresie: - higieny środowiska, - higieny pracy w zakładach pracy, - higieny procesów nauczania i wychowania w szkołach i innych placówkach oświatowo wychowawczych, - higieny wypoczynku i rekreacji, - warunków zdrowotnych żywności, żywienia i przedmiotów użytku, - warunków higieniczno-sanitarnych, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych, niezakaźnych i zawodowych. Prowadzona była również działalność oświatowo zdrowotna w zakresie promocji zdrowia poprzez realizację programów edukacyjnych o zasięgu ogólnopolskim, wojewódzkim i lokalnym. W przedstawionym Stanie sanitarnym i sytuacji epidemiologicznej powiatu szamotulskiego w roku 2017 ujęto sytuację epidemiologiczną w zakresie chorób zakaźnych oraz wyniki nadzoru sanitarnego prowadzonego przez poszczególne komórki organizacyjne. Prezentowane w przedkładanym dokumencie dane liczbowe pochodzą ze sprawozdań statystycznych za rok 2017, opracowanych na drukach przekazanych przez Główny Inspektorat Sanitarny. Strona 5 z 131

6 I. Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób zakaźnych I.1. Sytuacja demograficzna na dzień r. Tabela 1. Liczba ludności w powiecie szamotulskim stan na dzień rok Ogółem Dzieci do lat 2 Dzieci do lat I.2. Sytuacja epidemiologiczna wybranych chorób zakaźnych Tabela 2. Liczba zachorowań i współczynniki zapadalności dla poszczególnych chorób zakaźnych w latach L.p Kog wg ICD-10 Jednostka chorobowa l. zachorowań zapadalność l. zachorowań zapadalność 1 A00 Cholera UE 2 A01.0 Dur brzuszny UE/PL 3 A Dury rzekome A,B,C UE/PL 4 A02.0 zatrucia pokarmowe UE 6 6,6 2 2,2 5 A02.1 Salmonelozy posocznica PL 6 A inne zakażenia pozajelitowe PL 7 A03 Czerwonka bakteryjna (szigeloza) UE 8 A A04.3 Inne bakteryjne zakażenia jelitowe (ogółem) wywołane przez E. coli PL /4 biegunkotwórczą wywołane przez E. coli enterokrwotoczną UE 10 A04.4 wywołane przeze. coli inną i BNO 11 A04.5 wywołane przez Campylobacter UE 3 3,3 12 A04.6 wywołane przez Yersinia enterocolitica lub pseudotuberculosis UE 13 A04.7 wywołane przez Clostridium difficile 11 1,1 4 4,4 14 A inne określone 15 A04.9 nie określone 1 1,1 16 A04 Inne bakteryjne zakażenia jelitowe u dzieci do lat 2 / ,4 Strona 6 z 131

7 17 A05.0 gronkowcowe 18 A05.1 Inne bakteryjne jadem kiełbasianym (botulizm) UE/PL 19 A05.2 zatrucia pokarmowe(ogółe wywołane przez Cl. perfringens 20 A m) inne określone 21 A05.9 nie określone 22 A05 Inne bakteryjne zatrucia pokarmowe u dzieci do lat 2 /6 23 A07.1 Lamblioza (giardioza) UE 24 A07.2 Kryptosporydioza UE 25 A08.0 wywołane przez rotawirusy 49 54, ,8 26 A08.1 wowołane przez norowirusy 2 2,2 27 A inne określone 3 3,3 9 9,9 Wirusowe i inne określone zakażenia jelitowe (ogółem) 28 A08.4 nie określone 2 2, ,6 29 A Wirusowe zakażenia jelitowe u dzieci do lat 2 / , , A09 32 A20 Dżuma UE 33 A21 Tularemia UE 34 A22 Wąglik UE Biegunka i zapalenie żołądkowo-jelitowe BNO, o prawdopodobnie zakaźnym pochodzeniu 35 A23 Bruceloza: nowe zachorowania UE 36 A24.0 Nosacizna PL 37 A27 Leptospiroza UE 38 A28.2 Jersinioza pozajelitowa UE 39 A31 Mikobakteriozy - inne i BNO 40 A32 Listerioza UE 41 A33-35 Tężec UE 42 A33 noworodków 43 A36 Błonica UE ogółem 57 63, ,8 w tym u dzieci do lat 2 ogółem 1 1, , ,2 44 A37 Krztusiec UE 10 11,1 9 10,0 45 A38 Płonica (szkarlatyna) PL 34 4, ,2 46 A39 ogółem zapalenie opon mózgowych 47 A39.0;A39.8 Choroba i/lub mózgu meningokokowa, inwazyjna UE/PL /8 48 A posocznica 49 A inna określona i nie określona 50 wym.niżej ogółem 3 3,3 4 4,4 51 A46 róża 3 3,3 3 3,3 Choroba wywołana przez 52 A48.3 Streptococcus zespół wstrzasu toksycznego 53 B95.0/O85 pyogenes,inwazyjna /PL 9 gorączka połogowa 54 B95.0/( ) 55 A48.1 Legioneloza choroba legionistów UE inna określona i nie określona /10 1 1,1 Strona 7 z 131

8 56 A48.2 gorączka z Pontiac PL 57 A50 wrodzona i noworodków 58 A51 wczesna 3 3,3 Kiła 59 A52 późna 1 1,1 60 A53 inne postacie kiły i kiła nie określona 4 4,4 61 A54 Rzeżączka 1 1,1 62 A55 Ziarnica weneryczna wywołana przez Chlamydie 63 A56 Inne choroby przenoszone droga płciową wywołane przez Chlamydie 2 2,2 1 1,1 64 A69.2 Borelioza z Lyme PL 8 8, ,8 65 A70 Ornitozy (zakażenia Chlamydia psittaci) 66 A75 Dur wysypkowy 67 A78 Gorączka Q UE 68 A77; A79 Gorączka plamista i inne riketsjozy 69 A80.1-2,4 70 A80.0,3-8 Poliomyelitis UE/PL wywołane dzikim wirusem wyw. wirusem pochodzenia szczepionkowego 71 Ostre porażenia wiotkie u dzieci w wieku 0-14 lat 72 A81.0 choroba Creutzfeldta- Jakoba (CJD) PL wariant choroby 73 A81.0 Encefalopatie gąbczaste Creutzfeldta-Jakoba (vcjd) 74 A81 inne i nie określone 75 A82 Wścieklizna UE UE 76 Z20.3/Z24.2 Styczność i narażenie na wściekliznę / potrzeba szczepień / ,0 9 10,0 77 A84 Kleszczowe zapalenie mózgu PL 78 B00.4 opryszczkowe 79 A81.1;A83;A85;B 02.0 inne określone 80 A86 Inne wirusowe zapalenie mózgu nie określone 1 1,1 1 1, A87.0 w innych chorobach objętych MZ-56 /12 enterowirusowe 83 B00.3 opryszczkowe 84 A87.1-9;B02.1 Wirusowe zapalenie opon mózgowych inne określone i nie określone 1 1,1 w innych 85 chorobach objętych MZ-56 /13 Strona 8 z 131

9 86 A90-1 Gorączka denga (klasyczna lub krwotoczna) PL 87 A92.3 Gorączka zachodniego Nilu UE 88 A95 Żółta gorączka UE Wirusowe gorączki krwotoczne UE Ebola, Marburg, Lassa /14 inne określone i nie określone /14 91 A98.5 Choroba wywołana przez hantawirusy PL 92 B01 Ospa wietrzna , ,7 93 B03 Ospa prawdziwa UE 94 B05 Odra UE 95 B06 Różyczka UE 5 5,5 96 B08.8 Pryszczyca 97 B15 typu A UE 8 8,8 98 B16 typu B - ostre UE 99 B typu B - przewlekłe /15 1 1,1 6 6,6 Wirusowe 89 A96.2;A A92.0;A96.0-1,8-90 9;A98.0-2,5-8,A B17.1; B18.2 zapalenie wątroby 101 odpowiednio 102 B17.0,2-8;B18.8-9;B19 typu C: wg definicji przypadku r. typu B+C (zakażenie mieszane) /18 inne i nie określone UE /16, ,0 8 8,8 103 B20-B24 AIDS-Zespół nabytego upośledzenia odporności UE/PL 1 1,1 104 Z21 Nowo wykryte zakażenia HIV UE/19 2 2,2 2 2,2 105 B26 Świnka (nagminne zapalenie przyusznic) UE 7 7,8 7 7,7 106 B50-B54 Malaria (zimnica) UE 1 1,1 107 B67 Bąblowica (echinokokoza) UE 108 B69 Wągrzyca (cysticerkoza) 109 B75 Włośnica UE 110 wym. niżej ogółem 1 1,1 2 2,2 zapalenie opon B95.3/G04.2;G Choroba wywołana przez mózgowych i/ lub 1 Streptococcus pneumoniae, mózgu 112 A40.3 inwazyjna UE/20 posocznica 1 1,1 1 1,1 113 B95.3/( ) inna określona i nie określona 1 1,1 Strona 9 z 131

10 114 B96.2/D wym. niżej Zespół hemolityczno-mocznicowy w przebiegu zak. E. coli UE/21 ogółem 116 B96.3/G04.2;G00. 0 Choroba wywołana przez Haemophilus zapalenie opon mózgowych i/ lub mózgu 117 A41.3 influenzae, posocznica UE/PL 22 inwazyjna inna określona i nie 118 B96.3/( ) określona 119 G01;G04.2;G05.0 ; Bakteryjne zapalenie opon mózgowych i/lub mózgu w innych chorobach objętych MZ-56 /23 1 1,1 120 G00.2-8;G04.2 inne określone 1 1,1 121 G00.9;G04.2 inne, nie określone 1 1,1 122 G03 Zapalenie opon mózgowych inne i nie określone 2 2,2 3 3,3 123 G04.0,8-9 Zapalenie mózgu inne i nie określone 2 2,2 UE/Pl J09 Grypa ptaków typu A/H5 lub A/H5N1 u ludzi 125 J10-J11 Grypa UE/PL ogółem 7 7,8 2 2,2 126 u dzieci w wieku 0-14 lat 5 37,5 127 P P P37.1 Wrodzone choroby wirusowe różyczka wrodzona UE inne określone i nie określone toksoplazmoza UE 130 P37.2 Inne wrodzone zakażenia i listerioza UE 131 P choroby pasożytnicze inne określone i nie określone 132 U04 SARS-Zespół ostrej niewydolności oddechowej UE/ T60 Zatrucia pestycydami - ostre T61 ryby, skorupiaki i inne Zatrucia naturalnie produkty morza 135 T62.0 toksycznymi substancjami grzyby spożytymi jako pokarm T jagody i inne części roślin 137 T64 mikotoksyny Ostre zatrucia żywnością skażoną biologicznie i/lub chemicznie 25 dioksyny polichlorowane bifenyle inne określone i nie 140 określone Suma kontrolna , ,7 Strona 10 z 131

11 W roku sprawozdawczym sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób zakaźnych znacznie się pogorszyła w stosunku do roku poprzedniego. W roku 2017 odnotowano 1488 zachorowań. Współczynnik zapadalności zgłoszonych chorób zakaźnych na 100 tysięcy mieszkańców wynosił 1645,7. Natomiast w roku poprzednim zachorowały 663 osoby, współczynnik zapadalności wynosił 734,6. I.2.1. Choroby, szerzące się drogą pokarmową W roku sprawozdawczym nie odnotowano: - duru brzusznego, - duru rzekomego, - czerwonki bakteryjnej, - zatruć enterotoksyną gronkowcową, - zatruć toksyną botulinową, - zatruć grzybami, - jersiniozy. Zatrucia pokarmowe pałeczkami Salmonella Sytuacja epidemiologiczna w roku sprawozdawczym w zakresie zatruć pokarmowych pałeczkami Salmonella uległa poprawie. W roku ubiegłym zachorowało 6 osób, współczynnik zapadalności na 100 tysięcy mieszkańców wynosił 6,6. Natomiast w roku 2017 odnotowano 2 przypadki, współczynnik zapadalności na 100 tysięcy mieszkańców wynosił 2,2. Zachorowały 2 kobiety, mieszkające w mieście. Zachorowania miały charakter sporadyczny. Objawy chorobowe wystąpiły w miesiącu wrześniu i grudniu. Zachorowania wystąpiły w następujących grupach wiekowych: lata 1 osoba, lat 1 osoba. Z prób kału pobranych od osób chorych wyhodowano pałeczki Salmonella Entreritidis. Strona 11 z 131

12 Biegunki u dzieci do lat 2 W roku sprawozdawczym sytuacja epidemiologiczna w zakresie zachorowań na biegunkę uległa pogorszeniu w stosunku do roku ubiegłego. W roku 2016 odnotowano 65 przypadków, współczynnik zapadalności na 100 tysięcy mieszkańców wynosił 3619,2. Natomiast w roku 2017 objawy biegunki wystąpiły u 84 dzieci, współczynnik zapadalności na 100 tysięcy mieszkańców wynosił 4932,5. Z powodu biegunki hospitalizowano 64 dzieci, a 20 chorych leczonych było ambulatoryjnie. Badania diagnostyczne były wykonane u 43 osób, w których wykryto: - wirusy Rota u 24 osób, - Adenowirusy u 2 osób, - Campylobakter jejuni u 2 osób, - wirusy Rota i Adenowirusy u 1 osoby, - Norowirusy u 1 osoby. Strona 12 z 131

13 Wirusowe zapalenie wątroby typu A W roku sprawozdawczym sytuacja epidemiologiczna w zakresie zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A uległa znacznemu pogorszeniu w stosunku do lat ubiegłych. Od 20 lat na terenie powiatu szamotulskiego zachorowań nie odnotowywano. W roku 2017 zachorowało 8 osób, współczynnik zapadalności na 100 tysięcy mieszkańców wynosił 8,8. Jedno zachorowanie wystąpiło jako sporadyczne, a 7 osób zachorowało w ognisku rodzinnym. Nośnika zakażenia osób chorych nie ustalono. W roku sprawozdawczym zachorowały 2 kobiety i 6 mężczyzn. Osoby chore mieszkały na wsi. Zachorowania wystąpiły w następujących grupach wiekowych: - od 5 9 lat 1 osoba, - od lat 1 osoba, - od lat 1 osoba, - od lat 2 osoby, - od lat 3 osoby. Hospitalizacji poddano 7 osób, natomiast jedna osoba leczona była ambulatoryjnie. Wszystkie zachorowania były potwierdzone badaniami laboratoryjnymi. Jedna osoba chora była zaszczepiona pierwszą dawką przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A. Od zaszczepienia do zachorowania upłynęło 16 dni. I.2.2. Ogniska zachorowań. Ogniska zbiorowych zatruć pokarmowych W roku sprawozdawczym sytuacja epidemiologiczna w zakresie zbiorowych zatruć pokarmowych uległa pogorszeniu w stosunku do roku poprzedniego. W roku 2017 do organu sanitarnego zgłoszono 1 ognisko, natomiast w roku ubiegłym ogniska nie wystąpiły. W roku bieżącym czynnikiem etiologicznym zgłoszonego ogniska o charakterze rodzinnym był wirus zapalenia wątroby typu A - Hepatitis HAV. Zachorowało 7 osób, mieszkających na wsi. Hospitalizacji poddano 6 osób, a jedna osoba była leczona ambulatoryjnie. Objawy chorobowe wystąpiły u 2 kobiet i 5 mężczyzn. Nośnika zakażenia osób chorych nie ustalono. Wszystkie zachorowania były potwierdzone badaniami laboratoryjnymi. Jedna osoba była zaszczepiona pierwszą dawką przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A, od zaszczepienia do zachorowania upłynęło 16 dni. Zachorowania wystąpiły w następujących grupach wiekowych: - od 5 9 lat - 1 osoba, Strona 13 z 131

14 - od lat 1 osoba, - od lat 1 osoba, - od lat 2 osoby, - od lat 2 osoby. Ogniska zachorowań (inne niż chorób przenoszonych drogą pokarmową). W okresie sprawozdawczym odnotowano ogniska zachorowań wywołane następującymi czynnikami etiologicznymi: wirusem ospy wietrznej oraz pałeczką krztuśca. Tabela 3. Ogniska zachorowań (inne niż chorób przenoszonych drogą pokarmową) w 2017 r. Czynnik etiologiczny Miejsce wystąpienia zachorowań Liczba ognisk zachorowań hospitalizowanych dzieci do lat 14 zgonów wirus ospy mieszkanie wietrznej prywatne pałeczka mieszkanie krztuśca prywatne Razem I.2.3. Choroby w zakresie, których prowadzi się szczepienie ochronne, w tym objęte programami eliminacji W roku sprawozdawczym nie odnotowano zachorowań na: - odrę, - nagminne porażenie dziecięce, - tężec. Krztusiec W roku sprawozdawczym sytuacja epidemiologiczna w zakresie zachorowań na krztusiec uległa minimalnej poprawie. W roku 2017 odnotowano 9 przypadków, współczynnik zapadalności na 100 tysięcy mieszkańców wynosił 10,0. Natomiast w roku 2016 zachorowało 10 osób, współczynnik zapadalności na 100 tysięcy wynosił 11,1. W roku bieżącym objawy chorobowe wystąpiły u 4 mężczyzn i 5 kobiet. Szczepienia przeciwko krztuścowi miały wykonane 3 osoby: - IV dawkami 1 osoba, - V dawkami 2 osoby. Strona 14 z 131

15 Od zaszczepienia do zachorowania upłynął następujący czas: - 1 miesiąc u 1 osoby, - 12 lat u 1 osoby - 9 lat u 1 osoby. W mieście zachorowało 5 osób, a na wsi 4 osoby. Zachorowania wystąpiły w następujących miesiącach: - w styczniu u 3 osób, - w lipcu u 2 osób, - w sierpniu u 1 osoby, - we wrześniu u 1 osoby, - w październiku 2016 u 1 osoby, - w grudniu 2016 u 1 osoby. Badaniami laboratoryjnymi potwierdzono 5 przypadków. Wirusowe zapalenie wątroby typu B Sytuacja epidemiologiczna w zakresie zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu B w roku 2017 uległa znacznemu pogorszeniu. W roku sprawozdawczym odnotowano 6 przypadków, współczynnik zapadalności na 100 tysięcy mieszkańców wynosił 6,6. Natomiast w roku 2016 zachorowała 1 osoba, współczynnik zapadalności na 100 tysięcy mieszkańców wynosił 1,1. W roku sprawozdawczym zachorowały 4 kobiety i 2 mężczyzn. Zachorowania wystąpiły w następujących grupach wiekowych: - od lat u 2 osób, - od lat u 2 osób, - od lat u 2 osób. W mieście chorowały 3 osoby i na wsi 3 osoby. Zgłoszone przypadki nie były wynikiem ekspozycji zawodowej. Pięć osób chorych nie było uodpornionych przeciwko tej chorobie, a 1 osoba nie posiadała danych o szczepieniu. Strona 15 z 131

16 Nagminne zapalenie przyusznic W roku sprawozdawczym jak i w roku ubiegłym do organu sanitarnego zgłoszono 7 zachorowań na świnkę. Współczynnik zapadalności na 100 tysięcy mieszkańców wynosił 7,7. W roku 2017 zachorowały 3 kobiety i 4 mężczyzn, w następujących grupach wiekowych: - od 5 9 lat 4 osoby, - od lat 1 osoba, - od lat 1 osoba, - od lat 1 osoba. Szczepienia przeciwko śwince pierwszą dawką miały wykonane 4 osoby, trzema dawkami 1 osoba, a 2 osoby nie były uodpornione przeciwko tej chorobie. Od zaszczepienia do zachorowania upłynął następujący czas: - 4 lata u 3 osób, - 5 lat u 1 osoby. - 6 lat u 1 osoby. I.2.4. Neuroinfekcje oraz choroba meningokokowa i inne wywołane przez Streptococcus pneumoniae oraz Hemophilus influenzae. W roku sprawozdawczym nie odnotowano: - choroby meningokokowej, - choroby wywołanej przez Haemophilus influenzae, inwazyjnej. Sytuacja epidemiologiczna w zakresie zachorowań na neuroinfekcje w roku sprawozdawczym nieznacznie uległa poprawie w stosunku do roku poprzedniego. W 2017 roku do organu sanitarnego zgłoszono 4 przypadki zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, 1 przypadek wirusowego zapalenia mózgu oraz 2 przypadki inwazyjnej choroby wywołanej przez Streptococcus pneumoniae: - zapalenie opon mózgowych inne i nie określone: zachorowały 3 osoby; 2 mężczyzn i 1 kobieta, lat 26,28 i 42 lata, 2 osoby mieszkały w mieście, a jedna na wsi, - bakteryjne zapalenie opon mózgowych i mózgu inne określone: zachorował mężczyzna, lat 62, mieszkający na wsi, - inne wirusowe zapalenie mózgu nie określone: zachorował mężczyzna, lat 2, mieszkający na wsi, - inwazyjna choroba wywołana przez Streptococcus pneumoniae: - inna określona: zachorował mężczyzna, lat 61, mieszkający na wsi, Strona 16 z 131

17 - posocznica: zachorował mężczyzna, lat 92, mieszkający w mieście, zachorowanie wystąpiło w listopadzie i zakończyło się zgonem (przyczyna zgonu niewydolność serca). I.2.5. Choroby odzwierzęce W roku sprawozdawczym nie odnotowano: - włośnicy, - leptospirozy, - tasiemczycy, w tym bąblowicy, - toksoplazmozy, - listeriozy. I.2.6. Inne choroby zakaźne Wirusowe zapalenie wątroby typu C Sytuacja epidemiologiczna w okresie sprawozdawczym w zakresie zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu C uległa poprawie w stosunku do roku ubiegłego. W 2016 roku odnotowano 9 zachorowań, współczynnik zapadalności na 100 tysięcy mieszkańców wynosił 10,0. Natomiast w roku 2017 do organu sanitarnego zgłoszono 8 przypadków, współczynnik zapadalności na 100 tysięcy mieszkańców wynosił 8,8. W mieście mieszkały 4 osoby i na wsi 4 osoby. Zachorowała 1 kobieta i 7 mężczyzn. Strona 17 z 131

18 Borelioza W okresie sprawozdawczym sytuacja epidemiologiczna w zakresie zachorowań na boreliozę uległa pogorszeniu w stosunku do roku ubiegłego. W roku 2017 zgłoszono 17 przypadków boreliozy, współczynnik zapadalności na 100 tysięcy mieszkańców wynosił 18,8. Natomiast w roku 2016 odnotowano 8 zachorowań, współczynnik zapadalności wynosił 8,7. W roku bieżącym objawy chorobowe wystąpiły u 9 kobiet i 8 mężczyzn. W mieście zachorowało 6 osób, a na wsi 11. Do ekspozycji na kleszcze doszło na terenie następujących powiatów: - szamotulskiego u 10 osób, - międzychodzkiego u 1 osoby, - nowotomyskiego u 1 osoby, - wolsztyńskiego u 1 osoby, - kłodzkiego u 1 osoby, natomiast 3 osoby nie pamiętają faktu ukąszenia przez kleszcza. Zachorowanie u jednej osoby było wynikiem ekspozycji zawodowej (rolnik). Z powodu boreliozy 3 osoby były hospitalizowane, a 14 osób było leczonych ambulatoryjnie. W pierwszym stadium choroby, na podstawie zmiany skórnej w miejscu ukłucia rozpoznano zachorowanie u 13 osób, jedna osoba miała postać stawową, a 2 osoby miały objawy neurologiczne. Grypa W roku 2017 nastąpił wzrost zachorowań na grypę, odnotowano 7981 przypadków, współczynnik zapadalności na 100 tysięcy mieszkańców wynosił 8826,9. Natomiast w roku poprzednim do organu sanitarnego zgłoszono 6717 zachorowań, współczynnik zapadalności na 100 tysięcy mieszkańców wynosił 7442,3. W roku 2017 objawy grypy wystąpiły w następujących grupach wiekowych: lata u 1028 osób, lat u 1441 osób, lata - u 4395 osób, - 65 lat i więcej u 1117 osób. Zachorowania wystąpiły w miesiącach: - w styczniu u 1478 osób, - w lutym u 1776 osób, Strona 18 z 131

19 - w marcu u 2177 osób, - w kwietniu u 665 osób, - w maju u 704 osób, - w lipcu u 82 osób, - w sierpniu u 220 osób, - we wrześniu u 303 osób, - w październiku u 235 osób, - w listopadzie u 191 osób, - w grudniu u 150 osób. Dwie osoby dorosłe miały przeprowadzone badania wirusologiczne w kierunku grypy, które potwierdziły zachorowania. Natomiast pozostałe przypadki były rozpoznane na podstawie objawów klinicznych. Przeciwko grypie w roku 2017 zaszczepiło się 2269 osób, tj. 2,5% populacji, natomiast w roku 2016 szczepienia przeciwko grypie miało wykonane 1830 osób, tj. 2 % populacji. Program SENTINEL Na terenie powiatu szamotulskiego jest realizowany program Sentinel polegający na wirusologicznym i epidemiologicznym nadzorze nad grypą. Do tego programu w roku 2017 przystąpiły dwie placówki POZ: 1. Przychodnia Lekarska Medicus ul. Kopernika 3 w Szamotułach 2 lekarzy. 2. Indywidualna Praktyka Lekarska Hipokrates ul. Braci Czeskich w Szamotułach 1 lekarz. Lekarze z w/wym. placówek POZ realizowali zadania programu, zbierali dane epidemiologiczne, które były wysyłane w raportach tygodniowych. Strona 19 z 131

20 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH I.2.7. Zapobieganie wściekliźnie. W roku sprawozdawczym do organu sanitarnego zgłoszono 9 przypadków styczności i narażenia na wściekliznę, u których podjęto szczepienia przeciwko wściekliźnie. Tabela 4. Szczepienia przeciwko wściekliźnie (Z20.3/ Z24.2) w 2017 r. Grupy wiekowe Płeć Miejsce narażenia! M K Ogółem M W Podjęte szczepienia Pełen cykl Kontakt ze zwierzęciem Niepełen cykl (liczba dawek) Pies Kot Lis Inne* *- proszę podać nazwę zwierzęcia: koń 5 dawek * < SUMA Ogółem Tabela 5. Dodatnie wyniki badań w kierunku wścieklizny w 2017 r. Dodatnie wyniki wścieklizny u zwierząt Lp. Zwierzę Miejsce Pies Kot Lis Inne* M W SUMA Ogółem 0 0 * - proszę podać nazwę zwierzęcia Strona 20 z 131

21 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH I.2.8. Placówki wykonujące szczepienia ochronne Tabela 6. Liczba placówek wykonujących szczepienia ochronne Liczba ogółem Oddziały noworodkowe Gabinety lekarzy rodzinnych Szkoły Inne I.2.9. Przechowywanie, transport, termin ważności preparatów szczepionkowych W roku sprawozdawczym stwierdzono nieprawidłowości w zakresie transportu preparatów szczepionkowych poprzez niezachowanie ciągu chłodniczego w 1 placówce POZ oraz przeterminowane szczepionki w 3 placówkach POZ. W pozostałych placówkach wykonujących szczepienia ochronne preparaty szczepionkowe były przechowywane i transportowane w sposób prawidłowy z zachowaniem ciągu chłodniczego, w termotorbach z wkładami chłodzącymi. Placówki wykonujące szczepienia ochronne przechowywały preparaty szczepionkowe w urządzeniach chłodniczych, w których znajdowały się po 2 termometry. Temperatura w urządzeniach chłodniczych była sprawdzana i odnotowywana w zeszycie przez 7 dni w tygodniu w 20 placówkach. Natomiast 3 placówki posiadają elektroniczny monitoring urządzenia chłodniczego. Strona 21 z 131

