Budżet UE dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? Materiały pokonferencyjne pod redakcją Sidonii Jędrzejewskiej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Budżet UE 2014 2020 dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? Materiały pokonferencyjne pod redakcją Sidonii Jędrzejewskiej"

Transkrypt

1 Budżet UE dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? Materiały pokonferencyjne pod redakcją Sidonii Jędrzejewskiej

2 Budżet UE dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? Wydawnictwo Wokół nas 2013 Powielanie, kopiowanie, reprodukowanie dozwolone za podaniem źródła. Projekt okładki: Adam Olejnik Fotografie: Marcin Melanowicz Skład i łamanie: Artur Kaczor Publikacja została wydana ze środków Grupy Europejskiej Partii Ludowej w Parlamencie Europejskim ISBN: Wydawnictwo Wokół nas ul. Kozielska Gliwice Jest to 240. publikacja wydana przez Wydawnictwo Wokół nas

3 Budżet UE dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? Materiały pokonferencyjne pod redakcją Sidonii Jędrzejewskiej

4

5 Spis treści 7 WSTĘP Sidonia Jędrzejewska 9 WPROWADZENIE Ochrona klimatu i kapitał ludzki priorytety budżetowe Unii Europejskiej na lata Sidonia Jędrzejewska PANEL I Wydajność energetyczna, gospodarka niskoemisyjna, dostosowanie do zmian klimatycznych jak polskie samorządy i przedsiębiorstwa powinny wykorzystać nowe priorytety budżetowe UE? 17 Integracja działań związanych z adaptacją do zmian klimatu w nowej perspektywie finansowej Joanna Kopczyńska 24 Wirtualizacja źródeł energii elektrycznej innowacyjnym instrumentem zrównoważonego rozwoju rynku energetycznego w Polsce Krzysztof Świtalski 33 Programowanie i realizacja programów operacyjnych ze szczególnym uwzględnieniem odnawialnych źródeł energii i efektywności energetycznej Radosław Krawczykowski 36 Nowe inwestycje w polskiej energetyce i ich uwarunkowania prawne a priorytety Wieloletnich Ram Finansowych na lata Piotr Lissoń 44 Dyskusja panelowa

6 PANEL II Europejski Fundusz Społeczny jak w efektywny sposób finansować rozwój kapitału ludzkiego w Polsce? 73 Europejski Fundusz Społeczny finansowanie rozwoju kapitału ludzkiego w Polsce Krzysztof Senger 78 Jak efektywnie wykorzystać środki EFS? Sylwia Wójcik 83 Projekty Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w działaniach Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Poznaniu Wojciech Zarzycki 91 Zmiany w sposobie inwestowania pieniędzy europejskich Paweł Orłowski 94 Dyskusja panelowa 122 PODSUMOWANIE Tomasz Nieborak 125 SYLWETKI PANELISTÓW 130 KLUCZOWE DOKUMENTY I STRONY INTERNETOWE POWIĄZANE Z WRF

7 Budżet UE dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? 7 WSTĘP Niniejsza publikacja jest owocem konferencji zorganizowanej wspólnie przeze mnie i przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, poświęconej nowym priorytetom budżetowym Unii Europejskiej. Debata zatytułowana Budżet UE dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? odbyła się 5 kwietnia 2013 r. w Collegium Iuridicum Novum w Poznaniu. Przyszły wieloletni budżet Unii Europejskiej będzie drugą i prawdopodobnie ostatnią tak hojną dla Polski siedmiolatką. Nasz kraj, zyskując blisko 106 miliardów euro na politykę spójności i rolnictwo, może więc otrzymać nawet więcej środków niż w okresie Jest to niebagatelne wsparcie dla procesów modernizacji naszego kraju. Dlatego należy dokładnie przemyśleć, w jaki sposób mądrze inwestować unijne pieniądze i jak najefektywniej wykorzystać przekazane nam środki. Myśl ta stała się punktem wyjścia do zorganizowania konferencji. Wyznaczyła też grupę jej odbiorców, czyli samorządowców, przedsiębiorców, ekspertów unijnych, studentów i media. Konferencja miała trzy cele: zaprezentowanie założeń i stanu przygotowań Wieloletnich Ram Finansowych (WRF); pokazanie beneficjentom, w jaki sposób powinni się przygotować do składania wniosków o dofinansowanie unijne; oraz przedstawienie uczestnikom dyskusji toczącej się wokół WRF. Debata dotyczyła dwóch głównych zagadnień: ochrony klimatu oraz kapitału ludzkiego. Obydwa wątki, w szczególności przeciwdziałanie zmianom klimatycznym, wzbudzają w Polsce wiele kontrowersji. Jest już jednak jasne, że to właśnie ochrona klimatu i inwestycje w kapitał ludzki stały się kluczowymi priorytetami przyszłego wieloletniego budżetu UE. Należy więc nakierować dyskusję na konstruktywne propozycje, jak te uzgodnione już zmiany wykorzystać dla dobra Polski. Dlatego, organizując konferencję, skupiliśmy się przede wszystkim na tym, w jaki sposób krajowi beneficjenci będą mogli najefektywniej wykorzystać zwiększone środki na przedsięwzięcia na rzecz klimatu i kapitału ludzkiego. Co ważniejsze, zaproszeni paneliści podkreślili, że nasi przedsiębiorcy i polskie samorządy już teraz skutecznie i sprawnie realizują wiele projektów mających na celu rozwój gospodarki niskoemisyjnej oraz rozwijanie kompetencji pracowników i bezrobot-

8 8 Budżet UE dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? nych. Doświadczenia beneficjentów na tym polu powinny zaprocentować w staraniach o dalsze dofinansowanie unijne w latach Do zaprezentowania tematyki funduszy przeznaczonych na ochronę środowiska i rozwój kapitału ludzkiego zaprosiliśmy naukowców, przedstawicieli rządu, wielkopolskich instytucji, władz samorządowych i organizacji pozarządowych oraz reprezentantów firm-beneficjentów. Podczas inspirujących debat zaprezentowali oni swoje uwagi oraz doświadczenia związane z wykorzystaniem środków z Unii Europejskiej. Większość ich komentarzy została zawarta w tej publikacji. Debata pokazała, że te priorytety bardzo służą Polsce, tzn. mamy ogromne potrzeby w zakresie modernizacji energetyki, oszczędzania energii, zielonej energii i ekologicznego transportu miejskiego, które mogą i powinny być finansowane z klimatycznych funduszy unijnych. Natomiast jeżeli chodzi o ludzi, to są luki w zakresie edukacji młodzieży i szkolenia osób już pracujących, a także szkolnictwa zawodowego, które będzie można wypełnić poprzez unijny Europejski Fundusz Społeczny. Mam nadzieję, że refleksje panelistów i zapis debaty pomogą beneficjentom funduszy unijnych w lepszym przygotowaniu się do wyzwań nowych Wieloletnich Ram Finansowych Unii Europejskiej na lata Sidonia Jędrzejewska

