RAPORT. Inwestycje japońskie w Polsce STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RAPORT. Inwestycje japońskie w Polsce STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ"

Transkrypt

1 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ przy Katedrze Polityki Gospodarczej SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE RAPORT Inwestycje japońskie w Polsce autor: mgr Krzysztof Piech Warszawa, listopad 1998

2 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP INWESTYCJE ZAGRANICZNE W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ INWESTYCJE ZAGRANICZNE W POLSCE Krótka charakterystyka specjalnych stref ekonomicznych INWESTYCJE JAPOŃSKIE NA ŚWIECIE INWESTYCJE JAPOŃSKIE W POLSCE Najwięksi inwestorzy japońscy w Polsce Czynniki wpływające na wartość japońskich inwestycji w Polsce Dlaczego Polska potrzebuje japońskich FDI? POLSKO-JAPOŃSKIE KONTAKTY GOSPODARCZE Negocjacje w sprawie redukcji polskiego zadłużenia Działania konieczne dla zwiększenia japońskich inwestycji bezpośrednich w Polsce OPINIE INWESTORÓW Przyczyny nieinwestowania zdaniem Japończyków Odpowiedzi na wątpliwości Japończyków BIBLIOGRAFIA... 38

3 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH 3 1. Wstęp W niniejszym opracowaniu przeprowadzona została analiza sektora japońskich inwestycji bezpośrednich w Polsce, na tle krajów Europy Środkowo-Wschodniej, z uwzględnieniem zmian zachodzących w strukturze japońskich inwestycji bezpośrednich za granicą. Autor zastanawia się nad ewentualnymi możliwościami zwiększenia skuteczności polityki proinwestycyjnej prowadzonej względem podmiotów japońskich. Japonia, będąc drugą po USA potęgą gospodarczą świata, krajem o potężnym potencjale kapitałowym, znajduje się obecnie dopiero na siedemnastym miejscu na liście krajów, które najwięcej zainwestowały w Polsce. Inwestorzy japońscy są szczególnie bardzo oczekiwani w naszym kraju. Warte zastanowienia więc są przyczyny zbyt niskiego, w powszechnej opinii, zaangażowania się kapitału japońskiego w Polsce. Kwestia inwestycji zagranicznych jest niezmiernie istotna w naszym transformującym się kraju. Mimo, że stanowią one jedynie 10% ogółu nakładów na środki trwałe w Polsce 1, to są źródłem wielu, niezmiernie ważnych czynników dla naszego, rozwijającego się kraju. Do nich zaliczyć należy postęp techniczny wprowadzany poprzez import nowych technologii, know-how, nowoczesnych metod zarządzania, itd. Takie jest również powszechny odbiór wzrostu zagranicznych inwestycji w Polsce. Większość Polaków (ok. 75 proc.) akceptuje zagraniczny kapitał w naszej gospodarce, a duża część (36,6 proc.) uważa, że jest ich za mało. 2 Zgodnie z powszechną opinią, mogą one doprowadzić do wzrostu gospodarczego, spadku bezrobocia, wzrostu konkurencyjności polskiej gospodarki, wzrostu dochodu narodowego, modernizacji produkcji, stworzenia nowych miejsc pracy, wzrostu jakości produktów i usług, polepszenia zaopatrzenia rynku, wzrostu eksportu, itd. 3 Omawiając tematykę inwestycji należy dokonać rozróżnienia pomiędzy kapitałem krótkoterminowym (spekulacyjnym), a długoterminowym. Zagraniczny kapitał krótkoterminowy, zwabiony wyższą niż w innych krajach stopą zysku, może przy 1 J. Kotowicz-Jawor, raport Rady Strategii Społeczno-Gospodarczej (RSSG) przy Radzie Ministrów, za: A. Kowalik, Wzrost szybki, ale nakłady nieduże, Rzeczpospolita 1998, nr 4. 2 Polska sprzyja inwestycjom zagranicznym, PAIZ, Warszawa 1997, s. 6.

4 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH 4 niestabilności gospodarki wywołać dość poważne turbulencje na rynku finansowym (przykład Meksyku czy Korei Południowej). Wydaje się więc, że dla trwałej poprawy stanu gospodarki potrzebny byłby kapitał długoterminowy, który zapewni polepszenie funkcjonowania gospodarki w dłuższym okresie czasu. Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje inwestycji: kapitałowe (portfelowe) i bezpośrednie. Te pierwsze polegać mogą na zakupie akcji (np. na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych) oraz zakupie obligacji. Te drugie mogą przybierać dwie formy prawne: spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjnej. Zagraniczne inwestycje bezpośrednie mogą to być spółki joint venture (spółki z kapitałem mieszanym, zazwyczaj z lokalnym partnerem), inwestycje typu greenfield (zakładanie przedsiębiorstwa od podstaw) oraz typu brownfield. 2. Inwestycje zagraniczne w Europie Środkowo-Wschodniej Polska była pierwszym z krajów naszego regionu, które rozpoczęły proces transformacji systemowej. Jednakże poziom rozwoju poszczególnych krajów naszego regionu był różny. Różne jest również tempo i efekty zachodzących tam przemian, co ma swoje odzwierciedlenie w wielkości inwestycji trafiających do każdego z państw. Duża rolę przy wyborze państwa, w którym ulokowana ma być inwestycja, odgrywa stabilność jego gospodarki. Jest to ważne w przypadku bezpośrednich inwestycji zagranicznych, ponieważ jedną z cech charakterystycznych tego typu inwestycji jest ich długoterminowość. Okres zwrotu zainwestowanego kapitału jest relatywnie długi. Nie jest to też inwestycja, z której można w każdym momencie się wycofać, jak jest to w przypadku rynków kapitałowych. Dlatego też zagraniczni inwestorzy, dokonując wyboru konkretnego kraju-miejsca przeznaczenia ich inwestycji, kierują się nie tylko kosztami, wielkością rynku, itp. ale również prognozami co do jego rozwoju, uwzględniając sytuację polityczną regionu. Jest to istotne zwłaszcza w tak niestabilnym gospodarczo i politycznie (w porównaniu np. do bardziej rozwiniętych państw Europy Zachodniej) obszarze geograficznym, jakim jest Europa Środkowa i Wschodnia. 3 Opinie w tej sprawie uległy znacznej zmianie w ciągu ostatnich kilku lat, choć jeszcze sporadycznie można usłyszeć głośne protesty, np. w sprawie inwestycji zagranicznych supermarketów. Wykorzystują to również

5 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH 5 Wielkość zagranicznych inwestycji bezpośrednich w Europie Środkowo-Wschodniej w 1996 i 1997 r , Polska Węgry 9,3 6,5 7,28,2 Rosja Czechy Rumunia 2,2 1,61,9 1,41,8 0,81,8 0,91,2 0,80,9 0,60,7 0,5 Słowenia Serbia Bułgaria Słowacja Litwa Estonia Łotwa Źródło: Oprac. wł. na podst. Waldemar Dąbrowski, Poland: Long Term Destination, The Warsaw Voice, Rozmiary bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce na tle państw naszego regionu są relatywnie duże. Pod względem skali dokonanych inwestycji w 1997 roku w państwach Europy Środkowo-Wschodniej, Polska zajmuje pierwsze miejsce (ok. 30 proc. ogółu inwestycji w regionie), wyprzedzając Węgry (17 mld USD) i Czechy (8,2 mld USD). Czechy - 12% Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Europie Środkowo-Wschodniej w 1996 r. Rosja - 14% 4% 3% 3% 3% 2% 1% Węgry - 26% 1% 1% Polska - 30% Polska Węgry Rosja Czechy Rumunia Słowenia Serbia Bułgaria Słowacja Litwa Estonia Łotwa Źródło: Oprac. wł. na podst. Waldemar Dąbrowski, Poland: Long Term Destination, The Warsaw Voice, niektórzy politycy próbując na tym zbić kapitał polityczny.

