INFORMACJA Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o stanie środowiska na terenie powiatu hajnowskiego

Podobne dokumenty
INFORMACJA Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o stanie środowiska na terenie powiatu hajnowskiego

Klasyfikacja wskaźników wód powierzchniowych województwa podlaskiego w punktach pomiarowo-kontrolnych

INFORMACJA Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o stanie środowiska na terenie powiatu hajnowskiego

INFORMACJA Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o stanie środowiska na terenie powiatu hajnowskiego

STAN ŚRODOWISKA W POWIECIE LUBACZOWSKIM W 2013 ROKU

Ankieta dotycząca gospodarki wodno-ściekowej w 2006 r.

INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W BIAŁYMSTOKU

INFORMACJA Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o stanie środowiska na terenie powiatu hajnowskiego

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008

STAN ŚRODOWISKA NA TERENIE WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO NA PODSTAWIE BADAŃ PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA

Raport z wykonania zadań wynikających z Programu ochrony środowiska powiatu ełckiego obejmujących okres dwóch lat

Ocena roczna jakości powietrza w województwie pomorskim - stan w 2014 roku

2. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska

STAN ŚRODOWISKA NA OBSZARZE POWIATU LUBACZOWSKIEGO W 2015 ROKU

INFORMACJA Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o stanie środowiska na terenie powiatu hajnowskiego

LISTA KONTROLNA. Część III - Ochrona Środowiska. Magazynowanie i Dystrybucja Paliw oraz Ropy Naftowej. Samokontrola/Kontrola w Zakładzie**...

PRZEGLĄD DZIAŁALNOŚCI WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU OCHRONY ŚRODOWISKA W WARSZAWIE. Maria Suchy I Zastępca MWIOŚ

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r.

STAN ŚRODOWISKA W 2009 r. WYBRANE ZAGADNIENIA

Propozycja działań naprawczych zwiększających potencjał ekologiczny Zbiornika Sulejowskiego

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu

1. Cele i zadania Państwowego Monitoringu Środowiska

Jeziora w województwie podlaskim - stan aktualny - zagrożenia

Lódzki Wojewódzki Inspektorat Ochrony Srodowiska PROGRAM PANSTWOWEGO MONITORINGU,, SRODOWISKA WOJEWODZTW A LÓDZKIEGO na lata

Ścieki, zanieczyszczenia, jakość wody Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej

Program wodno-środowiskowy kraju

Lp. STANDARD PODSTAWA PRAWNA

INFORMACJA Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o stanie środowiska na terenie powiatu hajnowskiego

Program ochrony środowiska dla Powiatu Poznańskiego na lata

Roczne oceny jakości powietrza w woj. mazowieckim Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie

Ocena stanu / potencjału ekologicznego, stanu chemicznego i ocena stanu wód rzecznych.

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie Delegatura w Tarnobrzegu STAN ŚRODOWISKA W POWIECIE KOLBUSZOWSKIM W 2011 ROKU.

Suwałki dnia, r.

INFORMACJA Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o stanie środowiska na terenie powiatu hajnowskiego

I. Aktualny stan formalno-prawny w zakresie korzystania ze środowiska

Załącznik do uchwały nr 72/2014, Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Lublinie z dnia 27 czerwca 2014 r.

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie

Stan środowiska w powiecie kościerskim

Załącznik do uchwały nr 56/2017, Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Lublinie z dnia 10 lipca 2017 r.

WYKORZYSTANIE I OCHRONA ZASOBÓW POWIERZCHNI ZIEMI

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy.

INFORMACJA Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o stanie środowiska na terenie powiatu hajnowskiego

dr inż. Andrzej Jagusiewicz, Lucyna Dygas-Ciołkowska, Dyrektor Departamentu Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektor Ochrony Środowiska

Stan środowiska w Polsce -Raport o stanie środowiska w Polsce (wybrane aspekty).

Sprawozdanie z realizacji Programu ochrony powietrza dla strefy miasto Łomża (powiat grodzki łomżyński)

Diagnoza: Stan środowiska w 2014 r.

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH W 2011 ROKU

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska.

Karta informacyjna przedsięwzięcia

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Monitoring i ocena jakości powietrza w województwie podkarpackim. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie

STAN I OCHRONA ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM W 2014 R.

Ministerstwo Środowiska, ul. Wawelska 52/ Warszawa. OŚ-2a. badań powietrza, wód i gleb oraz gospodarki odpadami.

PAŃSTWOWY MONITORING ŚRODOWISKA

1. W źródłach ciepła:

Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

1. OCHRONA DZIEDZICTWA PRZYRODNICZEGO I RACJONALNEGO WYKORZYSTANIA ZASOBÓW 1.1. OCHRONA PRZYRODY I KRAJOBRAZU

CZYM ODDYCHAMY? Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska Adam Ludwikowski. Warszawa kwiecień 2012 r.

OGÓLNE INFORMACJE STATYSTYCZNE DOTYCZĄCE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH W 2010 ROKU

System kontrolny w zakresie dotrzymania jakości wody oraz warunków zapewnienia odprowadzania ścieków do wód powierzchniowych

Prezydent Miasta Częstochowy Częstochowa, r. DECYZJA

1. Rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia:

Stan środowiska w Bydgoszczy

TARGI POL-ECO-SYSTEM 2015 strefa ograniczania niskiej emisji października 2015 r., Poznań

Nr XXI/127/2000 RADY GMINY LATOWICZ

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie

Prof.dr hab. Andrzej Kowalczyk. Dr Sylwia Kulczyk Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytet Warszawski

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań

Jakość wód zlewni Baudy oraz Zalewu Wiślanego w aspekcie spełnienia celów środowiskowych. Marzena Sobczak Kadyny, r.

ROZPORZĄDZENIE NR 11/08 WOJEWODY ŁÓDZKIEGO z dnia 16 maja 2008 r. w sprawie wyznaczenia aglomeracji CZARNOCIN

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W LEWINIE BRZESKIM z dnia r.

UCHWAŁA NR 27/17 RADY NADZORCZEJ WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH. z dnia 24 sierpnia 2017 r.

INFORMACJA Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o stanie środowiska na terenie powiatu bielskiego

4. Blok stan 4.2. Podsystem monitoringu jakości wód Monitoring wód podziemnych

Wody zawarte w morzach i oceanach pokrywają ok.71 % powierzchni Ziemi i stanowią 97,5 % hydrosfery. Woda słodka to ok.2,5% całkowitej ilości wody z

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W RZESZOWIE NA 2019 ROK

ROZPORZĄDZENIE NR 1/2011 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ W KRAKOWIE. z dnia 6 lipca 2011 r.

SKŁAD PROJEKTU WYKONAWCZEGO:

Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry (RW Środkowej Odry) i dorzecza Łaby wyniki prac

Obowiązki sprawozdawcze firmy w zakresie ochrony środowiska

Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna wyniki prac

WODY POWIERZCHNIOWE KIERUNKI ZMIAN. Problemy zakładów dawnego COP. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie. Rzeszów, grudzień 2008r.

Programy ochrony powietrza w województwie mazowieckim. Warszawa, styczeń 2018

pod kierunkiem Hanny Jastrzębskiej Z-cy Dyrektora Departamentu Inspekcji i Orzecznictwa

Obowiązki przedsiębiorcy w ochronie środowiska

INFORMACJA Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o stanie środowiska na terenie powiatu bielskiego

Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

UCHWAŁA NR XXV/455/16 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 28 października 2016 r.

JAKOŚĆ POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM W 2013 ROKU Z UWZGLĘDNIENIEM POWIATU KROŚNIEŃSKIEGO

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r.

INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W BIAŁYMSTOKU. INFORMACJA o stanie środowiska na terenie powiatu hajnowskiego

Delegatura w Tarnobrzegu. Opracował: Andrzej Adamski

Aneks nr 1 do PROGRAMU PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO na lata

Stan czystości wód w województwie lubuskim na podstawie badań WIOŚ

Dyrektywa Azotanowa w województwie kujawsko-pomorskim

Transkrypt:

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Białymstoku 15-264 Białystok, ul. Ciołkowskiego 2/3 tel. 85 742-53-78 fax 85 742-21-04 e-mail: sekretariat@wios.bialystok.pl INFORMACJA Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o stanie środowiska na terenie powiatu hajnowskiego WIOŚ BIAŁYSTOK, październik 2018

spis treści WSTĘP... 4 PODSTAWOWE INFORMACJE O POWIECIE... 4 DZIAŁALNOŚĆ INSPEKCYJNO KONTROLNA I BADAWCZA... 5 POWIETRZE... 6 PRESJE EMISJA ZANIECZYSZCZEŃ DO POWIETRZA... 6 STAN OCENA JAKOŚCI POWIETRZA... 7 PRZECIWDZIAŁANIA DZIAŁALNOŚĆ KONTROLNA... 8 STAN CZYSTOŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH... 9 PRESJE ŹRÓDŁA ZANIECZYSZCZEŃ WÓD... 9 STAN OCENA JAKOŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH... 10 PRZECIWDZIAŁANIA DZIAŁALNOŚĆ KONTROLNA... 13 WODY PODZIEMNE... 17 PRESJE... 17 STAN - OCENA JAKOŚCI WÓD PODZIEMNYCH... 17 GOSPODARKA ODPADAMI... 19 PRESJE... 19 STAN... 21 PRZECIWDZIAŁANIA KONTROLE SKŁADOWISK I ZAKŁADÓW PRZEMYSŁOWYCH... 24 HAŁAS KOMUNIKACYJNY I PRZEMYSŁOWY... 27 PRESJE ŹRÓDŁA HAŁASU... 27 STAN POMIARY HAŁASU... 28 PRZECIWDZIAŁANIA... 28 POLA ELEKTROMAGNETYCZNE... 30 PRESJE ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA ELEKTROMAGNETYCZNEGO... 30 STAN POMIARY MONITORINGOWE... 31 OCHRONA ŚRODOWISKA PRZED AWARIAMI... 32 NIEBEZPIECZNE SUBSTANCJE CHEMICZNE W ZAKŁADACH PRZEMYSŁOWYCH... 32 TRANSPORT... 34 ZDARZENIA AWARYJNE... 34 3

WSTĘP PODSTAWOWE INFORMACJE O POWIECIE Położenie Powiat hajnowski położny jest w południowo - wschodniej części województwa podlaskiego, na obszarze tzw. "Zielonych Płuc Polski". Pod względem geograficznym leży w makroregionie Niziny Podlaskiej i mezoregionie Wysoczyzny Bielskiej. Posiada powierzchnię 1624 km 2. Teren powiatu jest mało zróżnicowany, przeważnie płaski. Obszar południowo-wschodni powiatu pokrywa Puszcza Białowieska, jedyny w Europie kompleks leśny, który zachował się do naszych czasów w niezmienionej formie. Największymi rzekami regionu są Narew, z jej dopływem rzeką Narewką, Leśna Prawa - dopływ Bugu. Struktura administracyjna i ludność Powiat hajnowski podzielony jest administracyjnie na 9 gmin: Białowieża, Czeremcha, Czyże, Dubicze Cerkiewne, Hajnówka, Hajnówka - miasto, Kleszczele - gmina i miasto, Narew, Narewka. Liczba ludności ogółem wynosi 44 146 mieszkańców. Gęstość zaludnienia 27 os./km 2. Gospodarka Powiat hajnowski jest regionem rolniczo - przemysłowym. Na jego terenie funkcjonuje 2959 podmiotów gospodarczych, z czego 2764 należy do sektora prywatnego. Region ma doskonałe warunki do rozwoju rolnictwa ekologicznego. Najbardziej znane i cenione są produkty mleczarni w Hajnówce. Działalność produkcyjna związana jest z przetwórstwem drewna: produkcją mebli, tarcicy, materiałów podłogowych, domków letniskowych, stolarki budowlanej, węgla drzewnego i aktywnego, palet, skrzynek oraz galanterii drewnianej. Znaczna część produkcji jest eksportowana. Obok przemysłu drzewnego rozwinął się również maszynowy. Na terenie powiatu produkuje się traktory i inne maszyny rolnicze, maszyny i urządzenia do przemysłu drzewnego i leśnictwa, kotły i piece grzewcze. W Lewkowie znajduje się zakład produkujący znane w Polsce wyroby ceramiki budowlanej. Przygraniczne położenie powiatu prowadzi handel z Białorusią i innymi krajami zza wschodniej granicy. Funkcjonują tu dwa towarowe przejścia graniczne - w Siemianówce i Czeremsze, przy których prowadzą działalność firmy handlowe zajmujące się importem nawozów, drewna, gazów technicznych oraz innych produktów. Walory przyrodnicze powiatu Tereny o szczególnych walorach przyrodniczych zajmują aż 58,5% powierzchni powiatu (95032,5 ha). Na Białowieski Park Narodowy przypada 10517,3 ha, rezerwaty przyrody 12340,3 ha, a na obszary chronionego krajobrazu 71830,4 ha. W powiecie zlokalizowanych jest 1286 pomników przyrody. Szczególnie cenne obszary są objęte siecią Natura 2000, za które uznaje się tereny najważniejsze dla zachowania zagrożonych lub bardzo rzadkich gatunków roślin, zwierząt czy charakterystycznych siedlisk przyrodniczych, mających znaczenie dla ochrony wartości przyrodniczych Europy. Podstawą utworzenia sieci Natura 2000 są 2 dyrektywy unijne tzw. Dyrektywa Ptasia i Dyrektywa Siedliskowa. 4