22 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH I.3. Działalność kontrolna i nadzorowa Stanowiska Pracy ds. Epidemiologii i Szczepień Ochronnych Działalność nadzorowa w zakresie chorób zakaźnych Tabela 7. Działalność nadzorowa w zakresie chorób zakaźnych w 2017 r. Liczba wywiadów przeprowadzona w związku ze zgłoszeniami zachorowań na chorobę zakaźną (pojedynczymi przypadkami). 42 Liczba wywiadów przeprowadzonych w związku ze zgłoszeniami dodatnich wyników biologicznych czynników chorobotwórczych. 30 Liczba wywiadów przeprowadzonych w związku ze stycznością/narażeniem na wściekliznę 116 Dochodzenia epidemiologiczne ogółem 17 w ogniskach zachorowań na choroby zakaźne (wykazane w tab.5) 0 w ogniskach zatruć pokarmowych (wykazane w tab.4) 1 nadzorem nad otoczeniem chorych na wzw typu B oraz przypadkami antygenemii HBS 6 nadzorem nad otoczeniem chorych na wzw typu C, lub osobami z obecnością przeciwciał anty HCV 8 W tym: nadzorem nad prawidłowością postępowania w przypadku ekspozycji na zakażenie tężcem 0 nadzorem nad prawidłowością opieki nad pracownikami eksponowanymi na choroby odzwierzęce 0 w środowisku nosicieli duru brzusznego 2 w zakładach opieki zdrowotnej 0 Liczba wykonanych przekierowań (do innych PSSE/WSSE) formularzy zgłoszeń zachorowań na choroby zakaźne lub dodatnich wyników 67 laboratoryjnych w kierunku biologicznych czynników chorobowych 22

23 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Działalność kontrolna Tabela 8. Liczba przeprowadzonych kontroli w 2017 r. Liczba kontroli * Rodzaj kontroli Współudział w kontrolach wykazywanych przez pozostałe piony PIS (np. HK, HŻiŻ) Samodzielne pionu epidemiologii Kontrole sanitarne w ramach nadzoru bieżącego W tym: lecznictwa stacjonarnego 0 0 lecznictwa otwartego Kontrole tematyczne 0 0 pionów położniczo - noworodkowych 0 0 W tym: stacji dializ 0 0 zgłaszalności chorób zakaźnych 0 0 w trakcie dochodzeń epidemiologicznych* 0 0 Kontrole sanitarne dokumentacji i wykonawstwa szczepień 0 20 W tym: lecznictwa stacjonarnego 0 0 lecznictwa otwartego 0 20 Kontrole interwencyjne 0 1 Kontrole sprawdzające 0 0 Wizje / odbiory 0 0 * Zgodnie ze sprawozdaniem z działalności kontrolno - represyjnej pionu epidemiologii I.3.1. Współpraca z innymi jednostkami. Stanowisko pracy ds. Epidemiologii i Szczepień Ochronnych na bieżąco współpracuje z: 1. Komórkami organizacyjnymi w tutejszej stacji. 2. Oddziałami w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Poznaniu. 3. Powiatowymi Stacjami Sanitarno-Epidemiologicznymi na terenie całej Polski. 4. Powiatowym Inspektoratem Weterynarii w Szamotułach. 5. Starostwem Powiatowym w Szamotułach. 6. Urzędami Miast i Gmin na terenie powiatu szamotulskiego. 7. Policją na terenie powiatu szamotulskiego. 8. Strażą Miejską na terenie powiatu szamotulskiego. Współpraca z ww. jednostkami pozwala tutejszej komórce merytorycznej sprawnie przeprowadzać dochodzenia epidemiologiczne na terenie powiatu szamotulskiego. 23

24 II. Jakość wody przeznaczonej do spożycia Jednym z priorytetowych zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest nadzór nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Nadzór ten w 2017 r. sprawowany był na podstawie następujących aktów prawnych: 1. art. 4 Ustawy dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U t.j.) 2. art. 12 Ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U ze zm.), 3. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U ) Zaopatrzenie ludności w wodę przeznaczoną do spożycia jest zadaniem własnym gmin, wynikającym art. 3. ust. 1 Ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U ze zm.). Za jakość produkowanej wody i stan sanitarny urządzeń służących do jej produkcji, a także dostawę wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem odpowiadają podmioty zajmujące się zaopatrzeniem ludności w wodę, natomiast przestrzeganie wymogów w tym zakresie przez dostawców wody jest regularnie sprawdzane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zgodnie z 3 ust.1 obowiązującego w 2017 r. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U ) woda jest bezpieczna dla zdrowia ludzkiego, jeżeli jest wolna od mikroorganizmów chorobotwórczych i pasożytów w liczbie stanowiącej potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, wszelkich substancji w stężeniach stanowiących potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego oraz nie wskazuje agresywnych właściwości korozyjnych. Wśród zadań realizowanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach w zakresie nadzoru nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi znajdują się m.in.: - ewidencjonowanie obiektów i urządzeń służących do zaopatrzenia w wodę, 24

25 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH - prowadzenie nadzoru nad stanem sanitarnym obiektów i urządzeń wodociągowych, - pobór próbek wody do badań laboratoryjnych, - prowadzenie postępowania administracyjnego mającego na celu poprawę jakości wody, - wydawanie opinii dotyczących materiałów i wyrobów używanych do uzdatniania wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, sporządzanie ocen jakości wody przeznaczonej do spożycia, informowanie organów samorządowych oraz ludności o jakości wody w nadzorowanych urządzeniach i sieciach wodociągowych. 25

26 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Tabela 9. Wykaz wodociągów publicznych prowadzących zbiorowe zaopatrzenie w wodę na terenie powiatu szamotulskiego (bez wodociągów lokalnych) Lp. wodociąg Gmina administrator 1 Szamotuły 2 Kąsinowo 3 Krzeszkowice 4 Koźle 5 Piotrkówko 6 Wronki 7 Nowa Wieś 8 Wróblewo 9 Chojno Gmina Szamotuły Gmina Wronki Zakład Gospodarki Komunalnej w Szamotułach Sp. z o.o. Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. we Wronkach 10 Wartosław 1 11 Pożarowo 12 Pniewy Pniewskie Przedsiębiorstwo Gmina Pniewy 13 Nojewo Komunalne Sp. z o.o. 14 Ostroróg 15 Dobrojewo Gmina Ostroróg Aquanet Ostroróg Sp. z o.o. 16 Obrzycko Miasto Obrzycko Miasto Obrzycko 17 Ordzin 18 Zielonagóra Gmina Obrzycko Gmina Obrzycko 19 Brączewo 20 Kaźmierz Zakład Usług Komunalnych 21 Gaj Wielki Gmina Kaźmierz w Kaźmierzu 22 Piersko 23 Duszniki Komunalny Zakład Budżetowy 24 Sarbia Gmina Duszniki w Dusznikach 25 Kunowo 1 z dniem r. podłączony do wodociągu Nowa Wieś Woda przeznaczona do zbiorowego zaopatrzenia w wodę ludności powiatu szamotulskiego jest ujmowana wyłącznie z wód podziemnych. Ogółem wg ewidencji za 2017 r. nadzorem objęto 25 publicznych wodociągów zbiorowego zaopatrzenia w wodę 26

27 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH (w tym wodociąg Wartosław, który w listopadzie 2017 r. został podłączony do wodociągu publicznego Nowa Wieś) oraz 3 inne podmioty wykorzystujące wodę z własnych ujęć lokalnych. Urządzenia służące do publicznego zaopatrywania ludności w wodę znajdujące się na terenie powiatu szamotulskiego są pod stałym nadzorem Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w Szamotułach. Studnie na ujęciach głębinowych kontrolowanych wodociągów były właściwie zabezpieczone przed dostępem osób niepowołanych, ogrodzone i prawidłowo oznakowane. Próbki wody do badań laboratoryjnych pobierane były zgodnie z harmonogramem ilości i częstotliwości poboru próbek wody na 2017 r., zatwierdzonym przez Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. W ramach bieżącego nadzoru sanitarnego nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi przeprowadzono 126 kontroli sanitarnych wodociągów połączonych z poborem prób wody do badań laboratoryjnych (w tym co miesiąc pobierano próby wody pochodzącej z wodociągu publicznego Szamotuły dostarczanej do Stacji Dializ w Szamotułach). Badania jakości wody pobranej do badań laboratoryjnych przez pracowników Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w Szamotułach prowadzone były w Laboratorium Badania Wody i Gleby Wojewódzkiej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w Poznaniu przy ul. Noskowskiego 21. Natomiast badania wody wykonywane przez zarządzających wodociągami wykonywane były w laboratoriach akredytowanych, posiadających zatwierdzony system jakości prowadzonych badań wody przez właściwego państwowego powiatowego lub granicznego inspektora sanitarnego. W razie wystąpienia okoliczności mogących mieć wpływ na pogorszenie jakości wody pobierane były dodatkowe kontrolne próby wody. Tabela 10. Ilość prób wody pobranych z wodociągów w 2017 r. próby pobrane przez Państwową Inspekcję Sanitarną próby pobrane przez zarządców wodociągów monitoring kontrolny monitoring przeglądowy nadzór sanitarny w celu potwierdzenia przekroczeń lub skuteczności działań naprawczych suma Suma

28 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH W 2017 r. próby wody pobierane były zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U ) w zakresie monitoringu kontrolnego i monitoringu przeglądowego a także pobierano dodatkowe próby w sytuacji potwierdzenia ewentualnego niewłaściwego stanu wody i stwierdzenia skuteczności działań naprawczych. Celem tych badań było regularne dostarczanie informacji o organoleptycznej, fizykochemicznej i mikrobiologicznej jakości wody dostarczanej do spożycia przez ludzi, a także informacji o efektywności uzdatniania wody. Na podstawie ww. analiz wody Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach dokonywał bieżącej oceny jakości wody dostarczanej konsumentom i stwierdzał jej przydatność do spożycia przez ludzi zgodnie z obowiązującymi przepisami. Do oceny jakości wody wykorzystywano wyniki badań próbek wody pobieranych i badanych przez Państwową Inspekcję Sanitarną jak również wyniki badań prowadzonych przez producentów wody w ramach kontroli wewnętrznej. W 2017 r. na podstawie art. 12 ust. 1 Ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U ze zm.) oraz 20 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U ) wydano 8 obszarowych ocen jakości wody pochodzącej od producentów zaopatrujących ludność powiatu szamotulskiego, które zawierały m.in. informacje: o wielkości produkcji wody dostarczanej na danym obszarze od poszczególnych producentów, o liczbie zaopatrywanej ludności, o prowadzonych działaniach naprawczych jeśli takie występowały, a przede wszystkim o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Wskazane wyżej oceny przekazano do wójtów/burmistrzów oraz starosty. Dla trzech wodociągów raportowanych do Unii Europejskiej, tj. dla wodociągu w Szamotułach, Wronkach i Pniewach wydano w 2017 r. na podstawie art. 4 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U tj.), art. 12 ust.1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U ) oraz 19 ust.1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U ) okresowe oceny jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, dostarczanej konsumentom z ww. wodociągów. 28

29 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Częstotliwość badań wody do analiz laboratoryjnych wynikała z załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U ) - zgodnie z powyższym im większy wodociąg tym częstotliwość pobierania jest większa. Z urządzeń wodociągowych nadzorowanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach korzysta blisko 87,2 tys. osób. Niewielka ilość mieszkańców powiatu szamotulskiego korzysta z wody czerpanej z własnych urządzeń wodociągowych np. studni przydomowych. Większość wodociągów publicznych na terenie powiatu szamotulskiego to wodociągi stosunkowo małe, o dobowej produkcji wody m³/dobę. Sześć wodociągów produkuje wodę w ilości 100m³/dobę. Trzy największe wodociągi powiatu Szamotuły, Wronki i Pniewy, produkują przeznaczoną do spożycia wodę w ilości 1000m³/dobę. 29

30 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Tabela 11. Podział wodociągów ze względu na ilość produkowanej wody rodzaj wodociągu ilość nazwa wodociągu Wodociągi publiczne zbiorowego zaopatrzenia w wodę - produkcja wody [m³/dobę] Inne podmioty zaopatrujące w wodę Koźle Piotrkówko Pożarowo Wartosław 1 Brączewo Dobrojewo Ostroróg Obrzycko Kąsinowo Krzeszkowice Nowa Wieś Wróblewo Chojno Nojewo Ordzin Zielonagóra Kaźmierz Gaj Wielki Piersko Duszniki Sarbia Kunowo Szamotuły Wronki Pniewy Zakład Karny Wronki Pensjonat Pielęgnacyjno- Opiekuńczy Dalfas Zakład Produkcyjny ŚSM Jana w Kaźmierzu 1 od wodociąg publiczny Wartosław podłączono do wodociągu publicznego Nowa Wieś szacunkowa liczba zaopatrywanej ludności 3,0 tys. 37,1 tys. 47,1 tys. Woda produkowana w 2017 r. przez wszystkie wodociągi na terenie powiatu szamotulskiego została na dzień r. oceniona jako przydatna do spożycia przez ludzi. W 2017 r. wydano 25 decyzji stwierdzających przydatność wody do spożycia przez ludzi. Nie było konieczności wydawania decyzji stwierdzających warunkową przydatność wody do spożycia przez ludzi, stwierdzających przydatność na warunkach przyznanego odstępstwa czy też stwierdzających brak przydatności wody do spożycia. 30

31 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Zdarzały się sytuacje, że jakość wody odbiegała od obowiązujących norm ze względu na podwyższone stężenie żelaza, manganu, jonu amonowego i mętność wody. Incydentalnie pojawiały się pojedyncze bakterie grupy coli lub też wzrastała ogólna liczba mikroorganizmów w 22±2ºC po 72 h. Przekroczenia te nie stanowiły zagrożenia dla zdrowia ludzkiego, a mogły jedynie powodować uciążliwości dla użytkowników z powodu pogorszenia właściwości organoleptycznych wody, takich jak mętność i barwa wody, a także jej zapach. Zaznaczyć należy, że oznaczane parametry mikrobiologiczne takie jak bakterie grupy coli czy ogólna liczba mikroorganizmów w 22±2ºC po 72 h są parametrami wskaźnikowymi pozwalającymi na ocenę prawidłowości procesu uzdatniania i przy podjęciu szybkich działań naprawczych (dezynfekcji wody) nie powinny być czynnikami chorobotwórczymi. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach każdorazowo informował jednostkę odpowiedzialną za jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, tj. producenta wody, o wynikach analizy jakości wody. W jednym z wodociągów odnotowano powtarzające się nieprawidłowości w zakresie zawartości jonu amonowego w wodzie. Po kilkukrotnym pobieraniu próbek wody w różnych miejscach sieci wodociągowej stwierdzono jednak, że podwyższone stężenie jonu amonowego występuje tylko na stacji uzdatniania wody, natomiast wyniki analiz próbek wody pobieranych u odbiorców były prawidłowe. Położono ogromny nacisk na niezwłoczne informowanie dostawców wody o negatywnych wynikach badań, kontrolując jednocześnie, czy przekroczenia dopuszczalnych norm występowały incydentalnie i w razie potrzeby zalecając przeprowadzenie działań naprawczych mających na celu doprowadzenie wody do odpowiednich wymagań. W związku z powyższym wydano 3 decyzje zobowiązujące do uiszczenia opłaty za pobór i badanie kwestionowanych próbek wody. W 2017 r. w ramach nadzoru sanitarnego pobrano również 8 prób ciepłej wody użytkowej do badań laboratoryjnych na obecność bakterii rodzaju Legionella sp. Bakterie te powodować mogą bardzo niebezpieczną chorobę zwaną legionellozą. Sztucznym rezerwuarem tych bakterii mogą zostać na przykład instalacje wodociągowe ciepłej wody, systemy klimatyzacyjne czy obiegi wód chłodniczych. Bakterie rodzaju Legionella mogą kolonizować wewnętrzne części rur z ciepłą wodą, zbiorniki na ciepłą wodę, perlatory zaworów czerpalnych czy głowice natryskowe pryszniców. W związku z tym corocznie po analizie zagrożenia dla konsumentów wody typowane są obiekty, w których wykonywane są badania wody pod kątem sprawdzenia występowania bakterii rodzaju Legionella. Na rok 31

32 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH 2017 do ww. badań wyznaczono jedną z funkcjonujących na terenie powiatu placówkę oświatowo-wychowawczą. Próbki wody cieplej pobrano w wyznaczonych w tym celu 4 punktach poboru wody w prysznicach. Oznaczona ilość bakterii Legionella sp. wskazywała wówczas tak wysokie skażenie instalacji ciepłej wody użytkowej, że woda ta nie nadawała się do pryszniców. Wobec powyższego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach wydał decyzję nakazującą właścicielowi placówki ustalić przyczynę skolonizowania instalacji ciepłej wody bakteriami Legionella sp. poprzez dokonanie przeglądu technicznego sieci; podjąć działania zmierzające do doprowadzenia jakości wody do wymagań określonych w załączniku nr 1 E i nr 8 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U ) poprzez przeprowadzenie czyszczenia i dezynfekcji instalacji wody ciepłej zmierzającej do redukcji liczby bakterii Legionella sp. poniżej 100 jtk/100ml oraz wykonywać badania wody pochodzącej z instalacji wody ciepłej z ww. punktów zgodnie z wymogami załącznika nr 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U ) oraz przedstawiać Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Szamotułach sprawozdania z badań niezwłocznie po ich otrzymaniu. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U tj.) i art ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U tj.) powyższej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzi. Po wykonaniu działań naprawczych pobrano kolejne próbki wody z tych samych punktów w ramach kontroli urzędowej. Stwierdzono wówczas, że jakość wody spełnia wymagania określone w załączniku Nr 1 E do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U ). W związku z powyższym wydano decyzję zobowiązującą do uiszczenia opłaty za pobór i badanie kwestionowanych próbek wody. Na wniosek producenta wody wydano 1 pozytywną oceny higieniczną na zastosowanie materiału lub wyrobu używanego do uzdatniania i dystrybucji wody. Całość danych o urządzeniach wodociągowych oraz o wynikach badań wody raportowana była cztery razy w roku w plikach systemu w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego wody Systemu Monitoringu Jakości Wody Przeznaczonej do Spożycia i przekazywana do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Poznaniu. 32

33 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Dodatkowo przekazywano także w systemie co miesięcznym sprawozdania z zaplanowanych na 2017 r. harmonogramów pobierania próbek wody w wodociągach, na pływalniach i w zakresie badań wykonywanych na obecność bakterii z rodzaju Legionella sp. w ramach kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej i kontroli wewnętrznej, która obejmowała zarówno wodociągi jak i inne podmioty wykorzystujące wodę pochodzącą z indywidualnego ujęcia jako część działalności handlowej lub w budynkach użyteczności publicznej. W 2017 r. wszyscy zarządcy wodociągów wykonali wstępny monitoring substancji promieniotwórczych w wodzie surowej, mający na celu określenie rozmiaru i charakteru prawdopodobnego narażenia na substancje promieniotwórcze w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Obowiązek ten wynikał z 10 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U ). Zakres badań obejmował oznaczenie radonu, trytu oraz izotopów radu: Ra-226 i Ra-228. Na terenie powiatu nie odnotowano przekroczeń parametrycznych w zakresie parametrów promieniotwórczych. Kolejne badania wykonywane będą w zależności od oznaczonego stężenia, zgodnie z 10 ww. rozporządzenia. 33

34 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH III. Stan sanitarny obiektów użyteczności publicznej Zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie nadzoru nad obiektami użyteczności publicznej polegają m.in. na: - prowadzeniu kontroli stanu sanitarno-higienicznego obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, mających na celu egzekwowanie od zarządców i właścicieli tychże obiektów ich odpowiedniego, bezpiecznego dla użytkowników stanu sanitarnego; - przygotowywaniu dokumentacji w ramach prowadzonych postępowań administracyjnych egzekwujących poprawę stanu sanitarnego nadzorowanych obiektów; - wydawaniu opinii w sprawach organizacji imprez masowych; - wydawaniu zezwoleń na ekshumacje, wydawaniu zezwoleń na przewóz zwłok i szczątków ludzkich w obrębie kraju lub poza granice Polski, wydawaniu opinii na wniosek właściwego starosty w związku ze sprowadzeniem zwłok z obcego państwa, kontroli i wydawaniu opinii dla środków transportu do przewozu zwłok i szczątków; - przyjmowaniu i rozpatrywaniu interwencji w ramach własnych kompetencji. W 2017 r. w ewidencji Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w Szamotułach znajdowało się 188 obiektów użyteczności publicznej. 34

35 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Tabela 12. Wykaz zewidencjonowanych przez Pion Higieny Komunalnej PSSE w Szamotułach obiektów użyteczności publicznej (wg. stanu na r.) Lp. rodzaj obiektów ilość w ewidencji skontrolowanych w 2017 r. 1 zakłady fryzjerskie zakłady kosmetyczne zakłady tatuażu zakłady, w których świadczone są łącznie więcej niż jedna z usług: fryzjerstwo, 26 4 kosmetyka, tatuaż, odnowa biologiczna 5 obiekty hotelarskie ustępy publiczne baseny kąpielowe dworce kolejowe cmentarze domy przedpogrzebowe zakłady karne, areszty śledcze placówki zapewniające całodobową opiekę inne jednostki organizacyjne pomocy 2 1 społecznej 14 inne obiekty nie wymienione wyżej inne tereny rekreacyjne 1 0 UWAGI SUMA przeprowadzano dodatkowe kontrole podczas poborów prób wody, na Krytej Pływalni w Szamotułach co najmniej jedna kontrola w miesiącu, na Basenie Letnim w Szamotułach 4 kontrole w trakcie trwania letnich wakacji 2 przeprowadzano dodatkowe kontrole w związku z zażaleniami od osób osadzonych 35

36 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH III.1. Baseny kąpielowe Na nadzorowanym terenie znajdują się dwa obiekty basenowe: Pływalnia Kryta oraz Basen Letni (odkryty), czynny sezonowo w lipcu i sierpniu. Oba baseny mieszczą się w Szamotułach. Obiekty te korzystają z wody doprowadzanej z systemu zbiorowego zaopatrzenia wodę tj. z wodociągu publicznego Szamotuły, zarządzanego przez Zakład Gospodarki Komunalnej w Szamotułach Sp. z o.o. Aktualnie wymagania, jakim powinna odpowiadać woda w tego typu obiektach rekreacyjnych reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda na pływalniach (Dz.U ). Zakres i częstotliwość badań mikrobiologicznych i fizykochemicznych wody basenowej stanowi podstawę zapewnienia odpowiedniej jakości wody, właściwych warunków sanitarnych w obiektach basenowych i bezpieczeństwa dla zdrowia ich użytkowników. Nadzorowana jest jakość wody w niecce basenowej, jakość wody wprowadzonej do niecki basenowej z systemu cyrkulacji (obiegu wewnętrznego wody poddawanej uzdatnianiu), jakość wody doprowadzanej na pływalnię. Kontrolowana jest skuteczność uzdatniania i dezynfekcji wody przeznaczonej do kąpieli oraz warunki higieniczne panujące w obiekcie. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda na pływalniach (Dz.U ) nakłada na zarządzających pływalniami obowiązek systematycznych i udokumentowanych badań jakości wody, prowadzonych zgodnie z harmonogramem ustalonym w porozumieniu z właściwym państwowym inspektorem sanitarnym oraz każdorazowo w przypadku wystąpienia sytuacji mogącej mieć wpływ na pogorszenie jakości wody na pływalni. Ponadto do obowiązków zarządzającego pływalnią należy także prowadzenie systematycznego i udokumentowanego nadzoru pracy urządzeń oraz rejestrowanie wyników pomiaru jakości wody w zakresie parametrów takich jak: ph wody, potencjał redox, stężenie chloru wolnego i temperatura. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zobowiązane są natomiast do dokonania zbiorczej rocznej oceny jakości wody, poprzez analizę parametrów jakości wody na pływalni, wyników badań wody wykonywanych przez zarządzającego pływalnią i częstotliwości wykonywanych badań oraz stosowania metod referencyjnych analiz jak również wyników badań na pływalni wykonywanych w ramach kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Woda wykorzystywana do kąpieli podlegała ocenie mikrobiologicznej i fizykochemicznej. 36

37 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH III.1.1. Kryta Pływalnia Kryta pływalnia w Szamotułach jest obiektem funkcjonującym całorocznie. W 2017 r. obiekt ten zarządzany był przez Zakład Gospodarki Komunalnej w Szamotułach sp. z o.o. Od r. do r. miała miejsce przerwa technologiczna w działaniu obiektu. Dla osób kąpiących się udostępnia się tam 5 niecek basenowych tj. nieckę basenu rekreacyjnego, nieckę basenu sportowego, nieckę jacuzzi, nieckę hamowni zjeżdżalni i nieckę brodzika do zabaw dla dzieci. Pływalnia zaopatrywana jest w wodę z wodociągu publicznego Szamotuły, a dostarczana woda spełniała wymagania obowiązującego w 2017 r. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U ). Łącznie do badań laboratoryjnych w ramach kontroli urzędowej (pobór prób wody przez Państwową Inspekcję Sanitarną) i w ramach kontroli wewnętrznej (pobór prób wody przez zarządcę obiektu) pobrano 428 prób wody (227 do badań bakteriologicznych i 201 do badań fizykochemicznych). Tabela 13. Ilość próbek pobranych w 2017 r. z niecek basenowych Pływalni Krytej rodzaj kontroli liczba próbek do badań bakteriologicznych liczba próbek do badań fizykochemicznych ogółem kontrola urzędowa kontrola wewnętrzna Suma Próby wody do badań laboratoryjnych pobierane były systematycznie w ramach nadzoru sanitarnego Państwowej Inspekcji Sanitarnej i w ramach kontroli wewnętrznej zarządcy pływalni zgodnie z zatwierdzonymi harmonogramami na 2017 r. Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda na pływalniach (Dz.U ) badaniom poddawano wodę w nieckach basenowych, wodę z systemów cyrkulacji niecek basenowych oraz wodę doprowadzaną na pływalnię. Badania bakteriologiczne stanowiły oznaczenia parametrów takich jak Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa i ogólna liczba mikroorganizmów w 36 0 C ± 2 0 po 48h w 1 ml wody oraz bakterii Legionella sp. w 100 ml w nieckach basenowych w sytuacji, gdy temp. wody 37

38 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH wynosiła 30 0 C. Badania fizykochemiczne prowadzono w zakresie mętności, chloroformu, azotanów, utlenialności, chloru wolnego, chloru związanego i THM. Ponadto zgodnie z ww. rozporządzeniem zarządzający basenem prowadził systematyczny i udokumentowany nadzór pracy urządzeń oraz prowadził rejestr pomiaru jakości wody w zakresie parametrów takich jak: ph wody, potencjał redoks, stężenie chloru wolnego i chloru związanego oraz temperatury wody. Kilkakrotnie w ciągu 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach zmuszony był przypominać zarządcy pływalni o konieczności badania utlenialności i azotanów w wodzie doprowadzanej do obiektu. Ponadto zarządzający pływalnią pobrał również 3 próby wody ciepłej użytkowej z pryszniców w zakresie Legionella sp. Wszystkie próbki pobrane do badań w kierunku Legionella sp. odpowiadały wymaganiom rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda na pływalniach (Dz.U ). W dniu r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach dokonał zbiorczej rocznej oceny wody na pływalni za okres od r. do r. Na podstawie zgromadzonych informacji w ocenie rocznej należało uznać, że incydentalnie stwierdzano przekroczenia norm mikrobiologicznych. Nie stanowiło to jednak zagrożenia dla zdrowia użytkowników obiektu, gdyż każdorazowo podejmowano szybkie i skuteczne działania naprawcze. Badania kontrolne wykonywane po podjęciu przez zarządcę działań naprawczych nie wykazywały ponownych przekroczeń obowiązujących norm. Natomiast skład fizykochemiczny, a dokładniej chloroform i chlor wolny, wskazywał na potrzebę wyregulowania parametrów uzdatniania (w tym należało zwrócić uwagę na systemy cyrkulacji wody basenowej), dlatego należało dążyć do zachowania wartości określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda na pływalniach (Dz.U ). Nie stanowiło to bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia użytkowników obiektu, gdyż woda w nieckach basenowych spełniała wymagania mikrobiologiczne obowiązującego rozporządzenia a zarządzający obiektem podjął działania sprawdzające dotyczące względów technicznych np. wprowadzenia zmian w instalacji umożliwiających alternatywne miejsce pobierania próbek wody do badań z systemu cyrkulacji. W trakcie przerwy technologicznej trwającej od do r. zarządzający obiektem wykonał prace remontowe, polegające na wymianie płytek 38