6 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH 6 Obok wartości bezpośrednich inwestycji zagranicznych ogółem ważna jest również wartość inwestycji na jednego mieszkańca. Na koniec 1996 roku współczynnik ten wynosił w Polsce 534 USD. Jest to wielkość niższa niż na Węgrzech (1475), Słowenii czy w Republice Czeskiej (515). 4 Na koniec 1997 roku wielkości te wyniosły kolejno: Węgry 1666 USD per capita, Czechy 796 USD oraz Polska 534 USD. Pod tym względem nie dorównujemy więc ani Węgrom, ani Czechom. Napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w wybranych krajach Europy Środkowo-Wschodniej mld USD Polska Węgry Rosja Rumunia Ukraina Czechy Łotwa Litwa Słowacja Bułgaria Estonia Albania Żródło: Oprac. wł. na podst. danych UNCTAD w: B. Durka (red.), Inwestycje zagraniczne w Polsce, IKiCHC, warszawa 1998, s. 98 Wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w samym roku 1997 wyniosła 6,6 mld USD, czyli prawie 10 proc. więcej niż w poprzednim, rekordowym roku. Łącznie zagraniczne firmy zainwestowały w Polsce do końca grudnia ubiegłego roku około 20,6 mld USD. Pozwoliło to naszemu krajowi zająć pierwsze miejsce w naszej części Europy pod względem wartości inwestycji w Europie Środkowej i Wschodniej. 5 Jeszcze w połowie 1997 roku Polska zajmowała drugie miejsce (za Węgrami). Jeżeli utrzymana zostanie 4 World Investment Report 1997, UNCTAD/UN, New York-Geneva 1997.

7 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH 7 dotychczasowa tendencja, bieżący rok może być kolejnym rekordowym rokiem pod względem wzrostu inwestycji. Wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych na świecie rośnie z 238,7 mld USD w 1994 roku i 316,5 mld USD w 1995 do 349,2 mld USD w 1996 roku. Natomiast wartość napływu inwestycji w krajach Europy Środkowej i Wschodniej rósł odpowiednio z 5,8 mld USD przez 14,3 do 12,2 mld USD (spadek w porównaniu z rokiem poprzednim o 17,5 proc., podczas gdy napływ światowych inwestycji wzrósł o 10,3 proc.). Daje to stosunkowo niewielki udział inwestycji w naszym regionie w światowych inwestycjach: 2,4 proc. w 1994 roku, 4,5 proc. w 1995 oraz 3,5 proc rok Inwestycje zagraniczne w Polsce W Polsce kapitał zagraniczny pojawił się po roku 1976, kiedy to został on dopuszczony do operowania w naszym kraju, ale jedynie w formie przedstawicielstwa spółek zagranicznych. Później, na podstawie innej ustawy, zezwolono na działalność kapitału zagranicznego w drobnej wytwórczości. Dotyczyło to jednak tylko osób o polskim pochodzeniu (stąd nazwa: firma polonijna). Jednak mimo spowodowanego ożywienia (powstało ok. 800 firm) nie przyczyniły się istotnie do poprawy funkcjonowania gospodarki i wzrostu eksportu. W 1986 roku weszła w życie pierwsza ustawa o spółkach z obcym kapitałem. Jej efekty jednak nie były zadowalające (tylko 53 zezwolenia na utworzenie joint ventures). Zmiany wprowadziła nowelizacja ustawy w 1989 roku (dolny limit kapitału obcego 20 proc., brak górnego limitu dopuszczalne 100 proc.). Po uzyskaniu zezwolenia wydawanego przez utworzoną w 1989 roku Agencję do Spraw Inwestycji Zagranicznych na utworzenie spółki, mogła ona liczyć na różnorodne ulgi (zwolnienie z podatku dochodowego na okres trzech lat, a w szczególnych przypadkach do sześciu lat, zwolnienie z opłat celnych w przypadku importu do Polski maszyn i wyposażenia). 5 P. Apanowicz, Kolejny rekordowy rok, Rzeczpospolita 1998, nr ibidem.

8 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH 8 Napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych do Polski w latach mln USD dany rok plany Źródło: oprac. wł. na podst. danych i szacunków PAIZ Wielkość bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach Łączne inwestycje zagraniczne w Polsce Inwestycje powyżej 1 mln USD Źródło: Oprac. wł. na podst. PAIZ. Wraz z przeobrażeniami polityczno-gospodarczymi zachodzącymi w ostatnich latach w Polsce, zmianie uległ również kierunek prowadzenia działalności handlowej. O ile w 1989 roku udział obrotów handlowych z krajami UE wyniósł 30 proc. (7 mld USD), o tyle teraz jest on ponad dwukrotnie większy 65 proc. (43 mld USD). Zarówno polski eksport, jak i

9 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH 9 import, w znacznie większym stopniu skoncentrowany jest na krajach zachodnich. Głównym kierunkiem polskiego handlu są Niemcy (eksport 34 proc., import 24 proc.). Pozostałe kraje mają mniejszy niż 10-cio procentowy udział w handlu (najwięcej Rosja i Włochy). Wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich w Polsce stale rośnie. PAIZ podaje, że w grudniu 1994 roku łączna wartość inwestycji powyżej 1 mln USD wyniosła 4,321 mld USD, rosnąc do 6,832 mld USD w 1995 roku, do 12,027 mld USD w 1996 roku. W końcu grudnia 1997 roku wyniosła ona około 20,6 mld USD, z czego 17,705 mld USD to udział podmiotów, które zainwestowały powyżej 1 mld USD. Ich zobowiązania pod koniec 1997 roku wyniosły ponad 10,7777 mld USD. Duża część z tego deklarowanego kapitału powinna wpłynąć do Polski w bieżącym roku. I tak już się dzieje. W pierwszym kwartale 1998 roku do Polski napłynęło około 1,5 mld USD bezpośrednich inwestycji zagranicznych mimo, że zazwyczaj w pierwszym kwartale roku napływa najmniej zagranicznych inwestycji. Pozwala to sądzić, że zakładana na ten rok łączna wartość zagranicznych inwestycji (30 mld USD) zostanie znacznie przekroczona. 7 Z najnowszych danych PAIZ wynika, że w ciągu pierwszych sześciu miesięcy br. wartość strumienia bezpośrednich inwestycji zagranicznych wpływających do Polski wyniosła 5 mld USD, z czego 4,8 mld USD to inwestycje o wart. powyżej 1 mln USD. Natomiast plany inwestycyjne największych inwestorów na koniec czerwca br. wyniosły 13,109 mld USD. Do końca roku wartość napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych może wynieść nawet 9-10 mld USD. Pochodzenie bezpośrednich inwestycji zagranicznych pow. 1 mln USD według krajów 9% 9% 7% 6% 6% 9% Niemcy - 12% 19% USA - 23% USA Niemcy międzynarodowe Włochy Francja Holandia Korea Południowa Wielka Brytania pozostałe Źródło: oprac. wł. na podst. danych PAIZ 7 wypowiedź W. Dziemianowicza z Departamentu Badań PAIZ w: P. Apanowicz, W tym roku rekord może zostać pobity, Rzeczpospolita 1998, nr 98.

