Wprowadzenie Otó znajomoœæ jêzyka norweskiego pozwoli Pañstwu porozumieæ siê z Duñczykami i Szwedami!

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wprowadzenie Otó znajomoœæ jêzyka norweskiego pozwoli Pañstwu porozumieæ siê z Duñczykami i Szwedami!"

Transkrypt

1 Wprowadzenie Nauka jêzyka norweskiego wydaæ siê mo e na pierwszy rzut oka zajêciem doœæ ekscentrycznym. Wszak jest to jêzyk niewielkiego narodu zamieszkuj¹cego odleg³y kraj na peryferiach Europy. Tymczasem decyzja, któr¹ Pañstwo podjêli, jest ze wszech miar s³uszna i godna podziwu. Po pierwsze dlatego, e jêzykami o du ym zasiêgu, takimi jak angielski, niemiecki, francuski czy hiszpañski, w³ada w naszym kraju du o osób, znajomoœæ mniej popularnego jêzyka mo e wiêc okazaæ siê niezaprzeczalnym atutem zarówno w yciu zawodowym, jak i prywatnym. A po wtóre z tego wzglêdu, e peryferyjnoœæ Skandynawii jest mitem, który nale y obaliæ. Norwegia jest jednym z najatrakcyjniejszych turystycznie krajów na œwiecie. Co roku tysi¹ce Polaków podró uje na pó³noc, by podziwiaæ nieskalan¹ przyrodê i zachwycaæ siê piêknem niespotykanych nigdzie indziej fiordów i szkierów, ³owiæ ryby w czystych potokach, wêdrowaæ po górach i p³askowy ach, napawaæ siê cisz¹ i spokojem, których pró no szukaæ w zat³oczonych europejskich metropoliach. Dla zwolenników czynnego wypoczynku Norwegia to prawdziwy raj na ziemi. Nie mo na te zapominaæ o roli, jak¹ ten bogaty kraj odgrywa w œwiatowym yciu gospodarczym, a trudno doprawdy przeceniæ znaczenie znajomoœci jêzyka obcego w kontaktach handlowych, biznesie i polityce. W Norwegii, co doœæ niezwyk³e jak na tak niewielki liczebnie kraj, s¹ dwa jêzyki urzêdowe: bokmål i nynorsk oraz du o lokalnych dialektów. Znajomoœæ jednej z form pozwala zrozumieæ drug¹ bez wiêkszych trudnoœci. Poznaj¹ Pañstwo bokmål (tzn. jêzyk ksi¹ ek), którego u ywaj¹ wykszta³ceni mieszkañcy wschodniej czêœci kraju i jego stolicy Oslo, gdzie zreszt¹ mieszka wiêkszoœæ Norwegów. Ucz¹c siê na kursie ESKK, poznaj¹ Pañstwo nie tylko jêzyk, ale i kraj, dowiedz¹ siê sporo o kulturze, historii i geografii Norwegii, yciu codziennym jej mieszkañców. Zyskaj¹ te Pañstwo umiejêtnoœæ, której zapewne nie byli œwiadomi, podejmuj¹c decyzjê o rozpoczêciu nauki. Otó znajomoœæ jêzyka norweskiego pozwoli Pañstwu porozumieæ siê z Duñczykami i Szwedami! Ró nice miêdzy jêzykami skandynawskimi s¹ tak niewielkie, e taka komunikacja jest mo liwa. Ca³a Skandynawia stanie przed Pañstwem otworem. Efektywnoœæ nauki gwarantuje sta³a i powtarzalna struktura poszczególnych zeszytów lekcyjnych. W ka dym zeszycie znajd¹ Pañstwo dwie lekcje. Ka da lekcja sk³ada siê z dwóch czêœci podzielonych na sekcje. W sekcjach A i B (z wyj¹tkiem A4) wprowadzony jest nowy materia³ leksykalny i gramatyczny. Sekcje CiA4s³u ¹ powtórzeniu i utrwaleniu zdobytej wiedzy. Ka da lekcja koñczy siê zestawieniem najwa niejszych regu³ gramatycznych w niej wprowadzonych. Na koñcu zeszytu natomiast znajduje siê praca domowa, klucz do æwiczeñ z sekcji CiA4oraz s³owniczek zawieraj¹cy wszystkie s³ówka i zwroty przedstawione w obu lekcjach. Æwiczenia we wszystkich sekcjach A (z wyj¹tkiem A4) i B polegaj¹ na uzupe³nianiu luk oraz przekszta³caniu i t³umaczeniu zdañ. Prawid³owe odpowiedzi zaznaczone s¹ czerwonym drukiem. Zanim zaczn¹ Pañstwo udzielaæ odpowiedzi, czerwony tekst nale y zas³oniæ za³¹czonym do kursu specjalnym filtrem. Jest to istotny element wspomagaj¹cy samodzieln¹ naukê. Tekst powinien byæ ods³oniêty dopiero po samodzielnym rozwi¹zaniu æwiczenia, przet³umaczeniu zdania itd.; wówczas mog¹ Pañstwo sprawdziæ poprawnoœæ wybranego rozwi¹zania. Æwiczenia zosta³y dobrane w taki sposób, by umo liwiæ natychmiastowe zastosowanie i sprawdzenie wiedzy leksykalnej i gramatycznej zdobytej w danej sekcji. Æwiczenia w sekcjach C1, C2, C3 i A4 s¹ bardziej urozmaicone i maj¹ na celu powtórzenie i ugruntowanie wiadomoœci zdobytych w kilku sekcjach, ca³ej lekcji b¹dÿ obu lekcjach. Ka de æwiczenie nale y wykonaæ samodzielnie, a nastêpnie sprawdziæ poprawnoœæ udzielonych odpowiedzi z kluczem zamieszczonym na koñcu zeszytu i z p³yt¹. Pod koniec ka dej sekcji A i B (z wyj¹tkiem sekcji A4) znajd¹ Pañstwo uwagi na temat wymowy norweskiej i jej transkrypcji (zapisu) oraz krótkie æwiczenia fonetyczne. 1

2 Na p³ycie nagrano wszystkie teksty norweskie: nowe s³ówka, dialogi i teksty zwarte, æwiczenia i ich rozwi¹zania, przyk³ady s³ówek i zdañ wystêpuj¹cych w regu³kach. Teksty polskie o mniejszym znaczeniu merytorycznym zosta³y skrócone lub pominiête. Ponadto nie zosta³y nagrane niektóre informacje gramatyczne. Czêste s³uchanie p³yty pozwoli Pañstwu szybko opanowaæ zasady wymowy i oswoiæ siê z brzmieniem dÿwiêków i intonacj¹ jêzyka norweskiego. Radzimy wiernie naœladowaæ wymowê lektorów, korzystaæ z uwag w zeszytach, powtarzaæ na g³os s³owa, zwroty czy ca³e zdania (na przyk³ad przed lustrem, kontroluj¹c u³o enie narz¹dów mowy). W naszym kursie bêdziemy stosowaæ miêdzynardowe znaki transkrypcji fonetycznej (IPA). Transkrypcja IPA jest powszechnie stosowana w wiêkszoœci renomowanych s³owników. Jej znajomoœæ u³atwi Pañstwu korzystanie z tych wydawnictw. W lekcjach kursu wymowa podawana jest w nawiasach kwadratowych. Dodatkowymi czynnikami u³atwiaj¹cymi przyswajanie wiedzy s¹ specjalne symbole graficzne stosowane na marginesach oraz okreœlone rozwi¹zania typograficzne stosowane w tekstach lekcji: nowe s³ówka i wyra enia napisany kursyw¹ tekst znajduj¹cy siê przy tym symbolu zawiera nowe informacje dotycz¹ce gramatyki oraz u ycia s³ówek æwiczenia kontroluj¹ce znajomoœæ nowych s³ówek, gramatyki lub wymowy (dotyczy sekcji A i B, z wy- ³¹czeniem sekcji A4)! w ramkach zamieszczone s¹ dodatkowe informacje dotycz¹ce gramatyki, u ycia s³ówek lub wymowy Nasze kursy korespondencyjne wyró niaj¹ siê bezpoœrednim stylem wyk³adu. Mamy nadziejê, e nasz sposób zwracania siê do Pañstwa w materia³ach lekcyjnych spotka siê z Pañstwa zrozumieniem. Jak siê Pañstwo wkrótce przekonaj¹, forma Pan/Pani wystêpuje w jêzyku norweskim bardzo rzadko iwcodziennych kontaktach z Norwegami jest praktycznie zbêdna. No, chyba e bêd¹ mieli Pañstwo zaszczyt porozmawiania z królem Norwegii, Haraldem. Kto wie, w yciu wszystko jest mo liwe... By jednak zaimponowaæ monarsze znajomoœci¹ jego ojczystej mowy, czas wzi¹æ siê do pracy! yczê przyjemnej nauki i wytrwa³oœci, Autor 2

3 LEKCJA 1 czêœæ pierwsza A1 W lekcjach kursu towarzyszyæ Ci bêdzie kilku bohaterów. W pierwszym dialogu poznasz trójkê sympatycznych m³odych ludzi z Oslo, stolicy Norwegii. W³¹cz p³ytê i powtórz na g³os ich imiona i nazwiska: Kari Holt > [ka:ri Êh lt] Erik Solheim > [Êe:rik Êsu:lhæim] Knut Skard > [kn :t Êska:r] Przed wys³uchaniem pierwszego dialogu zapoznaj siê ze s³ówkami i wyra eniami, które w nim wyst¹pi¹. Ka de z nich jest nagrane dwukrotnie. Ty te, s³uchaj¹c p³yty, powtórz ka de s³owo i wyra enie dwa razy na g³os, porównuj¹c je z polskim t³umaczeniem: unnskyld > [Ê n yl] przepraszam er > [æ:r] jestem, jesteœ, jest, jesteœmy, jesteœcie, s¹ det > [de] to ledig > [Êle:di] wolny her > [hæ:r] tutaj Er det ledig her? > [ær deêle:di hær] Czy to miejsce jest wolne? ja > [ja:] tak vær så god > [væ Êgu:] proszê takk > [tak] dziêkujê jeg > [jæi] ja hete > [Êhe:t ] nazywaæ siê hva > [wa] co, jak og > [ :] i,a du > [d :] ty student > [st Êdent] student(ka) studere > [st Êde:r ] studiowaæ engelsk > [Êe lsk] angielski norsk > [n k] norweski historie > [hisêtu:ri ] historia dette er > [Êdet ær] to jest han > [han] on jobbe > [Êj b ] pracowaæ butikk > [b Êtik] sklep i > [i(:)] w hei > [hæi] czeœæ drikke > [Êdrik ] piæ dere > [Êde:r ] wy vi > [vi:] my kaffe > [Êkaf ] kawa vil > [wil] chcê, chcesz, chce, chcemy, chcecie, chc¹ ha > [ha:] mieæ kopp > [k p] fili anka Zapewne nie zapamiêta³eœ wszystkich s³ówek, ale nie przejmuj siê tym zbytnio. Przyswoisz je sobie, s³uchaj¹c dialogu i wykonuj¹c æwiczenia zawarte w tej sekcji. A oto pierwszy dialog. Nasza bohaterka, Kari, szuka wolnego miejsca w sto³ówce studenckiej uniwersytetu w Oslo. W koñcu znajduje puste krzes³o obok dwóch m³odzieñców. S³uchaj uwa nie, staraj¹c siê wy³owiæ z tekstu jak najwiêcej znaczeñ: Kari: Erik: Kari: Unnskyld, er det ledig her? Ja, vær så god. Takk. Jeg heter Kari Holt. Hva heter du? 3

4 Erik: Kari: Erik: Kari: Knut: Jeg heter Erik Solheim. Er du student? Ja, jeg studerer engelsk. Og du? Jeg studerer norsk og historie. Og dette er Knut Skard. Han jobber i en butikk. Hei, Knut. Hva drikker dere? Vi drikker kaffe. Vil du ha en kopp? Pos³uchaj dialogu jeszcze raz, tym razem powtarzaj¹c za lektorami ka de zdanie: Unnskyld, er det ledig her? Przepraszam, czy to miejsce jest wolne? Ja, vær så god. Tak, proszê. Takk. Dziêkujê. Jeg heter Kari Holt. Nazywam siê Kari Holt. Hva heter du? Jak ty siê nazywasz? Jeg heter Erik Solheim. Nazywam siê Erik Solheim. Er du student? Jesteœ studentk¹? Ja, jeg studerer engelsk. Tak, studiujê angielski. Og du? A ty? Jeg studerer norsk og historie. Ja studiujê norweski i historiê. Og dette er Knut Skard. To jest Knut Skard. Han jobber i en butikk. On pracuje w sklepie. Hei, Knut. Czeœæ, Knut. Hva drikker dere? Co pijecie? Vi drikker kaffe. Pijemy kawê. Vil du ha en kopp? Chcesz fili ankê? Kari i Erik przedstawiaj¹ siê, mówi¹c: Jeg heter Kari Holt. Jeg heter Erik Solheim. Nazywam siê Kari Holt. Nazywam siê Erik Solheim. Przedstawiaj¹c siê, u yj sformu³owania Jeg heter, dodaj¹c wy³¹cznie imiê lub imiê i nazwisko, np.: Jeg heter Kari. Mam na imiê Kari. Jeg heter Kari Holt. Nazywam siê Kari Holt. Przedstawiaj¹c jak¹œ osobê, mówimy: Dette er Knut. To jest Knut. Wraz ze swoim przyjacielem sk³adasz wizytê Norwegowi. Powiedz, jak siê nazywasz i przedstaw swego towarzysza. Dokoñcz pisemnie poni sze zdania i przeczytaj je na g³os: Jeg heter.... Og dette er....! Kari, witaj¹c siê z Knutem, u ywa s³ówka hei. Jest to najbardziej uniwersalny i nieformalny sposób powitania odpowiadaj¹cy polskiemu czeœæ. W dialogu pojawia siê kilka czasowników w czasie teraÿniejszym: studerer, heter, drikker. Czas teraÿniejszy w jêzyku norweskim tworzy siê bardzo regularnie, dodaj¹c r do bezokolicznika. Aby uzyskaæ bezokolicznik, wystarczy odj¹æ koñcówkê r. Czasownik norweski nie odmienia siê ani przez osobê, ani przez liczbê, innymi s³owy ma identyczn¹ formê we wszystkich osobach liczby pojedynczej i mnogiej. 4

