PRZEGLĄD ZACHODNIOPOMORSKI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PRZEGLĄD ZACHODNIOPOMORSKI"

Transkrypt

1 UNIWERSYTET SZCZECIŃ SKI PRZEGLĄD ZACHODNIOPOMORSKI K W A R T A L N I K SZCZECIN 2014 ROCZNIK XXIX (LVIII) ZESZYT 3 VOL. 2

2 Komitet Redakcyjny Radosław Gaziński (redaktor naczelny), Eryk Krasucki (zastępca redaktora naczelnego), Radosław Skrycki (sekretarz redakcji) Rada Naukowa Tadeusz Białecki (Szczecin, przewodniczący), Ihor Cependa (Iwano-Frankiwsk), Roman Drozd (Słupsk), Stanisław Jankowiak (Poznań), Danuta Kopycińska (Szczecin), Kazimierz Kozłowski (Szczecin), Czesław Osękowski (Zielona Góra), Martin Schoebel (Greifswald), Józef Stanielewicz (Szczecin), Eugeniusz Z. Zdrojewski (Koszalin) Lista recenzentów znajduje się na stronie Redaktorzy naukowi dr hab. Danuta Miłaszewicz prof. US dr Rafał Nagaj Redaktor językowy Barbara Pawlikowska Korektor Renata Bacik Okładkę projektował Ludwik Piosicki Skład komputerowy Halina Lipiec Adres redakcji: Szczecin, ul. Adama Mickiewicza 66 tel. (91) Wersja papierowa jest wersją pierwotną Streszczenia opublikowanych artykułów są dostępne online w międzynarodowej bazie danych The Central European Journal of Social Sciences and Humanities Copyright by Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2014 ISSN WYDAWNICTWO NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO Ark. wyd. 17,5. Ark. druk. 22,3 Format 170/240. Nakład 180 egz. Cena zł 22,0 (w tym 5% VAT)

3 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE... 9 Polska w UE 10-lecie członkostwa aspekt historyczny, kulturowy, polityczny, społeczny i ekonomiczny ZBIGNIEW PRZYBYŁA Perspektywy euroregionalizacji polskiego pogranicza w świetle doświadczeń ALEKSANDRA NACEWSKA-TWARDOWSKA Analiza zmian w handlu zewnętrznym Polski 10 lat doświadczeń ELŻBIETA KACPERSKA Zmiany w polskim handlu zagranicznym artykułami rolno-spożywczymi po akcesji do Unii Europejskiej MAŁGORZATA PINK Przemiany w kapitale społecznym w Polsce po przystąpieniu do Unii Europejskiej EDWARD NOWAK Wpływ dyrektyw Unii Europejskiej na system sprawozdawczości finansowej w Polsce ANDRZEJ CZYŻEWSKI, DARIUSZ CZAKOWSKI Podstawowe cechy rynku zbóż w Polsce przed akcesją i po akcesji do Unii Europejskiej ( ) 69 MARYLA BIENIEK-MAJKA Integracja na rynku owoców i warzyw jako efekt członkostwa Polski w Unii Europejskiej LUDWIK WICKI Czynniki wpływające na częstość korzystania z wybranych działań PROW w gospodarstwach rolnych ARKADIUSZ NIEDZIÓŁKA Wsparcie rozwoju agroturystyki w Polsce ze środków unijnych JOANNA KIZIELEWICZ Wpływ funduszy Unii Europejskiej na rozwój gospodarki turystycznej w obszarach nadmorskich w Polsce przykład Wybrzeża Gdańskiego Echa kryzysu finansowego w globalnej gospodarce a rozwój społeczno-gospodarczy WIKTOR SZYDŁO Pozycjonowanie głównego nurtu ekonomii w kontekście globalnego kryzysu JAKUB KRACIUK Kryzys strefy euro z perspektywy austriackiej szkoły ekonomii MAŁGORZATA GAJDA-KANTOROWSKA Uwarunkowania stabilności fiskalnej w wybranych krajach Unii Gospodarczo-Walutowej

4 4 KAZIMIERZ GÓRKA, MARCIN ŁUSZCZYK Kontrowersje dotyczące działań państwa w zakresie długu publicznego MARIA FIC, DANIEL FIC Skutki kryzysu finansowego lat dla gospodarki europejskiej JOANNA LIGENZOWSKA Wpływ globalnego kryzysu finansowego na sytuację rynku pracy w państwach bałtyckich (Litwa, Łotwa i Estonia) ELŻBIETA JABŁOŃSKA Przedsiębiorstwa rodzinne wobec dekoniunktury gospodarczej ALEKSANDRA PŁONKA, WIESŁAW MUSIAŁ Echa światowego kryzysu gospodarczego w rolnictwie polskim ELŻBIETA WOLANIN-JAROSZ Warunki życia mieszkańców Euroregionu Karpackiego analiza taksonomiczna Problemy rolnictwa i gospodarki żywnościowej w gospodarce rynkowej BARBARA GOŁĘBIEWSKA Uwarunkowania ochrony środowiska w działalności rolniczej KATARZYNA KOKOSZKA Zapotrzebowanie na czyste środowisko na terenach wiejskich a realizacja zrównoważonego rozwoju rolnictwa JOANNA RORAT, SYLWESTER TABOR Rozwój lokalny na obszarach wiejskich ocena zagrożeń i możliwe kierunki rozwoju ELŻBIETA JADWIGA SZYMAŃSKA Teoretyczne podstawy rozwoju gospodarstw rolniczych ROMAN SASS Produkcja, koszty i dochody gospodarstw rolnych inwestujących w okresie przedakcesyjnym BARTOSZ MICKIEWICZ, DAGMARA ZUZEK Gospodarstwo rolne według głównego źródła dochodów w okresie ALEKSANDER GRZELAK Wybrane zagadnienia dotyczące akumulacji i reprodukcji majątku gospodarstw rolnych w Polsce w świetle wyników rachunkowości rolnej (FADN) MONIKA NAROJEK, ŁUKASZ PIETRYCH Działalność inwestycyjna gospodarstw rolnych w Polsce HALINA KAŁUŻA, MONIKA KRAKOWSKA Determinanty innowacji w gospodarstwach rolniczych JAROSŁAW GOŁĘBIEWSKI Zmienność cen na światowym rynku zbóż i oleistych w latach WIOLETA SOBCZAK, LILIANNA JABŁOŃSKA Ceny owoców na tle cen wybranych czynników produkcji

5 5 CONTENTS WPROWADZENIE... 9 Poland in the European Union 10 years of membership historical, cultural, political, social and economic aspects ZBIGNIEW PRZYBYŁA Prospects of the Euroregionalisation of the Polish Borderland on the Background of Experiences ALEKSANDRA NACEWSKA-TWARDOWSKA Analysis of Changes in Polish Extra- Eu Trade 10 Years Experience ELŻBIETA KACPERSKA Changes in Polish Foreign Trade of Agro-Food Products After Accession to the European Union MAŁGORZATA PINK The Changes in the Field of Social Capital in Poland, After Joining European Union EDWARD NOWAK EU Directives and Their Impact on the Financial Reporting System in Poland ANDRZEJ CZYŻEWSKI, DARIUSZ CZAKOWSKI Basic Features of the Cereals Market in Poland Before and After Accession to the European Union ( ) MARYLA BIENIEK-MAJKA Integration on the Fruit and Vegetable Market as a Result of Poland s Membership in the European Union LUDWIK WICKI Factors Influencing the Frequency of Use of Selected RDP Measures in Farms in Poland ARKADIUSZ NIEDZIÓŁKA The Development of Agritourism in Poland in the Decade its Membership in the European Union in the Contex of Agritourism Services Support from EU Funds JOANNA KIZIELEWICZ The Impact of EU Funds on the Development of the Tourism Market in the Coastal Regions in Poland the Case Study of the Gdańsk Coast Echoes of the financial crisis in the global economy in the context of socio-economic development WIKTOR SZYDŁO Positioning of the Mainstream Economics in the Context of the Crisis

