PROEKOLOGICZNE METODY KONDYCJONOWANIA SYGNAŁÓW POMIAROWYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROEKOLOGICZNE METODY KONDYCJONOWANIA SYGNAŁÓW POMIAROWYCH"

Transkrypt

1 II Krajowa Konferencja Naukowo-Techniczna EKOLOGIA W ELEKTRONICE Przemysłowy Instytut Elektroniki Warszawa, PROEKOLOGICZNE METODY KONDYCJONOWANIA SYGNAŁÓW POMIAROCH Paweł STUDZIŃSKI Przemysłowy Instytut Elektroniki, Warszawa, ul. Długa 44/50, tel. (22) Przetworniki analogowo-cyfrowe z reguły współpracują ze źródłami sygnałów za pośrednictwem obwodów kondycjonowania. Przedstawiono przykłady torów pomiarowych z przetwornikami sigma-delta. Zastosowanie przetworników sigmadelta w torach pomiarowych umożliwia redukcję podzespołów elektronicznych dzięki czemu tory pomiarowe są bardziej przyjazne dla otoczenia. 1. WPROWADZENIE Typowy przyrząd lub system pomiarowy do pomiaru wielkości elektrycznych składa się z układu kondycjonowania, przetwornika analogowo-cyfrowego i sterownika. W przypadku pomiaru wielkości nieelektrycznych do wejścia przyrządu dołączony jest czujnik pomiarowy np. termopara lub termorezystor przy pomiarach temperatury. Zadaniem układu kondycjonowania jest dopasowanie parametrów mierzonego sygnału do sygnału wejściowego przetwornika analogowo-cyfrowego. Podstawowym członem układu kondycjonowania jest wzmacniacz prądu stałego, który niejednokrotnie jest układem programowalnym. Nowa rodzina analogowo-cyfrowych przetworników sigma-delta charakteryzuje się bardzo dobrymi parametrami metrologicznymi, w porównaniu do dotychczas stosowanych przetworników [7-10]. Do istotnych zalet tych układów należy zaliczyć możliwość programowania podstawowych parametrów przetworników takich jak częstotliwość powtarzania pomiarów oraz zakres mierzonych sygnałów. Częstotliwość powtarzania pomiarów może być wybierana od kilku Hz do kilku khz, a granice dopuszczalnych zakresów pomiarowych mogą się zmieniać ponad stukrotnie. Ponadto przetworniki te, w porównaniu do przetworników całkujących, charakteryzują się znacznie lepszymi właściwościami tłumienia zakłóceń. Impedancja wejściowa przetworników sigma-delta ma charakter pojemnościowy, a niewielki prąd wejściowy wynika z charakteru pracy mo- 106

2 dulatora. W wielu rozwiązaniach wejście przetworników jest poprzedzone wzmacniaczem buforującym. Wymienione zalety przetworników sigma-delta umożliwiają budowę torów pomiarowych o znacznej dokładności, które charakteryzują się uproszczoną strukturą układów kondycjonowania. W części pierwszej referatu omówiono wybrane właściwości przetworników sigma-delta. W części drugiej opisano charakterystyczne przykłady torów pomiarowych zbudowanych przy wykorzystaniu przetworników sigmadelta. Dokonano również porównania tych torów pomiarowych z klasycznymi rozwiązaniami bazującymi na wykorzystaniu typowych przetworników a/c. Przedstawiono wnioski dotyczące proekologicznego projektowania obwodów kondycjonowania przyrządów lub systemów pomiarowych. 2. BRANE WŁASNOŚCI PRZETWORNIKÓW SIGMA- DELTA W odróżnieniu od przetworników całkujących, w przetwornikach z nadpróbkowaniem wysoką dokładność przetwarzania uzyskuje się nie za pomocą precyzyjnych elementów analogowych lecz głównie dzięki zastosowaniu filtracji i ciągłej kalibracji sygnałów cyfrowych, a więc procesów dogodnych do realizacji w technice półprzewodnikowej [1-3]. Rozdzielczość przetwornika sigma-delta jest zależna od częstotliwości powtarzania pomiarów i od wzmocnienia wzmacniacza programowalnego z układu tego przetwornika. Wszystkie dostępne przetworniki są wyposażone w układy modulatorów, których działanie umożliwia również uzyskiwanie efektu wzmacniania mierzonych sygnałów. Dlatego na schemacie zastępczym takich przetworników przedstawiane są wzmacniacze wejściowe, których wyjście jest połączone z wejściem właściwego układu przetwornika. Współczynniki wzmocnienia takich wzmacniaczy mogą być z reguły wybierane w granicach od 1do 128V/V, przy czym dopuszczalne wartości wzmocnienia są zawarte w układzie dwójkowym. Wzmacniacze te charakteryzują się rezystancją wejściową rzędu 1GΩ przy pojemności wejściowej rzędu 10 pf. Wartość prądu wejściowego jest rzędu 10pA. Wejścia sygnałowe i referencyjne przetwornika są wejściami różnicowymi, przy czym dopuszczalne granice zmian sygnałów są określone wartościami napięć zasilania przetwornika. Dzięki temu przetworniki sigma-delta umożliwiają pomiary stosunku dwóch napięć. Częstotliwość bieguna filtru Tablica 1. Wartości skuteczne szumów przetworników HI 7190 Szerokość Wartość skuteczna szumów odniesiona do wejścia [µv] pasma G=1 G=2 G=4 G=8 G=16 G=32 G=64 G=128-3dB 10 Hz 2,62 Hz 0,435 0,246 0,134 0,126 0,066 0,134 0,070 0, Hz 6,55 Hz 0,604 0,336 0,226 0,246 0,237 0,212 0,220 0, Hz 13,1 Hz 0,903 0,447 0,341 0,529 0,258 0,442 0,224 0, Hz 26,2 Hz 2,50 1,05 0,628 0,786 0,406 0,672 0,414 0, Hz 131Hz 19,4 7,61 14,7 2,54 1,40 2,22 3,40 4,79 1 khz 262Hz 96,7 32,6 18,4 11,0 5,16 10,2 4,97 5,63 2 khz 524Hz ,8 33, ,2 24,5 107