5 ! Warto przy okazji zapamiêtaæ, e norweski bezokolicznik jest zazwyczaj poprzedzony s³ówkiem å, np.: å studere studiowaæ. Wiêkszoœæ bezokoliczników koñczy siê na literê e. Podaj formê bezokolicznika nastêpuj¹cych czasowników w czasie teraÿniejszym: studerer > å studere heter > å hete drikker > å drikke W dialogu wyst¹pi³ równie bardzo wa ny czasownik: byæ. W przeciwieñstwie do wielu innych jêzyków, jego u ycie w jêzyku norweskim jest niezwykle proste. Er to forma osobowa czasownika å være [Êvæ:r ] byæ. Jest ona identyczna we wszystkich osobach liczby pojedynczej i mnogiej. Wykorzystaj teraz powy sze wiadomoœci gramatyczne w krótkim æwiczeniu. Uzupe³nij zdania odpowiedni¹ form¹ czasownika w czasie teraÿniejszym: Kari jest studentk¹. Kari > er student. Knut pije kawê. Knut > drikker kaffe. On ma na imiê Erik. Han > heter Erik. On pracuje w sklepie. Han > jobber i en butikk. Co pijecie? Hva > drikker dere? Stwierdziliœmy, e formy czasownika w czasie teraÿniejszym s¹ identyczne we wszystkich osobach liczby pojedynczej i mnogiej. Osoby mo na nazwaæ ich imieniem, mo na te u yæ zaimków osobowych. Wiêkszoœæ z nich pojawi³o siê w dialogu. By u³atwiæ Ci opanowanie tych wa nych form wyrazowych, zestawiamy je poni ej wraz z wymow¹: Zaimki osobowe jeg > [jæi] ja vi >[vi:] my du > [d :] ty dere > [Êde:r ] wy han > [han] on de >[di:] oni hun > [h n] ona Skoro znasz ju zaimki i wiesz, jak u ywaæ czasowników w czasie teraÿniejszym, wykonaj poni sze æwiczenie. Przet³umacz zdania: Ona ma na imiê Kari. > Hun heter Kari. My studiujemy historiê. > Vi studerer historie. Oni pij¹ kawê. > De drikker kaffe. On ma na imiê Erik. > Han heter Erik. 5

6 Chc¹c zapytaæ o czyjeœ imiê i/lub nazwisko, u yj pytania: Hva heter du? Jak siê nazywasz?, Jak masz na imiê?! W norweskim istnieje forma odpowiadaj¹ca polskiemu Pan/Pani (poznasz j¹ w jednej z kolejnych lekcji), ale jest u ywana doœæ rzadko. W codziennych kontaktach Norwegowie zwracaj¹ siê do siebie, u ywaj¹c formy Ty, mo esz wiêc j¹ stosowaæ bez obawy, e ktoœ pos¹dzi Ciê o nadmiern¹ poufa³oœæ. Pytania w jêzyku norweskim tworzy siê, przestawiaj¹c kolejnoœæ podmiotu i orzeczenia (tzw. inwersja). Na przyk³ad zdanie oznajmuj¹ce: Du er student. Ty jesteœ studentem. zmienia siê w zdanie pytajne, kiedy podmiot du znajdzie siê za orzeczeniem er : Er du student? (Czy ty) jesteœ studentem? Polskie czy jest z regu³y pomijane. Zasada ta obowi¹zuje równie wtedy, gdy zdanie rozpoczyna siê od zaimka pytajnego, np. hva co : Han studerer historie. On studiuje historiê. Hva studerer han? Co on studiuje? Spróbuj teraz samodzielnie utworzyæ pytania do nastêpuj¹cych zdañ oznajmuj¹cych: Hun er student. > Er hun student? Hun studerer engelsk. > Studerer hun engelsk? lub > Hva studerer hun? Han drikker kaffe. > Hva drikker han? lub > Drikker han kaffe? SprawdŸmy teraz, czy opanowa³eœ s³ownictwo z pierwszego dialogu. Uzupe³nij brakuj¹ce wyrazy w zdaniach: Jesteœ studentem? > Er du student? Co pijecie? Hva > drikker dere? To jest Knut. > Dette er Knut. On studiuje historiê. Han studerer > historie. Na zakoñczenie sekcji A1 przedstawimy kilka wstêpnych uwag na temat wymowy. Po wielokrotnym wys³uchaniu nagranego dialogu i s³ówek zdo³a³eœ ju zapewne rozszyfrowaæ wiêkszoœæ tajemniczych znaków w zapisie wymowy. Niektóre dÿwiêki wymawia siê podobnie jak w jêzyku polskim, rozbie noœci dotycz¹ zw³aszcza samog³osek. Najwa niejsza z nich dotyczy d³ugoœci dÿwiêki wystêpuj¹ce w jêzyku norweskim mog¹ byæ albo d³ugie, albo krótkie. D³ugoœæ dÿwiêku oznacza siê dwukropkiem [:]. Powtarzaj wyrazy za lektorem: ja > [ja:] takk > [tak] ledig > [Êle:di] kopp > [kop] Samog³oska [ ] nie ma swego odpowiednika w jêzyku polskim. Wymawia siê j¹ jak dÿwiêk poœredni miêdzy polskim i a u, pamiêtaj¹c o mocnym zaokr¹gleniu warg. Litera u wymawiana jest najczêœciej w taki w³aœnie sposób. Powtórz wyrazy, s³uchaj¹c p³yty. Zaokr¹glij wargi. Pamiêtaj o d³ugoœci dÿwiêku! du > [d :] hun > [h n] butikk > [b Êtik] Znak [Ê] oznacza akcent, który nale y postawiæ na samog³osce w nastêpuj¹cej po nim sylabie. W wyrazach jednosylabowych nie oznacza siê akcentu. W jêzyku norweskim akcent pada zazwyczaj na pierwsz¹ sylabê. 6

7 B1 Kari i Erik spotykaj¹ siê ponownie. Tym razem Kari nie jest sama, lecz w towarzystwie kole anki. Zanim wys³uchasz kolejnego dialogu, zapoznaj siê ze s³ówkami i zwrotami: hyggelig > [Êhyg li] mi³y, sympatyczny se > [se:] widzieæ deg > [dæi] ciebie, tobie, tob¹ igjen > [iêjen] znów hvordan > [Êwur an] jak gå > [g :] iœæ Hvordan går det? > [wu an Êg : e] Jak leci? bare > [Êba:r ] tylko bra > [bra:] dobry, dobrze Hvordan har du det? > [wu an Êha: de] Jak siê masz? ikke så verst > [ik s Êvæ t] nie najgorzej Randi Bakken > [Êrandi Êbak n] ( eñskie imiê i nazwisko) god dag > [guêda:g] dzieñ dobry også > [Ê s ] te, tak e nei > [næi] nie ikke > [Êik ] nie på > [p :] w,na kontor > [kunêtu:r] biuro gjøre > [Êjø:r ] robiæ Oslo > [Êu lu] lub [Êuslu] (stolica Norwegii) Hvor...fra? > [wur... fra] Sk¹d...? hvor > [wur] gdzie universitet > [ niwæ iête:t] uniwersytet men > [men] ale komme > [Êkom ] przychodziæ, pochodziæ fra > [fra(:)] z Sogndal > [Ês (nazwa miasta w zach. Norwegii) må > [m :] muszê, musisz, musi, musimy, musicie, musz¹ løpe > [Êlø:p ] biec nå > [n :] teraz håpe > [Êh :p ] mieæ nadziejê vi ses > [wi Êse:s] do zobaczenia snart > [sna: ] wkrótce ha det (godt, bra) > [ha:d (Êg t, Êbra:)] czeœæ (przy po egnaniu), trzymaj siê A oto drugi w tej lekcji dialog: Erik: Kari: Erik: Kari: Erik: Randi: Erik: Randi: Erik: Randi: Erik: Randi: Kari: Hei, Kari! Hyggelig å se deg igjen! Hvordan går det? Takk, bare bra. Og hvordan har du det? Ikke så verst! Dette er Randi Bakken. God dag, Randi! God dag! Studerer du også engelsk, Randi? Nei, jeg studerer ikke. Jeg jobber på kontor. Hva gjør du? Jeg studerer norsk og historie på universitetet her i Oslo. Hvor kommer du fra? Jeg kommer fra Sogndal. Nei, men jeg må løpe nå! Håper vi ses snart! Ha det bra! Ha det! Ha det godt! 7

8 Wys³uchaj dialogu jeszcze raz, tym razem powtarzaj¹c ka de zdanie na g³os: Hei, Kari! Czeœæ, Kari! Hyggelig å se deg igjen! Mi³o znów ciê widzieæ! Hvordan går det? Jak leci? Takk, bare bra. Dziêkujê, dobrze. Og hvordan har du det? A co u ciebie? Ikke så verst! Nie najgorzej. Dette er Randi Bakken. To jest Randi Bakken. God dag, Randi! Dzieñ dobry, Randi! God dag! Dzieñ dobry! Studerer du også engelsk, Randi? Ty te studiujesz angielski, Randi? Nei, jeg studerer ikke. Nie, ja nie studiujê. Jeg jobber på kontor. Pracujê w biurze. Hva gjør du? Co ty robisz? Jeg studerer norsk og historie på universitetet Studiujê jêzyk norweski i historiê na her i Oslo. uniwersytecie w Oslo. Hvor kommer du fra? Sk¹d pochodzisz? Jeg kommer fra Sogndal. Pochodzê z Sogndal. Nei, men jeg må løpe nå! O nie, muszê ju lecieæ! Håper vi ses snart! Mam nadziejê, e wkrótce siê spotkamy. Ha det bra! Trzymajcie siê! Ha det! Czeœæ! Ha det godt! Czeœæ! W dialogu zawarto szereg zwrotów, które u³atwi¹ Ci rozpoczêcie i zakoñczenie typowej konwersacji. Oto, jak mo esz rozpocz¹æ rozmowê: Hei. Czeœæ. lub trochê bardziej oficjalnie: God dag. Dzieñ dobry. Pytanie Jak leci? lub Co s³ychaæ? mo e przyj¹æ ró ne formy, np.: Hvordan har du det? Hvordan går det? Odpowiedzi s¹ standardowe (u ywaj ich nawet, jeœli kiepsko Ci siê powodzi, Norwegowie nie maj¹ zwyczaju opowiadaæ o swoich problemach przy byle okazji), np.: Bare bra, takk! Dziêkujê, dobrze! Ikke så verst! Nie najgorzej! egnaj¹c siê, Norwegowie mówi¹: Ha det bra! dos³ownie: Miej siê dobrze. Ha det godt! lub po prostu skrótowo: Ha det! Mo na te powiedzieæ: Vi ses! Do zobaczenia! Wykorzystaj poznane zwroty grzecznoœciowe, by uzupe³niæ poni szy dialog: > Hei, Rikard! Hei, Ole! Hvordan > går det? Takk, > bare bra. Og hvordan > har du det? Takk, > ikke så verst! 8

9 Wiesz ju, e norweskie bezokoliczniki koñcz¹ siê zazwyczaj na literê e, a w czasie teraÿniejszym maj¹ koñcówkê r. Zdarzaj¹ siê jednak wyj¹tki. Czasownik gjøre robiæ przyjmuje formê gjør w czasie teraÿniejszym. Czasownik ses zobaczyæ siê, spotkaæ siê w ogóle nie zmienia swojej formy, a gå nie koñczy siê na -e. Takich nietypowych czasowników jest w sumie niewiele. Powtórzmy teraz formy czasownikowe. Proponujemy æwiczenie, w którym sprawdzimy, czy dobrze opanowa³eœ s³ownictwo z obu dialogów. W zdaniach brakuje czasowników w czasie teraÿniejszym. Uzupe³nij luki: On pracuje w biurze. Han > jobber på kontor. Co robisz? Hva > gjør du? Ona pije kawê. Hun > drikker kaffe. Erik pochodzi z Sogndal. Erik > kommer fra Sogndal. Studiujemy historiê. Vi > studerer historie. Widzisz Erika? > Ser du Erik? Zauwa y³eœ te zapewne, e dwa czasowniki maj¹ niezwyk³¹ formê czasu teraÿniejszego nie maj¹ koñcówki r, np.: Jeg må løpe nå. Muszê lecieæ. Må to forma teraÿniejsza czasownika musieæ. Jest to czasownik modalny, którego u ycie poznasz w dalszych sekcjach. W poprzednim dialogu pozna³eœ inny czasownik modalny: vil, który jest form¹ teraÿniejsz¹ czasownika chcieæ. I jeszcze dwa wa ne wyrazy: ikke i nei. Oba znacz¹ nie, z tym e ikke pos³u y nam do zaprzeczenia czasownika, np.: Nei, jeg studerer ikke historie. Nie, nie studiujê historii. Zdania przecz¹ce w jêzyku norweskim tworzy siê za pomoc¹ wyrazu ikke, który umieszcza siê za czasownikiem. Utwórz zdanie przecz¹ce: Jeg jobber på kontor. Jeg vil ha kaffe. Jeg kommer fra Oslo. Vi drikker kaffe. > Jeg jobber ikke på kontor. > Jeg vil ikke ha kaffe. > Jeg kommer ikke fra Oslo. > Vi drikker ikke kaffe. Na zakoñczenie tej sekcji podamy kilka kolejnych uwag na temat wymowy. W dialogu pojawi³y siê dwa znaki graficzne charakterystyczne dla jêzyka norweskiego. Ø to dÿwiêk poœredni miêdzy e a o. Spróbuj wymówiæ polskie e, ale mocno zaokr¹glaj¹c wargi. Przeæwicz na g³os: løpe > [lø:p ] gjøre > [jø:r ] Å zwane artobliwie œwiêtym a jest dÿwiêkiem podobnym do polskiego o. Pamiêtaj, by mocno zaokr¹gliæ wargi. Przeæwicz na g³os: gå > [g :] må > [m :] Samog³oskê [æ] wymawia siê nastêpuj¹co: u³ó wargi i jêzyk jak do polskiego e i spróbuj w tej pozycji powiedzieæ a! Uzyskasz dÿwiêk poœredni miêdzy a i e, st¹d zapis graficzny jest po³¹czeniem tych liter. Litera e przed r w dyftongach (dwudÿwiêkach) jest równie wymawiana w ten sposób. Powtarzaj na g³os: være > [Êvæ:r ] her > [hæ:r] jeg > [jæi] 9

10 C1 W tej sekcji nie wprowadzamy nowego materia³u gramatycznego ani s³ownictwa. S³u y ona powtórce s³ownictwa i informacji gramatycznych zaprezentowanych w sekcjach poprzednich. Wykonaj ka de æwiczenie samodzielnie, sprawdÿ poprawnoœæ odpowiedzi z kluczem na koñcu zeszytu i z p³yt¹. Æwiczenie 1 Wstaw w³aœciwy zaimek osobowy zamiast form w nawiasie: 1. (Kari)... kommer fra Oslo. 2. (Du og Erik)... studerer engelsk. 3. (Du og jeg)... må gå. 4. Jobber (Erik)...? 5. (Kari og Erik)... drikker kaffe. Æwiczenie 2 Wys³uchaj pytania nagranego na p³ycie i udziel w³aœciwej odpowiedzi: 1. p³yta:... Ty: p³yta:... Ty: p³yta:... Ty: p³yta:... Ty:... Æwiczenie 3 Wys³uchaj pytania nagranego na p³ycie i udziel odpowiedzi przecz¹cej: 1. p³yta:... Ty: p³yta:... Ty: p³yta:... Ty: p³yta:... Ty: p³yta:... Ty: p³yta:... Ty:... Æwiczenie 4 U³ó zdania z podanych s³ówek: 1. må, gå, jeg, nå. 2. hun, fra, kommer, Oslo,?. 3. godt, det, ha. 4. det, du, har, hvordan,?. Æwiczenie 5 Przeczytaj uwa nie oba teksty i w wykropkowane miejsca wpisz po jednym wyrazie. Nastêpnie wys³uchaj nagrania, sprawdÿ poprawnoœæ odpowiedzi i przeczytaj teksty na g³os, staraj¹c siê naœladowaæ wymowê lektorów: Jeg Kari Holt. Jeg engelsk. er Randi. Hun studerer, hun jobber kontor. Jeg heter Erik. Jeg fra Sogndal. studerer norsk historie. Dette Knut Skard. Han jobber en butikk. 10

