Witamina C w produktach spożywczych i lekach farmaceutycznych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Witamina C w produktach spożywczych i lekach farmaceutycznych"

Transkrypt

1 Witamina C w produktach spożywczych i lekach farmaceutycznych Opracowała Paulina Wojna uczennica II Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Lesznie z Oddziałami Dwujęzycznymi i Międzynarodowymi

2 Witamina C co to takiego? WITAMINA C = KWAS ASKORBINOWY = ASKORBINIAN Witamina, której człowiek nie może zsyntezowad poprzez brak enzymów kooczących biosyntezę askrobinianu. Jest najważniejszym antyoksydantem płynów ustrojowych! (ma właściwości redukujące)

3 lakton kwasu L-gulonowego WITAMINA C -2H + *Schemat biosyntezy askorbinianu

4 (NIE)TRWAŁOŚĆ WITAMINY C Jest najbardziej nietrwałą witaminą! Szkodzą jej: światło wysoka temperatura rozpuszczanie w wodzie dostęp tlenu

5 Czemu służy witamina C? Wzmacnia organizm Chroni przed szkorbutem Zmniejsza zachorowanie na raka Ogranicza ryzyko zawału serca Skuteczna w leczeniu nadciśnienia (powoduje uelastycznienie tętnic) Spowalnia procesy starzenia się (tak jak wit. A i E) Przyspiesza gojenie się ran

6 Czy może mi też zaszkodzić? OCZYWIŚCIE!!! Skutki przyswajania nadmiernych ilości witaminy C (ponad 1000 mg/dzień): Ogranicza skutecznośd radio- i chemioterapii Przyspiesza miażdżycę tętnic Zwiększa ryzyko udaru mózgu i zawału serca

7 Dawki askorbinianu (na dzień) Dzieci: 1-9 lat lat chłopcy lat dziewczęta Młodzież i dorośli (mężczyźni do 64 lat, kobiety do 59 lat): Kobiety ciężarne Kobiety karmiące Ludzie w podeszłym wieku 45 mg 50 mg 60 mg 80 mg 100 mg 60 mg

8 Dzienne spożycie warzyw i owoców bogatych w witaminę C: DZIECI DZIEWCZĘTA CHŁOPCY 1-3 LAT 190 G 4-6 LAT 200 G 7-9 LAT 230 G LAT 230 G LAT 260 G LAT 230 G LAT 230 G LAT 260 G LAT 280 G

9 MĘŻCZYZN KOBIET Zalecane dzienne spożycie produktów (w gramach) bogatych w witaminę C dla: PRACA LEKKA PRACA UMIARKO WANIE CIĘŻKA PRACA CIĘŻKA CIĘŻARNE KARMIĄCE LAT PONAD 75 LAT PRACA LEKKA PRACA UMIARKO WANIE CIĘŻKA PRACA CIĘŻKA PRACA B. CIĘŻKA LAT PONAD 75 LAT

10 Doświadczenie: Wykrywanie ilości witaminy C w produktach spożywczych i lekach farmaceutycznych

11 Materiały: Sprzęt i odczynniki: palnik waga moździerz naczynie (posiadające miarkę) badany produkt (np. kiwi, sok jabłkowy) jodyna skrobia woda

12 Metody: Cel doświadczenia: Porównanie ilości witaminy C w produktach spożywczych i lekach farmaceutycznych. Wykonanie: 1. Podgrzewamy 100 ml wody 2. Dosypujemy 2 g skrobi 3. Dodajemy 1 kroplę jodyny mieszamy (W przypadku świeżych owoców, w moździerzu wyciskamy z nich sok. Do mieszaniny dolewamy po kropli soku badanego produktu).

13 Odbarwienie mieszaniny jodku potasu i skrobi przez witaminę C (próba kontrolna) Rozcieoczony w ciepłej wodzie jodek potasu zmieszany ze skrobią Czysta witamina C Mieszanina odbarwiona dzięki obecności askorbinianu

14 Odbarwienie mieszaniny jodku potasu i skrobi w obecności witaminy C zawartej w soku z aronii Rozcieoczony w ciepłej wodzie jodek potasu zmieszany ze skrobią Naturalny sok z aronii Jaką ma zawartośd witaminy C? Mieszanina odbarwiona dzięki obecności askorbinianu zawartemu w soku z aronii

15 Odbarwienie mieszaniny jodku potasu i skrobi w obecności witaminy C zawartej w leku Fervex Rozcieoczony w ciepłej wodzie jodek potasu zmieszany ze skrobią Lek Fervex Jaką ma zawartośd witaminy C? Mieszanina odbarwiona dzięki obecności askorbinianu zawartemu w leku Fervex

16 Film przedstawiający przebieg doświadczenia

17 Obserwacje: Ciemnobrązowa mieszanina pod wpływem dolewania badanej substancji odbarwia się. Wnioski: Najpierw zaszła reakcja redukcji, potem wymiany. Nastąpiła powolna redukcja jodu przez witaminę C (zawartej w badanym produkcie), dając bezbarwny jod niezdolny do tworzenia barwnych związków ze skrobią. Reaguje więc z witaminą C, odłączając od niej wodór i tworząc kwas jodowodorowy. Równanie reakcji chemicznej: + I 2 + 2HI 1 cząsteczka witaminy C 1 cząsteczka jodu 1 cząsteczka kwasu dehydroaskorbinowego 2 cząsteczki kwasu jodowodorowego