39 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH podłogowych i ściennych w szatniach na piętrze, wymianie sufitów podwieszanych czy wymianie armatury urządzeń sanitarnych. Zmieniono także położenie zaworów do poboru prób wody do badań laboratoryjnych z systemów obiegów cyrkulacyjnych wody. Przed otwarciem pływalni po przerwie technologicznej przeprowadzono również czyszczenie niecek basenowych i ich otoczenia, niecki wypełniono nową wodą i pobrano próbki wody do badań laboratoryjnych. Na podstawie badań prób wody wykonanych po przerwie technologicznej w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego oraz kontroli wewnętrznej zarządcy można było stwierdzić, że jakość wody uległa poprawie. W dniu r. w ramach kontroli wewnętrznej pobrano próby wody do badań laboratoryjnych z niecek basenowych i cyrkulacji, wyniki analiz były wówczas prawidłowe. Ponowne pobory prób wody przez Państwową Inspekcję Sanitarną, które miały miejsce dnia r. oraz r. nie wykazały przekroczeń obowiązujących norm. Incydentalnie pojawiały się przekroczenia norm mikrobiologicznych w obiegach cyrkulacyjnych wody. Koniec 2017 r. zaowocował ostatecznie pozytywną oceną jakości wody w Pływalni Krytej w Szamotułach, wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach dnia r. III.1.2. Basen Letni (odkryty) Basen Letni w Szamotułach w roku 2017 funkcjonował od 1 lipca do 31 sierpnia. Obiekt zarządzany był w 2017 r. bezpośrednio przez Miasto i Gminę Szamotuły. Użytkownicy mogli tam korzystać z głównej niecki basenowej oraz brodzika do zabaw dla dzieci. Ogółem w sezonie letnim 2017 r. do badań laboratoryjnych w ramach kontroli urzędowej (pobór prób wody przez Państwową Inspekcję Sanitarną) i w ramach kontroli wewnętrznej (pobór prób wody przez zarządcę obiektu) pobrano 46 prób (24 próby do badań bakteriologicznych i 22 próby do badań fizykochemicznych). Tabela 14. Ilość próbek pobranych w 2017 r. z niecek basenowych Basenu Letniego rodzaj kontroli liczba próbek do badań bakteriologicznych liczba próbek do badań fizykochemicznych ogółem kontrola urzędowa kontrola wewnętrzna Suma

40 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Badania jakości wody w głównej niecce basenowej, niecce brodzika do zabaw dla dzieci, obiegu wody niecki dużej oraz wody doprowadzanej do obiektu z wodociągu publicznego Szamotuły, wykonywane w ramach kontroli wewnętrznej oraz urzędowej realizowane były na bieżąco wraz z wydawaną każdorazowo oceną jakości wody. Skład bakteriologiczny wody nie budził zastrzeżeń, nie odnotowano przekroczeń parametrów mikrobiologicznych. Pojawiały się natomiast chwilowe przekroczenia chloroformu i ph wody oraz występowała obniżona wartość potencjału redox. Wartości przekroczonych parametrów fizykochemicznych, przy jednoczesnym braku nieprawidłowości w zakresie obecności bakterii, nie stanowiły bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia osób kąpiących się, jednakże wskazywały na potrzebę uregulowania parametrów uzdatniania wody. Zarządca basenu podejmował działania naprawcze mające dążyć do zachowania wartości określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda na pływalniach (Dz.U ). Każdorazowo po badaniu prób wody dokonywano oceny jakości wody i informację przekazywano pisemnie do zarządzającego. Badania kontroli wewnętrznej prowadzone były zgodnie z harmonogramem ustalonym w porozumieniu z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Szamotułach. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach w dniu r. dokonał zbiorczej rocznej oceny wody za okresy od r. do r. i od r. do r. Analizując wyniki badań laboratoryjnych oraz pomiarów przeprowadzanych w nieckach basenowych przy pomocy manualnego urządzenia pomiarowego stwierdzono, że największy problem wystąpił z uzyskaniem wymaganej zawartości chloru związanego, chloroformu, ph wody a także poziomu potencjału redoks, który ulegał wahaniom i nie zawsze osiągał obowiązujące normy. Wartości przekroczonych parametrów fizykochemicznych po zastosowaniu natychmiastowych działań naprawczych nie stanowiły bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia osób kąpiących się. Ponadto kontrola stanu sanitarnego obiektu potwierdziła wykonanie obowiązków decyzji wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach w dniu r. Decyzja powyższa nakazywała zarządzającemu Basenem Letnim w Szamotułach prowadzić systematyczny i udokumentowany nadzór pracy urządzeń oraz rejestrowania wyników pomiaru jakości wody na pływalni w zakresie parametrów takich jak: ph wody, potencjał redox, stężenie chloru wolnego i temperatura wody. Stwierdzono, że zarządzający posiada aparaturę pomiarową do wykonywania ww. oznaczeń tj., zestaw 40

41 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH pomiarowy do oznaczeń ph wody, chloru wolnego i chloru związanego oraz aparat do oznaczeń potencjału redox i temperatury wody. Natomiast wyznaczeni pracownicy prowadzą systematyczny i udokumentowany nadzór pracy powyższych urządzeń zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda na pływalniach (Dz.U ). Przed rozpoczęciem sezonu letniego dokonano remontu pomieszczeń zaplecza sanitarnego, w tym przebieralni i toalet (odmalowano i naprawiono popękane powierzchnie ścian i sufitów, wymieniono część armatury sanitarnej, a także część szyb okiennych i klamek u drzwi.). Dokonano także wymiany zadaszenia i podbitki dachowej budynku sanitarnego. III.2. Zakłady fryzjerskie, kosmetyczne, odnowy biologicznej, tatuażu oraz inne zakłady, w których są świadczone łącznie więcej niż jedna w/w z usług Zakłady fryzjerskie, kosmetyczne, odnowy biologicznej, tatuażu oraz zakłady, w których świadczone są jednocześnie co najmniej dwie z ww. usług są bardzo rozpowszechnione na nadzorowanym terenie i stanowią łącznie przeważającą część na tle innych obiektów użyteczności publicznej (nie uwzględniając placówek medycznych, wodociągów, kąpielisk i miejsc wykorzystywanych do kąpieli). Wykres 1. Porównanie ilości znajdujących się w ewidencji obiektów PSSE w Szamotułach zakładów fryzjerskich, kosmetycznych, tatuażu i odnowy biologicznej w stosunku do innych obiektów użyteczności publicznej (z wyłączeniem obiektów medycznych, wodociągów i obiektów kąpielowych nad jeziorami) 41

42 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Przeprowadzone w 2017 r. kontrole sanitarne zakładów fryzjerskich, kosmetycznych i odnowy biologicznej nie wykazały nieprawidłowości. Wszystkie skontrolowane zakłady zaopatrywane są w wodę z wodociągów publicznych nadzorowanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach a nieczystości płynne odprowadzane są do kanalizacji. W większości zakładów obsługa stosowała wyłącznie ręczniki jednorazowego użytku. Ręczniki wielokrotnego użytku stosowane były jako podkłady chroniące klienta przed np. zamoczeniem odzieży i po użyciu prane były poza zakładem. Przestrzegana była segregacja bielizny czystej i brudnej. We wszystkich skontrolowanych obiektach znajdowały się pomieszczenia sanitarno higieniczne, miejsca dla oczekujących klientów, miejsca na odzież wierzchnią i wydzielone miejsca lub szafki na sprzęt porządkowy. Sprzątaniem pomieszczeń zajmował się personel zatrudniony w zakładzie. Skontrolowane obiekty posiadały opracowane i wdrożone procedury zapobiegające zakażeniom i chorobom zakaźnym. Właściciele gabinetów kosmetycznych posiadali dodatkowo podpisane umowy na sterylizację narzędzi powodujących naruszenie ciągłości tkanki oraz umowy na odbiór odpadów niebezpiecznych. Na wyposażeniu zakładów znajdowały się środki do dezynfekcji o aktualnych datach ważności, stosowane zgodnie z załączonymi instrukcjami. W kontrolowanych obiektach obowiązywał zakaz palenia wyrobów tytoniowych a informacje te umieszczane zostały w widocznym miejscu. W obiektach kwalifikujących się do przedmiotowej grupy podczas kontroli sanitarnych pozostawiano ulotki dotyczące zakażeń HCV oraz plan higieny zakładu w formie plakatu. Materiały edukacyjne rozprowadzane były w ramach programu HCV - jestem świadom. III.3. Obiekty świadczące usługi hotelarskie W skład znajdujących się w ewidencji PSSE w Szamotułach obiektów świadczących usługi hotelarskie weszły hotele, pola biwakowe i inne obiekty noclegowe. Grupa ta obejmuje obiekty znacznie zróżnicowane biorąc pod uwagę warunki zarówno techniczne i standard wyposażenia, jak i zakres świadczonych usług. Stan sanitarno-techniczny skontrolowanych obiektów nie budził zastrzeżeń. Pokoje mieszkalne wyposażone są w sprzęt o dobrym stanie technicznym, budynki są zadbane a ich otoczenie uporządkowane. Obiekty noclegowe zaopatrywane są w wodę z wodociągów publicznych nadzorowanych przez Państwowego 42

43 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach a nieczystości płynne odprowadzane są do kanalizacji. Pranie bielizny pościelowej i ręczników odbywa się na ogół w pralniach zewnętrznych z zachowaniem rozdziału dróg bielizny brudnej od czystej podczas transportu w obiektach. Warunki noclegowe w tych obiektach są bardzo dobre a właściciele oferują swoim gościom usługi na coraz wyższym poziomie z uwagi na rosnące wymagania klientów i konkurencję na rynku świadczonych usług. Do jednego z obiektów hotelarskich, co do którego wiadomo było, że dysponuje sauną, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach przekazał zgodnie z zaleceniem Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego Wytyczne dotyczące wymagań sanitarno higienicznych dla saun opracowane przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Państwowy Zakład Higieny. III.4. Ustępy publiczne Skontrolowane ustępy publiczne zachowane były w dobrym stanie sanitarnotechnicznym. Podzielone były na część męską i damską. Dodatkowo wydzielone w nich były również pomieszczenia dla obsługi i zaplecza magazynowe na środki czystości i dezynfekcyjne. W toaletach dostępna była bieżąca woda z wodociągów publicznych, nieczystości płynne odprowadzane były do kanalizacji. Obiekty zaopatrzone były w kosze na odpady komunalne, środki czystościowe, higieniczne i dezynfekcyjne. Dezynfekcja sanitariatów prowadzona była przy użyciu ogólnodostępnych w handlu środków dezynfekcyjnych. Zapewniona była odpowiednia wentylacja pomieszczeń. Przy umywalkach i na podłogach powierzchnie były zmywalne, gładkie i odporne na działanie środków dezynfekcyjnych. Umywalki zaopatrzone w mydło w płynie, suszarki do rąk, zasobniki z ręcznikami jednorazowego użycia i pojemniki na zużyte ręczniki. Apteczki pierwszej pomocy były zapewnione. W wyżej wymienionych obiektach podczas kontroli stanu sanitarnego nie stwierdzono nieprawidłowości. III.5. Dworce kolejowe Pod nadzorem tutejszej jednostki sanitarnej znajdują się 2 dworce kolejowe: w Szamotułach i we Wronkach. Podczas kontroli ww. obiektów w 2016 r. nie wykazano 43

44 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH nieprawidłowości, w związku z czym nie planowano kontrolowania dworców kolejowych w roku III.6. Cmentarze, domy przedpogrzebowe i środki do transportu zwłok Tereny cmentarzy ogrodzone były w sposób trwały. Do celów gospodarczych (porządkowych) na teren cmentarzy doprowadzona została woda z wodociągów publicznych. Odpady komunalne gromadzone były w pojemnikach i kontenerach znajdujących się w wydzielonych miejscach cmentarzy a następnie odbierane przez specjalistyczne firmy. Drogi i aleje cmentarne były częściowo utwardzone. Cmentarze utrzymywano w bieżącej czystości i porządku. Na części cmentarzy znajduje się dom przedpogrzebowy z kaplicą, w którym bezpośrednio przed pochówkiem trumna ze zwłokami lub urna z prochami wystawiane są na katafalkach. Pomieszczenia te zabezpieczone były przed dostępem zwierząt oraz wyposażone w odpowiednią wentylację. Podłogi i ściany kostnic wykonane były z łatwo zmywalnych materiałów. Na cmentarzach często obsługa grabarska ma do dyspozycji pomieszczenie, w którym przechowywany jest sprzęt, odzież ochronna i środki do dezynfekcji stosowane w pomieszczeniu przedpogrzebowym. Do dezynfekcji katafalków stosowane były ogólnodostępne w handlu środki dezynfekcyjne. Pod nadzorem tutejszej jednostki znajduje się również jeden dom przedpogrzebowy. Budynek zabezpieczony jest przed dostępem osób nieupoważnionych. W obiekcie wydzielono: salę pożegnań, toaletę dla gości pogrzebowych przystosowaną do potrzeb osób niepełnosprawnych, pomieszczenia biurowe, pomieszczenie przeznaczone na wystawę trumien i akcesoriów pogrzebowych, hol główny, pomieszczenie przygotowywania zwłok do pochówku, pomieszczenie chłodnicze z możliwością umieszczenia zwłok w trumnach i pomieszczenie magazynowe, a także dodatkowe pomieszczenia pomocnicze. Posadzki i ściany w pomieszczeniu chłodni i pomieszczeniu do przygotowywania zwłok do pochówku wykonane są z gładkich nienasiąkliwych materiałów. W zakładzie znajduje się odpowiednia ilość prawidłowo wyposażonych umywalek z bieżącą ciepłą i zimną wodą. Do dezynfekcji używane są specjalistyczne środki dezynfekcyjne. Pomieszczenie chłodni posiada system stałego pomiaru temperatury. Zapewniona była odpowiednia wentylacja pomieszczeń. Ponadto na wyposażeniu zakładu znajduje się skrzynia ekshumacyjna wyłożona blachą, w której można transportować trumny na znaczne odległości. Zakład posiada procedury zapewniające ochronę przed zakażeniami i chorobami zakaźnymi. 44

45 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Ponadto w 2017 r. skontrolowano 3 pojazdy do przewozu zwłok i szczątków ludzkich. Sprawdzano wówczas, czy w myśl rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wydawania zezwoleń na przewóz zwłok i szczątków ludzkich (Dz.U nr 249, poz. 1866) posiadają one kabinę kierowcy odizolowaną od części przeznaczonej na umieszczenie zwłok albo szczątków, zabezpieczone są przed przesuwaniem się trumny, podłogę w części przeznaczonej na umieszczenie trumny wykonaną z materiałów łatwo zmywalnych i odpornych na działanie środków dezynfekujących oraz wydzielone miejsce na przechowywanie środków dezynfekcyjnych, sprzętu myjąco-czyszczącego i jednorazowych rękawic ochronnych. Kontrolowani deklarowali przeprowadzanie dezynfekcji środka transportu w części przeznaczonej na umieszczenie zwłok i szczątków ludzkich, każdorazowo po przewiezieniu zwłok środkami o działaniu bakteriobójczym, wirusobójczym i grzybobójczym. W 2017 roku wydano 58 decyzji administracyjnych zezwalających na przeprowadzenie ekshumacji zwłok/szczątków, 4 postanowienia opiniujące pozytywnie wniosek Starosty Szamotulskiego w sprawie sprowadzenia do Polski zwłok osoby zmarłej poza granicami kraju oraz 2 decyzje zezwalające na przewóz zwłok. W jednej ekshumacji uczestniczyli pracownicy PSSE w Szamotułach - czynności ekshumacyjne były przeprowadzane zgodnie z obowiązującymi przepisami. III.7. Zakład Karny we Wronkach i Areszt Śledczy w Szamotułach Zakład Karny (ZK) we Wronkach jest obiektem penitencjarnym typu zamkniętego dla mężczyzn recydywistów, w którym przebywa ponad 1400 osadzonych. W ramach ZK funkcjonują: oddział półotwarty, terapeutyczny dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi, a także dla uzależnionych od alkoholu lub innych środków odurzających i leków psychotropowych. ZK we Wronkach jest zakładem podległym wobec Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Poznaniu. W ramach kompleksowej oceny stanu sanitarnego w zakresie higieny komunalnej i epidemiologii przeprowadzono kontrole w losowo wybranych celach mieszkalnych, do których była możliwość wprowadzenia pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej, pomieszczeniach ambulatorium, łaźniach i fryzjerniach oraz skontrolowano ciągi komunikacyjne, teren wokół obiektu, teren wyznaczony do obsługi odpadów komunalnych, magazyn odzieżowy (magazyn depozytu osadzonych), magazyn środków czystości i środków higienicznych. 45

46 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH W 2017 r. do Działu Higieny Komunalnej wpłynęły 4 zażalenia od osób osadzonych w ZK we Wronkach. Każdorazowo w celu ustalenia zasadności zażaleń przeprowadzano kontrolę sanitarną. Zażalenia dotyczyły następujących kwestii: - nieodpowiedniego stanu sanitarnego jednej z łaźni oraz jakości wody z natrysków w ww. łaźni, - wydawania osadzonym środków higieniczno sanitarnych o zapachu pleśni, źle przechowywanych, o zafałszowanych datach ważności i rozcieńczanych wodą - prowadzonego remontu w jednym z pawilonów, który powodował uciążliwości w postaci dużej ilości kurzu, - warunków sanitarnych w kolejnej łaźni. Kontrole przeprowadzane w celu sprawdzenia zasadności przedstawianych zażaleń nie wykazywały nieprawidłowości. Areszt Śledczy w Szamotułach jest jednostką podległą wobec Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Poznaniu. Przeznaczony jest na przyjęcie 202 osadzonych. Obiekt zaopatrywany w wodę przeznaczoną do spożycia przez wodociąg publiczny Szamotuły. Nieczystości płynne odprowadzane są do kanalizacji miejskiej. Odpady komunalne gromadzone są w pojemnikach i kontenerach. W Areszcie mieszczą się 2 oddziały zamknięte oraz 1 oddział półotwarty. W 2017 r. osadzeni w Areszcie Śledczym w Szamotułach nie kierowali zażaleń do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach. III.8. Domy pomocy społecznej, placówki zapewniające całodobową opiekę i inne jednostki pomocy Na terenie powiatu szamotulskiego funkcjonują dwa domy pomocy społecznej, w Nowej Wsi oraz w Chojnie. Oba obiekty od 2010 r. znajdują się pod nadzorem Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Ponadto nadzorem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach w 2017 r. objęte były dwie placówki zapewniające osobom starszym i niepełnosprawnym całodobową opiekę oraz dwa warsztaty terapeutyczne dziennego pobytu. Skontrolowano jeden z pensjonatów zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym i osobom w podeszłym wieku. Obiekt zlokalizowano w wolnostojącym budynku przystosowanym do potrzeb osób niepełnosprawnych. Węzły 46

47 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH sanitarno higieniczne były prawidłowo wyposażone w środki czystościowe i higieniczne. Odzież i obuwie, w zależności od potrzeb, zapewniają tam rodziny informowane w tym zakresie przez właściciela placówki. Bielizna czysta przechowywana była w higienicznych warunkach w wydzielonym magazynie natomiast bieliznę brudną prano w specjalistycznej firmie zewnętrznej. Odpady komunalne gromadzone prawidłowo. Pensjonariusze są objęci opieką medyczną lekarza rodzinnego. Teren wokół obiektu ogrodzony, uporządkowany i zamykany na klucz w celu zapobiegania niekontrolowanemu oddaleniu się pensjonariuszy. Kontrola placówki nie wykazała nieprawidłowości. Obiekt znajdował się w stanie zapewniającym bezpieczeństwo sanitarne użytkownikom. Opisywana placówka zaopatrywana była w wodę przeznaczoną do spożycia z własnego lokalnego ujęcia, które również znajduje się pod regularnym nadzorem organu sanitarnego. W jednym przypadku skontrolowano również placówkę warsztatów terapii zajęciowej, której celem działalności jest rehabilitacja społeczna i zawodowa. Założeniem programowym warsztatów jest także podtrzymanie sprawności fizycznej, intelektualnej, manualnej w zakresie samoobsługi i kontaktu z innymi ludźmi. Obiekt dostosowany był dla potrzeb osób niepełnosprawnych, zaopatrywany w bieżącą wodę z wodociągu publicznego, nieczystości płynne odprowadzane do kanalizacji. W obiekcie wyodrębniono pracownie terapeutyczne takie jak np. ceramiczna, ogrodniczo-ekologiczna, krawiecka, stolarsko-ślusarska, plastyczna, informatyczno-edukacyjna z wydzieloną częścią na ćwiczenia (rowery, bieżnia, atlas), gospodarstwa domowego z pomieszczeniem świetlicy. Pomieszczenia sprzątane są w trakcie dnia przez pracowników (opiekunów) wraz z uczestnikami oraz na zakończenie dnia przez pracownika. Stan sanitarno-porządkowy był prawidłowy. III.9. Inne obiekty użyteczności publicznej nie sklasyfikowane wcześniej W tej grupie obiektów znajdują się różnorodne obiekty np. hale i stadiony sportowe, domy kultury, biblioteki, kina, pralnie. Odpowiedni stan sanitarny jest niezbędny z uwagi na zachowanie bezpieczeństwa zdrowotnego osób z nich korzystających a także przebywających w ich sąsiedztwie. Ponadto stan sanitarny obiektów takich jak pralnie ma także bezpośredni wpływ na bezpieczne i higieniczne funkcjonowanie w innych grupach nadzorowanych placówek, np. hoteli, restauracji czy innych zakładów usługowych. Kontrole stanu sanitarnego przeprowadzone w 2017 r. w tej grupie obiektów nie wykazały nieprawidłowości. Wszystkie obiekty podłączone są do wodociągów publicznych 47

48 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH a nieczystości płynne odprowadzane są do kanalizacji. Tam, gdzie funkcjonowanie obiektu wiąże się z obecnością klientów/użytkowników, jak np. w domach kultury, halach sportowych, kinach czy bibliotekach, zapewnione były odpowiednio wyposażone i zadbane sanitariaty. Kontrole obiektów sportowych nie wykazały uchybień sanitarno-higienicznych. Zapewniona była odpowiednia ilość pojemników na odpady komunalne. W związku z organizowaniem imprez masowych w obiektach takich jak np. hala sportowa lub w plenerze, na wniosek organizatorów Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach po stwierdzeniu spełnienia wymogów sanitarnych wydał w 2017 r. 6 pozytywnych opinii dotyczących organizacji tych imprez, które były niezbędne do ubiegania się o zgodę na organizację imprezy u właściwych wójtów/burmistrzów. 48

49 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH IV. Kąpieliska i miejsca wykorzystywane do kąpieli W sezonie letnim 2017 r. na terenie powiatu szamotulskiego funkcjonowało jedno kąpielisko oraz 6 miejsc wykorzystywanych do kąpieli. Tabela 15. Wykaz kąpielisk i miejsc wykorzystywanych do kąpieli funkcjonujących w sezonie letnim 2017 r. w powiecie szamotulskim Lp. rodzaj obiektu miejscowość akwen Gmina administrator w 2017 r. 1 kąpielisko Pniewy Jezioro Pniewy Ośrodek Sportu i Rekreacji Łazienki Pniewskie w Pniewach 2 miejsce wykorzystywane do kąpieli Pamiątkowo Jezioro Pamiątkowskie Szamotuły Miasto i Gmina Szamotuły 3 miejsce wykorzystywane do kąpieli Chojno Jezioro Radziszewskie Wronki Przedsiębiorstwo Komunalne sp. z o.o. we Wronkach 4 miejsce wykorzystywane do kąpieli Wartosław Jezioro Pożarowskie Wronki Przedsiębiorstwo Komunalne sp. z o.o. we Wronkach 5 miejsce wykorzystywane do kąpieli Komorowo Jezioro Bytyńskie Kaźmierz P.H.U. JANKOWSKI p. Robert Jankowski Sękowo 6 miejsce wykorzystywane do kąpieli Zajączkowo Jezioro Zajączkowskie Pniewy Ośrodek Sportu i Rekreacji w Pniewach 7 miejsce wykorzystywane do kąpieli Zamorze Jezioro Lubosz Wielki (druga nazwa Dobrzyczno) Pniewy Ośrodek Sportu i Rekreacji w Pniewach Kąpielisko oraz wszystkie miejsca wykorzystywane do kąpieli zostały w trakcie trwania sezonu letniego poddane kontroli sanitarnej. Żadna z kontroli nie wykazała nieprawidłowości. 49

50 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH IV. 1. Kąpielisko Łazienki w Pniewach Kąpielisko Łazienki w Pniewach jest jedynym kąpieliskiem na terenie powiatu szamotulskiego. Funkcjonuje w myśl aktualnych przepisów od 2013 r. Kąpielisko to posiada wyznaczone i oznakowane strefy dla osób kąpiących się, pomosty oraz nowoczesne wyremontowane zaplecze sanitarne przystosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych. Zaplecze sanitarne podłączone jest do nadzorowanego przez Powiatową Stację Sanitarno- Epidemiologiczną w Szamotułach wodociągu publicznego Pniewy. Nieczystości płynne odprowadzane są do kanalizacji miejskiej. W sezonie kąpielowym 2017 r. nadzór nad bezpieczeństwem osób kąpiących się sprawowali ratownicy wyposażeni w sprzęt ratunkowy. Kąpielisko oznakowane było prawidłowo przy pomocy tablicy informacyjnej, na której widniała m.in. bieżąca ocena jakości wody wydana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach. W widocznym miejscu umieszczono regulamin korzystania z kąpieliska. W trakcie kontroli czystość bieżąca na kąpielisku i terenie przyległym do niego była zapewniona. Jakość wody w kąpielisku Łazienki w Pniewach została przed rozpoczęciem sezonu kąpielowego skontrolowana poprzez pobór prób wody przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Kolejne pobory prób wody w trakcie trwania sezonu należały już do zarządzającego kąpieliskiem. Administrator kąpieliska pobrał wówczas zgodnie z obowiązującymi przepisami 4 próby wody do badań laboratoryjnych. Po analizie wyników stwierdzano przydatność wody do kąpieli wyniki badań wszystkich próbek wody były prawidłowe. Pobór prób wody wykonywany w ramach kontroli wewnętrznej administratora kąpieliska odbywał się zgodnie z ustalonym harmonogramem zaakceptowanym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach. O jakości wody w kąpielisku informowano społeczeństwo poprzez umieszczanie informacji na tablicy informacyjnej zlokalizowanej przy kąpielisku, na stronie internetowej Gminy Pniewy, w serwisie kąpieliskowym dostępnym na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego oraz na stronie internetowej Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w Szamotułach. Jakość wody w kąpielisku Łazienki za lata została sklasyfikowana jako doskonała. 50

51 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH IV.2. Miejsca wykorzystywane do kąpieli W sezonie letnim 2017 r. na terenie powiatu szamotulskiego zgłoszono do organu sanitarnego działalność sześciu miejsc wykorzystywanych do kąpieli. We wszystkich tych miejscach konieczne było pobranie próby wody przed rozpoczęciem sezonu oraz pobranie kolejnej próby w trakcie trwania sezonu. Jakość wody we wszystkich próbkach pobranych z miejsc wykorzystywanych do kąpieli, funkcjonujących na terenie powiatu szamotulskiego w 2017 r., odpowiadała wymaganiom określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 kwietnia 2011 r. w sprawie prowadzenia nadzoru nad jakością wody w kąpielisku i miejscu wykorzystywanym do kąpieli (Dz.U ze zmianami). Zarządzający miejscem wykorzystywanym do kąpieli w Komorowie dokonał tylko jednego poboru przed rozpoczęciem sezonu (woda spełniała wymagania obowiązującego rozporządzenia) i z dniem r. poinformował o zamknięciu sezonu kąpielowego od dnia r. W pozostałych miejscach wykorzystywanych do kąpieli kontrola wewnętrzna odbywała się zgodnie z harmonogramem ustalonym z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Szamotułach. Każdorazowo wydawano oceny jakości wody oraz umieszczano powyższe informacje na stronie internetowej PSSE, wszystkie próby spełniały wymagania obowiązującego rozporządzenia (łącznie organizatorzy pobrali 11 prób wody). Podczas kontroli sanitarnych miejsc wykorzystywanych do kąpieli dokonywana była wizualna ocena jakości wody sprawdzająca m.in., czy woda ma naturalny zapach i czy brak jest widocznych plam oleju i innych substancji oraz przedmiotów pływających na powierzchni wody. Miejsca wykorzystywane do kąpieli wyposażone były w pomosty. Na terenie plaż znajdowały się pojemniki na odpady komunalne. Miejsca wykorzystywane do kąpieli oznakowane były zgodnie z przepisami przy pomocy tablicy informacyjnej. W widocznych miejscach znajdowały się m.in. regulaminy korzystania z obiektów, oceny jakości wody, dane organizatora i państwowego inspektora sanitarnego kontrolującego dane miejsce wykorzystywane do kąpieli. Czystość bieżąca na terenie skontrolowanych miejsc wykorzystywanych do kąpieli była zachowana. Skontrolowane miejsca wykorzystywane do kąpieli oraz tereny przyplażowe nad jeziorami nie wykazały uchybień sanitarnych. Użytkownikom wszystkich miejsc wykorzystywanych do kąpieli bezpieczeństwo zapewniali ratownicy. 51