6 6 JAKUB KRACIUK Eurozone Crisis from the Perspective of the Austrian School of Economics MAŁGORZATA GAJDA-KANTOROWSKA The Determinants of Fiscal Sustainability in Selected EMU Countries KAZIMIERZ GÓRKA, MARCIN ŁUSZCZYK Controversies Concerning Action of the State in the Public Debt MARIA FIC, DANIEL FIC Effects of the Crisis for the European Economy JOANNA LIGENZOWSKA The Impact of the Global Financial Crisis on the Labor Market in the Baltic States (Lithuania, Latvia and Estonia) ELŻBIETA JABŁOŃSKA Influence Economic Depression on Family Business 199 ALEKSANDRA PŁONKA, WIESŁAW MUSIAŁ Repercussions of Global Economic Crisis in Polish Agriculture ELŻBIETA WOLANIN-JAROSZ The Living Conditions of the Inhabitants of the Carpathian Euroregion The Taxonomic Analysis Issues of agriculture and food economy in the context of market economy BARBARA GOŁĘBIEWSKA Environmental Conditions of Agricultural Activities KATARZYNA KOKOSZKA Demand on the Clean Environment on Rural Areas in the Light of the Rural Sustainable Development JOANNA RORAT, SYLWESTER TABOR Local Development in Rural Areas Threats and Possible Directions of Development ELŻBIETA JADWIGA SZYMAŃSKA Theoretical Basis of Farm Development ROMAN SASS Production, Costs and Incomes of Farms Investing in the Preaccession Period BARTOSZ MICKIEWICZ, DAGMARA ZUZEK Agricultural Farms in Accordance to Main Income Source in Years ALEKSANDER GRZELAK Selected Issues Relating to Accumulation and Reproduction of Assets of Farms in Poland in the Light of the Results of Agricultural Accounting (FADN) MONIKA NAROJEK, ŁUKASZ PIETRYCH Investments Analysis Conducted in Agricultural Holdings in Poland With the Use of Statistical Methods HALINA KAŁUŻA, MONIKA KRAKOWSKA Determinants of Innovation on Agricultural Holdings

7 JAROSŁAW GOŁĘBIEWSKI Grains and Oilseeds World Price Volatility in the Years WIOLETA SOBCZAK, LILIANNA JABŁOŃSKA Fruit Prices in the Lights of Selected Productive Input Prices

8

9 WPROWADZENIE Oddajemy do rąk Czytelników tę publikację, mając nadzieję, że spotka się ona z zainteresowaniem ekonomistów, społeczności akademickiej oraz uczestników życia gospodarczego chcących poszerzyć swoją wiedzę na temat zagadnień współczesnej ekonomii. Artykuły zawarte w niniejszym numerze Przeglądu Zachodniopomorskiego zawierają bowiem bardzo interesujące przemyślenia i materiały badawcze dotyczące wyzwań współczesnej ekonomii. Prezentują one wyniki badań prowadzonych przez pracowników wielu ośrodków naukowych w kraju. Publikacja ma charakter interdyscyplinarny, z tego względu artykuły zostały pogrupowane na trzy obszary badawcze: 10-lecie członkostwa Polski w UE aspekty historyczny, kulturowy, polityczny, społeczny i ekonomiczny; skutki kryzysu finansowego dla globalnej gospodarki w kontekście rozwoju społeczno- -gospodarczego; problemy rolnictwa i gospodarki żywnościowej w gospodarce rynkowej. W pierwszej części niniejszej publikacji znajdują się artykuły dotyczące doświadczeń Polski związanych z 10-leciem członkostwa w UE. Zawarto tutaj prace na temat perspektywy euroregionalizacji polskiego pogranicza, analizy zmian w handlu zewnętrznym Polski, także artykułami rolno-spożywczymi, przemian w kapitale społecznym, w systemie sprawozdawczości finansowej w Polsce, działań integracyjnych na rynku zbóż, owoców i warzyw oraz rozwoju agroturystyki. W drugiej części publikacji zatytułowanej Echa kryzysu fi nansowego w globalnej gospodarce a rozwój społeczno-gospodarczy znajdują się artykuły zarówno o charakterze teoretycznym, jak i empirycznym. W pierwszych z nich jest poruszana problematyka pozycjonowania głównego nurtu ekonomii w kontekście globalnego kryzysu oraz kryzysu strefy euro z perspektywy austriackiej szkoły ekonomii. Ostatni kryzys finansowy i gospodarczy pokazał, że gospodarka światowa jest zbiorem naczyń połączonych i skutki kryzysu mogą objąć większość gospodarek. Z tego względu w tej części publikacji znajduje się wiele artykułów o charakterze praktycznym, w tym na temat stabilności fiskalnej w krajach Unii Gospodarczo-Walutowej i działań państwa w tym zakresie oraz skutków kryzy-

10 10 Wprowadzenie su finansowego, głównie dla rynku pracy, przedsiębiorstw rodzinnych, rolnictwa i warunków życia mieszkańców Euroregionu Karpackiego. Ostatnia, trzecia część tego tomu dotyczy problemów rolnictwa i gospodarki żywnościowej w gospodarce rynkowej. W artykułach w niej prezentowanych poruszane są zagadnienia dotyczące uwarunkowań ochrony środowiska w działalności rolniczej i realizacji idei zrównoważonego rozwoju rolnictwa, rozwoju lokalnego i funkcjonowania gospodarstw rolniczych. Poza tym znajdują się tutaj artykuły dotyczące akumulacji i reprodukcji majątku tych gospodarstw w Polsce w świetle wyników rachunkowości rolnej (FADN) oraz ich działalności innowacyjnej, a także analizy zmian cen na światowym rynku zbóż i oleistych oraz owoców. Wyrażamy nadzieję, że zaprezentowane w publikacji artykuły będą cennym źródłem wiedzy i inspiracją do prowadzenia dalszych badań na temat problemów współczesnej ekonomii oraz platformą do dalszych dyskusji. Danuta Miłaszewicz, Rafał Nagaj

11 Polska w UE 10-lecie członkostwa aspekt historyczny, kulturowy, polityczny, społeczny i ekonomiczny

12

13 PRZEGLĄ D ZACHODNIOPOMORSKI ROCZNIK XXIX (LVIII) ROK 2014 ZESZYT 3 VOL. 2 ZBIGNIEW PRZYBYŁA * Wrocław PERSPEKTYWY EUROREGIONALIZACJI POLSKIEGO POGRANICZA W ŚWIETLE DOŚWIADCZEŃ Słowa kluczowe: euroregion, współpraca transgraniczna, zmiany strukturalne, rozważania alternatywne STRESZCZENIE Na podstawie doświadczeń ćwierćwiecza funkcjonowania euroregionów na pograniczu polskim warta rozważenia jest alternatywa przejęcia ich roli przez jednostki samorządu terytorialnego wszystkich szczebli i inne organizacje współpracy transgranicznej. Na etapie wysoko rozwiniętych kontaktów przygranicznych funkcja pośrednika, jaką pełnią instytucje euroregionów, staje się dyskusyjna. Wprowadzenie Zbliżamy się do ćwierćwiecza funkcjonowania struktur euroregionalnych na polskim pograniczu. Z całą pewnością stwierdzić można dwa fakty związane z tym procesem. Pierwszy z nich wyraża się w praktycznie całościowym opanowaniu przez instytucję euroregionów obszarów przygranicznych kraju, drugi zaś w towarzyszącej temu dynamice działań zarówno ze strony władz państwowych, jak i samorządu terytorialnego. Warto przypomnieć, że obecny kształt euroregionalizacji pogranicza polskiego zainicjowany powstaniem w 1991 roku pierwszego w Europie Środkowo-Wschodniej euroregionu Nysa zamyka euroregion Łyna Ława zawiązany w 2003 roku. Znamiennym wyrazem zainteresowania tymi instytucjami współpracy jest swoista kontynuacja przedsięwzięć organiza- * Zbigniew Przybyła, dr hab., prof. UE, Wydział Ekonomii Zarządzania i Turystyki w Jeleniej Górze, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu,