10 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH 10 Analizując powyższy wykres można zauważyć, że kraje Unii Europejskiej miały największy wartościowo udział w zagranicznych inwestycjach w Polsce (70 proc.) i poprzedzały firmy międzynarodowe (9 proc.) i kraje azjatyckie (9 proc.) z Koreą na czele. Najwięcej zapewne w dalszym ciągu zainwestują podmioty ze Stanów Zjednoczonych (22,5 proc. udziału w dotychczasowych inwestycjach), Niemiec (11,9 proc.), korporacje międzynarodowe (9,3 proc.), a także firmy z Włoch (9,2 proc. w tym głównie FIAT), Francji (9,1 proc.), Holandii, Południowej Korei (Daewoo) i Wielkiej Brytanii (pozostałe kraje udział poniżej 5 proc.). Polska staje się regionalnym centrum produkcji samochodów i w związku z tym wzrosną inwestycje firm motoryzacyjnych. Liczba bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce o wartości powyżej 1 mln USD Źródło: oprac. wł. na podst. danych PAIZ Jeśli chodzi o liczbę głównych inwestorów zagranicznych w Polsce, to pod koniec czerwca 1998 roku wyniosła ona 638 podmiotów, pochodzących z 31 krajów. Na koniec 1997 roku lista PAIZ (List of Major Foreign Investors) zawierała 583 inwestorów, w końcu Największa grupa inwestorów pochodziła z Niemiec 141 podmiotów. Na następnych miejscach uplasowały się Stany Zjednoczone 96 podmiotów (mimo mniejszej od Niemiec liczby dużych inwestorów, zajmują pierwsze miejsce pod względem wartości inwestycji). Następnie kolejno: Włochy 61, Francja 53, Szwecja 35, Holandia 34, Austria 32, Wielka Brytania 29 i Dania 25.

11 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH 11 Największym inwestorem w Polsce jest od kilku lat włoska firma Fiat. Jej ogólne inwestycje wliczając w to zagraniczne i polskie źródła finansowania wyniosły 1691,8 mln USD. Również następny w kolejności inwestor Deawoo pochodzi z branży motoryzacyjnej. Natomiast na trzecim miejscu, na liście PAIZ z końca czerwca br. znalazł się rosyjski Gazprom, budujący rurociąg na trasie Jamał-Europa. Tab. 1. Lista 10 największych inwestorów zagranicznych w Polsce (30 czerwca 1998) L.p. Inwestor Kapitał zainwestowany (mln USD) Plany (mln USD) Kraj 1. Fiat 1247,8 708,8 Włochy 2. Daewoo 1207,9 390,9 Korea 3. Gazprom 834,0 826,1 Rosja 4. EBRD 653,5 216,0 międzynarodowy 5. Metro AG 537,4 650,0 Niemcy 6. Pol-Amer. Ent. Fund 510,0 0,0 USA 7. ING Group 420,0 0,0 Holandia 8. PepsiCo 412,0 380,0 USA 9. IPC 370,0 0,0 USA 10. Coca-Cola Beverages 285,0 0,0 Wielka Brytania 11. ABB 282,0 258,0 międzynarodowy 12. Philip Morris 282,0 90,0 USA Źródło: Lista głównych inwestorów zagranicznych w Polsce, PAIZ, 1998 Jak dotychczas najwięcej inwestycji trafiło do sektora produkcyjnego (11 mld USD 62,4 proc.), usług finansowych (17,7 proc.), handlu hurtowego i detalicznego (8 proc.) oraz transportu i handlu. Największym zainteresowaniem cieszyło się polskie rolnictwo i górnictwo. Jeżeli chodzi o produkcję, najwięcej zainwestowano w przetwarzanie żywności, przemysł tytoniowy, środki transportu.

12 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH 12 Struktura przeznaczenia bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce 8% 8% 4% 62% produkcja usługi finansowe handel transport i kominikacja pozostałe 18% Źródło: oprac. wł. na podst. danych PAIZ 3.1. Krótka charakterystyka specjalnych stref ekonomicznych Podmiot inwestujący w strefach może liczyć na preferencje fiskalne (np. zwolnienie z podatku dochodowego) po wniesieniu odpowiednio dużego kapitału. 1 metr kwadratowy gruntu w strefie kosztuje średnio 15 dolarów. Dla porównania z Walią (gdzie ulokowanych jest wiele inwestycji japońskich), koszt budowy hali jest niższy w Polsce. Siła robocza w Polsce jest tańsza o około 30-5-% w porównaniu z Walią. Elektryczność, gaz, woda, oczyszczalnie ścieków, sprzężone powietrze, również są argumentami na rzecz Polski. W porównaniu z innymi krajami Europy Środkowo-Wschodniej i byłego ZSRR Polska również wychodzi korzystnie. 1. Istnienie specjalnych stref ekonomicznych - Polska ma najlepsze (w porównaniu z innymi krajami) ustawowo zagwarantowane zachęty. 2. Istnieje duży potencjał ludzki: wykształcona siła robocza. 3. Dostrzegany jest również obrót przygraniczny.

13 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH Inwestycje japońskie na świecie Poniżej w dużym skrócie zostanie opisanych kilkanaście lat historii gospodarczej Japonii z koncentracją na sferze inwestycji. W latach wystąpił w Japonii okres nazwany gospodarką bańki mydlanej (Bubble Economy). Okres ten charakteryzował się m.in. wzrostem (aż czterokrotnym) kursu akcji na Giełdzie Tokijskiej oraz stałą aprecjacją jena (z poziomu około 240 do 140 jenów za dolara). W samym 1985 roku kurs jena został obniżony z 250 do 170 jenów za dolara. Działo się to na skutek nacisków Białego Domu w celu zmniejszenia zbyt dużego dodatniego salda handlowego pomiędzy Japonią a USA. Uważano, że aprecjacja jena zmniejszy eksport z Japonii. Jednak mimo niekorzystnego kursu jena w stosunku do dolara, eksport japoński stale rósł. W związku z tym wzrostem siły jena, szczególnie atrakcyjne stały się inwestycje, w tym produkcyjne, za granicą, zwłaszcza w USA. Sprzyjało temu też utrzymywanie niskiej stopy procentowej (na poziomie 2-2,5 proc. w skali rocznej). Powstało w ten sposób wiele fabryk samochodów, maszyn czy elektroniki. Japonia jest krajem o dużej gęstości zatrudnienia (332 os./km 2 ). Fakt ten potęgowany jest dodatkowo przez czynniki geograficzne sprawiające, że ok. 70 proc. powierzchni kraju pokryte jest górami, a 80 proc. ludności mieszka w miastach. Kredyty w Japonii zazwyczaj udzielane były pod zastaw ziemi, która ma tam ogromną (w tym też symboliczną) wartość. Od połowy lat 80-tych ceny ziemi zaczęły gwałtownie rosnąć. Ten boom na rynku nieruchomości wzmocniony był przez fakt udzielania kredytów pod zastaw ziemi w wysokości nawet do 90 proc. jej wysokości. 8 Doszło do tego, że ludność nie mogła sobie pozwolić na zakup ziemi. W styczniu 1990 roku rozpoczął się spadek cen akcji na Giełdzie Tokijskiej. W ciągu 8 miesięcy wartość wskaźnika Nikkei zmniejszyła się o ponad połowę, a do jesieni 1991 roku spadła ponad trzykrotnie. 9 W maju 1990 roku rząd japoński zmienił politykę wobec rynku nieruchomości i wydał bankom nakaz nieudzielania kredytów na transakcje ziemią pozarolniczą. Efektem decyzji stał się drastyczny spadek cen ziemi J. Kaja, Eseje o japońskiej ekonomii i gospodarce, Semper, Warszawa 1996, ss ibidem. 10 ibidem, s. 36.

14 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH 14 Po 1990 roku bańka pękła. Ceny ziemi zaczęły spadać a firmy, nie mogąc spłacić zaciągniętych kredytów, ubiegały się o nowe. Banki udzielały kredytów bojąc się niewypłacalności swoich klientów i ich bankructw. Nieruchomości nie tylko w USA, ale i w Japonii były często kupowane za pieniądze pożyczone z banków japońskich. Kiedy boom na nieruchomości się skończył i ich wartość zaczęła nagle spadać okazało się, że banki japońskie posiadają ogromne ilości nieściągalnych lub trudno-ściągalnych długów. W ten sposób w japońskim systemie finansowym pojawiła się duża ilość złych długów. (mld USD) Bezpośrednie inwestycje zagraniczne Japonii w latach ,3 8,1 10,2 12, , ,5 56,9 50, ,6 41,1 34, Źródło: Współczesna Japonia, International Society for Educational Information, Tokyo 1996, s. 49; Nippon Business Facts & Figures, JETRO, Tokyo 1997; Nippon Business Facts & Figures, JETRO, Tokyo 1998 Od roku finansowego 1990 do roku 1992 inwestycje bezpośrednie zagraniczne znacznie spadły, co wiązało się z pogarszającą się sytuacją gospodarki bańki mydlanej. W roku finansowym 1993 wartość inwestycji wzrosła po raz pierwszy od czterech lat do 36 miliardów USD. Było to związane ze zwyżką kursu jena, która skłoniła producentów do inwestowania w Chinach i innych krajach. Firmy japońskie, między innymi w celu poprawy efektywności działania, chcąc obniżyć koszty produkcji, rozpoczęły inwestycje w Azji. Region ten stał się atrakcyjny również ze względu na stabilność walut powiązanych z dolarem i rosnącą siłą nabywczą mieszkańców.