52 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH V. Stan sanitarny podmiotów wykonujących działalność leczniczą W 2017 r. wg ewidencji Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Szamotułach figurowało 186 jednostek prowadzących działalność leczniczą, w tym 82 działalności lecznicze wykonywane przez podmioty lecznicze oraz 104 działalności wykonywane w ramach praktyki zawodowej. Tabela 16. Liczba poszczególnych placówek medycznych zewidencjonowanych w wykazie nadzorowanych obiektów - działalność lecznicza wykonywana przez podmioty lecznicze. Działalność lecznicza wykonywana przez podmioty lecznicze ogółem w ewidencji za 2017 r. 82 przychodnie, ośrodki zdrowia, ambulatoria 64 zakłady badań diagnostycznych, laboratoria diagnostyczne 9 zakłady rehabilitacji leczniczej 3 Inne 6 Tabela 17. Liczba poszczególnych placówek medycznych zewidencjonowanych w wykazie nadzorowanych obiektów - działalność lecznicza wykonywana przez praktykę zawodową. Działalność lecznicza wykonywana przez praktykę zawodową ogółem w ewidencji za 2017 r. 104 indywidualne praktyki lekarskie ogółem w tym lekarzy dentystów indywidualne specjalistyczne praktyki lekarskie ogółem w tym lekarzy dentystów indywidualne praktyki pielęgniarek 2 Inne 5 52

53 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH W wyżej wymienionych placówkach w 2017 r. przeprowadzono przez Oddział Epidemiologii i Higieny Komunalnej 112 kontroli (96+16). Szczegółowe wymagania sanitarne i techniczne, jakie powinny spełniać placówki medyczne, określone są w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz.U ze zm.). Prawie wszystkie z nadzorowanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach podmiotów spełniały wymagania wyżej wymienionego rozporządzenia. Spośród skontrolowanych 112 obiektów 1 nie był w pełni dostosowany do wymagań rozporządzenia, podmiot ten złożył jednak w ustawowym terminie program dostosowawczy i uzyskał pozytywną opinię Państwowej Inspekcji Sanitarnej w Szamotułach. W związku z powyższym zgodnie z art. 207 ust. 1 Ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U ze zm.) podmiot ten zobowiązany został dostosować pomieszczenia i urządzenia do wymagań określonych przepisami prawa do dnia 31 grudnia 2017 roku. Działające na terenie powiatu szamotulskiego podmioty lecznicze zlokalizowane są w osobnych budynkach lub w wydzielonych częściach większych budynków. W poczekalniach znajdują się miejsca siedzące dla pacjentów oraz punkty rejestracyjnoinformacyjne. Stan sanitarno-techniczny we wszystkich podmiotach leczniczych skontrolowanych w 2017 r. oceniono pozytywnie. Pomieszczenia placówek sprzątane są raz dziennie lub w miarę potrzeb częściej, zgodnie z opracowanymi procedurami sprzątania i dezynfekcji. W skontrolowanych placówkach zapewniona była wystarczająca ilość środków czystości i dezynfekcyjnych, we wszystkich obiektach wydzielono odpowiednie pomieszczenia bądź miejsca do ich przechowywania. Właściciele podmiotów medycznych zapewniają odbiór odpadów komunalnych z placówki poprzez złożenie odpowiednich deklaracji do urzędów miast/gmin. Na tej podstawie odpady komunalne są odbierane przez firmy wyłonione w drodze przetargu przez władze miast/gmin. Pojemniki na odpady komunalne znajdujące się przy skontrolowanych obiektach były odpowiednio zabezpieczone i we właściwym stanie technicznym. Wszystkie przychodnie i gabinety zaopatrywane są w bieżącą zimną wodę z wodociągów publicznych będących pod nadzorem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach a w wodę ciepłą z kotłowni własnych lub podgrzewaczy przepływowych. Nieczystości płynne doprowadzane są do kanalizacji. 53

54 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH We wszystkich skontrolowanych w 2017 r. obiektach postepowanie z odpadami medycznymi było prawidłowe. Odpady medyczne o ostrych krawędziach, najczęściej igły, gromadzone były w oznakowanych pojemnikach o twardych ścianach z tworzyw sztucznych lub specjalnej tektury, które nabyć można w aptekach lub sklepach medycznych albo też dostarczane są przez firmy odbierające odpady medyczne. Odpady medyczne miękkie i nie posiadające ostrych krawędzi, takie jak np. gaziki, waciki, opatrunki, rękawiczki jednorazowego użytku, gromadzone były w workach foliowych koloru czerwonego, umieszczonych najczęściej w plastikowych pojemnikach lub w odpowiednich stelażach. Wszystkie odpady medyczne do czasu odbioru przez firmy utylizacyjne przechowywane były w odpowiednio niskiej temperaturze w lodówce, przenośnym urządzeniu chłodniczym lub wydzielonym chłodnym pomieszczeniu ze ścianami i podłogami łatwo zmywalnymi. W miejscu przechowywania odpadów medycznych dokonywano regularnego pomiaru temperatury. Obsługą w zakresie odbioru odpadów medycznych zajmowały się wyspecjalizowane w tym zakresie przedsiębiorstwa. Żadna z tych firm nie posiada siedziby na terenie powiatu szamotulskiego, działalność firm odbierających i utylizujących odpady medyczne kontrolowana jest przez właściwych państwowych inspektorów sanitarnych zgodnie z właściwością terenową siedziby firmy. We wszystkich obiektach używane były jednorazowe podkłady i ręczniki. Pranie fartuchów personelu przychodni odbywało się poza placówkami. Zużyte fartuchy przechowywane były w wyznaczonych pojemnikach lub workach. Zapas bielizny czystej był wystarczający i przechowywany w higienicznych warunkach. Postępowanie z bielizną czystą i brudną realizowane było zgodnie z obowiązującymi w placówkach procedurami. W pomieszczeniach prowadzona jest dezynfekcja powierzchni takich jak powierzchnie podłóg czy mebli. Używane do tego celu są ogólnodostępne w handlu środki do dezynfekcji o działaniu zwalczającym wirusy, bakterie i grzyby. Podczas kontroli zwracano uwagę na stosowanie wyżej wymienionych preparatów o aktualnych terminach ważności zgodnie z załączoną instrukcją stosowania. Ponadto personel placówek stosował odpowiednie środki do dezynfekcji rąk, umieszczone w dozownikach przy umywalkach. Skontrolowane placówki posiadały opracowane i wdrożone procedury zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym, tj. procedury higienicznego mycia rąk, dezynfekcji i mycia sprzętu medycznego, sprzątania i dezynfekcji pomieszczeń, postępowania z brudną bielizną, postępowania z odpadami medycznymi. 54

55 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH W przychodniach i gabinetach sprawdzano również prowadzenie kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych. We wszystkich placówkach obowiązek wynikający z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie zakresu, sposobu i częstotliwości kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych (Dz.U ) wykonywany był prawidłowo. Znajdujący się w Szamotułach Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej (Szpital) od 2010 r. znajduje się pod nadzorem Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w Szamotułach na polecenie Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego regularnie udają się do Szpitala w celu pobrania próbek wody pochodzącej z własnego lokalnego ujęcia placówki i zapewniają transport tych próbek do Laboratorium Badania Wody i Gleby, po czym dalsze postępowanie prowadzi Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny. 55

56 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH VI. Warunki sanitarno-higieniczne środowiska pracy VI.1. Struktura zatrudnienia W roku 2017 w ewidencji stacji było 245 zakładów pracy, które zatrudniały ogółem pracowników, przeważały zakłady małe zatrudniające do 50 pracowników. Skontrolowano 102 zakłady pracy, które zatrudniały pracowników Przeprowadzono 116 kontroli. Tabela18. Struktura zakładów pracy Liczba zakładów w: Zatrudnionych pracowników w zakładach ewidencji skontrolowanych w roku 2017 do 9 pracowników i więcej 7 6 VI.2. Narażenie na czynniki szkodliwe dla zdrowia Pojęcie czynników szkodliwych obejmuje fizyczne i chemiczne warunki środowiska materialnego, w którym jest prowadzony proces pracy. Ich źródłem są stosowane w przemyśle procesy technologiczne przetwarzające materiały i surowce. Czynniki te mogą niekorzystnie wpływać na zdrowie pracownika, a długotrwała ekspozycja może prowadzić do schorzeń i powstania choroby zawodowej. Wieloletnie badania prowadzone w celu wyeliminowania tego ryzyka doprowadziły do określenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych, które są wartościami ustalonymi dla 8 godzinnej ekspozycji. 56

57 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Pomiary czynników szkodliwych w środowisku pracy wykonywane są w celu ustalenia narażenia pracowników na jego działanie na stanowiskach pracy. Uzyskane wyniki pomiarów porównuje się z normami określonymi w przepisach i normach w celu szacowania i minimalizowania ryzyka zawodowego pracowników. W roku sprawozdawczym w 34 zakładach pracy stwierdzono przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń NDS i najwyższych dopuszczalnych natężeń NDN. W ponadnormatywnych stężeniach i natężeniach czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy pracowało pracowników, w tym narażonych na: - czynniki chemiczne - 22 pracowników, - pyły - 77 pracowników, - hałas pracowników, - drgania - 25 pracowników, - mikroklimat gorący - 41 pracowników, - mikroklimat uciążliwy 41 pracowników. Tabela 19. Liczba pracowników narażonych Czynniki szkodliwe Liczba pracowników narażonych w roku 2016 Liczba pracowników narażonych w roku 2017 Czynniki chemiczne Pyły przemysłowe Drgania mechaniczne Mikroklimat Hałas VI.3. Kontrole w ramach nadzoru Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny sprawuje nadzór i kontrolę przestrzegania zasad, przepisów higieny pracy i warunków środowiska pracy przez pracodawców. W pierwszej kolejności kontrolowano zakłady pracy, w których występowały czynniki szkodliwe o wartościach ponadnormatywnych, w drugiej wynikające z zasadniczych zamierzeń i wytycznych Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i Głównego Inspektora Sanitarnego. 57

58 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Skontrolowano ogółem 102 zakłady pracy zwracając szczególną uwagę na: - ocenę ryzyka zawodowego pracowników, - pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (czy obejmują wszystkie czynniki szkodliwe występujące w środowisku pracy oraz, czy są aktualne i wykonywane przez laboratorium uprawnione), - rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, - zaświadczenia/orzeczenia lekarskie, - karty charakterystyki, - system pierwszej pomocy, - program działań organizacyjno-technicznych zmierzających do ograniczenia narażenia na hałas, - odzież roboczą, obuwie robocze, środki ochrony indywidualnej, pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał 10 decyzji administracyjnych, które zawierały 23 nakazy dot. wykonania: - pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy - 3, - rejestru czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy - 1, - oceny ryzyka zawodowego pracowników - 7, - zapewnienia właściwego stanu zaplecza higienicznosanitarnego - 8, - spisu stosowanych substancji chemicznych i ich mieszanin oraz zapewnienia kart charakterystyki - 1, - oznakowania mieszaniny chemicznej - 1, - odzieży roboczej i ochronnej - 1, - badan lekarskich okresowych pracowników - 1. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał 14 decyzji płatniczych. Szczegółowym nadzorem w roku 2017 objęto pracowników zatrudnionych w zakładach produkujących tworzywa sztuczne, sektora gospodarki odpadami i ściekami oraz zatrudnionych podczas wykonywania prac związanych z usuwaniem bądź zabezpieczaniem wyrobów zawierających azbest. Kontrole przeprowadzono zgodnie z wytycznymi otrzymanymi od Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. 58

59 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Skontrolowano 4 zakłady produkujące tworzywa sztuczne. Podczas wykonywania czynności kontrolnych oceniono warunki środowiska pracy. - Stwierdzono nieprawidłowości brak pomiarów hałasu i substancji chemicznej: propan- 2-ol na stanowisku pracy, aktualnych badań profilaktycznych pracowników oraz oceny ryzyka zawodowego dla zatrudnionych pracowników. - Wydano decyzję administracyjną nakazującą usunięcie nieprawidłowości. Skontrolowano 2 podmioty gospodarcze, które wykonują prace związane z usuwaniem bądź zabezpieczaniem wyrobów zawierających azbest. Podczas wykonywania czynności kontrolnych dokonano oceny przygotowania pracodawcy pod kątem przestrzegania przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy podczas prac związanych z usuwaniem wyrobów zawierających azbest. Nie stwierdzono nieprawidłowości. Skontrolowano 6 zakładów sektora gospodarki odpadami i ściekami. Podczas wykonywania czynności kontrolnych oceniono warunki środowiska pracy. Nieprawidłowości nie stwierdzono. VI.4. Czynniki rakotwórcze i mutagenne w środowisku pracy W ramach nadzoru nad czynnikami rakotwórczymi skontrolowano 14 zakładów pracy. Stwierdzono, że kontakt z czynnikami rakotwórczymi miało 444 pracowników ogółem w tym 122 kobiety. W środowisku pracy występowały następujące czynniki rakotwórcze: - azbest (1 zakład), - pył drewna twardego (5 zakładów), - benzen (4 zakłady), - formaldehyd (1 zakład), - chrom VI, dichromian potasu, tiomocznik, siarczan niklu chlorek niklu, nikiel (1 zakład), - dichromian potasu, chromian potasu, benzen, butadien (1 zakład). Przeprowadzono 15 kontroli. Stwierdzono nieprawidłowości - brak rejestru prac i informacji do PWIS. 59

60 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH VI.5. Czynniki biologiczne w środowisku pracy Biologiczne czynniki zagrożenia zawodowego to: - drobnoustroje komórkowe, w tym zmodyfikowane genetycznie, - jednostki bezkomórkowe zdolne do replikacji lub przenoszenia materiału genetycznego, w tym zmodyfikowane genetycznie, - hodowle komórkowe, - pasożyty wewnętrzne. Do prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych należą: - prace w zakładach produkujących żywność, - prace w rolnictwie, - prace, podczas których dochodzi do kontaktu ze zwierzętami lub produktami pochodzenia zwierzęcego, - prace w jednostkach służby zdrowia, - prace w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych, - prace w zakładach gospodarki odpadami, - prace w oczyszczalni ścieków, - inne prace, podczas których potwierdzone są narażenia na działanie czynników biologicznych. W ramach nadzoru nad czynnikami biologicznymi skontrolowano 23 zakłady pracy, stwierdzono, że eksponowanych na szkodliwe czynniki biologiczne było ogółem 580 pracowników, w tym na grupę 2 zagrożenia 580 pracowników (grupa 2 zagrożenia są to czynniki, które mogą wywoływać choroby u ludzi, mogą być niebezpieczne dla pracowników, ale rozprzestrzenianie ich w populacji ludzkiej jest mało prawdopodobne. Zazwyczaj istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia) i na grupę 3 zagrożenia 150 pracowników (grupa 3 zagrożenia - są to czynniki, które mogą wywoływać ciężkie choroby u ludzi, są niebezpieczne dla pracowników, a rozprzestrzenianie ich w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. Zazwyczaj istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia). Przeprowadzono 23 kontrole. Nieprawidłowości nie stwierdzono. 60

61 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH VI.6. Nadzór nad substancjami chemicznymi i ich mieszaninami Podczas wykonywania czynności kontrolnych oceniano realizację przepisów - ustawy o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, rozporządzenia REACH 1907/2006 i rozporządzenia nr 1272/2008 zwanego rozporządzeniem CLP (Classification, Labelling and Packaging) przez podmioty gospodarcze. Skontrolowano 16 podmiotów gospodarczych wprowadzających do obrotu substancje chemiczne i ich mieszaniny i 38 podmiotów gospodarczych stosujących substancje chemiczne i ich mieszaniny w działalności zawodowej. Razem skontrolowano 54 podmioty gospodarcze zwracając szczególną uwagę na: - elementy oznakowania opakowań substancji chemicznych i ich mieszanin, - aktualny spis stosowanych w działalności zawodowej substancji chemicznych i ich mieszanin, - dostępność kart charakterystyki substancji chemicznych i ich mieszanin, sporządzonych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1907/2006, - zasady klasyfikacji substancji chemicznych i ich mieszanin pod względem zagrożeń dla zdrowia lub życia człowieka, - środki kontroli ryzyka. Przeprowadzono 56 kontroli w tym 3 kontrole, podczas których stwierdzono naruszenia przepisów w zakresie substancji chemicznych i ich mieszanin. Stwierdzono niezgodne z prawem oznakowanie mieszaniny, brak spisu stosowanych w działalności zawodowej substancji chemicznych i ich mieszanin oraz brak kart charakterystyki. Wydano 1 decyzję administracyjną nakazującą usunięcie w/w nieprawidłowości. Od 01 czerwca 2017 r. wszystkie substancje chemiczne i ich mieszaniny są klasyfikowane i oznakowane zgodnie z Rozporządzeniem (WE) 1272/2008 CLP. 61

62 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Nadzorem objęto również oznakowanie opakowań e-papierosów, które są kontrolowane w ramach ustawy o substancjach chemicznych i ich mieszaninach. Przeprowadzono 2 kontrole zwracając szczególną uwagę na klasyfikację produktów pod względem zawartości nikotyny. Nieprawidłowości nie stwierdzono. Produkty biobójcze W roku 2017 r. nadzorem objęto podmioty gospodarcze, które wprowadzały do obrotu lub stosowały produkty biobójcze. Skontrolowano 6 podmiotów gospodarczych odpowiedzialnych za wprowadzenie produktu biobójczego w tym 1 podmiot gospodarczy zobowiązany do uzyskania pozwolenia oraz 10 podmiotów gospodarczych, które stosowały produkty biobójcze. Skontrolowano 16 podmiotów gospodarczych zwracając szczególną uwagę na: - pozwolenie na wprowadzanie do obrotu produktu biobójczego, - substancję czynną, - karty charakterystyki produktu biobójczego, - zgodność przeznaczenia i rodzaju produktu biobójczego z danymi figurującymi w pozwoleniu na obrót, - sposób stosowania (zgodność z zasadami określonymi na oznakowaniu opakowania lub w ulotce informacyjnej). Przeprowadzono 16 kontroli w zakresie wprowadzania do obrotu produktów biobójczych w tym 2 kontrole podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie do obrotu i 10 kontroli w zakresie stosowania produktów biobójczych. Stwierdzono nieprawidłowość podmiot wprowadzał produkt bez wymaganego pozwolenia na obrót produktem biobójczym (nieprawidłowość została usunięta). 62

63 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH VI.7. Choroby zawodowe Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W roku 2017 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie wydał decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej i decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Przeprowadził ocenę narażenia zawodowego w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. VI.8. Oświata zdrowotna Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach w ramach realizacji zadań oświatowych: - przeprowadził szkolenie w zakładzie pracy w zakresie poprawnego stosowania ochronników słuchu, przedstawił Program Ograniczenia Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce, zaproponował pracownikom udział w bezpłatnym badaniu na poziom tlenku węgla w wydychanym powietrzu, omówił szkodliwe działanie hałasu w środowisku pracy, - prowadził dystrybucję materiałów oświatowych Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie, - popularyzował program antynikotynowy. Podsumowanie: 1. Liczba pracowników narażonych na czynniki szkodliwe mikroklimat gorący i drgania mechaniczne w stosunku do roku poprzedniego utrzymuje się na tym samym poziomie natomiast nastąpił wzrost liczby pracowników narażonych na czynniki chemiczne, pyły przemysłowe, hałas, co było związane ze wzrostem liczby kontroli i wzrostem zatrudnienia w skontrolowanych zakładach pracy. 63

64 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Nastąpił wzrost liczby pracowników narażonych na czynniki szkodliwe dla zdrowia, lecz stężenia i natężenia czynników szkodliwych dla zdrowia utrzymują się na tym samym poziomie lub podobnym. 2. Kontynuowano nadzór nad substancjami chemicznymi i ich mieszaninami w związku z kończącym się 01 czerwca 2017 r. okresem przejściowym dotyczącym klasyfikacji i oznakowania mieszanin. W wyniku kontroli stwierdzono, że pracodawcy realizują nałożone na nich obowiązki, wprowadzane do obrotu i stosowane substancje chemiczne i ich mieszaniny były klasyfikowane i oznakowane zgodnie z Rozporządzeniem (WE) 1272/2008 CLP. 3. Szczególnym nadzorem w roku 2017 objęto pracodawców, którzy zatrudniają pracowników w zakładach przemysłu tworzyw sztucznych i gospodarki odpadami i ściekami natomiast w roku 2018 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny będzie kontynuował nadzór nad pracodawcami, którzy zatrudniają pracowników w sektorze gospodarki odpadami i ściekami. 64

65 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH VII. Środki zastępcze Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach realizował zadania określone ustawą z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U r. poz.1261 ze zm.) na terenie powiatu szamotulskiego w zakresie wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych obowiązuje w Polsce od 27 listopada 2010 r., natomiast od 1 lipca 2015 r. zakazem zostały objęte zarówno środki zastępcze, jak i nowe substancje psychoaktywne. Dodatkowo przywóz tych substancji na terytorium Rzeczpospolitej został zdelegalizowany z mocy prawa. Środki zastępcze zwane potocznie,,dopalaczami stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Państwowa Inspekcja Sanitarna przeciwstawia się rynkowi nowych narkotyków działaniami administracyjnymi oraz prowadzoną edukacją oświatową. Państwowy Inspektor Sanitarny właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych zakazuje, w drodze decyzji, jego wytwarzania lub wprowadzania do obrotu, nakazuje jego wycofanie z obrotu, a także orzeka o jego przepadku lub zniszczeniu na rzecz Skarbu Państwa lub zniszczeniu na koszt strony postępowania. VII.1. Działalność nadzorowa: W ramach w/w ustaw Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach na bieżąco prowadzi działania w zakresie środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych: - dokonano przejęcia środków zastępczych (zabezpieczonych i przekazanych przez Powiatową Komendę Policji w Szamotułach) - 3, - wydano decyzję administracyjną - 1, 65

66 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH VII.2. Działalność profilaktyczna: - umieszczono na stronie internetowej PSSE link materiały profilaktyczno informacyjne dotyczące środków zastępczych, - współpracowano z samorządem lokalnym, organami ścigania, szkołami, mediami, 66

67 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH VIII. Warunki sanitarno higieniczne w szkołach i innych placówkach oświatowo wychowawczych VIII.1. Informacje ogólne W minionym roku przeprowadzono 101 kontroli placówek stałych, w których przebywało dzieci. Oceniono 5 turnusów wypoczynku zimowego i 9 wypoczynku letniego, gdzie przeprowadzono 14 kontroli oceny stanu sanitarnego i technicznego placówek. Pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej pionu Higieny Dzieci i Młodzieży na terenie powiatu szamotulskiego nadzorem objęli 62 placówki stałe, do których należą: (stan na r): - 53 placówki oświatowo-wychowawcze, - 5 placówek opiekuńczo-wychowawczych, - 1 pozaszkolna placówka specjalistyczna, - 1 placówka wsparcia dziennego - 1 żłobek - 1 klub malucha W 2017 roku pion Higieny Dzieci i Młodzieży obejmował swym nadzorem następujące placówki oświatowo wychowawcze na terenie powiatu szamotulskiego. 67

68 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Wykres 2. Placówki oświatowo wychowawcze na terenie powiatu szamotulskiego VIII.2. Funkcjonalność i stan techniczny budynków W 2017 roku na terenie gminy Szamotuły oddano do użytku 1 przedszkole, uruchomiono filię żłobka Cypisek, w gminie Wronki otwarta została sala zabaw dla dzieci, w Kaźmierzu oddano do użytku część dobudowaną do przedszkola, gdzie znajduje się pion kuchenny oraz dwie sale zabaw. Trwa rozbudowa Szkoły Podstawowej w Pamiątkowie i Kaźmierzu. VIII.3. Warunki do utrzymania higieny Placówki działające na terenie Powiatowej Stacji w Szamotułach są zwodociągowane. 53 z nadzorowanych placówek podłączonych jest do centralnej sieci kanalizacyjnej, 8 korzysta ze zbiorników bezodpływowych, a 1 posiada biologiczną oczyszczalnię ścieków. Wszystkie zapewniają dostęp do bieżącej ciepłej wody do mycia rąk. Standard i wyposażenie pomieszczeń sanitarnych sukcesywnie ulega poprawie. 68

69 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH VIII.4. Sale gimnastyczne i boiska sportowe Z natrysków po lekcjach z wychowania fizycznego korzysta znikoma część placówek ze względu na krótkie przerwy. Natryski wykorzystywane są najczęściej po dodatkowych zajęciach sportowych. Nadal część placówek zajęcia z W.F. przeprowadza na salkach zastępczych - za małych, za niskich, często w pomieszczeniach przyziemia budynków bez skutecznej wentylacji. Zajęcia prowadzone są także na korytarzach szkolnych. W wielu obiektach szkolnych posiadających podstawową infrastrukturę sportową dzieci i młodzież ma możliwość korzystania z basenu, miejskich hal sportowych. W niektórych placówkach brak jest odpowiednio zorganizowanych boisk szkolnych, jednak placówki korzystają z powstających tzw. Orlików i boisk wiejskich. Część szkół dowozi dzieci jeden raz w tygodniu na gminne sale gimnastyczne. Corocznie ocenie poddawane jest wyposażenie zaplecza sportowego. Na 52 skontrolowane placówki tylko 27 posiada sprzęt z certyfikatami bądź atestami i w dobrym stanie technicznym. VIII.5. Warunki pobytu dzieci i młodzieży w placówkach nauczania i wychowania Higiena Dzieci i Młodzieży kontroluje warunki pracy uczniów w tym oświetlenie stanowisk pracy. Stwierdzono, że w 2017 roku znikoma część placówek ma aktualne pomiary oświetlenia sztucznego na stanowisku pracy ucznia. Podczas kontroli sanitarnej sprawdzano oznakowanie mebli oraz ich prawidłowe zestawienie (stolik, krzesło), stan techniczny i posiadanie certyfikatów. Pod względem ergonomii mebli szkolnych i przedszkolnych skontrolowano 11 placówek. Nieprawidłowości stwierdzono w 7 placówkach w 17 oddziałach szkół. Liczba szkół, które zapewniły uczniom miejsce na pozostawianie w szkole części podręczników i przyborów szkolnych, to wszystkie szkoły podstawowe funkcjonujące samodzielnie i przy zespołach szkół. W niektórych szkołach wprowadzono system pracy dwuzmianowy ze względu na zwiększoną liczbę oddziałów. Analizując tygodniowy rozkład lekcji zauważa się, że nie zostaje zachowana różnica 1 godziny pomiędzy kolejnymi dniami tygodnia. Nieprawidłowy plan lekcji odnotowano w 24 szkołach jest to więcej placówek niż w roku ubiegłym. Nadal odnotowuje się zagęszczenie w klasach szczególnie dzieci młodszych i w placówkach przedszkolnych. Organizacja dowozów dzieci w roku sprawozdawczym jest opracowana 69