Na terenie powiatu obszar Natura 2000 tworzą: Obszary Specjalnej Ochrony Ptaków (OSO): Puszcza Białowieska (63148 ha) i Dolina Górnej Narwi (18384 ha) oraz Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk (SOO): Ostoja w Dolinie Górnej Narwi (20307 ha) i Puszcza Białowieska. DZIAŁALNOŚĆ INSPEKCYJNO KONTROLNA I BADAWCZA Prawne podstawy funkcjonowania Inspekcji Ochrony Środowiska określono w ustawie z dnia 20 lipca 1991 r., która nałożyła na nią obowiązek: kontrolowania przestrzegania przepisów prawa o ochronie środowiska przez podmioty gospodarcze, prowadzenia badania stanu środowiska, informowania społeczeństwa o wynikach tych badań. Szczegółowe cele działalności inspekcyjno - kontrolnej WIOŚ są corocznie ustalane w planach pracy, tworzonych na podstawie wytycznych Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, analizy wyników dotychczasowej działalności, propozycji przekazanych przez Marszałka, Wojewodę oraz przez organy samorządowe. ZAKRES DZIAŁALNOŚCI INSPEKCYJNO-KONTROLNEJ Podstawowym celem kontroli jest wymuszenie na kontrolowanym podjęcie działań, które w konsekwencji spowodują zmniejszenie negatywnego wpływu na środowisko. Inspekcja Ochrony Środowiska zgodnie z kompetencjami może zastosować następujące środki dyscyplinujące: wydanie zarządzeń pokontrolnych, wydanie decyzji z wyznaczeniem terminu usunięcia zaniedbań, a w przypadku stwierdzenia zagrożenia życia lub zdrowia czy znacznych szkód w środowisku, w porozumieniu z Wojewodą, decyzji wstrzymującej działalność, wymierzenie kary pieniężnej za naruszanie warunków korzystania ze środowiska, skierowanie wystąpienia do innych organów administracji państwowej, rządowej i samorządu terytorialnego z wnioskiem o podjęcie działań zgodnie z ich właściwościami, nałożenie kary grzywny w postaci mandatu karnego, skierowanie wniosku do organów ścigania. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na duże możliwości prawne działań własnych samorządów, zbieżnych z kompetencjami lub celami działań przypisanymi Inspekcji Ochrony Środowiska, które pozwalają przeciwdziałać negatywnemu oddziaływaniu na środowisko, a także minimalizować problemy środowiskowe. W okresie od października 2017 r. 1 na terenie powiatu przeprowadzono łącznie 23 kontrole w najbardziej uciążliwych podmiotach i obiektach. W przypadkach stwierdzanych przekroczeń, wymierzono kary pieniężne za naruszenie warunków korzystania ze środowiska. MONITORING ŚRODOWISKA W ramach działalności badawczej, główny zakres prac Inspekcji Ochrony Środowiska prowadzony jest w oparciu o Program Państwowego Monitoringu Środowiska (PMŚ), którego koordynatorem jest Główny Inspektorat Ochrony Środowiska. System PMŚ składa się z 3 głównych bloków - zagadnień: jakość środowiska, emisja oraz oceny i prognozy. 1 termin opublikowania poprzedniej wersji Informacji o stanie środowiska na terenie powiatu 5

Zadania PMŚ realizowane są przez różnorodne instytucje w kraju, a w znacznym zakresie przez Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska. Dane uzyskiwane w Programie PMŚ tworzą wojewódzką bazę informacji o stanie środowiska. Program badawczy realizowany przez WIOŚ obejmuje następujące komponenty środowiska: monitoring powierza atmosferycznego, monitoring wód powierzchniowych płynących i stojących, monitoring hałasu, monitoring pól elektromagnetycznych. W każdym podsystemie badawczym, na potrzeby wykonywanych ocen, wyszczególnia się 3 elementy: presje, stan i przeciwdziałanie. Aktualne wyniki kontroli i badań stanu środowiska przedstawiono poniżej. POWIETRZE PRESJE EMISJA ZANIECZYSZCZEŃ DO POWIETRZA Głównymi źródłami zanieczyszczeń atmosfery na terenie powiatu są rozproszone źródła emisji z sektora komunalno bytowego, a także zanieczyszczenia komunikacyjne związane z ruchem pojazdów, głównie na trasie Białystok Hajnówka, Białystok Bielsk Podlaski Kleszczele przejście graniczne Połowce, Hajnówka - Białowieża oraz Hajnówka Bielsk Podlaski. Pochodzącymi głównie z procesów spalania energetycznego, mającymi największy udział w emisji zanieczyszczeń do atmosfery są: dwutlenek siarki, tlenki azotu, tlenek węgla oraz pyły. W przypadku środków transportu największy udział w emisji zanieczyszczeń mają tlenki azotu, tlenek węgla i benzen. Według danych GUS w 2017 r. emisja zanieczyszczeń pyłowych ogółem z terenu powiatu wyniosła 77 ton (wzrost o ok. 3,9 % w porównaniu z rokiem poprzednim). Mimo obserwanego na przestrzeni poprzednich lat trendu malejącego, w roku 2017 emisja zanieczyszczeń gazowych wzrosła do 74 062 ton (wzrost o ok. 9,8 % w porównaniu z rokiem poprzednim). Dane o wielkościach emisji z powiatu na tle województwa podlaskiego przedstawiono w tabeli. 6

EMISJA ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA Z ZAKŁADÓW SZCZEGÓLNIE UCIĄŻLIWYCH J. m. Emisja zanieczyszczeń pyłowych 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 woj. podlaskie ogółem powiat hajnowski ogółem ze spalania paliw t/r 1 324 1 146 1 096 977 919 974 934 921 815 701 t/r 107 125 131 118 125 103 112 99 74 77 t/r 89 97 120 113 124 101 110 97 70 73 Emisja zanieczyszczeń gazowych woj. podlaskie ogółem t/r 1 602 796 1 597 587 1 616 560 1 646 078 1 480 002 1 974 984 2 014 565 1 978 194 2 208 086 2 065 193 powiat hajnowski ogółem ogółem (bez CO2) dwutlenek siarki t/r 73 948 91 483 89 397 78 105 68 537 66 093 65 451 66 534 66 785 74 062 t/r 305 405 596 651 498 430 355 336 335 331 t/r 78 90 105 97 80 94 90 78 81 68 tlenki azotu t/r 86 83 85 93 96 79 78 75 73 90 tlenek węgla t/r 141 230 344 400 278 234 164 160 149 145 dwutlenek węgla t/r 73 643 91 078 88 801 77 454 68 039 65 663 65 096 66 198 66 450 73 731 ZANIECZYSZCZENIA ZATRZYMANE LUB ZNEUTRALIZOWANE W URZĄDZENIACH DO REDUKCJI woj. podlaskie pyłowe t/r 83 472 68 884 86 589 98 981 84 857 85 518 84 926 88 011 88 588 80 940 powiat hajnowski pyłowe t/r 216 197 1139 1372 183 151 173 155 106 124 dane: GUS (z dn. 8.08.2018) STAN OCENA JAKOŚCI POWIETRZA Ocena stopnia zanieczyszczenia powietrza na terenie woj. podlaskiego dokonywana jest w oparciu o badania monitoringowe substancji znajdujących się w atmosferze (imisja) oraz dane ze źródeł emitujących zanieczyszczenia bezpośrednio do atmosfery. Na terenie Strefy Podlaskiej, która obejmuje wszystkie, za wyjątkiem Aglomeracji Białostockiej, powiaty województwa podlaskiego, wykonywana corocznie (zgodnie art. 89 Ustawy Prawo ochrony środowiska) Ocena poziomów substancji w powietrzu i klasyfikacji stref województwa podlaskiego wykazała za rok 2017 przekroczenia normy pyłu PM2,5 oraz benzo(a)pirenu dla kryterium oceny - ochrona zdrowia. Do oceny jakości powietrza na terenie całego województwa służą również pomiary na potrzeby oceny narażenia ekosystemów. Badania prowadzone są na stacji tła wiejskiego w m. Borsukowizna (gm. Krynki). Wykonywany jest tam pomiar automatyczny dwutlenku siarki, tlenków azotu i ozonu. W 2017 r. stwierdzono przekroczenia poziomów celów długoterminowych dla ozonu dla kryterium ochrona roślin. 7

PRZECIWDZIAŁANIA DZIAŁALNOŚĆ KONTROLNA Na terenie powiatu hajnowskiego największa emisja zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego pochodzi z miast, gdzie głównymi źródłami zanieczyszczeń są ciepłownie miejskie i osiedlowe oraz zakłady przemysłowe. W okresie od stycznia 2017 roku przeprowadzono 13 kontroli podmiotow, będących źródłami emisji zorganizowanej. W przypadku 2 podmiotów kontrole wykazały nieprawidłowości. Wyniki kontroli obiektów, w których wykazano nieprawidłowości przedstawiono poniżej: RINDIPOL S.A. Ciepłownia w Hajnówce (kontrola: listopad 2017r.) źródłami emisji są: kotły węgiel + biomasa, kocioł na biomasę oraz kociol na olej. Decyzją z dnia 29.12.2015 r., znak: OS.6222.4.2015.EC Starosta Hajnowski, na wniosek Spółki wygasił pozwolenie zintegrowane z uwagi na zakwalifikowanie instalacji w przemyśle energetycznym do spalania paliw o mocy nominalnej poniżej 50 MWt (ze względu na zwiększenie sprawności kotłów, zmniejszenie ilości spalanych paliw oraz zmianę w sposobie wyliczania mocy kotłów). W czasie kontroli pomiary wykazały przekroczenie dopuszczalnej wielkości emisji pyłu. Wydano zarządzenie pokontrolne nakazujące uregulowanie nieprawidłowości. GRYFSKAND Sp. z o. o. w Gryfinie Oddział w Hajnówce Zakład Produkcji Węgli Aktywnych (kontrole: luty 2017r., czerwiec-sierpień 2017 r.) Źródłami emisji zanieczyszczeń są: kotły utylizacyjne, młyny węglowe oraz odsiewacze. Zakład posiada pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z prowadzonych w zakładzie procesów technologicznych. W czasie kontroli przeprowadzono pomiary, które wykazaly przekroczenie dopuszczalnej wielkści emisji pyłu w odniesieniu do wartości dopuszczalnej. Stwierdzono stan faktyczny niezgodny z uregulowaniami formalnoprawnymi lub innymi wymaganiami. Wydano decyzję o karze. W czasie kontroli stwierdzono intensywne,,dymienie" znad zakładu produkcji węgli aktywnych. Podczas kontroli poprzedniej w zakładzie przeprowadzono kontrolne pomiary emisji, które wykazały przekroczenie dopuszczalnej wielkości emisji pyłu. Do chwili obecnej zakład nie podjął żadnych dzialań w celu ograniczenia wielkości przekroczenia emisji zanieczyszczeń. W zakładzie prowadzony był proces piaskowania, co potęgowało zadymienie okolicznych terenów. Pouczono właściciela zakładu o konieczności uaktualnienia pozwolenia oraz wydano zarządzenie pokontrolne nakazujące uregulowanie nieprawidłowości. Pozostałe skontrolowane zakłady, w których nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie emisji zanieczyszczeń to: PGK Białystok - Baza Magazynowa i Rozlewnia gazu Płynnego w Hajnówce (kontrola: grudzień 2017 r.), Spalarnia odpadów medycznych eksploatowana w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Hajnówce (kontrola: lipiec-sierpień 2017 r.), Pronar Sp. z o.o. w Narwi (kontrola: listopad-grudzień 2017 r.), Krypton Sp. z o.o. w Narewce (kontrola: sierpień 2017 r.), Operator Logistyczny Paliw Płynnych Sp. z o.o., Baza Paliw Nr 15 w Narewce (kontrola: wresieńpaździernik 2017 r.), Old Polish Vodka Spółka z o.o. w Lewkowie Starym (kontrola: maj 2017 r.), EKOIL Sp. z o.o. Zakład w Plancie (kontrola: listopad 2017 r.), Gminna kotłownia w Narwi (kontrola: marzec 2018 r.), FARMPASZ Sp. z.o.o. w Narwi (kontrola: marzec 2018 r.), Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Hajnówce (kontrola: kwiecień 2018 r.), PPHU "OLGA" Sławomir Bołtromiuk w Lipinach (kontrola: maj-czeriwec 2018r.). 8