3 Szumy kompletnego układu przetwornika sigma-delta są zależne od częstotliwości powtarzania pomiarów i od współczynnika wzmocnienia wzmacniacza [7-10]. Dla przykładu w tablicy 1 przedstawiono szumy przetwornika HI 7191 firmy Harris. W tablicy tej, obok wartości szumów podano także szerokość pasma przenoszenia f p dla poszczególnych częstotliwości powtarzania pomiarów. Właściwości dynamiczne przetwornika sigma-delta są zależne od jego transmitancji. Transmitancja przetwornika zależy od parametrów filtru cyfrowego. Zazwyczaj w przetwornikach sigma-delta są stosowane filtry cyfrowe o charakterystyce wyrażonej funkcją sinc n [7-10]. W praktyce producenci przetworników sigma-delta ograniczają się do podania wykresu charakterystyki tłumienia filtru cyfrowego -rys.1. W przypadku przetworników sigma-delta charakterystyka tłumienia przetwornika jest równa charakterystyce jego filtru cyfrowego. Współczynnik tłumienia zakłóceń szeregowych przetworników sigma-delta jest co najmniej db większy od wartości tego parametru dla przetworników całkujących. W tablicy 2 zamieszczono wybrane parametry przetworników sigma-delta o dużej i średniej rozdzielczości f N + - f p Tłumienie (db) fp f 2f 3f 4f N N N N Częstotliwość (Hz) Rys. 1 Charakterystyka tłumienia filtru cyfrowego przetwornika HI Tablica 2. Wybrane parametry przetworników analogowo-cyfrowych typu sigma-delta Producent Analog Devices Burr- Brown Harris Typ AD7710 AD7703 AD7701 AD 7715 ADS1210 ADS1211 HI7190 HI7191 Częstotliwość powtarzania pomiarów Skuteczna rozdzielczość 108 Błąd nieliniowości Wzmocnienie wzmacniacza (Hz) (bity) (ppm) (V/V) ,1-10 0, , , , , Maxim MAX Przedstawiona w tablicy skuteczna rozdzielczość przetworników jest określona przy niskich częstotliwościach powtarzania pomiarów i przy wzmocnieniu wzmacniacza równym jedności.

4 3. WSPÓŁPRACA PRZETWORNIKÓW SIGMA - DELTA Z OBWODAMI WEJŚCIOMI TORÓW POMIAROCH Istotne zalety przetworników sigma-delta stwarzają nowe możliwości współpracy tych przetworników z obwodami wejściowymi torów pomiarowych. Jednym z podstawowych aspektów współpracy jest możliwość wykorzystania wzmacniacza przetwornika sigma-delta w charakterze wzmacniacza wejściowego toru pomiarowego [5, 6 ]. Poniżej przedstawiono charakterystyczne przykłady współpracy przetworników sigmadelta z obwodami wejściowymi torów pomiarowych. Omówiono przykłady torów pomiarowych wykorzystujące mostki pomiarowe. Omówiono także tory pomiarowe przeznaczone do pomiaru temperatury Tory pomiarowe współpracujące z mostkami pomiarowymi Współczesne półprzewodnikowe przetworniki pomiarowe z reguły pracują w układzie mostkowym. Rezystancje gałęzi mostka nie przekraczają wartości 1kΩ. W wielu zastosowaniach, zwłaszcza w przemyśle, struktura układu pomiarowego jest rozproszona i wówczas rezystancje doprowadzeń pomiędzy przetwornikiem, a resztą układu mogą być rzędu 10Ω. Przy zasilaniu napięciowym mostka rezystancja przewodów doprowadzających zasilanie może istotnie ograniczyć dokładność pomiaru przetwornika. Aby ograniczyć wpływ rezystancji doprowadzeń r L na dokładność pomiaru są stosowane mostki pracujące w układzie Kelvina rys. 2. W mostkach tych napięcie zasilania jest doprowadzone za pomocą dwóch wzmacniaczy prądu stałego A1 i A2, które pracują w układzie bufora. Przy tym gałąź sprzężenia zwrotnego każdego ze wzmacniaczy dołączona jest wprost do obciążenia. Dzięki temu napięcie zasilania mostka nie zależy od rezystancji przewodów doprowadzeń. r L A1 + - V B r L R1 R2 A IN1+ R4 R3 r L A IN1- a/c r L A2 - + p3 Rys. 2. Mostek pomiarowy w układzie Kelvina Jak już wspomniano przetworniki sigma delta umożliwiają pomiary stosunku dwóch napięć. Wykorzystując napięcie zasilające na zaciskach mostka jako napięcie referencyjne przetwornika sigma-delta można pominąć wpływ zmian tego napięcia na dokładność pomiaru toru pomiarowego. Na rys. 3a przedstawiono przykład takiego układu, 109

5 który wykorzystuje przetwornik sigma-delta typu AD7730 [11]. Na uwagę zasługuje fakt wykorzystania napięcia zasilania przetwornika sigma-delta do zasilania mostka. Jest to istotną zaletą omawianego przetwornika. Należy podkreślić, że omawiany tor pomiarowy zawiera tylko dwa istotne elementy: mostek pomiarowy i przetwornik a/c. (a) +5V R1 R2 R4 R3 r L r L AV DD DV DD +V REF -V REF AD7730 A IN1+ AIN1- AGND (b) +5V T1 R1 R4 T2 R2 R3 +V REF -V REF A IN1+ A IN1- DV DD AD7730 T3 T4 ACX G ACX AGND DGND p4 Rys. 3. Mostki pomiarowe współpracujące z przetwornikiem sigma-delta typu AD7730: a) mostek zasilany napięciem stałym, b)mostek zasilany napięciem zmiennym Układy mostków pomiarowych przedstawione na rys. 2 i rys. 3a są zasilane ze stałego napięcia. Aby ograniczyć wpływ szkodliwych sił termoelektrycznych oraz napięcia ofsetu na dokładność pomiaru mostki pomiarowe są zasilane napięciem w kształcie fali prostokątnej, której składowa stała jest równa zeru. Na rys. 3b przedstawiono przykład takiego toru pomiarowego, zbudowanego przy wykorzystaniu przetwornika AD

6 [11]. Napięcie zmienne do zasilania mostka jest uzyskiwane za pomocą kluczy T1, T2, T3 i T4, które są sterowane z generatora G. Generator ten jest synchronizowany zegarem przetwornika, co umożliwia ograniczenie błędów pomiaru związanych z kształtem mierzonego sygnału Tory pomiarowe do pomiaru temperatury Przetworniki sigma-delta są szczególnie przydatne do pomiarów temperatury, które są wykonywane za pomocą termopar lub termorezystorów. Przetworniki te charakteryzują się dużą czułością pomiaru, dzięki czemu mogą one w większości przypadków współpracować z termoparami lub termorezystorami bez pośrednictwa wzmacniaczy wejściowych. Przy pomiarach temperatury za pomocą termopary istotną sprawą, oprócz zakresu pomiarowego, jest problem kompensacji zimnych końców termopary. W praktyce zimne końce termopary znajdują się w temperaturze różnej od zera stopni i wówczas sygnał wyjściowy z termopary jest miarą różnicy temperatury mierzonej i temperatury zimnych końców. Aby określić sygnał mierzony należy skorygować sygnał z termopary o wartość zależną od temperatury zimnych końców i od typu stosowanej termopary. W przypadku stosowania przetworników sigma-delta możliwe jest uproszczenie toru do pomiaru temperatury. Przetworniki te z reguły posiadają dwa wejścia, do których można dołączyć sygnał z termopary oraz sygnał z dodatkowego przetwornika temperatury, który jest proporcjonalny do temperatury zimnych końców termopary. Następnie wystarczy w sterowniku systemu dokonać cyfrowej obróbki wyników. Taki sposób pomiaru temperatury umożliwia łatwe przystosowanie toru pomiarowego do współpracy z różnymi termoparami. Na rys. 4 przedstawiono przykład wykorzystania przetworników serii AD77XX firmy Analog Devices do pomiarów temperatury za pomocą termopary T. Przetwornik TMP35 służy do pomiaru temperatury zimnych końców termopary. +5V TM035 A IN1+ T A IN1- A IN2+ A IN2- a/c p2 Rys. 4. Pomiar temperatury za pomocą termopary i przetwornika sigma-delta serii AD77XX Przy pomiarach temperatury za pomocą termorezystorów przetwornik pomiarowy jest z reguły zasilany ze źródła prądowego I rys. 5a. Dzięki temu możliwe jest pominięcie wpływu rezystancji doprowadzeń r L na dokładność pomiaru. Źródło prądowe I powinno się charakteryzować dobrymi parametrami. Na rys. 5b. przedstawiono tor pomiarowy do pomiaru temperatury, który współpracuje z przetwornikiem analogowo-cyfrowym sigma-delta. W układzie tym napięcie wejściowe przetwornika U T i napięcie odniesienia U F są proporcjonalne do wydajności źródła prądowego I. Dzięki temu dokład- 111