18 Porównanie ilości witaminy C w produktach Produkt Orzechy włoskie niedojrzałe Średnia zawartośd witaminy C (mg/100g)* Ilośd kropli produktu potrzebnych do odbarwienia roztworu skrobi z jodyną Rutinacea Czysta wit. C Porzeczki czarne Fervex Kiwi Pyłek kwiatowy Pomaraocza Cytryny Ziemniaki Sok z aronii? 100 Produkt Owoce dzikiej róży Średnia zawartośd witaminy C (mg/100g) Nad pietruszki 150 Kalafior 120 Szczaw 70 Truskawki 60 Szpinak 55 Grapefruit 45 *informacje zaczerpnięte z książki Diety czyli jedz na zdrowie (dodatek do tygodnika Przyjaciółka)

19 Obliczenie zawartości askorbinianu w pozostałych produktach 1. Sporządzam wykres 2. Obliczam funkcję 3. Podstawiam dane do wzoru

20 Zawartośd askorbinianu [mg/100g] w produkcie Sporządzam wykres Stosunek ilości kropel potrzebnych do odbarwienia mieszaniny do zawartości witaminy C w danym produkcie 32; ; 100 Krzywa zależności zawartości askorbinianu w produkcie od ilości kropel w doświadczeniu Linia trendu zawartości askorbinianu w produkcie od ilości kropel w doświadczeniu ; ; ; Ilośd kropel

21 Obliczam funkcję i podstawiam dane Funkcja określona jest wzorem: y=23654x -1,387 x ilośd kropel produktu y zawartośd wit. C *mg/100g produktu+

22 Zawartośd witaminy C w soku z aronii Dane: 100 ilośd kropel soku potrzebnych do odbarwienia mieszaniny y=23654x -1,387 Obliczenia: y=23654*100-1, Wynik doświadczenia: W 100g soku z aronii jest ok. 40mg witaminy C.

23 Bibliografia: Bogusz J., 1989, Encyklopedia dla pielęgniarek, Paostwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa Jurgowiak E. M., Jurgowiak M., 2002, Witamina C-czy może byd niebezpieczna?, Biologia w szkole, 277(LV), Cybulska B., Szostak W. B., Diety czyli jedz na zdrowie, Tygodnik Przyjaciółka, Wydawnictwo Współczesne RSW Prasa-Książka- Ruch, Wydanie III, Warszawa Autor filmu: Zuzanna Piątek Edycja filmu: Leszek Dubicki

24 Koniec!

Wykrywanie witaminy C i mierzenie jej zawartości w różnych produktach

Wykrywanie witaminy C i mierzenie jej zawartości w różnych produktach Metadane scenariusza Wykrywanie witaminy C i mierzenie jej zawartości w różnych produktach 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: - zna produkty bogate w witaminę C, - zna rolę, jaką pełnią witaminy w organizmie,

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA Temat lekcji Jaki owoc ma więcej witaminy C? Na podstawie pracy Anny Majcher oraz jej

Bardziej szczegółowo

Zastanów się, co jesz.

Zastanów się, co jesz. 1 Zastanów się, co jesz. Czas trwania zajęć: 45 minut Potencjalne pytania badawcze: 1. Co dzieje się z witaminą C pod wpływem wysokiej temperatury? Hipoteza sformułowana przez uczniów: 1. Gotowanie albo

Bardziej szczegółowo

Twórcza szkoła dla twórczego ucznia Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Twórcza szkoła dla twórczego ucznia Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego SCENARIUSZ LEKCJI PRZEDMIOT: CHEMIA TEMAT: SKROBIA JAKO PRZYKŁAD WIELOCUKRU AUTOR SCENARIUSZA: mgr Dorota Szewczyk - Bąkowska OPRACOWANIE ELEKTRONICZNO GRAFICZNE : mgr Beata Rusin TEMAT LEKCJI SKROBIA

Bardziej szczegółowo

Karta pracy do doświadczeń

Karta pracy do doświadczeń 1 Karta pracy do doświadczeń UWAGA: Pola z poleceniami zapisanymi niebieską czcionką i ramkami z przerywaną linią wypełniają uczniowie uczestniczący w zajęciach. A. Temat w formie pytania badawczego lub

Bardziej szczegółowo

Składniki prozdrowotne w owocach i sokach owocowych. dr n. med. Beata Piórecka

Składniki prozdrowotne w owocach i sokach owocowych. dr n. med. Beata Piórecka Składniki prozdrowotne w owocach i sokach owocowych dr n. med. Beata Piórecka Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z 25 października 2011 r. zawiera informacje o zasadach umieszczania

Bardziej szczegółowo

Ekstrakt z Chińskich Daktyli

Ekstrakt z Chińskich Daktyli Ekstrakt z Chińskich Daktyli Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS Lekarze z Chin uważają, że owoce głożyny znane jako chińskie daktyle Pomagają zachować sprawność Poprawiają odporność Wspomagają pracę żołądka

Bardziej szczegółowo

Projekt Gdzie ukryty jest cukier?

Projekt Gdzie ukryty jest cukier? Projekt Gdzie ukryty jest cukier? Zajęcia realizowane metodą przewodniego tekstu Cel główny: Poszerzenie wiedzy na temat pochodzenia, właściwości i znaczenia cukrów dla organizmów żywych. Treści kształcenia

Bardziej szczegółowo

III-A. Chemia wspomaga nasze zdrowie

III-A. Chemia wspomaga nasze zdrowie III-A. Chemia wspomaga nasze zdrowie III-A.1. POKAZ: Synteza aspiryny (kwas acetylosalicylowy) III-A.2. Badanie odczynu wodnych roztworów popularnych leków III-A.3. Reakcja leku na zgagę z kwasem solnym

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji z biologii w szkole ponadgimnazjalnej

Scenariusz lekcji z biologii w szkole ponadgimnazjalnej Scenariusz lekcji z biologii w szkole ponadgimnazjalnej Temat lekcji: Planowanie doświadczeń biologicznych jak rozróżnić próbę badawczą od kontrolnej? Cele kształcenia IV etap edukacyjny: 1. Wymagania

Bardziej szczegółowo

Soki bogactwo witamin świata roślin.