70 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH prawidłowo. Nie uległa zmianie sytuacja w zakresie układu wentylacji w poszczególnych obiektach oświatowych. Prowadzona analiza wykazała, że nieznaczny procent pomieszczeń nie posiada żadnej wentylacji co związane jest z budynkami, które są pod nadzorem konserwatora zabytków i gdzie nie ma możliwości wyprowadzenia wentylacji na zewnątrz budynku. Wszystkie placówki posiadają okresowe przeglądy stanu wentylacji w podległych budynkach. Temperatura pomieszczeń w okresie jesienno zimowym nie budziła zastrzeżeń. Z roku na rok odnotowuje się wzrost przypadków wszawicy. W 2017 roku kontynuowano zbieranie informacji pod kątem prowadzenia dożywiania. Szkoły wydawały ciepłe posiłki w formie obiadu jednodaniowego i dwudaniowego, z których korzystało 2327 dzieci, porównując z rokiem ubiegłym liczba korzystających jest o 548 dzieci mniej. Napój podawany był we wszystkich szkołach podstawowych i 2 zespołach szkół ogólnokształcących. Z roku na rok zmniejsza się liczba dzieci korzystających z posiłków refundowanych. W 2017 roku liczba dzieci i młodzieży korzystających z dofinansowania wynosiła 384, a dla porównania w 2016 liczba ta miała wartość 461. Nie wszystkie placówki szkolne wprowadziły akcję Szklanka mleka czy Warzywa i owoce w szkole. Stwierdza się, że część placówek wprowadziło podawanie posiłków w formie pełnego cateringu, ale pozostają placówki, w których dzieci w przedszkolu przynoszą własne wyżywienie, podawany jest tylko ciepły napój. Organ sanitarny stara się przekonać przedstawicieli tych placówek o celowości wprowadzenia dożywiania i uświadomić ich jak ważne jest to dla prawidłowego rozwoju dziecka, szczególnie w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych. Kierunkiem działania Higieny Dzieci i Młodzieży Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Szamotułach w 2017 roku była analiza oświetlenia w placówkach systemu oświaty. Ocenie poddano 53 placówki, z których 28 przeprowadziło pomiary oświetlenia w lux. na stanowisku pracy dziecka. Szczególną uwagę zwracano na wyposażenie pomieszczeń sanitarnych w środki do utrzymania higieny osobistej, oraz popularyzowano częste mycie rąk. Propagowano mycie zębów w przedszkolach oraz kontrolowano miejsca pozostawiania kubeczków i szczoteczek do zębów. Na terenie powiatu część przedszkoli nie prowadzi mycia zębów, dyrektorzy wyjaśniają, że to decyzja rodziców. Przekonywano wprowadzanie do pomieszczeń sanitarnych ręczników jednorazowych (papierowych). 70

71 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH W lutym i marcu przeprowadzono dodatkowe kontrole problemowe oceniające warunki do utrzymania higieny osobistej w placówkach oświatowych w związku ze zwiększoną liczbą zachorowań na grypę i grypopochodne. Kontrolą objęto 4 szkoły podstawowe i 1 gimnazjum. Przed rozpoczęciem roku szkolnego 2017/2018 przeprowadzono 2 kontrole problemowe mające na celu sprawdzenie stanu przygotowania placówek do przyjęcia dzieci. Z 26 placówek uzyskano informacje drogą elektroniczną. Analizując dane wszystkie szkoły zostały przygotowane na rozpoczęcie roku szkolnego. 2 placówki prowadzą rozbudowę, teren budowy prawidłowo zabezpieczony przed dostępem dzieci. VIII.6. Opieka medyczna Pod nadzorem Higieny Dzieci i Młodzieży znajduje się tylko jeden gabinet profilaktyki zdrowotnej. Oprócz przedszkoli we wszystkich placówkach szkolnych opieka medyczna jest zapewniona przez spółki medyczne. W poszczególnych placówkach higienistka czy pielęgniarka bywa czasami tylko raz w miesiącu lub rzadziej, co jest niewystarczające do potrzeb. VIII.7. Wypoczynek dzieci i młodzieży W 2017 roku w centralnej bazie danych na wypoczynek zimowy zgłoszono 8 turnusów. Przeprowadzono w tym okresie 5 kontroli. Liczba dzieci biorących udział w feriach zimowych zorganizowanych na terenie powiatu szamotulskiego wynosiła 205, jest to mniej dzieci niż w roku poprzednim. Na wypoczynek letni zgłoszono 42 turnusy. Przeprowadzono 9 kontroli wypoczynku letniego, w którym brało udział 320 uczestników - mniej niż w roku ubiegłym. Warunki wypoczynku dzieci i młodzieży nie budziły zastrzeżeń. 71

72 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Podsumowanie: 1. Niedostosowanie mebli do wzrostu uczniów w wielu przypadkach było wynikiem zarówno nieprawidłowego rozsadzenia dzieci w ławkach przez wychowawców klas (nieprzestrzeganie przepisów), jak i braku ciągłego nadzoru nad uczniami. 2. Zebrane informacje w placówkach wykazały, że występuje problem z wyposażeniem w meble i sprzęt sportowy certyfikowany. 3. Na terenie powiatu stwierdza się przepełnienia w placówkach przedszkolnych oraz w szkołach podstawowych szczególnie w klasach od 0 do Brak odpowiedniej infrastruktury do prowadzenia zajęć z wychowania fizycznego oraz brak placów zabaw przy szkołach dla dzieci młodszych. 5. Placówki wypoczynku dla dzieci i młodzieży zostały zorganizowane prawidłowo. 6. Niewystarczająca opieka zdrowotna w placówkach oświatowo-wychowawczych. 72

73 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH IX. Stan sanitarny obiektów żywności, żywienia i przedmiotów użytku IX.1. Ogólna interpretacja danych W 2017 r. w ewidencji obiektów w powiecie szamotulskim znajdowały się ogółem zakłady żywnościowo-żywieniowe (dla porównania w roku ), w tym (wykres 3): - 52 obiekty produkcji żywności, tj. 3 wytwórnie lodów, 7 automatów do lodów, 2 wytwórnie tłuszczów roślinnych, 10 piekarni, 11 ciastkarni, 1 przetwórnia owocowo-warzywna, 1 browar, 1 wytwórnia suplementów diety, 16 innych wytwórni żywności, obiektów obrotu żywnością, tj. 322 sklepy spożywcze, 8 kiosków, 21 magazynów hurtowych, 45 obiektów ruchomych i tymczasowych, 690 innych obiektów obrotu żywnością, obiektów żywienia zbiorowego typu otwartego, tj. 33 restauracje, 98 zakładów małej gastronomii, - 76 zakładów żywienia zbiorowego typu zamkniętego tj. 1 stołówka pracownicza, 2 bufety przy zakładach pracy, 1 stołówka w domu wczasowym, 1 blok żywienia w domu opieki społecznej, 2 stołówki w żłobku, 20 stołówek szkolnych, w tym 8 z żywieniem cateringowym, 2 stołówki w bursach i internatach, 6 stołówek na koloniach i obozach, 21 stołówek w przedszkolach, w tym 5 z żywieniem w systemie cateringowym, 3 stołówki w domach dziecka i młodzieży, 2 stołówki w zakładach specjalnych i wychowawczych, 7 zakładów usług cateringowych, 8 innych zakładów żywienia, - 20 środków transportu żywności, - 18 miejsc obrotu przedmiotami użytku, - 2 zakłady produkujące i konfekcjonujące kosmetyki, - 9 miejsc obrotu kosmetykami. 73

74 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Wykres 3. Struktura obiektów w 2017 r. Struktura obiektów żywnościowo -żywieniowych w 2017 r. 2% Środki transportu 5% Zakłady żywienia zbiorowego zamknięte 1% Zakład produkujący i konfekcjonujący kosmetyki oraz miejsca obrotu kosmetykami 1% Miejsca obrotu przedmiotami użytku 4% Zakłady produkcji żywności 9% Zakłady żywienia zbiorowego otwarte 78% Obiekty obrotu żywnością Liczba ewidencjonowanych obiektów w 2017 r. zwiększyła się w stosunku do 2016 r. o 6 zakładów (0,4 %). Zgodnie z Harmonogramem nadzoru nad obiektami na 2017 r. zaplanowano do kontroli 270 obiektów. Plan kontroli został zrealizowany w 100%. Ponadto przeprowadzono 267 kontroli dodatkowych. Ogółem w 2017 r. w nadzorowanych obiektach przeprowadzono 537 kontroli sanitarnych i rekontroli, w tym 23 kontrole interwencyjne w tym: - 6 kontroli w ramach systemu RASFF, - 17 kontroli dotyczących zażaleń. Wydano 91 decyzji administracyjnych, w tym: - 22 decyzje nakazujące usunięcie stwierdzonych uchybień, - 5 decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, - 64 decyzje o wykreśleniu zakładu z rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. 74

75 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Wydano 107 decyzji o zatwierdzeniu zakładu i wpisie do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej (w 2016 r. wydano 182 decyzje). Wydano 44 zaświadczenia o wpisie do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w tym: w związku ze złożonymi wnioskami podmiotów produkcji pierwotnej (26 zaświadczeń), inne obiekty obrotu żywnością (11 zaświadczeń), środki transportu (4 zaświadczenia), miejsca obrotu materiałami i wyrobami przeznaczonymi do kontaktu z żywnością (3 zaświadczenia) Wydano 87 decyzji płatniczych na sumę zł,- Winnych zaniedbań ukarano 19 mandatami na łączną kwotę zł,- (w roku 2016 nałożono 36 mandatów na sumę zł,-) Ogółem przyjęto 21 zażaleń dotyczących: - oferowania dzieciom środków spożywczych po upływie terminu przydatności do spożycia w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, - niewłaściwego stanu sanitarno - technicznego pomieszczeń piekarni, - oferowania do sprzedaży złej jakości środków spożywczych w sklepach (mięsa, wyrobów wędliniarskich, przetworów rybnych), - niewłaściwej jakości żywienia w Zakładzie Karnym we Wronkach, - braku zachowania należytej higieny podczas transportu i wydawania posiłków osadzonym w Zakładzie Karnym, - niewłaściwej jakości warzyw oferowanych do sprzedaży, - niewłaściwej jakości dań oferowanych do sprzedaży w przyczepie gastronomicznej, - obecności ciała obcego (zszywki metalowej) w zakupionej babce marmurkowej, - prowadzenia nielegalnej działalności gastronomicznej, - obecności szkodników zbożowo-mącznych w piernikach w czekoladzie mlecznej, - nieprawidłowego stanu sanitarnego w sklepie oraz oferowania do sprzedaży środków spożywczych po upływie terminu przydatności do spożycia, - oferowania do sprzedaży środków spożywczych bez wymaganego oznakowania, - obecności pasożytów w mięsie karpia zakupionego w sklepie rybnym. 75

76 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH W roku 2017 dokonano analizy ryzyka zgodnie z Arkuszem oceny zakładu produkcji/obrotu żywnością/żywienia zbiorowego/materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Dokonano oceny zagrożenia w 272 obiektach, z czego ryzyko wysokie stwierdzono w 4 obiektach. Stan sanitarny obiektów w latach w podziale na grupy przedstawiono w tabeli nr 20. Tabela nr 20. Podstawowe wskaźniki działalności nadzorowej w latach Rodzaj danych Liczba obiektów wg ewidencji Liczba obiektów skontrolowanych Liczba kontroli i rekontroli Liczba decyzji administracyjnych Liczba mandatów Wysokość średniego mandatu /zł / Odsetek obiektów w których stwierdzono 4,0 2,9 nieprawidłowości Liczba pobranych próbek żywności i przedmiotów użytku Odsetek próbek kwestionowanych 11,9 0 W roku 2017 pobrano do badań laboratoryjnych ogółem 159 próbek. Zbadane próbki nie zostały zakwestionowane. W sprawozdaniach z badań zawarto dodatkowe informacje dotyczące nieprawidłowości w oznakowaniu 6 zbadanych próbek. Zgodnie z planem pobierania próbek pobrano 159 próbek, w tym 3 próbki kosmetyków w ramach urzędowej kontroli. W ramach urzędowej kontroli żywności pobrano do badań 152 próbki, a w ramach monitoringu 7 próbek. Do badań mikrobiologicznych pobrano łącznie 94 próbki, w kierunku badań chemicznych 65 próbek. W 2017 r. nie zakwestionowano próbek żywności, kosmetyków i przedmiotów użytku. 76

77 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH W roku 2017 nie dokonywano kontroli granicznej żywności oraz wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. W okresie letnim wzmożono nadzór sanitarny nad obiektami produkcji i obrotu żywnością poprzez prowadzenie kontroli sanitarnych - weekendowych. Kontrolą objęto szczególnie obiekty znajdujące się przy trasach turystycznych oraz w miejscowościach wypoczynkowych. Przeprowadzono 52 kontrole sanitarne, w wyniku których za uchybienia sanitarne nałożono 4 mandaty karne na sumę zł. Wydano 2 decyzje administracyjne. Najczęściej występujące uchybienia to (zdjęcie 1-4): - brak porządku i czystości w pomieszczeniach, - brudne regały, umywalki, zlewozmywaki, - brudne zakurzone lady sprzedaży, posadzki, urządzenia chłodnicze, -brudne pojemniki na odpady, wyposażenie, sprzęt porządkowy, - brak odzieży ochronnej personelu, - brak czystości w szafkach na odzież osobistą i ochronną, - brak porządku i czystości w pomieszczeniu socjalnym, - brak segregacji w urządzeniach chłodniczych, - zalegające zbędne opakowania na zapleczach, - środki spożywcze wymagające chłodzenia przechowywane poza urządzeniem chłodniczym. Zdjęcie 1 Zdjęcie 2 77

78 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Zdjęcie 3 Zdjęcie 4 W porównaniu z rokiem ubiegłym zmniejszyła się liczba obiektów, w których stwierdzono uchybienia. Stan sanitarno-techniczny uległ poprawie. Wyniki kontroli w okresie letnim w latach przedstawiono w tabeli nr 21. Tabela 21. Wyniki kontroli w okresie letnim w latach Nadzór nad obiektami w okresie letnim 2016 r r. Liczba kontroli Liczba mandatów i kwota 5/1.600,00 zł 4/1.000,00 zł Liczba decyzji 1 2 Wnioski o ukaranie 1 0 W okresie przedświątecznym Bożonarodzeniowym wzmożono nadzór nad sprzedażą grzybów suszonych i sprzedażą ryb żywych. Przeprowadzono kontrole w marketach, sklepach spożywczych oraz na placach targowych. Przeprowadzono ogółem 3 kontrole dotyczące sprzedaży grzybów suszonych (patrz sprawozdanie opisowe w zakresie Zagadnienia higieny żywności i żywienia. Bloki żywienia w szpitalach i Domach Pomocy Społecznej w Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w Szamotułach za rok pkt. 4 Informacja dotycząca grzybów ) 78

79 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH oraz 7 kontroli stoisk rybnych (patrz pkt VII Informacja o współpracy z innymi jednostkami kontrolnymi ). Przedstawienie stanu sanitarnego grup obiektów (wyrażone w % obiektów niezgodnych ) w latach Stan sanitarny obiektów żywności, żywienia i przedmiotów użytku w latach przedstawia tabela nr 22. Tabela 22. Stan sanitarny obiektów żywności, żywienia i przedmiotów użytku w latach L.p. Rodzaj obiektów 1. Piekarnie 2 Zakłady żywienia zbiorowego otwarte Sklepy spożywcze 3 % obiektów o złym stanie sanitarnym w latach ,3 1,5 3,7 0,3 Ocena stanu sanitarnego Stan sanitarny uległ pogorszeniu Stan sanitarny uległ poprawie Stan sanitarny uległ poprawie IX.2. Opis grup obiektów w kolejności według stanu sanitarnego Piekarnie W 2017 r. w ewidencji znajdowało się 10 obiektów (zdjęcie 5-7) Skontrolowano 4 piekarnie (co stanowi 40 % spośród zewidencjonowanych). Oceniono na podstawie arkuszy oceny zakładu produkcji 2 obiekty. Zdjęcie 5 Zdjęcie 6 79

80 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Zdjęcie 7 W efekcie przeprowadzonych 11 kontroli sanitarnych wydano 6 decyzji administracyjnych zobowiązujących właścicieli do poprawy stanu technicznego. Wydano 2 decyzje o zatwierdzeniu zakładu i o wpisie do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz 2 decyzje o wykreśleniu zakładu z rejestru. Za stwierdzone uchybienia sanitarne na osoby winne zaniedbań nałożono 2 mandaty karne na sumę zł. Główne nieprawidłowości w tej grupie obiektów dotyczyły (zdjęcie 8-11): - nieprawidłowych, zawilgoconych ścian i sufitów w halach produkcyjnych, pomieszczeniach magazynowych, ciągach komunikacyjnych i pomieszczeniach socjalnych, - nieprawidłowych ścian, sufitów, posadzek i drzwi w garowniach, - braku czystości i porządku w pomieszczeniach socjalnych, szatniach i toaletach dla personelu, - braku czystości i porządku w otoczeniu obiektu, - obecności zbędnego sprzętu, przedmiotów w pomieszczeniach produkcyjnych, - zniszczonego, brudnego sprzętu porządkowego, - obecności szkodników (świerszczy) w pomieszczeniu wypieku pieczywa. 80

81 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Zdjęcie 8 Zdjęcie 9 Zdjęcie 10 Zdjęcie 11 Żywienie zbiorowe otwarte W ewidencji znajdowało się 131 obiektów, w tym 98 zakładów małej gastronomii. Skontrolowano 87 zakładów (co stanowi 66 % spośród zewidencjonowanych) (zdjęcia 12-15). Zdjęcie 12 Zdjęcie 13 81

82 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Zdjęcie 14 Zdjęcie 15 Dokonano oceny ryzyka w 53 obiektach, z czego ryzyko wysokie stwierdzono w 2 obiektach. Nałożono 3 mandaty karne na sumę zł. Wydano ogółem 31 decyzji administracyjnych, w tym 7 decyzji nakazujących usunięcie stwierdzonych uchybień, 2 decyzje o umorzeniu postępowania administracyjnego, 22 decyzje o wykreśleniu zakładu z rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wydano 37 decyzji o zatwierdzeniu zakładu i o wpisie do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Przeprowadzono 122 kontrole sanitarne, w tym 1 kontrolę interwencyjną dotyczącą oferowania do sprzedaży dań o niewłaściwej jakości zdrowotnej. Najczęściej stwierdzone nieprawidłowości (zdjęcie 16-19) w tej grupie obiektów to: - brak porządku i czystości w pomieszczeniach kuchennych, magazynowych i socjalnych, - zbędne przedmioty w pomieszczeniach kuchennych, - brak zabezpieczenia obiektu przed dostępem owadów, - brak segregacji środków spożywczych w urządzeniach chłodniczych, - brak zapisów w dokumentacji GMP, GHP, - nieprawidłowe przechowywanie naczyń jednorazowego użytku (naczynia narażone na wtórne zanieczyszczenie), - nieprawidłowa temperatura przechowywania środków spożywczych w urządzeniach chłodniczych, - nieprawidłowe przechowywanie środków spożywczych wymagających chłodzenia (poza urządzeniem chłodniczym), - zniszczone szafki na odzież osobistą i ochronną, - brudne pojemniki do przechowywania środków spożywczych i sprzętu kuchennego, 82

83 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Zdjęcie 16 Zdjęcie 18 Zdjęcie 17 Zdjęcie 19 Sklepy spożywcze W 2017 r. w ewidencji znajdowały się 322 sklepy spożywcze, z których skontrolowano 185 (co stanowi 57 % obiektów zewidencjonowanych). W ciągu roku w sklepach spożywczych przeprowadzono 248 kontroli sanitarnych, w tym 13 kontroli interwencyjnych w związku ze złożonymi zażaleniami oraz działaniami związanymi z funkcjonowaniem systemu RASFF. Ponadto w ramach sprawowanego nadzoru w miejscach obrotu żywnością zwracano szczególną uwagę na stan sanitarny i techniczny wózków i koszyków dla klientów oraz skuteczność opracowanych procedur w tym zakresie. Wzmożono nadzór nad sprzedażą mięsa oraz postępowaniem z odpadami w handlu detalicznym w związku z pismem WPWIS w sprawie afrykańskiego pomoru świń (ASF) i koniecznością przesyłania meldunków o podjętych działaniach. 83

84 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH W związku z pismem WPWIS z dnia r. nr DN-HŻ kontrolowano w obiektach obrotu żywnością, zakładach produkujących żywność oraz w zakładach żywienia zbiorowego dokumentację, pochodzenie i oznakowanie jaj obecnych w sprzedaży i wykorzystywanych do produkcji. W wyniku przeprowadzonych kontroli wydano 32 decyzje administracyjne oraz 34 decyzje o zatwierdzeniu zakładu i o wpisie do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Dokonano oceny ryzyka w 144 obiektach, z czego ryzyko wysokie stwierdzono w 1 obiekcie. Za nieprzestrzeganie wymagań dotyczących zachowania czystości i porządku oraz higieny sprzedaży nałożonych zostało 14 mandatów na sumę zł. Zarówno stan techniczny, jak i porządkowy sklepów spożywczych był bardzo zróżnicowany. Do najczęściej stwierdzonych nieprawidłowości (zdjęcie 20-23) w tej grupie obiektów należą: - brak należytej czystości i porządku w pomieszczeniach sklepów, brudne posadzki, brudne przestrzenie z nawiewem zimnego powietrza przy ladach chłodniczych, - środki spożywcze nieopakowane narażone na zanieczyszczenie, - oferowanie do sprzedaży przeterminowanych środków spożywczych, - brudne urządzenia chłodnicze, regały, posadzki, sprzęt, zlewozmywaki, umywalki, - nieprawidłowy stan techniczny pomieszczeń, brudne, uszkodzone, zawilgocone ściany i sufity, uszkodzone blaty, ubytki w posadzkach, - niedostateczny stopień utrzymania zasad Dobrej Praktyki Higienicznej i Produkcyjnej, brak systematycznych zapisów w rejestrach, - brak bieżącej ciepłej wody przy umywalkach i zlewozmywakach, uszkodzone podgrzewacze do wody, - brak segregacji środków spożywczych w urządzeniach chłodniczych, - brak odzieży ochronnej personelu, - zalegający zbędny sprzęt, opakowania, przedmioty na zapleczach sklepów, - brudne koszyki zakupowe dla klientów, - nieprawidłowe przechowywanie opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością, 84

85 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Zdjęcie 20 Zdjęcie 22 Zdjęcie 21 Zdjęcie 23 Do badań laboratoryjnych w grupie Sklepy spożywcze w 2017 r. pobrano 145 próbek żywności. Próbki nie zostały zakwestionowane. 85

86 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH IX.3. Poziom wdrażania zasad GMP, GHP i systemu HACCP W skali powiatu zasady GMP i GHP wdrożyły 694 zakłady, co stanowi 49,8% (tabela 23, wykres 4) nadzorowanych obiektów żywności i żywienia, natomiast system HACCP został wdrożony w 131 obiektach, co stanowi 9,5 % (tabela 23, wykres 5). Większość zakładów posiada opracowane i wdrożone instrukcje GMP i GHP. Jednak w wyniku przeprowadzonych kontroli stwierdza się, że dokumentacja prowadzona jest niesystematycznie, nieczytelnie lub w niektórych przypadkach zaprzestano jej prowadzenia. Wobec osób odpowiedzialnych za stwierdzone uchybienia zostały nałożone mandaty karne. Tabela 23. Porównanie poziomu wdrażania zasad GMP, GHP i systemu HACCP w latach Ilość zakładów % z wdrożonymi zasadami Ilość zakładów % z wdrożonymi zasadami Zasady GMP i GHP , ,8 System HACCP , ,5 86

87 Wykres 4. % obiektów z wdrożonymi zasadami GMP/GHP 100% 90% 80% 70% 60% 50% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 96% 100% 100% 100% 99% 100% 100% 40% 30% 67% 20% 38% 10% 0% 8% 87

88 POWIATOWA STACJA SANITARNO- EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH Wykres 5. % obiektów z wdrożonym systemem HACCP 100% 90% 80% 70% 60% 100% 100% 90% 100% 100% 100% 50% 40% 55% 30% 34% 20% 14% 13% 15% 19% 2% 12% 10% 0% 88

89 IX.4. Stan sanitarny środków transportu żywności Tabela 24. Zestawienie danych dotyczących skontrolowanych środków transportu w 2017 r. PSSE Ilość skontrolowanych ogółem W ewidencji ogółem w 2017 r. Ilość kontroli ogółem Ilość ocenionych wg arkusza ogółem Stwierdzone nieprawidłowości dot. wszystkich skontrolowanych środków transportu Decyzje merytoryczne Decyzje zatwierdzające/warunkowe Środki transportu (2017r.) zatwierdzone/warunkowo GHP/HACCP w obiektach zgodnie z ewidencją Szamotuły /z 16/z 20 W 2017 r. w powiecie szamotulskim w ewidencji znajdowało się 20 środków transportu żywności, z czego skontrolowano 20. Przeprowadzono ogółem 23 kontrole. W związku ze złożonymi wnioskami wydano 16 decyzji o zatwierdzeniu zakładu i o wpisie do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz 4 zaświadczenia o wpisie do rejestru. Dokonano kontroli: - samochodów służących do przewozu środków spożywczych w opakowaniach zbiorczych nie wymagających warunków chłodniczych, - samochodów dostawczych służących do przewozu środków spożywczych wymagających transportu w warunkach chłodniczych (mięsa, wędlin), - kontenerów służących do przewozu środków spożywczych w opakowaniach jednostkowych, przewożonych w opakowaniach zbiorczych na paletach, zabezpieczonych folią, - samochodów dostawczych służących do przewozu owoców w ramach dostaw bezpośrednich, - naczep służących do przewozu zbóż na cele spożywcze (pszenicy, jęczmienia, żyta, kukurydzy, rzepaku), Dokonywano również kontroli środków transportu będących na wyposażeniu zakładów produkujących żywność. Stan sanitarno techniczny środków transportu nie budził zastrzeżeń (zdjęcie 24-25). Kierowcy-dostawcy prowadzili zapisy dotyczące mycia i dezynfekcji komór ładunkowych, posiadali aktualną dokumentację zdrowia oraz prawidłową odzież ochronną. Komory chłodnicze środków transportu posiadały sprawne agregaty, co zapewniało prawidłową temperaturę przewozu środków spożywczych wymagających chłodzenia. Przedstawiano do 89

90 wglądu wydruki elektroniczne pomiaru temperatury podczas przewozu asortymentu, a także zapisy temperatur w prowadzonych rejestrach. Przeprowadzono łącznie 23 kontrole następujących środków transportu: - będących własnością firm transportowych - ogółem 8 kontroli w tym 6 kontroli samochodów chłodni, - będących na wyposażeniu zakładów żywnościowo-żywieniowych ogółem 4 kontrole samochodów dostawczych, - będących na wyposażeniu zakładów produkcji żywności ogółem 6, w tym 1 kontrola samochodu chłodni, - będących na wyposażeniu zakładów obrotu żywnością - ogółem 2 kontrole, w tym 1 kontrola samochodu chłodni, - środki transportu będące własnością rolników służące do przewozu owoców i warzyw ogółem 2. Zdjęcie 24 Zdjęcie 25 IX.5. Jakość zdrowotna środków spożywczych na podstawie pobranych żywności do badań laboratoryjnych w 2017 r. próbek W 2017 r. pobrano ogółem 159 próbek do badań laboratoryjnych (154 próbki żywności, 3 - próbki produktów kosmetycznych, 2 próbki przedmiotów użytku). Zbadane próbki nie zostały zakwestionowane. W otrzymanych sprawozdaniach z badań zawarto dodatkowe informacje dotyczące nieprawidłowości w oznakowaniu w 6 zbadanych próbkach. Poniżej zostały przedstawione środki spożywcze, w których stwierdzono nieprawidłowości w oznakowaniu. 90

91 1. Próbka pn. Śledzie w sosie salsa. Filety śledziowe marynowane (krojone) w sosie słodko kwaśnym - Kapitan Navi. Próbka krajowa pobrana w ramach urzędowej kontroli żywności w kierunku badań chemicznych substancje dodatkowe substancje konserwujące. Producent na opakowaniu umieścił informację dotyczącą możliwej obecności składników alergennych, lecz nie zastosował podkreślenia nazw substancji ani pisma wyraźnie odróżniającego je od reszty wykazu składników np. za pomocą czcionki, stylu lub koloru zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności (Dz. U. UE L 304 z r. z późn. zm.). Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach poinformował Powiatowego Lekarza Weterynarii w Gryficach, pod którego nadzorem znajduje się producent środka spożywczego o stwierdzonych nieprawidłowościach w oznakowaniu zbadanej próbki. 2. Próbka pn. Multiwitamina Plusssz Classic. Suplement diety. 3. Próbka pn. Multiwitamina o smaku tropikalnym Vita muss. Suplement diety. Próbki krajowe pobrano w ramach urzędowej kontroli żywności i monitoringu w kierunku badań chemicznych znakowanie i badania. W sprawozdaniach z badań ww. suplementów diety zwrócono uwagę, że w oznakowaniu w tabeli referencyjnych wartości spożycia użyto określenia % realizacji dziennego zalecanego spożycia. W myśl Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. określenie powinno brzmieć : referencyjna wartość spożycia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach skierował pismo do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wadowicach, pod którego nadzorem znajduje się producent ww. suplementów diety informujące o stwierdzonych błędach w oznakowaniu. 4. Próbka pn. Ekologiczne mleko następne dla niemowląt po 6. miesiącu HiPP BIO Combiotik 2. Próbkę UE pobrano w ramach urzędowej kontroli w kierunku badań chemicznych - metale. W oznakowaniu zbadanej próbki mleka następnego, w składnikach i w tabeli wartości odżywczej, producent zadeklarował witaminę B1 i witaminę B2. Zgodnie z wymaganiami określonymi w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. prawidłowa nazwa tych witamin to odpowiednia: tiamina i ryboflawina. Ponadto w tabeli wartości odżywczej producent użył sformułowanie % zalecanego dziennego spożycia, a prawidłowe określenie to: referencyjna wartość spożycia. 91