7 ność pomiaru nie zależy od parametrów źródła prądowego. Istotne wymagania dotyczą jedynie rezystora R F. (a) r L AIN1+ (b) +V REF I Pt 100 a/c I RF UF -VREF a/c r L Pt 100 Ut AIN1- AIN1+ AIN1- p1 Rys. 5. Pomiary temperatury za pomocą termorezystora: a) układ klasyczny, b) układ z przetwornikiem sigma-delta 4. PODSUMOWANIE Parametry metrologiczne przyrządu lub systemu pomiarowego zależą głównie od parametrów przetwornika analogowo-cyfrowego i od układu kondycjonowania. Na szczególną uwagę ze strony projektanta przyrządów pomiarowych zasługują nowoczesne przetworniki analogowo-cyfrowe typu sigma-delta. Przetworniki te charakteryzują się znacznie lepszymi parametrami w porównaniu do innych przetworników. Ponadto przetworniki te mają rozbudowane układy wejściowe, których parametry można programować. W pierwszej części referatu przeanalizowano podstawowe parametry przetworników. W dalszej części przedstawiono charakterystyczne przykłady współpracy przetworników sigma-delta z obwodami wejściowymi torów pomiarowych. Jednym z podstawowych aspektów współpracy jest możliwość wykorzystania wzmacniacza przetwornika sigma-delta w charakterze wzmacniacza wejściowego toru pomiarowego. Należy podkreślić, że jest to wzmacniacz o programowalnym wzmocnieniu. Omówiono także przykłady torów pomiarowych wykorzystujące mostki pomiarowe oraz tory pomiarowe do pomiaru temperatury. Dokonano również porównania tych torów pomiarowych z klasycznymi rozwiązaniami bazującymi na wykorzystaniu typowych przetworników analogowo-cyfrowych. Wymienione przykłady pokazują, że zastosowanie przetworników sigma-delta do budowy przyrządów lub systemów pomiarowych umożliwia uproszczenie w wielu przypadkach struktury układów kondycjonowania. Dzięki temu można zmniejszyć materiałochłonność przyrządów oraz ograniczyć zapotrzebowanie na energię elektryczną, zachowując odpowiednio wysoką dokładność pomiaru. LITERATURA 1. Candy J.C, Temes G.C.: Oversampling Delta-Sigma Data Converters. IEEE Press, New York Jackiewicz B.: Właściwości metrologiczne nadpróbkujących przetworników analogowocyfrowych z modulatorami sigma-delta przy pomiarach przebiegów stacjonarnych. Metrologia i systemy pomiarowe zeszyt 1,

8 3. Jackiewicz B.: Rozdzielczość i liniowość pomiarowych przetworników analogowocyfrowych z nadpróbkowaniem. Materiały na III Konferencję Naukowo-Techniczną pn. MECHATRONIKA 97. Zeszyt 14, tom II. Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej, Studziński P.: Współpraca analogowo-cyfrowych przetworników sigma-delta ze źródłami małych sygnałów napięciowych. Pomiary, Automatyka, Kontrola 1999, nr2 5. Studziński P.: Wpływ niskoczęstotliwościowych szumów wzmacniaczy wejściowych na stabilność i efektywną rozdzielczość nadpróbkujących przetworników analogowocyfrowych. Konferencja Grantowa Metrologia na usługach przemysłu. MUP Studziński P.: Wybrane aspekty pracy przetworników analogowo-cyfrowych sigma-delta w torach pomiarowych. III Konferencja Naukowa SP 2000, Zielona Góra Analog Devices: Data Converters Reference Manual Burr Brown: A/D Converters Mixed Signal Products 1996/ A/D converters HI 7190, HI 7191, Harris Semiconductors, USA, A/D converters MAX 1400, Maxim Semiconductors, USA, Practical design techniques for sensor signal conditioning. Materiały Seminarium firmy Analog Devices. Warszawa 1999 PRO-ECOLOGICAL METHODS OF CONDITIONING OF MEASUREMENT SIGNALS Analog to digital converters as a rule are connected with signal sources by means of conditioning circuits, which enables better fitting of impedance of signal source and measuring system. Examples of measuring input channels with sigma-delta converters are described. Application of sigma-delta converters leads for reduction of electronic components of measurement input channels. Thereby input measuring channels are more ambient friendly that older one. 113

Wejścia analogowe w sterownikach, regulatorach, układach automatyki

Wejścia analogowe w sterownikach, regulatorach, układach automatyki Wejścia analogowe w sterownikach, regulatorach, układach automatyki 1 Sygnały wejściowe/wyjściowe w sterowniku PLC Izolacja galwaniczna obwodów sterownika Zasilanie sterownika Elementy sygnalizacyjne Wejścia

Bardziej szczegółowo

Mostek zasilany dwuprądowo eksperyment symulacyjny

Mostek zasilany dwuprądowo eksperyment symulacyjny Mostek zasilany dwuprądowo eksperyment symulacyjny Pomiary Automatyka Robotyka 7-8/2004 Adam Idźkowski, Jarosław Makal * Dokonano symulacji komputerowej mostków zasilanych dwuprądowo. Przeprowadzono analizę

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone w technice cyfrowej

Liniowe układy scalone w technice cyfrowej Liniowe układy scalone w technice cyfrowej Wykład 6 Zastosowania wzmacniaczy operacyjnych: konwertery prąd-napięcie i napięcie-prąd, źródła prądowe i napięciowe, przesuwnik fazowy Konwerter prąd-napięcie

Bardziej szczegółowo

Wyjścia analogowe w sterownikach, regulatorach

Wyjścia analogowe w sterownikach, regulatorach Wyjścia analogowe w sterownikach, regulatorach 1 Sygnały wejściowe/wyjściowe w sterowniku PLC Izolacja galwaniczna obwodów sterownika Zasilanie sterownika Elementy sygnalizacyjne Wejścia logiczne (dwustanowe)

Bardziej szczegółowo

Seminarium Elektrycznych Metod i Przyrządów Pomiarowych

Seminarium Elektrycznych Metod i Przyrządów Pomiarowych Seminarium Elektrycznych Metod i Przyrządów Pomiarowych Mostki dwuprądowe Część pierwsza Mostki dwuprądowe Program seminarium:. Część pierwsza: Wstęp kład mostka dwuprądowego zrównoważonego Zasada działania