9 Budżet UE dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? 9 WPROWADZENIE Ochrona klimatu i kapitał ludzki priorytety budżetowe Unii Europejskiej na lata Sidonia Jędrzejewska Parlament Europejski Wieloletni budżet Unii Europejskiej, który od czasu wejścia w życie traktatu lizbońskiego formalnie nazywa się Wieloletnimi Ramami Finansowymi (WRF), nie jest budżetem sensu stricto. Zgodnie z nowym traktatem, WRF określają maksymalne pułapy wydatków, jakie mogą osiągnąć budżety roczne UE 1. WRF muszą zostać jednomyślnie przyjęte przez państwa członkowskie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, który stanowi większością głosów wchodzących w jego skład członków. Wieloletnie programowanie perspektyw finansowych rozpoczęło się pod koniec lat osiemdziesiątych, kiedy po kilku nawarstwiających się konfliktach budżetowych instytucje unijne postanowiły usprawnić proces uchwalania finansów UE. W 1988 r. Parlament Europejski, Rada i Komisja Europejska po raz pierwszy podpisały porozumienia międzyinstytucjonalne, ustanawiające priorytety budżetowe Unii oraz granice jej wydatków na kilka najbliższych lat. Choć porozumienia te nie miały podstaw prawnych w traktatach, to znacznie ułatwiły proces negocjowania unijnych finansów. Procedury te po raz pierwszy zostały skodyfikowane w traktacie lizbońskim, który zaczął obowiązywać 1 grudnia 2009 r. Pierwszym budżetem rocznym, przyjętym według reguł z Lizbony, był budżet UE na 2011 r. Natomiast pierwszym takim budżetem wieloletnim będą aktualnie negocjowane WRF na lata Art. 312 TFUE.

10 10 Budżet UE dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? Punktem wyjścia dla Komisji Europejskiej do przygotowania projektu WRF była strategia Europa , czyli długookresowy program rozwoju społeczno- -gospodarczego Unii Europejskiej. Przyjęty w czerwcu 2010 r. przez Radę Europejską dokument 3 stawia Unii za priorytet osiągnięcie w ciągu najbliższych dziesięciu lat wzrostu gospodarczego, który będzie inteligentny, zrównoważony i sprzyjający włączeniu społecznemu. Strategia koncentruje się na pięciu dalekosiężnych celach w dziedzinie zatrudnienia, badań naukowych, edukacji, ograniczenia ubóstwa oraz w zakresie klimatu i energii. Zgodnie z nią Unia Europejska powinna załagodzić zmiany klimatyczne i w zrównoważony sposób wykorzystywać energię, tak by w rezultacie: ograniczyć emisję gazów cieplarnianych o 20 proc. w stosunku do poziomu z 1990 r., zwiększyć udział energii ze źródeł odnawialnych do 20 proc. oraz zwiększyć efektywność energetyczną o 20 proc. (czyli zrealizować założenia tzw. pakietu energetyczno- -klimatycznego 4 ). Pozostałe cele zakładają m.in. zwiększenie udziału zatrudnionych osób w wieku produkcyjnym do 75 proc. oraz wyprowadzenie z biedy i wykluczenia społecznego przynajmniej 20 mln Europejczyków. Ponadto państwa członkowskie UE powinny ograniczyć liczbę uczniów przedwcześnie kończących edukację do poziomu poniżej 10 proc. oraz zwiększyć odsetek osób z wykształceniem wyższym do 40 proc. Pod koniec czerwca 2011 r. Komisja Europejska opublikowała oficjalny projekt Wieloletnich Ram Finansowych na lata , u którego podstawy leżą cele strategii Europa W ten sposób jednymi z kluczowych priorytetów Unii na najbliższą przyszłość stały się: ochrona klimatu i rozwój kapitału ludzkiego. Zgodnie z tym projektem udział wydatków na rzecz klimatu zwiększy się do co najmniej 20 proc. całego unijnego budżetu poprzez wkłady z innych polityk unijnych. W odniesieniu do kapitału ludzkiego Europejski Fundusz Społeczny (EFS) ma pozostać najważniejszym narzędziem do walki z bezrobociem i ubóstwem oraz do rozwoju kompetencji obywateli UE. Dlatego zdaniem Komisji 25 proc. środków przeznaczonych na politykę spójności powinno być zarezerwowanych na EFS. Na jesieni 2011 r. Komisja Europejska opublikowała blisko 70 projektów rozporządzeń sektorowych do WRF , które po uchwaleniu będą stanowić podstawy prawne wszystkich polityk unijnych. Zgodnie z traktatem lizbońskim o ostatecznej treści tych dokumentów, w których zostały m.in. szczegółowo opisane propozycje dotyczące działań na rzecz klimatu i promowania kapitału ludzkiego, zadecy