92 Zgodnie z wymaganiami określonymi w ww. rozporządzeniu wykaz składników mineralnych w tabeli wartości odżywczej powinien być umieszczony po wykazie witamin. W związku z błędami w oznakowaniu przesłano pismo do Powiatowego Lekarza Weterynarii w Warszawie ze względu na siedzibę producenta mleka w proszku celem podjęcia dalszych działań. 5. Próbka pn. Mleko następne dla niemowląt Bebiko 2 powyżej 6. miesiąca życia NutriFlor + - NUTRICIA. Próbki UE pobrano w ramach urzędowej kontroli w kierunku badań chemicznych - metale. W oznakowaniu zbadanej próbki mleka producent zadeklarował użycie dodatków do żywności: lecytyna sojowa bez określenia nazwy kategorii składnika. W myśl wymagań określonych w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011r. dodatki do środków spożywczych muszą być oznaczone nazwą tej kategorii, po której podana jest ich szczegółowa nazwa. O tych niezgodnościach Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach poinformował Powiatowego Lekarza Weterynarii w Warszawie, na terenie którego znajduje się producent ww. mleka w proszku. 6. Próbka pn. Mleko modyfikowane dla dzieci Bebiko Junior 3R z kleikiem ryzowym Nutriflor + powyżej 1. roku życia. Próbkę pobrano w ramach urzędowej kontroli i monitoringu w kierunku badań chemicznych znakowanie. W oznakowaniu zbadanej próbki mleka modyfikowanego, w tabeli wartości odżywczej, producent użył sformułowanie % zalecanego dziennego spożycia. Zgodnie z wymaganiami określonymi w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności ( ) prawidłowe określenie to: referencyjna wartość spożycia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach skierował pismo do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Warszawie, na terenie którego znajduje się producent ww. mleka w proszku. IX.6. Nadzór nad przedmiotami użytku Prowadzono nadzór nad 18 miejscami obrotu materiałami i wyrobami przeznaczonymi do kontaktu z żywnością (w tym 6 hurtowniami i 12 sklepami). Przeprowadzono ogółem 1 kontrolę w obiekcie związaną z poborem próbek do badań laboratoryjnych. 92

93 Pobrano do badań 2 próbki materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością: 2 próbki (import, urzędowe) - gr. 28 materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością przybory kuchenne z poliamidu w kolorze czarnym: - Szpatułka kuchenna oraz Łyżka kuchenna Wyprodukowane w PRC, importer: GS International 1521 PS Wormerveer Holand. Próbki pobrano ze sklepu ze sprzedażą artykułów gospodarstwa domowego przeznaczonych do kontaktu z żywnością w Szamotułach. Kontrpróbki zostały zabezpieczone i umieszczone w pomieszczeniu biurowym na zapleczu sklepu w wyznaczonym miejscu w zamkniętym kartonie. Zbadane próbki nie zostały zakwestionowane. Po otrzymaniu niekwestionowanych wyników badań kontrpróbki zostały zwolnione w celu ponownego wprowadzenia do obrotu. Badania zostały wykonane przez Laboratorium Badania Żywności i Przedmiotów Użytku Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Poznaniu. IX.7. Nadzór nad zakładami produkującymi kosmetyki Na terenie działania Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w Szamotułach znajdują się 2 zakłady produkujące kosmetyki: Zakład produkcyjny w Dusznikach Zakład produkuje i konfekcjonuje produkty kosmetyczne wyłącznie na rynek zagraniczny. Produkcja odbywa się pod określone zamówienie do konkretnego kontrahenta. Planowane jest uruchomienie sprzedaży na rynek krajowy. Opakowania jednostkowe kosmetyków zaopatrzone są w etykiety z nadrukiem w językach obcych oraz w języku polskim. Obecnie produkowane produkty kosmetyczne to: mydła w płynie, żele pod prysznic, kremy do rąk, płyny do kąpieli, dezodoranty deo roll on, mleczka do ciała, żele i szampony 2 w 1, seria kosmetyków dla dzieci, sole do kąpieli i sole do nóg. W ramach sprawowanego nadzoru przeprowadzono 1 kontrolę sanitarną. Dokonano oceny warunków produkcji produktu kosmetycznego (GMP) oraz dokonano oceny zgodności oznakowania opakowania jednostkowego kosmetyku z wymaganiami zawartymi w obowiązujących przepisach prawa na podstawie losowo wybranych 3 etykiet produktów kosmetycznych. W wyniku oceny nie stwierdzono niezgodności z Rozporządzeniem Komisji (UE) nr 655/2013 i Rozporządzeniem (WE) nr 1223/2009. Przeanalizowano dokumentację zawartą w Księdze GMP opracowaną zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Produkcyjnej według Normy PN-EN ISO 22716:2009 i Rozporządzenia 93

94 Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych. Zakład spełnia wymagania GMP zgodnie z założeniami ww. normy. W laboratorium przyzakładowym przeprowadza się badania mikrobiologiczne pobranych próbek kosmetyków. Przeprowadza się badania mikrobiologiczne oraz wyrywkowe badania w kierunku zachowania prawidłowej lepkości, gęstości, suchej masy, które odnotowywane są w rejestrach wewnętrznych zakładu. Ponadto badana jest czystość mikrobiologiczna opakowań, które wykonuje się losowo z wybranych dostaw. Dotychczas nie stwierdzono zakwestionowania opakowania i surowca pod względem czystości mikrobiologicznej. W ramach urzędowej kontroli pobrano do badań laboratoryjnych, w kierunku - mikrobiologia - 2 próbki produktów kosmetycznych. Wyniki badań niekwestionowane. Zakład produkcyjny gm. Duszniki Zakład zajmuje się produkcją, konfekcjonowaniem i sprzedażą suplementów diety i środków spożywczych produkowanych na bazie produktów pszczelich oraz produktów kosmetycznych produkowanych na bazie koncentratu propolisowego z wyjątkiem balsamu do ciała z miodem, którego bazą jest miód pszczeli. W zakładzie produkuje się głównie suplementy diety, natomiast produkty kosmetyczne stanowią około 25% całkowitej produkcji w zakładzie. Zakład nie produkuje kosmetyków dla dzieci. W 2017 r. przeprowadzono 1 kontrolę sanitarną w zakładzie. Dokonano oceny warunków produkcji produktu kosmetycznego (GMP). Skontrolowano dokumentację zawartą w Księdze Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Żywności wg. PN EN ISO 22000:2006 oraz Księdze GMP/GHP dla całości produkcji zakładu tj. suplementów diety, produktów kosmetycznych i środków spożywczych. Wyznaczono w zakładzie punkty krytyczne. W wyniku kontroli zakładu nie stwierdzono nieprawidłowości. W ramach urzędowej kontroli produktów kosmetycznych pobrano do badań laboratoryjnych 1 próbkę, kierunek mikrobiologia. Otrzymany wynik badania niekwestionowany. W 2017 r. w ramach sprawowanego nadzoru nad kosmetykami pobrano łącznie 3 próbki produktów kosmetycznych w kierunku badań mikrobiologicznych. Próbki zostały pobrane w ramach urzędowej kontroli w ww. zakładach produkcyjnych. Otrzymane wyniki z badań próbek niekwestionowane. Ponadto w związku z planem zasadniczych przedsięwzięć na rok 2017 w sprawie kontroli przestrzegania przepisów rozporządzenia Komisji (UE) Nr 655/2013 określającego wspólne 94

95 kryteria dotyczące uzasadniania oświadczeń stosowanych w związku z produktami kosmetycznymi dokonano oceny 20 produktów kosmetycznych. Na skontrolowanych etykietach produktów kosmetycznych oceniono 17 oświadczeń, z czego 5 zakwestionowano jako niezgodne z wymaganiami ww. rozporządzenia. W przypadku zakwestionowanego oświadczenia na etykiecie produktu kosmetycznego znajdującego się w obrocie, przesłano informacje do Państwowych Powiatowych Inspektorów Sanitarnych sprawujących nadzór nad zakładami produkcyjnymi bądź dystrybutorami produktów kosmetycznych. IX.8. Ocena sposobu żywienia W 2017 r. nadzorowi podlegało 76 zakładów żywienia zbiorowego zamkniętego, w których przeprowadzono 48 kontroli sanitarnych (zdjęcie 26-27). W 35 obiektach dokonano oceny ryzyka na podstawie arkusza oceny zakładu produkcji. Wynik oceny ryzyko niskie. Dokonano zatwierdzenia i wpisu do rejestru 8 obiektów. Żywienie dzieci i młodzieży prowadzone jest w 20 stołówkach szkolnych, w tym w 8 punktach wydawania posiłków w systemie cateringowym oraz w 21 stołówkach przedszkolnych, w tym w 5 punktach wydawania posiłków w systemie cateringowym Obiady pochodzą ze stołówek: Szkoły Podstawowej Nr 1 w Szamotułach, Zespołu Szkół im. E. Sczanieckiej w Pniewach, Szkoły Podstawowej Nr 3 we Wronkach, Restauracji w Kaźmierzu oraz Restauracji Olympic we Wronkach. Zdjęcie 26 Zdjęcie 27 Obiady wydawane w szkołach są częściowo refundowane przez Oddziały Opieki Społecznej w poszczególnych gminach. W szkołach prowadzone są programy: Mleko w szkole (klasy 1-3, 1-6) oraz Owoce i warzywa w szkole (klasy 1-3), których celem jest promowanie spożycia mleka oraz warzyw i owoców wśród dzieci. Jedno przedszkole bierze udział w programie Spożycie mleka i przetworów mlecznych w placówkach oświatowych. 95

96 W 2017 roku dokonano 50 teoretycznych ocen jadłospisów dekadowych w 43 zakładach żywienia zbiorowego zamkniętego. W badaniach nad sposobem żywienia główny nacisk położono na żywienie dzieci i młodzieży oraz pensjonariuszy w pensjonacie pielęgnacyjno-opiekuńczym. W 36 ocenionych jadłospisach stwierdzono wady. Najczęściej występujące uchybienia w zakresie sporządzania jadłospisów to: - w posiłkach nie uwzględniono porcji warzyw lub owoców, - nie podawano co najmniej raz w tygodniu porcji ryby, - nie podawano co najmniej dwóch porcji mleka lub produktów mlecznych, - w żywieniu całodziennym nie podawano przynajmniej pięć porcji warzyw i owoców, Analiza ocen jadłospisów wykazała, iż występują różnice w realizowaniu zalecanych norm żywienia. Dotyczyły one przede wszystkim niedoborów w spożyciu warzyw i owoców, ryb oraz nabiału. W związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (Dz. U r. poz. 1154), w trakcie prowadzonego nadzoru nad blokami żywienia w placówkach oświatowych kontrolowano przestrzeganie obowiązujących wymagań. W czasie wypoczynku letniego i zimowego dzieci korzystały z żywienia w stołówkach szkolnych i internatach. Przeprowadzono 6 kontroli sanitarnych. Kontrolowane były bloki żywieniowe na terenie powiatu szamotulskiego, pod względem spełnienia wymogów sanitarno-higienicznych (zdjęcia 28 29). Stan sanitarny i techniczny obiektów, w których organizowany był wypoczynek letni i zimowy nie budził zastrzeżeń. W związku z odbywającym się wypoczynkiem dzieci i młodzieży pobrano do oceny 10 jadłospisów dekadowych. W związku ze stwierdzonymi uchybieniami wydano zalecenia. Najczęściej występującymi wadami w zakresie sporządzania jadłospisów były: - nie uwzględniano warzyw lub owoców w każdym posiłku, - w żywieniu nie uwzględniano co najmniej dwóch porcji mleka lub produktów mlecznych. 96

97 Zdjęcie 28 Zdjęcie 29 97

98 Tabela 25. Wyniki kontroli przeprowadzonych przez PIS w nadzorowanych jednostkach systemu oświaty Liczba obiektów, w Liczba przeprowadzonych Liczba obiektów których stwierdzono kontroli niezgodności Lp. Typ obiektów Nadzoro Skontrolowanych -wanych Ogółem W tym: w zakresie rozporządzenia MZ Ogółem W tym: w zakresie rozporządzenia MZ W celu poprawy stanu sanitarnego Liczba wydanych decyzji administracyjnych PWIS nakładających kary pieniężne /na kwotę W tym: w zakresie rozporządzenia MZ/na kwotę Liczba mandatów /na kwotę 1) Sklepiki szkolne Uwagi i dodatkowe wyjaśnienia 2) Stołówki szkolne W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowoś ciami w planowaniu jadłospisu wydano zalecenia. 3) Stołówki w przedszkolach 4) Stołówki w bursach i internatach 5) Stołówki w zakładach specjalnych i wychowawczych W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowoś ciami w planowaniu jadłospisu wydano zalecenia W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowoś ciami w planowaniu jadłospisu wydano zalecenia

99 IX. 9. Żywienie pacjentów w Szpitalu w Szamotułach W 2017 r. nadzór nad blokami żywienia w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej, ul. Sukiennicza 13, Szamotuły pełniła Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Poznaniu. Żywienie pacjentów odbywa się w systemie cateringowym przez firmę: Micek & Micek Halina Micek, Henryk Micek, ul. Strzelecka 32, Chodzież. Firma cateringowa dostarczająca posiłki do szpitala w Szamotułach nie znajduje się na terenie działania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach. IX.10. Bloki żywienia w Domach Opieki Społecznej W 2017 r. nadzór nad blokami żywienia w Domu Pomocy Społecznej w Nowej Wsi, ul. Szamotulska 9, Wronki i w Domu Pomocy Społecznej w Chojnie 41A, Wronki pełniła Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Poznaniu. Pensjonat Pielęgnacyjno - Opiekuńczy DALFAS Na terenie działania stacji występuje Pensjonat Pielęgnacyjno-Opiekuńczy DALFAS Annogóra nr 10, Obrzycko (zdjęcie 30). Obiekt oferuje zakwaterowanie dla 10 osób starszych, niepełnosprawnych i przewlekle chorych. Pensjonat zapewnia swoim mieszkańcom całodobową opiekę, w tym medyczną i pielęgniarską wraz z rehabilitacją. Zdjęcie 30 99

100 W bloku żywienia przygotowuje się całodobowe wyżywienie dla pensjonariuszy w wieku od 70 do 93 lat, w postaci pierwszego i drugiego śniadania, obiadu, podwieczorku i kolacji. W żywieniu uwzględnia się diety, które uzależnione są od rodzaju choroby lub schorzenia. W kuchni zatrudnione są 3 osoby posiadające aktualną dokumentację zdrowia. Pensjonariusze mają zapewnione napoje przez całą dobę. Posiłki wydawane są w odpowiednich przedziałach czasowych. Konsumpcja posiłków przez pensjonariuszy odbywa się w jadalni. Funkcjonalność pomieszczeń jest prawidłowa. W obiekcie zapewniona jest odpowiednia ilość urządzeń chłodniczych, co powoduje zachowanie ciągłości łańcucha chłodniczego. Kuchnia wyposażona jest w odpowiednią ilość sprzętu i urządzeń o prawidłowym stanie sanitarno technicznym. Codzienna dostawa środków spożywczych przeznaczonych do produkcji posiłków pozwala na zachowanie świeżości produktów i prawidłowej jakości wydawanych dań. Obiekt działa w oparciu o procedury i instrukcje GMP i GHP. Monitoringi i rejestry prowadzone są systematycznie i prawidłowo. W 2017 r. przeprowadzono 1 kontrolę sanitarną. Bieżący stan sanitarno-techniczny pionu żywienia nie budził zastrzeżeń. Dokonano oceny zagrożenia na podstawie arkusza oceny zakładu żywienia zbiorowego. Ryzyko dla ocenionego zakładu - niskie. Dokonano oceny żywienia pensjonariuszy na podstawie jadłospisu dekadowego. IX.11. Zatrucia pokarmowe W 2017 r. nie odnotowano zgłoszeń dotyczących zatruć pokarmowych. IX.12. Informacja o współpracy z innymi jednostkami kontrolnymi Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach prowadzi stałą współpracę z władzami poszczególnych Miast i Gmin oraz ze Starostą Powiatowym. Na bieżąco przekazywane są informacje o nieprawidłowościach występujących w zakresie obrotu i produkcji żywności. Corocznie sporządzana jest ocena stanu sanitarno epidemiologicznego powiatu szamotulskiego, która w formie papierowej jest przekazywana do Starostwa Powiatowego i jest szczegółowo omawiana podczas Sesji Rady Powiatu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny współpracuje z Komendantami Policji w Szamotułach, Wronkach i Pniewach. W przypadkach problemowych kontroli funkcjonariusze Policji asystują podczas czynności kontrolnych w obiektach. Przedstawiciele 100

101 Komisariatu Policji w Szamotułach asystowali pracownikom PSSE w Szamotułach przy próbie przeprowadzenia kontroli nielegalnej działalności gastronomicznej polegającej na produkowaniu posiłków dietetycznych w mieszkaniu prywatnym oraz w obiekcie gastronomicznym. Wymieniano informacje dotyczące prowadzenia czynności wyjaśniających przez Wydział Prewencji Komendy Powiatowej Policji w Szamotułach w sprawie złożonego zawiadomienia o nienależytym stanie sanitarno higienicznym w piekarni. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach w ramach zawartego porozumienia prowadzi stałą współpracę z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w Szamotułach. Obie inspekcje przekazują na bieżąco wyniki przeprowadzonych kontroli w zakładach oraz wyniki badań zakwestionowanych próbek żywności wyprodukowanych przez zakłady będące pod nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej oraz Inspekcji Sanitarnej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach poinformował również zgodnie z właściwością Powiatowego Lekarza Weterynarii w Gryficach oraz Powiatowego Lekarza Weterynarii Warszawie, pod których nadzorem znajdują się producenci środków spożywczych o stwierdzonych nieprawidłowościach w oznakowaniu zbadanych próbek celem podjęcia dalszych działań. W okresie przedświątecznym Bożonarodzeniowym zostały przeprowadzone przez przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Szamotułach wspólne kontrole punktów sprzedaży ryb żywych na placach targowych w Szamotułach, Obrzycku, Pniewach Skontrolowano stoiska ze sprzedażą żywych karpi, amurów, tołpyg, linów. Ogółem przeprowadzono 7 kontroli, w tym 6 kontroli stoisk z rybami żywymi na placach targowych oraz 1 kontrolę stoiska rybnego ze sprzedażą żywego karpia w markecie (zdjęcie 31-32). Przedmiotem kontroli były m. in. warunki przechowywania i sprzedaży ryb, dokumentacja dotycząca pochodzenia ryb, wyniki ich badania, a także warunki uśmiercania ryb oraz ich transport przez konsumentów finalnych. W wyniku przeprowadzonych kontroli stwierdzono, że transport ryb po dokonaniu zakupu przez klienta odbywał się w sposób prawidłowy, uwzględniając dobrostan zwierząt i wykluczając narażenie ich na niepotrzebne cierpienie. Ryby przechowywane były w szczelnych basenach, w odpowiednim zagęszczeniu, bez widocznych uszkodzeń i ran. Nieprawidłowości nie stwierdzono. 101

102 Zdjęcie 31 Państwowy Powiatowy Zdjęcie 32 Inspektor Sanitarny w Szamotułach współpracował z Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Środowiska w Poznaniu w związku z koniecznością przeprowadzenia wspólnych kontroli dotyczących współdziałania organów urzędowej kontroli (PIS, IOŚ, PIORiN, IJHARS) w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa produkcji pierwotnej żywności pochodzenia roślinnego w 2017 r. W związku z zawartym Porozumieniem z dnia r. pomiędzy Głównym Inspektorem Sanitarnym, Głównym Inspektorem Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Głównym Inspektorem Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych oraz Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska i ustaleniem szczegółowego planu wspólnych kontroli w woj. wielkopolskim w 2017 r. przeprowadzono 1 kontrolę w gospodarstwie rolnym zajmującym się produkcją pierwotną żywności pochodzenia roślinnego wraz z przedstawicielem Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz 1 kontrolę z przedstawicielami Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa w gospodarstwie sadowniczym. W trakcie czynności kontrolnych pobrano do badań laboratoryjnych 2 próbki, w tym 1 próbkę warzyw i 1 próbkę owoców miękkich. Wyniki badań próbek niekwestionowane (zdjęcia 33-35). 102

103 Zdjęcie 33 Zdjęcie 34 Zdjęcie 35 W związku z zawartym porozumieniem z dnia 22 października 2008 r. pomiędzy Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w Poznaniu i Wielkopolskim Wojewódzkim Inspektorem Farmaceutycznym o współpracy organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej w województwie wielkopolskim, przeprowadzono w 2017 r. ogółem 5 kontroli w aptekach, w tym: 2 kontrole w ramach funkcjonowania systemu RASFF w sprawie przekroczenia najwyższego poziomu wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) i benzo(a)pirenu w produkcie pn. Spirulina sproszkowana alga morska 200g oraz 2 kontrole w związku z realizacją przedsięwzięcia dotyczącego oceny nadzoru w zakresie przestrzegania wymagań w odniesieniu do suplementów diety zafałszowanych substancjami, które mogą wykazywać właściwości farmakologicznie czynne, hormonami z listy WADA oraz w sprawie wycofania z obrotu suplementu diety pn. Obstilax. 103

104 Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Szamotułach prowadzi stałą współpracę z gazetami lokalnymi, informuje o ważnych wydarzeniach związanych z działalnością Inspekcji Sanitarnej. W ramach współpracy z mediami zostały opublikowane następujące artykuły: 1. Strona internetowa dnia r. Artykuł: Kampania edukacyjna Mniej cukru, soli, tłuszczu? Kupuję to!. 2. Gazeta Szamotulska : dnia r. Artykuł: Jakie grzyby można jeść? dotyczący spotkania przedstawicieli PIS z dziećmi w ramach akcji Bezpieczne wakacje, poświęconego grzybom oraz dopalaczom. 3. Strona internetowa dnia r. Artykuł: W Wartosławiu opowiedzą o grzybach dotyczący spotkania przedstawicieli PIS z dziećmi w ramach akcji Bezpieczne wakacje, poświęconego grzybom oraz dopalaczom. 4. Strona internetowa com/gminawronki: dnia r. Artykuł: W Wartosławiu opowiedzą o grzybach dotyczący spotkania przedstawicieli PIS z dziećmi w ramach akcji Bezpieczne wakacje, poświęconego grzybom oraz dopalaczom. 5. Gazeta Szamotulska : dnia r. Artykuł: Najpierw wiedzieć, potem jeść dotyczący spotkania z dziećmi, poświęconego profilaktyce zatruć grzybami i dopalaczami w ramach akcji Bezpieczne wakacje. IX.13. Informacje dotyczące żywności GMO W 2017 r. prowadzono nadzór nad przestrzeganiem warunków określonych w rozporządzeniach 1829/2003 i 1830/2003 dot. żywności genetycznie zmodyfikowanej, ze szczególnym uwzględnieniem prawidłowego znakowania środków spożywczych zawierających GMO, dokumentacji towarzyszącej ww. środkom spożywczym oraz pobierania próbek. Zgodnie z harmonogramem poboru próbek na 2017 r. zaplanowano do poboru 2 próbki krajowe w kierunku GMO: - grupa 18 Ziarna roślin oleistych. 104

105 W ramach urzędowej kontroli żywności i monitoringu pobrano do badań laboratoryjnych próbkę rzepaku z magazynu zbożowego w gm. Pniewy. - grupa 24 Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego Środki spożywcze uzupełniające obejmujące produkty zbożowe przetworzone i inne środki spożywcze dla niemowląt i małych dzieci. W ramach urzędowej kontroli żywności i monitoringu pobrano do badań laboratoryjnych próbkę: Kaszka mleczna ryżowo - kukurydziana Jabłko, Banan, Morela Nestle w markecie w Szamotułach. Otrzymane wyniki badań niekwestionowane. Ponadto skontrolowano składniki suplementów diety oraz ogólnodostępne środki spożywcze znajdujące się w obrocie mogące zawierać GMO. Producenci na etykietach swoich produktów np.: czekoladzie, serkach, kotletach sojowych, mleku, kukurydzy umieszczają oświadczenie: np. Bez GMO, z mleka od krów karmionych paszami bez GMO, bez genetycznie zmodyfikowanych organizmów, Produkt kontrolowany na nieobecność GMO, Stosowany system jakości zapewnia brak możliwości kontaminacji naszych surowców organizmami modyfikowanymi genetycznie,..z lecytyną z certyfikowanych ziaren soi (bez GMO). W 2017 r. w ramach sprawowanego nadzoru na terenie działania stacji nie stwierdzono przypadków występowania w obrocie produktów krajowych lub importowanych oznakowanych jako zawierające GMO. IX.14. Ocena spraw rozpatrywanych w ramach funkcjonowania systemu RASFF W okresie roku sprawozdawczego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach otrzymał od Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zgłoszenia o niebezpiecznych produktach żywnościowych i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Podejmowano działania w związku z otrzymanymi powiadomieniami w systemie RASFF oraz informacjami o kwestionowanych partiach środków spożywczych i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością mogących znajdować się obrocie: - w sprawie powiadomienia informacyjnego nr z dnia r. Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dotyczącego produktu pn. Black 105

106 Bombs, zawierającego w swoim składzie N-izopropylonorsynefrynę będącą pochodną oksylofryny i oktopaminy, pochodzącego z Wielkiej Brytanii. W dniu r. zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wobec przedsiębiorcy, który figurował na załączonej do pisma liście dystrybucyjnej: właściciela sklepu sportowego w Szamotułach. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, ze pracownik sklepu sportowego dokonał zakupu zakwestionowanego produktu na własne potrzeby i zużył go w całości. - w sprawie powiadomienia alarmowego nr z dnia r. dotyczącego przekroczenia najwyższego dopuszczalnego poziomu ochratoksyny A (OTA) w produkcie pn. Rodzynki Kresto, masa netto 200g, nr partii: L V024, data minimalnej trwałości: , kraj pochodzenia Turcja. W dniu r. przeprowadzono kontrolę sanitarną (tematyczną) w sklepie w Szamotułach. Stwierdzono w sprzedaży występowanie 8 opakowań rodzynek objętych powiadomieniem alarmowym. Całość partii w chwili kontroli została wycofana z obrotu, oznakowana i umieszczona w wyznaczonym miejscu awaryjnego wycofania w celu oczekiwania na dalsze postępowanie i polecenia z Magazynu Centralnego firmy. - w sprawie powiadomienia informacyjnego nr 3/2017 z dnia r. dotyczącego przekroczenia najwyższego poziomu wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) oraz benzo(a)pirenu w produkcie pn. Spirulina sproszkowana alga morska 200g, nr partii: , data minimalnej trwałości: r., kraj pochodzenia Chiny. W dniu r. przeprowadzono postępowanie wyjaśniające wobec obiektu znajdującego się na liście dystrybucyjnej Apteki we Wronkach. W wyniku podjętych czynności ustalono, iż w dniu r. dokonano zakupu 1 opakowania suplementu diety pn. Spirulina o nr partii z datą minimalnej trwałości r., które zostało sprzedane indywidualnemu klientowi. - w sprawie informacji przesłanej w systemie Rapid Alert z dnia r. dotyczącej wycofania z obrotu produktu pn. Man Steel zawierającego niezadeklarowaną substancję czynną sildenafil. Produkt ten nie był przedmiotem powiadomienia GIS o wprowadzeniu po raz pierwszy do obrotu na Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez żadne z przedsiębiorstw działających na rynku spożywczym. Kontrolowano prawdopodobieństwo występowania produktu w obrocie. W wyniku przeprowadzonych kontroli w obiektach nie stwierdzono występowania w sprzedaży ww. produktu. 106