Bardziej szczegółowo

PL B1. INSTYTUT MECHANIKI GÓROTWORU POLSKIEJ AKADEMII NAUK, Kraków, PL BUP 21/08. PAWEŁ LIGĘZA, Kraków, PL

PL B1. INSTYTUT MECHANIKI GÓROTWORU POLSKIEJ AKADEMII NAUK, Kraków, PL BUP 21/08. PAWEŁ LIGĘZA, Kraków, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 209493 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 382135 (51) Int.Cl. G01F 1/698 (2006.01) G01P 5/12 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

Pętla prądowa 4 20 ma

Pętla prądowa 4 20 ma LABORATORIM: SIECI SENSOROWE Ćwiczenie nr Pętla prądowa 0 ma Opracowanie Dr hab. inż. Jerzy Wtorek Katedra Inżynierii Biomedycznej Gdańsk 009 Część pierwsza. Cel i program ćwiczenia Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE Politechnika Łódzka Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych 90-924 Łódź, ul. Wólczańska 221/223, bud. B18 tel. 42 631 26 28 faks 42 636 03 27 e-mail secretary@dmcs.p.lodz.pl http://www.dmcs.p.lodz.pl

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 3. Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników analogowo-cyfrowych

ĆWICZENIE nr 3. Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników analogowo-cyfrowych Politechnika Łódzka Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych WWW.DSOD.PL LABORATORIUM METROLOGII ELEKTRONICZNEJ ĆWICZENIE nr 3 Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników

Bardziej szczegółowo

Czujniki temperatur, termopary

Czujniki temperatur, termopary Czujniki temperatur, termopary 1 Termopara Czujniki termoelektryczne są to przyrządy reagujące na zmianę temperatury zmianą siły termodynamicznej wbudowanego w nie termoelementu. Połączone na jednym końcu

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH

INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH Instrukcja do ćwiczenia Łódź 1996 1. CEL ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ASPEKTY BUDOWY MODUŁÓW POMIAROWYCH Z KOMUNIKACJĄ BEZPRZEWODOWĄ

WYBRANE ASPEKTY BUDOWY MODUŁÓW POMIAROWYCH Z KOMUNIKACJĄ BEZPRZEWODOWĄ Materiały XXXVI Międzyuczelnianej Konferencji Metrologów MKM 04 Paweł STUDZIŃSKI, Ireneusz JAKUBOWSKI Przemysłowy Instytut Elektroniki -Warszawa Dariusz RESKA Ośrodek Badawczo-Rozwojowy METROL - Zielona

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone. Wykład 2 Wzmacniacze różnicowe i sumujące

Liniowe układy scalone. Wykład 2 Wzmacniacze różnicowe i sumujące Liniowe układy scalone Wykład 2 Wzmacniacze różnicowe i sumujące Wzmacniacze o wejściu symetrycznym Do wzmacniania małych sygnałów z różnych czujników, występujących na tle dużej składowej sumacyjnej (tłumionej

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE MULTIMETRÓW CYFROWYCH DO POMIARU SKŁADOWYCH IMPEDANCJI

WYKORZYSTANIE MULTIMETRÓW CYFROWYCH DO POMIARU SKŁADOWYCH IMPEDANCJI 1 WYKORZYSTAIE MULTIMETRÓW CYFROWYCH DO POMIARU 1. CEL ĆWICZEIA: SKŁADOWYCH IMPEDACJI Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z możliwościami pomiaru składowych impedancji multimetrem cyfrowym. 2. POMIARY

Bardziej szczegółowo

nastawa temperatury Sprawd zany miernik Miernik wzorcowy

nastawa temperatury Sprawd zany miernik Miernik wzorcowy ELEKTRONICZNY SYMLATOR REZYSTANCJI II Konferencja Naukowa KNWS'5 "Informatyka-sztukaczyrzemios o" 15-18czerwca25, Z otnikiluba skie Jan Szmytkiewicz Instytut Informatyki i Elektroniki, niwersytet Zielonogórski

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 65. Badanie wzmacniacza mocy

Ćwiczenie nr 65. Badanie wzmacniacza mocy Ćwiczenie nr 65 Badanie wzmacniacza mocy 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych parametrów wzmacniaczy oraz wyznaczenie charakterystyk opisujących ich właściwości na przykładzie wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 2 Do pomiaru rezystancji rezystorów, rezystancji i indukcyjności

Bardziej szczegółowo

Technik elektronik 311[07] moje I Zadanie praktyczne

Technik elektronik 311[07] moje I Zadanie praktyczne 1 Technik elektronik 311[07] moje I Zadanie praktyczne Firma produkująca sprzęt medyczny, zleciła opracowanie i wykonanie układu automatycznej regulacji temperatury sterylizatora o określonych parametrach

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 1 ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 15.1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych właściwości wzmacniaczy mocy małej częstotliwości oraz przyswojenie umiejętności

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zastosowania wzmacniaczy operacyjnych wzmacniacz odwracający i nieodwracający

Podstawowe zastosowania wzmacniaczy operacyjnych wzmacniacz odwracający i nieodwracający Podstawowe zastosowania wzmacniaczy operacyjnych wzmacniacz odwracający i nieodwracający. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie właściwości wzmacniaczy operacyjnych i ich podstawowych

Bardziej szczegółowo

Badanie właściwości wysokorozdzielczych przetworników analogowo-cyfrowych w systemie programowalnym FPGA. Autor: Daniel Słowik

Badanie właściwości wysokorozdzielczych przetworników analogowo-cyfrowych w systemie programowalnym FPGA. Autor: Daniel Słowik Badanie właściwości wysokorozdzielczych przetworników analogowo-cyfrowych w systemie programowalnym FPGA Autor: Daniel Słowik Promotor: Dr inż. Daniel Kopiec Wrocław 016 Plan prezentacji Założenia i cel

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEKTRONIKA EKS1A300024 BADANIE TRANZYSTORÓW BIAŁYSTOK 2015 1. CEL I ZAKRES

Bardziej szczegółowo

Przetwornik temperatury RT-01

Przetwornik temperatury RT-01 Przetwornik temperatury RT-01 Wydanie LS 13/01 Opis Głowicowy przetwornik temperatury programowalny za pomoca PC przetwarzający sygnał z czujnika Pt100 na skalowalny analogowy sygnał wyjściowy 4 20 ma.

Bardziej szczegółowo

POMIARY TEMPERATURY I

POMIARY TEMPERATURY I Cel ćwiczenia Ćwiczenie 5 POMIARY TEMPERATURY I Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania rezystancyjnych czujników temperatury, układów połączeń czujnika z elektrycznymi układami przetwarzającymi

Bardziej szczegółowo

Parametry częstotliwościowe przetworników prądowych wykonanych w technologii PCB 1 HDI 2

Parametry częstotliwościowe przetworników prądowych wykonanych w technologii PCB 1 HDI 2 dr inż. ALEKSANDER LISOWIEC dr hab. inż. ANDRZEJ NOWAKOWSKI Instytut Tele- i Radiotechniczny Parametry częstotliwościowe przetworników prądowych wykonanych w technologii PCB 1 HDI 2 W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Metody mostkowe. Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena

Metody mostkowe. Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena Metody mostkowe Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena Rodzaje przewodników Do pomiaru rezystancji rezystorów, rezystancji i indukcyjności cewek, pojemności i stratności kondensatorów stosuje się

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora.