Soki bogactwo witamin świata roślin. Soki bogactwo witamin świata roślin. Protokół doświadczenia IBSE 1. Odniesienie do Podstawy Programowej a) Cele kształcenia III etap kształcenia - BIOLOGIA Znajomość metodyki badań biologicznych. Uczeń

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI WITAMINY C W MATERIALE ROŚLINNYM METODĄ MIARECZKOWĄ

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI WITAMINY C W MATERIALE ROŚLINNYM METODĄ MIARECZKOWĄ OZNACZANIE ZAWARTOŚCI WITAMINY C W MATERIALE ROŚLINNYM METODĄ MIARECZKOWĄ Cel ćwiczenia Ćwiczenie poświęcone jest praktycznemu zapoznaniu się z metodyką oznaczania zawartości kwasu askorbinowego w wybranych

Bardziej szczegółowo

OGŁASZAMY MIESIĄC JEDZENIA OWOCÓW!

OGŁASZAMY MIESIĄC JEDZENIA OWOCÓW! OGŁASZAMY MIESIĄC JEDZENIA OWOCÓW! Polska to kraj pysznych owoców sezonowych. Szczególnie latem warto z tego bogactwa korzystać, bo owoce to nie tylko bomby witaminowe, lecz także doskonałe źródło składników

Bardziej szczegółowo

Wielofunkcyjne związki organiczne poziom rozszerzony

Wielofunkcyjne związki organiczne poziom rozszerzony Wielofunkcyjne związki organiczne poziom rozszerzony Zadanie 1. (2 pkt) Źródło: KE 2010 (PR), zad. 29. Pewien dwufunkcyjny związek organiczny ma masę molową równą 90 g/mol. W jego cząsteczce stosunek liczby

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Tytuł projektu: Realizacja Przedmiot Treści nauczania z podstawy programowej Treści wykraczające poza podstawę

Bardziej szczegółowo

a) proces denaturacji białka następuje w probówce: b) proces zachodzący w probówce nr 1 nazywa się:

a) proces denaturacji białka następuje w probówce: b) proces zachodzący w probówce nr 1 nazywa się: Zadanie 1. (4 pkt) Zaprojektuj doświadczenie chemiczne, za pomocą którego można wykryć siarkę w związkach organicznych. a) opisz przebieg doświadczenia b) zapisz przewidywane spostrzeżenia c) napisz równanie

Bardziej szczegółowo

Zapisz równanie zachodzącej reakcji. Wskaż pierwiastki, związki chemiczne, substraty i produkty reakcji.

Zapisz równanie zachodzącej reakcji. Wskaż pierwiastki, związki chemiczne, substraty i produkty reakcji. test nr 2 Termin zaliczenia zadań: IIIa - 29 października 2015 III b - 28 października 2015 zad.1 Reakcja rozkładu tlenku rtęci(ii) 1. Narysuj schemat doświadczenia, sporządź spis użytych odczynników,

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA Temat lekcji Występowanie glukozy i jej zawartość w wybranych owocach Na podstawie pracy

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA Temat lekcji Jaki wpływ na skrobię ma ślina i proszek do prania? Na podstawie pracy uczniów

Bardziej szczegółowo

Polisacharydy skrobia i celuloza

Polisacharydy skrobia i celuloza Polisacharydy skrobia i celuloza 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń zna: podział cukrów, właściwości fizyczne skrobi i celulozy, reakcję charakterystyczną służącą do identyfikacji skrobi. b) Umiejętności

Bardziej szczegółowo

TIENS SKONCENTROWANY EKSTARKT Z DAKTYLI CHIŃSKICH

TIENS SKONCENTROWANY EKSTARKT Z DAKTYLI CHIŃSKICH TIENS SKONCENTROWANY EKSTARKT Z DAKTYLI CHIŃSKICH TIENS SKONCENTROWANY EKSTRAKT Z DAKTYLI CHIŃSKICH Główny surowiec Skoncentrowanego Ekstraktu z Daktyli Chińskich TIENS to najwyższej jakości owoce głożyny

Bardziej szczegółowo

Tabelaryczne zestawienie informacji o źródłach i potrzebnych ilości witamin w życiu codziennym

Tabelaryczne zestawienie informacji o źródłach i potrzebnych ilości witamin w życiu codziennym Tabelaryczne zestawienie informacji o źródłach i potrzebnych ilości witamin w życiu codziennym Witaminy rozpuszczalne w wodzie Nazwa witaminy Źródło witamin w postaci pożywienia Zalecane dzienne zapotrzebowanie

Bardziej szczegółowo

Normy wyżywienia Racje pokarmowe. Roman Cichon Katedra Żywienia i Dietetyki CM UMK Bydgoszcz 2015

Normy wyżywienia Racje pokarmowe. Roman Cichon Katedra Żywienia i Dietetyki CM UMK Bydgoszcz 2015 Normy wyżywienia Racje pokarmowe Roman Cichon Katedra Żywienia i Dietetyki CM UMK Bydgoszcz 2015 1 Normy wyżywienia (zalecane racje pokarmowe) (recommended pattern of food use) dzienne zestawy produktów

Bardziej szczegółowo

Napój likopenowy Jabłkowo-Brzoskwiniowy

Napój likopenowy Jabłkowo-Brzoskwiniowy Napoje likopenowe > Model : 624 Producent : Cinna Napój likopenowy o smaku Jabłkowo - Brzoskwiniowym Napój likopenowy LycoLife produkowany jest z naturalnych surowców na bazie wody głębinowej z dodatkiem

Bardziej szczegółowo

BIOLOGICZNIE AKTYWNY SUPLEMENT DIETY. www.calivita.com.pl

BIOLOGICZNIE AKTYWNY SUPLEMENT DIETY. www.calivita.com.pl BIOLOGICZNIE AKTYWNY SUPLEMENT DIETY WOLNE RODNIKI TO AKTYWNE ATOMY LUB CZĄSTECZKI, KTÓRE ZGUBIŁY JEDEN ELEKTRON. PRÓBUJĄC GO ODZYSKAĆ, SZYBKO WCHODZĄ W REAKCJE Z RÓŻNYMI ELEMENTAMI KOMÓREK, USZKADZAJĄC

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA WŁASNA PRODUKTU LECZNICZEGO SOLUVIT N, proszek do sporządzania roztworu do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH 1 fiolka zawiera: Substancje

Bardziej szczegółowo

Ile szczęścia da taka cudowna tabletka!