11 LEKCJA 1 czêœæ druga A2 W drugiej czêœci lekcji poznasz bli ej naszych bohaterów: Kari i Erika. Rozpoczniemy od s³ówek i zwrotów zawartych w tekœcie dotycz¹cym Kari: bo > [bu:] mieszkaæ Ekeberg > [Êe:k bærg] (nazwa dzielnicy w Oslo) bydel (en) > [Êby:del] dzielnica Norge > [Ên rg ] Norwegia hovedstad (en) > [Êhu:w dsta] stolica alene > [aêle:n ] sam(a), samotnie hjemme > [Êjem ] w domu hos > [hus] u mor (en) > [mu:r] matka far (en) > [fa:r] ojciec Åge > [Ê :g ] (imiê mêskie) Anne > [Êan ] (imiê eñskie) søsken > [Êsøsk n] rodzeñstwo søster (en) > [Êsøst r] siostra bror (en) > [bru:r] brat Liv > [li:w] (imiê eñskie) Stein > [stæin] (imiê mêskie) hund (en) > [h n] pies Labben > [Êlab n] apa (imiê psa) familie (en) > [faêmi:li ] rodzina hus (et) > [h :s] dom fem > [fem] piêæ ligge > [Êlig ] le eæ Granveien > [Êgra:nvæi n] (nazwa ulicy) rundt > [r nt] dooko³a, wokó³ hage (en) > [Êha:g ] ogród like > [Êli:k ] lubiæ leke > [Êle:k ] bawiæ siê A teraz wys³uchaj ca³ego tekstu: Kari Holt bor på Ekeberg. Ekeberg er en bydel i Oslo og Oslo er hovedstaden i Norge. Kari bor ikke alene men hjemme hos mor og far. Karis far heter Åge og Karis mor heter Anne. Kari har to søsken, en søster og en bror. Søsteren til Kari heter Liv og broren til Kari heter Stein. Hun har også en hund. Hunden heter Labben. Familien Holt har et hus. Huset ligger i Granveien 5. Rundt huset er det en hage. Labben liker å leke i hagen. Wys³uchaj tekstu jeszcze raz. Powtarzaj na g³os ka de zdanie: Kari Holt bor på Ekeberg. Kari Holt mieszka na Ekeberg. Ekeberg er en bydel i Oslo og Oslo Ekeberg to dzielnica w Oslo, a Oslo er hovedstaden i Norge. jest stolic¹ Norwegii. Kari bor ikke alene men hjemme hos Kari nie mieszka sama, lecz razem z matk¹ mor og far. i ojcem. Karis far heter Åge og Karis mor heter Ojciec Kari ma na imiê Åge, a matka Kari Anne. ma na imiê Anne. Kari har to søsken, en søster og en bror. Kari ma dwoje rodzeñstwa, siostrê i brata. Søsteren til Kari heter Liv og broren til Siostra Kari ma na imiê Liv, a brat Stein. Kari heter Stein. 11

12 Hun har også en hund. Ona ma równie psa. Hunden heter Labben. Pies wabi siê Labben. Familien Holt har et hus. Rodzina Holtów ma dom. Huset ligger i Granveien 5. Dom stoi (dos³. le y) przy ulicy Granveien 5. Rundt huset er det en hage. Wokó³ domu znajduje siê ogród. Labben liker å leke i hagen. Labben lubi bawiæ siê w ogrodzie. W tekœcie pojawia siê wiele rzeczowników. Zauwa, e niektóre z nich poprzedzone s¹ krótkim s³owem: en bydel et hus Te s³owa to rodzajniki nieokreœlone. Stawia siê je przed rzeczownikiem, wskazuj¹c na jego rodzaj: en przed rzeczownikami rodzaju mêskiego, a et przed rzeczownikami rodzaju nijakiego. Nie ma prostej metody odgadniêcia rodzaju rzeczownika, a stosowanie regu³ jêzyka polskiego mo e byæ bardzo zwodnicze (np. dom jest rodzaju mêskiego w jêzyku polskim, a nijakiego w jêzyku norweskim). Poznaj¹c nowy rzeczownik, nale y nauczyæ siê jego rodzaju. Uzupe³nij brakuj¹ce rodzajniki przed rzeczownikami: > en bydel > en bror > et hus > en hage Rodzajniki nazywamy nieokreœlonymi z tego wzglêdu, e s³u ¹ do wprowadzania nowej informacji. Przypomnij sobie zdanie z tekstu: Familen Holt har et hus. Rodzina Holtów ma dom. Dowiadujemy siê z niego czegoœ nowego o rodzinie pañstwa Holt tego mianowicie, e s¹ w³aœcicielami jakiegoœ nieznanego nam bli ej domu. Z tego wzglêdu u ywamy rodzajnika nieokreœlonego przed s³owem dom. Mówimy et hus jakiœ, pewien, nieokreœlony dom. Domyœlasz siê zapewne, e skoro istniej¹ rodzajniki nieokreœlone, to musz¹ istnieæ ich okreœlone odpowiedniki. Nie mylisz siê! Spójrz na kolejne zdanie z tekstu: Huset ligger i Granveien 5. Dom znajduje siê przy ulicy Granveien 5. Teraz wiadomo ju, o czyj dom chodzi o ten wymieniony w zdaniu pierwszym dom rodziny Holtów. Dlatego te rzeczownik przybiera formê okreœlon¹ huset ten okreœlony dom. Rodzajnik okreœlony w jêzyku norweskim ma doœæ niespotykan¹ formê, przyczepia siê bowiem do rzeczownika pod postaci¹ koñcówki, tworz¹c z nim jeden wyraz, np.: et hus huset en bror broren Od tej pory zaznaczamy rodzaj rzeczownika w s³owniczku przy ka dej lekcji i na koñcu zeszytu. Czynimy to w sposób nastêpuj¹cy: bror (en) dla rzeczowników rodzaju mêskiego, hus (et) dla rzeczowników rodzaju nijakiego. Rodzaj eñski wymaga d³u szego wyjaœnienia. Zapoznamy Ciê z nim pobie nie w kolejnych sekcjach, a dok³adniej omówimy w nastêpnym zeszycie.! W formie okreœlonej rzeczowników rodzaju nijakiego nie czyta siê dÿwiêku t na koñcu wyrazów, np. huset wymawia siê [h :s ]. 12

13 Spróbuj teraz wykonaæ poni sze æwiczenie. Przeczytaj na g³os rzeczowniki, wstawiaj¹c rodzajnik nieokreœlony, a potem utwórz formê okreœlon¹: > et hus > huset > en hund > hunden > en bror > broren > et universitet > universitetet A teraz utwórz formê nieokreœlon¹ od nastêpuj¹cych rzeczowników: hovedstaden > en hovedstad butikken > en butikk hagen > en hage bydelen > en bydel Jeœli powy szy wywód wyda³ Ci siê skomplikowany, to mamy dobr¹ wiadomoœæ: Rzeczowniki norweskie nie odmieniaj¹ siê przez przypadki, co znakomicie upraszcza proces uczenia siê. Jedyny wyj¹tek stanowi dope³niacz. Tworzy siê go, dodaj¹c s do rzeczownika, np.: Karis far ojciec Kari Proste, prawda? Przet³umacz samodzielnie nastêpuj¹ce zwroty: dom Erika > Eriks hus pies Kari > Karis hund siostra Liv > Livs søster Dope³niacz tworzy siê przez dodanie s do rzeczownika. Mo na go równie wyraziæ za pomoc¹ konstrukcji z przyimkiem. Zamiast Karis søster mo na powiedzieæ søsteren til Kari oba zwroty znacz¹ to samo: siostra Kari.! Rzeczownik stawiany za form¹ dope³niacza z s zawsze przybiera formê nieokreœlon¹. W zwrocie z przyimkiem u ywa siê okreœlonej formy rzeczownika. I jeszcze jedna wa na uwaga gramatyczna. Jak ³¹czyæ ze sob¹ dwa czasowniki? Zwróæ uwagê na zdania w tekœcie: Labben liker å leke i hagen. Labben lubi bawiæ siê w ogrodzie. I porównaj je ze zdaniami z pierwszej czêœci Lekcji 1: Jeg må løpe. Muszê lecieæ. Vil du ha en kopp? Chcesz fili ankê? Dostrzegasz ró nicê? Formy må i vil ³¹cz¹ siê bezpoœrednio z bezokolicznikiem (przypomnijmy, e s¹ to czasowniki modalne). Pozosta³e czasowniki wymagaj¹ poœrednictwa s³ówka å. Spróbuj teraz wykorzystaæ powy sze informacje w krótkim æwiczeniu. Przet³umacz zdania: Muszê iœæ. > Jeg må gå. Ona lubi pracowaæ. > Hun liker å jobbe. Ona musi pracowaæ. > Hun må jobbe. Chcê studiowaæ. > Jeg vil studere. Lubiê studiowaæ. > Jeg liker å studere. 13

14 SprawdŸ teraz, czy dobrze opanowa³eœ s³ownictwo z tekstu. Wpisz brakuj¹ce wyrazy w poni szych zdaniach: Kari nie mieszka sama. Kari bor ikke > alene. Oslo jest stolic¹ Norwegii. Oslo er > hovedstaden i Norge. Siostra Kari ma na imiê Liv. Søsteren > til Kari heter Liv. Ekeberg jest dzielnic¹ Oslo. Ekeberg er en > bydel i Oslo. Wokó³ domu jest ogród. > Rundt huset er det en > hage. Labben lubi siê bawiæ. Labben > liker å leke. W tekœcie pojawia siê kilka liczebników. Uzupe³nijmy je tak, byœ by³ w stanie policzyæ do dziesiêciu (zero przyda siê, na przyk³ad, przy podawaniu numerów telefonicznych): null > [n l] zero en > [e:n] jeden to > [tu:] dwa tre > [tre:] trzy fire > [Êfi:r ] cztery fem > [fem] piêæ seks > [seks] szeœæ sju lub syv > [ ] lub [sy:w] siedem åtte > [Êot ] osiem ni > [ni:] dziewiêæ ti > [ti:] dziesiêæ A teraz odrobina matematyki. Najpierw podamy Ci dwa wyrazy: pluss > [pl s] plus minus > [Êmi:n s] minus Uzupe³nij poni sze dzia³ania: To pluss to er > fire. Seks minus tre er > tre. Ti minus fem er > fem. Åtte pluss to er > ti. En pluss seks er > sju lub > syv. Na koniec tej sekcji przedstawimy kilka uwag na temat wymowy i zapisu. Niektóre litery wymawia siê inaczej, ni siê je pisze. Zwróci³eœ ju zapewne uwagê na literê o, która najczêœciej wymawiana jest jak [u]. Powtórz za lektorem: mor > [mu:r] Litera y wymawiana jest inaczej ni w jêzyku polskim. Pod wzglêdem miejsca artykulacji zbli ona jest do i, ale wymaga silnego zaokr¹glenia warg. Spróbuj powtórzyæ, s³uchaj¹c nagrania: bydel > [by:del] Znak [ ] oznacza s³abe [e]. DŸwiêk ten wystêpuje wy³¹cznie w nieakcentowanych sylabach. Powtórz na g³os: drikke > [drik ] 14

15 B2 W drugim tekœcie poznasz Erika nieco bli ej. Zapoznaj siê najpierw z nowymi s³ówkami i wyra eniami: leie > [Êlæi ] wynajmowaæ leilighet (en) > [Êlæilihet] mieszkanie rom (et) > [rum] pokój stå opp > [st : p] wstawaæ klokke (en/ei) > [Êkl k ] godzina, zegarek spise > [Êspi:s ] jeœæ frokost (en) > [Êfruk st] œniadanie lunsj (en) > [løn ] lunch sammen > [Êsam n] razem med > [me] z, razem andre > [Êandr ] inni tilbringe > [Êtilbri ] spêdzaæ mange > [Êma ] wiele time (en) > [Êti:m ] godzina middag (en) > [Êmida(g)] obiad etterpå > [Êet rp ] póÿniej, potem lese > [Êle:s ] czytaæ avis (en/ei) > [aêwi:s] gazeta eller > [Êel r] lub se på > [Êse:p ] ogl¹daæ tv (en) > [Ête:we] telewizja sove > [Ês w ] spaæ fra > [fra(:)] od til > [til] do A oto tekst: Erik kommer fra Sogndal, men nå bor han i Oslo. Han leier en leilighet på to rom. Erik står opp klokka sju, spiser frokost og går på universitetet. Klokka tolv spiser han lunsj sammen med andre studenter. Erik tilbringer mange timer på universitetet. Han spiser middag hjemme. Etterpå leser han aviser eller ser på tv. Han sover fra klokka elleve til klokka sju. Powtórz ka de zdanie. Przypominamy, byœ starannie naœladowa³ wymowê lektora: Erik kommer fra Sogndal, men nå bor han Erik pochodzi z Sogndal, ale teraz mieszka i Oslo. w Oslo. Han leier en leilighet på to rom. Wynajmuje dwupokojowe mieszkanie. Erik står opp klokka sju, spiser frokost og Erik wstaje o siódmej, je œniadanie i idzie går på universitetet. na uczelniê. Klokka tolv spiser han lunsj sammen med O dwunastej zjada lunch w sto³ówce razem andre studenter. z innymi studentami. Erik tilbringer mange timer på universitetet. Erik spêdza wiele godzin na uniwersytecie. Han spiser middag hjemme. Obiad je w domu. Etterpå leser han aviser eller ser på tv. Potem czyta gazety lub ogl¹da telewizjê. Han sover fra klokka elleve til klokka sju. Œpi od jedenastej do siódmej. Rzeczownik klokka godzina, zegarek jest rodzaju eñskiego:! Nieokreœlony rodzajnik eñski to ei. Formê okreœlon¹ tworzymy przez dodanie koñcówki a (jeœli rzeczownik koñczy siê na literê e, nale y j¹ pomin¹æ). 15