11 Budżet UE dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? 11 dują na równi i wspólnie Parlament Europejski oraz Rada. Jednakże już teraz widać, że znaczenie wymienionych wyżej priorytetów budżetowych nie zmieni się. W lutym 2013 r. Rada Europejska przyjęła konkluzje ws. Wieloletnich Ram Finansowych , w których potwierdziła znaczenie polityki klimatycznej Unii Europejskiej. Paragraf 10 dokumentu stanowi: Optymalna realizacja celów w pewnych obszarach polityki zależy od włączenia priorytetów, takich jak ochrona środowiska, do wielu instrumentów w innych obszarach polityki. Cele działań związanych z klimatem będą stanowić co najmniej 20 proc. unijnych wydatków w latach , w związku z czym znajdą one odbicie w odpowiednich instrumentach, by zagwarantować ich wkład w zwiększanie bezpieczeństwa energetycznego oraz tworzenie gospodarki niskoemisyjnej, zasobooszczędnej i odpornej na zmianę klimatu, co zwiększy konkurencyjność Europy oraz stworzy liczniejsze i bardziej zielone miejsca pracy. Natomiast paragraf 20, podkreślający kluczową rolę unijnej polityki spójności w realizacji celów Strategii Europa 2020, czyni z Europejskiego Funduszu Społecznego główny instrument na rzecz wsparcia rozwoju kapitału ludzkiego w UE. Choć Parlament Europejski odrzucił kompromis budżetowy wypracowany przez szefów państw i rządów w lutym 2013 r. 7, to zasadniczo zgadza się na ustanowienie ochrony klimatu i wsparcia kapitału ludzkiego priorytetami kolejnego wieloletniego budżetu UE. Europarlamentarzyści poparli te polityki w przyjętych wcześniej: rezolucji z dnia 23 października 2012 r. w celu pozytywnego zakończenia procedury zatwierdzania Wieloletnich Ram Finansowych na lata oraz rezolucji z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie inwestowania w przyszłość nowe Wieloletnie Ramy Finansowe (WRF) na rzecz Europy konkurencyjnej, zrównoważonej i sprzyjającej integracji społecznej 9. Można się zatem spodziewać, że kiedy Rada i Parlament Europejski sfinalizują negocjacje wieloletniego budżetu UE, zagadnienia te zostaną odpowiednio odzwierciedlone w rozporządzeniach sektorowych uzupełniających główny tekst legislacyjny ws. WRF na lata W tym kontekście należy docenić przygotowania Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, które, nadzorując wspólnie z Ministerstwem Spraw Zagranicznych postęp negocjacji WRF , włączyło nowe priorytety budżetowe UE do strategii rozwoju Polski do końca bieżącej dekady. W ten sposób nasz kraj ma szansę na optymalne wykorzystanie przyszłych środków na politykę spójności, których wydatkowanie będzie bardziej niż dotychczas uzależnione od działań państw członkowskich na rzecz /PL Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie konkluzji ze szczytu Rady Europejskiej w dniach 7 8 lutego 2013 r. dotyczących wieloletnich ram finansowych. 8 Paragrafy 14, 26 i 28 TA DOC+XML+V0//PL 9 Paragrafy 11, 18, 63 i 87 NONSGML+TA+P7-TA DOC+PDF+V0//PL

12 12 Budżet UE dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? klimatu i wspierania kompetencji obywateli. Polski rząd prognozuje m.in. znaczny wzrost nakładów nie tylko na infrastrukturę, ale także na gospodarkę niskoemisyjną oraz zieloną energetykę. Zamierza też zwiększyć dofinansowanie unijne dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą oraz dotacje na rozwiązania promujące równowagę między życiem zawodowym i rodzinnym 10. Plany te zostały uszczegółowione w opublikowanych na początku 2013 r. przez MRR Założeniach Umowy Partnerstwa, które wyznaczają kierunek polskich przygotowań do następnej perspektywy finansowej UE 11. O sposobie wykorzystania i stopniu wdrożenia unijnych funduszy zadecydują nie tylko działania administracji centralnej, ale w dużej mierze przygotowanie władz samorządowych i przyszłych beneficjentów indywidualnych, m.in. przedsiębiorców, bezrobotnych, studentów, szkół, itd. Każdy z polskich regionów po konsultacjach z odpowiednimi ministerstwami, głównie z MRR, przygotował lub zaktualizował strategię rozwoju swojego województwa do 2020 r. 12 Nowe dokumenty zostały tak opracowane, by uwzględnić m.in. konieczność przeznaczenia większej ilości funduszy unijnych na cele działań związanych z klimatem. Według wytycznych Komisji Europejskiej prawie wszystkie polskie województwa zaliczają się do regionów słabiej rozwiniętych 13, w związku z czym będą musiały przekazać co najmniej połowę środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) na inwestycje w obszarze innowacji, badań naukowych, technologii informacyjno-komunikacyjnych, konkurencyjności przedsiębiorstw oraz gospodarki niskoemisyjnej. Co ważniejsze, działania w zakresie tego ostatniego celu będą miały zagwarantowany udział m.in. 10 proc. środków z EFRR. Zwiększenie odsetka wydatków klimatycznych w przyszłym wieloletnim budżecie Unii Europejskiej może istotnie przyczynić się do zmodernizowania polskiej gospodarki. Środki te będzie można przeznaczyć m.in. na wsparcie procesów przejściowych w kierunku gospodarki niskoemisyjnej, promowanie dostosowań do zmian klimatu, ochronę środowiska naturalnego i efektywne wykorzystanie zasobów, jak również na zrównoważony transport. W praktyce oznacza to, że województwa będą mogły wykorzystać fundusze z EFRR na np. termomodernizację budynków, promocję energooszczędności w przemyśle i w budownictwie, modernizację ciepłowni i elektrociepłowni, inwestycje zapewniające bezpieczeństwo energetyczne, zagospodarowanie terenów zielonych, modernizację infrastruktury transportowej oraz inwestycje w sieci kanalizacyjne, oczyszczalnie ścieków lub spalarnie śmieci Np. województwo wielkopolskie 13 Wyjątek stanowi mazowieckie, które od 2014 r. będzie zaliczane do kategorii regionów lepiej rozwiniętych lub przejściowych.