14 14 Zbigniew Przybyła torskich w latach 90. ubiegłego wieku, kiedy to powstało 14 z 16 funkcjonujących euroregionów. Dynamicznemu rozwojowi struktur euroregionalnych na pograniczu polskim towarzyszył swoisty i zarazem zrozumiały entuzjazm obserwowany zwłaszcza w środowiskach samorządowych oraz instytucji lokalnych upatrujących w euroregionie istotnej szansy rozwojowej. Był on zauważalny na całym pograniczu, lecz najbardziej ujawniał się w środowiskach pozbawianych w okresie PRL-u możliwości uczestnictwa w realnej współpracy przygranicznej. Jak wiadomo, ograniczenia w tym zakresie dotyczyły głównie relacji przygranicznych na pograniczu północno-wschodnim i wschodnim kraju. W okresie minionego 25-lecia funkcjonowania euroregionów na polskim pograniczu w obrębie tych instytucji zachodziły zmiany strukturalne dotyczące tak zakresu przestrzennego, jak i samej organizacji 1. Wydaje się jednak, że podstawowe zręby zadań merytorycznych pozostały niezmienne, ewentualnie dostosowując się do nowych uwarunkowań lokalnych. Jednocześnie instytucje te swoiście okrzepły, tracąc wcześniejszą dynamikę i rozrastając się personalnie. Dalsza kontynuacja tego procesu jest nieracjonalna i zagrażająca euroregionom jako organizacjom mało efektywnym i bez widocznego poparcia społecznego. Celem artykułu jest próba ogólnej oceny procesu euroregionalizacji pogranicza polskiego i na tym tle prezentacja autorskiej propozycji przejęcia dotychczasowych funkcji euroregionów przez instytucje samorządu terytorialnego. Euroregiony jako kategoria dynamiczna Jak wiadomo, w rozwoju historycznym kontakty przygraniczne państwa sąsiadujących ujawniały się w postaci nieformalnej lub (i) formalnej. Należy zaakcentować szczególną rolę, jaką w ramach współdziałania obszarów ościennych odgrywa współpraca nieformalna. Często stanowi ona swoistą inicjatywę późniejszych kontaktów formalnych, które na ogół traktuje się jako wyższą formę zacieśnionych stosunków. Takim przejawem podjętego współdziałania o relatywnie wysokim stopniu formalizacji są euroregiony. W kontekście wielu definicji tej ka- 1 Z. Przybyła, Mikrorestruktyzacja Euroregionu Nysa, w: Spójność społeczna, gospodarcza i terytorialna w polityce Unii Europejskiej, red. M. Klamut, E. Pancer-Cybulska, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 1099, Wrocław 2005, s. 405.

15 Perspektywy euroregionalizacji polskiego pogranicza tegorii przyjmujemy, że są to zinstytucjonalizowane formy współpracy przygranicznej oparte głównie na porozumieniach jednostek samorządu terytorialnego 2. Przypomnijmy również, że jeszcze do niedawna euroregiony traktowano jako etap pośredni na drodze do globalnej, wielostronnej integracji i zarazem do powstania regionu zintegrowanego. Bez ryzyka popełnienia błędu można przyjąć, że mogłyby one stanowić komponent konstrukcji przyszłych Stanów Zjednoczonych Europy. Wszystko wskazuje na to, że poglądy takie były zbieżne z szeroko kreowaną, zwłaszcza przez kraje federalne UE, ideą Europy Regionów, która wskutek oporu większości krajów unitarnych nie znalazła praktycznego zastosowania. Jednak w opinii autora spektakularną próbą realizacji tej idei i obejścia proautonomicznego stanowi instytucja Europejskich Ugrupowań Wspólnoty Terytorialnej (EUWT) regulowana rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 lipca 2006 roku, a w Polsce odpowiednią ustawą z 7 listopada 2008 roku. Powracając do tematu, można stwierdzić, że w klasycznej postaci i z założenia euroregionalizacja poprzez wspieranie integracji społecznej, kulturowej, gospodarczej, administracyjnej itp. na obszarach współpracy przygranicznej przyczynia się do rozszerzania i pogłębiania procesu integracji europejskiej 3. Szczególne zadania o charakterze pomostowym instytucje te tworzą w stosunku do krajów mających zamiar stowarzyszania się z Unią Europejską bądź pozostających w tej relacji. Rolę tę należy zaakcentować, zwłaszcza uwzględniając historyczny wymiar i genezę powstawania pierwszych euroregionów w Europie Zachodniej (euroregion Euregio ) czy też Środkowo-Wschodniej (euroregion Nysa ). Warto zauważyć, że w obszernym piśmiennictwie o współpracy transgranicznej znajdujemy często zróżnicowane poglądy na temat etapowania kierunków współdziałania transgranicznego i rozwoju struktur euroregionalnych. Odmienne poglądy na temat kolejności faz rozwoju kierunków współpracy euroregionalnej prezentują między innymi Roman Matykowski i Andrzej Miz- 2 W polskiej bibliografii ekonomicznej do prekursorów tematyki współpracy transgranicznej i euroregionalizacji należeli między innymi: Z. Przybyła, Problemy współpracy ekonomicznej regionów przygranicznych np. euroregionu Nysa, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 708, Wrocław 1995; T. Borys, Z. Panasiewicz, Panorama Euroregionów, Urząd Statystyczny w Jeleniej Górze, Jelenia Góra 1997; W. Malendowski, M. Ratajczak, Euroregiony pierwszy krok do integracji europejskiej, Atlas, Wrocław Europejska konwencja ramowa o współpracy transgranicznej między wspólnotami i władzami terytorialnymi (Dz.U. z 10 lipca 1993 roku, nr 61, poz. 287, art. 2).

16 16 Zbigniew Przybyła galski czy zapisy tekstu Porozumienia między Rządem Rzeczpospolitej Polski a Rządem Republiki Białorusi o głównych zasadach współpracy transgranicznej (art. 1). Ci pierwsi przyjmują, że wstępną fazą współpracy powinny stanowić kontakty gospodarcze i dopiero kolejną inne formy współpracy inicjowane wcześniej w gminach miejskich, zaś później obejmujących także obszary wiejskie 4. We wspomnianym Porozumieniu stwierdza się właściwość współpracy we wszystkich uzgodnionych przedsięwzięciach między władzami regionalnymi i lokalnymi obu państw i bez stosowania priorytetów kolejnościowych, także w zakresie terytorialnym. Jeszcze inną koncepcję dziedzin współpracy w zakresie faz dojrzewania pojęcia euroregionu prezentuje Andrzej Piskozub. Wyróżnia tu trzy etapy ich konsolidacji poprzez tak zwane kondygnacje. Dolną, elementarną stanowi stworzenie współpracy komunikacyjnej ułatwiającej kontakty międzyludzkie na pograniczu. Druga kondygnacja to skoordynowane przedsięwzięcia na rzecz rozwoju gospodarczego po obu stronach granicy powiązane z eliminacją barier, na przykład ekologicznych. Swoistym finałem nawiązanej współpracy jest trzecia kondygnacja wyrażająca się w transgranicznej współpracy kulturowej 5. Również w dziedzinie etapowania natężenia stosunków transgranicznych (euroregionalnych) odnajdujemy wiele stanowisk. W tekście Sławomira Lewińskiego odnajdujemy sekwencyjność, zgodnie z którą można wyróżnić sześć kolejnych etapów współpracy 6 : całkowity brak stosunków, faza wymiany informacji, uzgodnienia, współpraca, harmonizacja, integracja. 4 A. Matykowski, A. Mizgalski, Przesłanki rozwoju społeczno-gospodarczego pogranicza polsko-niemieckiego, Problemy współpracy regionalnej w polsko-niemieckim obszarze przygranicznym, Biuletyn KPZK przy PAN 1996, z. 171, s A. Piskozub, Euroregiony południowo-wschodniego obrzeża Bałtyku. Trzy fazy dojrzewania euroregionu, ( ). 6 S. Lewiński, Współpraca transgraniczna etapowanie rozwoju, Człowiek i Środowisko 1996, nr 20.