107 - w sprawie powiadomienia alarmowego nr z dnia r. zgłoszonego przez Litwę dotyczącego migracji N-nitrozoamin oraz substancji zdolnych do tworzenia nitrozoamin (0,4935 mg/kg-ppm) ze smoczka kauczukowego Canpol Babies, pochodzącego z Polski, o nr katalogowym 23/103, nr serii CODE (kod EAN ). W dniu r. przeprowadzono postępowanie wyjaśniające wobec obiektów znajdujących się na liście dystrybucyjnej: 1. Apteka w Pniewach. W wyniku podjętych czynności w dniu r. ustalono, iż w sprzedaży znajdowało się 1 opakowanie smoczków kauczukowych, które zostało bezzwłocznie wycofane ze sprzedaży i zwrócone do dostawcy. Przedstawiono do wglądu protokół wycofania z obrotu kwestionowanego produktu. 2. Apteka w Szamotułach. W dniu r. przeprowadzono kontrolę, w wyniku której nie stwierdzono w obrocie zakwestionowanych smoczków. Według oświadczenia kierownika apteki opakowanie smoczków z ww. nr katalogowym i nr serii zostało sprzedane indywidualnemu klientowi. - w sprawie powiadomienia alarmowego nr zgłoszonego przez punkt kontaktowy RASFF Niemiec w sprawie stwierdzenia bakterii Salmonella w próbce (250g) produktu pn. Das Exquisite Heidel Beere Weisse Schokolade wyprodukowanego dla Dirk Rossmann GmbH, data minimalnej trwałości r. W dniu r. przeprowadzono kontrolę sanitarną (tematyczną) w Supermarkecie Drogeryjnym ROSSMANN w Szamotułach, znajdującym się na liście dystrybucyjnej. W wyniku kontroli nie stwierdzono w obrocie produktu ujętego w powiadomieniu. W trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego uzyskano informację, że w dniu r. sklep otrzymał informację z Działu Kontroli Jakości o konieczności wycofania ww. czekolady. Kwestionowany produkt został natychmiast wycofany ze sprzedaży w ilości 16 sztuk i w dniu r. zwrócony do Magazynu Centralnego. Ponadto ROSSMANN SDP Sp. z o.o. Sekcja Obsługi Klienta, poleciła umieścić w widocznym miejscu na terenie sklepu informację dla klientów dotyczącą konieczności wycofania czekolady i zwrotu kosztów zakupu. Ogółem w 2017 r. w ramach funkcjonowania systemu RASFF przeprowadzono 6 kontroli w związku z możliwością występowania w obrocie produktów objętych ww. powiadomieniami. 107

108 IX.15. Informacja dotycząca systemu RAPEX W 2017 r. nie odnotowano zgłoszeń notyfikacji kosmetyków w systemie RAPEX.. IX.16. Informacja dotycząca nadzoru nad suplementami diety, żywnością specjalnego przeznaczenia, środkami spożywczymi wzbogaconymi witaminami lub składnikami mineralnymi W ramach sprawowanego nadzoru nad suplementami diety, żywnością specjalnego przeznaczenia oraz środkami spożywczymi wzbogacanymi witaminami lub składnikami mineralnymi kontrolowano ww. środki spożywcze w zakładach produkcyjnych oraz występujące w obrocie. W trakcie kontroli zwracano szczególną uwagę na prawidłowość oznakowania, ze szczególnym uwzględnieniem oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych, a także na sposób przechowywania, eksponowania oraz terminy przydatności do spożycia. Kontrole przeprowadzono w obiektach obrotu żywnością (marketach, sklepach spożywczych, centrach handlowych) oraz aptekach i sklepach sportowych. Kontrolowano również prezentacje produktów zamieszczonych na stronach internetowych oraz broszurach i gazetkach reklamowych produktów. Suplementy diety i żywność specjalnego przeznaczenia oraz środki spożywcze wzbogacone witaminami lub składnikami mineralnymi oferowane do sprzedaży w miejscach obrotu przechowywane były na wydzielonych regałach i półkach. Ogółem w 2017 r. skontrolowano 70 suplementów diety, 9 środków spożywczych specjalnego przeznaczenia oraz 4 środki spożywcze wzbogacone witaminami lub składnikami mineralnymi. Ponadto podejmowano również działania w sprawie wycofania z obrotu suplementów diety : - Black Bombs - zawierającego w składzie N izopropylonorsynefrynę. Przeprowadzono postępowanie wyjaśniające wobec przedsiębiorcy, który figurował na liście dystrybucyjnej właściciela sklepu sportowego w Szamotułach, - Black Mamba oraz Super Panter - zafałszowanych produktów niedopuszczonych do obrotu, - Natural Herbs Coffee zawierającego sidenafil i tadalafil, - Super Parther 7K Capsules zawierającego niezadeklarowane substancje sidenafil i tadalafil, - Selekta Pregnenalone zawierającego prekursor hormonów steroidowych, - w sprawie suplementów diety zawierających w składzie 5-hydroksytryptofan (5-HTP), 108

109 Tabela 26. Liczba ocenionych oraz zakwestionowanych produktów z podziałem na poszczególne obiekty w 2017 r. Obiekty Suplementy diety Żywność specjalnego przeznaczenia Środki spożywcze wzbogacone witaminami lub składnikami mineralnymi Skontrolowane Kwestionowane Skontrolowane Kwestionowane Skontrolowane Kwestionowane Obiekty obrotu żywnością Apteki i punkty apteczne Sklepy sportowe Portale Internetowe Broszura, ulotka Razem Man Steel - zawierającego niezadeklarowaną substancję czynną sidenafil. W wyniku kontroli sklepów sportowych, aptek oraz obiektów obrotu żywnością nie stwierdzono w sprzedaży ww. suplementów diety. W 2017 r. w ramach urzędowej kontroli pobrano do badań laboratoryjnych: - 8 próbek suplementów diety, w tym 5 próbek urzędowych w kierunku badań mikrobiologicznych i 3 próbki w kierunku badań chemicznych - znakowanie i badania, - 1 próbkę środków spożywczych wzbogaconych w witaminy i składniki mineralne w kierunku badań chemicznych - znakowanie i badania, - 5 próbek żywności specjalnego przeznaczenia, w tym 2 próbki w kierunku znakowania, 1 próbka w kierunku GMO, 2 próbki w kierunku zawartości metali. W sprawozdaniach z badań w 5 zbadanych próbkach zwrócono uwagę na nieprawidłowości w oznakowaniu. Liczbę ocenionych oraz zakwestionowanych ww. produktów z podziałem na poszczególne obiekty przedstawiono w tabeli nr

110 Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Szamotułach sprawuje nadzór nad 1 producentem suplementów diety. Zakład zajmuje się produkcją, konfekcjonowaniem i sprzedażą suplementów diety na bazie produktów pszczelich. W 2017 r. przeprowadzono kontrolę warunków produkcji suplementów diety wraz z oceną zakładu. Nie stwierdzono nieprawidłowości sanitarnych i technicznych w obiekcie. IX.17. Informacja dotycząca grzybów W Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Szamotułach trzy osoby posiadają uprawnienia grzyboznawcy. W 2017 r. wystawiono ogółem 2 atesty: 1/ Atest na grzyby suszone z gatunku: Podgrzybek brunatny w postaci krajanki w ilości 1 kg, 2/ Atest na grzyby suszone z gatunku: Borowik szlachetny w postaci krajanki w ilości 1 kg. Udzielono 19 porad grzybowych. W dwóch poradach stwierdzono 4 gatunki grzybów trujących: gołąbek krwisty, krowiak podwinięty, mleczaj miły, maślanka ceglasta. Wznowiono nadzór nad sprzedażą grzybów suszonych w okresie przedświątecznym Bożonarodzeniowym. Ogółem w 2017 r. przeprowadzono 3 kontrole związane ze sprzedażą grzybów suszonych. Kontrole przeprowadzono w sklepach spożywczych i marketach. W czasie czynności kontrolnych zwracano uwagę na prawidłowość oznakowania opakowań jednostkowych, posiadanie atestów, terminy ważności oraz właściwości organoleptyczne oferowanych do sprzedaży grzybów. W miejscach obrotu nie stwierdzono nieprawidłowości w sprzedaży grzybów. Ponadto w ramach urzędowej kontroli zgodnie z Harmonogramem Poboru Próbek w 2017 r. pobrano do badań laboratoryjnych 1 próbkę grzybów z grupy 12 Grzyby, ze szczególnym uwzględnieniem pieczarek marynowanych (w occie) w ramach urzędowej kontroli żywności producenta krajowego. Próbkę pobrano do badań w kierunku zawartości substancji dodatkowych substancji konserwującej (siarczyny). Wynik badań niekwestionowany. Na terenie działania stacji nie występują przetwórnie warzywno-grzybowe. W 2017 r. żadna osoba nie uległa zatruciu grzybami. 110

111 X. Działalność w zakresie oświaty zdrowotnej i promocji zdrowia W roku 2017 pion Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia: - realizował 12 programów profilaktycznych, - włączył się do obchodów 5 Światowych Dni (Światowy Dzień Zdrowia, Światowy Dzień bez Tytoniu, Światowy Dzień Walki z Rakiem, Światowy Dzień Rzucania Palenia, Światowy Dzień AIDS), - współuczestniczył w przygotowaniu, przeprowadzeniu lub nagłośnieniu 7 konkursów (4 ogólnopolskie, 3 wojewódzkie ), - przeprowadził 3 kampanie społeczne, - uczestniczył w 5 imprezach środowiskowych, - zorganizował 6 akcji informacyjno edukacyjnych (Bezpieczne Walentynki, Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach, letni i zimowy wypoczynek w ramach akcji Kręci mnie bezpieczeństwo w wakacje,projekt Lekki Tornister, profilaktyka wszawicy, profilaktyka chorób zakaźnych grypa, wzw typu A ), - przeprowadził 10 szkoleń dla różnych grup odbiorców z zakresu profilaktyki uzależnień, profilaktyki chorób zakaźnych i chorób nowotworowych oraz promocji zdrowego stylu życia, - przeprowadził 88 narad z przedstawicielami różnych instytucji i organizacji w zakresie planowania i realizacji działań prozdrowotnych na terenie powiatu szamotulskiego, - wspomagał placówki szkolne w dążeniu do uzyskania certyfikatu Szkół Promujących Zdrowie. Program Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu Realizacja Programu jest wypełnieniem zobowiązań wynikających z treści art. 4 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 957). 111

112 W ramach programu: Realizowano 2 kampanie tytoniowe: - Światowy Dzień bez Tytoniu r. ( Punkt informacyjno-edukacyjny na terenie Centrum Handlowego INBAG w Szamotułach, happening na rynku we Wronkach przy współpracy z Dyrekcją Przedszkola nr 2 we Wronkach, akcja informacyjna w mediach) Zdjęcie 36 Zdjęcie 37 - Światowy Dzień Rzucania Palenia r. (Punkt informacyjno edukacyjny w holu Poradni Specjalistycznych SP ZOZ w Szamotułach, dystrybucja materiałów edukacyjnych wśród pacjentów szpitala). Zdjęcie 38 Zdjęcie 39 Realizowano konkurs Palić, nie palić oto jest pytanie dla uczniów klas V szkół podstawowych. Przeprowadzono szkolenie Młodzieżowych Liderów Zdrowia kontra tytoń dla młodzieży gimnazjalnej. Przy współpracy z Służbą Więzienną przeprowadzono 2 szkolenia połączone z pomiarem zawartości tlenku węgla w wydychanym powietrzu dla osadzonych w Areszcie Śledczym w Szamotułach. Szkolenia stanowiły element realizowanego w tej jednostce programu readaptacji społecznej Papierosom powiedz STOP. 112

113 W ramach działań edukacyjnych przeprowadzono szkolenie dla pracowników firmy DYNAXO w Popowie. Szkolenie zorganizowano przy współpracy z Zarządem i pracownikami służb BHP. Program Czyste powietrze wokół nas Przedszkolny program edukacji antytytoniowej ma na celu wykształcenie u dzieci starszych grup świadomej reakcji w sytuacji, gdy inne osoby palą przy nich papierosy. Program pośrednio wpływa również na rodziców uświadamiając, iż paląc narażają swoje pociechy na choroby związane z nałogiem tytoniowym. W roku szkolnym 2016/2017 program realizowało 21 placówek przedszkolnych oraz szkolnych. W zajęciach uczestniczyło 662 dzieci i 318 rodziców. Program Nie pal przy mnie, proszę Program edukacji antytytoniowej dla uczniów klas I III szkół podstawowych. Głównym celem programu jest przygotowanie do abstynencji tytoniowej poprzez naukę o zdrowiu i czynnikach uniemożliwiających wzmacnianie potencjału zdrowotnego. Edukacja ta ma doprowadzić również do wykształcenia u dzieci świadomej umiejętności radzenia sobie w sytuacjach, gdy inne osoby palą przy nich papierosy. W roku szkolnym 2016/2017 realizacja programu przebiegała w 13 placówkach szkolnych, a działaniami edukacyjnymi objęto 533 uczniów. Program Znajdź właściwe rozwiązanie Program adresowany do uczniów starszych klas szkół podstawowych oraz uczniów gimnazjum, któremu przyświeca cel zapobiegania używania przez młodzież wyrobów tytoniowych poprzez naukę asertywnych zachowań. W roku szkolnym 2016/2017 realizacja przebiegała w 13 placówkach szkolnych wśród 712 uczniów. 113

114 Program edukacyjny Bieg po zdrowie. Państwowa Inspekcja Sanitarna województwa wielkopolskiego rozpoczęła w listopadzie 2016 roku realizację programu edukacyjnego Bieg po zdrowie. Został on zainicjowany przez Główny Inspektorat Sanitarny oraz objęty honorowym patronatem Ministra Edukacji Narodowej, Ministra Zdrowia oraz Rzecznika Praw Dziecka. Celem programu jest pokazanie atrakcyjności życia w środowisku wolnym od dymu tytoniowego, zwiększanie wiedzy i umiejętności uczniów na temat zdrowia w kontekście szkodliwości palenia papierosów. W roku szkolnym 2016/2017 program był pilotażowo realizowany wśród uczniów klas IV oraz ich rodziców w 4 szkołach podstawowych powiatu szamotulskiego. W programie uczestniczyło 136 uczniów i 98 rodziców. Program Trzymaj Formę Program współorganizowany przez Główny Inspektorat Sanitarny oraz Polską Federację Producentów Żywności Związek Pracodawców ma na celu realizację strategii WHO dotyczącej diety, aktywności fizycznej i zdrowia. Jego adresatami są uczniowie klas V i VI szkół podstawowych oraz młodzież gimnazjalna. W roku szkolnym 2016/2017 program realizowano na terenie 13 placówek szkolnych. Wzmocnieniem realizacji programu był ogłoszony przez organizatorów ogólnopolski konkurs wiedzy o zdrowym stylu życia, w którym uczestniczyła także młodzież z powiatu szamotulskiego. Program Moje dziecko idzie do szkoły Program realizowany jest od roku 2002 z inicjatywy Wojewódzkiej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w Poznaniu przy współpracy z Polskim Towarzystwem Oświaty Zdrowotnej Oddział Terenowy w Poznaniu. Cel programu to ukształtowanie u dzieci rozpoczynających naukę w szkole prawidłowych nawyków i umiejętności prozdrowotnych. W roku szkolnym 2016/2017 program realizowany był w 28 placówkach przedszkolnych i szkolnych. Działaniami edukacyjnymi objęto 1181 dzieci i ok 1100 rodziców. 114

115 Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy Z inicjatywy Inspekcji Sanitarnej od 2009 roku na terenie województwa wielkopolskiego realizowany jest projekt informacyjno edukacyjny Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy dofinansowany z Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Zadaniem projektu jest propagowanie zasad zdrowego stylu życia czyli zbilansowanej diety i aktywności ruchowej wśród dzieci, młodzieży oraz ich rodziców. - Na terenie powiatu program realizowany jest w 9 przedszkolach, 20 szkołach podstawowych oraz 13 gimnazjach. - W ramach programu zorganizowano 4 festyny zdrowotne dla dzieci oraz przeprowadzono etap powiatowy konkursu plastycznego dla uczniów szkół gimnazjalnych pt. Bądźmy zdrowi Zdjęcie 40 Zdjęcie 41 Zdjęcie 42 Zdjęcie 43 Profilaktyczny program w zakresie przeciwdziałania uzależnieniu od alkoholu, tytoniu i innych środków psychoaktywnych Celem programu jest ograniczenie używania tytoniu, alkoholu i innych substancji psychoaktywnych przez kobiety w wieku prokreacyjnym tj. między 15 a 49 rokiem życia. W ramach programu realizowane były: 115

116 - Kampania społeczna Nie pozwól odlecieć swojemu szczęściu przy współpracy z placówkami medycznymi i szkołami ponadgimnazjalnymi. - Kampania społeczna Melanż. Oczekiwania vs rzeczywistość realizowana na terenie szkól gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. - II edycja badań ankietowych Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży - realizowana na terenie SP ZOZ w Szamotułach. - Konkurs Szkoła wolna od używek I edycja ogólnopolskiego konkursu adresowanego do szkół ponadgimnazjalnych. - Przekazano do 20 szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych scenariusz zajęć Jak rozmawiać z młodzieżą na temat używek? do wykorzystania przez nauczycieli i wychowawców klas. - Program ARS czyli jak dbać o miłość? Program skierowany do uczniów szkół ponadgimnazjalnych, którego celem jest promocja zdrowego stylu życia wolnego od używek w aspekcie planowanego rodzicielstwa. W roku 2016/2017 program realizowany był w 4 placówkach szkolnych wśród uczniów klas II i III. Program Wybierz życie pierwszy krok Celem realizacji programu jest podniesienie poziomu wiedzy nt. zagrożeń związanych z zakażeniem wirusem HPV i profilaktyka raka szyjki macicy wśród młodzieży ponadgimnazjalnej oraz ich rodziców i opiekunów. - Program w roku szkolnym 2016/2017 realizowany był w 2 placówkach szkolnych wśród 258 uczniów. - W ramach programu ogłoszony został konkurs na film pt. Wybierz życie Pierwszy krok o zasięgu wojewódzkim. Konkurs organizowany był przez WSSE w Poznaniu przy współpracy z Fundacją MSD dla Zdrowia Kobiet oraz Wielkopolskim Kuratorium Oświaty. Profilaktyka HIV/AIDS Włączając się w realizację Krajowego Programu Zwalczania AIDS i Zapobiegania Zakażeniom HIV w roku 2017 realizowano następujące przedsięwzięcia: 116

117 - Akcja Bezpieczne Walentynki (event dla młodzieży Zespołu Szkół nr 2 w Szamotułach, dystrybucja materiałów edukacyjnych w lokalach gastronomicznych, Bibliotece Publicznej w Szamotułach oraz w kinie Halszka ) - Projekt edukacji rówieśniczej Młodzieżowi Liderzy Zdrowia kontra HIV - przeprowadzenie 2 szkoleń dla młodzieży uczęszczającej do Zespołu Szkół nr 3 w Szamotułach. - Konkurs fotograficzny dla młodzieży gimnazjalnej pt. Nie daj szansy AIDS - Akcja informacyjna skierowana do lekarzy ginekologów i położników w zakresie kierowania kobiet ciężarnych do badań testowych w kierunku HIV. - Rozpoczęcie kampanii społecznej #mamczasrozmawiać. - Organizacja Światowego Dnia AIDS opublikowanie informacji na stronie internetowej, dystrybucja materiałów edukacyjnych, rozpropagowanie informacji o wojewódzkiej Konferencji i udział w Konferencji Bezpieczeństwo a praktyka. Nie daj szansy AIDS Wielkopolski Program Profilaktyczny Wiem, nie biorę. Jestem bezpieczny! Na terenie powiatu szamotulskiego program realizowany jest przez Inspekcję Sanitarną oraz Komendę Powiatową Policji w Szamotułach. Celem programu jest kształtowanie bezpiecznych postaw i zachowań młodzieży szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych poprzez uświadomienie zagrożeń związanych z przyjmowaniem środków psychoaktywnych. W ramach programu: - Współuczestniczono w organizacji konkursu plastycznego STOP Dopalaczom - Realizowano program edukacyjny pt. Smak życia czyli debata o dopalaczach. Objęto nim 687 uczniów szkół gimnazjalnych, 102 uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz 720 rodzicow. Dodatkowo odpowiadając na potrzeby lokalnej społeczności podejmowano działania: - W ramach promocji szczepień ochronnych (prowadzenie kampanii edukacyjnej Kleszczowe zapalenie mózgu Szczepimy! Zapobiegamy! oraz promocji szczepień p/grypie) 117

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania i zapadalność na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i w powiecie białostockim od 1 stycznia do

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie sierpień 2011/2012. Jednostka chorobowa Liczba zachorowań 2012 2011

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie wrzesień 2011/2012. Liczba zachorowań 2012 2011 Cholera Dur brzuszny

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie grudzień 2011/2012. Jednostka chorobowa Liczba zachorowań 2012 2011

Bardziej szczegółowo

MZ-56 rok Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu

MZ-56 rok Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu możliwe prawdopodobne potwierdzone 0 1 2 3 4 5 6 7 1 A00 Cholera 2 A01.0 Dur brzuszny 3 A01.1-3 Dury rzekome A,B,C 4 A02.0 zatrucia pokarmowe UE/PL 5 363 368 252 5 A02.1 Salmonelozy posocznica PL 3 3 3

Bardziej szczegółowo

MZ-56 MELDUNEK: Rok Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu

MZ-56 MELDUNEK: Rok Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu możliwe prawdopodobne potwierdzone 0 1 2 3 4 5 6 7 1 A00 Cholera 2 A01.0 Dur brzuszny 3 A01.1-3 Dury rzekome A,B,C 4 A02.0 zatrucia pokarmowe UE/PL 40 402 442 310 5 A02.1 Salmonelozy posocznica PL 4 4

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie listopad 2011/2012. Jednostka chorobowa Liczba zachorowań 2012 2011

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie lipiec 2011/2012. Jednostka chorobowa Liczba zachorowań 2012 2011

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Lp. wg ICD- Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie kwiecień /..-3...-3.. A Cholera A. Dur brzuszny 3 A.-3

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Lp. wg ICD-1 Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie listopad 21/211. 211 21 1 A Cholera 2 A1. Dur brzuszny

Bardziej szczegółowo

na podstawie sprawozdań MZ-56 i MZ-55

na podstawie sprawozdań MZ-56 i MZ-55 WOJ E WÓD ZKA STA CJA SAN ITA R N O -E PIDE MIOL OG IC ZNA W O LSZ T YNIE Sekcja Statystyki Medycznej i Informacji Zachorowania na niektóre choroby zakaźne i zatrucia w województwie warmińskomazurskim

Bardziej szczegółowo

na podstawie sprawozdań MZ-56 i MZ-55

na podstawie sprawozdań MZ-56 i MZ-55 WOJ E WÓD ZKA STA CJA SAN ITA R N O -E PIDE MIOL OG IC ZNA W O LSZ T YNIE Sekcja Statystyki Medycznej i Informacji Zachorowania na niektóre choroby zakaźne, zakażenia i zatrucia w województwie warmińskomazurskim

Bardziej szczegółowo

ZACHOROWANIA NA NIEKTÓRE CHOROBY ZAKAŹNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2012 R.

ZACHOROWANIA NA NIEKTÓRE CHOROBY ZAKAŹNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2012 R. ZACHOROWANIA NA NIEKTÓRE CHOROBY ZAKAŹNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2012 R. W 2012 r. (oraz dla porównania w 2011 r.) do stacji sanitarno epidemiologicznych woj. pomorskiego zgłoszono zachorowania na poniższe

Bardziej szczegółowo

na podstawie sprawozdań MZ-56 i MZ-55

na podstawie sprawozdań MZ-56 i MZ-55 WOJ E WÓD ZKA STA CJA SAN ITA R N O -E PIDE MIOL OG IC ZNA W O LSZ T YNIE Sekcja Statystyki Medycznej i Informacji Zachorowania na niektóre choroby zakaźne i zatrucia w województwie warmińskomazurskim

Bardziej szczegółowo

na podstawie sprawozdań MZ-56 i MZ-55

na podstawie sprawozdań MZ-56 i MZ-55 WOJ E WÓD ZKA STA CJA SAN ITA R N O -E PIDE MIOL OG IC ZNA W O LSZ T YNIE Sekcja Statystyki Medycznej i Informacji Zachorowania na niektóre choroby zakaźne, zakażenia i zatrucia w województwie warmińskomazurskim

Bardziej szczegółowo

w sprawie zgłoszeń podejrzenia lub rozpoznania zakażenia, choroby zakaźnej lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej;

w sprawie zgłoszeń podejrzenia lub rozpoznania zakażenia, choroby zakaźnej lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej; ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 10 lipca 2013 r. w sprawie zgłoszeń podejrzenia lub rozpoznania zakażenia, choroby zakaźnej lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

WYBRANE CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2011 R. (BIULETYN ROCZNY)

WYBRANE CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2011 R. (BIULETYN ROCZNY) WYBRANE CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2011 R. (BIULETYN ROCZNY) Gdańsk, 2012 r. Spis treści strona 1. Dur brzuszny (A01.0) 7 2. Dury rzekome A,B,C (A01.1-3) 7 3. Salmonelozy (A02)

Bardziej szczegółowo

Statystyczna analiza chorób zakaźnych, jakie wystąpiły w Krakowie w 2001 r. w porównaniu z ich występowaniem w Polsce Jednostka chorobowa

Statystyczna analiza chorób zakaźnych, jakie wystąpiły w Krakowie w 2001 r. w porównaniu z ich występowaniem w Polsce Jednostka chorobowa Załącznik nr Statystyczna analiza chorób zakaźnych, jakie wystąpiły w Krakowie w 00 r. w porównaniu z ich występowaniem w Polsce Jednostka chorobowa Polska Symbole wg Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji

Bardziej szczegółowo

Procedura postepowania w sytuacji wystąpienia przypadku choroby zakaźnej wśród wychowanków w Niepublicznym Przedszkolu Fundacji Familijny Poznań Bose

Procedura postepowania w sytuacji wystąpienia przypadku choroby zakaźnej wśród wychowanków w Niepublicznym Przedszkolu Fundacji Familijny Poznań Bose . Procedura postepowania w sytuacji wystąpienia przypadku choroby zakaźnej wśród wychowanków w Niepublicznym Przedszkolu Fundacji Familijny Poznań Bose Kotki 1 PODSTAWA PRAWNA: 1. Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

OCENA STANU SANITARNEGO I SYTUACJA EPIDEMIOLOGICZNA POWIATU SZAMOTULSKIEGO W ROKU 2018

OCENA STANU SANITARNEGO I SYTUACJA EPIDEMIOLOGICZNA POWIATU SZAMOTULSKIEGO W ROKU 2018 PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA POWIATOWA STACJA SANITARNO EPIDEMIOLOGICZNA W SZAMOTUŁACH OCENA STANU SANITARNEGO I SYTUACJA EPIDEMIOLOGICZNA POWIATU SZAMOTULSKIEGO W ROKU 2018 SZAMOTUŁY, LUTY 2019 ROK SPIS

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ.

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ. .. Pieczęć Fundacji Familijny Poznań PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ. OBOWIĄZUJĄCA w PUNKTACH PRZEDSZKOLNYCH o/ FAMILIJNA WARSZAWA w ramach wewnętrznego systemu zapewniania

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ.

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ. .. Pieczęć Fundacji Familijny Poznań PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ. OBOWIĄZUJĄCA w PUNKTACH PRZEDSZKOLNYCH o/ FAMILIJNA ŁÓDŹ w ramach wewnętrznego systemu zapewniania jakości

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie maj 2011/2012. Jednostka chorobowa Liczba zachorowań 2012 2011 Cholera

Bardziej szczegółowo

Sytuacja epidemiologiczna w powiecie wschowskim w I półroczu 2014 r.

Sytuacja epidemiologiczna w powiecie wschowskim w I półroczu 2014 r. Sytuacja epidemiologiczna w powiecie wschowskim w I półroczu 14 r. W I półroczu 14 roku na terenie powiatu wschowskiego nie odnotowano chorób zakaźnych określanych jako importowane, wiążące się z wyjazdami

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie sanitarno-epidemiologiczne Nr./20...

Sprawozdanie sanitarno-epidemiologiczne Nr./20... Choroba wywołana przez ludzki wirus upośledzenia odporności: ogółem (B20-B24) Encefalopatie gąbczaste (choroba Creutzfeldta-Jakoba) (A81) Dur brzuszny (A01.0) Dury rzekome A. B. C. (A01.1-3) Salmonellozy:(A02)

Bardziej szczegółowo

Zachorowania zgłoszone w IV kwartale 1999 r. wg województw

Zachorowania zgłoszone w IV kwartale 1999 r. wg województw Państwowy Zakład Higieny, Instytut NaukowoBadawczy Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej Zakład Epidemiologii Departament Zdrowia Publicznego 00 Warszawa ul.chocimska 00 Warszawa ul.miowa Meldunek kwartalny

Bardziej szczegółowo

Meldunek 5/B/08. o zachorowaniach na choroby zakaźne i zatruciach. zgłoszonych w okresie od 16.05 do 31.05.2008 r.

Meldunek 5/B/08. o zachorowaniach na choroby zakaźne i zatruciach. zgłoszonych w okresie od 16.05 do 31.05.2008 r. Narowy Instytut Zdrowia Publicznego Główny Inspektorat Sanitarny Państwowy Zakład Higieny Zakład Epidemiologii Departament Przeciwepidemiczny 00 Warszawa ul.chocimska 00 Warszawa ul.długa /0 Meldunek /B/0

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 26 lipca 2013 r. Poz. 848 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 10 lipca 2013 r.

Warszawa, dnia 26 lipca 2013 r. Poz. 848 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 10 lipca 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 26 lipca 2013 r. Poz. 848 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 10 lipca 2013 r. w sprawie zgłoszeń podejrzenia lub rozpoznania zakażenia, choroby

Bardziej szczegółowo

Sytuacja epidemiologiczna terenu nadzorowanego przez PSSE w Nowej Soli w I półroczu r.

Sytuacja epidemiologiczna terenu nadzorowanego przez PSSE w Nowej Soli w I półroczu r. Sytuacja epidemiologiczna terenu nadzorowanego przez PSSE w Nowej Soli w I półroczu 2006. r. Pierwsza połowa 2006 roku charakteryzowała się przede wszystkim nagłym wzrostem zapadalności na płonicę. Odnotowano

Bardziej szczegółowo

Wykres nr 2. Ilość konsumentów, zależnie od wydajności urządzenia wodociągowego w 2014 r. ilość konsumentów. wydajność urządzenia w m 3 /d

Wykres nr 2. Ilość konsumentów, zależnie od wydajności urządzenia wodociągowego w 2014 r. ilość konsumentów. wydajność urządzenia w m 3 /d Jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi Woda przeznaczona do spożycia, rozprowadzana przez wodociągową sieć rozdzielczą, produkowana jest przez 386 urządzeń wodociągowych (wg ewidencji z 31.12.2014

Bardziej szczegółowo

Meldunek 4/B/05. o zachorowaniach na choroby zakaźne i zatruciach. zgłoszonych w okresie od 16.04 do 30.04.2005 r.

Meldunek 4/B/05. o zachorowaniach na choroby zakaźne i zatruciach. zgłoszonych w okresie od 16.04 do 30.04.2005 r. Państwowy Zakład Higieny Główny Inspektorat Sanitarny Zakład Epidemiologii Departament Przeciwepidemiczny 00 Warszawa ulchocimska 00 Warszawa uldługa /0 Meldunek /B/0 o zachorowaniach na choroby zakaźne

Bardziej szczegółowo

Stan sanitarny powiatu proszowickiego w 2014 roku. Katarzyna Bandoła PPIS w Proszowicach

Stan sanitarny powiatu proszowickiego w 2014 roku. Katarzyna Bandoła PPIS w Proszowicach Stan sanitarny powiatu proszowickiego w 2014 roku Katarzyna Bandoła PPIS w Proszowicach Szczepienia ochronne Nadzór nad podmiotami leczniczymi i chorobami zakaźnymi Nadzór zapobiegawczy Higiena środowiska

Bardziej szczegółowo

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Cieszynie 2015 r.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Cieszynie 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Cieszynie zgodnie z 20 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. poz. 1989)

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 22 lipca 2016 r. Poz. 1081

Warszawa, dnia 22 lipca 2016 r. Poz. 1081 Warszawa, dnia 22 lipca 2016 r. Poz. 1081 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 lipca 2016 r. w sprawie zgłaszania zakażeń i chorób zakaźnych oraz biologicznych czynników chorobotwórczych na obszarze

Bardziej szczegółowo

STAN SANITARNY URZĄDZEŃ DO ZAOPATRYWANIA W WODĘ, JAKOŚĆ WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA PRZEZ LUDZI, W 2011 ROKU, NA TERENIE POWIATU ŻNIŃSKIEGO

STAN SANITARNY URZĄDZEŃ DO ZAOPATRYWANIA W WODĘ, JAKOŚĆ WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA PRZEZ LUDZI, W 2011 ROKU, NA TERENIE POWIATU ŻNIŃSKIEGO STAN SANITARNY URZĄDZEŃ DO ZAOPATRYWANIA W WODĘ, JAKOŚĆ WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA PRZEZ LUDZI, W 2011 ROKU, NA TERENIE POWIATU ŻNIŃSKIEGO Wstęp Podstawę oceny jakości wody przeznaczonej do spożycia

Bardziej szczegółowo

CHOROBY ZAKAŹNE, CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ, SZCZEPIENIA OCHRONNE

CHOROBY ZAKAŹNE, CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ, SZCZEPIENIA OCHRONNE CHOROBY ZAKAŹNE, CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ, SZCZEPIENIA OCHRONNE ZACHOROWANIA NA NIEKTÓRE CHOROBY ZAKAŹNE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM LICZBY BEZWZGLĘDNE Wyszczególnienie ICD - 10 2010 2013 2014 Bakteryj

Bardziej szczegółowo

Więcej wiem, mniej choruję

Więcej wiem, mniej choruję Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w m. st. Warszawie Program profilaktyki chorób zakaźnych dla przedszkoli i szkół podstawowych Więcej wiem, mniej choruję Wprowadzenie do metodyki... Oddział

Bardziej szczegółowo

Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego wody

Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego wody Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego wody Działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej wspierające elementy Planów Bezpieczeństwa Wody Anna Kamińska Dyrektor Departamentu

Bardziej szczegółowo

STAN SANITARNY województwa świętokrzyskiego 2007

STAN SANITARNY województwa świętokrzyskiego 2007 Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Kielcach STAN SANITARNY województwa świętokrzyskiego 2007 B i b l i o t e k a m o n i t o r i n g u s a n i t a r n e g o K i e l c e 2 0 0 7 I. OCENA ZAGROŻENIA

Bardziej szczegółowo

Sytuacja epidemiologiczna w powiecie nowosolskim w I półroczu 2014 roku

Sytuacja epidemiologiczna w powiecie nowosolskim w I półroczu 2014 roku Sytuacja epidemiologiczna w powiecie nowosolskim w I półroczu 2014 roku W Polsce od wielu lat obserwuje się spadkową tendencję występowania wielu chorób zakaźnych jako skutek m.in. realizacji obowiązkowych

Bardziej szczegółowo

Informacja o stanie bezpieczeństwa sanitarnego powiatu opatowskiego za 2014 rok Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opatowie

Informacja o stanie bezpieczeństwa sanitarnego powiatu opatowskiego za 2014 rok Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opatowie Informacja o stanie bezpieczeństwa sanitarnego powiatu opatowskiego za rok Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opatowie 2015 marzec Państwowa Inspekcja Sanitarna działając na podstawie ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olecku

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olecku Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olecku Zaopatrzenie ludności w wodę W 2010 roku Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Olecku objęła nadzorem 17 urządzeń służących do zaopatrzenia

Bardziej szczegółowo

Obszarowa ocena jakości wody przeznaczonej do spożycia z terenu powiatu wieruszowskiego za rok 2011

Obszarowa ocena jakości wody przeznaczonej do spożycia z terenu powiatu wieruszowskiego za rok 2011 Obszarowa ocena jakości wody przeznaczonej do spożycia z terenu powiatu wieruszowskiego za rok 2011 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wieruszowie sprawuje nadzór nad jakością wody i nad obiektami

Bardziej szczegółowo

Wykres nr 1. Liczba urządzeń wodociągowych zewidencjonowanych w 2015 r.

Wykres nr 1. Liczba urządzeń wodociągowych zewidencjonowanych w 2015 r. Jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi Woda przeznaczona do spożycia, rozprowadzana przez wodociągową sieć rozdzielczą, produkowana jest przez 388 urządzeń wodociągowych (2 więcej, niż w roku

Bardziej szczegółowo

Obszarowa ocena jakości wody przeznaczonej do spożycia z terenu powiatu wieruszowskiego za rok 2010

Obszarowa ocena jakości wody przeznaczonej do spożycia z terenu powiatu wieruszowskiego za rok 2010 Obszarowa ocena jakości wody przeznaczonej do spożycia z terenu powiatu wieruszowskiego za rok 2010 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wieruszowie sprawuje nadzór nad jakością wody i nad obiektami

Bardziej szczegółowo

Stan sanitarny urządzeń do zaopatrywania w wodę oraz jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na terenie powiatu żnińskiego w 2012 roku

Stan sanitarny urządzeń do zaopatrywania w wodę oraz jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na terenie powiatu żnińskiego w 2012 roku Stan sanitarny urządzeń do zaopatrywania w wodę oraz jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na terenie powiatu żnińskiego w 2012 roku Wstęp Podstawę oceny jakości wody przeznaczonej do spożycia

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA EPIDEMIOLOGICZNA W ZAKRESIE CHORÓB ZAKAŹNYCH

SYTUACJA EPIDEMIOLOGICZNA W ZAKRESIE CHORÓB ZAKAŹNYCH Sprawowanie nadzoru epidemiologicznego jest podstawowym zadaniem działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zadanie to realizuje głównie pion epidemiologii, który każdego roku wdraża i kontroluje programy

Bardziej szczegółowo

Ogólna produkcja wody. Liczba zaopatrywanej ludności

Ogólna produkcja wody. Liczba zaopatrywanej ludności I. CHARAKTERYSTYKA URZĄDZEŃ WODOCIĄGOWYCH Pod nadzorem granicznej i powiatowych stacji sanitarno-epidemiologicznych na terenie województwa mazowieckiego znajduje się 905 przedsiębiorstw wodociągowokanalizacyjnych.

Bardziej szczegółowo

Sytuacja epidemiologiczna terenu nadzorowanego przez PSSE w Nowej Soli w I półroczu r.

Sytuacja epidemiologiczna terenu nadzorowanego przez PSSE w Nowej Soli w I półroczu r. Sytuacja epidemiologiczna terenu nadzorowanego przez PSSE w Nowej Soli w I półroczu 2007. r. Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Nowej Soli nadzoruje teren powiatów nowosolskiego i wschowskiego,

Bardziej szczegółowo

OCENA STANU SANITARNO-HIGIENICZNEGO POWIATU MALBORSKIEGO ZA 2012 ROK. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Malborku

OCENA STANU SANITARNO-HIGIENICZNEGO POWIATU MALBORSKIEGO ZA 2012 ROK. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Malborku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Malborku OCENA STANU SANITARNO-HIGIENICZNEGO POWIATU MALBORSKIEGO ZA 2012 ROK Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Malborku Andrzej Bielawski 1 Ocena stanu

Bardziej szczegółowo

22 marca Światowy Dzień Wody

22 marca Światowy Dzień Wody 22 marca Światowy Dzień Wody Jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w województwie warmińsko-mazurskim w 2010 r. Zbiorowe zaopatrzenie w wodę Zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia wodę reguluje

Bardziej szczegółowo

CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W POLSCE W 2009 ROKU - UAKTUALNIENIE Infectious diseases and poisonings in Poland in 2009 - Update

CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W POLSCE W 2009 ROKU - UAKTUALNIENIE Infectious diseases and poisonings in Poland in 2009 - Update CHOROBY ZAKAŹNE ZATRUCA W POLSCE W 00 ROKU UAKTUALNENE nfectious diseases and poisonings in Poland in 00 Update Zmiany zgłoszone do Zakładu Epidemiologii NZPPZH w okresie od października 00 r. do grudnia

Bardziej szczegółowo

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Żywcu

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Żywcu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Żywcu POWIAT ŻYWIECKI Liczba ludności zaopatrywanej w wodę ok. 82540 Zaopatrzenie w wodę ilość rozprowadzanej lub produkowanej wody w m 3 /d: ok. 11903. Woda do

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA EPIDEMIOLOGICZNA W ZAKRESIE CHORÓB ZAKAŹNYCH

SYTUACJA EPIDEMIOLOGICZNA W ZAKRESIE CHORÓB ZAKAŹNYCH Sprawowanie nadzoru epidemiologicznego jest podstawowym zadaniem Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zadanie to realizuje głównie pion epidemiologii, który każdego roku wdraża i kontroluje programy zapobiegania

Bardziej szczegółowo

Wirusy 2018 aktualne dane dotyczące zagrożeń epidemicznych

Wirusy 2018 aktualne dane dotyczące zagrożeń epidemicznych Wirusy 2018 aktualne dane dotyczące zagrożeń epidemicznych Dr med. Iwona Paradowska-Stankiewicz Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru Konsultant Krajowy w dziedzinie Epidemiologii Warszawa, 6

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty funkcjonowania Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej wm. st.warszawie

Praktyczne aspekty funkcjonowania Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej wm. st.warszawie Praktyczne aspekty funkcjonowania Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej wm. st.warszawie Warszawa, 2012 r. Starszy Asystent Oddział Higieny Pracy Iwona Gralewicz AKTY PRAWNE REGULUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Przyczyny i źródła zagrożeń epidemiologicznych podczas powodzi, sposoby doraźnego zabezpieczenia

Przyczyny i źródła zagrożeń epidemiologicznych podczas powodzi, sposoby doraźnego zabezpieczenia Przyczyny i źródła zagrożeń epidemiologicznych podczas powodzi, sposoby doraźnego zabezpieczenia Andrzej Sumlet Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie Zadania stacji sanitarnoepidemiologicznych

Bardziej szczegółowo

Nakło nad Notecią, r.

Nakło nad Notecią, r. Nakło nad Notecią, 23.02.2015r. Informacja dotycząca oceny jakości wody wodociągowej przeznaczonej do spożycia przez ludzi za rok 2014, dostarczanej przez wodociągi publiczne funkcjonujące na terenie gminy

Bardziej szczegółowo

Jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Dz.U z dnia Status: Akt obowiązujący Wersja od: 11 grudnia 2017 r.

Jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Dz.U z dnia Status: Akt obowiązujący Wersja od: 11 grudnia 2017 r. Jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Dz.U.2017.2294 z dnia 2017.12.11 Status: Akt obowiązujący Wersja od: 11 grudnia 2017 r. Wejście w życie: 11 stycznia 2018 r., 12 grudnia 2017 r., 12 czerwca

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKA STACJA SANITARNO-EPIDEMIOLOGICZNA

WOJEWÓDZKA STACJA SANITARNO-EPIDEMIOLOGICZNA WOJEWÓDZKA STACJA SANITARNO-EPIDEMIOLOGICZNA W SZCZECINIE OCENA STANU BEZPIECZEŃSTWA SANITARNEGO WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO W I PÓŁROCZU 2018 ROKU Szczecin, wrzesień 2018 r. 1 Zachodniopomorski Państwowy

Bardziej szczegółowo

< 100 m³/d m³/d m³/d 1

< 100 m³/d m³/d m³/d 1 Roczna ocena zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia i prognoza sytuacji w zakresie zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi na terenie powiatu świebodzińskiego 1

Bardziej szczegółowo

Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób zakaźnych powiatów nowosolskiego i wschowskiego w roku 2005.

Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób zakaźnych powiatów nowosolskiego i wschowskiego w roku 2005. Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób zakaźnych powiatów nowosolskiego i wschowskiego w roku 2005. Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Nowej Soli nadzoruje teren dwóch powiatów, podzielonych

Bardziej szczegółowo

CHOROBY ZAKAŹNE, CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ, SZCZEPIENIA OCHRONNE

CHOROBY ZAKAŹNE, CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ, SZCZEPIENIA OCHRONNE CHOROBY ZAKAŹNE, CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ, SZCZEPIENIA OCHRONNE ZACHOROWANIA NA NIEKTÓRE CHOROBY ZAKAŹNE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM LICZBY BEZWZGLĘDNE Wyszczególnienie ICD - 10 2010 2014 2015 Bakteryj

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LX/268/2018 RADY POWIATU GOLUBSKO-DOBRZYŃSKIEGO. z dnia 26 kwietnia 2018 r.

UCHWAŁA NR LX/268/2018 RADY POWIATU GOLUBSKO-DOBRZYŃSKIEGO. z dnia 26 kwietnia 2018 r. UCHWAŁA NR LX/268/2018 RADY POWIATU GOLUBSKO-DOBRZYŃSKIEGO z dnia 26 kwietnia 2018 r. w sprawie przyjęcia informacji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Golubiu-Dobrzyniu o stanie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

STAN BEZPIECZEŃSTWA SANITARNEGO

STAN BEZPIECZEŃSTWA SANITARNEGO PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W GOLUBIU-DOBRZYNIU 87-400 GOLUB-DOBRZYŃ UL. DR J. G. KOPPA 1A tel./fax (56) 683-24-42; (56) 683-24-85; e-mail:psse.golubdobrzyn@pis.gov.pl; www. pssegolubdobrzyn.pl;

Bardziej szczegółowo

87-600 Lipno ul. Kościuszki 18/20 tel. fax (54) 287 32 24

87-600 Lipno ul. Kościuszki 18/20 tel. fax (54) 287 32 24 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lipnie 87-600 Lipno ul. Kościuszki 18/20 tel. fax (54) 287 32 24 e-mail: psse.lipno@pis.gov.pl www.psselipno.pl Lipno, dnia 09.02.2015r. Burmistrz Miasta i Gminy

Bardziej szczegółowo

Meldunek 6/A/06. o zachorowaniach na choroby zakaźne i zatruciach. zgłoszonych w okresie od 1.06 do 15.06.2006 r.

Meldunek 6/A/06. o zachorowaniach na choroby zakaźne i zatruciach. zgłoszonych w okresie od 1.06 do 15.06.2006 r. Państwowy Zakład Higieny Główny Inspektorat Sanitarny Zakład Epidemiologii Departament Przeciwepidemiczny Warszawa ul.chocimska Warszawa ul.długa / Meldunek /A/ o zachorowaniach na choroby zakaźne i zatruciach

Bardziej szczegółowo

Meldunek kwartalny 3/98

Meldunek kwartalny 3/98 Państwowy Zakład Higieny, Instytut NaukowoBadawczy Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej Zakład Epidemiologii Departament Zdrowia Publicznego 00 Warszawa ul.chocimska 00 Warszawa ul.miodowa Meldunek

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W ŚWIECIU

PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W ŚWIECIU PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W ŚWIECIU STAN BEZPIECZEŃSTWA SANITARNEGO POWIATU ŚWIECKIEGO W 2016 ROKU Świecie, luty 2017 Spis treści Wstęp..... 4 Sytuacja epidemiologicznej

Bardziej szczegółowo

Tabela 1 Zakresy wykonywanych badan próbek kontrolnych.

Tabela 1 Zakresy wykonywanych badan próbek kontrolnych. Ocena jakości wody produkowanej w 2017 roku przez wodociąg sieciowy zarządzany przez Zakład Gospodarki Komunalnej 111, 55-003 Ratowice Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we Wrocławiu dokonał rocznej

Bardziej szczegółowo

Procedura postępowania na wypadek pogorszenia jakości wody dostarczonej przez sieć wodociągową dla Gminy Gizałki.

Procedura postępowania na wypadek pogorszenia jakości wody dostarczonej przez sieć wodociągową dla Gminy Gizałki. Procedura postępowania na wypadek pogorszenia jakości wody dostarczonej przez sieć wodociągową dla Gminy Gizałki. I CEL I ZAKRES PROCEDURY Celem niniejszej procedury jest zapewnienie szybkiego i sprawnego

Bardziej szczegółowo

NHK-430-M-13/18 Bochnia, dnia 26 stycznia 2018r.

NHK-430-M-13/18 Bochnia, dnia 26 stycznia 2018r. PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W BOCHNI NHK-430-M-13/18 Bochnia, dnia 26 stycznia 2018r. Sz. Pan Robert Roj Wójt Gminy Łapanów 32-740 Łapanów Obszarowa ocena jakości wody przeznaczonej do spożycia

Bardziej szczegółowo

OCENA STANU SANITARNEGO POWIATU MONIECKIEGO ZA 2014 ROK

OCENA STANU SANITARNEGO POWIATU MONIECKIEGO ZA 2014 ROK OCENA STANU SANITARNEGO POWIATU MONIECKIEGO ZA 2014 ROK Opracowali: Pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Mońkach pod kierunkiem: Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Mońkach

Bardziej szczegółowo

Powiatowa ocena obszarowa jakości wody w nadzorowanych wodociągach za 2009 rok

Powiatowa ocena obszarowa jakości wody w nadzorowanych wodociągach za 2009 rok Powiatowa ocena obszarowa jakości w nadzorowanych wodociągach za 2009 rok Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wieruszowie sprawuje nadzór nad jakością i nad obiektami służącymi do zaopatrzenia ludności

Bardziej szczegółowo

Szczepienia ochronne. Nadzór nad realizacją obowiązkowego Programu Szczepień Ochronnych

Szczepienia ochronne. Nadzór nad realizacją obowiązkowego Programu Szczepień Ochronnych Szczepienia ochronne Państwowi Powiatowi Inspektorzy Sanitarni realizują Program Szczepień Ochronnych ustalany corocznie na podstawie badań stanu uodpornienia populacji oraz w zależności od aktualnej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu sanitarnego i sytuacji epidemiologicznej powiatu śremskiego w 2016r.

Ocena stanu sanitarnego i sytuacji epidemiologicznej powiatu śremskiego w 2016r. PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W ŚREMIE Ocena stanu sanitarnego i sytuacji epidemiologicznej powiatu śremskiego w 2016r. mgr Urszula Sitnicka Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Śremie opracował

Bardziej szczegółowo

Informacja o stanie bezpieczeństwa sanitarnego powiatu śremskiego w roku 2016.

Informacja o stanie bezpieczeństwa sanitarnego powiatu śremskiego w roku 2016. PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W ŚREMIE Informacja o stanie bezpieczeństwa sanitarnego powiatu śremskiego w roku 2016. mgr Urszula Sitnicka Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Śremie opracował

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi 1) z dnia 13 listopada 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi 1) z dnia 13 listopada 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi 1) z dnia 13 listopada 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1989) Na podstawie art. 13 ustawy z dnia 7 czerwca 2001

Bardziej szczegółowo

Raport o stanie bezpieczeństwa sanitarnego powiatu międzyrzeckiego za 2015 rok

Raport o stanie bezpieczeństwa sanitarnego powiatu międzyrzeckiego za 2015 rok Raport o stanie bezpieczeństwa sanitarnego powiatu międzyrzeckiego za 2015 rok Międzyrzecz, marzec 2016r. Stan sanitarno-higieniczny powiatu międzyrzeckiego w roku 2015 Spis treści: 1. Wstęp 4 2. Sytuacja

Bardziej szczegółowo

STAN SANITARNY OBIEKTÓW UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ I KĄPIELISK

STAN SANITARNY OBIEKTÓW UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ I KĄPIELISK STAN SANITARNY OBIEKTÓW UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ I KĄPIELISK 1. Domy pomocy społecznej. 2. Hotele, motele, pensjonaty. 3. Obiekty wczasowo-turystyczne oraz inne obiekty, w których świadczone są usługi hotelarskie.

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ WODY DO SPOŻYCIA

JAKOŚĆ WODY DO SPOŻYCIA II. JAKOŚĆ WODY DO SPOŻYCIA 1. Wprowadzenie Państwowa Inspekcja Sanitarna na terenie woj. świętokrzyskiego prowadzi nadzór nad jakością wody przeznaczoną do spożycia przez ludzi na podstawie ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Nakło nad Notecią, r.

Nakło nad Notecią, r. Nakło nad Notecią, 23.02.2015r. Informacja dotycząca oceny jakości wodociągowej przeznaczonej do spożycia przez ludzi za rok 2014, dostarczanej przez wodociągi publiczne funkcjonujące na terenie gminy

Bardziej szczegółowo

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Cieszynie zgodnie z 16

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Cieszynie zgodnie z 16 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Cieszynie zgodnie z 16 i 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2007

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawne Sekcji Zwalczania Chorób Zakaźnych w Oddziale Nadzoru Epidemiologii (stan prawny na r.)

Podstawy prawne Sekcji Zwalczania Chorób Zakaźnych w Oddziale Nadzoru Epidemiologii (stan prawny na r.) Podstawy prawne Sekcji Zwalczania Chorób Zakaźnych w Oddziale Nadzoru Epidemiologii (stan prawny na 1.06.2015 r.) 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKA STACJA SANITARNO-EPIDEMIOLOGICZNA

WOJEWÓDZKA STACJA SANITARNO-EPIDEMIOLOGICZNA WOJEWÓDZKA STACJA SANITARNO-EPIDEMIOLOGICZNA W SZCZECINIE OCENA STANU BEZPIECZEŃSTWA SANITARNEGO WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO W I PÓŁROCZU 2015 ROKU Szczecin, wrzesień 2015 r. 1 Zachodniopomorski Państwowy

Bardziej szczegółowo

Nakło nad Notecią, r.

Nakło nad Notecią, r. Nakło nad Notecią, 06.03.2017 r. Informacja dotycząca oceny jakości wodociągowej przeznaczonej do spożycia przez ludzi za rok 2016, dostarczanej przez wodociągi publiczne funkcjonujące na terenie gminy

Bardziej szczegółowo

Lipno ul. Kościuszki 18/20 tel. fax (54)

Lipno ul. Kościuszki 18/20 tel. fax (54) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lipnie. N.HK 072/8/.../18 87-600 Lipno ul. Kościuszki 18/20 tel. fax (54) 287 32 24 e-mail: psse.lipno@pis.gov.pl www.psselipno.pl Burmistrz Miasta Lipna Plac

Bardziej szczegółowo

NHK-430-M-26/17 Bochnia, dnia 27 marca 2017r.

NHK-430-M-26/17 Bochnia, dnia 27 marca 2017r. PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W BOCHNI NHK-430-M-26/17 Bochnia, dnia 27 marca 2017r. Sz. Pan Jerzy Błoniarz Wójt Gminy Żegocina 32-731 Żegocina Obszarowa ocena jakości wody przeznaczonej do spożycia

Bardziej szczegółowo

Ognisko zatrucia pokarmowego

Ognisko zatrucia pokarmowego Ognisko zatrucia pokarmowego Ognisko zatrucia/zakażenia pokarmowego wg Dyrektywy 2003/99/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. to wystąpienie, w określonych warunkach, dwóch lub

Bardziej szczegółowo

Dotyczy: obszarowej oceny jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi dla Miasta Bukowno za 2014 rok.

Dotyczy: obszarowej oceny jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi dla Miasta Bukowno za 2014 rok. Dotyczy: obszarowej oceny jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi dla Miasta Bukowno za 2014 rok. Teren Miasta Bukowno zaopatrywany jest w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi z 3 urządzeń

Bardziej szczegółowo

OCENA OBSZAROWA JAKOŚCI WODY DO SPOŻYCIA ORAZ SZACOWANIE RYZYKA ZDROWOTNEGO DLA GMINY MIETKÓW W 2018 ROKU

OCENA OBSZAROWA JAKOŚCI WODY DO SPOŻYCIA ORAZ SZACOWANIE RYZYKA ZDROWOTNEGO DLA GMINY MIETKÓW W 2018 ROKU POWIATOWA STACJA SANITARNO-EPIDEMIOLOGICZNA WE WROCŁAWIU OCENA OBSZAROWA JAKOŚCI WODY DO SPOŻYCIA ORAZ SZACOWANIE RYZYKA ZDROWOTNEGO DLA GMINY MIETKÓW W 2018 ROKU Wrocław, 28 lutego 2019 r. SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

OCENA OBSZAROWA JAKOŚCI WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA NA TERENIE CHORZOWA I ŚWIĘTOCHŁOWIC za rok 2014

OCENA OBSZAROWA JAKOŚCI WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA NA TERENIE CHORZOWA I ŚWIĘTOCHŁOWIC za rok 2014 OCENA OBSZAROWA JAKOŚCI WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA NA TERENIE CHORZOWA I ŚWIĘTOCHŁOWIC za rok 2014 SYSTEM ZAOPATRZENIA MIESZKAŃCÓW W WODĘ PRZEZNACZONĄ DO SPOŻYCIA Teren nadzorowany przez PPIS w Chorzowie,

Bardziej szczegółowo