15 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH 15 W tym czasie, koszty jednoczenia się Niemiec i wątpliwości, co do przebiegu procesu integracji państw UE sprawiły, że wielkość inwestycji japońskich w Azji wzrosła 3-krotnie, a w Europie spadła. 11 Spadek ten dotyczył również Europy Środkowo-Wschodniej. Ograniczone zasoby finansowe nie pozwalały na rozwinięcie inwestycji również w naszym, mniej stabilnym regionie. Ostatnio sytuacja w Japonii zaczęła się zmieniać. Między połową 1995 a końcem 1997 kurs jena spadł z 79 jenów za dolara, do poziomu 130 jenów. Japońskie firmy ponownie przetrwały trudny okres silnego kursu jena i wraz z jego deprecjacją, rozwinęły działalność eksportową. Ponieważ popyt krajowy jest ograniczony, japońskie firmy zaczynają szukać innych rynków zbytu. Dodatkowo naciski Waszyngtonu sprawiają, że poszukiwane są inne, nowe rynki, również w celu rozpoczęcia w nich inwestycji. Japoński sektor finansowy, mimo dodatniego salda handlowego, będąc w nieco gorszym stanie na skutek dużej wartości złych długów (głośny upadek siedmiu banków hipotecznych, jednego z towarzystw ubezpieczeń na życie, kilku średniej wielkości banków i wreszcie krach Yamaichi Securities w listopadzie ), raczej nie jest w stanie tak efektywnie wykorzystać posiadanych środków, jak to było wcześniej. Wskutek kryzysu w południowo-wschodniej Azji, kraje te nie są w stanie wchłonąć dotychczasowej ilości towarów z Japonii (trafiało tam 40 proc. Japońskiego eksportu). Może to spowodować wzrost zagranicznych inwestycji firm japońskich. 13 Zamiast lokować nadwyżki finansowe w i tak nisko oprocentowane japońskie lokaty bankowe, znacznie bardziej opłacalne jest szukanie innych źródeł zysku. A zyski te mogą dostarczyć rynki zagraniczne. 11 Informacje te pochodzą z odczytu: Hashimoto, Japanese Direct Investment. Its Characteristic and Future Trend, Nomura Research Institute, Wiedeń 1998 (materiały niepublikowane). Hashimoto jest pracownikiem Departamentu Projektów Zagranicznych w Nomura Securitas największym japońskim banku inwestycyjnym. W latach był szefem wiedeńskiego oddziału tego banku. 12 Yamaichi to najstarszy i czwarty co do wielkości dom maklerski w Japonii. Jego upadek to największe bankructwo w historii japońskiej gospodarki (kapitał 3,3 mld USD, pozostawione długi sięgały 25 mld USD). Upadek ten spowodował spadek kursu akcji drugiego i trzeciego co do wielkości domu maklerskiego Japonii: Daiwa Securities i Nikko Securities o 20 proc (akcje największego domu, Nomura Securities, były bardziej stabilne), co pociągnęło za sobą spadek kursów kilku słabszych instytucji, m.in. Daiwa-Bank, Long Term Credit Bank. 13 Przyczynić się może do tego zapowiadane na kwiecień br. rozluźnienie prawa kontroli wymiany walut w Japonii.

16 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH 16 Japońskie inwestycje bezpośrednie zagranicą w roku podatkowym % 6% 8% 1% 24% 44% Ameryka Północna Azja Europa Australia i Oceania Ameryka Południowa Afryka Źródło: oprac. własne na podst.: Nippon Business Facts & Figures, JETRO, Tokyo 1997 W roku podatkowym 1995 roku suma japońskich inwestycji bezpośrednich za granicą wyniosła 50,694 mld USD i wzrosły one o 23,5 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim. Najwięcej zainwestowano w Ameryce Północnej (wzrost o 27,7 proc.) 22,76 mld USD (z czego 93 proc. w USA), a dalej w Azji 12,26 mld USD, a w Europie 8,47 mld USD (wzrost o 35,9 proc.). Spośród państw europejskich najwięcej zainwestowano w Wielkiej Brytanii (3,4 mld USD), Holandii (1,5 mld USD). We Francji wartość inwestycji wzrosła 2,5- krotnie. 14 Japońskie inwestycje bezpośrednie zagranicą w roku podatkowym % 2% 9% 1% 24% 49% Ameryka Północna Azja Europa Australia i Oceania Ameryka Południowa Afryka Źródło: oprac. własne na podst.: Nippon Business Facts & Figures, JETRO, Tokyo 1998 Natomiast w następnym roku podatkowym, JETRO podało, że japońskie inwestycje zagraniczne spadły do 48,019 mld USD (5,3 proc. mniej niż w roku poprzednim). W Ameryce Północnej zainwestowano (wzrost o 1,1 proc.) 23,02 mld USD (z czego 96 proc. w USA), a dalej w Azji 11,61 mld USD, w Europie 7,37 mld USD (wzrost o spadek o

17 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH 17 13,0 proc.). Największymi odbiorcami inwestycji w Europie była Wielka Brytania (3,4 mld USD) i Holandia (1,1 mld USD). Był to pierwszy taki spadek w ciągu ostatnich czterech lat. Japońskie inwestycje bezpośrednie w Chinach spadły o 43,9 proc. Spadły też o 71,3 proc. w Australii i o 27,2 proc. w Holandii. 15 Japońskie inwestycje bezpośrednie za granicą w latach mld Y ,6 4956,8 4418,7 4151,4 4280, ,4 652,5 828,1 830, Ogółem Europa Źródło: oprac. wł. na podst. ASEAN in figures, JETRO, Tokyo Sondaż, przeprowadzony przez japoński EXIM Bank wykazał, że w 1995 roku 69,2 proc. japońskich firm zamierzało rozwijać inwestycje bezpośrednie w Azji, natomiast w połowie 1997 roku już tylko 59,3 proc (spadek o 10 proc. w ciągu dwóch lat). W tym roku wskaźnik ten może być jeszcze mniejszy na skutek problemów gospodarczych tego regionu. Plany inwestycyjne związane z Azją przenoszone więc do innych regionów, np. na kontynent amerykański (zwłaszcza do Ameryki Południowej), do krajów UE i pozostałych państw. Plany związane z ostatnią grupą wzrosły dwukrotnie w ciągu ostatnich dwóch lat (od 3,4 proc. w 1995 roku do 7 proc. w połowie 1997 roku). 16 Około 80 proc. tych planów dotyczy naszego regionu. Tak więc można się spodziewać napływu bezpośrednich inwestycji japońskich do Europy Środkowo-Wschodniej w następnych latach, mimo wciąż trwającego kryzysu finansowego w Japonii Nippon Business Facts and Figures, JETRO, Tokyo 1997, ss Nippon Business Facts & Figures, JETRO, Tokyo odczyt Hashimoto. 17 Japońskie ministerstwo finansów przyznało w styczniu 1998, że ryzykowne kredyty banków wynoszą aż 583 mld USD. Dochodzi też do przejmowania banków japońskich o najgorszej kondycji finansowej przez banki silniejsze (planowane przejęcie Long Term Credit Bank przez Sakura Bank).