13 Budżet UE dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? 13 W odniesieniu do drugiego priorytetu budżetowego 15 polskich województw będzie musiało tak zmienić swoje programy operacyjne, by skierować 25 proc. środków z polityki spójności na cele Europejskiego Funduszu Społecznego. W obszarze rozwijania kapitału ludzkiego nasze regiony mają większe doświadczenie w wydatkowaniu funduszy unijnych niż w kwestii działań proklimatycznych. Jednakże według zaleceń Komisji Europejskiej w następnych WRF powinno nastąpić większe dostosowanie działań finansowanych z budżetu Unii Europejskiej do sytuacji na rynku pracy. W obliczu wysokiego poziomu bezrobocia, w szczególności wśród młodzieży, Unia ma wspierać działania i szkolenia, które realnie wzmocnią kompetencje przedsiębiorców, bezrobotnych i osób młodych, pozwalając im rozwinąć własne inicjatywy lub pomagając znaleźć zatrudnienie. Dlatego EFS ma skupić się na poprawie sytuacji na rynku pracy, promowaniu edukacji zarówno młodszych, jak i starszych osób, włączeniu społecznym oraz zwalczaniu ubóstwa. Co istotne, środki z Europejskiego Funduszu Społecznego będzie można przeznaczyć nie tylko na inwestycje miękkie, ale również na sprzęt związany z inwestycjami w kapitał ludzki i społeczny, na przykład na komputery dla szkół. Na koniec warto podkreślić, że wieloletni budżet UE na lata będzie prawdopodobnie ostatnią tak hojną dla Polski siedmiolatką. Nasz kraj cały czas się bogaci i w ciągu zaledwie kilku ostatnich lat dochód na jednego mieszkańca zwiększył się z 45 proc. średniej poziomu zamożności Unii Europejskiej do ponad 60 proc. Ta konwergencja może przyspieszyć, bo Polska nadal się rozwija i może poszczycić się wzrostem gospodarczym, podczas gdy Europa Zachodnia tkwi w stagnacji. W okresie polskie PKB powiększało się średnio o 4,3 proc., podczas gdy w UE zaledwie o pół procenta. Z założeń Ministerstwa Rozwoju Regionalnego do 2020 r. dochód na głowę mieszkańca Polski powinien osiągnąć proc. unijnej średniej. Dlatego powinniśmy dokładnie przemyśleć, w jaki sposób mądrze inwestować unijne pieniądze i jak najefektywniej wykorzystać przekazane nam środki. Kolejna szansa na tak duże pieniądze z Unii Europejskiej na modernizację Polski może się już nie pojawić.

14

15 PANEL I Wydajność energetyczna, gospodarka niskoemisyjna, dostosowanie do zmian klimatycznych jak polskie samorządy i przedsiębiorstwa powinny wykorzystać nowe priorytety budżetowe UE?

16

17 Budżet UE dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? 17 Integracja działań związanych z adaptacją do zmian klimatu w nowej perspektywie finansowej Joanna Kopczyńska Departament Funduszy Europejskich w Ministerstwie Środowiska Po raz pierwszy, w kontekście polityki spójności, zagadnienia związane z adaptacją do zmian klimatu zostały opisane w ramach niezależnego raportu pn. Program dla zreformowanej polityki spójności. Podejście ukierunkowane terytorialnie w osiąganiu celów i oczekiwań Unii Europejskiej 1. Dokument ten miał duży wpływ na zmiany, jakie zaszły w założeniach dla polityki spójności na lata Zgodnie z nim Na dobrobyt obecnych i przyszłych pokoleń silny wpływ będą miały zmiany klimatu (niezależnie od tego, w jaki sposób szacowano ten wpływ) oraz ogólna odpowiedź na te zmiany 2. Przedmiotem raportu była szeroko pojęta ocena polityki spójności prowadzonej dotychczas oraz wypracowanie celów, jakie powinny być postawione przed nią w przyszłości. Według autorów niewątpliwie takim celem są działania związane ze zmianami klimatu, w tym działania związane z gospodarką niskoemisyjną, łagodzące skutki tych zmian oraz działania adaptacyjne. Jeszcze przed publikacją powyższego raportu, zwanego Raportem Barki, Komisja Europejska opublikowała Zieloną Księgę, Adaptacja do zmian klimatycznych w Europie warianty działań na szczeblu UE, nakreślającą ramy działań na rzecz walki ze zmianami klimatycznymi z perspektywy adaptacyjnej lub, jak to określono w doku- 1 Dokument ten został sporządzony przez Fabrizio Barcę, przedstawiciela włoskiego Ministerstwa Gospodarki i Finansów przy wsparciu (i współautorstwie rozdziału V) Johna Bachtlera z Centrum Badań nad Polityką Europejską (EPRC European Policies Research Centre) na Uniwersytecie Strathclyde w Glasgow (Szkocja). Raport ten powstał w roku 2008 na prośbę pani Danuty Hübner, komisarza ds. Polityki Regionalnej. Documents/raport_barca_pl.pdf 2 Ibidem, s.165.

18 18 Budżet UE dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? mencie, redukcji ryzyka i szkód spowodowanych obecnym i przyszłym szkodliwym wpływem w sposób opłacalny lub wykorzystując potencjalne korzyści 3. Dokumenty te są oczywiście powiązane z toczącą się na forum globalnym dyskusją ws. zmian klimatu w ramach Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych (UNFCC), na podstawie której rządy ponad 190 krajów debatują nad ograniczeniem emisji gazów cieplarnianych i adaptacją do zmian klimatu samo włączenie działań klimatycznych w politykę spójności stało się bardziej widoczne po przyjęciu pakietu klimatycznego w 2008 roku. W okresie programowania na działania związane zarówno z przeciwdziałaniem, jak i adaptacją do zmian klimatu nie wyodrębniono osobnej kategorii wydatków, która w sposób kompleksowy obejmowałaby to zagadnienie. Same rozporządzenia dla funduszy umożliwiały jednak finansowanie szeregu działań niewątpliwe związanych z obszarem łagodzenia skutków zmian klimatu, takich jak: efektywność energetyczna, odnawialne źródła energii, jak i adaptacji w ramach celów związanych z ochroną środowiska i zapobieganiuem ryzyku. Ministerstwo Środowiska w ramach badań ewaluacyjnych 4 zleciło również obliczenie wartości środków przeznaczonych na działania adaptacyjne w tym okresie w ramach środków funduszy strukturalnych oraz PROW, EFMR, a także LIFE ogółem przeznaczono kwotę w wysokości 2257,3 mln PLN. Największy udział w tych wydatkach miały wydatki związane z takimi obszarami, jak rozwój infrastruktury przeciwpowodziowej, ochrona brzegów morskich, przeciwdziałanie stagnacji wód i podtopieniom użytków rolnych (melioracje w rolnictwie). Zapowiedź KE co do włączenia w politykę spójności działań związanych z adaptacją do zmian klimatu została również wzmiankowana w opublikowanej w 2009 roku Białej Księdze Adaptacja do zmian klimatu: europejskie ramy działania 5. Biała Księga określiła obszary, w ramach których w latach będą prowadzone przygotowania do stworzenia kompleksowej, unijnej strategii dla adaptacji i jednocześnie stanowi podstawę do przygotowania strategii adaptacyjnych dla wszystkich krajów UE, w tym także Polski. Dyskusję o adaptacji należy jednak przede wszystkim rozpocząć od próby określenia, co kryje się za tym pojęciem i jakiego rodzaju działania powinny być podejmowane. W marcu 2013 roku rozpoczęły się w Polsce konsultacje społeczne dokumentu Strategiczny plan adaptacji dla sektorów i obszarów wrażliwych na zmiany klimatu do 3 Ibidem, s Badanie ewaluacyjne Komplementarność przedsięwzięć dotyczących ochrony środowiska w PO IiŚ (priorytet I V) z projektami środowiskowymi realizowanymi w ramach innych osi PO IiŚ oraz 16 RPO, PROW oraz WPRYB, autor FUNDEKO, Warszawa 2012, na zlecenie Ministerstwa Środowiska. W ramach badania odniesiono się również do PO Innowacyjna Gospodarka oraz Instrumentu LIFE. Metodologia obliczenia wydatków została oparta na tzw. Rio Markers. 5 Bruksela, dnia KOM(2009) 147 Serv.do?uri=COM:2009:0147:FIN:PL:PDF