16 Wiêkszoœæ rzeczowników rodzaju eñskiego mo na odmieniaæ tak jak rzeczowniki rodzaju mêskiego (tworz¹ one tzw. rodzaj wspólny). Mo esz zatem powiedzieæ: ei klokke lub en klokke, a w formie okreœlonej: klokka lub klokken Tego typu wyrazy oznaczamy w s³owniczku w sposób nastêpuj¹cy: klokke (en/ei) Tak jak klokke mo na odmieniaæ wyraz avis oraz poznane wczeœniej rzeczowniki mor i søster. U yj tych wyrazów w zdaniach, tworz¹c dwie wersje odpowiedzi: søster Hva heter > søsteren til Kari? lub Hva heter > søstera til Kari? avis Hvor er > avisen? lub Hvor er > avisa? mor Dette er > moren til Kari. lub Dette er > mora til Kari. klokke Jeg spiser frokost > klokken seks. lub Jeg spiser frokost > klokka seks. Formê nieokreœlon¹ liczby mnogiej rzeczowników tworzy siê najczêœciej przez dodanie koñcówki er (jeœli rzeczownik koñczy siê na e, wystarczy dodaæ samo r ), np.: en student studenter Jednosylabowe wyrazy rodzaju nijakiego najczêœciej nie maj¹ adnej koñcówki w liczbie mnogiej, np.: et rom rom Proponujemy, byœ przeæwiczy³ te regu³y. Podaj liczbê mnog¹ rzeczowników: en avis > aviser et hus > hus en hage > hager et universitet > universiteter en bydel > bydeler Zauwa y³eœ zapewne dwa interesuj¹ce wyrazy poprzedzaj¹ce niektóre rzeczowniki: mange wiele, du o andre inni Wyrazy te ³¹cz¹ siê zawsze z rzeczownikami policzalnymi, czyli takimi, które wystêpuj¹ w liczbie mnogiej. U yj ich w poni szych zdaniach: Mam wiele gazet. Mieszkam razem z innymi studentami. Œpi wiele godzin. Jeg har > mange aviser. Jeg bor sammen med > andre studenter. Han sover > mange timer. A teraz chcemy zwróciæ Twoj¹ uwagê na budowê norweskiego zdania. Jak dot¹d tworzyliœmy je w sposób standardowy zaczynaliœmy od podmiotu, potem stawialiœmy orzeczenie, wreszcie okoliczniki, np.: Jeg bor i Oslo. Ja mieszkam w Oslo. Erik liker Kari. Eryk lubi Kari. Szyk zdania norweskiego jest œciœle okreœlony, a wyrazy zajmuj¹ miejsce w zdaniu zgodnie z ich funkcj¹ w sposób przedstawiony poni ej: kto? co robi? kogo? gdzie? kiedy? itp. Erik liker Kari Kari bor her 16

17 Chc¹c zmieniæ znaczenie zdania, musimy zamieniæ wyrazy miejscami. Zdanie: Kari lubi Eryka. brzmieæ bêdzie: Kari liker Erik. Nie zawsze jednak trzeba rozpoczynaæ zdanie od podmiotu. Zwróæ uwagê na zdania z tekstu: Nå bor han i Oslo. Teraz mieszka w Oslo. Etterpå leser han aviser. PóŸniej czyta gazety. Oba zdania rozpoczêliœmy okolicznikiem czasu, pierwsze wyrazem teraz nå, drugie wyrazem etterpå póÿniej. Czynimy tak, by podkreœliæ te elementy zdania (unikamy jednoczeœnie monotonnego powtarzania szyku wyrazów). W norweskim zdaniu pojedynczym obowi¹zuje zasada, któr¹ nazwiemy V2 (od pierwszej litery wyrazu verb czasownik ). G³osi ona, by orzeczenie stawiaæ zawsze na drugim miejscu. Jeœli nie rozpoczyna siê zdania od podmiotu, nale y umieœciæ go zaraz za orzeczeniem. Spróbuj zastosowaæ tê zasadê w poni szych przyk³adach. Dokoñcz zdania: Jeg spiser nå. Nå > spiser jeg. Han spiser lunsj klokka tolv. Klokka tolv > spiser han lunsj. Han ser på tv etterpå. Etterpå > ser han på tv. Do listy liczebników dodaliœmy dwa kolejne: elleve > [Êelw ] jedenaœcie tolv > [tol] dwanaœcie I jeszcze uwaga na temat wymowy i zapisu. Symbol [ ] oznacza dÿwiêk podobny do polskiego sz, ale lekko cofniêty. G³oska sz nie ma w ortografii norweskiej jednoznacznego zapisu, jest reprezentowana przez rozmaite kombinacje liter, np.: rs, sl, sj. Powtórz na g³os: norsk > [no k] sju > [ :] C2 Æwiczenie 1 Odpowiedz na poni sze pytania, czerpi¹c informacje z tekstów: 1. Hva er Ekeberg? 2. Hva heter Karis hund? 3. Hva heter Norges hovedstad? 4. Hvor kommer Erik fra? 5. Hva heter broren til Kari? 6. Hvor bor Erik nå? Æwiczenie 2 Zamieñ na liczbê mnog¹. U yj odpowiedniego zaimka zamiast imienia oraz liczebnika podanego w nawiasie: 1. Jeg har en hund. Og Kari? (Kari, 3)

18 2. Jeg har en kopp. Og Erik? (Erik, 5) Jeg har en avis. Og Knut? (Knut, 4) Jeg har en klokke. Og Erik? (Erik, 2) Erik leier en leilighet på to rom. Og Randi og Stein? (Randi, Stein, 3).... Æwiczenie 3 Zmieñ szyk zdania, rozpoczynaj¹c od podanego wyrazu: 1. Han bor i Oslo nå. Nå Han spiser middag klokka fem. Klokka fem Det er en hage rundt huset. Rundt huset Han ser på tv etterpå. Etterpå Hun står opp klokka seks. Klokka seks Erik spiser frokost klokka sju. Klokka sju.... Æwiczenie 4 Wstaw formê okreœlon¹ rzeczownika podanego w lewej kolumnie: 1. universitet Han studerer på hus Det er en hage rundt hund Hvor er hage Leker Labben i rom Vi spiser middag på bror Hva heter.... til Kari? 7. hovedstad Oslo er... i Norge. 8. avis Hvor er...? Æwiczenie 5 Opisz dzieñ Randi, buduj¹c zdania ze s³ów podanych poni ej: 1. stå opp, klokka sju. 2. spise frokost, klokka åtte. 18

19 3. gå, kontor, på, klokka ni. 4. spise, lunsj, klokka tolv. 5. jobbe, klokka fem, til. 6. etterpå, gå, hjem. 7. spise middag, klokka seks. 8. hjemme, lese, en avis. 9. se på, tv, også. 10. sove, til, fra, klokka ti, klokka sju. 19

20 Podsumowanie 1 1. Czasownik w bezokoliczniku i w czasie teraÿniejszym Wiêkszoœæ norweskich czasowników ma bezokolicznik koñcz¹cy siê na literê e. Czas teraÿniejszy tworzy siê przez dodanie koñcówki r. Czasowniki nie odmieniaj¹ siê przez osoby ani przez liczbê. Bezokolicznik poprzedza siê s³ówkiem å, jeœli bezpoœrednio przed nim wystêpuje inny czasownik, np.: Jeg liker å lese. Lubiê czytaæ. 2. Czasowniki modalne Czasowniki modalne maj¹ inn¹ postaæ czasu teraÿniejszego ni pozosta³e czasowniki. ¹cz¹ siê z innymi czasownikami bezpoœrednio (bez u ycia å ). Hun vil gå. Hun må gå. Ona chce iœæ. Ona musi iœæ. 3. Rodzajnik nieokreœlony Rzeczowniki policzalne poprzedza siê w liczbie pojedynczej rodzajnikiem. Rodzajnik przybiera formê en dla rodzaju mêskiego, ei dla rodzaju eñskiego i et dla rodzaju nijakiego. Wiêkszoœæ rzeczowników eñskich mo na odmieniaæ tak jak rzeczowniki mêskie (tworz¹ one tzw. rodzaj wspólny), np. en avis lub ei avis. Rodzajnik nieokreœlony wprowadza nowe pojêcie lub informacjê. 4. Rodzajnik okreœlony Rodzajnik okreœlony przyczepia siê do rzeczowników, przyjmuj¹c formê koñcówki en w rodzaju mêskim, a w rodzaju eñskim i et w rodzaju nijakim (w wyrazach mêskich i nijakich koñcz¹cych siê na e nie dubluje siê tej samog³oski, a w wyrazach eñskich pomija siê j¹), np.: forma nieokreœlona en hage forma okreœlona hagen forma nieokreœlona ei klokke forma okreœlona klokka forma nieokreœlona et hus forma okreœlona huset Rodzajnika okreœlonego u ywa siê, gdy mowa jest o czymœ znanym, uprzednio wspomnianym itp. 5. Liczba mnoga rzeczowników Wiêkszoœæ rzeczowników przybiera koñcówkê er w liczbie mnogiej (lub samo r jeœli koñcz¹ siê na e ). Jednosylabowe rzeczowniki rodzaju nijakiego zazwyczaj nie maj¹ koñcówki w liczbie mnogiej. 6. Dope³niacz Norweskie rzeczowniki nie odmieniaj¹ siê przez przypadki. Jedyny wyj¹tek stanowi dope³niacz, który tworzy siê przez dodanie koñcówki s, np.: Karis bok ksi¹ ka Kari Dope³niacz mo na równie wyraziæ za pomoc¹ przyimków, np.: huset til familien Holt dom rodziny Holtów 7. Tworzenie pytañ Pytania tworzy siê, zmieniaj¹c szyk zdania, tzn. stawiaj¹c orzeczenie przed podmiotem. Szyk przestawny, czyli inwersja, obowi¹zuje równie wtedy, gdy pytanie zaczyna siê zaimkiem pytaj¹cym, np.: Han bor i Sogndal Bor han i Sogndal? lub Hvor bor han? 20

21 LEKCJA 2 czêœæ pierwsza A3 Wys³uchasz teraz krótkiej rozmowy telefonicznej. Erik proponuje Kari wyjœcie do kina. Zapoznaj siê najpierw z nowymi s³ówkami i wyra eniami: hallo > [haêlu:] halo film (en) > [film] film den > [den] ten gjerne > [Êjæ: ] chêtnie fint > [fi:nt] fajnie bli med > [Êbli:m ] towarzyszyæ, pójœæ razem oss > [ s] nas, nam, nami huske > [Êh sk ] pamiêtaæ ham > [ham] jego, jemu, nim venn (en) > [wen] przyjaciel av > [a:w] (wyraz tworz¹cy dope³niacz) meg > [mæi] mnie, mn¹ å, så flott > [Ê : s Êfl t] œwietnie kjenne > [Ê en ] znaæ kan > [kan] mogê, mo esz, mo e, mo emy, mo ecie mog¹ invitere > [inviête:r ] zapraszaæ henne > [Êhen ] j¹, jej, ni¹ selvfølgelig > [selêfølgeli] oczywiœcie hente > [Êhent ] przynosiæ, przyprowadzaæ i orden > [i Ê rdn] w porz¹dku A oto treœæ rozmowy: Kari: Erik: Kari: Erik: Kari: Erik: Kari: Erik: Kari: Hallo, det er Kari. Hei, Kari. Det er Erik. Du, det går en bra film på Colosseum klokka seks. Vil du gå og se den? Ja, gjerne det. Fint. Knut blir med oss. Husker du ham? Det er en god venn av meg. Å, så flott. Du kjenner Randi? Kan jeg invitere henne også? Selvfølgelig. Er klokka fire nå? Nei, den er tre. Vi kommer og henter deg klokka fem. Er det i orden? Ja! Vi ses. Powiedz teraz ka de zdanie na g³os, powtarzaj¹c je za lektorami: Hallo, det er Kari. Halo, mówi Kari. Hei, Kari. Czeœæ, Kari. Det er Erik. Tu Erik. Du, det går en bra film på Colosseum W Colosseum o szóstej klokka seks. graj¹ dobry film. Vildugå og se den? Masz ochotê go zobaczyæ? Ja, gjerne det. Tak, chêtnie. Fint. Fajnie. Knut blir med oss. Knut idzie z nami. Husker du ham? Pamiêtasz go? 21

22 Det er en god venn av meg. To mój dobry przyjaciel. Å, så flott. Œwietnie. Du kjenner Randi? Znasz Randi? Kan jeg invitere henne også? Mogê j¹ te zaprosiæ? Selvfølgelig. Oczywiœcie. Er klokka fire nå? Czy ju jest czwarta? Nei, den er tre. Nie, trzecia. Vi kommer og henter deg klokka fem. Przyjdziemy po ciebie o pi¹tej. Er det i orden? W porz¹dku? Ja! Tak! Vi ses. Do zobaczenia. O godzinê pyta siê w ten sposób: Hva er klokka? Mo na równie zapytaæ: Hvor mange er klokka? Odpowiadamy wed³ug wzorca: Klokka er fem. > [wa ær Êkl kka] > [wur Êma ær Êkl ka] Jest pi¹ta godzina. Spójrz na zegary poni ej i powiedz, która jest godzina: > Klokka er fem. > Klokka er ti. > Klokka er tre. > Klokka er fire. > Klokka er åtte.! W odniesieniu do godziny pierwszej u ywa siê s³ówka ett [et]. Mówimy: Klokka er ett. Jest godzina pierwsza. Rzeczownik klokka mo na zast¹piæ zaimkiem den i powiedzieæ: Den er fem. Jest pi¹ta. Zwróæ uwagê na odpowiedÿ Kari na pytanie: Er klokka fire nå? Kari mówi: Nei, den er tre. Zastêpuje wyraz klokka wyrazem den. Tak samo postêpuje Erik. Mówi: Det går en bra film på Colloseum klokka seks. I dodaje: Vil du gå og se den? Zastêpuje wyraz film wyrazem den. Den to zaimek osobowy, który zastêpuje rzeczowniki bêd¹ce nazwami przedmiotów, rzeczy czy zwierz¹t. U ywa siê go, by unikn¹æ powtarzania rzeczowników (w podobny sposób zastêpuje siê jakieœ imiê odpowiednim zaimkiem osobowym). Zaimek den zastêpuje wyrazy rodzaju mêskiego lub eñskiego. Chc¹c zast¹piæ wyraz rodzaju nijakiego, nale y u yæ zaimka det. 22

23 Spróbujmy przeæwiczyæ powy sz¹ zasadê w krótkim æwiczeniu. Zast¹p zaimkami rzeczowniki w poni - szych zdaniach: Huset ligger i Granveien. > Det ligger i Granveien. Filmen er bra. > Den er bra. Klokka er ni. > Den er ni. Hunden leker i hagen. > Den leker i hagen. W powy szym dialogu wystêpuj¹ formy zale ne zaimków osobowych, a wiêc takie, których u ywa siê we wszystkich funkcjach poza funkcj¹ podmiotu. Kari mówi: Kan jeg invitere henne? Czy mogê j¹ zaprosiæ? Erik oznajmia: Vi henter deg klokka fem. Przyjdziemy po ciebie o pi¹tej. Zaimki osobowe tworz¹ rzadk¹ w norweskim grupê wyrazów odmienianych przez przypadki, ale nawet ta odmiana jest znacznie uproszczona w porównaniu z jêzykiem polskim. Istnieje tylko jedna forma przypadka zale nego dla ka dego zaimka. Poni ej zestawimy wszystkie formy norweskich zaimków osobowych: Zaimki osobowe funkcja podmiotu forma zale na jeg ja meg > [mæi] mnie, mi, mn¹ du ty deg > [dæi] ciebie, tobie, tob¹ han on ham > [ham] jego, jemu, nim hun ona henne > [Êhen ] jej, j¹, ni¹ den ten (rodzaj mêski) den > [den] tego, temu, tym det to (rodzaj nijaki) det > [de] tego, temu, tym vi my oss > [ s] nas, nam, nami dere wy dere > [Êde:r ] was, wam, wami de oni dem > [dem] ich, im, nimi SprawdŸ, czy dobrze zrozumia³eœ to zagadnienie. Uzupe³nij poni sze zdania odpowiednimi formami zaimków: Lubiê go. > Jeg liker > ham. Liv mieszka u mnie. Liv bor hos > meg. On przywiezie ich o drugiej. > Han henter > dem klokka to. Muszê j¹ zaprosiæ. > Jeg må invitere > henne. Wyraz kan to kolejny czasownik modalny forma osobowa czasu teraÿniejszego czasownika móc, potrafiæ. Na koniec tej sekcji przedstawimy kolejne uwagi dotycz¹ce wymowy i jej zapisu. Symbol [ ] oznacza tylnojêzykowe n, wymawiane w kombinacjach liter nk lub ng. Wypowiedz na g³os poni sze wyrazy: mange > [Êma ] tilbringe > [Êtilbri ] 23