17 Perspektywy euroregionalizacji polskiego pogranicza Z kolei trzy etapy rozwoju struktury euroregionu wyróżnia Zbigniew Przybyła. Należą do nich 7 : etap koncepcji euroregionu, etap organizacji, etap funkcjonowania. Jak się wydaje, rozwiniętą postacią tego podziału jest sekwencyjność etapów życia klastra. Należy przypomnieć, że klaster jako przypadek sieci terytorialnych stanowi szczególny przykład współpracy transgranicznej. Do etapów tych należą: etap embrionalny, etap wzrostu, etap dojrzałości, etap upadku (schyłku). Szczególnie interesujące stadium funkcjonowania klastra stanowi etap ostatni, czyli upadku (schyłku). Występuje on w momencie, kiedy produkty czy usługi oferowane przez określony klaster dają się zastąpić innymi produktami lub usługami znacznie lepszymi i tańszymi, które są udziałem innych, nowych firm działających w otoczeniu dotychczasowego klastra 8. Wynika z tego, że dominującym wynikiem schyłku funkcjonowania dojrzałego klastra są podmioty oferujące podobne lub lepsze możliwości realizacji istniejącego popytu za niższą cenę. Można sądzić, że analogiczny sposób myślenia daje się obecnie zastosować do kategorii euroregionu. Bez ryzyka popełnienia błędu można stwierdzić, że wartość zaprezentowanej systematyki posiada wyłącznie charakter poznawczy, w praktyce kontaktów przygranicznych występują bowiem najprzeróżniejsze konfiguracje wyszczególnionych etapów. Trudna do wyobrażenia jest tak faza całkowitego braku stosunków, jak i względnie enigmatycznego etapu pełnej (?) integracji, a zwłaszcza jej interpretacji. Wątpliwości te w stopniu znaczącym potwierdza informacja z Podręcznika współpracy transgranicznej, że pozytywne przejawy stosunków przygranicznych w państwach Unii Europejskiej ograniczyły się do etapu współpracy 9. Ze współczesnych uwarunkowań geopolitycznych zarazem wynika, że szczególne znaczenie w procesie rozwoju Unii Europejskiej będą miały wstępne 7 Z. Przybyła, Problemy współpracy ekonomicznej..., s ( ). 9 Podręcznik współpracy transgranicznej, Rada Europy 2000.

18 18 Zbigniew Przybyła fazy integracji przestrzennej związane z takimi krajami Europy Wschodniej, jak: Ukraina, Białoruś, Mołdawia, Rosja itp. Tym samym po raz kolejny akcentując pomostowe znaczenie euroregionów w realizacji polityki sąsiedztwa (Neighbourhood Policy) i dokonując analizy ich funkcjonowania, nie sposób nie zadać pytania na temat ich miejsca i znaczenia w sytuacji rozwoju procesu integracji europejskiej. Innymi słowy chodzi o przyszłość euroregionów. Pytanie to nie jest nowe, zaś próba uzyskania na nie odpowiedzi z góry zakłada jej dyskusyjność. Pomocna w uzyskaniu odpowiedzi na to pytanie wydaje się być teoria tak zwanego regionu stykowego 10. W sposób poglądowy transformację euroregionalnej współpracy transgranicznej ilustruje rysunek 1. Obszar przygraniczny (stykowy) Region przygraniczny 1 Region przygraniczny 2 Region przygraniczny Region transgraniczny (euroregion) Stadia poziomu integracji niski zaawansowany wysoki REGION ZINTEGROWANY Rysunek 1. Ewolucja euroregionalnej współpracy transgranicznej Źródło: opracowanie własne na podstawie: Z. Rykiel, Rozwój regionów stykowych w teorii i badaniach empirycznych, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1991, s. 15. W świetle teorii regionu stykowego jako ostateczny efekt historycznie determinowanego i osiągniętego dostatecznie wysokiego poziomu integracji regionów przygranicznych powstanie region zintegrowany. Region taki, w założeniu 10 Z. Rykiel, Rozwój regionów stykowych w teorii i badaniach empirycznych, Zakład Narodowy im. Ossolińskich,Wrocław 1991.

19 Perspektywy euroregionalizacji polskiego pogranicza odpowiadający obecnemu kształtowi przestrzennemu euroregionu, hipotetycznie stanowić będzie jedność społeczno-gospodarczą zbliżoną w najwyższym stopniu do kategorii regionu wewnętrznego kraju. Pogląd taki choć intuicyjny wynika z braku szerszych interpretacji pojęcia regionu zintegrowanego oraz jak można przypuszczać, logicznej sekwencji osiągnięcia ostatecznego stadium zintegrowania. Budzą się tu jednak wątpliwości. W rzeczywistości procesy integracyjne w regionach współpracy na styku granic państwowych nie przebiegają równomiernie. Dominującą cechą tych procesów jest z jednej strony stymulująca rola więzi ekonomicznych i szybki rozwój, z drugiej zaś inercyjność i opóźnienia charakterystyczne dla sfery stosunków społecznych (świadomościowych). Potwierdzają to ciągle aktualne problemy integracji społeczeństw występujące w kontaktach przygranicznych krajów o dłuższej tradycji współdziałania Europy Zachodniej (uprzedzenia Holendrów i Francuzów wobec Niemców itp.). Trudno przypuścić, że w przewidywalnym okresie czasu nastąpi swoiste ujednolicenie na tle istniejących różnic mentalności, tradycji kulturalnych, języka, religii itd., będących, co warto podkreślić, cechą wartościowej odrębności. Pomijamy tu istotne aspekty, na przykład tożsamości narodowej, patriotyzmu. Obserwowana inercja stosunków społecznych uzasadnia zatem wątpliwości, czy region w pełni zintegrowany nie jest wyłącznie konstrukcją teoretyczną. Odpowiadając bezpośrednio na postawione powyżej pytanie, można przypuścić, że w warunkach pogłębiającej się integracji krajów Unii Europejskiej euroregion staje się kategorią historyczną. Jego znaczenie jest szczególnie istotne w okresie inicjatyw i rozwoju współpracy przygranicznej, jednak w warunkach istnienia granic i rozwiązywania problemów społeczno-gospodarczych z nimi związanych. Wydaje się, że w perspektywie czasu zanika jego istotna rola pomostowa, zaś w miarę pogłębiania się więzi o charakterze ekonomicznym oraz uzyskiwania consensusu społecznej akceptacji i autentycznego partnerstwa wśród mieszkańców pogranicza przy zachowaniu cech odrębności narodowych integrująca rola instytucji euroregionu stanie się po prostu zbędna 11. Rekapitulacja Potwierdzeniem wątpliwości kojarzonych z obecnym statusem euroregionów są wspomniane wcześniej, zauważalne i intensyfikujące się zjawiska ich nadmiernej instytucjonalizacji wyrażające się między innymi w rozbudowie 11 Z. Przybyła, Pomostowe znaczenie euroregionów na pograniczu polskim w procesie integracji europejskiej, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Biznesu, Piła 2000.

20 20 Zbigniew Przybyła i komplikowaniu struktury organizacyjnej, nadmiernym mnożeniu stanowisk i innych przejawach biurokracji. Przykładem tego jest aktualna struktura 17 tak zwanych eurexów, czyli grup roboczych euroregionu Nysa, w porównaniu z wyjściowym (1991 rok) stanem 7 grup oraz 13 grup w 2004 roku. Warto zauważyć także, że w owej strukturze nie występuje Nauka, która przez długi okres funkcjonowania euroregionu reprezentowała współpracę przygraniczną placówek szkolnictwa wyższego zlokalizowanych na jego terenie. Fakt ten jest merytorycznie niezrozumiały, również wobec inicjatorskiej roli szkół wyższych w powołaniu euroregionu Nysa. Do innych dyskusyjnych przejawów działań tej instytucji należy na przykład nadmiar opracowań planistycznych o charakterze strategicznym realizowanych przez specjalnie powołany Zespół Projektowy ze stanowiskiem menedżera ds. projektów euroregionu Nysa. Ramy objętościowe tekstu nie pozwalają na szerszy komentarz w tej kwestii 12. Jak się wydaje, rolę inicjatorską i koordynującą współdziałania ponadgranicznego w stadium osiągniętego wysokiego poziomu integracji z powodzeniem mogą przejąć organy samorządu regionalnego i lokalnego, agencje rozwoju terytorialnego i inne instytucje sektora publicznego i prywatnego w obrębie właściwych obszarów współpracy. Uzupełniającym uzasadnieniem tej propozycji jest wcześniej przedstawienie przyczyny schyłkowości klastrów. Można sądzić, że dotychczasową rolę euroregionów ekwiwalentnie realizować mogą istniejące komórki organizacyjne na obu lokalnych poziomach samorządu terytorialnego, a także szczeblu regionalnym. Koncentrując uwagę na szczególnie istotnym w kontaktach przygranicznych szczeblu lokalnym, warto przypomnieć, że na przykład w strukturach organizacyjnych gminy miejskiej Jelenia Góra problematyką tą zajmują się dwa wydziały Wydział Promocji i Polityki Informacji oraz Wydział Funduszy Europejskich. Odpowiednikiem organizacyjnym przykładowej gminy wiejskiej, którą stanowi Podgórzyn, jest Referat Rozwoju. Na szczeblu Starostwa Powiatu Jelenia Góra funkcjonują w badanym zakresie: Wydział Promocji, Turystyki i Sportu oraz Referat ds. Rozwoju zajmujący się funduszami zagranicznymi. Sugerowana eliminacja euroregionów jako swoistego pośrednika w relacjach przygranicznych pozwoli na uefektywnienie kontaktów, zmniejszenie stopnia ich formalizacji. Wobec tego istnieje uzasadniona potrzeba rozważenia rozwiązań alternatywnych w stosunku do istniejących, do których pretenduje niniejsze opracowanie. 12 ( ); Strategia Rozwoju Euroregionu

21 Perspektywy euroregionalizacji polskiego pogranicza Bibliografia Borys T., Panasiewicz Z., Panorama Euroregionów, Urząd Statystyczny w Jeleniej Górze, Jelenia Góra Europejska konwencja ramowa o współpracy transgranicznej między wspólnotami i władzami terytorialnymi (Dz.U. z 10 lipca 1993 roku, nr 61, poz. 287). Lewiński S., Współpraca transgraniczna etapowanie rozwoju, Człowiek i Środowisko 1996, nr 20. Malendowski W., Ratajczak M., Euroregiony pierwszy krok do integracji europejskiej, Atlas, Wrocław Matykowski A., Mizgalski A., Przesłanki rozwoju społeczno-gospodarczego pogranicza polsko-niemieckiego, Problemy współpracy regionalnej w polsko-niemieckim obszarze przygranicznym, Biuletyn KPZK przy PAN 1996, z Piskozub A., Euroregiony południowo-wschodniego obrzeża Bałtyku. Trzy fazy dojrzewania euroregionu, Podręcznik współpracy transgranicznej, Rada Europy Przybyła Z., Mikrorestruktyzacja Euroregionu Nysa, w: Spójność społeczna, gospodarcza i terytorialna w polityce Unii Europejskiej, red. M. Klamut, E. Pancer-Cybulska, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 1099, Wrocław Przybyła Z., Pomostowe znaczenie euroregionów na pograniczu polskim w procesie integracji europejskiej, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Biznesu, Piła Przybyła Z., Problemy współpracy ekonomicznej regionów przygranicznych np. euroregionu Nysa, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 708, Wrocław Rykiel Z., Rozwój regionów stykowych w teorii i badaniach empirycznych, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław Strategia Rozwoju Euroregionu Źródła internetowe: /http/gospodarka.nat/euroregiony południowo-wschodniego obrzeża Bałtyku.

Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych czasach. Część I

Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych czasach. Część I Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych czasach Część I Szczecin 2013 Tytuł monografii naukowej: Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 15 UWARUNKOWANIA WYMIANY HANDLOWEJ POMIĘDZY POLSKĄ A UE

ROZDZIAŁ 15 UWARUNKOWANIA WYMIANY HANDLOWEJ POMIĘDZY POLSKĄ A UE Anna Rytko ROZDZIAŁ 15 UWARUNKOWANIA WYMIANY HANDLOWEJ POMIĘDZY POLSKĄ A UE Wprowadzenie Wymiana handlowa wszystkich krajów członkowskich Unii Europejskiej, w tym również i Polski jest kształtowana przez

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Białystok Poznań 2009 3 copyright by: Fundacja Ekonomistów Środowiska i Zasobów

Bardziej szczegółowo

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Andrzej Kowalski Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB Katedra Rozwoju Obszarów Wiejskich Szkoła Główna Handlowa Warszawa kwiecień 2009 Wzajemne

Bardziej szczegółowo

A 389895. Stosunki gospodarcze. Polska Rosja. w warunkach integracji z Uniq Europejską. praca zbiorowa pod redakcją Pawła Bożyka

A 389895. Stosunki gospodarcze. Polska Rosja. w warunkach integracji z Uniq Europejską. praca zbiorowa pod redakcją Pawła Bożyka A 389895 Stosunki gospodarcze Polska Rosja w warunkach integracji z Uniq Europejską praca zbiorowa pod redakcją Pawła Bożyka SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Warszawa 2004 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 Część

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a w perspektywie roku 2020 Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Wrocław 2010 Spis treści Wprowadzenie...7 1. Szanse i zagrożenia dla rozwoju Polski

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE ROLNICTWA POLSKIEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE ROLNICTWA POLSKIEGO W UNII EUROPEJSKIEJ SZKOŁA WYŻSZA im. PAWŁA WŁODKOWICA w PŁOCKU Radosław Knap MIEJSCE ROLNICTWA POLSKIEGO W UNII EUROPEJSKIEJ Płock 2004 SPIS TREŚCI Wstęp 9 ROZDZIAŁ I TEORIA I PRAKTYKA STREFY WOLNEGO HANDLU I UNII CELNEJ

Bardziej szczegółowo

1.4. Podmioty wspierające przedsiębiorczość w regionie i źródła jej finansowania 22

1.4. Podmioty wspierające przedsiębiorczość w regionie i źródła jej finansowania 22 Wprowadzenie 9 Część I Rozwój regionalny i lokalny w warunkach kryzysu 1. Klimat przedsiębiorczości w rozwoju społeczno-gospodarczym regionu - wyniki badania ankietowego mieszkańców Litwy, Łotwy i Polski

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09

Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09 Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09 2 Greckie towary sprzedawane są głównie do krajów UE - Włoch, Niemiec, Bułgarii i na Cypr. Polska jako partner handlowy zajmuje 27. miejsce. W 2013 roku 46,4

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność eksportu rolno-spożywczego i dekompozycja jego zmian w okresie członkostwa Polski w Unii Europejskiej

Konkurencyjność eksportu rolno-spożywczego i dekompozycja jego zmian w okresie członkostwa Polski w Unii Europejskiej Konkurencyjność eksportu rolno-spożywczego i dekompozycja jego zmian w okresie członkostwa Polski w Unii Europejskiej dr Iwona Szczepaniak, dr Łukasz Ambroziak Zakład Ekonomiki Przemysłu Spożywczego Józefów,

Bardziej szczegółowo

ASTERN BORDERIAND OF ENLARGED EUROPEAN UNION

ASTERN BORDERIAND OF ENLARGED EUROPEAN UNION ASTERN BORDERIAND OF ENLARGED EUROPEAN UNION COMPETITIUENESS FACTORS Editedby Eufemia Teichmann WARSAW SCHOOL OF ECONOMICS WARSAW 2006 Spis treści Przedmowa 9 Część I CZYNNIKI I OGRANICZENIA KONKURENCYJNEGO

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku Jacek Szlachta Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego Białystok 20 luty 2014 roku 1 Struktura prezentacji 1. Zapisy strategii województwa podlaskiego do roku 2020 w

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny Finlandii w 2015 r. oraz aktywność inwestycyjna

Handel zagraniczny Finlandii w 2015 r. oraz aktywność inwestycyjna Według wstępnych danych fińskiego Urzędu Celnego w roku 215 wartość fińskiego eksportu wyniosła 53,8 mld EUR, co oznacza spadek o 4 % w stosunku do roku 214. Wartość importu zmniejszyła się o 6 % i osiągnęła

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania

1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania Spis treści Wprowadzenie... 9 1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania jego zasobami... 13 1.1. Rola środowiska w procesach społeczno-gospodarczych... 13 1.2. Uwarunkowania zasobowe.

Bardziej szczegółowo

PIĘCIOLECIE CZŁONKOSTWA POLSKI W UNII EUROPEJSKIEJ

PIĘCIOLECIE CZŁONKOSTWA POLSKI W UNII EUROPEJSKIEJ PIĘCIOLECIE CZŁONKOSTWA POLSKI W UNII EUROPEJSKIEJ Zagadnienia gospodarcze i społeczne ze szczególnym uwzględnieniem polskiego rynku pracy Praca zbiorowa pod red. Doroty Kotlorz Katowice 2010 SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie Prof. dr hab. Stanisław CZAJA

Bardziej szczegółowo

Aglomeracje miejskie w Polsce na przełomie XX i XXI wieku

Aglomeracje miejskie w Polsce na przełomie XX i XXI wieku I NSTYTUT GEOGRAFII I GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ W YŻSZEJ SZKOŁY GOSPODARKI W BYDGOSZCZY Aglomeracje miejskie w Polsce na przełomie XX i XXI wieku Problemy rozwoju, przekształceń strukturalnych i funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

PODAŻ CIĄGNIKÓW I KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH W POLSCE W LATACH 2003 2010

PODAŻ CIĄGNIKÓW I KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH W POLSCE W LATACH 2003 2010 Problemy Inżynierii Rolniczej nr 3/2011 Jan Pawlak Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach Oddział w Warszawie PODAŻ CIĄGNIKÓW I KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH W POLSCE W LATACH 2003 2010 Streszczenie W

Bardziej szczegółowo

Wymiana handlowa Grecji 2010-08-13 15:05:13

Wymiana handlowa Grecji 2010-08-13 15:05:13 Wymiana handlowa Grecji 2010-08-13 15:05:13 2 Opracowanie nt. wymiany handlowej Grecji - wg danych Narodowego Urzędu Statystycznego Grecji za lata 2008-2009. WYMIANA HANDLOWA GRECJI [1] Od szeregu lat

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku Ekonomia II stopień PYTANIA NA OBRONĘ

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarzych we współczesnych czasach

Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarzych we współczesnych czasach Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarzych we współczesnych czasach Red. naukowa Prof. dr hab. Jerzy Olszewski Szczecin 2013 1 Tytuł monografii naukowej: Wybrane aspekty analiz i strategii

Bardziej szczegółowo

Katedra Handlu Zagranicznego i Międzynarodowych Stosunków Ekonomicznych powstała w

Katedra Handlu Zagranicznego i Międzynarodowych Stosunków Ekonomicznych powstała w dr hab. prof. US Halina Nakonieczna-Kisiel, dr Jarosław Narękiewicz Katedra Handlu Zagranicznego i Międzynarodowych Stosunków Ekonomicznych Uniwersytet Szczeciński KIERUNKI BADAŃ I DZIAŁALNOŚCI DYDAKTYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia (magisterskie) rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Międzynarodowe stosunki gospodarcze

Studia II stopnia (magisterskie) rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Międzynarodowe stosunki gospodarcze rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Międzynarodowe stosunki gospodarcze Katedry zasilające tzw. minimum kadrowe dla kierunku MSG (Wydział NE) Katedra Gospodarki Przestrzennej

Bardziej szczegółowo

Ewolucja polsko-niemieckiej wymiany handlowej na przełomie XX i XXI wieku

Ewolucja polsko-niemieckiej wymiany handlowej na przełomie XX i XXI wieku Ewolucja polsko-niemieckiej wymiany handlowej na przełomie XX i XXI wieku Nr 146 / 2013 22 11 13 INSTYTUT ZACHODNI im. Zygmunta Wojciechowskiego Instytut Naukowo-Badawczy, Poznań Autor: Piotr Misztal Handel

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15

Spis treści. Wstęp... 15 Spis treści Wstęp............................................................. 15 Rozdział I. Światowa Organizacja Handlu i jej system prawny a transformacja. systemowa Federacji Rosyjskiej..............................

Bardziej szczegółowo

POLSKA i NIEMCY w UNII EUROPEJSKIEJ

POLSKA i NIEMCY w UNII EUROPEJSKIEJ POLSKA i NIEMCY w UNII EUROPEJSKIEJ Gospodarki i przedsiębiorstwa w procesie integracji redakcja naukowa Józef Olszyński SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE OFICYNA WYDAWNICZA WARSZAWA 201 0 SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji AID Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji Pod redakcją Elizy Frejtag-Mika SPIS TREŚCI Wstęp 7 l t Przyczyny rozwoju bezpośrednich inwestycji zagranicznych w świetle teorii... 9 1.1. Wstęp.\

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM

KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM Mikołaj Waszczenko Spośród państw, które przystąpiły w 2004 r. do UE Polska posiada najdłuższą granicę z państwami nieunijnymi. Wynosi ona 1 185 km: 232- z

Bardziej szczegółowo

Handel z Polską 2015-06-30 17:07:08

Handel z Polską 2015-06-30 17:07:08 Handel z Polską 2015-06-30 17:07:08 2 Od lat Królestwo Belgii jest ważnym partnerem handlowym Polski. W polskich dostawach do tego kraju dominują maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny oraz pojazdy -

Bardziej szczegółowo

WYBRANE PUBLIKACJE PRACOWNIKÓW KATEDRY HANDLU ZAGRANICZNEGO I MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW EKONOMICZNYCH

WYBRANE PUBLIKACJE PRACOWNIKÓW KATEDRY HANDLU ZAGRANICZNEGO I MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW EKONOMICZNYCH Katedra Handlu Zagranicznego i Międzynarodowych Stosunków Ekonomicznych Uniwersytet Szczeciński WYBRANE PUBLIKACJE PRACOWNIKÓW KATEDRY HANDLU ZAGRANICZNEGO I MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW EKONOMICZNYCH 1.

Bardziej szczegółowo

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą.

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. Stosunki gospodarcze między Polską i Litwą regulują przepisy prawne Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

problemy polityczne współczesnego świata

problemy polityczne współczesnego świata Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmuller problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 1998 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności -

Bardziej szczegółowo

Problemy polityczne współczesnego świata

Problemy polityczne współczesnego świata A 372536 Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmiiller Problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 2002 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Specjalne strefy ekonomiczne, klastry i co dalej

Specjalne strefy ekonomiczne, klastry i co dalej 1 Specjalne strefy ekonomiczne, klastry i co dalej Seminarium naukowe Instytut Przedsiębiorstwa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Warszawa, 11 marca 2014r. Atrakcyjne miejsce dla 2 obecnych i przyszłych

Bardziej szczegółowo

Wykaz opublikowanych prac naukowych (po doktoracie) Marcin Gruszczyński

Wykaz opublikowanych prac naukowych (po doktoracie) Marcin Gruszczyński Wykaz opublikowanych prac naukowych (po doktoracie) Marcin Gruszczyński I. Książki naukowe (60 pkt l. Kryzysy walutowe, bankowe i zadłużeniowe w gospodarce światowej, CeDeWu 2013, 240 stron (20 pkt 2.

Bardziej szczegółowo

METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA

METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA Autor: red. Piotr Jeżowski, Wstęp Jedną z najważniejszych kwestii współczesności jest zagrożenie środowiska przyrodniczego i

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO STATYSTYCZNA ANALIZA ZMIAN LICZBY HOTELI W POLSCE W LATACH 1995-2004

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO STATYSTYCZNA ANALIZA ZMIAN LICZBY HOTELI W POLSCE W LATACH 1995-2004 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 429 EKONOMICZNE PROBLEMY TURYSTYKI NR 7 2006 RAFAŁ CZYŻYCKI, MARCIN HUNDERT, RAFAŁ KLÓSKA STATYSTYCZNA ANALIZA ZMIAN LICZBY HOTELI W POLSCE W LATACH 1995-2004

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

Polska Wieś 2014. Raport o stanie wsi. 26 czerwca 2014 r. Prof. dr hab. Walenty Poczta

Polska Wieś 2014. Raport o stanie wsi. 26 czerwca 2014 r. Prof. dr hab. Walenty Poczta Polska Wieś 2014. Raport o stanie wsi 26 czerwca 2014 r. Prof. dr hab. Walenty Poczta Wykorzystane rozdziały z Raportu prof. dr hab. Walenty Poczta, dr Agnieszka Baer-Nawrocka, Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Regionalne ugrupowania integracyjne

Regionalne ugrupowania integracyjne Regionalne ugrupowania integracyjne Wprowadzenie Katarzyna Śledziewska k.sledziewska@uw.edu.pl www.wne.uw.edu.pl/~sledziewska Co to jest regionalizm? Co to jest integracja gospodarcza? Definicje i znaczenie

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 12 (84) AKADEMII MORSKIEJ Szczecin 2007

ZESZYTY NAUKOWE NR 12 (84) AKADEMII MORSKIEJ Szczecin 2007 ISSN 1733-8670 ZESZYTY NAUKOWE NR 12 (84) AKADEMII MORSKIEJ Szczecin 2007 WYDZIAŁ INŻYNIERYJNO-EKONOMICZNY TRANSPORTU Anna Białas Motyl Przewozy ładunków transportem śródlądowym i praca przewozowa w krajach

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w trzech kwartałach 2015 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w trzech kwartałach 2015 r. mld EUR Biuro Analiz i Programowania Warszawa, 28 grudnia 2015 r. Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w trzech kwartałach 2015 r. Od akcesji Polski do Unii Europejskiej obroty towarami rolno-spożywczymi

Bardziej szczegółowo

INNOWACJA PRZYSZŁOŚCIĄ ROZWOJU GOSPODARKI. Innowacje przyszłością rozwoju gospodarki Część I

INNOWACJA PRZYSZŁOŚCIĄ ROZWOJU GOSPODARKI. Innowacje przyszłością rozwoju gospodarki Część I INNOWACJA PRZYSZŁOŚCIĄ ROZWOJU GOSPODARKI Innowacje przyszłością rozwoju gospodarki Część I Szczecin 2013 Tytuł monografii naukowej: Innowacje przyszłością rozwoju gospodarki Wydanie: Część I Redaktor

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Szczecin, 16 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Szczecin, 16 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Szczecin, 16 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

CZĘŚĆ I. UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nowoczesne podejście do zarządzania organizacjami. redakcja naukowa Anna Wasiluk Książka podejmuje aktualną problematykę zarządzania organizacjami w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu. Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r. SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r. 2 T. 01. LUDNOŚĆ (stan w dniu 1 stycznia) Wykres 01. STRUKTURA LUDNOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ W 2013

Bardziej szczegółowo

Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW

Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW Struktura Katedry Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY ROLNICTWA ŚWIATOWEGO

PROBLEMY ROLNICTWA ŚWIATOWEGO Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie PROBLEMY ROLNICTWA ŚWIATOWEGO Tom 12 (XXVII) Zeszyt 4 Wydawnictwo SGGW Warszawa 2012 Marcin Krzemiński 1 Zakład Badań Rynkowych Instytut

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia dr.inż. Wojciech Winogrodzki Prezes Zarządu Członek Konfederacji Lewiatan Przygotowując moje wystąpienie wykorzystałem:

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Rozdział I. Rozdział II. Rozdział III

SPIS TREŚCI. Rozdział I. Rozdział II. Rozdział III SPIS TREŚCI Wykaz skrótów i akronimów... 12 Foreword... 15 Wprowadzenie... 17 Rozdział I WEWNĘTRZNE UWARUNKOWANIA SZWAJCARSKIEJ POLITYKI INTEGRACYJNEJ... 23 1.1. Demokracja bezpośrednia... 24 1.2. Federalizm...

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Wrocław, 19 marca 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Wrocław, 19 marca 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Wrocław, 19 marca 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

Tendencje w rozwoju sektora usług w Polsce w latach 2000 2006

Tendencje w rozwoju sektora usług w Polsce w latach 2000 2006 Jan Hybel Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej SGGW Tendencje w rozwoju sektora usług w Polsce w latach 20002006 Wstęp Jedną z najważniejszych zmian obserwowanych w strukturze współczesnej gospodarki

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w 2013 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w 2013 r. Biuro Analiz i Programowania Warszawa, marzec 2014 r. Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w 2013 r. Od akcesji Polski do UE sukcesywnie rosły obroty towarami rolnospożywczymi oraz ich udział

Bardziej szczegółowo

Sektor rolny i handel zagraniczny we Francji 2013-02-11 10:08:01

Sektor rolny i handel zagraniczny we Francji 2013-02-11 10:08:01 Sektor rolny i handel zagraniczny we Francji 2013-02-11 10:08:01 2 Francuski sektor rolniczy jest jednym z najważniejszych sektorów gospodarki tego kraju i zajmuje kluczowe miejsce w handlu zagranicznym

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie i doktorzy habilitowani Prof. dr hab. Stanisław

Bardziej szczegółowo

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Raport na temat działalności Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Kierunki eksportu i importu oraz zachowania MSP w Europie Lipiec 2015 European SME Export

Bardziej szczegółowo

dr Marta Kluzek Zestawienie dorobku naukowego

dr Marta Kluzek Zestawienie dorobku naukowego dr Marta Kluzek Zestawienie dorobku naukowego 2011 Tytuł oryginału: Podział państw Unii Europejskiej według zróżnicowania czynników tworzących klimat inwestycyjny. Autorzy: Kluzek Marta. Źródło: W : Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

Proponowane tematy prac dyplomowych

Proponowane tematy prac dyplomowych KATEDRA ANALIZY SYSTEMOWEJ I FINANSÓW 1. Podatki i opłaty lokalne jako źródło dochodów własnych gminy 2. Analiza dochodów budżetowych jednostek samorządów terytorialnych na przykładzie gminy... w latach...

Bardziej szczegółowo

Pozarolnicza działalność gospodarcza na obszarach wiejskich jako dodatkowe źródło dochodu rodzin rolniczych

Pozarolnicza działalność gospodarcza na obszarach wiejskich jako dodatkowe źródło dochodu rodzin rolniczych Piotr Bórawski Katedra Agrobiznesu i Ekonomii Środowiska Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Pozarolnicza działalność gospodarcza na obszarach wiejskich jako dodatkowe źródło dochodu rodzin rolniczych

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych

Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych Dr Krzysztof Jończyk Kongres Innowacji Polskich, Kraków, 10.03.2015 1 r. Rolnictwo ekologiczne Rozp. Rady (WE) 834/2007

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce

Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce Bogucki Wydawnictwo Naukowe Poznań 2010 Spis treści 1. Wprowadzenie 9 1.1. Cel i zakres analizy 9 1.2.

Bardziej szczegółowo

Nauczanie języka: Kształcenie zawodowe: Wizja regionu przygranicznego: Portal internetowy: Planowanie przestrzenne obszarów morskich:

Nauczanie języka: Kształcenie zawodowe: Wizja regionu przygranicznego: Portal internetowy: Planowanie przestrzenne obszarów morskich: Protokół z XXVI posiedzenia Polsko-Niemieckiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Regionalnej i Przygranicznej Szczecin, 29-30 września 2015 r. 1. Zalecenia -Współpraca przygraniczna - 1. Połączenia

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA DOCHODOWA ROLNICTWA W KRAJACH EUROPY ŚRODKOWEJ I WCHODNIEJ THE INCOME SITUATION IN AGRICULTURE IN THE CEE COUNTRIES

SYTUACJA DOCHODOWA ROLNICTWA W KRAJACH EUROPY ŚRODKOWEJ I WCHODNIEJ THE INCOME SITUATION IN AGRICULTURE IN THE CEE COUNTRIES Walenty Poczta 1 Anna Fabisiak 2 Katedra Ekonomiki Gospodarki Żywnościowej Akademia Rolnicza w Poznaniu SYTUACJA DOCHODOWA ROLNICTWA W KRAJACH EUROPY ŚRODKOWEJ I WCHODNIEJ THE INCOME SITUATION IN AGRICULTURE

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje. Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce

Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje. Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce Katowice 2006 Spis treści Wstęp 9 Rozdział I Rola i pozycja kobiet na rynku

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Zielona Góra, 22 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Zielona Góra, 22 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Zielona Góra, 22 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6

Bardziej szczegółowo

UJAWNIONA PRZEWAGA KOMPARATYWNA POLSKI W HANDLU Z NIEMCAMI W LATACH 1995-2011

UJAWNIONA PRZEWAGA KOMPARATYWNA POLSKI W HANDLU Z NIEMCAMI W LATACH 1995-2011 Małgorzata Fronczek Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach UJAWNIONA PRZEWAGA KOMPARATYWNA POLSKI W HANDLU Z NIEMCAMI W LATACH 1995-2011 Wprowadzenie Handel zagraniczny jest jednym z istotnych czynników

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW

ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW Wacław Jarmołowicz Dawid Piątek ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW Wprowadzenie Celem opracowania jest ogólna charakterystyka przemian w tym przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: S1A obszar

Bardziej szczegółowo

MAŁE I ŚREDNIE PRZEDSIĘBIORSTWA W POLSCE W OKRESIE ŚWIATOWEGO KRYZYSU EKONOMICZNEGO

MAŁE I ŚREDNIE PRZEDSIĘBIORSTWA W POLSCE W OKRESIE ŚWIATOWEGO KRYZYSU EKONOMICZNEGO ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 677 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 43 2011 MARIA KOLA-BEZKA Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu MAŁE I ŚREDNIE PRZEDSIĘBIORSTWA W POLSCE

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2010/2011 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2010/2011 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr 1 / Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Inwestycje. światowego. gospodarczego. Świat Nieruchomości

Inwestycje. światowego. gospodarczego. Świat Nieruchomości Budownictwo polskie w latach światowego kryzysu gospodarczego E l ż b i e t a St a r z y k R e n a t a Ko z i k 40 Świat Nieruchomości W latach 2006-2008, gdy amerykański kryzys finansowy przeradzał się

Bardziej szczegółowo

Poniżej podaję wybrane wskaźniki handlu mierzące jego koncentrację, dywersyfikacje czy też przewagi.

Poniżej podaję wybrane wskaźniki handlu mierzące jego koncentrację, dywersyfikacje czy też przewagi. Oznaczenia stosowane do analizy: Poniżej podaję wybrane wskaźniki handlu mierzące jego koncentrację, dywersyfikacje czy też przewagi. Stosowane oznaczenia: X eksport, M - import indeks górny oznacza kto

Bardziej szczegółowo

OŻYWIANIE PRZESTRZENI TURYSTYKI KULTUROWEJ

OŻYWIANIE PRZESTRZENI TURYSTYKI KULTUROWEJ Wyższa Szkoła Turystyki i Języków Obcych w Warszawie zaprasza na Ogólnopolską Konferencję Naukową OŻYWIANIE PRZESTRZENI TURYSTYKI KULTUROWEJ Komunikat nr 1 Termin Konferencji: 24 listopada 2015 Warszawa

Bardziej szczegółowo

Wykaz opublikowanych prac naukowych (po doktoracie)

Wykaz opublikowanych prac naukowych (po doktoracie) Wykaz opublikowanych prac naukowych (po doktoracie) Katarzyna Śledziewska Książki 1. Międzynarodowa współpraca gospodarcza w warunkach kryzysu. Wnioski dla Polski, PWE, Warszawa 2012, współautor Czarny

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa integracja MSG

Międzynarodowa integracja MSG Międzynarodowa integracja MSG Kryteria wyodrębniania ugrupowań integracyjnych kryteria polityczne kryteria ekonomiczne Prawidłowości rozwoju ugrupowań integracyjnych Zmniejszanie się różnic w poziomie

Bardziej szczegółowo

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów.

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. Elżbieta Adamowicz Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. W badaniach koniunktury przedmiotem analizy są zmiany

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

Wspólne Polityki UE Wykład 3 Od Traktatu Rzymskiego do Jednolitego Rynku Europejskiego

Wspólne Polityki UE Wykład 3 Od Traktatu Rzymskiego do Jednolitego Rynku Europejskiego Wspólne Polityki UE Wykład 3 Od Traktatu Rzymskiego do Jednolitego Rynku Europejskiego Dr Katarzyna Śledziewska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Unia celna w ramach EWG

Bardziej szczegółowo

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing http://www.varbak.com/fotografia/olbrzym-zdj%c4%99%c4%87-sie%c4%87-paj%c4%85ka; 15.10.2012 Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing dr Anna Jęczmyk Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Polsko-Czeskie Forum Rozwoju Transportu budujmy przyszłość!

Polsko-Czeskie Forum Rozwoju Transportu budujmy przyszłość! Tekst jest przedstawiony po polsku/czesku/angielsku; Tento text je uveden v polském / čeština / angličtina; This text is provided in Polish/Czech/English Polsko-Czeskie Forum Rozwoju Transportu budujmy

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA PODATKOWA UNII EUROPEJSKIEJ

KONKURENCJA PODATKOWA UNII EUROPEJSKIEJ Leokadia Oręziak KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW w ramach UNII EUROPEJSKIEJ Implikacje dla Polski Warszawa 2007 SPIS TREŚCI Wstęp...........................................................

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich Promotorzy prac magisterskich Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Prof. dr hab. Bogusław

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy Wspólnotowe

Inicjatywy Wspólnotowe Inicjatywy Wspólnotowe INTERREG III Podstawowe informacje i dokumenty AUTOR: DOMINIKA RARÓG-OŚLIŹLOK 1.06.2004 Opracowano na podstawie informacji z Urzędu Marszałkowskiego w Katowicach, MGPiPS oraz stron

Bardziej szczegółowo

O ewolucji interpretacji przewag komparatywnych w gospodarce światowej

O ewolucji interpretacji przewag komparatywnych w gospodarce światowej O ewolucji interpretacji przewag komparatywnych w gospodarce światowej Jan J. Michałek J.J. Michałek 1 Przewagi komparatywne: koncepcja Ricarda W klasycznej teorii D. Ricarda przewagi względne kraju są

Bardziej szczegółowo