19 Budżet UE dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? 19 roku 2020 (SPA 2020) 6. Na potrzeby tego dokumentu przyjęto definicję pochodzącą z prac panelu IPCC 7 : Adaptacja w systemach ludzkich to proces dostosowania do zaistniałych lub oczekiwanych zmian klimatu i ich skutków w celu złagodzenia szkód lub wykorzystania korzystnych możliwości. W systemach naturalnych jest to proces dostosowania do obecnych i oczekiwanych zmian klimatu i ich skutków, a interwencja człowieka może ułatwić dostosowanie systemów naturalnych do oczekiwanych zmian klimatu. W jaki sposób te procesy są możliwe do połączenia z programowaniem w ramach polityki spójności? Raport Barki w ramach celów polityki spójności określił adaptację jako działanie wpisujące się w jej cel efektywnościowy, podnosząc argument, że polityka spójności, jak każda polityka nastawiona na dostarczanie dóbr publicznych, winna uwzględniać także zmieniające się warunki klimatyczne i możliwy wpływ tych zmian na jej realizację. W raporcie słusznie zauważono, że choć z reguły mówimy o zmianach klimatu w wymiarze globalnym, to skutki tego procesu mają głównie wymiar lokalny. Jednocześnie, działania te prowadzone przez państwa członkowskie wspólnie mogą przynieść najlepsze efekty. Zwrócono także uwagę na fakt, że nie wszystkie obszary w Europie będą w stanie odpowiednio zareagować na zmiany klimatu, choć niewątpliwe każdy powinien wziąć pod uwagę konieczność przygotowania się na nie, przez podjęcie takich działań, jak m.in. zmiana przeznaczenia ziemi i jej zarządzania, konserwowanie i zarządzanie zapasami wody, ponowna ocena udostępniania infrastruktury, inwestowanie w nowe sektory, przegląd zapobiegania zagrożeniom i rozwiązania związane z przeniesieniami 8. Brak podejmowania działań związanych z adaptacją może doprowadzić do wzrostu różnic rozwojowych, a nawet pogłębiać wykluczenie niektórych obszarów projekt dokumentu z dnia 22 marca 2013 roku. Dokument został opracowany przez Ministerstwo Środowiska na podstawie analiz wykonanych przez Instytut Ochrony Środowiska Państwowy Instytut Badawczy w ramach projektu pn. Opracowanie i wdrożenie Strategicznego Planu Adaptacji dla sektorów i obszarów wrażliwych na zmiany klimatu KLIMA- DA, realizowanego na zlecenie MŚ w latach ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. 7 IPCC: Intergovernmental Panel on Climate Change Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu. Cytat za Strategicznym planem adaptacji., s.5 IPCC,2012: Summary for Policymakers. In: Managing the Risks of Extreme Events and Disasters to Advance Climate Change Adaptation. 8 Patrz przypis 1, s Ibidem, s. 167: Z tego powodu, istnieją przesłanki za wprowadzeniem interwencji w ramach polityki lokalnej. Będzie to miało na celu ostrzeżenie społeczności o ryzyku niezależnie od własnych interesów, promowanie wczesnych i innowacyjnych rozwiązań adaptacyjnych w obliczu zarówno zmian klimatycznych, jak i efektów ich łagodzenia, wzbudzaniu debaty publicznej poprzez podejmowanie problemów i alternatywnych rozwiązań, branie pod uwagę doświadczeń zdobytych na innych obszarach oraz budowanie umiejętności i powiązań z globalnymi centrami kompetencji i innymi miejscami, w których reakcja wpływa na efektywność podejmowanych działań.

20 20 Budżet UE dla Polski. Jak efektywnie wykorzystać fundusze unijne? KE, przygotowując Białą Księgę, podjęła próbę opisania tego procesu na poziomie Europy niewątpliwie mamy do czynienia ze zmianami temperatury na lądzie i na morzu, zmianami w zakresie intensywności oraz rozmieszczenia opadów. Skutkami tych procesów są zmiany poziomu morza, silniejsza erozja i klęski żywiołowe związane z pogodą. Wszystkie te procesy będą wpływać negatywnie na gospodarkę (choć trzeba przyznać, że możliwe będą również pewne niewielkie korzyści), przede wszystkim na takie sektory, jak przemysł, transport, gospodarka żywnościowa oraz integralność ekosystemów. Należy jednak pamiętać, że zróżnicowanie i intensywność tych zmian ma swój wymiar geograficzny i ich koszty będą odmiennie rozkładać się w Europie. Dlatego też uprawnione jest twierdzenie, że adaptacja do zmian klimatu jest działaniem o kontekście gospodarczym, może przyczynić się do wzrostu i zapobiec stratom gospodarki w przyszłości, przy okazji będąc czynnikiem ułatwiającym proces jej modernizacji. Najbardziej podatne na zmiany klimatu są kraje na południu Europy w basenie Morza Śródziemnego oraz regiony na dalekiej północy. Nie oznacza to jednak, że pozostałe regiony nie będą musiały podejmować żadnych działań w perspektywie długofalowej one także będą musiały się dostosować do zmieniającego się otoczenia, a co za tym idzie przygotować się na zmiany m.in. w takich sektorach, jak: rolnictwo: będzie zmieniać się okres wegetacji roślin, a także dostępność wody, konieczne będzie wprowadzenie zmian co do gatunków/odmian uprawianych roślin, większe prawdopodobieństwo ekstremalnych zjawisk pogodowych może oznaczać ryzyko co do wielkości zbiorów; leśnictwo: możliwe zmniejszenie produktywności oraz zmiana zasięgu geograficznego występowania niektórych gatunków drzew; energetyka: podwyższenie temperatury i zmniejszenie ilości opadów oraz w konsekwencji mniejsza ilość zasobów wodnych będą mieć negatywny wpływ na możliwość chłodzenia elektrociepłowni. Jednocześnie zjawiska te będą powodować wzrost popytu na energię w okresach letnich do celów chłodzenia, a ekstremalne zjawiska mogą mieć negatywny wpływ na jej dystrybucję (awaryjność sieci). Powyższe zjawiska są jedynie częścią katalogu skutków, jakie wymienia szereg dokumentów oraz publikacji na poziomie UE oraz krajowym. Zostały one jednak wybrane jako najbardziej reprezentatywne i pozwalające na zrozumienie, z jakim zjawiskiem mamy do czynienia oraz jakie potencjalne konsekwencje mogą rodzić zmiany klimatu. Przy okazji konsultacji polskiej Strategii adaptacji (SPA) dyskusja z pewnością będzie również dotyczyła stopnia i nasilenia tych zmian, możliwości ich prognozowania w oparciu o dostępne obecnie dane. Zostawiając jednak tę dyskusję dla specjali-