24 B3 Trójka naszych znajomych stoi przed kinem. Randi jeszcze siê nie zjawi³a. Zapoznaj siê z nowymi s³ówkami przed wys³uchaniem dialogu: begynne > [beêjyn ] zaczynaæ om > [um] (tutaj) za minutt (et) > [miên t] minuta se ut > [Êse: Ê :t] wygl¹daæ stå > [st :] staæ høy >[høi] wysoki slank > [ la szczup³y jente (ei) > [Êjent ] dziewczyna der > [dær] tam hvit > [wi:t] bia³y t-skjorte (en/ei) > [Ête: u ] podkoszulek brun > [br :n] br¹zowy skjørt (et) > [ ø ] spódniczka svart > [swa ] czarny sko (en) > [sku:] but liten > [li:tn] ma³y pen > [pe:n] ³adny bil (en) > [bi:l] samochód kjøre > [Ê ø:r ] jechaæ, prowadziæ samochód vente > [Êwent ] czekaæ billett (en) > [biêlet] bilet A oto dialog: Kari: Knut: Kari: Knut: Kari: Knut: Kari: Erik: Filmen begynner om ti minutter. Hvor er Randi? Hvordan ser hun ut? Hun er høy og slank. Det står en høy og slank jente der, ser du? Hun har på seg en hvit t-skjorte, et brunt skjørt og svarte sko. Det er ikke henne. Der kommer det en liten, pen bil. Kjører Randi bil? Ja! Randi! Vi venter på deg! Her er billettene. Skoncentruj siê teraz na wymowie, powtarzaj¹c zdanie po zdaniu: Filmen begynner om ti minutter. Film zaczyna siê za dziesiêæ minut. Hvor er Randi? Gdzie jest Randi? Hvordan ser hun ut? Jak ona wygl¹da? Hun er høy og slank. Jest wysoka i szczup³a. Det står enhøy og slang jente der, ser du? Tam stoi jakaœ wysoka i szczup³a dziewczyna, widzisz? Hun har på seg en hvit t-skjorte, et brunt Ma na sobie bia³y podkoszulek, br¹zow¹ skjørt og svarte sko. spódniczkê i czarne buty. Det er ikke henne. To nie ona. Der kommer det en liten, pen bil. Tam podje d a jakiœ ma³y, ³adny samochód. Kjører Randi bil? Czy Randi jeÿdzi samochodem? 24

25 Ja! Randi! Vi venter på deg! Her er billettene. Tak! Randi! Czekamy na ciebie! Oto bilety. Wyraz jente dziewczyna jest wy³¹cznie rodzaju eñskiego. Tego typu wyrazy oznaczamy w s³owniczku w sposób nastêpuj¹cy: jente (ei)! Wyraz sko ma nieregularn¹ liczbê mnog¹: sko lub skor w formie nieokreœlonej skoene lub skorne w formie okreœlonej. Przymiotniki norweskie odmieniaj¹ siê przez rodzaj i liczbê, zgodnie z rzeczownikiem, który okreœlaj¹. Na przyk³adzie przymiotnika pen ³adny zaprezentujemy generaln¹ zasadê: W rodzaju mêskim lub eñskim przymiotniki nie maj¹ adnych koñcówek, np.: en pen hage ³adny ogród ei pen jente ³adna dziewczyna W rodzaju nijakim przymiotniki przyjmuj¹ koñcówkê t, np.: et pent skjørt ³adna spódniczka W liczbie mnogiej przymiotniki przyjmuj¹ koñcówkê e, np.: pene biler ³adne samochody Istniej¹ wyj¹tki od regu³ podanych powy ej, ale mo esz za³o yæ, e spora liczba przymiotników odmienia siê w³aœnie w ten sposób. Przymiotnik stawia siê zawsze przed okreœlanym rzeczownikiem.! Przymiotnik liten ma nieregularn¹ odmianê: w rodzaju mêskim liten w rodzaju eñskim lita w rodzaju nijakim lite w liczbie mnogiej små Spróbuj uzupe³niæ poni sze zwroty odpowiedni¹ form¹ przymiotnika: ma³y dom et>lite hus ma³e samochody > små biler czarny podkoszulek en > svart t-skjorte wysokie domy > høye hus bia³y dom et > hvitt hus ma³e psy > små hunder Przymiotnik odmienia siê równie wtedy, gdy spe³nia funkcjê orzecznika, a wiêc wtedy, kiedy stawia siê go za czasownikiem (najczêœciej byæ ), np.: Huset er pent. Dom jest ³adny. Przet³umacz poni sze zdania: Samochód jest ma³y. Dom jest wysoki. Spódniczka jest br¹zowa. Dom jest ma³y. Samochody s¹ ma³e. > Bilen er liten. > Huset er høyt. > Skjørtet er brunt. > Huset er lite. > Bilene er små. 25

26 Pora teraz poœwiêciæ trochê uwagi wyrazowi, który przewija³ siê przez wszystkie teksty i dialogi w obu lekcjach. Chodzi o wyraz det. Zauwa y³eœ ju zapewne, e ma on wiele rozmaitych funkcji. W poprzedniej sekcji omówiliœmy bli ej jedn¹ z nich, mianowicie zaimek osobowy. Teraz czas, by poznaæ kolejne znaczenia tego s³ówka. Przypomnij sobie zdanie z dialogu: Det er ikke henne. To nie ona. Zaimek det pe³ni tu rolê wskazuj¹c¹. Kilkanaœcie lat temu wiêkszoœæ kursów jêzykowych zaczyna³o siê od nieœmiertelnego pytania Co to jest? Jak s¹dzisz, jak brzmi on po norwesku? > Hva er det? Odpowiedzia³eœ poprawnie? Niczego innego siê nie spodziewaliœmy po tak zdolnym uczniu. Spróbujmy udzieliæ przyk³adowej odpowiedzi, a szerzej to pytanie wykorzystamy w sekcji A4: Hva er det? > Det er en bil. Kolejne znaczenie det jest nieco trudniejsze. Przywo³ajmy zdania z dialogu: Der kommer det en liten, pen bil. (Tam) nadje d a ma³y, ³adny samochód. Det står enhøy jente der. Tam stoi jakaœ wysoka dziewczyna. W tych zdaniach det w³aœciwie nic nie znaczy i nie pojawia siê w zdaniach t³umaczonych na jêzyk polski. Spe³nia ono funkcjê podmiotu przygotowawczego, w³aœciwy podmiot pojawia siê po czasowniku. Tej formy u ywa siê wtedy, kiedy stwierdza siê, e jakaœ nieokreœlona rzecz lub nieokreœlona osoba istnieje, jest, znajduje siê gdzieœ itp.; innymi s³owy kiedy prezentuje siê, przedstawia coœ nieokreœlonego lub kogoœ nieznanego. Nie wolno u ywaæ tej konstrukcji z okreœlon¹ form¹ rzeczownika! Na przyk³ad zdanie: W pokoju jest pies. t³umaczymy tak: Det er en hund i rommet. Nie wolno powiedzieæ: I rommet er en hund ani I rommet er hunden!!! Zapamiêtaj!!! Spróbuj samodzielnie utworzyæ zdania tego typu: Przy ulicy Granveien s¹ trzy domy. Na uniwersytecie jest wielu studentów. Wokó³ domu jest ogród. Zbli a siê jakaœ dziewczyna. > Det er tre hus i Granveien. > Det er mange studenter på universitet. > Det er en hage rundt huset. > Det kommer en jente. Powróæmy jeszcze raz do dialogu, a w³aœciwie do ostatniego zdania. Wprowadza ono okreœlon¹ liczbê mnog¹ rzeczowników. Jest to ostatnia z czterech form rzeczownika, któr¹ musisz poznaæ. Teraz bêdziesz ju znaæ ca³y wzorzec odmiany! Her er billettene. Rzeczownik okreœlony w liczbie mnogiej przybiera koñcówkê ene (lub ne jeœli koñczy siê na literê e ). 26

27 Przeæwiczmy teraz okreœlon¹ liczbê mnog¹ rzeczowników wprowadzon¹ w tym dialogu. Utwórz samodzielnie tê formê od poni - szych rzeczowników: jenter > jentene filmer > filmene biler > bilene hus > husene Na koniec sekcji kolejna uwaga dotycz¹ca norweskiej wymowy i jej zapisu. Symbol [ ] oznacza dÿwiêk podobny do polskiego œ, lecz w porównaniu z nim lekko cofniêty. W zapisie ortograficznym reprezentowany jest zazwyczaj przez kombinacjê liter kj, ki. Wypowiedz na g³os poni sze wyrazy: kjøre > [Ê ø:r ] kino > [Ê i:nu] C3 Æwiczenie 1 Wstaw poni sze wyrazy w odpowiednie miejsca (wyrazy mog¹ siê powtarzaæ): opp, i, på, og, om, av, ut, til 1. Stein er en god venn meg. 2. Det går en god film Colosseum. 3. Hvordan ser Randi? 4. Filmen begynner ti minutter. 5. Søsteren Kari heter Liv. 6. Er det orden? 7. Han leier en leilighet to rom. 8. Jeg kommer henter deg klokka åtte. 9. Erik står klokka sju. 10. Han bor Oslo nå. Æwiczenie 2 Aby dokoñczyæ zdania, u yj podanych rzeczowników w formie okreœlonej liczby mnogiej: 1. billett Har du...? 2. hund Ser du...? 3. sko Hvor er...? 4. bil Ser du...? 5. student Hva gjør...? 6. hus Ser du...? 7. jente Hvor er...? 8. avis Hvor er...? 9. kontor Hvor ligger...? 10. kopp Hvor står...? 27

28 Æwiczenie 3 Wys³uchaj zdañ mówi¹cych, która jest godzina. Wpisz je przy odpowiednim rysunku: Æwiczenie 4 Odpowiedz twierdz¹co. Zamieñ imiona na odpowiedni¹ formê zaimka osobowego: 1. Liker du Knut? Ja, Kjenner dere Åge og Anne? Ja,. 3. Leser du avisa? Ja,. 4. Kjenner han Kari og meg? Ja,. 5. Liker du Kari? Ja,. Æwiczenie 5 Zamieñ przymiotnik i rzeczownik na liczbê mnog¹: 1. en svart bil.. 2. et lite hus.. 3. en hyggelig student.. a teraz na liczbê pojedyncz¹: 4. slanke jenter.. 5. høye hus.. 6. hvite sko.. 28

29 LEKCJA 2 czêœæ druga A4 Ta sekcja poœwiêcona jest w ca³oœci powtórce i ugruntowaniu wiedzy zdobytej w obu lekcjach. Wykonaj ka de æwiczenie samodzielnie i sprawdÿ poprawnoœæ odpowiedzi z kluczem i p³yt¹. Æwiczenie 1 Odpowiedz na pytania zgodnie z tym, co przedstawiaj¹ rysunki: Hva er det? Æwiczenie 2 Wybierz w³aœciwe s³ówko i uzupe³nij lukê w zdaniu: 1. Hva... du? a. gjøre b. gjør 2. Hun kommer... Norge. a. fra b. på 3. Knut begynner... jobbe klokka sju. a. å b. og 4. Vil du... en kopp kaffe? a. har b. ha 5. Det er... i rommet. a. studenten b. en student heter han? a. Hvor b. Hva 7. Det er... hage rundt huset. a. et b. en 8. Er det... her? a. ledig b. god 9. Jeg... lese. a. må b. liker 10. Det er... far. a. Karis b. Kari 29

30 Æwiczenie 3 Znasz dwa sposoby tworzenia dope³niacza. Uzupe³nij brakuj¹ce zwroty w tabelce: Eriks venner Annes hund Knuts familie bilen til Randi huset til Kari Æwiczenie 4 Zapisz cyframi dzia³ania matematyczne, które us³yszysz na p³ycie: Æwiczenie 5 Uzupe³nij tabelkê brakuj¹cymi formami rzeczownika: lp f. nieokreœlona lp f. okreœlona lm f. nieokreœlona lm f. okreœlona et rom et universitet en/ei avis huset skoen studenter hager billettene jentene bilene Æwiczenie 6 Prawdziwy z Ciebie szczêœciarz! Knut ma wszystkiego po jednej sztuce, Ty masz dwie. Zamieñ rzeczownik i przymiotnik na liczbê mnog¹: 1. Knut: Jeg har en liten bil. Ty: 2. Knut: Jeg har en god venn. Ty: 3. Knut: Jeg har en hvit kopp. Ty: 4. Knut: Jeg kjenner en hyggelig student. Ty: 5. Knut: Jeg har et pent rom. Ty: 30

31 Tym razem masz pecha. Kari ma wszystkiego po dwie sztuki, Ty tylko jedn¹. Zamieñ rzeczownik i przymiotnik na liczbê pojedyncz¹: 6. Kari: Jeg har to svarte kopper. Ty: 7. Kari: Jeg har to hvite t-skjorter. Ty: 8. Kari: Jeg har to brune skjørt. Ty: Kari: Jeg har to gode venner. Ty: Kari: Jeg har to svarte sko. Ty:... Æwiczenie 7 U yj sformu³owania odpowiedniego do sytuacji opisanej poni ej. Wypowiedz je g³oœno i zapisz w wykropkowanym miejscu: 1. Spotykasz znajomego. Zapytaj, jak mu leci Spieszysz siê. Jak to wyrazisz po norwesku? Zapytaj, która jest godzina egnasz siê z kimœ. Powiedz czeœæ Przy po egnaniu wyraÿ nadziejê na ponowne spotkanie Zapytaj Erika, czy lubi czytaæ Zaproponuj goœciowi fili ankê kawy Ktoœ pyta, czy pracujesz w biurze. Odpowiedz przecz¹co Przedstaw Norwegowi swojego kolegê o imieniu Jan Co odpowiesz, kiedy Norweg spyta Ciê, jak siê masz?... Æwiczenie 8 Us³yszysz nagranie, w którym Kari opowiada o sobie. Z tekstu usuniêto 9 wyrazów. S³uchaj uwa nie i wpisz brakuj¹ce w tekœcie s³ówka: Jeg heter Kari Holt. Jeg.. fra Oslo.. du Oslo? Det er. i Norge. Jeg bor ikke. men hjemme. mor og far. Jeg har en.... studerer jeg på universitetet. Det er. studenter i Oslo. Er du. student? 31

32 Æwiczenie 9 U³ó zdania z podanych wyrazów: 1. fra, du, kommer, hvor,? 2. jente, der, det, høy, en, står 3. spiser, Erik, hjemme, middag 4. liker, hund, i, leke, hagen, Karis, å 5. meg, han, venn, god, er, en, av 6. hage, huset, det, rundt, er, en 7. kopp, vil, en, kaffe, du, ha,? 8. heter, broren, til, Kari, hva,? Æwiczenie 10 U³ó pytania do poni szych zdañ: 1. Han heter Erik Solheim.? 2. Hun er høy og slank.? 3. Den er fem.? 4. Jeg kommer fra Norge.? 5. Hun ser på tv.? 6. Vi drikker kaffe.? 32

33 Podsumowanie 2 1. Zestawienie form zaimków osobowych Zaimki osobowe w lewej kolumnie spe³niaj¹ funkcjê podmiotu w zdaniu. Formy w prawej kolumnie wystêpuj¹ we wszystkich przypadkach zale nych. jeg ja meg mnie, mi, mn¹ du ty deg ciebie, tobie, tob¹ han on ham jego, jemu, nim hun ona henne jej, j¹, ni¹ den ten (rodzaj mêski) den tego, temu, tym det to (rodzaj nijaki) det tego, temu, tym vi my oss nas, nam, nami dere wy dere was, wam, wami de oni dem ich, im, nimi 2. Zaimki den/det/de By unikn¹æ powtarzania rzeczowników, mo na zast¹piæ je zaimkami. Zaimek den zastêpuje rzeczowniki rodzaju mêskiego i eñskiego, np.: Filmen er god. Den er god. Film jest dobry. On jest dobry. Avisa er god. Den er god. Gazeta jest dobra. Ona jest dobra. Zaimek det zastêpuje rzeczowniki rodzaju nijakiego, np.: Huset er pent. Det er pent. Dom jest ³adny. On jest ³adny. Zaimek de zastêpuje rzeczowniki w liczbie mnogiej, np.: Jeg har to biler. De er små. Mam dwa samochody. One s¹ ma³e. 3. Przymiotnik w formie nieokreœlonej Przymiotniki dopasowuj¹ siê pod wzglêdem rodzaju i liczby do okreœlanych rzeczowników zarówno w funkcji przydawki, jak i orzecznika. W rodzaju mêskim i eñskim wystêpuj¹ w formie podstawowej, w rodzaju nijakim wiêkszoœæ przymiotników przyjmuje koñcówkê t, a w liczbie mnogiej koñcówkê e. Przymiotnik w funkcji przydawki okreœla cechê rzeczownika, np.: en pen jente ³adna dziewczyna et pent hus ³adny dom pene hus ³adne domy Przymiotnik w funkcji orzecznika stanowi czêœæ orzeczenia, mówi nam, jaki jest podmiot, np.: Bilen er pen. Jenta er pen. Huset er pent. De er pene. Samochód jest ³adny. Dziewczyna jest ³adna. Dom jest ³adny. One s¹ ³adne. 4. Okreœlona liczba mnoga rzeczowników, zestawienie form rzeczowników Okreœlon¹ liczbê mnog¹ wiêkszoœci rzeczowników tworzy siê przez dodanie koñcówki ene. W tabelce zestawiono wszystkie formy rzeczownika i podano przyk³ady dla trzech rodzajów gramatycznych. W ten sposób odmienia siê wiêkszoœæ rzeczowników norweskich (wyrazy odmieniane inaczej zostan¹ wprowadzone w kolejnych zeszytach kursu). Nale y pamiêtaæ, e wiêkszoœæ rzeczowników rodzaju 33

34 eñskiego mo na w liczbie pojedynczej odmieniaæ tak, jak rzeczowniki rodzaju mêskiego, a jednosylabowe rzeczowniki rodzaju nijakiego nie maj¹ koñcówki w nieokreœlonej formie liczby mnogiej. Liczba pojedyncza Liczba mnoga f. nieokreœlona f. okreœlona f. nieokreœlona f. okreœlona r. mêski en billett billetten billetter billettene r. eñski ei jente jenta jenter jentene r. nijaki et bilde bildet bilder bildene 5. Funkcje wyrazu det Wyraz det ma szereg funkcji gramatycznych, np.: a. zaimka osobowego, np.: De har et hus. Det er brunt. Oni maj¹ dom. On jest br¹zowy. b. zaimka wskazuj¹cego, np.: Hva er det? Co to jest? c. podmiotu przygotowawczego (w tej funkcji wyraz det nie jest t³umaczony), np.: Det er en hage rundt huset. Wokó³ domu jest ogród. 34

Bez stresu do sukcesu!

Bez stresu do sukcesu! BEST SELLER Bez stresu do sukcesu! Dlaczego warto? 15 minut dziennie wystarczy by skutecznie przyswoić nowe umiejętności skuteczne metody połączenie nowoczesnych i tradycyjnych metod wygoda i elastyczny

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie Otó znajomoœæ jêzyka norweskiego pozwoli Pañstwu porozumieæ siê z Duñczykami i Szwedami!

Wprowadzenie Otó znajomoœæ jêzyka norweskiego pozwoli Pañstwu porozumieæ siê z Duñczykami i Szwedami! Wprowadzenie Nauka jêzyka norweskiego wydaæ siê mo e na pierwszy rzut oka zajêciem doœæ ekscentrycznym. Wszak jest to jêzyk niewielkiego narodu zamieszkuj¹cego odleg³y kraj na peryferiach Europy. Tymczasem

Bardziej szczegółowo

Samtale (Dialog) Leksjon 1 (Lekcja 1) A Hei. B Hei.

Samtale (Dialog) Leksjon 1 (Lekcja 1) A Hei. B Hei. Leksjon 1 (Lekcja 1) A Hei. B Hei. Samtale (Dialog) A Jeg heter Knut. Jeg kommer fra Norge. Hva heter du? B Jeg heter Piotr. Jeg kommer ikke fra Norge. Jeg kommer fra Polen. A Du snakker veldig bra norsk.

Bardziej szczegółowo

Rodzina. Słówka i zwroty. en familie rodzina. ei mor matka. en far ojciec. en bror brat. en søster siostra. en datter córka.

Rodzina. Słówka i zwroty. en familie rodzina. ei mor matka. en far ojciec. en bror brat. en søster siostra. en datter córka. Rodzina Słówka i zwroty en familie rodzina ei mor matka en far ojciec en bror brat en søster siostra en datter córka en sønn syn et barn dziecko en ektefelle małżonek et ekteskap małżeństwo en mann mąż

Bardziej szczegółowo

Samtale. Leksjon 2. A Hei Lisa, hvordan går det med deg? B Hei Mark, det går fint, takk. Hvordan har du det? A Bare bra, takk. B Bor du i Oslo nå?

Samtale. Leksjon 2. A Hei Lisa, hvordan går det med deg? B Hei Mark, det går fint, takk. Hvordan har du det? A Bare bra, takk. B Bor du i Oslo nå? Leksjon 2 Samtale A Hei Lisa, hvordan går det med deg? B Hei Mark, det går fint, takk. Hvordan har du det? A Bare bra, takk. B Bor du i Oslo nå? A Ja, jeg bor i sentrum på Majorstua. B Bor du alene? A

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Leksjon tre Hvor mye koster et b ro d? Słownictwo Nazwy sklepów... 26

Spis treści. Leksjon tre Hvor mye koster et b ro d? Słownictwo Nazwy sklepów... 26 Norwegia: jeden kraj - dwa języki... 9 Ogólne uwagi o wymowie w języku norweskim... 11 1. Samogłoski... 11 2. Spółgłoski... 12 3. Grupy głosek... 13 4. Akcent... 13 5. Alfabet norweski... 14 Leksjon en

Bardziej szczegółowo

Velkommen til 1. leksjon

Velkommen til 1. leksjon Velkommen til 1. leksjon Mål til leksjon 1: Etter gjennomført leksjon 1 skal alle deltagere ha kunnskap til å kunne presentere seg på norsk, fortelle hvor de kommer fra og hvor de bor nå. Vi ønsker også

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe Zasady Oceniania z języka angielskiego w klasach IV-VI w Szkole Podstawowej im. Janusza Korczaka w Biedaszkach.

Przedmiotowe Zasady Oceniania z języka angielskiego w klasach IV-VI w Szkole Podstawowej im. Janusza Korczaka w Biedaszkach. Przedmiotowe Zasady Oceniania z języka angielskiego w klasach IV-VI w Szkole Podstawowej im. Janusza Korczaka w Biedaszkach. Założenia ogólne Ocenianie ucznia ma na celu: 1. Informowanie ucznia o poziomie

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z języka angielskiego w klasach IV-VI. Szkoła Podstawowa nr 5 im. Bohaterów 12 Kołobrzeskiego Pułku Piechoty

Przedmiotowy System Oceniania z języka angielskiego w klasach IV-VI. Szkoła Podstawowa nr 5 im. Bohaterów 12 Kołobrzeskiego Pułku Piechoty Założenia ogólne: Przedmiotowy System Oceniania z języka angielskiego w klasach IV-VI Ocenianie ucznia ma na celu: 1. Informowanie ucznia o poziomie jego osiągnięć edukacyjnych i postępach w tym zakresie;

Bardziej szczegółowo

Audio Kurs. W gierski. Kurs podstawowy. Dodatkowe materia y do kursu na p ycie CD

Audio Kurs. W gierski. Kurs podstawowy. Dodatkowe materia y do kursu na p ycie CD Audio Kurs W gierski Kurs podstawowy Dodatkowe materia y do kursu na p ycie CD Copyright Edgard, Warszawa 2007 Audio Kurs Opracowanie w gierskiej wersji j zykowej oraz gramatyki: Dorottya urawska Redakcja:

Bardziej szczegółowo

Evolution plus 1 KRYTERIA OCENIANIA

Evolution plus 1 KRYTERIA OCENIANIA 1 Evolution plus 1 KRYTERIA OCENIANIA Kryteria oceniania proponowane przez wydawnictwo Macmillan zostały sformułowane według założeń Nowej Podstawy Programowej i uwzględniają środki językowe, czytanie,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK ANGIELSKI KLASA IV

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK ANGIELSKI KLASA IV WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK ANGIELSKI KLASA IV ROK SZKOLNY 2015/2016 PODRĘCZNIK : World Explorer 1 Zakres tematyczny/ słownictwa : -członkowie rodziny - przymiotniki określające charakter - wygląd zewnętrzny

Bardziej szczegółowo

IDZ DO KATALOG KSI EK TWÓJ KOSZYK CENNIK I INFORMACJE CZYTELNIA PRZYK ADOWY ROZDZIA SPIS TREŒCI KATALOG ONLINE ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG

IDZ DO KATALOG KSI EK TWÓJ KOSZYK CENNIK I INFORMACJE CZYTELNIA PRZYK ADOWY ROZDZIA SPIS TREŒCI KATALOG ONLINE ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG IDZ DO PRZYK ADOWY ROZDZIA KATALOG KSI EK ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG TWÓJ KOSZYK SPIS TREŒCI KATALOG ONLINE DODAJ DO KOSZYKA CENNIK I INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE ONOWOŒCIACH Sudoku. 101 ³amig³ówek dla zaawansowanych

Bardziej szczegółowo

gdy wielomian p(x) jest podzielny bez reszty przez trójmian kwadratowy x rx q. W takim przypadku (5.10)

gdy wielomian p(x) jest podzielny bez reszty przez trójmian kwadratowy x rx q. W takim przypadku (5.10) 5.5. Wyznaczanie zer wielomianów 79 gdy wielomian p(x) jest podzielny bez reszty przez trójmian kwadratowy x rx q. W takim przypadku (5.10) gdzie stopieñ wielomianu p 1(x) jest mniejszy lub równy n, przy

Bardziej szczegółowo

Czas wolny. Słówka i zwroty. fritid czas wolny. fritidsaktiviteter rzeczy do robienia w czasie wolnym. å like å gjøre noe lubić coś robić

Czas wolny. Słówka i zwroty. fritid czas wolny. fritidsaktiviteter rzeczy do robienia w czasie wolnym. å like å gjøre noe lubić coś robić Czas wolny 1. Słówka i zwroty. fritid czas wolny fritidsaktiviteter rzeczy do robienia w czasie wolnym å like å gjøre noe lubić coś robić å slappe av odpoczywać å se på tv oglądać telewizję å lese ei bok

Bardziej szczegółowo

Samtale. Leksjon 3. A Hei Elisabeth, hvordan står det til? B Hei Magdalena, bare bra, takk. Hva er med deg?

Samtale. Leksjon 3. A Hei Elisabeth, hvordan står det til? B Hei Magdalena, bare bra, takk. Hva er med deg? Leksjon 3 Samtale A Hei Elisabeth, hvordan står det til? B Hei Magdalena, bare bra, takk. Hva er med deg? A Ganske bra, takk. Du har et vanskelig navn. Hvordan staver du Elisabeth? B E-L-I-S-A-B-E-T-H

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Albina Gołubiewa, Magdalena Kuratczyk - Gramatyka języka rosyjskiego z ćwiczeniami. Przedmowa CZASOWNIKI ( )

Księgarnia PWN: Albina Gołubiewa, Magdalena Kuratczyk - Gramatyka języka rosyjskiego z ćwiczeniami. Przedmowa CZASOWNIKI ( ) Spis treœci Księgarnia PWN: Albina Gołubiewa, Magdalena Kuratczyk - Gramatyka języka rosyjskiego z ćwiczeniami Przedmowa.................................. 13 CZASOWNIKI ( ) 1 Czas przesz³y... 16 2 Nieregularne

Bardziej szczegółowo

Co każdy rodzic powinien wiedzieć o rozwoju mowy swojego dziecka?

Co każdy rodzic powinien wiedzieć o rozwoju mowy swojego dziecka? Co każdy rodzic powinien wiedzieć o rozwoju mowy swojego dziecka? Rodzice są pierwszymi i najważniejszymi nauczycielami mowy swojego dziecka Mowa jest podstawowym środkiem komunikacji i ma szczególne znaczenia

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI. Przedmiotowy system oceniania w klasach 1-3

JĘZYK ANGIELSKI. Przedmiotowy system oceniania w klasach 1-3 JĘZYK ANGIELSKI Przedmiotowy system oceniania w klasach 1-3 1. Obszary podlegające ocenianiu: - wiedza i umiejętność jej stosowania oraz aktywność i zaangażowanie ucznia 2. Skala ocen: - w ciągu semestru

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ III KRYTERIA OCENIANIA

ARKUSZ III KRYTERIA OCENIANIA Egzamin maturalny z jêzyka angielskiego dla klas dwujêzycznych maj 2002 1 ARKUSZ III KRYTERIA OCENIANIA ZADANIE 9 Proszê zaznaczyæ w tabeli przyznan¹ liczbê punktów i zsumowaæ wynik. Kryteria oceniania

Bardziej szczegółowo

1. PSO obejmuje ocenę wiadomości, umiejętności i postaw uczniów;

1. PSO obejmuje ocenę wiadomości, umiejętności i postaw uczniów; Przedmiotowy system Oceniania z języka angielskiego jest zgodny ze Szkolnym Systemem Oceniania w Szkole Podstawowej im. Edmunda Bojanowskiego w Kunowie. 1. PSO obejmuje ocenę wiadomości, umiejętności i

Bardziej szczegółowo

ALEKSANDRA SŁABIAK. Przedmiotowy System Oceniania j. angielski kl. IV VI

ALEKSANDRA SŁABIAK. Przedmiotowy System Oceniania j. angielski kl. IV VI ALEKSANDRA SŁABIAK Przedmiotowy System Oceniania j. angielski kl. IV VI Zgodnie z WZO, śródroczne i roczne oceny z języka angielskiego w klasach IV VI wyrażone są stopniem w następującej skali: stopień

Bardziej szczegółowo

Rys Mo liwe postacie funkcji w metodzie regula falsi

Rys Mo liwe postacie funkcji w metodzie regula falsi 5.3. Regula falsi i metoda siecznych 73 Rys. 5.1. Mo liwe postacie funkcji w metodzie regula falsi Rys. 5.2. Przypadek f (x), f (x) > w metodzie regula falsi 74 V. Równania nieliniowe i uk³ady równañ liniowych

Bardziej szczegółowo

Wstêp. Zanim wyjedziesz do pracy...

Wstêp. Zanim wyjedziesz do pracy... Spis treœci Wstêp......................................... 4 Na dobry pocz¹tek............................... 6 1. Przedstawiamy siê............................ 9 2. Kierunek: Londyn............................

Bardziej szczegółowo

K R Y T E R I A O C E N z języka niemieckiego w klasach gimnazjalnych

K R Y T E R I A O C E N z języka niemieckiego w klasach gimnazjalnych K R Y T E R I A O C E N z języka niemieckiego w klasach gimnazjalnych opracowała: Anita Waluch Kamienna Góra, 18.05.2006 r. KLASA I Uczeń otrzymuje ocenę celującą, gdy: swoimi wiadomościami i umiejętnościami

Bardziej szczegółowo

(wymiar macierzy trójk¹tnej jest równy liczbie elementów na g³ównej przek¹tnej). Z twierdzen 1 > 0. Zatem dla zale noœci

(wymiar macierzy trójk¹tnej jest równy liczbie elementów na g³ównej przek¹tnej). Z twierdzen 1 > 0. Zatem dla zale noœci 56 Za³ó my, e twierdzenie jest prawdziwe dla macierzy dodatnio okreœlonej stopnia n 1. Macierz A dodatnio okreœlon¹ stopnia n mo na zapisaæ w postaci n 1 gdzie A n 1 oznacza macierz dodatnio okreœlon¹

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania Język polski

Przedmiotowy System Oceniania Język polski Przedmiotowy System Oceniania Język polski II etap edukacyjny PSO jest spójny z Wewnątrzszkolnym Systemem Oceniania opracowanym na podstawie Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Gramatyka i słownictwo

Gramatyka i słownictwo WYMAGANIA PROGRAMOWE Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KL. 4 a/b SP4 Gramatyka i słownictwo uczeń potrafi poprawnie operować niedużą ilością struktur prostych (czasownik to be - w formie pełnej i skróconej, zaimki

Bardziej szczegółowo

Steps in English 1: Kryteria oceny Oxford University Press Strona 1

Steps in English 1: Kryteria oceny Oxford University Press Strona 1 Wymagania edukacyjne Język angielski Klasa IV Steps in English 1 Ogólne zasady: 1. Uczeń ma prawo do zgłoszenia nieprzygotowania lub braku zadania lub braku podręczników raz na semestr. Każde następne

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu.

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. Uk ad graficzny CKE 2011 KOD UCZNIA UZUPE NIA UCZE PESEL miejsce na naklejk z kodem EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu.

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. Uk ad graficzny CKE 2011 KOD UCZNIA UZUPE NIA UCZE PESEL miejsce na naklejk z kodem BADANIE

Bardziej szczegółowo

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu.

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. Uk ad graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJ CY PESEL Miejsce na naklejk z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA WYPOWIEDZI PISEMNYCH KRÓTKA I DŁUŻSZA FORMA UŻYTKOWA

KRYTERIA OCENIANIA WYPOWIEDZI PISEMNYCH KRÓTKA I DŁUŻSZA FORMA UŻYTKOWA KRYTERIA OCENIANIA WYPOWIEDZI PISEMNYCH KRÓTKA I DŁUŻSZA FORMA UŻYTKOWA 1. Krótka forma użytkowa 1.1. Kryteria oceniania 1.2. Uściślenie kryteriów oceniania Treść Poprawność językowa 2. Dłuższa forma użytkowa

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III I TREŚCI NAUCZANIA KLASA I SZKOŁY PODSTAWOWEJ Język obcy nowożytny. Wspomaganie dzieci w porozumiewaniu się z osobami,

Bardziej szczegółowo

Powszechność nauczania języków obcych w roku szkolnym

Powszechność nauczania języków obcych w roku szkolnym Z PRAC INSTYTUTÓW Jadwiga Zarębska Warszawa, CODN Powszechność nauczania języków obcych w roku szkolnym 2000 2001 Ö I. Powszechność nauczania języków obcych w różnych typach szkół Dane przedstawione w

Bardziej szczegółowo

NA POZIOMIE B1 TEST PRZYK 0 9ADOWY. Za ca 0 0y egzamin mo 0 4esz uzyska 0 4 120 punkt w

NA POZIOMIE B1 TEST PRZYK 0 9ADOWY. Za ca 0 0y egzamin mo 0 4esz uzyska 0 4 120 punkt w 1 3EGZAMIN CERTYFIKACYJNY Z J 0 0ZYKA HINDI NA POZIOMIE B1 TEST PRZYK 0 9ADOWY Za ca 0 0y egzamin mo 0 4esz uzyska 0 4 120 punkt w Egzamin trwa 120 minut Do wszystkich cz 0 1 0 2ci egzaminu do 0 0 0 2czone

Bardziej szczegółowo

JĘZYK NIEMIECKI: - CELE I ZADANIA PROGRAMU ZAJĘĆ Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO - KRYTERIA OCEN DLA KLASY VI

JĘZYK NIEMIECKI: - CELE I ZADANIA PROGRAMU ZAJĘĆ Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO - KRYTERIA OCEN DLA KLASY VI JĘZYK NIEMIECKI: - CELE I ZADANIA PROGRAMU ZAJĘĆ Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO - KRYTERIA OCEN DLA KLASY VI CELE I ZADANIA PROGRAMU ZAJĘĆ Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO Głównym celem zajęć z języka niemieckiego jest opanowanie

Bardziej szczegółowo

BUS - Kabel. Do po³¹czenia interfejsów magistrali TAC - BUS BK 1 BK 10 BK 40-1

BUS - Kabel. Do po³¹czenia interfejsów magistrali TAC - BUS BK 1 BK 10 BK 40-1 BUS - Kabel Do po³¹czenia interfejsów magistrali TAC - BUS BK 1 BK 10 BK 40-1 Nr katalogowy 719 001 351 nr katalogowy 7 719 001 350 nr katalogowy 7 719 002 012 6 720 604 442 (03.06) PL (94862928/8368-4357B)

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Białystok, 19 grudzień 2012 r. Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach

Bardziej szczegółowo

Instalacja. Zawartość. Wyszukiwarka. Instalacja... 1. Konfiguracja... 2. Uruchomienie i praca z raportem... 4. Metody wyszukiwania...

Instalacja. Zawartość. Wyszukiwarka. Instalacja... 1. Konfiguracja... 2. Uruchomienie i praca z raportem... 4. Metody wyszukiwania... Zawartość Instalacja... 1 Konfiguracja... 2 Uruchomienie i praca z raportem... 4 Metody wyszukiwania... 6 Prezentacja wyników... 7 Wycenianie... 9 Wstęp Narzędzie ściśle współpracujące z raportem: Moduł

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne śródroczne oceny klasyfikacyjne z języka angielskiego dla klasy 4a w roku szkolnym 2015/2016

Wymagania edukacyjne na poszczególne śródroczne oceny klasyfikacyjne z języka angielskiego dla klasy 4a w roku szkolnym 2015/2016 Wymagania edukacyjne na poszczególne śródroczne oceny klasyfikacyjne z języka angielskiego dla klasy 4a w roku szkolnym 2015/2016 First Steps PODSTAWY językowe uwzględnione w rozdziale First Steps i wykonuje

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu.

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. Uk ad graficzny CKE 2011 KOD UCZNIA UZUPE NIA UCZE PESEL miejsce na naklejk z kodem EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik ochrony fizycznej osób i mienia 515[01]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik ochrony fizycznej osób i mienia 515[01]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 19 Strona 2 z 19 Strona 3 z 19 Strona 4 z 19 Strona 5 z 19 Strona 6 z 19 Strona 7 z 19 W pracy egzaminacyjnej oceniane były elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej II. Założenia do projektu

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY I-III GIMNAZJUM

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY I-III GIMNAZJUM PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY I-III GIMNAZJUM OPRACOWANY NA PODSTAWIE WSO PRZEZ ZESPÓŁ WDN NAUCZYCIELI JĘZYKA ANGIELSKIEGO ZESPOŁU SZKÓŁ SPORTOWYCH W SUPRAŚLU Ocenianie prac

Bardziej szczegółowo

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości Podręcznik dla uŝytkowników modułu wyszukiwania danych Warszawa 2007

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości Podręcznik dla uŝytkowników modułu wyszukiwania danych Warszawa 2007 GEO-SYSTEM Sp. z o.o. 02-732 Warszawa, ul. Podbipięty 34 m. 7, tel./fax 847-35-80, 853-31-15 http:\\www.geo-system.com.pl e-mail:geo-system@geo-system.com.pl GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ MOWY DZIECKA możemy podzielić na cztery okresy.

ROZWÓJ MOWY DZIECKA możemy podzielić na cztery okresy. ROZWÓJ MOWY DZIECKA możemy podzielić na cztery okresy. OKRES MELODII trwa od urodzenia do pierwszego roku życia. Pierwszy krzyk dziecka jest oznaką życiowej aktywności dziecka oraz potwierdzeniem funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania. obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym.

Przedmiotowe zasady oceniania. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania. obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym. Przedmiotowe zasady oceniania zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym. Przedmiot: biologia Nauczyciel przedmiotu: Anna Jasztal, Anna Woch 1. Formy sprawdzania

Bardziej szczegółowo

tróżka Źródło: www.fotolia.pl

tróżka Źródło: www.fotolia.pl Ogród na tarasie Wiele bylin przeżywa właśnie pełnię swego rozkwitu, ale nie jest jeszcze za późno, aby dosadzić nowe efektowne rośliny i wzbogacić swój taras niezwykłymi aranżacjami. tróżka Źródło: www.fotolia.pl

Bardziej szczegółowo

2.Prawo zachowania masy

2.Prawo zachowania masy 2.Prawo zachowania masy Zdefiniujmy najpierw pewne podstawowe pojęcia: Układ - obszar przestrzeni o określonych granicach Ośrodek ciągły - obszar przestrzeni którego rozmiary charakterystyczne są wystarczająco

Bardziej szczegółowo

6ka.pl Użytkownik:, Data: 28.05.2016

6ka.pl Użytkownik:, Data: 28.05.2016 Angielski na Szóstkę - Część 1 URL: http://www.angielski.6ka.pl/lekcja/cz1/1 Lekcja 1 Jak masz na imię? What's your name? Lesson 1, Topic: What's your name? Lekcja 1, Temat: Jak masz na imię? Hello! (Cześć!)

Bardziej szczegółowo

GDYNIA moje miasto. Księga Znaku Promocyjnego

GDYNIA moje miasto. Księga Znaku Promocyjnego GDYNIA moje miasto Księga Znaku Promocyjnego SPIS TREŚCI 01 ELEMENTY BAZOWE 01.01... Znak podstawowy 01.02... Kolorystyka 01.03... Budowa znaku 01.04... Znak w wersjach uproszczonych 01.05... Znak w wersji

Bardziej szczegółowo

Gry i zabawy matematyczne

Gry i zabawy matematyczne Krystyna Wojciechowska Gry i zabawy matematyczne w przedszkolu Opole 2008 Spis n treœci Uwagi wstêpne...4 1. U³ó tyle samo...10 2. Autobus....12 3. Co mówi bêbenek?... 14 4. ZnajdŸ swoje miejsce....16

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego przeprowadzonego w roku szkolnym 2011/2012 w części z języka francuskiego

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego przeprowadzonego w roku szkolnym 2011/2012 w części z języka francuskiego Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego przeprowadzonego w roku szkolnym 2011/2012 w części z języka francuskiego Egzamin gimnazjalny z języka francuskiego miał formę pisemną i został przeprowadzony 26

Bardziej szczegółowo

1. Podstawy budowania wyra e regularnych (Regex)

1. Podstawy budowania wyra e regularnych (Regex) Dla wi kszo ci prostych gramatyk mo na w atwy sposób napisa wyra enie regularne które b dzie s u y o do sprawdzania poprawno ci zda z t gramatyk. Celem niniejszego laboratorium b dzie zapoznanie si z wyra

Bardziej szczegółowo

KLAUZULE ARBITRAŻOWE

KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE arbitrażowe ICC Zalecane jest, aby strony chcące w swych kontraktach zawrzeć odniesienie do arbitrażu ICC, skorzystały ze standardowych klauzul, wskazanych poniżej. Standardowa

Bardziej szczegółowo

Podstawowe działania w rachunku macierzowym

Podstawowe działania w rachunku macierzowym Podstawowe działania w rachunku macierzowym Marcin Detka Katedra Informatyki Stosowanej Kielce, Wrzesień 2004 1 MACIERZE 1 1 Macierze Macierz prostokątną A o wymiarach m n (m wierszy w n kolumnach) definiujemy:

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRACY ZARZĄDU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ (GOT)

REGULAMIN PRACY ZARZĄDU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ (GOT) REGULAMIN PRACY ZARZĄDU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ (GOT) I. Postanowienia ogólne 1 1. Niniejszy Regulamin określa zasady oraz tryb działania Zarządu Gdańskiej Organizacji Turystycznej. 2. Podstawę

Bardziej szczegółowo

New English Zone 3. Szczegółowe wymagania edukacyjne z języka angielskiego (klasy 6.) (rok szkolny 2015/2016)

New English Zone 3. Szczegółowe wymagania edukacyjne z języka angielskiego (klasy 6.) (rok szkolny 2015/2016) New English Zone 3 Szczegółowe wymagania edukacyjne z języka angielskiego (klasy 6.) (rok szkolny 2015/2016) Wymagania edukacyjne zostały sformułowane według założeń Nowej Podstawy Programowej i uwzględniają

Bardziej szczegółowo

Opracowanie wyników konkursu MULTITEST 2014

Opracowanie wyników konkursu MULTITEST 2014 Opracowanie wyników konkursu MULTITEST 2014 33469 Szanowna Dyrekcjo oraz Szanowni Nauczyciele, Warszawa; 1 grudnia 2014 r. Na wstêpie chcielibyœmy wszystkim zaanga owanym serdecznie podziêkowaæ za trud

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN W KLASIE SZÓSTEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015

SPRAWDZIAN W KLASIE SZÓSTEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 Centralna Komisja Egzaminacyjna ul. J. Lewartowskiego 6, 00-190 Warszawa www.cke.edu.pl sekret.cke@cke.edu.pl SPRAWDZIAN W KLASIE SZÓSTEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 Cześć! W kwietniu

Bardziej szczegółowo

Reguła Życia. spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13

Reguła Życia. spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13 spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13 Reguła życia, to droga do świętości; jej sens można również określić jako: - systematyczna praca nad sobą - postęp duchowy - asceza chrześcijańska

Bardziej szczegółowo

F Ă MD LH Q D ] G È ] U

F Ă MD LH Q D ] G È ] U Metoda 5S Fachowa VERLAG DASHÖFER Wydawnictwo VERLAG DASHOFER Sp. z o.o. Świat profesjonalnej wiedzy al. Krakowska 271, 02 133 Warszawa tel.: 22 559 36 00, 559 36 66 faks: 22 829 27 00, 829 27 27 Ksi¹

Bardziej szczegółowo

Spis treœci Uwagi wstêpne L i c z b a n a t u r a l n a T e c h n i k a r a c h u n k o w a

Spis treœci Uwagi wstêpne L i c z b a n a t u r a l n a T e c h n i k a r a c h u n k o w a Spis n treœci Uwagi wstêpne...5 Liczba naturalna 1. Jak¹ jestem liczb¹?... 10 2. Jak¹ liczbê mam na myœli?...12 3. Kto dzwoni?....14 4. Porz¹dkujemy liczby...16 5. Zapisujemy liczby...18 6. Uzupe³nianki...20

Bardziej szczegółowo

TÜV Rheinland Polska. Nowy Znak. Odpowiadamy na Pañstwa pytania. www.tuv.pl

TÜV Rheinland Polska. Nowy Znak. Odpowiadamy na Pañstwa pytania. www.tuv.pl TÜV Rheinland Polska Nowy Znak Odpowiadamy na Pañstwa pytania Odpowiadamy na Pañstwa pytania wszystko czego chc¹ siê Pañstwo dowiedzieæ na temat nowego znaku TÜV Rheinland. Zgodnie z has³em Jeden dla wszystkich

Bardziej szczegółowo

I I I I 1/1 I 1/1 I I

I I I I 1/1 I 1/1 I I I I I I 1/1 I 1/1 I I rok miesi¹c dzieñ (Pieczêæ z nazw¹ organu przyjmuj¹cego wniosek) WNIOSEK O UZNANIE ZA REPATRIANTA (wype³nia osoba ubiegaj¹ca siê o uznanie za repatñanta) Fotografia S x do (nazwa

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy)

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Położone w głębi lądu obszary Kalabrii znacznie się wyludniają. Zjawisko to dotyczy całego regionu. Do lat 50. XX wieku przyrost naturalny

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA FRANCUSKIEGO W KLASIE I (Podręcznik Francofolie Express 1)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA FRANCUSKIEGO W KLASIE I (Podręcznik Francofolie Express 1) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA FRANCUSKIEGO W KLASIE I (Podręcznik Francofolie Express 1) Unité 1/ Rozdział 1 czasowniki I grupy. wymienić zaimki osobowe. czasowniki I grupy. czasowniki avoir i être. osobowe.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia usprawniające analizę słuchową* (zadania z zastosowaniem głosek, sylab, wyrazów, zdań, struktur rytmicznych)

Ćwiczenia usprawniające analizę słuchową* (zadania z zastosowaniem głosek, sylab, wyrazów, zdań, struktur rytmicznych) Ćwiczenia usprawniające analizę słuchową* (zadania z zastosowaniem głosek, sylab, wyrazów, zdań, struktur rytmicznych) Ćwiczenie 1 Do ćwiczenia wykorzystujemy liczmany patyczki, jeden komplet to sto patyczków.

Bardziej szczegółowo

Księga znaku. Spis treści:

Księga znaku. Spis treści: Gminy Wadowice Górne Spis treści Księga znaku Spis treści: Wstęp - str. 3 Znak graficzny i logotyp - str. 4 Budowa znaku - str. 4 Budowa znaku c.d. - str. 5 Pole ochronne - str. 6 Minimalny wymiar - str.

Bardziej szczegółowo

OGÓLNOPOLSKI TEST ORTOGRAFICZNY 2014. Opracowanie wyników

OGÓLNOPOLSKI TEST ORTOGRAFICZNY 2014. Opracowanie wyników OGÓLNOPOLSKI TEST ORTOGRAFICZNY 2014 Opracowanie wyników 21753 Warszawa; 1 grudnia 2014 r. Szanowna Dyrekcjo oraz Szanowni Nauczyciele, Serdecznie dziêkujemy wszystkim zaanga owanym w organizacjê Ogólnopolskiego

Bardziej szczegółowo

Wykres 1. Płeć respondentów. Źródło: opracowanie własne. Wykres 2. Wiek respondentów.

Wykres 1. Płeć respondentów. Źródło: opracowanie własne. Wykres 2. Wiek respondentów. Ogółem w szkoleniach wzięły udział 92 osoby, które wypełniły krótką ankietę mającą na celu poznanie ich opinii dotyczących formy szkolenia, osób prowadzących, a także przydatności przekazywanych informacji.

Bardziej szczegółowo

Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej

Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej 3.1 Informacje ogólne Program WAAK 1.0 służy do wizualizacji algorytmów arytmetyki komputerowej. Oczywiście istnieje wiele narzędzi

Bardziej szczegółowo

OGÓLNOPOLSKI TEST ORTOGRAFICZNY Opracowanie wyników

OGÓLNOPOLSKI TEST ORTOGRAFICZNY Opracowanie wyników OGÓLNOPOLSKI TEST ORTOGRAFICZNY 2014 Opracowanie wyników 18055 Warszawa; 1 grudnia 2014 r. Szanowna Dyrekcjo oraz Szanowni Nauczyciele, Serdecznie dziêkujemy wszystkim zaanga owanym w organizacjê Ogólnopolskiego

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY III GIMNAZJUM POZIOM ROZSZERZONY

WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY III GIMNAZJUM POZIOM ROZSZERZONY WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY III GIMNAZJUM POZIOM ROZSZERZONY 1 WYMOGI EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KRYTERIA OCENIANIA ACCESS 4 Starter zwrotów z Modułu 0. wyrazów i zwrotów

Bardziej szczegółowo

Egzamin na tłumacza przysięgłego: kryteria oceny

Egzamin na tłumacza przysięgłego: kryteria oceny Egzamin na tłumacza przysięgłego: kryteria oceny Każdy z czterech tekstów na egzaminie oceniany jest w oparciu o następujące kryteria: 1) wierność tłumaczenia (10 punktów) 2) terminologia i frazeologia

Bardziej szczegółowo

Dokonamy analizy mającej na celu pokazanie czy płeć jest istotnym czynnikiem

Dokonamy analizy mającej na celu pokazanie czy płeć jest istotnym czynnikiem Analiza I Potrzebujesz pomocy? Wypełnij formularz Dokonamy analizy mającej na celu pokazanie czy płeć jest istotnym czynnikiem różnicującym oglądalność w TV meczów piłkarskich. W tym celu zastosujemy test

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z J ZYKA ROSYJSKIEGO

EGZAMIN MATURALNY Z J ZYKA ROSYJSKIEGO Miejsce na naklejk z kodem szko y dysleksja MJR-P1_1P-072 EGZAMIN MATURALNY Z J ZYKA ROSYJSKIEGO MAJ ROK 2007 POZIOM PODSTAWOWY Instrukcja dla zdaj cego Czas pracy 120 minut 1. Sprawd, czy arkusz egzaminacyjny

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM PLANOWANIE DZIAŁAŃ Określanie drogi zawodowej to szereg różnych decyzji. Dobrze zaplanowana droga pozwala dojechać do określonego miejsca w sposób, który Ci

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Temat: Funkcje. Własności ogólne A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Kody kolorów: pojęcie zwraca uwagę * materiał nieobowiązkowy A n n a R a

Bardziej szczegółowo

Microsoft Management Console

Microsoft Management Console Microsoft Management Console Konsola zarządzania jest narzędziem pozwalającym w prosty sposób konfigurować i kontrolować pracę praktycznie wszystkich mechanizmów i usług dostępnych w sieci Microsoft. Co

Bardziej szczegółowo

ZASADY REPRODUKCJI SYMBOLI GRAFICZNYCH PRZEDMOWA

ZASADY REPRODUKCJI SYMBOLI GRAFICZNYCH PRZEDMOWA Poprzez połączenie symbolu graficznego Unii Europejskiej oraz części tekstowej oznaczającej jeden z jej programów operacyjnych powstaje symbol graficzny, który zgodnie z obowiązującymi dyrektywami ma być

Bardziej szczegółowo

Satysfakcja pracowników 2006

Satysfakcja pracowników 2006 Satysfakcja pracowników 2006 Raport z badania ilościowego Listopad 2006r. www.iibr.pl 1 Spis treści Cel i sposób realizacji badania...... 3 Podsumowanie wyników... 4 Wyniki badania... 7 1. Ogólny poziom

Bardziej szczegółowo

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu.

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. Uk ad graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJ CY PESEL Miejsce na naklejk z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego w edukacji wczesnoszkolnej

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego w edukacji wczesnoszkolnej Przedmiotowy system oceniania z języka w edukacji wczesnoszkolnej 1. Ocenie podlegają umiejętności mówienia, słuchania (rozumienia), czytania, pisania. Na ocenę składają się również zaangażowanie dziecka

Bardziej szczegółowo

Jak korzystać z Group Tracks w programie Cubase na przykładzie EWQLSO Platinum (Pro)

Jak korzystać z Group Tracks w programie Cubase na przykładzie EWQLSO Platinum (Pro) Jak korzystać z Group Tracks w programie Cubase na przykładzie EWQLSO Platinum (Pro) Uwaga: Ten tutorial tworzony był z programem Cubase 4 Studio, ale równie dobrze odnosi się do wcześniejszych wersji,

Bardziej szczegółowo

Postrzeganie reklamy zewnętrznej - badania

Postrzeganie reklamy zewnętrznej - badania Według opublikowanych na początku tej dekady badań Demoskopu, zdecydowana większość respondentów (74%) przyznaje, że w miejscowości, w której mieszkają znajdują się nośniki reklamy zewnętrznej (specjalne,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE KLASA III EDUKACJA POLONISTYCZNA

WYMAGANIA PROGRAMOWE KLASA III EDUKACJA POLONISTYCZNA WYMAGANIA PROGRAMOWE KLASA III EDUKACJA POLONISTYCZNA Poziom osiągnięć Treść edukacji W - Pełne Z - Rozszerzone P - Podstawowe S - Konieczne 1 Czytanie Wypowiedzi 2 - czyta płynnie, biegle i wyraziście

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik dróg i mostów kolejowych 311[06]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik dróg i mostów kolejowych 311[06]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 14 Strona 2 z 14 Strona 3 z 14 Strona 4 z 14 Strona 5 z 14 Strona 6 z 14 Uwagi ogólne Egzamin praktyczny w zawodzie technik dróg i mostów kolejowych zdawały wyłącznie osoby w wieku wskazującym

Bardziej szczegółowo

SCRIBA JUNIOR SCRIBA JUNIOR I

SCRIBA JUNIOR SCRIBA JUNIOR I INSTRUKCJA SCRIBA JUNIOR Wprowadzenie: Scriba junior to dwie gry słowne, w których mogą uczestniczyć dzieci młodsze i starsze. Pierwsza z nich - Scriba junior I (z klaunem) - skierowana jest przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdaj¹cego 1. SprawdŸ, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 13 stron (zadania 1 11). Ewentualny brak zg³oœ przewodnicz¹cemu

Bardziej szczegółowo

WZÓR SKARGI EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA. Rada Europy. Strasburg, Francja SKARGA. na podstawie Artykułu 34 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka

WZÓR SKARGI EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA. Rada Europy. Strasburg, Francja SKARGA. na podstawie Artykułu 34 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka WZÓR SKARGI EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA Rada Europy Strasburg, Francja SKARGA na podstawie Artykułu 34 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz Artykułu 45-47 Regulaminu Trybunału 1 Adres pocztowy

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE II

KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE II EDUKACJA POLONISTYCZNA POROZUMIEWANIE SIĘ I KULTURA JEZYKA słuchanie i rozumienie wypowiedzi innych udział w rozmowie wypowiedzi ustne CZYTANIE czytanie i rozumienie opracowanych tekstów rozumienie słuchanych

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. Praktyczne zwroty S³owniczek niemiecko-polski S³owniczek polsko-niemiecki

Spis treœci. Praktyczne zwroty S³owniczek niemiecko-polski S³owniczek polsko-niemiecki Spis treœci Wstêp......................................... 4 1.Na dobry pocz¹tek............................. 6 2. Przedstawianie siê........................... 14 3. W hotelu...................................

Bardziej szczegółowo

jêzyk rosyjski Poziom podstawowy i rozszerzony Halina Lewandowska Ludmi³a Stopiñska Halina Wróblewska

jêzyk rosyjski Poziom podstawowy i rozszerzony Halina Lewandowska Ludmi³a Stopiñska Halina Wróblewska rosyjski jêzyk Poziom podstawowy i rozszerzony Halina Lewandowska Ludmi³a Stopiñska Halina Wróblewska Wydawnictwo Szkolne OMEGA Kraków 2011 5 Spis treœci Wstêp 7 Przed egzaminem 9 Poziom podstawowy 11

Bardziej szczegółowo

RUCH KONTROLI WYBORÓW. Tabele pomocnicze w celu szybkiego i dokładnego ustalenia wyników głosowania w referendum w dniu 6 września 2015 r.

RUCH KONTROLI WYBORÓW. Tabele pomocnicze w celu szybkiego i dokładnego ustalenia wyników głosowania w referendum w dniu 6 września 2015 r. RUCH KONTROLI WYBORÓW Tabele pomocnicze w celu szybkiego i dokładnego ustalenia wyników głosowania w referendum w dniu września r. Plik zawiera - dwie tabele pomocnicze do zliczania wyników cząstkowych

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 J ZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2011 J ZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 J ZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY MAJ 2011 2 ZAANIA OTWARTE Zadanie 1. (0,5 pkt) Przetwarzanie tekstu 1.1. foreigners 1.2. Zdaj cy stosuje

Bardziej szczegółowo

Mapa umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą Polski.

Mapa umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą Polski. Mapa umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą Polski. Uczeń: odczytuje z map informacje przedstawione za pomocą różnych metod kartograficznych Mapa i jej przeznaczenie Wybierając się

Bardziej szczegółowo