18 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH 18 Struktura japońskich firm w Europie Środkowo- Wschodniej w 1996 roku 9,0% 20,5% 16,7% Węgry 32,5% Czechy Polska Rumunia 21,3% pozostałe Źródło: oprac. wł. na podst. danych Nomura Research Institute Nomura Research Institute podaje, że w 1996 roku spośród 4156 japońskich firm działających w Europie, tylko 2,8 proc. z nich działało w Europie Środkowo-Wschodniej. Spośród firm naszego regionu, 20,5 proc. ulokowanych było w Polsce, 21,3 proc. w Czechach, 32,5 proc. na Węgrzech, 9 proc. w Rumunii (w pozostałych krajach poniżej 5 proc.) Inwestycje japońskie w Polsce Jak to było wcześniej wspomniane, zaangażowanie kapitału japońskiego w inwestycje bezpośrednie nie było zbyt duże w Europie Środkowo-Wschodniej. Jedną z przyczyn może być niestabilność gospodarek tego regionu (zmieniające się przepisy), czy też brak wiedzy o poziomie rozwoju regionu i możliwych do uzyskania zyskach Najwięksi inwestorzy japońscy w Polsce W końcu roku 1997 wartość japońskich inwestycji zagranicznych wyniosła 69,5 mln USD, dając Japonii 20. miejsce wśród państw inwestujących w Polsce. Plany inwestycyjne wyniosły 172,3 mln USD (z czego 92,5 proc. to zobowiązania firmy Isuzu). 19 Część z tych planów została zrealizowana w pierwszej połowie 1998 roku. Japońskie inwestycje zagraniczne osiągnęły wartość 178,4 mln USD, z zobowiązania wzrosły do 208,3 mln USD. 18 ibidem.

19 STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE GOSPODARKI I KULTURY JAPOŃSKIEJ SGH 19 Największą realizowaną japońską inwestycją w Polsce jest fabryka silników diesel do samochodów osobowych budowana przez firmę Isuzu. 20 Fabryka powstająca na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej w Tychach ma dostarczać od połowy 1999 roku do 300 tys. diesli rocznie. Wartość całej inwestycji ma wynieść ok. 185 mln dolarów (do końca 1997 roku wyniosła 35,7 mln USD, a deklarowane inwestycje 159,2 mln USD). Wartość inwestycji Isuzu może osiągnąć jednak kwotę około 350 mln USD, co będzie jedną z największych inwestycji zagranicznych w Polsce w tym roku. Jako przyczynę do inwestowania akurat w Polsce przedstawiciele Isuzu podawali spodziewany wzrost popytu na nowe auta w Europie Środkowej, niewysokie koszty produkcji i rozwiniętą infrastrukturę przemysłową. Tab. 2. Największe inwestycje japońskie w Polsce (w mln USD) L.p. Inwestor Kapitał zainwestowany (plany) Kapitał zainwestowany (plany) Bridgestone Corporation 45,00 (0,0) - 2. NSK-RHP Europe Ltd. 39,24 (0,3) - 3. Isuzu 35,7 (159,3) 35,7 (159,3) 4. Matsushita Electric Industrial Co. Ltd. 22,5 (1,0) 19,0 (13,0) 5. Nomura 17,8 (0,0) - 6. Nichimen Corporation 5,6 (5,8) - 7. Toyota 5,0 (0,0) 5,0 (0,0) 8. Nissho Iwai 4,5 (0,0) 4,5 (0,0) 9. Tohoku Pioneer Electronic Corporation 1,1 (2,0) 2,3 (0,0) 10. Mitsui O.S.K. Lines - 1,0 (0,0) 11. Kanematsu Gosho 1,0 (0,0) 1,0 (0,0) 12. Itochu 1,0 (0,0) 1,0 (0,0) Źródło: Lista głównych inwestorów zagranicznych w Polsce, PAIZ, Lista głównych inwestorów zagranicznych w Polsce, PAIZ, Warszawa 1998

Inwestycje japońskie na świecie i w Polsce

Inwestycje japońskie na świecie i w Polsce mgr Krzysztof Piech Inwestycje japońskie na świecie i w Polsce Japonia, będąc drugą po USA potęgą gospodarczą świata, piątym światowym inwestorem, krajem o potężnym potencjale kapitałowym, znajduje się

Bardziej szczegółowo

Mankamenty polskiej polityki proinwestycyjnej. Studium przypadku.

Mankamenty polskiej polityki proinwestycyjnej. Studium przypadku. Krzysztof Piech Katedra Polityki Gospodarczej Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Mankamenty polskiej polityki proinwestycyjnej. Studium przypadku. Spis treści: WSTĘP... 1 POLSKO-JAPOŃSKIE KONTAKTY GOSPODARCZE...

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać :14:14

Co kupić, a co sprzedać :14:14 Co kupić, a co sprzedać 015-06-15 11:14:14 Kraje Unii Europejskiej są trzecim po Chinach i USA partnerem handlowym Japonii, natomiast Japonia zajmuje siódme miejsce w obrotach UE z zagranicą. Największym

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny Polska-Japonia :48:49

Handel zagraniczny Polska-Japonia :48:49 Handel zagraniczny Polska-Japonia 2013-09-02 07:48:49 2 W 2012 r. w handlu pomiędzy Polską i Japonią odnotowano znaczny spadek obrotów do poziomu 2,7 mld USD (w porównaniu z 3,3 mld USD w 2011 r.). Wynik

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje :56:13

Kto i gdzie inwestuje :56:13 Kto i gdzie inwestuje 2015-05-14 16:56:13 2 Polska jest liderem w Europie Środkowo-Wschodniej w przyciąganiu koreańskich inwestycji oraz piątym największym celem inwestycyjnym wśród krajów UE. Mimo to

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku :38:33

Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku :38:33 Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku 2015-10-21 14:38:33 2 Rumunia jest krajem o dynamicznie rozwijającej się gospodarce Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku. Rumunia jest dużym krajem o dynamicznie

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział 2 Zaprzepaszczone możliwości (1989-1991) 37. Rozdział 3 Zamrożenie stosunków (1991-1994) 99

Spis treści. Rozdział 2 Zaprzepaszczone możliwości (1989-1991) 37. Rozdział 3 Zamrożenie stosunków (1991-1994) 99 Biblioteka Fundacji im.takashimy Wydawnictwo TRIO Warszawa 2009 Wykaz ważniejszych skrótów 9 Od autora 13. Rozdział 1 Wprowadzenie 15 Zarys problematyki powojennych stosunków polsko-japońskich 15 Cel i

Bardziej szczegółowo

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami Tomasz Białowąs Wysoki dynamika wymiany handlowej 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Eksport całkowity UE Eksport UE do Chin Import całkowity UE Import

Bardziej szczegółowo

Najnowsze tendencje w stymulowaniu inwestycji i pozyskiwaniu inwestorów

Najnowsze tendencje w stymulowaniu inwestycji i pozyskiwaniu inwestorów POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH Najnowsze tendencje w stymulowaniu inwestycji i pozyskiwaniu inwestorów Lublin, 17 maja 2010 r. Sytuacja na globalnym rynku inwestycyjnym kończący się

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać :25:37

Co kupić, a co sprzedać :25:37 Co kupić, a co sprzedać 2015-06-10 16:25:37 2 Francja od lat jest największym europejskim eksporterem kosmetyków; wartość francuskiego eksportu szacuje się na prawie 4,5 mld euro. W III kw. 2013 r. nastąpiło

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w III kwartale 2016 r.

Bilans płatniczy Polski w III kwartale 2016 r. Warszawa, dnia 30 grudnia 2016 r. Bilans płatniczy Polski w III kwartale 2016 r. Kwartalny bilans płatniczy został sporządzony przy wykorzystaniu danych miesięcznych i kwartalnych przekazanych przez polskie

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać :58:22

Co kupić, a co sprzedać :58:22 Co kupić, a co sprzedać 2015-06-11 13:58:22 2 Głównym partnerem handlowym Hiszpanii jest strefa euro. Hiszpania przede wszystkim eksportuje żywność i samochody, importuje zaś surowce energetyczne i chemię.