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Perspektywa finansowa 2014-2020

Perspektywa finansowa 2014-2020 Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Perspektywa finansowa 2014-2020 UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Europa 2020 1. Inteligentny rozwój budowanie gospodarki opartej

Bardziej szczegółowo

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 12.08.2014, Łódź Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 12.08.2014, Łódź PLAN PREZENTACJI 1. Opis Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE Możliwości finansowania inwestycji w biomasę DZIAŁALNOŚĆ WFOŚIGW PRZYCHODY Przychody statutowe WF - ogółem Przychody z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska WYDATKI

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I. Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR

Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I. Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR XIX Forum Ciepłowników Polskich Międzyzdroje, 13-16 września

Bardziej szczegółowo

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r.

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r. Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Warszawa, 20 marca 2015 r. UMOWA PARTNERSTWA Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności UE na lata 2014 2020

Polityka spójności UE na lata 2014 2020 UE na lata 2014 2020 Propozycje Komisji Europejskiej Unii Europejskiej Struktura prezentacji 1. Jakie konsekwencje będzie miała polityka spójności UE? 2. Dlaczego Komisja proponuje zmiany w latach 2014

Bardziej szczegółowo

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce Wojciech Stawiany Doradca Zespół Strategii

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 1 Mazowsze wobec wyzwań przyszłości Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 2 Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Mechanizmy wsparcia gospodarki niskoemisyjnej dotychczasowe doświadczenia i nowa perspektywa finansowa (wprowadzenie do dyskusji na IV sesji panelowej) Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Forum

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich WARSZAWA 4 kwietnia 2013 r. Prace nad projektem

Bardziej szczegółowo

Projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020 postulaty organizacji pozarządowych

Projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020 postulaty organizacji pozarządowych Projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020 postulaty organizacji pozarządowych Przemysław Kalinka Ekspert ds. funduszy UE, Polska Zielona Sieć Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

2014-2020. Program. Infrastruktura i Środowisko. Wsparcie projektów z zakresu efektywności energetycznej w perspektywie programowej 2014-2020

2014-2020. Program. Infrastruktura i Środowisko. Wsparcie projektów z zakresu efektywności energetycznej w perspektywie programowej 2014-2020 Program 2014-2020 Infrastruktura i Środowisko Wsparcie projektów z zakresu efektywności energetycznej w perspektywie programowej 2014-2020 Warszawa, 23 kwietnia 2014 r. CELE TEMATYCZNE CELE TEMATYCZNE

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia 16 grudnia 2011 r. Sprawozdanie nr 111/2011 Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 Warszawa, 14 października 2014 r. 1 Cele tematyczne 2 Programy operacyjne na poziomie krajowym i regionalnym 3 Programy ramowe Unii Europejskiej Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

Rozwój sieci w latach 2014-2020

Rozwój sieci w latach 2014-2020 Rozwój sieci w latach 2014-2020 Autor: Magdalena Kuczyńska - biuro PTPiREE ("Energia elektryczna" - czerwiec 2014) Fundusze Unii Europejskiej na rozwój sieci elektroenergetycznej w latach 2014-2020 to

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie. Krok po kroku do sukcesu. Dorota Szkudlarek

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie. Krok po kroku do sukcesu. Dorota Szkudlarek Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie Krok po kroku do sukcesu Dorota Szkudlarek Sieć Punktów Funduszy Europejskich w całej Polsce Projekt System informacji o Funduszach Europejskich Ministerstwa

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Kraków, 15 maja 2008 r. 2 Programy operacyjne Realizacja wspieranego projektu Poprawa efektywności

Bardziej szczegółowo

Programowanie perspektywy finansowej 2014-2020 Zagadnienia finansowe

Programowanie perspektywy finansowej 2014-2020 Zagadnienia finansowe owanie perspektywy finansowej 2014-2020 Zagadnienia finansowe Szacunki alokacji dla Polski Zgodnie z postanowieniami szczytu Rady UE z 7-8 lutego 2013 r. całkowita alokacja dla Polski wyniesie ok. 72,9

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE GOSPODARKI

FINANSOWANIE GOSPODARKI FINANSOWANIE GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ W GMINACH OPRACOWANO NA PODSTAWIE PUBLIKACJI NOWA MISJA NISKA EMISJA DOTACJE I POŻYCZKI Z NARODOWEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA i GOSPODARKI WODNEJ W latach 2008

Bardziej szczegółowo

Inwestycje środowiskowe w perspektywie 2014-2020 wybór obszarów finansowania

Inwestycje środowiskowe w perspektywie 2014-2020 wybór obszarów finansowania Inwestycje środowiskowe w perspektywie 2014-2020 wybór obszarów finansowania Pytanie: Jak wykorzystać praktyczną wiedzę z zakresu wydawania decyzji środowiskowych w celu prawidłowej identyfikacji obszarów

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020

Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. ALOKACJA RPO WSL 2014-2020 2 244,4 mln EUR (RPO)

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020

Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii Anna Drążkiewicz Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-24 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Przasnysz, 18 maja 2015 r. Komunikat Komisji Europejskiej WPR do 2020 r. Wyzwania Europa 2020 3 cele polityki

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY MOSINA. dr Jacek Zatoński Consus Carbon Engineering Sp. z o.o.