Ile szczęścia da taka cudowna tabletka! Ile szczęścia da taka cudowna tabletka! Protokół doświadczenia scripted inquiry 1. Odniesienie do Podstawy Programowej a) Cele kształcenia III etap kształcenia - BIOLOGIA Znajomość metodyki badań biologicznych.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne

Ćwiczenie 4. Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne Klasyczna Analiza Jakościowa Organiczna, Ćw. 4 - Identyfikacja wybranych cukrów Ćwiczenie 4 Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne Zagadnienia teoretyczne: 1. Budowa

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ KOŁA NAUKOWEGO BIOLOGICZNO - CHEMICZNEGO

SCENARIUSZ ZAJĘĆ KOŁA NAUKOWEGO BIOLOGICZNO - CHEMICZNEGO SCENARIUSZ ZAJĘĆ KOŁA NAUKOWEGO BIOLOGICZNO - CHEMICZNEGO prowadzonego w ramach projektu Uczeń Online 1. Autor: Iwona Zdunek 2. Grupa docelowa: uczniowie klas II gimnazjum 3. Liczba godzin: 2 4. Temat

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r.

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r. Warsztaty dla Rodziców Wiosenne śniadanie Warszawa 26.05.2015 r. Urozmaicenie Uregulowanie Umiarkowanie Umiejętności Unikanie Prawidłowe żywienie 7 zasad wg prof. Bergera + Uprawianie sportu + Uśmiech

Bardziej szczegółowo

Badanie aktywności enzymów z klasy oksydoreduktaz. Oznaczenie witaminy C

Badanie aktywności enzymów z klasy oksydoreduktaz. Oznaczenie witaminy C 1 S t r o n a U W A G A!!!!!! Badanie aktywności enzymów z klasy oksydoreduktaz. Oznaczenie witaminy C A. Badanie aktywności enzymów z klasy oksydoreduktaz. Odczynniki : - 3% roztwór H 2 O 2, - roztwór

Bardziej szczegółowo

Co to jest dietetyka?

Co to jest dietetyka? Co to jest dietetyka? Dietetyka to nauka, która bada jak to, co spożywamy wpływa na nasze zdrowie i wydajność organizmu. Bada pewne składniki pożywienia, które mogą wpływać na nasze zdrowie. Na przykład

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE W NAUCZANIU BIOLOGII

STRATEGIE W NAUCZANIU BIOLOGII PROPOZYCJE DOŚWIADCZEŃ BIOLOGIA, SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA A (ASOCJACYJNA) metody słowne O (OPERACYJNA) metody badawcze i obserwacyjne STRATEGIE W NAUCZANIU BIOLOGII P (PROBLEMOWA) metody badawcze i obserwacyjne

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego.

Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego. Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego. Wprowadzenie teoretyczne Cel ćwiczeń: Zapoznanie studentów z właściwościami chemicznymi

Bardziej szczegółowo

Temat: Składniki odżywcze żywności. Data: Opracowała: Marta Gołębiewska - Szczykowska. Cele sformułowane w języku ucznia: Na dzisiejszej lekcji:

Temat: Składniki odżywcze żywności. Data: Opracowała: Marta Gołębiewska - Szczykowska. Cele sformułowane w języku ucznia: Na dzisiejszej lekcji: Temat: Składniki odżywcze żywności. Opracowała: Marta Gołębiewska - Szczykowska Klasa: Data: Cele sformułowane w języku ucznia: Na dzisiejszej lekcji: - wyjaśnię pojęcia: wartość odżywcza, wartość energetyczna,

Bardziej szczegółowo

REDOKSYMETRIA ZADANIA

REDOKSYMETRIA ZADANIA REDOKSYMETRIA ZADANIA 1. Na zmiareczkowanie 0,1952 g kwasu szczawiowego H 2 C 2 O 4 2H 2 O zużyto 31,24 cm 3 mianowanego roztworu KMnO 4. Oblicz miano KMnO 4. m.m. H 2 C 2 O 4 2H 2 O=126,068 g/mol Odp.

Bardziej szczegółowo

Odżywianie i osiągnięcia sportowców Autor: Douglas N. Graham D.C.

Odżywianie i osiągnięcia sportowców Autor: Douglas N. Graham D.C. Odżywianie i osiągnięcia sportowców Autor: Douglas N. Graham D.C. Artykuł pochodzi z www.rawfoods.com Artykuł udostępniony przez "Wegetarianie w raju" http://www.vegparadise.com Tłumaczenie: Aleksandra

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: DIETETYK przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej Priorytet III. Wysoka jakość

Bardziej szczegółowo

Pięć minut dla Twojego zdrowia! Copyright profit Sp. z o.o.

Pięć minut dla Twojego zdrowia! Copyright profit Sp. z o.o. Pięć minut dla Twojego zdrowia! Piramida zdrowia i witalności Trzy filary zdrowia to Aktywność fizyczna Racjonalne odżywianie Zarządzanie stresem (relaks) Szlachetne zdrowie Nikt się nie dowie Jako smakujesz,

Bardziej szczegółowo

Jedzmy zdrowo na kolorowo!

Jedzmy zdrowo na kolorowo! Jedzmy zdrowo na kolorowo! Dlaczego powinniśmy jeść warzywa? Ponieważ są źródłem: -witamin: głównie: beta-karoten, witamina C, kwas foliowy oraz witaminy K, niacyna oraz witaminy E -składników mineralnych:

Bardziej szczegółowo

Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW

Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW CO POWINNY JEŚĆ DZIECI WITAMINY PRODUKTY ZBOŻOWE PRODUKTY POCHODZENIA ROŚLINNEGO PRODUKTY POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO PRZETWORY MLECZNE ZASADY ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA Soki 100% naturalne MALINA Sok z malin 100 % jest doskonałym uzupełnieniem codziennej diety. Zawiera bogactwo witamin: C, E, B1, B2, B6, PP oraz minerały: magnez, potas, wapń i żelazo. W jego składzie

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW. Eliminacje szkolne I stopień

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW. Eliminacje szkolne I stopień POUFNE Pieczątka szkoły 9 listopada 2015 r. Imię Czas pracy 60 minut Nazwisko KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW ROK SZKOLNY 2015/2016 Eliminacje szkolne I stopień Informacje: 1. Przeczytaj uważnie

Bardziej szczegółowo

Owoce pomidora zawierają sód, potas, magnez, wapń, mangan, żelazo, kobalt, miedź, cynk, fosfor, fluor, chlor, jod, karoten, biotynę, witaminy: K, B1, B2, B6, C, PP; kwasy: pantotenowy, foliowy, szczawiowy.

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

Test kompetencji z chemii do liceum. Grupa A.

Test kompetencji z chemii do liceum. Grupa A. Test kompetencji z chemii do liceum. Grupa A. 1. Atomy to: A- niepodzielne cząstki pierwiastka B- ujemne cząstki materii C- dodatnie cząstki materii D- najmniejsze cząstki pierwiastka, zachowujące jego

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PRZYRODNICZE

LABORATORIUM PRZYRODNICZE INNE ZAJĘCIA LABORATORIUM PRZYRODNICZE Barbara Łączyńska Ogólna koncepcja programu: Proponowany program zajęć laboratoryjnych z chemii zawiera treści realizowane w ramach podstawy programowej i wykraczające

Bardziej szczegółowo

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Lekarze z Chin uważają, że owoce głożyny znane jako chińskie daktyle pomagają zachować sprawność, poprawiają odporność, wspomagają

Bardziej szczegółowo

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C).

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Wzrost temperatury redukuje poziom większości składników odżywczych. Surowy por

Bardziej szczegółowo

1. OBSERWACJE WSTĘPNE

1. OBSERWACJE WSTĘPNE SPRAWOZDANIE 8 Imię i nazwisko:.. Data:... Kierunek studiów i nr grupy: Nr próby...... PRÓBKA 1 1. OBSERWACJE WSTĘPNE Właściwość fizyczna substancji Barwa Rodzaj mieszaniny (jednorodna, niejednorodna)

Bardziej szczegółowo

Cz. XXVIII - c Węglowodany - cukry - sacharydy: disacharydy i polisacharydy

Cz. XXVIII - c Węglowodany - cukry - sacharydy: disacharydy i polisacharydy Cz. XXVIII - c Węglowodany - cukry - sacharydy: disacharydy i polisacharydy I. Budowa i właściwości disacharydów Wiązanie między monosacharydami powstaje z udziałem dwóch grup hydroksylowych pochodzących

Bardziej szczegółowo

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii!

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Chciałabym podzielić się z Wami moimi spostrzeżeniami dotyczącymi poziomu wiedzy z chemii uczniów rozpoczynających naukę w Liceum Ogólnokształcącym. Co

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2014/2015 ETAP REJONOWY

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2014/2015 ETAP REJONOWY Wpisuje uczeń po otrzymaniu zadań Czas pracy: Kod ucznia 90 minut Imię Wpisać po rozkodowaniu pracy Nazwisko KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2014/2015 ETAP REJONOWY Informacje: Uzyskane

Bardziej szczegółowo

1.1 Reakcja trójchlorkiem antymonu

1.1 Reakcja trójchlorkiem antymonu ĆWICZENIE IV - WYKRYWANIE WITAMIN Odczynniki: - chloroform bezwodny, - bezwodnik kwasu octowego, - trójchlorek antymonu roztwór nasycony w chloroformie, - 1,3-dichlorohydryna gliceryny - żelazicyjanek

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z MONITORINGU POZOSTAŁOŚCI PESTYDYCÓW W PRÓBKACH ŻYWNOŚCI W POLSCE PRZEPROWADZONYCH PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W 2007 R.

RAPORT Z MONITORINGU POZOSTAŁOŚCI PESTYDYCÓW W PRÓBKACH ŻYWNOŚCI W POLSCE PRZEPROWADZONYCH PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W 2007 R. RAPORT Z MONITORINGU POZOSTAŁOŚCI PESTYDYCÓW W PRÓBKACH ŻYWNOŚCI W POLSCE PRZEPROWADZONYCH PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W 2007 R. Warszawa, 2008 rok MONITORING I URZĘDOWA KONTROLA POZOSTAŁOŚCI PESTYCYDÓW

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

VITA-MIN Plus połączenie witamin i minerałów, stworzone z myślą o osobach aktywnie uprawiających sport.

VITA-MIN Plus połączenie witamin i minerałów, stworzone z myślą o osobach aktywnie uprawiających sport. Witaminy i minerały > Model : Producent : Olimp VITAMIN Plus połączenie witamin i minerałów, stworzone z myślą o osobach aktywnie uprawiających sport. DZIAŁA PROZDROWOTNIE WZMACNIA SYSTEM ODPORNOŚCIOWY

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Krystyna Jakubowska. Blok tematyczny: Prace w polu. Scenariusz nr 5

Autor scenariusza: Krystyna Jakubowska. Blok tematyczny: Prace w polu. Scenariusz nr 5 Autor scenariusza: Krystyna Jakubowska Blok tematyczny: Prace w polu Scenariusz nr 5 I. Tytuł scenariusza: Wykorzystanie roślin okopowych. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące)

Bardziej szczegółowo

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ Co to jest cholesterol? Nierozpuszczalna w wodzie substancja, która: jest składnikiem strukturalnym wszystkich błon komórkowych i śródkomórkowych wchodzi w

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BADAWCZY WITAMINOWY ALFABET

PROJEKT BADAWCZY WITAMINOWY ALFABET PROJEKT BADAWCZY WITAMINOWY ALFABET Nauka i technologia dla żywności gimnazjum Tytuł projektu: Witaminowy alfabet Wprowadzenie: W 1912r polski chemik Kazimierz Funk z łusek ryżu otrzymał substancję, która

Bardziej szczegółowo

WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH

WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH dr inż. Dominika Głąbska Zakład Dietetyki Katedra Dietetyki Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW warzywa i owoce są istotnym elementem codziennej

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 4 maja 2017 r. (OR. en)

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 4 maja 2017 r. (OR. en) Rada Unii Europejskiej Bruksela, 4 maja 2017 r. (OR. en) 8782/17 DENLEG 37 AGRI 242 SAN 178 PISMO PRZEWODNIE Od: Komisja Europejska Data otrzymania: 2 maja 2017 r. Do: Nr dok. Kom.: D050365/02 Dotyczy:

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII KOD UCZNIA... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII Termin: 20 marzec 2007 r. godz. 10 00 Czas pracy: 90 minut ETAP III Ilość punktów za rozwiązanie zadań Część I Część II Część III numer zadania numer

Bardziej szczegółowo

Czynniki wpływające na szybkość reakcji

Czynniki wpływające na szybkość reakcji Czynniki wpływające na szybkość reakcji 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń zna: pojęcia: szybkość reakcji, katalizator, inhibitor, kontakt, energia aktywacji, biokatalizator, kataliza homogeniczna, kataliza

Bardziej szczegółowo

Bioterra zdrowie i uroda. Rodzice marzą o tym, aby ich dzieci były zdrowe. Dorosłe dzieci dbają o zdrowie rodziców. Zakochani o kochanych.

Bioterra zdrowie i uroda. Rodzice marzą o tym, aby ich dzieci były zdrowe. Dorosłe dzieci dbają o zdrowie rodziców. Zakochani o kochanych. Bioterra zdrowie i uroda Rodzice marzą o tym, aby ich dzieci były zdrowe. Dorosłe dzieci dbają o zdrowie rodziców. Zakochani o kochanych. Każdy człowiek marzy o zdrowiu i urodzie. Pragnienie to nie zależy

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE

MATERIAŁY POMOCNICZE MATERIAŁY POMOCNICZE 1. Wiersze Wesołe owoce i Przechwałki warzyw Przechwałki warzyw Na straganie, w dzień targowy, ogórek z pomidorem prowadzi rozmowę. Pierwszy zaczął pomidor: Jestem czerwony i gładki,

Bardziej szczegółowo

ZJAWISKA FIZYCZNE I CHEMICZNE

ZJAWISKA FIZYCZNE I CHEMICZNE ZJAWISKA FIZYCZNE I CHEMICZNE Ćwiczenie 3 Obowiązujące zagadnienia: Zjawiska fizyczne i chemiczne (z przykładami); Przemiany fazowe; Energia sieci krystalicznej; Energia hydratacji, rozpuszczanie, roztwarzanie.

Bardziej szczegółowo

Odczyn roztworu Skala ph. Piotr Zawadzki i Aleksandra Jarocka

Odczyn roztworu Skala ph. Piotr Zawadzki i Aleksandra Jarocka Odczyn roztworu Skala ph Piotr Zawadzki i Aleksandra Jarocka Wskaźniki a odczyn Ph Wskaźniki, to związki, które w zależności od odczynu roztworu zmieniają barwę. Najczęściej spotykanymi w naszym otoczeniu

Bardziej szczegółowo

GRYSZCZENIOWKA KATALOG PRODUKTÓW

GRYSZCZENIOWKA KATALOG PRODUKTÓW GRYSZCZENIOWKA KATALOG PRODUKTÓW Syrop truskawkowy, pasteryzowany. Syrop sporządzony z naturalnego soku truskawkowego, nie zagęszczonego z dodatkiem fruktozy. skład: naturalny sok truskawkowy, fruktoza

Bardziej szczegółowo

Wpływ temperatury na szybkość reakcji chemicznej.

Wpływ temperatury na szybkość reakcji chemicznej. 1 Wpływ temperatury na szybkość reakcji chemicznej. Czas trwania zajęć: 45 minut Pojęcia kluczowe: - szybkość reakcji chemicznej, - temperatura, - zderzenia cząsteczek, - energia cząsteczek. Hipoteza sformułowana

Bardziej szczegółowo

Beata Mendak fakultety z chemii II tura PYTANIA Z KLASY PIERWSZEJ

Beata Mendak fakultety z chemii II tura PYTANIA Z KLASY PIERWSZEJ Beata Mendak fakultety z chemii II tura Test rozwiązywany na zajęciach wymaga powtórzenia stężenia procentowego i rozpuszczalności. Podaję również pytania do naszej zaplanowanej wcześniej MEGA POWTÓRKI

Bardziej szczegółowo

III-B. Chemia w kuchni

III-B. Chemia w kuchni III-B. Chemia w kuchni III-B.1. POKAZ: Właściwości napoju typu coca-cola. III-B.2. Wykrywanie białek: a) POKAZ: reakcja ksantoproteinowa, b) reakcja biuretowa III-B.3 Badanie składu pierwiastkowego białka

Bardziej szczegółowo

Grupaa. Substancje o znaczeniu biologicznym. I Wpisz znak X przy właêciwoêciach tłuszczu pochodzenia roêlinnego. 1 p.

Grupaa. Substancje o znaczeniu biologicznym. I Wpisz znak X przy właêciwoêciach tłuszczu pochodzenia roêlinnego. 1 p. Grupaa Substancje o znaczeniu biologicznym I Wpisz znak X przy właêciwoêciach tłuszczu pochodzenia roêlinnego. 1 p. nienasycony nasycony nie odbarwia wody bromowej 2 Oceƒ prawdziwoêç poni szych wniosków

Bardziej szczegółowo

Doświadczenie 5. Czyszczenie srebra metodą redukcji elektrochemicznej

Doświadczenie 5. Czyszczenie srebra metodą redukcji elektrochemicznej Doświadczenie 5. Czyszczenie srebra metodą redukcji elektrochemicznej Napisz obserwacje i sformułuj wniosek. Odczynniki: sól, woda, folia aluminiowa, srebrny przedmiot pokryty czarnym nalotem. Szkło i

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE GIMNAZJUM NR 2 W RYCZOWIE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z CHEMII w klasie II gimnazjum str. 1 Wymagania edukacyjne niezbędne do

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ INTERDYSCYPLINARNYCH

SCENARIUSZ ZAJĘĆ INTERDYSCYPLINARNYCH 67 S t r o n a IV. SCENARIUSZ ZAJĘĆ INTERDYSCYPLINARNYCH Temat: Kwasy i zasady w kuchni i łazience. Czas trwania: 45 min. Cel główny: Uczeń: - Opisuje występowanie, właściwości i zastosowanie kwasów i

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2) Dz.U.07.137.967 2010.01.22 zm. Dz.U.2010.9.63 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2) (Dz. U. z dnia 31 lipca 2007 r.) Na

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE I - BIAŁKA. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi.

ĆWICZENIE I - BIAŁKA. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi. ĆWICZENIE I - BIAŁKA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi. Odczynniki: - wodny 1% roztwór siarczanu(vi) miedzi(ii), - 10% wodny

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII Zadanie 1. Na rysunku przedstawiono fragment układu okresowego pierwiastków. Dokoocz zdania tak aby były prawdziwe. Wiązanie jonowe występuje w związku chemicznym

Bardziej szczegółowo

Zmiana barwy wskaźników w roztworach kwaśnych, obojętnych i zasadowych.

Zmiana barwy wskaźników w roztworach kwaśnych, obojętnych i zasadowych. Zmiana barwy wskaźników w roztworach kwaśnych, obojętnych i zasadowych. Doświadczenie1: Poznanie barwy wskaźników w roztworach kwasów, zasad i wody. Wykonanie doświadczenia: Do pięciu probówek wlewamy

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie aktywności - i β- amylazy słodu metodą kolorymetryczną

Oznaczanie aktywności - i β- amylazy słodu metodą kolorymetryczną KATEDRA BIOCHEMII Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Oznaczanie aktywności - i β- amylazy słodu metodą kolorymetryczną ĆWICZENIE 5 OZNACZANIE AKTYWNOŚCI -AMYLAZY SŁODU METODĄ KOLORYMETRYCZNĄ Enzymy

Bardziej szczegółowo

5 INFORMACJI, KTÓRE WARTO ZNAĆ O OWOCACH

5 INFORMACJI, KTÓRE WARTO ZNAĆ O OWOCACH 5 INFORMACJI, KTÓRE WARTO ZNAĆ O OWOCACH Owocowe szaleństwo już się rozpoczęło. Robimy desery ze świeżymi owocami, przetwory, kompoty, domowe lody i zajadamy się nimi, czasem bez opamiętania. Wiemy o nich

Bardziej szczegółowo

V Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

V Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów strona 1/5 V Małopolski Konkurs hemiczny dla Gimnazjalistów Etap III (wojewódzki) Poniżej podano treść sześciu zadań problemowych, za rozwiązanie których możesz uzyskać 74 punkty. Rozwiazując zadania rachunkowe,

Bardziej szczegółowo

Magnez morski z obniżoną zawartością sodu

Magnez morski z obniżoną zawartością sodu Magnez morski z obniżoną zawartością sodu Płynny, skoncentrowany magnez pozyskany w procesie odsalania wody morskiej. W wyniku wykorzystania innowacyjnej metody pozyskania magnezu powstał preparat o natychmiastowej

Bardziej szczegółowo

Jedz owoce i warzywa

Jedz owoce i warzywa Jedz owoce i warzywa scenariusz zajęć opracowany przez mgr Małgorzatę Nowakowską, nauczyciela przyrody Odbiorcy: Uczniowie klas I-III szkoły podstawowej. Cel główny: Zapoznanie uczniów z zasadami prawidłowego

Bardziej szczegółowo

Akcja 5 razy dziennie warzywa i owoce. 31 marca 2007r.

Akcja 5 razy dziennie warzywa i owoce. 31 marca 2007r. Akcja 5 razy dziennie warzywa i owoce 31 marca 2007r. Cele akcji: wzrost spożycia warzyw i owoców do co najmniej 5 porcji dziennie uprawianie aktywności fizycznej utrzymywanie prawidłowej masy ciała Hasło

Bardziej szczegółowo

Jakie produkty warto ze sobą łączyć a jakich połączeń produktów powinniśmy unikać?

Jakie produkty warto ze sobą łączyć a jakich połączeń produktów powinniśmy unikać? Jakie produkty warto ze sobą łączyć a jakich połączeń produktów powinniśmy unikać? Komponując codzienne posiłki z ulubionych produktów spożywczych zwykle nie zastanawiamy się nad ich wpływem na nasz organizm

Bardziej szczegółowo

1. OBSERWACJE WSTĘPNE

1. OBSERWACJE WSTĘPNE SPRAWOZDANIE 8 Imię i nazwisko:.. Data:... Kierunek studiów i nr grupy: Nr próby...... PRÓBKA 1 1. OBSERWACJE WSTĘPNE Właściwość fizyczna substancji Barwa Rodzaj mieszaniny (jednorodna, niejednorodna)

Bardziej szczegółowo

KLASA II Dział 6. WODOROTLENKI A ZASADY

KLASA II Dział 6. WODOROTLENKI A ZASADY KLASA II Dział 6. WODOROTLENKI A ZASADY Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą definiuje wskaźnik; wyjaśnia pojęcie: wodorotlenek; wskazuje metale aktywne i mniej aktywne; wymienia

Bardziej szczegółowo

WOLFSBLUT WIDE PLAIN (SZEROKIE RÓWNINY) świeża konina, bataty, zioła i owoce lasu,

WOLFSBLUT WIDE PLAIN (SZEROKIE RÓWNINY) świeża konina, bataty, zioła i owoce lasu, Strona 1 z 5 Strona 2 z 5 WOLFSBLUT WIDE PLAIN (SZEROKIE RÓWNINY) świeża konina, bataty, zioła i owoce lasu, to unikalne połączenie mięsa końskiego i wybranych ziół, owoców lasów lasów i łąk. Skład karmy

Bardziej szczegółowo

Woda i roztwory wodne

Woda i roztwory wodne strona 1/8 Woda i roztwory wodne Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn Treść podstawy programowej: Woda i roztwory wodne zagrożenia cywilizacyjne wynikające z jej zanieczyszczeń. Roztwory,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3. Cukry mono i disacharydy

ĆWICZENIE 3. Cukry mono i disacharydy ĆWICZENIE 3 Cukry mono i disacharydy Reakcja ogólna na węglowodany (Reakcja Molischa) 1 ml 1% roztworu glukozy 1 ml 1% roztworu fruktozy 1 ml 1% roztworu sacharozy 1 ml 1% roztworu skrobi 1 ml wody destylowanej

Bardziej szczegółowo

potrzebujemy ich 1 g, by nasz organizm dobrze funkcjonował.

potrzebujemy ich 1 g, by nasz organizm dobrze funkcjonował. Specjaliści od zdrowego żywienia biją na alarm. Jemy za mało ryb morskich, co oznacza, że w organizmie przeciętnego Polaka brakuje nienasyconych kwasów Omega 3, uważanych przez wielu naukowców za złoty

Bardziej szczegółowo

Podczas przyjmowania witamin i minerałów mogą wystąpić problemy z ich wchłanianiem z kilku powodów:

Podczas przyjmowania witamin i minerałów mogą wystąpić problemy z ich wchłanianiem z kilku powodów: Synergizm i antagonizm witamin oraz składników mineralnych Witaminy i składniki mineralne, ze względu na odmienną budowę, wchodzą w interakcje pomiędzy sobą i z innymi składnikami powodując ograniczenie

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW POUFNE Pieczątka szkoły 16 styczeń 2010 r. Kod ucznia Wpisuje uczeń po otrzymaniu zadań Imię Wpisać po rozkodowaniu pracy Czas pracy 90 minut Nazwisko KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW ROK SZKOLNY

Bardziej szczegółowo

Zadanie: 1 (3 pkt) Metanoamina (metyloamina) rozpuszcza się w wodzie, a także reaguje z nią.

Zadanie: 1 (3 pkt) Metanoamina (metyloamina) rozpuszcza się w wodzie, a także reaguje z nią. Zadanie: 1 (3 pkt) Metanoamina (metyloamina) rozpuszcza się w wodzie, a także reaguje z nią. Napisz, posługując się wzorami grupowymi (półstrukturalnymi) związków organicznych, równanie reakcji metanoaminy

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji otwartej z biologii - zakres rozszerzony w klasie I LO

Scenariusz lekcji otwartej z biologii - zakres rozszerzony w klasie I LO Scenariusz lekcji otwartej z biologii - zakres rozszerzony w klasie I LO Temat: Wykrywanie białek, cukrów i tłuszczy w materiale roślinnym Dział: Komórka podstawowa jednostka organizmu Zakres materiału:

Bardziej szczegółowo

Zadanie 6 (0-1) W tabeli przedstawiono procentowy skład powietrza wdychanego i wydychanego. Zawartość w powietrzu wdychanym

Zadanie 6 (0-1) W tabeli przedstawiono procentowy skład powietrza wdychanego i wydychanego. Zawartość w powietrzu wdychanym Egzamin część 2 Zadanie 1. (0 1) Podczas jazdy na rowerze pracują mięśnie stanowiące część układu ruchu człowieka. Który z mięśni przedstawionych na poniższym rysunku jest zginaczem? A. mięsień I B. mięsień

Bardziej szczegółowo

Jednostki Ukadu SI. Jednostki uzupełniające używane w układzie SI Kąt płaski radian rad Kąt bryłowy steradian sr

Jednostki Ukadu SI. Jednostki uzupełniające używane w układzie SI Kąt płaski radian rad Kąt bryłowy steradian sr Jednostki Ukadu SI Wielkość Nazwa Symbol Długość metr m Masa kilogram kg Czas sekunda s Natężenie prądu elektrycznego amper A Temperatura termodynamiczna kelwin K Ilość materii mol mol Światłość kandela

Bardziej szczegółowo