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Branża motoryzacyjna to jeden z największych i najszybciej rozwijających się sektorów polskiej gospodarki.

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Czas na większą aktywność, czyli gdzie szukać zysków? Typy inwestycyjne Union Investment

Czas na większą aktywność, czyli gdzie szukać zysków? Typy inwestycyjne Union Investment Czas na większą aktywność, czyli gdzie szukać zysków? Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa kwiecień 2012 r. Co ma potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy kwiecień 2012 2 Kategorie aktywów

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 2 Eksport jest siłą napędową niemieckiej gospodarki. Niemcy są także znaczącym importerem surowców, głównie energetycznych, ale i wysoko przetworzonych wyrobów

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37 Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37 2 Wielka Brytania plasuje się w czołówce globalnych inwestorów. Według danych OECD zajmuje 5. miejsce na świecie. Według wstępnych danych OECD w 2012 r. poziom

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych S.A. Polish Information & Foreign Investment Agency

Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych S.A. Polish Information & Foreign Investment Agency LISTA NAJWIĘKSZYCH INWESTORÓW ZAGRANICZNYCH W POLSCE GRUDZIEŃ 2004 ü Największy napływ kapitału zagranicznego do Polski od 2000 roku. ü Polska nadal w czołówce przyjmujących BIZ w regionie Europy Środkowej

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą.

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. Stosunki gospodarcze między Polską i Litwą regulują przepisy prawne Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia dr.inż. Wojciech Winogrodzki Prezes Zarządu Członek Konfederacji Lewiatan Przygotowując moje wystąpienie wykorzystałem:

Bardziej szczegółowo

Kapitał zagraniczny. w województwie lubelskim i Lublinie

Kapitał zagraniczny. w województwie lubelskim i Lublinie Kapitał zagraniczny w województwie lubelskim i Lublinie SPIS TREŚCI 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. PODMIOTY Z UDZIAŁEM KAPITAŁU ZAGRANICZNEGO... 4 PODMIOTY Z UDZIAŁEM KAPITAŁU ZAGRANICZNEGO WG PRZEDZIAŁÓW ZATRUDNIENIENIA...

Bardziej szczegółowo

Żywność polską specjalnością 2015-06-03 11:01:23

Żywność polską specjalnością 2015-06-03 11:01:23 Żywność polską specjalnością 2015-06-03 11:01:23 2 W 2015 roku Polska może wyeksportować żywność o wartości nawet 25 mld euro - mówił w maju 2015 minister rolnictwa Marek Sawicki. W 2014 r. eksport produktów

Bardziej szczegółowo

Otwarty Świat. Atrakcyjność Inwestycyjna Europy Raport Ernst & Young 2008

Otwarty Świat. Atrakcyjność Inwestycyjna Europy Raport Ernst & Young 2008 Otwarty Świat Atrakcyjność Inwestycyjna Europy Raport Ernst & Young 2008 Dane dotyczące raportu 834 menedżerów z 43 krajów Badane firmy pochodziły z 5 głównych sektorów: 2 37% przemysł, sektor motoryzacyjny

Bardziej szczegółowo

Trendy i perspektywy ekspansji zagranicznej polskich firm

Trendy i perspektywy ekspansji zagranicznej polskich firm Trendy i perspektywy ekspansji zagranicznej polskich firm KUKE S.A. Polski ubezpieczyciel należności z przeważającym udziałem Skarbu Państwa 63,31% 36,69% Korporacja Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych Spółka

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09

Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09 Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09 2 Greckie towary sprzedawane są głównie do krajów UE - Włoch, Niemiec, Bułgarii i na Cypr. Polska jako partner handlowy zajmuje 27. miejsce. W 2013 roku 46,4

Bardziej szczegółowo

Grupa Makarony Polskie Wyniki finansowe za rok Warszawa, 20 marca 2012 r.

Grupa Makarony Polskie Wyniki finansowe za rok Warszawa, 20 marca 2012 r. Grupa Makarony Polskie Wyniki finansowe za rok 2011 Warszawa, 20 marca 2012 r. NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA W 2011 R. Wysokie tempo rozwoju Zakup Tenczynek Utrzymanie wysokiego tempa rozwoju organicznego(210,7

Bardziej szczegółowo

Streszczenie. Eksport i import w 2014 roku. Małopolska na tle Polski. Zaangażowanie firm w handel zagraniczny

Streszczenie. Eksport i import w 2014 roku. Małopolska na tle Polski. Zaangażowanie firm w handel zagraniczny Streszczenie Eksport i import w 2014 roku Zwiększyła się wartość eksportu i importu w stosunku do 2013 roku. Wartość dóbr i usług, które trafiły na eksport w 2014 roku wyniosła: 7,8 mld euro z Małopolski,

Bardziej szczegółowo

Energia chińskiego smoka. Próba zdefiniowania chińskiej polityki energetycznej. mgr Maciej M. Sokołowski WPiA UW

Energia chińskiego smoka. Próba zdefiniowania chińskiej polityki energetycznej. mgr Maciej M. Sokołowski WPiA UW Energia chińskiego smoka. Próba zdefiniowania chińskiej polityki energetycznej. mgr Maciej M. Sokołowski WPiA UW Definiowanie polityki Polityka (z gr. poly mnogość, różnorodność; gr. polis państwo-miasto;

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

Atrakcyjność inwestycyjna Europy 2013

Atrakcyjność inwestycyjna Europy 2013 Atrakcyjność inwestycyjna Europy 2013 Polska liderem wzrostu w Europie i najatrakcyjniejszym krajem regionu! @EY_Poland #AIE Jacek Kędzior 6 czerwca 2013 r. Warszawa Metodologia Atrakcyjność inwestycyjna

Bardziej szczegółowo

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie Kim jesteśmy? KUKE jest spółką akcyjną z przeważającym udziałem

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r.

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Warszawa, dnia 14 września 2015 r. Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z miesięcznych i kwartalnych sprawozdań polskich podmiotów

Bardziej szczegółowo

Instytut Keralla Research Raport sygnalny Sygn /448

Instytut Keralla Research Raport sygnalny Sygn /448 Instytut Keralla Research Raport sygnalny Sygn. 01.12.2016/448 2016 1.1. Polski rynek tworzyw sztucznych w liczbach Przemysł tworzyw sztucznych w Polsce (dostawcy surowców i producenci) notuje roczne obroty

Bardziej szczegółowo

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa maj 2012 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne. maj 2012 2 Zarządzanie płynnością PLN Stały

Bardziej szczegółowo

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Rzecznik Prasowy Prezesa GUS seminarium naukowe pod patronatem naukowym prof. dr hab. Józefa Oleńskiego Prezesa GUS RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY prof. nadzw. dr

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o spółce PKO BP

Podstawowe informacje o spółce PKO BP Podstawowe informacje o spółce PKO BP PKO BANK POLSKI S.A. jeden z najstarszych banków w Polsce. W opinii wielu pokoleń Polaków uważany jest za bezpieczną i silną instytucję finansową. Większościowym akcjonariuszem

Bardziej szczegółowo

Ambasada RP w Moskwie Moskwa, 4 kwietnia 2012 r. Wydział Ekonomiczny. Notatka o stanie gospodarki Federacji Rosyjskiej w 2011 r.

Ambasada RP w Moskwie Moskwa, 4 kwietnia 2012 r. Wydział Ekonomiczny. Notatka o stanie gospodarki Federacji Rosyjskiej w 2011 r. Ambasada RP w Moskwie Moskwa, 4 kwietnia 2012 r. Wydział Ekonomiczny Notatka o stanie gospodarki Federacji Rosyjskiej w 2011 r. 1. Dynamika PKB i czynniki wzrostu Wzrost PKB w 2011r. wyniósł 4,3%. Uwarunkowany

Bardziej szczegółowo

Notatka o stanie gospodarki Federacji Rosyjskiej w okresie styczeń - czerwiec 2012 r.