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY MOSINA. dr Jacek Zatoński Consus Carbon Engineering Sp. z o.o. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY MOSINA dr Jacek Zatoński Consus Carbon Engineering Sp. z o.o. AGENDA Czym jest gospodarka niskoemisyjna PGN czym jest i do czego służy Dotychczasowy przebieg prac

Bardziej szczegółowo

Możliwość wsparcia ze środków zewnętrznych (w tym unijnych) inwestycji z obszaru efektywności energetycznej

Możliwość wsparcia ze środków zewnętrznych (w tym unijnych) inwestycji z obszaru efektywności energetycznej Możliwość wsparcia ze środków zewnętrznych (w tym unijnych) inwestycji z obszaru efektywności energetycznej ALEKSANDRA MALARZ DYREKTOR DEPARTAMENTU FUNDUSZY EUROPEJSKICH W MINISTERSTWIE ŚRODOWISKA Warszawa,

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM Urząd Marszałkowski w Łodzi POLITYKA ENERGETYCZNA PLAN PREZENTACJI 1. Planowanie energetyczne w gminie 2. Polityka energetyczna państwa 3. Udział samorządu

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020

Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020 Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020 Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego WM 11 grudnia

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1)

Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1) Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1) Kraków, grudzień 2014 r.. Centrum Doradztwa Rolniczego Oddział w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Agnieszka Pogorzelska ekspert ds. funduszy europejskich w Centralnym Punkcie Informacyjnym Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 Strona 2 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności a ochrona środowiska w okresie programowania 2014-2020

Polityka spójności a ochrona środowiska w okresie programowania 2014-2020 Polityka spójności a ochrona środowiska w okresie programowania 2014-2020 V Posiedzenie Plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju Warszawa, 10 11 grudnia 2013 Agata Payne Komisja Europejska,

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEH - MAPA DOTACJI

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEH - MAPA DOTACJI PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEH - MAPA DOTACJI Finansowanie działań ujętych w PGN PROGRAMY PO Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 RPO woj. lubelskiego na lata 2014-2020 PROGRAM OPERACYJNY POLSKA WSCHODNIA

Bardziej szczegółowo

Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Szczecin, 15 kwietnia 2016 r. GOSPODARKA NIESKOEMISYJNA zapewnienie

Bardziej szczegółowo

MONITOROWANIE ZIELONEJ GOSPODARKI doświadczenia międzynarodowe

MONITOROWANIE ZIELONEJ GOSPODARKI doświadczenia międzynarodowe URZĄD STATYSTYCZNY W BIAŁYMSTOKU MONITOROWANIE ZIELONEJ GOSPODARKI doświadczenia międzynarodowe Dorota Wyszkowska Anna Rogalewska Białowieża, 4 6 grudzień 2013 Zielona gospodarka na forum międzynarodowym

Bardziej szczegółowo

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków ekspertka: z UE. Barbara Pędzich-Ciach prowadząca: Dorota Kostowska Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA FINANSOWANIA NA RYNKU ENERGII ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH W POLSCE

ŹRÓDŁA FINANSOWANIA NA RYNKU ENERGII ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH W POLSCE Katedra Statystyki ŹRÓDŁA FINANSOWANIA NA RYNKU ENERGII ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH W POLSCE VI Międzynarodowa Konferencja Naukowa Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie Wiedza Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów partnerskich z udziałem kapitału zwrotnego oraz PPP Wybrane aspekty. MARCIN TUMANOW 29 sierpnia 2014 r.

Finansowanie projektów partnerskich z udziałem kapitału zwrotnego oraz PPP Wybrane aspekty. MARCIN TUMANOW 29 sierpnia 2014 r. Finansowanie projektów partnerskich z udziałem kapitału zwrotnego oraz PPP Wybrane aspekty. MARCIN TUMANOW 29 sierpnia 2014 r. PRZEGLĄD REGULACJI UE Zestawienie aktualnych dokumentów Strategia Europa 2020

Bardziej szczegółowo

Spójność funduszy a spójność terytorialna koordynacja polityki spójności i polityki rozwoju obszarów wiejskich.

Spójność funduszy a spójność terytorialna koordynacja polityki spójności i polityki rozwoju obszarów wiejskich. Spójność funduszy a spójność terytorialna koordynacja polityki spójności i polityki rozwoju obszarów wiejskich. Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa, 8 stycznia

Bardziej szczegółowo

inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE

inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE PRZEGLĄD NOWEGO PODPROGRAMU LIFE DOTYCZĄCEGO DZIAŁAŃ NA RZECZ KLIMATU NA LATA 2014 2020 Czym jest nowy podprogram LIFE dotyczący działań

Bardziej szczegółowo

Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji.

Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji. Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji. Seminarium "Bezpieczna Chemia Warszawa, 5 listopada 2014 roku Pan Zbigniew Szpak, Prezes KAPE S.A.

Bardziej szczegółowo

Pozyskiwanie środków finansowych na zadania określone w założeniach energetycznych. Łukasz Polakowski

Pozyskiwanie środków finansowych na zadania określone w założeniach energetycznych. Łukasz Polakowski Pozyskiwanie środków finansowych na zadania określone w założeniach energetycznych Łukasz Polakowski Narodowa Strategia Spójności (NSS) (nazwa urzędowa: Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia) to dokument

Bardziej szczegółowo

Energetyka Obywatelska Szansą Rozwoju Obszarów Wiejskich

Energetyka Obywatelska Szansą Rozwoju Obszarów Wiejskich Energetyka Obywatelska Szansą Rozwoju Obszarów Wiejskich Adrian Małachowski Dyrektor Generalny EkoEnergetyka.Eu Czym jest energetyka obywatelska? Energetyka obywatelska to system, w którym osoby prywatne,

Bardziej szczegółowo

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Rafał Rowiński, Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce Inwestycje w badania i rozwój są jednym ze sposobów wyjścia z kryzysu gospodarczego. Średni

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW. w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020

TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW. w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020 TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020 Warszawa, 16 kwietnia 2015 OGÓLNE ZAGADNIENIA ZWIĄZANE Z EFEKTYWNOŚCIĄ ENERGETYCZNĄ EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA stosunek uzyskanych

Bardziej szczegółowo

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Architektura rozporządzeń Rozporządzenie Ogólne Rozporządzenie dla Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Cel główny WRPO 2014+ POPRAWA KONKURENCYJNOŚCI I SPÓJNOŚCI WOJEWÓDZTWA Alokacja

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Solsum: Dofinansowanie na OZE

Solsum: Dofinansowanie na OZE Solsum: Dofinansowanie na OZE Odnawialne źródło energii (OZE) W ustawie Prawo energetyczne źródło energii odnawialnej zdefiniowano jako źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania

Bardziej szczegółowo

Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę?

Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę? Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę? Magdalena Bednarska - Wajerowska Dyrektor Wydziału Koordynacji Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Budżet Unii

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE EUROPEJSKIE PERSPEKTYWA FINANSOWA 2014-2020

FUNDUSZE EUROPEJSKIE PERSPEKTYWA FINANSOWA 2014-2020 FUNDUSZE EUROPEJSKIE PERSPEKTYWA FINANSOWA 2014-2020 Ewa Sobiecka Bielsko-Biała, 20.03.2014 Plan prezentacji Wprowadzenie Umowa partnerska (08.01.2014) Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76 RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 5 października 2009 r. (06.10) (OR. en) 14075/09 TRANS 373 MAR 136 AVIATION 156 ENV 634 ENER 320 IND 121 NOTA Od: Do: Nr wniosku Kom.: Dotyczy: Sekretariat Generalny Rady

Bardziej szczegółowo

Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2014 2020

Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2014 2020 Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2014 2020 Oś Priorytetowa 1. Działanie 1.5. Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw Oś priorytetowa 3. Działanie 3.1 Wytwarzanie i dystrybucja energii

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego. na lata 2014-2020. Kraków, 15 czerwca 2015 r.

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego. na lata 2014-2020. Kraków, 15 czerwca 2015 r. Kraków, 15 czerwca 2015 r. Tomasz Sokół Zastępca Dyrektora Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego 1 na lata 2014-2020 2 Środki na wsparcie przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 12.3.2013 COM(2013) 144 final KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Inicjatywa na rzecz

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Fundusze europejskie na odnawialne źródła energii. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, działania 9.4, 9.5, 9.6 i 10.3

Fundusze europejskie na odnawialne źródła energii. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, działania 9.4, 9.5, 9.6 i 10.3 Fundusze europejskie na odnawialne źródła energii. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, działania 9.4, 9.5, 9.6 i 10.3 Magdalena Mielczarska-Rogulska Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Bożena Ewa Matusiak UŁ REC 2013 2013-11-24 REC 2013 Nałęczów 1 Agenda 1 2 3 Wprowadzenie Model prosumenta i model ESCO Ciepło rozproszone a budownictwo

Bardziej szczegółowo

PROSUMENT finansowanie energetyki rozproszonej doświadczenia wdrażania projektu Jacek Chrzanowski Prezes Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie

PROSUMENT finansowanie energetyki rozproszonej doświadczenia wdrażania projektu Jacek Chrzanowski Prezes Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie PROSUMENT finansowanie energetyki rozproszonej doświadczenia wdrażania projektu Jacek Chrzanowski Prezes Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie PROGRAM PROSUMENT 16 września 2014 r. WFOŚiGW w Szczecinie podpisał

Bardziej szczegółowo

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia.

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia. Możliwości finansowania projektów budowlanych w Polsce ze środków UE w świetle nowej perspektywy finansowania 2014-2020 Warszawa, 24 września 2013 r. 1 Dotychczasowe doświadczenia Skutecznie korzystamy

Bardziej szczegółowo

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Lublin, 22 czerwca 2015 r. Wyzwanie na najbliższe lata zwiększenie poziomu zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004 KSZTAŁTOWANIE I REALIZACJA POLITYKI ENERGETYCZNEJ NA POZIOMIE WOJEWÓDZTWA STAN OBECNY, PRIORYTETY NA PRZYSZŁOŚĆ W KONTEKŚCIE PROWADZONEJ AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA. Wydział Programowania

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

ZIELONA ENERGIA W POLSCE

ZIELONA ENERGIA W POLSCE ZIELONA ENERGIA W POLSCE Współczesny świat wymaga zmiany struktury wykorzystywanych źródeł energii pierwotnej. Wzrost popytu na surowce energetyczne, przy jednoczesnej rosnącej niestabilności warunków

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Invest Expo, Katowice, 08.12.2014 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje

Bardziej szczegółowo

Wsparcie rozwoju OZE w perspektywie finansowej UE 2014-2020

Wsparcie rozwoju OZE w perspektywie finansowej UE 2014-2020 Wsparcie rozwoju OZE w perspektywie finansowej UE 2014-2020 Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju Lublin, 26 marca 2015 r. Europejskie Fundusze Strukturalne i Inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ X. Plan finansowy realizacji programu rewitalizacji

ROZDZIAŁ X. Plan finansowy realizacji programu rewitalizacji ROZDZIAŁ X Plan finansowy realizacji programu rewitalizacji 10.1 Źródła finansowania planu rewitalizacji miasta Makowa Mazowieckiego Realizacja zadań inwestycyjnych objętych w latach 2006-2013 kosztować

Bardziej szczegółowo

Inwestycje Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 a Ramowa Dyrektywa Wodna. Warszawa, 09.06.2015

Inwestycje Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 a Ramowa Dyrektywa Wodna. Warszawa, 09.06.2015 Inwestycje Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 a Ramowa Dyrektywa Wodna Warszawa, 09.06.2015 1 PROGRAM OPERACYJNY INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO 2014-2020 Wsparcie gospodarki efektywnie

Bardziej szczegółowo

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl październik 2011 Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Pomoc przedakcesyjna począwszy od roku 2000 przyznana

Bardziej szczegółowo

NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA

NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA PO IiŚ 2014-2020 stan prac Joanna Miniewicz WFOŚiGW w Gdańsku Fundusze polityki spójności 2014-2020 Infrastruktura i Środowisko 27 513,90 Inteligentny Rozwój 8 614,10 Wiedza,

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów z zakresu efektywności energetycznej dla przedsiębiorstw

Finansowanie projektów z zakresu efektywności energetycznej dla przedsiębiorstw Finansowanie projektów z zakresu efektywności energetycznej dla przedsiębiorstw Marcin Jamiołkowski Departament Przedsięwzięć Przemysłowych Wyzwalanie inwestycji w obszarze efektywności energetycznej Warszawa,

Bardziej szczegółowo