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. I. Cel ćwiczenia ĆWICZENIE 6 Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. Badanie właściwości wzmacniaczy tranzystorowych pracujących w układzie wspólnego kolektora. II.

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY ELEKTRONICZNE TS1C

ELEMENTY ELEKTRONICZNE TS1C Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki nstrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEMENTY ELEKTRONCZNE TS1C300 018 BAŁYSTOK 013 1. CEL ZAKRES ĆWCZENA LABORATORYJNEGO

Bardziej szczegółowo

Dynamiczne badanie wzmacniacza operacyjnego- ćwiczenie 8

Dynamiczne badanie wzmacniacza operacyjnego- ćwiczenie 8 Dynamiczne badanie wzmacniacza operacyjnego- ćwiczenie 8 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest dynamiczne badanie wzmacniacza operacyjnego, oraz zapoznanie się z metodami wyznaczania charakterystyk częstotliwościowych.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTRONIKI WZMACNIACZ MOCY

LABORATORIUM ELEKTRONIKI WZMACNIACZ MOCY ZESPÓŁ LABORATORIÓW TELEMATYKI TRANSPORTU ZAKŁAD TELEKOMUNIKACJI W TRANSPORCIE WYDZIAŁ TRANSPORTU POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ LABORATORIUM ELEKTRONIKI INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 9 WZMACNIACZ MOCY DO UŻYTKU

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone w technice cyfrowej

Liniowe układy scalone w technice cyfrowej Liniowe układy scalone w technice cyfrowej Dr inż. Adam Klimowicz konsultacje: wtorek, 9:15 12:00 czwartek, 9:15 10:00 pok. 132 aklim@wi.pb.edu.pl Literatura Łakomy M. Zabrodzki J. : Liniowe układy scalone

Bardziej szczegółowo

PRZETWORNIK PROGRAMOWALNY T1249

PRZETWORNIK PROGRAMOWALNY T1249 PRZETWORNIK PROGRAMOWALNY T1249 temperatura czujnika / 4 20 ma klasa dokładności: 0.05 separacja galwaniczna 2kV zasilanie z wyjściowej pętli prądowej w pełni programowalny obudowa o szerokości 12.5mm

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEKTRONIKA EKS1A300024 Zastosowania wzmacniaczy operacyjnych w układach

Bardziej szczegółowo

Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I. Grupa. Nr ćwicz.

Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I. Grupa. Nr ćwicz. Laboratorium Metrologii I Politechnika zeszowska akład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I Mostki niezrównoważone prądu stałego I Grupa Nr ćwicz. 12 1... kierownik 2... 3... 4...

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: UKŁADY ELEKTRONICZNE 2 (TS1C500 030) Tranzystor w układzie wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII

Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII Pomiary przemysłowe Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII Efekty kształcenia: Ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę z zakresu metod pomiarów wielkości fizycznych w przemyśle. Zna

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki

Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki Temat ćwiczenia: Przetwornica impulsowa DC-DC typu boost

Bardziej szczegółowo

Zastosowania liniowe wzmacniaczy operacyjnych

Zastosowania liniowe wzmacniaczy operacyjnych UKŁADY ELEKTRONICZNE Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Zastosowania liniowe wzmacniaczy operacyjnych Laboratorium Układów Elektronicznych Poznań 2008 1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

WSTĘP DO ELEKTRONIKI

WSTĘP DO ELEKTRONIKI WSTĘP DO ELEKTRONIKI Część VI Sprzężenie zwrotne Wzmacniacz operacyjny Wzmacniacz operacyjny w układach z ujemnym i dodatnim sprzężeniem zwrotnym Janusz Brzychczyk IF UJ Sprzężenie zwrotne Sprzężeniem

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLITECHNIKA GDAŃSKA, Gdańsk, PL BUP 19/09. MACIEJ KOKOT, Gdynia, PL WUP 03/14. rzecz. pat.

PL B1. POLITECHNIKA GDAŃSKA, Gdańsk, PL BUP 19/09. MACIEJ KOKOT, Gdynia, PL WUP 03/14. rzecz. pat. PL 216395 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 216395 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 384627 (51) Int.Cl. G01N 27/00 (2006.01) H01L 21/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Przetworniki AC i CA

Przetworniki AC i CA KATEDRA INFORMATYKI Wydział EAIiE AGH Laboratorium Techniki Mikroprocesorowej Ćwiczenie 4 Przetworniki AC i CA Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania wybranych rodzajów przetworników

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki

Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki Temat ćwiczenia: Przetwornica impulsowa DC-DC typu buck

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 7 PARAMETRY MAŁOSYGNAŁOWE TRANZYSTORÓW BIPOLARNYCH

Ćwiczenie 7 PARAMETRY MAŁOSYGNAŁOWE TRANZYSTORÓW BIPOLARNYCH Ćwiczenie 7 PRMETRY MŁOSYGNŁO TRNZYSTORÓW BIPOLRNYCH Wstęp Celem ćwiczenia jest wyznaczenie niektórych parametrów małosygnałowych hybrydowego i modelu hybryd tranzystora bipolarnego. modelu Konspekt przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Tranzystor bipolarny

Tranzystor bipolarny Tranzystor bipolarny 1. zas trwania: 6h 2. ele ćwiczenia adanie własności podstawowych układów wykorzystujących tranzystor bipolarny. 3. Wymagana znajomość pojęć zasada działania tranzystora bipolarnego,

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra utomatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEKTRONIK EKS1300024 WYBRNE ZSTOSOWNI DIOD PÓŁPRZEWODNIKOWYCH BIŁYSTOK

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Łączności w Krakowie. Badanie parametrów wzmacniacza mocy. Nr w dzienniku. Imię i nazwisko

Zespół Szkół Łączności w Krakowie. Badanie parametrów wzmacniacza mocy. Nr w dzienniku. Imię i nazwisko Klasa Imię i nazwisko Nr w dzienniku espół Szkół Łączności w Krakowie Pracownia elektroniczna Nr ćw. Temat ćwiczenia Data Ocena Podpis Badanie parametrów wzmacniacza mocy 1. apoznać się ze schematem aplikacyjnym

Bardziej szczegółowo

LUPT-2XME LISTWOWY UNIWERSALNY PRZETWORNIK TEMPERATURY DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA. Wrocław, wrzesień 2006 r.

LUPT-2XME LISTWOWY UNIWERSALNY PRZETWORNIK TEMPERATURY DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA. Wrocław, wrzesień 2006 r. LISTWOWY UNIWERSALNY PRZETWORNIK TEMPERATURY DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA Wrocław, wrzesień 2006 r. 50-305 WROCŁAW TEL./FAX (+71) 373-52-27 ul. S.JARACZA 57-57A TEL. 0-602-62-32-71 str.2 SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

Układy i Systemy Elektromedyczne

Układy i Systemy Elektromedyczne UiSE - laboratorium Układy i Systemy Elektromedyczne Laboratorium 2 Elektroniczny stetoskop - głowica i przewód akustyczny. Opracował: dr inż. Jakub Żmigrodzki Zakład Inżynierii Biomedycznej, Instytut

Bardziej szczegółowo

BADANIE ELEMENTÓW RLC

BADANIE ELEMENTÓW RLC KATEDRA ELEKTRONIKI AGH L A B O R A T O R I U M ELEMENTY ELEKTRONICZNE BADANIE ELEMENTÓW RLC REV. 1.0 1. CEL ĆWICZENIA - zapoznanie się z systemem laboratoryjnym NI ELVIS II, - zapoznanie się z podstawowymi

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza napięcia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU

Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza napięcia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU R C E Z w B I Ł G O R A J U LABORATORIUM pomiarów elektronicznych UKŁADÓW ANALOGOWYCH Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech. Elektronika. Laboratorium nr 3. Temat: Diody półprzewodnikowe i elementy reaktancyjne

Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech. Elektronika. Laboratorium nr 3. Temat: Diody półprzewodnikowe i elementy reaktancyjne Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Elektronika Laboratorium nr 3 Temat: Diody półprzewodnikowe i elementy reaktancyjne SPIS TREŚCI Spis treści... 2 1. Cel ćwiczenia... 3 2. Wymagania...

Bardziej szczegółowo

Przetworniki A/C. Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego

Przetworniki A/C. Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Przetworniki A/C Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Parametry przetworników analogowo cyfrowych Podstawowe parametry przetworników wpływające na ich dokładność

Bardziej szczegółowo

Rys Schemat parametrycznego stabilizatora napięcia

Rys Schemat parametrycznego stabilizatora napięcia ĆWICZENIE 12 BADANIE STABILIZATORÓW NAPIĘCIA STAŁEGO 12.1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie zasady działania, budowy oraz podstawowych właściwości różnych typów stabilizatorów półprzewodnikowych

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA ELEKTRONIKI

PRACOWNIA ELEKTRONIKI PRACOWNIA ELEKTRONIKI Ćwiczenie nr 4 Temat ćwiczenia: Badanie wzmacniacza UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO W BYDGOSZCZY INSTYTUT TECHNIKI 1. 2. 3. Imię i Nazwisko 1 szerokopasmowego RC 4. Data wykonania

Bardziej szczegółowo

PRZETWORNIKI CYFROWO - ANALOGOWE POMIARY, WŁAŚCIWOŚCI, ZASTOSOWANIA.

PRZETWORNIKI CYFROWO - ANALOGOWE POMIARY, WŁAŚCIWOŚCI, ZASTOSOWANIA. strona 1 PRZETWORNIKI CYFROWO - ANALOGOWE POMIARY, WŁAŚCIWOŚCI, ZASTOSOWANIA. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest przedstawienie istoty działania przetwornika C/A, źródeł błędów przetwarzania, sposobu definiowania

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemów pomiarowych

Projektowanie systemów pomiarowych Projektowanie systemów pomiarowych 03 Konstrukcja mierników analogowych Zasada działania mierników cyfrowych Przetworniki pomiarowe wielkości elektrycznych 1 Analogowe przyrządy pomiarowe Podział ze względu

Bardziej szczegółowo

Moduł wejść/wyjść VersaPoint

Moduł wejść/wyjść VersaPoint Analogowy wyjściowy napięciowo-prądowy o rozdzielczości 16 bitów 1 kanałowy Moduł obsługuje wyjście analogowe sygnały napięciowe lub prądowe. Moduł pracuje z rozdzielczością 16 bitów. Parametry techniczne

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEKTRONIKA EKS1A300024 ZASTOSOWANIE WZMACNIACZY OPERACYJNYCH W UKŁADACH

Bardziej szczegółowo

Przyrządy i przetworniki pomiarowe

Przyrządy i przetworniki pomiarowe Przyrządy i przetworniki pomiarowe Są to narzędzia pomiarowe: Przyrządy -służące do wykonywania pomiaru i służące do zamiany wielkości mierzonej na sygnał pomiarowy Znajomość zasady działania przyrządów

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone. Komparatory napięcia i ich zastosowanie

Liniowe układy scalone. Komparatory napięcia i ich zastosowanie Liniowe układy scalone Komparatory napięcia i ich zastosowanie Komparator Zadaniem komparatora jest wytworzenie sygnału logicznego 0 lub 1 na wyjściu w zależności od znaku różnicy napięć wejściowych Jest

Bardziej szczegółowo

WAT - WYDZIAŁ ELEKTRONIKI INSTYTUT SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH. Przedmiot: CZUJNIKI I PRZETWORNIKI Ćwiczenie nr 1 PROTOKÓŁ / SPRAWOZDANIE

WAT - WYDZIAŁ ELEKTRONIKI INSTYTUT SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH. Przedmiot: CZUJNIKI I PRZETWORNIKI Ćwiczenie nr 1 PROTOKÓŁ / SPRAWOZDANIE Grupa: WAT - WYDZIAŁ ELEKTRONIKI INSTYTT SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH Przedmiot: CZJNIKI I PRZETWORNIKI Ćwiczenie nr 1 PROTOKÓŁ / SPRAWOZDANIE Temat: Przetworniki tensometryczne /POMIARY SIŁ I CIŚNIEŃ PRZY

Bardziej szczegółowo

POMIARY WIELKOŚCI NIEELEKTRYCZNYCH

POMIARY WIELKOŚCI NIEELEKTRYCZNYCH POMIARY WIELKOŚCI NIEELEKTRYCZNYCH Dr inż. Eligiusz PAWŁOWSKI Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Prezentacja do wykładu dla EMST Semestr letni Wykład nr 2 Prawo autorskie Niniejsze

Bardziej szczegółowo

DTR. GI APLISENS PRODUKCJA PRZETWORNIKÓW CIŚNIENIA I APARATURY POMIAROWEJ DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA

DTR. GI APLISENS PRODUKCJA PRZETWORNIKÓW CIŚNIENIA I APARATURY POMIAROWEJ DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA DTR. GI - 22.01 APLISENS PRODUKCJA PRZETWORNIKÓW CIŚNIENIA I APARATURY POMIAROWEJ DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA INTELIGENTNY GŁOWICOWY PRZETWORNIK TEMPERATURY TYPU GI - 22 WARSZAWA, STYCZEŃ 2002r. 1

Bardziej szczegółowo

Badanie wzmacniacza operacyjnego

Badanie wzmacniacza operacyjnego Badanie wzmacniacza operacyjnego CEL: Celem ćwiczenia jest poznanie właściwości wzmacniaczy operacyjnych i komparatorów oraz możliwości wykorzystania ich do realizacji bloków funkcjonalnych poprzez dobór

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne elementarne układy pracy i polaryzacji

Tranzystory bipolarne elementarne układy pracy i polaryzacji Tranzystory bipolarne elementarne układy pracy i polaryzacji Ryszard J. Barczyński, 2010 2014 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC. na tranzystorach bipolarnych

Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC. na tranzystorach bipolarnych Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC na tranzystorach bipolarnych Wzmacniacz jest to urządzenie elektroniczne, którego zadaniem jest : proporcjonalne zwiększenie amplitudy wszystkich składowych widma sygnału

Bardziej szczegółowo

Piezorezystancyjny czujnik ciśnienia: pomiar i wyznaczenie parametrów metrologicznych czujnika i przetwornika ciśnienia

Piezorezystancyjny czujnik ciśnienia: pomiar i wyznaczenie parametrów metrologicznych czujnika i przetwornika ciśnienia MIKROSYSTEMY - laboratorium Ćwiczenie 3 Piezorezystancyjny czujnik ciśnienia: pomiar i wyznaczenie parametrów metrologicznych czujnika i przetwornika ciśnienia Zadania i cel ćwiczenia. W ćwiczeniu zostaną

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEKTRONIKA 2 (EZ1C500 055) BADANIE DIOD I TRANZYSTORÓW Białystok 2006

Bardziej szczegółowo

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 12/12

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 12/12 PL 219586 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 219586 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 392996 (51) Int.Cl. H03F 1/30 (2006.01) H04R 3/06 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

2.11 MODUŁY WEJŚĆ ANALOGOWYCH

2.11 MODUŁY WEJŚĆ ANALOGOWYCH 2.11 MODUŁY WEJŚĆ ANALOGOWYCH HEADC1 2 wejścia analogowe napięciowe ( 5 VDC, ±5 VDC, 1 VDC, ±1 VDC), roz dzielczość 12 bitów HEADC2 2 wejścia analogowe prądowe ( 2 ma, ±2 ma), rozdzielczość 12 bitów HERTD1

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY AUTOMATYKI I. URZĄDZENIA POMIAROWE W UKŁADACH AUTOMATYCZNEJ REGULACJI. Ćwiczenie nr 1 WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK STATYCZNYCH

PODSTAWY AUTOMATYKI I. URZĄDZENIA POMIAROWE W UKŁADACH AUTOMATYCZNEJ REGULACJI. Ćwiczenie nr 1 WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK STATYCZNYCH PODSTAWY AUTOMATYKI I. URZĄDZENIA POMIAROWE W UKŁADACH AUTOMATYCZNEJ REGULACJI Ćwiczenie nr 1 WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK STATYCZNYCH I DYNAMICZNYCH Rzeszów 2001 2 1. WPROWADZENIE 1.1. Ogólna charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Laboratorium elektroniki Ćwiczenie nr 1 Temat: PRZYRZĄDY POMIAROWE Rok studiów Grupa Imię i nazwisko Data Podpis Ocena 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacze operacyjne

Wzmacniacze operacyjne Wzmacniacze operacyjne Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest badanie podstawowych układów pracy wzmacniaczy operacyjnych. Wymagania Wstęp 1. Zasada działania wzmacniacza operacyjnego. 2. Ujemne sprzężenie

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zastosowania wzmacniaczy operacyjnych wzmacniacz odwracający i nieodwracający

Podstawowe zastosowania wzmacniaczy operacyjnych wzmacniacz odwracający i nieodwracający Podstawowe zastosowania wzmacniaczy operacyjnych wzmacniacz odwracający i nieodwracający. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie właściwości wzmacniaczy operacyjnych i ich podstawowych

Bardziej szczegółowo

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 14/12

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 14/12 PL 218560 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 218560 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 393408 (51) Int.Cl. H03F 3/18 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

Katedra Metrologii i Systemów Diagnostycznych Laboratorium Metrologii II. 2013/14. Grupa: Nr. Ćwicz.

Katedra Metrologii i Systemów Diagnostycznych Laboratorium Metrologii II. 2013/14. Grupa: Nr. Ćwicz. Politechnika Rzeszowska Katedra Metrologii i Systemów Diagnostycznych Laboratorium Metrologii II WYZNACZANIE WŁAŚCIWOŚCI STATYCZNYCH I DYNAMICZNYCH PRZETWORNIKÓW Grupa: Nr. Ćwicz. 9 1... kierownik 2...

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 14 BADANIE SCALONYCH WZMACNIACZY OPERACYJNYCH

ĆWICZENIE 14 BADANIE SCALONYCH WZMACNIACZY OPERACYJNYCH 1 ĆWICZENIE 14 BADANIE SCALONYCH WZMACNIACZY OPERACYJNYCH 14.1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest pomiar wybranych charakterystyk i parametrów określających podstawowe właściwości statyczne i dynamiczne

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH

LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej STUDIA DZIENNE e LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH Ćwiczenie nr 3 Pomiary wzmacniacza operacyjnego Wykonując pomiary PRZESTRZEGAJ

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL BUP 07/10. ZDZISŁAW NAWROCKI, Wrocław, PL DANIEL DUSZA, Inowrocław, PL

PL B1. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL BUP 07/10. ZDZISŁAW NAWROCKI, Wrocław, PL DANIEL DUSZA, Inowrocław, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 213448 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 386136 (51) Int.Cl. H03H 11/16 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 23.09.2008

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone

Liniowe układy scalone Liniowe układy scalone Wykład 3 Układy pracy wzmacniaczy operacyjnych - całkujące i różniczkujące Cechy układu całkującego Zamienia napięcie prostokątne na trójkątne lub piłokształtne (stała czasowa układu)

Bardziej szczegółowo

PARAMETRY MAŁOSYGNAŁOWE TRANZYSTORÓW BIPOLARNYCH

PARAMETRY MAŁOSYGNAŁOWE TRANZYSTORÓW BIPOLARNYCH L B O R T O R I U M ELEMENTY ELEKTRONICZNE PRMETRY MŁOSYGNŁOWE TRNZYSTORÓW BIPOLRNYCH REV. 1.0 1. CEL ĆWICZENI - celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodami pomiaru i wyznaczania parametrów małosygnałowych

Bardziej szczegółowo

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 1. Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów RC

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 1. Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów RC Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie ĆWICZENIE Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów C. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest praktyczno-analityczna ocena wartości

Bardziej szczegółowo

ESCORT OGÓLNE DANE TECHNICZNE

ESCORT OGÓLNE DANE TECHNICZNE ESCORT 898 - OGÓLNE DANE TECHNICZNE Wyświetlacz: Oba pola cyfrowe główne i pomocnicze wyświetlacza ciekłokrystalicznego (LCD) mają oba długość 5 cyfry i maksymalne wskazanie 51000. Automatyczne wskazanie

Bardziej szczegółowo

Przykład 2. Przykład 3. Spoina pomiarowa

Przykład 2. Przykład 3. Spoina pomiarowa Wykład 10. Struktura toru pomiarowego. Interfejsy, magistrale, złącza. Eksperyment pomiarowy zjawisko lub model metrologiczny mezurand, czujniki przetwarzanie na sygnał elektryczny, kondycjonowanie sygnału

Bardziej szczegółowo

Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych

Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych 0 Podstawy metrologii 1. Co to jest pomiar? 2. Niepewność pomiaru, sposób obliczania. 3.