Notatka o stanie gospodarki Federacji Rosyjskiej w okresie styczeń - czerwiec 2012 r. Moskwa, sierpnia 2012 r. Amb/M/WE/AН/ /12 Notatka o stanie gospodarki Federacji Rosyjskiej w okresie styczeń - czerwiec 2012 r. 1. Dynamika PKB i czynniki wzrostu Wg danych Ministerstwa Rozwoju Gospodarczego

Bardziej szczegółowo

Henkel podtrzymuje prognozy wyników na 2016 r.

Henkel podtrzymuje prognozy wyników na 2016 r. Henkel podtrzymuje prognozy wyników na 2016 r. data aktualizacji: 2016.11.14 Henkel w trzecim kwartale ponownie notuje dobre wyniki. Firma wygenerowała przychody na poziomie 4,748 mld euro, co oznacza

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat.

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat. Bilans płatniczy zestawienie (dochody wpływy kontra wydatki płatności) wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami (gospodarką krajową) a nierezydentami (zagranicą) w danym okresie. Jest on sporządzany

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać 2015-07-13 13:10:08

Co kupić, a co sprzedać 2015-07-13 13:10:08 Co kupić, a co sprzedać 2015-07-13 13:10:08 2 Głównym partnerem handlowym Egiptu jest Unia Europejska. Egipski rynek jest w znacznym stopniu chroniony, zwłaszcza w przypadku importu towarów konsumpcyjnych.

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty dziewiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017

Bardziej szczegółowo

Irlandzki eksport towarów spożywczych w 2014 r. osiągnął 10,5 mld EUR 2015-01-19 13:21:19

Irlandzki eksport towarów spożywczych w 2014 r. osiągnął 10,5 mld EUR 2015-01-19 13:21:19 Irlandzki eksport towarów spożywczych w 2014 r. osiągnął 10,5 mld EUR 2015-01-19 13:21:19 2 Według wstępnych danych agencji Bord Bia irlandzki eksport żywności i napojów w 2014 r. osiągnął wartość 10,5

Bardziej szczegółowo

MSG ĆWICZENIA 3. Międzynarodowe przepływy kapitału

MSG ĆWICZENIA 3. Międzynarodowe przepływy kapitału MSG ĆWICZENIA 3 Międzynarodowe przepływy kapitału przemieszczanie za granicę wartości w formie środków finansowych lub dóbr materialnych, gdy kraj przyjmujący kapitał jest obciążony na rzecz kraju-eksportera

Bardziej szczegółowo

Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment

Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa Listopad 2012 Co ma potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy listopad 2012 Kategorie aktywów cieszące się największym zainteresowaniem

Bardziej szczegółowo

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Departament Długu Publicznego Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Listopad 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Miesięczny kalendarz emisji... 2 Komentarze MF... 8 ul.

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A.

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2014 rok i podział zysku Warszawa, 22 czerwca 2015 Otoczenie makroekonomiczne % r/r, pkt proc. 7.0 5.0 3.0 1.0-1.0-3.0-5.0 Gospodarka stopniowo przyspiesza Wzrost

Bardziej szczegółowo

Droga do zysku, czyli w co inwestować? Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Droga do zysku, czyli w co inwestować? Typy inwestycyjne Union Investment TFI Droga do zysku, czyli w co inwestować? Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa styczeń 2013 r. Co ma największy potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy Subfundusz UniKorona Akcje UniKorona

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Grupa Makarony Polskie Wyniki finansowe za I kwartał 2012 roku. Warszawa, 15 maja 2012 r.

Grupa Makarony Polskie Wyniki finansowe za I kwartał 2012 roku. Warszawa, 15 maja 2012 r. Grupa Makarony Polskie Wyniki finansowe za I kwartał 2012 roku Warszawa, 15 maja 2012 r. NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA W I KWARTALE 2012 R. RESTRUKTURYZACJA POPRAWA RENTOWNOŚCI DODATNI WYNIK FINANSOWY Urentownienie

Bardziej szczegółowo

Pełen tekst raportu:

Pełen tekst raportu: 1 S t r o n a Raport powstał w ramach projektu Małopolskie Obserwatorium Gospodarki. Publikację przygotowała: Agnieszka Górniak Pełen tekst raportu: WWW.MOG.MALOPOLSKA.PL Małopolskie Obserwatorium Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Doing business in Poland

Doing business in Poland Doing business in Poland Dlaczego warto inwestować w Polsce Polska zajmuje 13. miejsce na świecie i 5. w Europie wśród krajów najbardziej atrakcyjnych dla inwestorów zagranicznych - wynika z ogłoszonego

Bardziej szczegółowo

Rynek drobiu w 2013 roku cz. II

Rynek drobiu w 2013 roku cz. II Rynek drobiu w 2013 roku cz. II Handel zagraniczny W 2013 roku eksport drobiu rósł wolniej niż w roku poprzednim, lecz nadal stanowił ponad jedną trzecią krajowej produkcji mięsa drobiowego i był głównym

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 15:09:29

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 15:09:29 Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 15:09:29 2 Chorwacja jest zaliczana do państw europejskich o najwyższym poziomie inwestycji zagranicznych per capita. Łączna wartość inwestycji zagranicznych w Chorwacji

Bardziej szczegółowo

RYNEK DROBIU W 2012 ROKU CZ. II

RYNEK DROBIU W 2012 ROKU CZ. II RYNEK DROBIU W 2012 ROKU CZ. II Tabela. 6. Handel zagraniczny drobiem (w tys. ton wagi produktu) Wykres 6. Średnie miesięczne ceny sprzedaży mięsa z kurczaka (tuszka kurczaka 65%, w euro za 100 kg) Handel

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w trzech kwartałach 2015 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w trzech kwartałach 2015 r. mld EUR Biuro Analiz i Programowania Warszawa, 28 grudnia 2015 r. Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w trzech kwartałach 2015 r. Od akcesji Polski do Unii Europejskiej obroty towarami rolno-spożywczymi

Bardziej szczegółowo

Polski eksport ze wsparciem KUKE. Andrzej Rasiński Dyrektor Ds. Sprzedaży KUKE SA w Poznaniu

Polski eksport ze wsparciem KUKE. Andrzej Rasiński Dyrektor Ds. Sprzedaży KUKE SA w Poznaniu Polski eksport ze wsparciem KUKE Andrzej Rasiński Dyrektor Ds. Sprzedaży KUKE SA w Poznaniu Kim jesteśmy? KUKE jest spółką akcyjną z przeważającym udziałem Skarbu Państwa Ministerstwo Finansów 87,85% Bank

Bardziej szczegółowo

INWESTORZY ZAGRANICZNI W MAŁOPOLSCE W 2009 ROKU Streszczenie

INWESTORZY ZAGRANICZNI W MAŁOPOLSCE W 2009 ROKU Streszczenie INWESTORZY ZAGRANICZNI W MAŁOPOLSCE W 2009 ROKU Streszczenie Głównym celem badania Inwestorzy zagraniczni w Małopolsce w 2009 roku było zidentyfikowanie inwestorów z kapitałem zagranicznym w Małopolsce.