STAN CZYSTOŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH PRESJE ŹRÓDŁA ZANIECZYSZCZEŃ WÓD Wielkość presji na wody prezentuje stopień wyposażenia w infrastrukturę obsługującą gospodarkę wodnościekową. W 2017 roku długość czynnej sieci wodociągowej wynosiła 739,8 km. W 2016 2 roku korzystało z niej 92,4% ludności (największy udział gmina miejska Hajnówka 96,8%, najmniejszy gmina Narew 72,2%). Korzystający z sieci wodociągowej w % ogółu ludności Jednostka terytorialna 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2 Powiat hajnowski 90,5 90,6 90,8 91,1 91,5 91,5 91,7 92,2 92,3 92,4 Hajnówka-gmina miejska 96,6 96,6 96,6 96,6 96,6 96,7 96,7 96,7 96,8 96,8 Hajnówka-gmina wiejska 82,9 83,2 83,4 83,9 83,9 83,9 84,0 84,0 84,1 87,4 Białowieża 83,2 83,3 83,3 84,7 87,4 87,1 87,2 87,2 87,4 84,6 Czeremcha 91,4 91,5 91,6 91,7 91,7 91,7 91,8 93,9 94,0 94,1 Czyże 85,9 86,0 86,8 86,8 87,9 87,3 87,3 87,4 87,5 87,6 Dubicze Cerkiewne 94,5 94,6 94,6 94,7 94,7 94,7 94,7 94,7 94,7 94,7 Kleszczele 92,6 92,6 92,7 93,3 94,0 93,9 93,9 97,3 97,3 97,3 Narew 68,5 68,7 68,9 69,9 71,0 70,9 71,0 72,0 72,1 72,2 Narewka 91,7 91,7 91,8 91,9 92,4 92,5 94,7 94,7 94,7 94,8 dane: GUS Długość sieci kanalizacyjnej w 2017 roku w powiecie hajnowskim wynosiła 295,8 km. W 2016 1 roku korzystało z niej 62,2 % ludności (największy udział gmina miejska Hajnówka 87,2%, natomiast najmniejszy gmina Czyże 16,2%). Korzystający z sieci kanalizacyjnej w % ogółu ludności Jednostka terytorialna 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2 Powiat hajnowski 54,9 55,1 55,4 56,7 58,6 59,3 59,7 60,6 61,7 62,2 Hajnówka-gmina miejska 84,5 84,5 84,7 85,3 86,0 86,7 86,9 87,0 87,1 87,2 Hajnówka-gmina wiejska 27,2 27,4 27,7 29,3 30,8 31,4 31,7 33,4 33,7 34,0 Białowieża 53,7 54,0 54,2 56,5 66,4 66,6 66,8 66,9 67,4 67,5 Czeremcha 38,3 38,5 38,8 40,4 42,5 42,7 42,8 48,5 57,6 60,5 Czyże 0,4 0,4 0,5 6,9 13,8 15,2 15,3 15,4 16,0 16,2 Dubicze Cerkiewne 14,5 14,9 14,9 15,4 15,9 15,9 17,3 17,7 20,6 22,9 Kleszczele 28,3 28,7 28,9 30,3 32,0 32,3 32,3 32,4 33,7 34,2 Narew 19,0 19,0 19,0 19,9 20,8 22,0 22,0 22,4 22,4 22,6 Narewka 45,1 45,1 45,3 45,3 45,3 45,4 47,3 47,5 47,8 48,4 dane: GUS W 2017 roku funkcjonowało 15 oczyszczalni ścieków tym jedynie 2 oczyszczalnie komunalne były wyposażone w system podwyższonego usuwania biogenów (w Hajnówce i Białowieży). Komunalne i przemysłowe oczyszczalnie ścieków - ogółem ilość obiektów Jednostka terytorialna 2008 2009 201 0 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Powiat hajnowski 17 16 16 16 16 15 16 16 15 15 Hajnówka-gmina miejska 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Hajnówka-gmina wiejska 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Białowieża 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 na podstawie aktualnie dostępnych danych GUS 9

Czeremcha 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 Czyże 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Dubicze Cerkiewne 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Kleszczele 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 Narew 3 3 3 3 3 3 3 3 2 2 Narewka 4 4 4 4 4 3 3 3 3 3 dane: GUS W 2017 roku 74,7% mieszkańców korzystało z oczyszczalni ścieków. Wskaźnik ten jest niski jednakże systematycznie rośnie. Najmniej osób obsługiwały oczyszczalnie w gminie Dubicze Cerkiewne, a najwięcej w gminie miejskiej Hajnówka. Ludność korzystająca z oczyszczalni ścieków w % ogólnej liczby ludności Jednostka terytorialna 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 201 5 2016 2017 Powiat hajnowski 63,57 59,77 63,4 66,6 67,6 70,0 71,2 71,9 73,6 74,7 Ogólna liczba mieszkańców obsługiwana przez oczyszczalnie ścieków Jednostka terytorialna 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Powiat hajnowski Hajnówka-gmina miejska 29 741 20 200 27 722 18 345 2906 8 1947 5 3015 6 1976 9 3109 1 1988 8 3181 0 1986 9 3201 0 1977 7 Hajnówka-gmina wiejska 1 693 1 365 1414 1943 2526 2767 2742 Białowieża 1 619 1 643 1 643 1650 2100 2150 2192 Czeremcha 1 529 1 545 1563 1583 1684 1690 1934 201 5 32 028 19 640 2 709 2 192 2 111 2016 2017 32 49 8 19 73 5 32 67 8 19 73 5 2 670 2 650 2 192 2 192 2 480 2 640 Czyże 218 220 369 586 648 660 660 668 668 668 Dubicze Cerkiewne 200 220 225 225 225 225 230 230 240 240 Kleszczele 1 015 1 059 1059 1085 1106 1198 1198 1 198 1 198 1 132 Narew 795 814 809 809 750 760 780 780 790 810 Narewka 2 472 2 511 2511 2506 2164 2491 2497 dane: GUS STAN OCENA JAKOŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH 2 500 2 525 2 545 Podstawą programu badań monitoringowych wód powierzchniowych płynących, zrealizowanych przez Inspektorat w latach 2016-2017 był Program Państwowego Monitoringu Środowiska na lata 2016-2020, opracowany przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i zatwierdzony przez Ministra Środowiska oraz opracowany na tej podstawie przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Białymstoku i zatwierdzony przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska Program monitoringu środowiska województwa podlaskiego w latach 2016-2020. Rok 2016 rozpoczął kolejny cykl badań monitoringowych wód powierzchniowych. Poprzedni cykl obejmował lata 2010-2015. Do roku 2016 do czasu zbadania rzek w nowym cyklu pomiarowym, obowiązywała ocena z poprzedniego programu badawczego, było to zgodne z zasadą dziedziczenia oceny. Od roku 2017 za obowiązującą ocenę stanu wód uznaje się wyłącznie ocenę przeprowadzoną na podstawie tegorocznych wyników badań. Program monitoringu wód w 2017 roku zrealizowano zgodnie z warunkami Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 19 lipca 2016 r. w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych (Dz.U. 2016 poz. 1178). Podstawą ocen jakości wód było Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2016 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1187). Punkty monitoringowe ustanawiane są na odcinkach 10

reprezentatywnych jednostek, wyznaczonych przez Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej, zwanych Jednolitymi Częściami Wód Powierzchniowych (JCWP), najczęściej na zamknięciach zlewni. Monitoring JCWP prowadzi się w sposób umożliwiający ocenę ich stanu oraz ilościowe ujęcie czasowej i przestrzennej zmienności elementów jakości i parametrów wskaźnikowych dla elementów biologicznych, hydromorfologicznych, fizykochemicznych i chemicznych. KLASYFIKACJE WÓD Zakres, częstotliwość i sposób prowadzenia badań monitoringowych wód powierzchniowych oraz sposób oceny wód zależy od sposobu ich użytkowania i charakterystyki zagrożenia. Ocen jakości wód dokonuje się w tzw. Jednolitej Części Wód Powierzchniowych 3. Rodzaje sporządzanych ocen to: Ocena stanu wód. Stan wód jest definiowany jako dobry lub zły. Aby stan wód uznano za dobry musi być spełniony warunek, iż oceniony stan ekologiczny (lub potencjał ekologiczny w przypadku wód sztucznych lub silnie zmienionych 4 ) jest dobry lub powyżej dobrego oraz stan chemiczny wód oceniono jako dobry. - Stan ekologiczny określa się w ciekach naturalnych, jeziorach lub innych zbiornikach naturalnych, wodach przejściowych oraz przybrzeżnych. Ocena dokonywana jest na podstawie wyników klasyfikacji elementów fizykochemicznych, biologicznych i hydromorfologicznych. Stan ekologiczny jest definiowany jako: bardzo bobry, dobry, umiarkowany, słaby i zły. - Potencjał ekologiczny określa się dla wód sztucznych lub silnie zmienionych. Ocena dokonywana jest na podstawie wyników klasyfikacji zbadanych elementów biologicznych, fizykochemicznych i hydromorfologicznych. Potencjał ekologiczny jest definiowany jako: maksymalny, dobry, umiarkowany, słaby, zły. - Stan chemiczny wód klasyfikuje się na podstawie chemicznych wskaźników jakości wód. Stan chemiczny jest definiowany jako dobry oraz poniżej dobrego. OMÓWIENIE WYNIKÓW BADAŃ RZEK W powiecie hajnowskim w 2017 roku przeprowadzono monitoring diagnostyczny (Ruda, Rudnia i Olszanka) i operacyjny na pozostałych ciekach, w których monitoring diagnostyczny wykazał przekroczenie środowiskowych norm jakości lub granic dobrego stanu dla substancji priorytetowych i dla substancji z grupy specyficznych zanieczyszczeń syntetycznych i niesyntetycznych (Narew, Prosty Rów, Narewka i Hwoźna). Na terenie powiatu w ramach programu monitoringu wód płynących przeprowadzono badania następujących JCWP: Narew od granicy państwa do wpływu do zb. Siemianówka (zasilająca zbiornik Siemianówka), Narew od zbiornika Siemianówka do Narewki (JCWP poniżej zbiornika), Prosty Rów (dopływ zb. Siemianówka), Ruda, Rudnia, Olszanka Narewka od granicy państwa do Jelonki bez Jelonki, Leśna do Przewłoki Hwoźna. Poniżej przedstawiono ocenę jakości wód zbadanych rzek. Narew jest prawostronnym dopływem Wisły II rzędu o powierzchni zlewni 75175,2 km 2. Długość całkowita rzeki wynosi 484 km, w tym długość odcinka płynącego na terenie Polski 455 km. Rzeka bierze początek na 3 Jednolita część wód powierzchniowych (JCWP) - oznacza oddzielny i znaczący element wód powierzchniowych, taki jak: jezioro lub inny naturalny zbiornik wodny, sztuczny zbiornik wodny, struga, strumień, potok, rzeka, kanał, lub ich części, morskie wody wewnętrzne, wody przejściowe lub przybrzeżne. 4 wody te zostały tak przekształcone przez człowieka, że niemożliwe jest przywrócenie im stanu naturalnego 11

terenie Białorusi w bagnach wschodniego skraju Puszczy Białowieskiej. Zlewnię górnej Narwi stanowią tereny stosunkowo słabo uprzemysłowione o charakterze typowo rolniczym oraz duże obszary leśne. Przy granicy białoruskiej zlokalizowano na rzece zbiornik zaporowy Siemianówka, pełniący głównie funkcje rekreacyjne. Narew na terenie województwa podlaskiego rzeka przepływa przez tereny Narwiańskiego Parku Narodowego oraz Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi. Głównymi źródłami zanieczyszczeń w tej części zlewni są miasta Białystok i Łomża. Ocena jakości wód w JCWP: Narew od granicy państwa do wpływu do zb. Siemianówka, PLRW200024261119. JCWP leży przy samej granicy białoruskiej. Zlewnia ma charakter bagienno-torfowy pokryty roślinnością naturalną charakterystyczną dla terenów podmokłych. Po stronie polskiej brak źródeł antropopresji. Odcinek rzeki w JCWP ma długość sieci hydrograficznej ok. 1,42 km i całkowitą powierzchnię zlewni 4,14 km 2. Ocena potencjału ekologicznego - w 2017 roku nie planowano badań elementów biologicznych będących podstawą wykonania oceny stanu ekologicznego. Badano wybrane wskaźniki fizykochemiczne. Stwierdzono ponadnormatywne stężenie ChZT Mn i Azotu Kjeldahla. Ocena stanu chemicznego - wskazała stan poniżej dobrego, Ocena stanu wód wykazała zły stan wód. Ocena jakości wód w JCWP: Narew od zbiornika Siemianówka do Narewki, PLRW20001926119. Odcinek rzeki w JCWP ma długość sieci hydrograficznej ok. 9,96 km i całkowitą powierzchnię zlewni 35,12 km 2. Zlewnia ma charakter rolniczy pokryty głownie łąkami. Jakość wód JCWP jest zdeterminowana wpływem zb. Siemianówka, w którym corocznie dochodzi do zakwitów wody. Ocena stanu ekologicznego - w 2017 roku nie planowano badań elementów biologicznych będących podstawą wykonania oceny stanu ekologicznego oraz wskaźników fizykochemicznych. Ocena stanu chemicznego - wskazała stan poniżej dobrego, Ocena stanu wód wykazała zły stan wód. Ocena jakości wód JCWP: Narew - zb. Siemianówka, kod: PLRW200002611399, Ocena potencjału ekologicznego - w 2017 roku nie planowano badań elementów biologicznych będących podstawą wykonania oceny stanu ekologicznego oraz wskaźników fizykochemicznych z grupy 3.5. Badano wybrane wskaźniki z grupy 3.6. tj. specyficzne zanieczyszczenia syntetyczne i niesyntetyczne. Na podstawie uzyskanych wyników i nie stwierdzono przekroczeń wartości granicznych określonych w rozporządzeniu klasyfikacyjnym. Zbadane wskaźniki pozwoliły sklasyfikować elementy fizykochemiczne - specyficzne zanieczyszczenia syntetyczne i niesyntetyczne w stanie dobrym. Ocena stanu chemicznego - wskazała stan poniżej dobrego. Ocena stanu wód wykazała zły stan wód. Ocena jakości wód w JCWP: Prosty Rów, PLRW2000172611318. Odcinek rzeki w JCWP ma długość sieci hydrograficznej ok. 5,79 km i całkowitą powierzchnię zlewni 10,80 km 2. Powierzchnia zlewni jest pokryta użytkami rolniczymi. Główny wpływ na jakość wód ma działalność rolnicza, a także gospodarka ściekowa w obszarach wiejskich. Ocena stanu ekologicznego w 2017 roku nie badano elementów biologicznych będących podstawą wykonania oceny stanu ekologicznego oraz wskaźników fizykochemicznych. Ocena stanu chemicznego - wskazała stan poniżej dobrego, Ocena stanu wód wykazała zły stan wód. Ruda prawostronny dopływ Narwi o długości sieci hydrograficznej ok. 21,9 km i całkowitej powierzchni zlewni ok. 62,5 km 2. Wypływa w okolicach wsi Hoźna i płynie na południe. Mija miejscowości: Ogrodniki, Iwanki i Rohozy. Zlewnia ma charakter rolniczy pokryty głownie łąkami. Ocena jakości wód w JCWP: Ruda, PLRW200017261349 Ocena stanu ekologicznego wody zakwalifikowano do III klasy stan umiarkowany. O klasyfikacji zadecydował wskaźnik biologiczny: ichtiofauna oraz ponadnormatywne stężenia wskaźników fizykochemicznych, Ocena stanu chemicznego - wskazała stan poniżej dobrego, Ocena stanu wód będąca wypadkową stanu ekologicznego i stanu chemicznego wykazała zły stan wód, 12

Rudnia prawostronny dopływ Narwi o długości sieci hydrograficznej ok. 42,8 km km i całkowitej powierzchni zlewni ok. 90,9 km 2. Zlewnia ma charakter rolniczy pokryty głownie łąkami. Ocena jakości wód w JCWP: Rudnia, PLRW200017261369 Ocena stanu ekologicznego wody zakwalifikowano do IV klasy stan słaby. O klasyfikacji zadecydował wskaźnik biologiczny: ichtiofauna oraz ponadnormatywne stężenia wskaźników fizykochemicznych, Ocena stanu chemicznego - wskazała stan poniżej dobrego, Ocena stanu wód będąca wypadkową stanu ekologicznego i stanu chemicznego wykazała zły stan wód, Olszanka prawostronny dopływ Narwi o długości sieci hydrograficznej ok. 9,4 km km i całkowitej powierzchni zlewni ok. 21,1 km 2. Zlewnia ma charakter rolniczy pokryty głownie łąkami. Ocena jakości wód w JCWP: Olszanka, PLRW200023261312 Ocena stanu ekologicznego wody zakwalifikowano do III klasy stan umiarkowany. O klasyfikacji zadecydował wskaźnik biologiczny: makrobezkręgowce bentosowe i ichtiofauna oraz ponadnormatywne stężenia wskaźników fizykochemicznych, Ocena stanu chemicznego - wskazała stan poniżej dobrego, Ocena stanu wód będąca wypadkową stanu ekologicznego i stanu chemicznego wykazała zły stan wód, Narewka wypływa z terytorium Białorusi i jest lewobrzeżnym dopływem Narwi o długości sieci hydrograficznej ok. 61,1 km (21,7 km na terenie Białorusi) i całkowitej powierzchni zlewni 725,16 km². Rzeka przepływa przez teren Puszczy Białowieskiej. W zlewni rzeki znajduje się Białowieski Park Narodowy. Ocena jakości wód w JCWP: Narewka od granicy państwa do Jelonki bez Jelonki, PLRW200024261253. Odcinek rzeki w JCWP ma długość sieci hydrograficznej ok. 23,97 km i całkowitą powierzchnię zlewni 77,79 km 2. Procentowy udział obszaru chronionego w długości JCWP wynosi ok. 60,05 %. Na stan wód JCWP ma wpływ działalności w części zlewni po stronie białoruskiej, a także gospodarka ściekowa. Ocena stanu ekologicznego - w 2017 roku nie planowano badań elementów biologicznych będących podstawą wykonania oceny stanu ekologicznego. Badano wybrane wskaźniki fizykochemiczne. Stwierdzono ponadnormatywne stężenie ChZT Mn, Azotu Kjeldahla i Azotu ogólnego. Ocena stanu chemicznego - wskazała stan dobry. Leśna Prawa bierze początek na północ od miasta Hajnówka. Jest rzeką graniczną. Uchodzi do rzeki Leśnej po stronie Białorusi. Ocena jakości wód w JCWP: Leśna do Przewłoki, PLRW2000232665249. Część JCWP po stronie polskiej ma długość sieci hydrograficznej ok. 78,97 km i powierzchnię zlewni 289,67 km 2. Na jakość wód główny wpływ ma gospodarka ściekowa miasta Hajnówka. Zlewnia ma charakter typowo leśny. Większa część położona jest w obszarze Puszczy Białowieskiej. Ocena stanu ekologicznego - w 2017 roku nie planowano badań elementów biologicznych będących podstawą wykonania oceny stanu ekologicznego. Badano wybrane wskaźniki fizykochemiczne. Stwierdzono ponadnormatywne stężenie Azotu Kjeldahla, Fosforu fosforanowego i Fosforu ogólnego. Ocena stanu chemicznego - wskazała stan poniżej dobrego. Ocena stanu wód wykazała zły stan wód. Hwoźna Rzeka jest prawostronnym dopływem Narewki. Swój początek bierze w uroczysku Dziki Nikor po stronie białoruskiej i wpływa na teren Polski uchodząc do rzeki Narewki. Ocena jakości wód w JCWP: Hwoźna, PLRW200023261249. Odcinek rzeki po polskiej stronie ma długość sieci hydrograficznej ok. 11,77 km i powierzchnię zlewni 44,65 km 2. JCWP jest położona w całości na terenie rezerwatu - Białowieski Park Narodowy. Zlewnia ma charakter leśny, podmokły. Na jakość wód po stronie polskiej główny wpływ ma działalność rolnicza prowadzona po stronie białoruskiej. Ocena stanu ekologicznego - w 2017 roku nie planowano badań elementów biologicznych będących podstawą wykonania oceny stanu ekologicznego. Badano wybrane wskaźniki fizykochemiczne. Stwierdzono ponadnormatywne stężenie Azotu Kjeldahla. Ocena stanu chemicznego - wskazała stan poniżej dobrego. Ocena stanu wód wykazała zły stan wód. PRZECIWDZIAŁANIA DZIAŁALNOŚĆ KONTROLNA 13

Na terenie powiatu przeprowadzono następujące kontrole podmiotów z zakresu gospodarki wodno-ściekowej: Oczyszczalnia Ścieków w Czyżach (kontrola: kwiecień 2017 r.). Stan formalnoprawny w zakresie odprowadzania oczyszczonych ścieków został uregulowany. Oczyszczalnia ścieków składała się z następujących urządzeń: punkt zlewny nieczystości płynnych, krata koszowa na kanale przed przepompownią, przepompownia ścieków, zbiornik retencyjno- uśredniający, piaskownik poziomowirowy, reaktor typu WGB, zbiornik osadu nadmiernego, stacja dmuchaw, budynek wielofunkcyjny ze stacją dawkowania reagentów i odwadniania osadu, składowisko osadu, studnia przepływomierza z zainstalowanym wodomierzem irygacyjnym. Ścieki odprowadzano do odbiornika ścieków - rowu melioracyjnego, uchodzącego do rzeki Łoknicy. Przedstawione w dniu kontroli wyniki badań nie wykazały przekroczeń ilości odprowadzanych ścieków oraz wskaźników dopuszczalnych określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Kontrolowany podmiot przedkładał Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska okresowe pomiary jakości ścieków z oczyszczalni. W wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. Old Polish Vodka Spółka z o.o. (kontrola: maj 2017 r.). Wodę na cele produkcyjne, socjalno-bytowe i ppoż. pobierano z gminnej sieci wodociągowej. Ścieki socjalno-bytowe oraz poprodukcyjne (mycie urządzeń i sprzątanie pomieszczeń produkcyjnych i magazynowych) z budynku produkcyjnego odprowadzano do gminnej kanalizacji sanitarnej. Wody opadowe z terenu zakładu (dachy, utwardzone podjazdy) nie były ujęte w system kanalizacji, spływały na powierzchnie nieutwardzone i wsiąkały w grunt. W wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. MINERAL Sp. z o.o. (kontrole: wrzesień-październik 2016, maj-czerwiec 2017 r.). Kontrolowany podmiot zajmował się produkcją rolniczą (hodowla trzody chlewnej oraz uprawa zbóż: rzepaku, pszenicy, kukurydzy i jęczmienia na własnych polach). Wodę na potrzeby gospodarstwa pobierano z wodociągu gminnego (pojenie zwierząt, przygotowanie pasz, mycie pomieszczeń) oraz z własnego ujęcia wody (opryski i mycie maszyn rolniczych). Ze względu na ilość pobieranej wody korzystanie z własnego ujęcia nie wymagało pozwolenia wodnoprawnego. W wyniku prowadzonej działalności powstawały ścieki bytowe z budynku socjalno-biurowego, które odprowadzano do zbiornika bezodpływowego, a następnie raz w roku wywożone były przez specjalistyczną firmę asenizacyjną. Mycie pomieszczeń inwentarskich odbywało się przy użyciu gorącej wody pod ciśnieniem z dodatkiem środka dezynfekcyjnego (dopuszczonego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii). Popłuczyny spływały do kanałów gnojowych pod rusztami łącznie z gnojowicą. Wody opadowe zbierane były za pomocą wpustów i odprowadzane grawitacyjnie za pomocą systemu kanalizacji deszczowej z wylotem do istniejącego rowu krytego, a następnie do rowu melioracyjnego. W wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodnościekowej. Ponowna kontrola, którą przeprowadzono na wniosek, również nie wykazała nieprawidłowości z zakresu gospodarki wodno-ściekowej. Oczyszczalnia ścieków w Czeremsze (kontrola: sierpień 2017 r.). Stan formalnoprawny w zakresie gospodarki wodnościekowej został uregulowany. Ścieki oczyszczone odprowadzano do gruntu poprzez rów melioracyjny. W dniu kontroli urządzenia pracowały sprawnie. Ilości odprowadzonych ścieków nie przekraczała ilości określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Kontrolowany podmiot przedkładał Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska okresowe pomiary jakości ścieków z oczyszczalni ścieków. W wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. "KRYPTON" Sp. z o.o. (kontrola: sierpień 2017 r.). Stan formalno-prawny na eksploatację urządzeń i pobór wody z ujęcia został uregulowany. Wodę na potrzeby zakładu pobierano ze studni wierconej na podstawie umowy dzierżawy podpisanej z firmą CYKLON Piotr Koziak. Prowadzono rejestr poboru wody. Ścieki socjalno-bytowe gromadzono w podziemnym zbiorniku, a następnie były wywożone według potrzeb przez wyspecjalizowaną firmę asenizacyjną. Ścieki opadowe były odprowadzane bezpośrednio do zbiornika ziemnego chłonno-odparowującego. W wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. Gmina Hajnówka Oczyszczalnia w Mochnatem (kontrola: sierpień-wrzesień 2017 r.). Stan formalnoprawny w zakresie gospodarki wodno-ściekowej został uregulowany. Na oczyszczalnię odprowadzano ścieki komunalne z sołectw: Mochnate, Puciska, Czyżyki, Nowe Berezowo, Stare Berezowo, Dubicze Osoczne, Chytra. Ilości odprowadzonych ścieków nie przekraczała ilości określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Podmiot przedkładał Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska okresowe pomiary jakości ścieków z oczyszczalni. W wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. 14

Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Hajnówce (kontrole: sierpień - październik 2017 r.). Stan formalnoprawny w zakresie odprowadzania ścieków został uregulowany. Na oczyszczalnię trafiały ścieki komunalne z terenu miasta, sąsiednich wsi oraz ścieki przemysłowe z lokalnych zakładów. W ramach automonitoringu podmiot wykonywał badania ścieków odprowadzanych do rzeki Leśna Prawa. Badania zostały wykonane we własnym certyfikowanym laboratorium. Analiza przedstawionych wyników nie wykazała przekroczeń w zakresie wskaźników zanieczyszczeń określonych w obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym. Wyniki badań były regularnie przekazywane do WIOŚ w Białymstoku. W trakcie kontroli zostały pobrane do badań ścieki surowe i oczyszczone. Wyniki ścieków oczyszczonych nie wykazały przekroczeń warunków określonych w pozwoleniu. Zakład prowadził rejestr zrzutów awaryjnych ścieków z oczyszczalni do rzeki oraz zrzutów ścieków na urządzenia starej oczyszczalni w celu przeciwdziałania odpływowi ścieków nieoczyszczonych do środowiska w przypadku nadmiernych opadów deszczu. W wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. Ponowna kontrola również nie wykazała nieprawidłowości. Nasycalnia Podkładów w Czeremsze Sp. z o.o. (kontrola: wrzesień - listopad 2017 r.). Wodę do celów socjalno - bytowych oraz technologicznych pobierano z wodociągu gminnego. Ścieki z budynku administracyjnego i socjalnego odprowadzano do kanalizacji sanitarnej. Teren kontrolowanego obiektu nie posiadał kanalizacji deszczowej. Woda deszczowa z dachów budynków i z utwardzonych placów spływała na teren nieutwardzony. W wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. Ceramika Budowlana Lewkowo Sp. z o.o., Lewkowo Stare, gm. Narewka (kontrola: wrzesień październik 2017 r.). Woda na potrzeby zakładu była pobierana z własnego ujęcia, składającego się z dwóch studni. Obie posiadały wydzielone strefy ochronne, były zabezpieczone i oznakowane. Zakład prowadził systematyczne pomiary i ewidencję ilości pobieranej wody. Stan formalno-prawny w zakresie poboru wód był uregulowany. Wytwarzane ścieki odprowadzano kanalizacją do oczyszczalni ścieków w Narewce. Kontrolowany posiadał umowę z Gminą Narewka na odprowadzanie ścieków do oczyszczalni. Ścieki opadowe i roztopowe z terenu zakładu były podczyszczane w 2 piaskownikach i osadnikach wpustów deszczowych, a następnie odprowadzane do rzeki Narewki. W trakcie kontroli stwierdzono, iż podmiot nie przekazywał do WIOŚ wyników pomiarów ilości pobranej wody z własnego ujęcia, nie wykonywał okresowych badań wody pod względem fizyko-chemicznym i bakteriologicznym, a termin ważnośći cech legalizacyjnych wodomierzy upłynął. W związku z powyższym wydano zarządzenie pokontrolne obligujące podmiot do usunięcia nieprawidłowości z zakresu gospodarki wodno-ściekowej. EKOIL Sp. z o.o. Zakład w Plancie (kontrola: październik 2017 r.). Wodę pobierano z własnego ujęcia składającego się z dwóch studni wierconych zlokalizowanego na terenie zakładu i wykorzystywano do celów socjalno-bytowych, instalacji zraszaczowej (schładzanie cystern) oraz do celów ppoż. Stan formalnoprawny w zakresie eksploatacji urządzeń i poboru wody z ujęcia został uregulowany. Wytwarzane ścieki socjalno-bytowe gromadzono w zbiorniku podziemnym. Wywozem nieczystości płynnych do gminnej oczyszczalni ścieków w Narewce zajmowała się wyspecjalizowana firma. Stan formalno-prawny w zakresie odprowadzania wód opadowych został uregulowany. W wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. Operator Logistyczny Paliw Płynnych Sp. z o.o. Baza Paliw w Narewce (kontrola: wrzesień - paxdziernik 2017 r.). Wodę na potrzeby socjalno-bytowe pobierano z wodociągu gminnego. Woda z własnego ujęcia wykorzystywana była głównie do napełniania zbiorników przeciwpożarowych. Stan formalno-prawny w zakresie eksploatacji urządzeń i poboru wody został uregulowany. Ścieki odprowadzano do osadnika pełniącego rolę szamba. Ścieki opadowe z obydwu frontów przeładunkowych zbierane były poprzez wpusty liniowe i punktowe, a następnie odprowadzane do wewnętrznej kanalizacji deszczowej. Ścieki opadowe odprowadzano przez separator substancji ropopochodnych. Po oczyszczeniu na separatorze kierowano je do zbiornika odparowującego wyposażonego w przelew do studni chłonnej. Ścieki opadoworoztopowe z powierzchni uszczelnionego frontu kolejowego oczyszczano przy pomocy separatora, a następnie odprowadzano do zbiornika odparowującego wyposażonego w przelew do studni chłonnej. Stan formalnoprawny w zakresie odprowadzania wód opadowych do ziemi był uregulowany. W wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. Oczyszczalnia Ścieków w Nowa Łuka, gm. Narewka (kontrola: listopad - grudzień 2017 r.). Stan formalnoprawny w zakresie odprowadzania ścieków oczyszczonych został uregulowany. Na oczyszczalnie doprowadzano ścieki z miejscowości: Siemianówka, Tarnopol, Nowa Łuka, Babia Góra, Borowe, Pasieki, Siemieniakowszczyzna, Bazy WZMiUW Białystok oraz ośrodka rekreacyjnego Stary Dwór. Oczyszczone ścieki były odprowadzane do rowu. W dniu kontroli urządzenia pracowały sprawnie. Kontrolowany 15

podmiot przedkładał Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska okresowe pomiary jakości ścieków odprowadzanych z oczyszczalni. W trakcie kontroli stwierdzono, iż podmiot nie wykonał wymaganej ilości pomiarów jakości odprowadzanych ścieków. W związku z powyższym wydano decyzję oraz nałożono administracyjną karę pieniężną. PGK Białystok - Baza Magazynowa i Rozlewnia gazu Płynnego w Hajnówce (kontrola: grudzień 2017 r.). Wodę na potrzeby podmiotu pobierano z miejskiej sieci wodociągowej i zużywano na cele socjalnobytowe, do instalacji zraszaczowej oraz ppoż. Ścieki socjalno-bytowe odprowadzano do miejskiej kanalizacji sanitarnej. W wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodnościekowej. Oczyszczania ścieków w Białowieży (kontrola: grudzień 2017 r.). Stan formalno-prawny w zakresie gospodarki wodno-ściekowej został uregulowany. Ścieki oczyszczone z oczyszczalni odprowadzano do rowu melioracyjnego, a następnie do rzeki Narewki. Ilości odprowadzanych ścieków i pobieranej wody nie przekraczały warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Kontrolowany podmiot przedkładał Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska okresowe pomiary jakości ścieków. Przedstawione wyniki badań nie wykazywały przekroczeń dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń określonych w pozwoleniu. W trakcie kontroli dokonano poboru prób ścieków oczyszczonych odprowadzanych do odbiornika. Wyniki nie wykazały przekroczeń wartości dopuszczalnych. Nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Hajnówce (kontrola: marzec-kwiecień 2018 r.). Wodę na cele produkcyjne i socjalno-bytowe pobierano z własnego ujęcia i uzdatniano poprzez odżelazianie i odmanganianie. Podmiot prowadził rejestr poboru i pomiarów poziomu zwierciadła wody. Stan formalnoprawny w zakresie poboru wody był uregulowany. Prowadzono systematycznie badania jakości wody przez Inspekcję Sanitarną. Ścieki socjalne, technologiczne oraz z myjni samochodów i płukania urządzeń służących do uzdatniania wody były odprowadzane do kanalizacji miejskiej, a następnie poprzez zbiornik wyrównawczy do miejskiej oczyszczalni ścieków w Hajnówce. Wody opadowe z terenu zakładu odprowadzano do rzeki Leśnej Prawej, po uprzednim podczyszczeniu w osadnikach przy wpustach deszczowych oraz dodatkowo w osadniku betonowym. Stan formalnoprawny w zakresie odprowadzania wód opadowych był uregulowany. W wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. GRYFSKAND Sp. z o.o. w Gryfinie, Oddział w Hajnówce (kontrola: luty-marzec, sierpień 2018 r.). Wodę na potrzeby zakładu pobierano z własnego ujęcia. Stan formalnoprawny w zakresie poboru wody został uregulowany. Wodę wykorzystywano do celów bytowych, do płukania węgli aktywnych, uzupełniania obiegu chłodniczego i do produkcji pary technologicznej. Ścieki bytowe oraz ścieki technologiczne odprowadzano do kanalizacji miejskiej. Ścieki opadowe z terenu zakładu odprowadzano do rowu, a następnie do rzeki Leśnej. Stan formalnoprawny w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych z powierzchni szczelnej terenów przemysłowych zakładu ujętych w system kanalizacyjny został uregulowany. Uprzednio oczyszczone w separatorze substancji ropopochodnych i osadniku ścieki deszczowe odprowadzano rowem do rzeki. W trakcie kontroli stwierdzono zakład nie wywiązywał się z obowiązku przedkładania wyników pomiarów ilości wody pobieranej z własnego ujęcia wód podziemnych oraz nie wykonywał raz w roku pomiaru poziomu zwierciadła wody i wydajności studni. W związku z powyższym wydano zarządzenie pokontrolne obligujące podmiot do usunięcia nieprawidłowości w powyższym zakresie. W trakcie ponownej kontroli przeprowadzonej w sierpniu b.r. pobrano próby do badań. Wyniki wykazały przekroczenia wskaźników. W związku z powyższym wydano zarządzenie pokontrolne obligujące podmiot do usunięcia nieprawidłowości z zakresu gospodarki wodnościekowej. Gmina Narew oczyszczalnia w Łosince (kontrola: lipiec-sierpień 2018 r.). Stan formalnoprawny w zakresie gospodarki wodno-ściekowej został uregulowany. Ścieki oczyszczone z oczyszczalni odprowadzano kolektorem do rzeki. W dniu kontroli urządzenia pracowały sprawnie. Kontrolowany podmiot przedkładał Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska okresowe pomiary jakości z oczyszczalni ścieków w Łosince. W wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. Gmina Narewka-oczyszczalnia ścieków w Lewkowie Starym (kontrola: czerwiec-lipiec 2018 r.). Stan formalnoprawny w zakresie odprowadzania ścieków oczyszczonych z oczyszczalni w Lewkowie Starym został uregulowany. Na oczyszczalnię trafiały ścieki z miejscowości Lewkowo Stare, Lewkowo Nowe, Kapitańszczyzna, Ochrymy Podlewkowie, Bernacki Most, Suszczy Borek, Planta, Eliaszuki, Michnówka, Cieremki i Nowiny. Kontrolowany podmiot realizował obowiązek badania ścieków oczyszczonych 16

odprowadzanych z oczyszczalni w ramach automonitoringu zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska. Badania jakości ścieków były wykonywane przez akredytowane laboratorium. Na podstawie wyników badań automonitoringowych nie stwierdzono przekroczeń ilości i jakości odprowadzanych ścieków. Warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym nie zostały przekroczone. W trakcie kontroli dokonano poboru prób ścieków oczyszczonych (próba jednorazowa). Analiza nie wykazała przekroczeń warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Kontrolowany podmiot przedkłada Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska okresowe pomiary jakości z oczyszczalni ścieków w Lewkowie Starym W wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodnościekowej. Oczyszczalnia ścieków w Narewce (kontrola: marzec-kwiecień 2018 r.). Stan formalno-prawny w zakresie odprowadzania ścieków z oczyszczalni został uregulowany. Mechaniczno biologiczna oczyszczalnia oczyszczała ścieki dopływające z miejscowości: Narewka, Stoczek, Świnoroje, Zabłotczyzna, Janowo, Mikłaszewo, Guszczewina, Olchówka, Leśna oraz dowożone z obszaru gminy Narewka. Do kanalizacji zbiorczej podłączono 477 przyłączy, w tym 3 z zakładów: Pronar, piekarni i zlewni mleka. W dniu kontroli urządzenia oczyszczające były technicznie sprawne. Ścieki oczyszczone odprowadzano kanałem do rzeki Narewki. kontrolowany podmiot prowadził książkę eksploatacji, w której rejestrowano codziennie ilość odprowadzanych ścieków oczyszczonych oraz ilość wytworzonych, odwodnionych osadów. Podczas kontroli przedstawiono wyniki badań automonitoringowych, które nie wykazały przekroczeń wartości dopuszczalnych. W dniu kontroli podczas zrzutu oczyszczonych ścieków dokonano poboru prób do badań kontrolnych. Nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. WODY PODZIEMNE PRESJE Wody podziemne należące do zasobów naturalnych, są coraz bardziej zagrożone zanieczyszczeniami z powierzchni ziemi. Konieczna jest ich szczególna ochrona, gdyż są to zasoby nieodnawialne. W szczególności niezbędna jest ochrona znacznych obszarów, pod którymi znajdują się Główne Zbiorniki Wód Podziemnych. W Polsce jest ich około 180, a obszar obejmuje ponad 52% powierzchni kraju. Wody podziemne zanieczyszczone są rozmaitymi substancjami chemicznymi, najczęściej są to: azotany, fosforany, substancje ropopochodne, chlorki, siarczany. Najpowszechniej występującymi przyczynami zanieczyszczeń wód podziemnych są wycieki z nieizolowanych składowisk odpadów, baz paliwowych czy stacji sprzedaży paliw do pojazdów samochodowych. Zanieczyszczenia siarczanami występują przede wszystkim na terenach uprzemysłowionych a azotanami i fosforanami na terenach rolniczych (związki te są często przyczyną degradacji rzek i zbiorników wodnych). STAN - OCENA JAKOŚCI WÓD PODZIEMNYCH KLASYFIKACJA WÓD PODZIEMNYCH 5 Klasyfikacja elementów fizykochemicznych stanu wód podziemnych obejmuje pięć klas jakości: Klasa I wody bardzo dobrej jakości, w których: wartości elementów fizykochemicznych są kształtowane wyłącznie w efekcie naturalnych procesów zachodzących w wodach podziemnych i mieszczą się w zakresie tła hydrogeochemicznego; wartości elementów fizykochemicznych nie wskazują na wpływ działalności człowieka; Klasa II wody dobrej jakości, w których: wartości niektórych elementów fizykochemicznych są podwyższone w wyniku naturalnych procesów zachodzących w wodach podziemnych; 5 na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 grudnia 2015 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych (Dz. U. 2016 nr 0 poz. 85). 17

wartości elementów fizykochemicznych nie wskazują na wpływ działalności człowieka albo jest to wpływ bardzo słaby; Klasa III wody zadowalającej jakości, w których wartości elementów fizykochemicznych są podwyższone w wyniku naturalnych procesów zachodzących w wodach podziemnych lub słabego wpływu działalności człowieka; Klasa IV wody niezadowalającej jakości, w których wartości elementów fizykochemicznych są podwyższone w wyniku naturalnych procesów zachodzących w wodach podziemnych oraz wyraźnego wpływu działalności człowieka; Klasa V wody złej jakości, w których wartości elementów fizykochemicznych potwierdzają znaczący wpływ działalności człowieka Ocenę stanu chemicznego wód podziemnych w punkcie pomiarowym przeprowadza się, ustalając klasę jakości wód podziemnych przez porównanie wartości badanych elementów fizykochemicznych z wartościami granicznymi elementów fizykochemicznych określonymi w załączniku do rozporządzenia. Klasy jakości wód podziemnych I, II, III oznaczają dobry stan chemiczny, a klasy jakości wód podziemnych IV, V oznaczają słaby stan chemiczny. Monitoring jakości wód podziemnych prowadzi Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy Instytut Badawczy w sieci otworów badawczych obejmujących wszystkie JCWPd w Polsce. Ostatnie badania stanu chemicznego, w ramach monitoringu diagnostycznego na terenie powiatu hajnowskiego, PIG przeprowadził w 2016 roku. Wyniki badań prezentuje tabela poniżej. Klasyfikacja stanu chemicznego wód podziemnych według badań PIG-PIB Nr punktu pomiaroweg o 1486 Miejscowość / Gmina Białowieża / Białowieża głębokość stropu (m) 9,70 Użytkowanie terenu Zabudowa wiejska Klasa jakości wody wskaźniki w granicach stężeń II klasy jakości wskaźniki w granicach stężeń III klasy jakości wskaźniki w granicach stężeń IV klasy jakości II Ca - - 1621 Białowieża / Budy 6,50 Zabudowa wiejska II NO3, Zn, HCO3, Ca O2-1622 Narewka / Olchówka 27,00 Zabudowa wiejska III NH4, Fe, temp, HCO3, Mn, Ca As, O2-1471 Hajnówka / Orzeszkowo 39,00 Zabudowa wiejska III Fe, temp, Mn As, O2-1487 Hajnówka / Dubiny 133,00 Tereny przemysłowe IV NH4, HCO3, Mn, Ca O2 Fe 1678 Hajnówka / Hajnówka 133,00 Grunty orne II NH4, HCO3, Mn, Ca Fe, O2-1811 Kleszczele / Policzna 2,80 źródło: PIG-PIB Zabudowa wiejska I - - - Stan chemiczny wód w Kleszczelach należy uznać za wody bardzo dobrej jakości. W Hajnówce i Białowieży stwierdzono niską zawartość tlenu oraz podwyższoną zawartość Fe (w Hajnówce/Hajnówce). W obydwu przypadkach są to wody dobrej jakości. Stan chemiczny wód w Narewce / Olchówce i Hajnówce / Orzeszkowo i należy uznać za zadowalający, ze względu na wysoką zawartość arsenu i obniżoną zawartość tlenu. Natomiast w Hajnówce / Dubinach ze względu na wysoką zawartość żelaza i obniżoną zawartość tlenu wody zakwalifikowano do IV klasy wody niezadowalającej jakości. Należy podkreślić, że przedstawiona klasyfikacja wód podziemnych skierowana jest na ocenę stopnia zanieczyszczenia wód i nie obejmuje oceny stanu sanitarnego oraz badań pod kątem przydatności wody do picia (po uzdatnieniu). Oceny te wykonuje Państwowa Inspekcja Sanitarna. 18

GOSPODARKA ODPADAMI PRESJE ODPADY PRZEMYSŁOWE Ilość odpadów wytworzonych (z wyłączeniem odpadów komunalnych), na terenie powiatu hajnowskiego w 2017 r. wyniosła 21,8 tys. ton, co stanowiło ok 2 % odpadów wytworzonych na terenie całego województwa podlaskiego. Ilość oraz rodzaj wytwarzanych odpadów przemysłowych zależy od: typu surowców i stosowanej technologii produkcji, postępu technicznego, konsumpcji dóbr materialnych, kultury i etyki ekologicznej. Odpadami przemysłowymi mogą być: odpady metaliczne, mineralne, opakowania, smary, oleje, popioły, żużle hutnicze oraz odpady niebezpieczne, takie jak: kwas siarkowy, koncentraty ołowiowe z pieca konwertorowego czy odpady z hutnictwa ołowiu. Odpady wytworzone (z wyłączeniem odpadów komunalnych) w ciągu roku Jednostka terytorialna powiat hajnowski 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 [tys. ton] [tys. ton] [tys. ton] [tys. ton] [tys. ton] [tys. ton] [tys. ton] [tys. ton] [tys. ton] 11,3 10,5 21,0 13,9 14,7 22,0 13,7 12,9 23,8 21,8 woj. podlaskie 838,3 737,9 713,5 707,6 1424,3 1827,5 1266,7 871,1 662,0 1 076,0 źródło: GUS [tys. ton] ODPADY KOMUNALNE Odpady komunalne, zwane bytowymi są związane z nieprzemysłową działalnością człowieka. Źródłami wytwarzania odpadów komunalnych są: gospodarstwa domowe, obiekty infrastruktury takie jak: handel, usługi i rzemiosło, szkolnictwo, przemysł w części socjalnej, obiekty turystyczne, targowiska i inne. W 2016 6 r. zebrano 8 406,36 ton zmieszanych odpadów komunalnych, co w przeliczeniu na jednego mieszkańca wyniosło 189,7 kg/rok. Ilość zmieszanych odpadów komunalnych zebranych na terenie powiatu hajnowskiego w latach 2007-2016 źródło: GUS 6 brak danych GUS za 2017 r. w czasie opracowania niniejszej informacji 19

Odpady komunalne zmieszane muszą być poddawane przetworzeniu w instalacjach do mechanicznobiologicznego przetwarzania odpadów. W wyniku mechanicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych wydziela się frakcje dające się wykorzystać materiałowo lub energetycznie. Po procesie mechanicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych powstaje frakcja, która wymaga dalszego biologicznego przetworzenia. Pozostałości z sortowania po przetworzeniu, w postaci stabilizatu, mogą być kierowane na składowiska odpadów spełniające określone wymagania. Od 1 stycznia 2012 r. obowiązuje ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Gmina ma za zadanie zapewnić odbieranie i właściwe - ekologicznie bezpieczne zagospodarowanie wszystkich odpadów komunalnych powstających na jej terenie. Obowiązkiem Gminy jest zorganizowanie i nadzorowanie sprawnego systemu selektywnej zbiórki odpadów, które powinny zostać poddane odzyskowi lub recyklingowi. Zgodnie z głównymi założeniami nowelizacji przepisów ustawy, zmieszane odpady komunalne oraz odpady zielone (z pielęgnacji terenów zielonych oraz targowisk) należy kierować do regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (tzw. RIPOK). Odpady te muszą zostać zagospodarowane w regionie gospodarki odpadami, na którym zostały wytworzone. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy instalacja w regionie uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn. Wówczas odpady należy skierować do instalacji zastępczej wyznaczonej w uchwale sejmiku województwa w sprawie wykonania Planu Gospodarki Odpadami. W wyniku zmian ustawy Prawo zamówień publicznych, zgodnie z nową treścią art. 6d ust.1 i art. 6g u.c.p.g. gminy są obowiązane do tego, aby "udzielić zamówienia publicznego" na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych. Włodarze gmin mają do wyboru ogłosić przetarg albo udzielić zamówienia z wolnej ręki ("inhouse") spółce gminnej. Odpady z nieruchomości niezamieszkałych mogą być odbierane przez przedsiębiorcę wpisanego do rejestru działalności regulowanej w danej gminie i spełniającego określone wymagania. Istnieją dwa modele wyboru przez gminę instalacji przetwarzania ze względu na rodzaj ogłoszonego przetargu. przypadku przetargu na odbieranie odpadów podmiot odbierający będzie przewoził je do instalacji wskazanych przez gminę. Gmina ma obowiązek zawrzeć w SIWZ wymóg dotyczący przekazywania odpadów komunalnych zmieszanych oraz odpadów zielonych do regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych wskazanych w uchwale sejmiku województwa w sprawie wykonania planu gospodarki odpadami. W przypadku przetargu na odbieranie i zagospodarowanie podmiot odbierający będzie wybierał i wskazywał w ofercie instalację, do której przekazywał będzie odebrane odpady komunalne (akceptacja instalacji poprzez wybór oferty przez gminę). Za odbiór odpadów wszyscy mieszkańcy gminy uiszczają jedną podstawową stawkę, dzięki czemu nikomu nie powinno opłacać się wyrzucanie odpadów do lasu. Ponadto osoby, które nie będą segregowały odpadów będą płacić więcej. Gminy miały termin do połowy 2013 r. na wprowadzenie na swoim terenie nowego systemu gospodarowania odpadami. Do zadań gmin należała edukacja mieszkańców oraz przekazanie im informacji na temat obowiązujących zasad. Dzięki nowej ustawie gminy zyskały nowe obowiązki, kompetencje i narzędzia do działania. Dysponując środkami z opłat od mieszkańców, pokrywają z nich koszty obsługi całego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, w tym np. tworzenie i utrzymanie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz edukację ekologiczną w zakresie prawidłowego postępowania z odpadami komunalnymi. Od 1 lipca 2017 roku weszły w życie nowe zasady segregacji odpadów komunalnych, które od tego czasu obowiązują na terenie całego kraju. Odpady są dzielone na cztery części (na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz. U. z 2017 poz. 19): niebieska papier, zielona szkło, 20

żółta metale i tworzywa sztuczne, pojemniki 120 l w okresie od maja do września odpady ulegające biodegradacji, w pozostałe miesiące popioły. Wśród metod unieszkodliwiania odpadów komunalnych nadal dominującą forma jest składowanie na składowiskach w sposób celowo zaprojektowany (np. umieszczanie w uszczelnionych oddzielnych komorach przy-krytych i izolowanych od siebie wzajemnie i od środowiska itd.). ODPADY NIEBEZPIECZNE to odpady stanowiące szczególne zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska naturalnego. Ich składowanie i unieszkodliwianie odbywać się może jedynie w specjalnie do tego przystosowanych zakładach oraz pod restrykcyjną kontrolą. Odpady niebezpieczne kojarzone są głównie z przemysłem, jednak i gospodarstwa domowe są źródłem ich wytwarzania. Odpady medyczne i weterynaryjne są grupą odpadów niebezpiecznych związanych z ochroną zdrowia ludzkiego i zwierząt. Powstają w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz prowadzeniem badań, doświadczeń naukowych w zakresie medycyny. W przypadku odpadów medycznych i weterynaryjnych możliwości zapobiegania ich powstawaniu jest bardzo ograniczone ze względu na obowiązujące przepisy sanitarnoepidemiologiczne i konieczność stosowania wyposażenia jednorazowego użytku. Ponadto, zgodnie z obowiązującymi przepisami zakazuje się poddawania odzyskowi określonych rodzajów odpadów medycznych i weterynaryjnych. Aktualnie trwają prace nad modernizacją i rozbudową instalacji w Spalarni odpadów w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Hajnówce do wydajności 1 000 Mg/rok. Planowany rok zakończenia inwestycji I kwartał 2018 r. Brak danych dotyczących ilości wytworzonych odpadów niebezpiecznych na terenie powiatu hajnowskiego w 2017 roku. STAN SKŁADOWISKA Monitoring składowisk Zasady prowadzenia monitoringu składowisk określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dn. 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz. U. z 2013 r.poz.523). Na terenie powiatu hajnowskiego jak również całego województwa prowadzony jest monitoring wód podziemnych w obszarze bezpośrednio zagrożonych zanieczyszczeniami pochodzącymi ze składowisk. Odzwierciedla on stan oddziaływania odpadów na środowisko gruntowo-wodne. Badania wykonywane są przez zarządzających składowiskami, a wyniki raportowane do WIOŚ, który dokonuje ich oceny. Monitoring obejmuje zarówno składowiska czynne, jak i zamknięte. Większość obiektów posiada sieć piezometrów (na dopływie wód do składowiska oraz odpływie), skąd pobierane są próbki przeznaczone do badań. Piezometr usytuowany na dopływie wód podziemnych jest uznawany za punkt odniesienia w stosunku do pozostałych piezometrów zlokalizowanych na odpływie. 21

Wyniki badań wód podziemnych przy składowiskach przekazane do WIOŚ w Białymstoku za 2017 rok Lp. Nazwa składowiska Data badań Monitoring wód gruntowych Wody podziemne w najbliższym otoczeniu składowiska monitorowane były za pomocą piezometrów: P1, P2, P3 w czterech seriach badań. Analizy laboratoryjne próbek przeprowadzono w zakresie: ph, ogólnego węgla organicznego (OWO), zawartości metali 1 SOK w Narwi ciężkich (Cu, Zn, Pb, Cd, Cr (VI), Hg), sumy wielopierścieniowych marzec, węglowodorów aromatycznych (WWA) oraz przewodności czerwiec, elektrolitycznej właściwej (PEW). Wody podziemne monitorowane wrzesień, przez piezometr P1 charakteryzowały się podwyższoną wartością grudzień OWO w IV serii badań. Pozostałe parametry posiadały wartości 2017 r. odpowiadające klasom I-III. Próbki wód pobrane z piezometrów P2 oraz P3 cechowały się podwyższonymi wartościami miedzi (Cu) w III i IV serii pomiarowej odpowiednimi dla III klasy jakości wód. Pozostałe parametry posiadały wartości mieszczące się w granicach klas I-II.* 2 SOK w Nowosadach 3 SOK w Czeremsze 4 SOK w Starym Berezowie marzec, październik 2017 r marzec, czerwiec, wrzesień, grudzień 2017 r. marzec, październik 2017 r. Wody podziemne w najbliższym otoczeniu składowiska monitorowane były za pomocą piezometrów: P1, P2, P3 w dwóch seriach badań (marzec, październik 2017 r.). Analizy laboratoryjne próbek przeprowadzono w zakresie: ph, ogólnego węgla organicznego (OWO), zawartości metali ciężkich (Cu, Zn, Pb, Cd, Cr (VI), Hg), sumy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) oraz przewodności elektrolitycznej właściwej (PEW). Wody podziemne monitorowane przez piezometr P1 charakteryzowały się wysokimi wartościami OWO, kształtującymi się na poziomie właściwym dla wód IV i V klasy jakości oraz rtęci (Hg) w II serii badań dla klasy IV. Pozostałe parametry posiadały wartości odpowiadające klasom I-III. Próbki wód pobrane z piezometru P2 cechowały się wartościami OWO odpowiednimi dla IV i V klasy jakości wód oraz Hg w II serii badań dla klasy IV. Pozostałe parametry posiadały wartości mieszczące się w granicach klas I-III. W piezometrze P3 wody podziemne charakteryzowały się wysokimi wartościami OWO, kształtującymi się na poziomie właściwym dla wód V klasy jakości. Pozostałe parametry posiadały wartości odpowiadające klasom I-IV.* Wody podziemne w najbliższym otoczeniu składowiska monitorowane były za pomocą piezometrów: P1, P2, P3 w czterech seriach badań. W drugiej serii pomiarowej nie stwierdzono obecności wody w piezometrze P2, w związku z czym nie było możliwości poboru próbki. Analizy laboratoryjne próbek przeprowadzono w zakresie: ph, ogólnego węgla organicznego (OWO), zawartości metali ciężkich (Cu, Zn, Pb, Cd, Cr (VI), Hg), sumy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) oraz przewodności elektrolitycznej właściwej (PEW). W piezometrze P1 wartości PEW oraz OWO w ostatniej serii pomiarowej odpowiadały II klasie jakości. Pozostałe parametry posiadały wartości odpowiadające I klasie. W piezometrze P2 wody podziemne charakteryzowały się wysokimi wartościami OWO oraz PEW, kształtującymi się na poziomie właściwym dla wód V klasy jakości. Ponadto stwierdzono podwyższone wartości miedzi (Cu) kształtujące się na poziomie klas II- III. Pozostałe parametry posiadały wartości mieszczące się w granicach klasy I. W piezometrze P3 wartości OWO w trzecim i czwartym kwartale odpowiadały IV klasie jakości. Pozostałe parametry posiadały wartości mieszczące się w granicach klas I-III.* Wody podziemne w najbliższym otoczeniu składowiska monitorowane były za pomocą piezometrów: P1, P2, P3 w dwóch seriach badań. Analizy laboratoryjne próbek przeprowadzono w zakresie: ph, ogólnego węgla organicznego (OWO), zawartości metali ciężkich (Cu, Zn, Pb, Cd, Cr (VI), Hg), sumy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) oraz przewodności 22

5 SOK w Kleszczelach 6 SOK w Dubiczach Cerkiewnych 7 SOK w Olchówce wrzesień, grudzień 2017 r. czerwiec, grudzień 2017 r. marzec, czerwiec, wrzesień, grudzień, 2017 r. 8 SOK w Czyżach maj 2017r. elektrolitycznej właściwej (PEW). Wody podziemne monitorowane przez piezometr P1 charakteryzowały się podwyższonymi wartościami OWO w II serii pomiarowej, kształtującymi się na poziomie właściwym dla wód IV klasy jakości. Pozostałe parametry posiadały wartości odpowiadające klasom I-III. Próbki wód pobrane z piezometru P2 cechowały się podwyższonymi wartościami OWO w II serii badań odpowiednimi dla IV klasy jakości wód. Pozostałe parametry posiadały wartości mieszczące się w granicach klas I-III. W piezometrze P3 wody podziemne charakteryzowały się podwyższonymi wartościami OWO odpowiednimi dla IV klasy jakości wód. Pozostałe parametry posiadały wartości mieszczące się w granicach klas I-III.* Wody podziemne w najbliższym otoczeniu składowiska odpadów monitorowane były za pomocą 2 piezometrów: P2 oraz P3 w dwóch seriach badań. Analizy laboratoryjne próbek przeprowadzono w zakresie: ph, ogólnego węgla organicznego (OWO), zawartości metali ciężkich (Cu, Zn, Pb, Cd, Cr (VI), Hg), sumy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) oraz przewodności elektrolitycznej właściwej (PEW). W ocenie nie brano pod uwagę oznaczeń dla kadmu (Cd), ponieważ granica oznaczalności tego pierwiastka była zbyt wysoka w odniesieniu do granic oznaczalności klas jakości wód. W P2 oraz P3 wartości OWO w I serii badań odpowiadały IV klasie jakości. Wartości pozostałych wskaźników w piezometrach mieściły się w granicach klas I-III. *. Wody podziemne monitorowane były za pomocą piezometrów: P1, P2 i P3 w dwóch seriach badań. Analizy laboratoryjne próbek przeprowadzono w zakresie: ph, ogólnego węgla organicznego (OWO), zawartości metali ciężkich (Cu, Zn, Pb, Cd, Cr (VI), Hg), sumy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) oraz przewodności elektrolitycznej właściwej (PEW). W piezometrze P1 w jednej serii pomiarowej zanotowano podwyższone stężenia OWO charakterystyczne dla IV klasy. Pozostałe parametry mieściły się w granicach klas I-II. W piezometrze P2 parametry mieściły się w granicach klas I-II. W piezometrze P3 w jednej serii pomiarowej zanotowano podwyższone stężenia OWO oraz rtęci (Hg) charakterystyczne dla IV klasy jakości wód. Pozostałe parametry mieściły się w granicach klas I-II. * Wody podziemne w najbliższym otoczeniu składowiska monitorowane były za pomocą piezometrów: P1, P2, P3 w czterech seriach badań. Analizy laboratoryjne próbek przeprowadzono w zakresie: ph, ogólnego węgla organicznego (OWO), zawartości metali ciężkich (Cu, Zn, Pb, Cd, Cr (VI), Hg), sumy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) oraz przewodności elektrolitycznej właściwej (PEW). Wody podziemne monitorowane przez piezometr P1 charakteryzowały się podwyższonymi wartościami OWO odpowiadające V klasie (II seria) oraz IV klasie (III seria badań). Pozostałe parametry posiadały wartości odpowiadające klasom I-III. Próbki wód pobrane z piezometrów P2 oraz P3 cechowały się podwyższonymi wartościami OWO w II i III serii pomiarowej odpowiednimi dla IV klasy jakości wód. Pozostałe parametry posiadały wartości mieszczące się w granicach klas I-III.* Wody podziemne w najbliższym otoczeniu składowiska odpadów w 2017 r. monitorowane były za pomocą 3 piezometrów: P1, P2 oraz P3 w jednej serii badań. Analizy laboratoryjne próbek przeprowadzono w zakresie: ph, ogólnego węgla organicznego (OWO), zawartości metali ciężkich (Cu, Zn, Pb, Cd, Cr (VI), Hg), sumy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) oraz przewodności elektrolitycznej właściwej (PEW). W ocenie nie brano pod uwagę wyników kadmu (Cd), ponieważ granica oznaczalności tego pierwiastka była zbyt wysoka w odniesieniu do granic oznaczalności klas jakości wód. W piezometrach P1, P2 oraz P3 analizowane parametry posiadały wartości charakteryzujące klasy I- 23

III.* 9 SOK w Poryjewie Wody podziemne w najbliższym otoczeniu składowiska odpadów monitorowane były za pomocą 3 piezometrów: HP1, HP2 i HP3 w czterech seriach badań. W przypadku piezometrów HP3 w trakcie III serii pomiarowej stwierdzono zasypanie punktu kontrolnego, natomiast w pozostałych terminach kiedy odbywał się pobór w punkcie monitoringowym nie było wody. Analizy laboratoryjne próbek przeprowadzono w zakresie: ph, ogólnego węgla organicznego (OWO), zawartości metali ciężkich (Cu, Zn, Pb, Cd, Cr luty, maj, (VI), Hg), sumy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych sierpień, (WWA) oraz przewodności elektrolitycznej właściwej (PEW). W listopad wyniku analiz wód podziemnych pobranych z piezometru HP1 2017 r. stwierdzono w trakcie II, III i IV serii pomiarowej przekroczenia OWO oraz w III i IV serii PEW, kwalifikujące te wody do IV i V klasy. Pozostałe analizowane parametry posiadały wartości charakterystyczne dla dobrego stanu chemicznego wód podziemnych. W piezometrze HP2 w I i IV serii pomiarowej odnotowano przekroczenia OWO oraz PEW, charakterystyczne dla IV i V jakości wód. Pozostałe parametry spełniały kryteria dla dobrego stanu chemicznego.* * Na podstawie klasyfikacji wg RMŚ z dnia 21 grudnia 2015 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny jednolitych części wód podziemnych (Dz.U. z dnia 19 stycznia 2016 r.poz.85)., opracowanie: Składowiska odpadów komunalnych są obiektami, których istnienie wiąże się ściśle z bytowaniem ludzi i gromadzeniem na ich terenie odpadów o różnym składzie oraz czasie ich rozkładu. Potencjalne zagrożenie środowiska wodnego w otoczeniu eksploatowanych składowisk wynika z biochemicznego rozkładu odpadów, a także różnego stopnia ich zorganizowania. PRZECIWDZIAŁANIA KONTROLE SKŁADOWISK I ZAKŁADÓW PRZEMYSŁOWYCH Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Białymstoku przeprowadził następujące kontrole pod kątem gospodarki odpadami. Składowisko odpadów komunalnych w Kleszczelach (kontrole interwencyjna: styczeń-luty 2017 r. grudzień 2017r). Kontrolę przeprowadzono w wyniku zgłoszenia z prośba o interwencję. Podczas oględzin terenu składowiska stwierdzono, że kontrolowany obiekt, zarządzany przez podmiot - Komunal Serwis sp. z o.o. jest na etapie rekultywacji biologicznej. Przedstawiciel spółki oświadczył, iż na teren składowiska dowożone są odpady w postaci kompostu nie odpowiadającego wymaganiom (tj. nie nadający się do wykorzystania). Dowożone odpady są rozplantowywane terenie rekultywowanej kwatery. Nie stwierdzono dowożenia odpadów w postaci szlamów oraz odpadów płynnych. Składowisko nie zostało wyposażone w wagę, brodzik dezynfekcyjny oraz pełne ogrodzenie. W wyniku nieprawidłowości wydano zarządzenie pokontrolne mające na celu wyeliminowanie naruszeń. Kolejna kontrola przeprowadzona w grudniu 2017 roku stwierdziła, że podmiot nie zrealizował wcześniejszych zarządzeń pokontrolnych. Dokonano pouczenia oraz zarządzono realizację wcześniej wydanych zarządzeń. Składowisko odpadów komunalnych w Narwi (kontrola marzec-kwiecień 2017r.). Kontrola przeprowadzona na prośbę Starosty Powiatowego w Hajnówce dot. składowiska odpadów położonego w m. Narew. Do pisma dołączono kopię wniosku MPO Sp. z o.o. w Białymstoku w sprawie zmiany zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Zmiana zezwolenia na unieszkodliwianie odpadów podyktowana jest koniecznością zmiany zapisów dotyczących stosowania warstwy izolacyjnej. Dotychczasowe zezwolenie obligowało jednostkę kontrolowaną do codziennego stosowania materiału izolacyjnego pomimo, iż na składowisko w Narwi odpady nie są przyjmowane codziennie. We wniosku rozszerzono również listę odpadów przyjmowanych do unieszkodliwienia ze względu na posiadane umowy i konieczność ich zagospodarowania. Po rozpatrzeniu wniosku tut. Inspektorat stwierdza, iż w przedmiotowym przypadku nie mamy do czynienia z istotną zmianą zezwolenia na przetwarzanie odpadów Składowisko odpadów komunalnych w Czeremsze (kontrola: marzec-maj 2017 r.). Odbiorem odpadów komunalnych z terenu gminy zajmuje się: Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych z siedzibą w Hajnówce 24

oraz MPO Sp. z o.o. z siedzibą w Białymstoku. W dniu kontroli składowisko nie było eksploatowane. Urządzenia znajdujące się na składowisku, to: waga samochodowa zdemontowana w trakcie rekultywacji zgodnie z warunkami zgody na zamknięcie, brodzik dezynfekcyjny zdemontowany w trakcie rekultywacji zgodnie z warunkami zgody na zamknięcie, studnia betonowa z uszczelnionym dnem, trzy studnie odgazowujące z rur w postaci kominków z emisją do atmosfery, ogrodzenie terenu składowiska z bramą wjazdową oraz naturalnym pasem zieleni otaczającym składowisko zdemontowane w trakcie prowadzenia rekultywacji, droga dojazdowa utwardzona płytami oraz drogę wewnętrzna na składowisku zdemontowana zgodnie z warunkami zgody na zamknięcie, barak socjalno-biurowy zdemontowany w trakcie prowadzonej rekultywacji zgodnie z warunkami zgody na zamknięcie składowiska, tablice informacyjne przed wjazdem, 3 piezometry umożliwiające badania kontrolno-pomiarowe wód podziemnych dwa zlokalizowane na kierunku odpływu wód podziemnych oraz 1 na dopływie wód podziemnych do składowiska. Składowisko nie posiada instalacji do odprowadzania gazu składowiskowego z możliwością oczyszczania i wykorzystania do celów energetycznych lub spalenia w pochodni. Brak jest naturalnej bariery geologicznej oraz brak izolacji syntetycznej oraz reperów geodezyjnych. Wjazd na składowisko zabezpieczono zamykaną bramą, jednak z powodu braku ogrodzenia z trzech pozostałych stron, nie spełnia ona funkcji zabezpieczenia przed dostępem osób nieuprawnionych. Ponadto stwierdzono, iż nie został uregulowany stan formalnoprawny brak instrukcji prowadzenia składowiska oraz brak ustanowionego zabezpieczenia roszczeń z tytułu wystąpienia negatywnych skutków w środowisku. W wyniku nieprawidłowości wydano zarządzenie pokontrolne mające na celu wyeliminowanie naruszeń. Gmina Narew (kontrole interwencyjne: maj 2017 r., lipiec-sierpień 2017 r.). W związku ze zgłoszonym wnioskiem o podjęcie interwencji w sprawie wywożenia osadów ściekowych na teren nieczynnej żwirowni w miejscowości Doratynka, Inspektorat przeprowadził kontrolę na działce geod. nr 314. W trakcie wizji ustalono, iż osady ściekowe wytwarzane przez gminną oczyszczalnię ścieków są wywożone na tą działkę. Podmiot nie wykonuje badania gruntów, każdorazowo przed skierowaniem danej partii komunalnych osadów ściekowych do zastosowania na nim oraz nie rozprowadza równomiernie komunalnych osadów ściekowych na powierzchni gruntu i nie wprowadza ich do gruntu z zachowaniem warunku: nie później niż następnego dnia po ich przetransportowaniu. Ponadto stwierdzono obecność w wyrobisku po byłej żwirowni następujących odpadów: odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów o kodzie 17 01 01, zmieszanych odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01, tworzyw sztucznych o kodzie 15 01 02. W wyniku w/w naruszeń pouczono kontrolowanego oraz wydano zarządzenie pokontrolne, obligujące do wyeliminowania nieprawidłowości. Po przeprowadzeniu ponownej kontroli ustalono, że zarządzenie zostało zrealizowane. Ferma Drobiu w Doratynce (kontrola interwencyjna: maj-czerwiec 2017 r.). Kontrola została przeprowadzona w wyniku zgłoszonej skargi dotyczącej magazynowania odpadów padłych kur na pryzmie bez zabezpieczenia oraz braku zabezpieczenia odpadów w postaci styropianu i foli na terenie fermy w miejscowości Doratynka przed rozwiewaniem. Podczas oględzin terenu nie stwierdzono magazynowania odpadów padłych kurczaków na pryzmie bez zabezpieczenia. Ustalono, że na terenach przyległych do fermy znajdują się odpady budowlane wytworzone w wyniku przeprowadzonych w ostatnich latach modernizacji budynków kurników. Były to głównie odpady budowlane styropian i folia, które nie były właściwie zabezpieczone przed rozwiewaniem oraz odpady stalowe. Wydano zarządzenie pokontrolne mające na celu wyeliminowanie nieprawidłowości. Zakład, 17-200 Hajnówka (kontrola interwencyjna: czerwiec-lipiec 2017 r.). Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości w postaci braku realizacji obowiązku przekazywania pojazdów wycofanych z eksploatacji do stacji demontażu pojazdów. W wyniku w/w nieprawidłowości wymierzono grzywnę w drodze mandatu karnego. GRYFSKAND Sp. z o. o. w Gryfinie Oddział w Hajnówce Zakład Produkcji Węgli Aktywnych (kontrola interwencyjna: czerwiec-sierpień 2017 r.). Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości w postaci obecności pokruszonych płyt azbestowo-cementowych leżących na gruncie oraz wycieków melasy. W wyniku nieprawidłowości pouczono kontrolowanego. Gmina Dubicze Cerkiewne (kontrola listopad-grudzień 2017r.). Kontrola interwencyjna przeprowadzona na wniosek dotyczący nielegalnego wysypiska odpadów zalegających na działkach numer geodezyjny: 511 oraz 355/1, zlokalizowanych w miejscowości Czechy Orlańskie, gmina Dubicze Cerkiewne. Podczas oględzin dokonanych w dniu 16.11.2017 r. stwierdzono na przedmiotowym terenie zaleganie odpadów, nawiezionych prawdopodobnie przez okolicznych mieszkańców. Przedmiotowy teren jest nieogrodzony, nieoznakowany i niedozorowany. W dniu kontroli nie stwierdzono świeżych odpadów, co 25

mogłoby świadczyć o dowożeniu odpadów na przedmiotowe działki w ostatnim okresie. Zlokalizowano natomiast dwa skupiska, zalegających odpadów typu: opakowania z papieru i tektury o kodzie 15 01 01, opakowania z tworzyw sztucznych o kodzie 15 01 02, opakowania z drewna o kodzie 15 01 03, opakowania ze szkła o kodzie 15 01 07, zużyte opony o kodzie 16 01 03, tworzywa sztuczne o kodzie 16 01 19, niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne o kodzie 20 03 01 oraz odpady ulegające biodegradacji o kodzie 20 02 01. Nieruchomość numer 511 będąca własnością Gminy Dubicze Cerkiewne jest niezabudowana. Teren działek nie jest oznakowany tablicami ostrzegawczymi informującymi o zakazie wjazdu oraz zakazie wysypywania odpadów. W związku ze stwierdzonymi naruszeniami, WIOŚ w Białymstoku, wystąpił z wnioskiem do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku o wydanie nakazu usunięcia odpadów z miejsc na ten cel nieprzeznaczonych w trybie art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1987 z późn. zm.). Składowisko odpadów w m. Olchówka, gm. Narewka zarządzane przez MPO Sp. z o.o. w Białymstoku (kontrola: grudzień 2017r.). Cel kontroli: sprawdzenie przestrzegania wymagań ochrony środowiska przez prowadzących instalacje wymagające uzyskania pozwolenia zintegrowanego oraz kontrola jakości danych dostarczanych przez prowadzących instalację w ramach Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń. Ustalenia kontroli: Właścicielem składowiska odpadów w Olchówce jest MPO Sp. z o.o. z siedzibą w Białymstoku. Przedmiotem działalności jest prowadzenie instalacji do składowania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne o całkowitej pojemności ponad 25 000 ton. Składowisko składa się z dwóch kwater do gromadzenia odpadów. Kwatera K1 jest w trakcie zamknięcia i rekultywacji, nie są już na nią dowożone nowe odpady. Eksploatacja kwatery K2 rozpocznie się po zamknięciu kwatery pierwszej. Rekultywacja techniczna składowiska realizowana jest od 16 stycznia 2017 roku, rekultywacja biologiczna od 15 czerwca 2017roku, termin jej zakończenia planowany jest na kwiecień 2021 roku. Badania wpływu składowiska na środowisko nie budzą zastrzeżeń. Ewidencja odpadów prowadzona jest z zastosowaniem kart przekazania oraz kart ewidencji odpadów. Zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów zostało przekazane do Marszałka Województwa Podlaskiego w terminie. Kontrolowana jednostka nie uzyskała pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego. Wydano zarządzenie pokontrolne nakazujące uregulowanie stanu formalnoprawnego w zakresie gospodarki ściekowej. FARMPASZ Sp. z o.o. 17-210 Narew (kontrola marzec-kwiecień 2018 r.). Firma zajmuje się produkcją gotowych pasz dla zwierząt gospodarskich Kontrola przeprowadzona na wniosek podmiotu celem wydania opinii o stanie przestrzegania wymagań ochrony środowiska, niezbędnej do przedłożenia w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w związku z ubieganiem się o przyznanie dofinansowania w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Główne założenia kontroli: przestrzeganie przepisów ustawy o odpadach; przestrzeganie warunków dotyczących pobieranej wody określonych w pozwoleniach zintegrowanych oraz decyzjach wydanych na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne; przestrzeganie warunków dotyczących wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, określonych w pozwoleniach zintegrowanych oraz decyzjach wydanych na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne; przestrzeganie przepisów ochrony środowiska w zakresie emisji gazów i pyłów do powietrza. Podmiot nieterminowo złożenie do Marszalka Województwa Podlaskiego rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami. Dokonano pouczenia. Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Hajnówce (kontrola marzec-kwiecień 2018r.). Główne cele kontroli: kontrola przestrzegania przepisów ustawy o odpadach; przestrzegania warunków dotyczących wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, określonych w pozwoleniach zintegrowanych oraz decyzjach wydanych na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne; kontrola przestrzegania przepisów dotyczących wprowadzania do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego; kontrola przestrzegania przepisów ochrony środowiska w zakresie emisji gazów i pyłów do powietrza. Ustalenia kontroli w zakresie gospodarki odpadami: W trakcie kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w sposobie magazynowania odpadów. Kontrolowana jednostka prawidłowo prowadzi ilościową i jakościową ewidencję wytwarzanych odpadów. Sprawozdania do Marszałka Województwa Podlaskiego za 2016 i 2017 r., dot. ilości wytworzonych odpadów oraz sposobów gospodarowania nimi zostały przekazane terminowo. Stwierdzone naruszenia: przekroczenie dopuszczalnej ilości wytworzonego w 2017 roku odpadu o kodzie 16 01 07 (filtry olejowe), co jest naruszeniem warunków posiadanego pozwolenia na wytwarzanie odpadów. Dokonano pouczenia. 26

Pozostałe skontrolowane zakłady, w których nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie gospodarki odpadami to: Oczyszczalnia Ścieków w Czyżach (kontrola: kwiecień 2017 r.), Oczyszczalnia Ścieków w Czyżach (kontrola: kwiecień 2017) Old Polish Vodka Spółka z o.o. w Lewkowie Starym (kontrola: maj 2017 r.), WACEKO Wacław Siegień w Czyżach (kontrola: maj-czerwiec 2017 r.), Spalarnia odpadów medycznych eksploatowana w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Hajnówce (kontrola: lipiec-sierpień 2017 r.), PWiK Sp. z o.o. w Hajnówce - Miejska oczyszczalnia ścieków (kontrola sierpień-październik 2017r.), Oczyszczalnia Wiejska - Czeremcha (kontrola: sierpień 2017 r.), Gmina Hajnówka Oczyszczalnia w Mochnatem (kontrola: sierpień-wrzesień 2017 r.), Krypton Sp. z o.o. w m. Zabłotczyzna (kontrola: sierpień 2017r.), Operator Logistyczny Paliw Płynnych Sp. z o.o., Baza Paliw Nr 15 w Narewce (kontrola: wrzesień-październik 2017, RINDIPOL S.A. ciepłownia w Hajnówce (kontrola: listopad 2017r.), "PRONAR" Spółka z o.o. 17-210 Narew (kontrola listopad-grudzień 2017), Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Hajnówce; ZZO Poryjewo (kontrola listopad-grudzień 2017r), PWiK Sp. z o.o. w Hajnówce - Miejska oczyszczalnia ścieków (kontrola: sierpień-październik 2018) Gmina Narewka Oczyszczalnia ścieków w Lewkowie Starym (kontrola: czerwiec-lipiec 2018 r.), Gmina Narew - oczyszczalnia w Łosince (kontrola lipiec-sierpień 2018r.). HAŁAS KOMUNIKACYJNY I PRZEMYSŁOWY PRESJE ŹRÓDŁA HAŁASU Hałas jest powszechnie występującym zanieczyszczeniem środowiska i jednym z poważniejszych problemów obniżających jakość życia. Są to wszelkiego rodzaju niepożądane, nieprzyjemne i uciążliwe dźwięki oraz wibracje w danym miejscu i czasie. Hałas w środowisku powodowany jest głównie przez ruch transportowy (drogowy, kolejowy, lotniczy), działalność przemysłową oraz aktywność związaną z rekreacją. Na terenie województwa najistotniejsze źródła hałasu to transport drogowy oraz w niewielkim stopniu zakłady przemysłowe. Na terenie powiatu hajnowskiego, duży wpływ na klimat akustyczny ma dynamiczny rozwój motoryzacji. Od roku 2010 liczba pojazdów samochodowych i ciągników stale rośnie, co powoduje znaczący wzrost natężenia ruchu drogowego, a tym samym uciążliwości hałasem. Źródło: GUS, opracowanie Wraz ze wzrostem liczby pojazdów wzrasta natężenie ruchu drogowego, a tym samym zwiększa się uciążliwość spowodowana przez hałas. Hałas przemysłowy obejmuje dźwięki emitowane przez różnego rodzaju maszyny i urządzenia oraz części procesów technologicznych, instalacje i wyposażenie zakładów przemysłowych i usługowych. Do hałasu 27