Bardziej szczegółowo

Temat: Wzmacniacze operacyjne wprowadzenie

Temat: Wzmacniacze operacyjne wprowadzenie Temat: Wzmacniacze operacyjne wprowadzenie.wzmacniacz operacyjny schemat. Charakterystyka wzmacniacza operacyjnego 3. Podstawowe właściwości wzmacniacza operacyjnego bardzo dużym wzmocnieniem napięciowym

Bardziej szczegółowo

BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO

BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO Temat ćwiczenia: BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO 1. Wprowadzenie Ultradźwiękowy bezdotykowy czujnik położenia liniowego działa na zasadzie pomiaru czasu powrotu impulsu ultradźwiękowego,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY ELEKTRONIKI TEMATY ZALICZENIOWE

PODSTAWY ELEKTRONIKI TEMATY ZALICZENIOWE PODSTAWY ELEKTRONIKI TEMATY ZALICZENIOWE 1. Wyznaczanie charakterystyk statycznych diody półprzewodnikowej a) Jakie napięcie pokaże woltomierz, jeśli wiadomo, że Uzas = 11V, R = 1,1kΩ a napięcie Zenera

Bardziej szczegółowo

Temat: Zastosowanie multimetrów cyfrowych do pomiaru podstawowych wielkości elektrycznych

Temat: Zastosowanie multimetrów cyfrowych do pomiaru podstawowych wielkości elektrycznych INSTYTUT SYSTEMÓW INŻYNIERII ELEKTRYCZNEJ POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ WYDZIAŁ: KIERUNEK: ROK AKADEMICKI: SEMESTR: NR. GRUPY LAB: SPRAWOZDANIE Z ĆWICZEŃ W LABORATORIUM METROLOGII ELEKTRYCZNEJ I ELEKTRONICZNEJ

Bardziej szczegółowo

Gdy wzmacniacz dostarcz do obciążenia znaczącą moc, mówimy o wzmacniaczu mocy. Takim obciążeniem mogą być na przykład...

Gdy wzmacniacz dostarcz do obciążenia znaczącą moc, mówimy o wzmacniaczu mocy. Takim obciążeniem mogą być na przykład... Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Gdy wzmacniacz dostarcz do obciążenia znaczącą moc, mówimy

Bardziej szczegółowo

Research & Development Ultrasonic Technology / Fingerprint recognition DATA SHEETS. Opis karty OPCONZ. http://www.optel.pl email: optel@optel.

Research & Development Ultrasonic Technology / Fingerprint recognition DATA SHEETS. Opis karty OPCONZ. http://www.optel.pl email: optel@optel. Research & Development ltrasonic Technology / Fingerprint recognition DATA SHEETS & Opis karty OPCONZ http://www.optel.pl email: optel@optel.pl Przedsiębiorstwo Badawczo-Produkcyjne OPTEL Spółka z o.o.

Bardziej szczegółowo

SILNIK INDUKCYJNY STEROWANY Z WEKTOROWEGO FALOWNIKA NAPIĘCIA

SILNIK INDUKCYJNY STEROWANY Z WEKTOROWEGO FALOWNIKA NAPIĘCIA SILNIK INDUKCYJNY STEROWANY Z WEKTOROWEGO FALOWNIKA NAPIĘCIA Rys.1. Podział metod sterowania częstotliwościowego silników indukcyjnych klatkowych Instrukcja 1. Układ pomiarowy. Dane maszyn: Silnik asynchroniczny:

Bardziej szczegółowo

Przetworniki C/A. Ryszard J. Barczyński, 2016 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego

Przetworniki C/A. Ryszard J. Barczyński, 2016 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Przetworniki C/A Ryszard J. Barczyński, 2016 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Przetwarzanie C/A i A/C Większość rzeczywistych sygnałów to sygnały analogowe. By je przetwarzać w dzisiejszych

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, WYDZIAŁ PPT I-21 LABORATORIUM Z PODSTAW ELEKTROTECHNIKI I ELEKTRONIKI 2

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, WYDZIAŁ PPT I-21 LABORATORIUM Z PODSTAW ELEKTROTECHNIKI I ELEKTRONIKI 2 Cel ćwiczenia: Praktyczne poznanie podstawowych parametrów wzmacniaczy operacyjnych oraz ich możliwości i ograniczeń. Wyznaczenie charakterystyki amplitudowo-częstotliwościowej wzmacniacza operacyjnego.

Bardziej szczegółowo

DTR.AT.01. APLISENS PRODUKCJA PRZETWORNIKÓW CIŚNIENIA I APARATURY POMIAROWEJ DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA

DTR.AT.01. APLISENS PRODUKCJA PRZETWORNIKÓW CIŚNIENIA I APARATURY POMIAROWEJ DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA DTR.AT.01. APLISENS PRODUKCJA PRZETWORNIKÓW CIŚNIENIA I APARATURY POMIAROWEJ DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA EKONOMICZNY GŁOWICOWY PRZETWORNIK TEMPERATURY TYPU AT WARSZAWA, LUTY 2004r. 1 DTR.AT.01 SPIS

Bardziej szczegółowo

Zał. nr 4 do ZW 33/2012 WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI

Zał. nr 4 do ZW 33/2012 WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI Zał. nr 4 do ZW 33/0 KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim : UKŁADY ELEKTRONICZNE Nazwa w języku angielskim: ELECTRONIC CIRCUITS Kierunek studiów (jeśli dotyczy):

Bardziej szczegółowo

Zakłócenia równoległe w systemach pomiarowych i metody ich minimalizacji

Zakłócenia równoległe w systemach pomiarowych i metody ich minimalizacji Ćwiczenie 4 Zakłócenia równoległe w systemach pomiarowych i metody ich minimalizacji Program ćwiczenia 1. Uruchomienie układu współpracującego z rezystancyjnym czujnikiem temperatury KTY81210 będącego

Bardziej szczegółowo

Komputerowe systemy pomiarowe. Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium

Komputerowe systemy pomiarowe. Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium Komputerowe systemy pomiarowe Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium 1 - Cel zajęć - Orientacyjny plan wykładu - Zasady zaliczania przedmiotu - Literatura Klasyfikacja systemów pomiarowych

Bardziej szczegółowo

Opracowane przez D. Kasprzaka aka 'master' i D. K. aka 'pastakiller' z Technikum Elektronicznego w ZSP nr 1 w Inowrocławiu.

Opracowane przez D. Kasprzaka aka 'master' i D. K. aka 'pastakiller' z Technikum Elektronicznego w ZSP nr 1 w Inowrocławiu. Opracowane przez D. Kasprzaka aka 'master' i D. K. aka 'pastakiller' z Technikum Elektronicznego w ZSP nr 1 w Inowrocławiu. WZMACNIACZ 1. Wzmacniacz elektryczny (wzmacniacz) to układ elektroniczny, którego

Bardziej szczegółowo

Struktury specjalizowane wykorzystywane w mikrokontrolerach

Struktury specjalizowane wykorzystywane w mikrokontrolerach Struktury specjalizowane wykorzystywane w mikrokontrolerach Przetworniki analogowo-cyfrowe i cyfrowoanalogowe Interfejsy komunikacyjne Zegary czasu rzeczywistego Układy nadzorujące Układy generacji sygnałów

Bardziej szczegółowo