Bardziej szczegółowo

Instytut Keralla Research Raport sygnalny Sygn /246

Instytut Keralla Research Raport sygnalny Sygn /246 Instytut Keralla Research Raport sygnalny Sygn. 17.10.2016/246 2016 1. Rośnie liczba bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce Polska i Rosja zanotowały w 2015 roku największy przyrost bezpośrednich

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

Bilans ćwierćwiecza doświadczenia i przemiany branży browarniczej w Polsce. dr Piotr Szajner

Bilans ćwierćwiecza doświadczenia i przemiany branży browarniczej w Polsce. dr Piotr Szajner Bilans ćwierćwiecza doświadczenia i przemiany branży browarniczej w Polsce dr Piotr Szajner Plan prezentacji Przemiany strukturalne w sektorze piwowarskim Tendencje w produkcji piwa Tendencje w konsumpcji

Bardziej szczegółowo

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 2 Polska w 2014 r. była, po raz kolejny, liderem wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej pod względem pozyskania inwestycji zagranicznych - wynika

Bardziej szczegółowo

Formy inwestycji zagranicznych w Polsce

Formy inwestycji zagranicznych w Polsce Elżbieta Ostrowska Uniwersytet Wrocławski Formy inwestycji zagranicznych w Polsce Napływ kapitału zagranicznego regulowany jest w każdym kraju goszczącym przez pakiet aktów prawnych dotyczących różnych

Bardziej szczegółowo

Bezpieczne zyski w Twoim zasięgu Typy inwestycyjne Union Investment

Bezpieczne zyski w Twoim zasięgu Typy inwestycyjne Union Investment Bezpieczne zyski w Twoim zasięgu Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa październik 2012 r. Co ma potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy październik 2012 2 Kategorie aktywów cieszące się

Bardziej szczegółowo

Wyniki za trzy kwartały 2013 r. oraz plany rozwoju spółki

Wyniki za trzy kwartały 2013 r. oraz plany rozwoju spółki Grupa Kapitałowa P.R.E.S.C.O. GROUP Wyniki za trzy kwartały r. oraz plany rozwoju spółki Warszawa, 14 listopada r. AGENDA Rynek obrotu wierzytelnościami w Polsce w III kw. r. P.R.E.S.C.O. GROUP w III kwartale

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 11

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 11 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 11 Wstęp do ekonomii międzynarodowej Gabriela Grotkowska. Agenda Kartkówka Czym gospodarka otwarta różni się od zamkniętej? Pomiar otwarcia gospodarki Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH Przemysł motoryzacyjny w Polsce inwestycje, trendy i kierunki rozwoju Anna Polak - Kocińska Wiceprezes PAIiIZ S.A. Zawiercie, 28-29.05.2014 Średnie

Bardziej szczegółowo

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej 2011 Paulina Zadura-Lichota, p.o. dyrektora Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności PARP Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej Warszawa, 1 lutego

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM

KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM Mikołaj Waszczenko Spośród państw, które przystąpiły w 2004 r. do UE Polska posiada najdłuższą granicę z państwami nieunijnymi. Wynosi ona 1 185 km: 232- z

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie zagranicznej turystyki przyjazdowej i wyjazdowej oraz krajowej prowadzone były przez Urząd Statystyczny

Bardziej szczegółowo

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Czerwiec 2014 POLSKA* wiodąca destynacja dla bezpośrednich inwestycji zagranicznych w 2012 roku silny gracz w Europie w 2012 roku 3. miejsce

Bardziej szczegółowo

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra TEMAT: Zadłużenie międzynarodowe 9. 8. Funkcje kredytów w skali międzynarodowej: eksport kapitałów; możliwość realizacji określonych inwestycji np. przejęcie kontroli nad firmą znajdującą się zagranicą,

Bardziej szczegółowo

w relacjach z Polską Janusz Piechociński

w relacjach z Polską Janusz Piechociński Mongolia, Korea Południowa i Japonia w relacjach z Polską Janusz Piechociński 2 Główne wskaźniki makroekonomiczne POLSKA KOREA JAPONIA MONGOLIA PKB 2012 (mld USD) 489,8 1 129,5 5 960,3 10,3 PKB 2012 (zmiana

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31 2 Stany Zjednoczone są największą i najbardziej zaawansowaną technologicznie gospodarką świata. Jej mocną stroną jest właśnie innowacyjność, a siłą napędową

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w IV kwartale 2013 r.

Bilans płatniczy Polski w IV kwartale 2013 r. Bilans płatniczy Polski w IV kwartale 2013 r. Warszawa, dnia 31 marca 2014 r. Kwartalny bilans płatniczy został sporządzony przy wykorzystaniu danych miesięcznych i kwartalnych przekazanych przez polskie

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

STALPROFIL S.A. i jego Grupa Kapitałowa w 2015 roku. 6 maj

STALPROFIL S.A. i jego Grupa Kapitałowa w 2015 roku. 6 maj STALPROFIL S.A. i jego Grupa Kapitałowa w 2015 roku 6 maj 2016 1 Kryzys na światowym rynku stali dotknął prawie wszystkie regiony EU-28 Turkey Russia USA South-America China India Japan South-Korea World

Bardziej szczegółowo

Czy polskie firmy mają potencjał by stać się międzynarodowymi korporacjami?

Czy polskie firmy mają potencjał by stać się międzynarodowymi korporacjami? Czy polskie firmy mają potencjał by stać się międzynarodowymi korporacjami? W przeciągu ostatnich 20 lat, polskie firmy znacząco powiększyły swoje możliwości finansowe i wiele z nich zdecydowało się wyjść

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.)

Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.) Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.) Mikołów, dnia 9 maja 2011 r. REGON: 278157364 RAPORT ZAWIERA: 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O EMITENCIE 2. WYBRANE

Bardziej szczegółowo

dr Piotr SZAJNER IERiGŻ-PIB ul. Świętokrzyska Warszawa Rynek serów i twarogów w Polsce i UE

dr Piotr SZAJNER IERiGŻ-PIB ul. Świętokrzyska Warszawa   Rynek serów i twarogów w Polsce i UE dr Piotr SZAJNER IERiGŻ-PIB ul. Świętokrzyska 20 00-002 Warszawa E-mail: szajner@ierigz.waw.pl Rynek serów i twarogów w Polsce i UE Produkcja serów w Polsce [1.] tys. ton 800 600 400 200 0 2000 2004 2008

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO NA POZYCJĘ KONKURENCYJNĄ UNII EUROPEJSKIEJ W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM Tomasz Białowąs Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej, UMCS w Lublinie bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia

Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia Leona Koźmińskiego Wprowadzenie (1) Celem artykułu jest

Bardziej szczegółowo

KOLEJNY REKORD POBITY

KOLEJNY REKORD POBITY Warszawa, 12 maja 2006 r. Informacja prasowa KOLEJNY REKORD POBITY Skonsolidowane wyniki finansowe Banku BPH po I kwartale 2006 roku według MSSF w mln zł Ikw06 Ikw.06/Ikw.05 zysk brutto 363 42% zysk netto

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15

Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15 Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15 2 Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Republice Południowej Afryki to przede wszystkim domena Brytyjczyków i Amerykanów. Coraz mocniejszą pozycję zdobywają Chiny.

Bardziej szczegółowo

Jabłka każdego dnia - owocna współpraca z Rosją

Jabłka każdego dnia - owocna współpraca z Rosją Jabłka każdego dnia - owocna współpraca z Rosją Opis kampanii Jabłka każdego dnia to trzyletnia kampania informacyjno-promocyjna realizowana przez Związek Sadowników Rzeczpospolitej Polskiej. Jej partnerami

Bardziej szczegółowo

Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment

Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa wrzesień 2012 r. Co ma potencjał zysku? wrzesień 2012 2 Sztandarowy subfundusz dla klientów banków spółdzielczych: UniStabilny

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE I. REGULACJE PRAWNE

CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE I. REGULACJE PRAWNE 2.2.1. CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE I. REGULACJE PRAWNE Tryb prac nad budżetem jednostki samorządu terytorialnego reguluje ustawa o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

Rynek piwa w Polsce i UE

Rynek piwa w Polsce i UE Rynek piwa w Polsce i UE mgr Katarzyna ROLA IERiGŻ-PIB ul. Świętokrzyska 20 PL 00-002 Warszawa E-mail: katarzyna.rola@ierigz.waw.pl, Tel: +48 22 50 54 632 Rynek. Rynek to kluczowa kategoria ekonomii głównego

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo