SSF. Prowadzący: dr Karolina Gościniak

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SSF. Prowadzący: dr Karolina Gościniak"

Transkrypt

1 Wykład 7: Tematyka: SSF Prowadzący: dr Karolina Gościniak REZERWY (MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe, KSR nr 6 Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe, UoR) 1. Cel (MSR 37): Niniejszy standard stosuje się do księgowania rezerw, zobowiązań warunkowych oraz aktywów warunkowych, z wyjątkiem takich, które: a) wynikają z umów niewykonanych, z wyjątkiem sytuacji, gdy umowa rodzi obciążenia, oraz b) są przedmiotem innego standardu - rezerwy dotyczące np. umów o usługi budowlane (MSR 11), podatku dochodowego (MSR 12), leasingu (MSR 17), świadczeń pracowniczych (MSR 19), umów ubezpieczeniowych (MSSF 4). 2. Definicje i przesłanki tworzenia rezerw: MSR 37: Rezerwa jest zobowiązaniem,.. Rezerwy tworzy się wówczas, gdy: a) na jednostce ciąży obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający z przeszłych zdarzeń gdy nie jest jasne, czy obowiązek istnieje, czy nie, przyjmuje się, że zdarzenie przeszłe powoduje powstanie obowiązku wtedy, gdy w świetle wszystkich dostępnych dowodów (w tym opinii ekspertów) istnienie obowiązku na dzień bilansowy jest bardziej prawdopodobne niż nie, dodatkowo nie trzeba znać podmiotu, wobec którego zobowiązanie istnieje, musi to jednak być określony obowiązek, b). c) można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego obowiązku. Przesłanki tworzenia rezerwy według MSR 37: Zdarzenie obligujące (zobowiązujące) Obecny obowiązek (oraz możliwość jego wiarygodnej wyceny) Prawdopodobny wydatek Czas wczoraj dziś (dzień bilansowy) jutro Źródło: P. Kabalski, (2014). Zdarzenie obligujące jest zdarzeniem, które tworzy prawny lub zwyczajowo oczekiwany obowiązek sprawiający, że jednostka nie ma żadnej realnej możliwości niewypełnienia tego obowiązku. Sopot, kwiecień

2 Obowiązek prawny wynika z: a), b) ustawodawstwa lub c) innego działania prawa. Zwyczajowo oczekiwany obowiązek wynika z działalności jednostki, gdy: a) poprzez ustalony sposób postępowania w przeszłości jednostka przekazała stronom trzecim, że przyjmie na siebie określoną powinność, lub b) w wyniku powyższego jednostka wzbudziła w tych stron trzecich uzasadnione oczekiwanie, że powinność tę wypełni. Umowa rodząca obciążenia.. Przykład 1: (P. Kabalski) Spółka sponsoruje drużynę siatkarską z Warszawy. We wrześniu 2014 roku, tuż przed rozpoczęciem nowego sezonu ligowego, zobowiązała się do zapłacenia klubowi miliona złotych nagrody w razie zdobycia mistrzostwa Polski. Na dzień bilansowy roku znawcy siatkówki oceniają szanse klubu na mistrzostwo na 60%. Inna spółka sponsoruje z kolei drużynę koszykarską z Wrocławia. We wrześniu 2014 roku, tuż przed rozpoczęciem sezonu, zobowiązała się do zapłacenia klubowi dwóch milionów złotych nagrody za zdobycie mistrzostwa Polski. Na dzień bilansowy roku znawcy siatkówki oceniają szanse klubu na mistrzostwo na 40%. Zasady tworzenia rezerwy zgodnie z MSR 37: a) w obu opisanych przypadkach spełniony jest pierwszy warunek utworzenia rezerwy już obecnie zachodzi obowiązek zapłaty nagrody wynikającej z przeszłych zdarzeń, b) w obu przypadkach można wiarygodnie oszacować kwotę zobowiązania, c) w pierwszym przypadku prawdopodobieństwo spełnienia przez drużynę warunków wypłaty nagrody wynosi 60% - tworzymy rezerwę, d) w drugim przypadku prawdopodobieństwo spełnienia przez drużynę warunków wypłaty nagrody wynosi 40% - nie tworzymy rezerwy. Zgodnie z MSR nie tworzy się rezerwy na: a) koszty, których poniesienie będzie niezbędne dla celów przyszłej działalności, ani na zobowiązania, które będą skutkiem zdarzeń przyszłych (np. nie można utworzyć rezerwy na przyszły zakup środka trwałego lub prace rozwojowe nie ma tu zobowiązania jednostki wobec kogokolwiek), b)., c) ogólnie, bliżej nie określone ryzyko (nie ma tutaj określonego obowiązku). Przykład 2: (P. Kabalski) Jednostka podpisała z kontrahentem umowę na dostarczenie urządzenia za zł. Po rozpoczęciu produkcji nastąpił drastyczny wzrost cen półfabrykatów. Okazało się, że wywiązanie się z umowy będzie kosztowało jednostkę zł (strata zł). Gdyby jednostka odstąpiła od umowy, musiałaby zapłacić karę umowną zł. Jednostka utworzy rezerwę w wysokości zł (jest to kwota niższa spośród straty netto na wypełnieniu umowy i kary za jej nie wykonanie. Jednostka jest bowiem zobowiązana wobec kontrahenta albo wypełnić umowę, albo zapłacić odszkodowanie. Gdyby jednostka planowała ukończyć produkcję i dostarczyć w przyszłości produkt anonimowemu (na razie nieokreślonemu) odbiorcy za cenę sprzedaży zł (np. żeby zaistnieć lub utrzymać się na rynku), to zgodnie z MSR 37 nie ma przesłanek do utworzenia rezerwy będą to przyszłe straty operacyjne, ujmowane w okresie ich faktycznego poniesienia. UoR: Zgodnie z regulacjami ustawy, rezerwy to zobowiązania, a więc wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek wykonania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości powodujący wykorzystanie aktywów (zasobów) jednostki, których termin wymagalności lub kwota nie są pewne. Sopot, kwiecień

3 Obciążające koszty właściwej działalności operacyjnej, zwane biernymi rozliczeniami międzyokresowymi kosztów (w bilansie wykazywane jako rezerwy Tworzone w wysokości prawdopodobnych przyszłych zobowiązań, których kwotę można wiarygodnie oszacować, wynikające w szczególności: ze świadczeń wykonanych na rzecz jednostki przez jej kontrahentów, z obowiązku wykonania związanych z bieżącą działalnością przyszłych świadczeń, m. in. na rzecz pracowników, w tym emerytalnych oraz z tytułu napraw gwarancyjnych i rękojmi za sprzedane produkty długotrwałego użytku. Wyróżniamy dwie grupy rezerw: Obciążające odpowiednio pozostałe koszty operacyjne, koszty finansowe lub straty nadzwyczajne. Rezerwy tworzone na: straty z transakcji gospodarczych w toku, w tym z tytułu udzielonych gwarancji, poręczeń, operacji kredytowych, skutków toczącego się postępowania sądowego,. Przykład 3: (P. Kabalski) Jednostka zajmuje się produkcją chemiczną. Wytwarzanie jednego z wyrobów (wyrobu X ) wiąże się z nieuniknioną emisją do atmosfery szczególnie szkodliwych substancji. a emisja z mocy prawa rodzi obowiązek wnoszenia opłat środowiskowych w wysokości zależnej od szacowanego poziomu zanieczyszczeń. Jest dzień bilansowy roku. Wyrób X nie był dawno produkowany. Jednak zdaniem kierownictwa jest prawdopodobne, że w następnym roku lub w kolejnych latach jednostka otrzyma na niego zamówienie i będzie go produkować. Jest to prawdopodobne przyszłe zobowiązanie: MSR 37 nie ma podstaw tworzenia rezerwy na dzień bilansowy nie powstał obowiązek zapłaty. UoR zgodnie z literalnym brzmieniem należałoby utworzyć rezerwę. Rodzaje rezerw według UoR i MSSF: Tytuł rezerwy UoR MSSF Odroczony podatek dochodowy Świadczenia pracownicze Naprawy gwarancyjne i podobne Obowiązkowy demontaż środka trwałego i rekultywacja miejsca jego użytkowania Restrukturyzacja Źródło: Modyfikacja: P. Kabalski, (2014). Art. 37 UoR Brak szczegółowych regulacji w UoR. Są wymienione jako jeden z tytułów biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów Brak szczegółowych regulacji w UoR. Są wymienione jako jeden z tytułów biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów Nie odnosi się do tej kategorii Obowiązek tworzenia określony w art. 35 UoR, brak szczegółowych wytycznych w odniesieniu do wyceny 3. Definicja i przesłanki ujmowania zobowiązań warunkowych MSR 40: Zobowiązanie warunkowe jest: MSR 12 Podatek dochodowy Ogólne zasady ujęcia i wyceny wynikają z MSR 37; szczegółowe zasady uznawania i wyceny określone w MSR 19 Świadczenia pracownicze MSR 37 Zwiększają wartość początkową środka trwałego zgodnie z MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe MSR 37 Sopot, kwiecień

4 a).. b) obecnym obowiązkiem, który powstaje na skutek przeszłych zdarzeń, jednak nie jest prawdopodobne, aby konieczne było wydatkowanie środków w celu wypełnienia obowiązku lub nie można w wiarygodny sposób wycenić kwoty tego obowiązku. Jednostka nie ujawnia zobowiązań warunkowych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. W informacji dodatkowej należy natomiast ujawnić dla każdego rodzaju zobowiązań warunkowych: a) szacunkową kwotę jego skutków finansowych ustaloną zgodnie z zasadami wyceny rezerw, b) przesłanki świadczące o istnieniu niepewności kwoty lub terminu wydatku, c) możliwości uzyskania zwrotów (np. pokrycia kosztów wykonania napraw gwarancyjnych przez podwykonawców lub kooperantów). Informacji o zobowiązaniu warunkowym nie podaje się, jeśli prawdopodobieństwo wydatkowania środków w celu wypełnienia obowiązku jest znikome brak takich wytycznych w UoR. UoR: Przez zobowiązanie warunkowe rozumie się obowiązek wykonania świadczeń, których powstanie zależy od zaistnienia określonych zdarzeń. KSR nr 6: Zobowiązanie warunkowe to obowiązek wypełnienia świadczeń, wynikający ze zdarzeń przeszłych, którego powstanie uzależnione jest od zaistnienia określonych zdarzeń. Jednostka nie ujawnia zobowiązań warunkowych w bilansie. W informacji dodatkowej należy natomiast ujawnić zobowiązania warunkowe, w tym udzielone przez jednostkę gwarancje i poręczenia, także wekslowe, z wyodrębnieniem gwarancji i poręczeń wobec jednostek powiązanych. Zasady tworzenia rezerw i zobowiązań warunkowych (MSR 37 i KSR 6) Czy mamy obecnie obowiązek wynikający z zaistniałego zdarzenia (zdarzenia obligującego)? Nie Czy jest możliwy obowiązek? Nie Czy wydatek środków w związku z tym obowiązkiem jest prawdopodobny? Nie Czy prawdopodobieństwo wydatku środków jest znikome? Czy można wiarygodnie oszacować kwotę obowiązku? Nie Utworzyć rezerwę Ujawnić zobowiązanie warunkowe Nic nie robić Źródło: Dokument towarzyszący do MSR 37, za P. Kabalski, (2014). Sopot, kwiecień

5 4. Wycena rezerw Zgodnie z UoR:. Zgodnie z MSR 37: a) jednostka tworzy rezerwę w kwocie stanowiącej najbardziej właściwy szacunek nakładów niezbędnych do wypełnienia obecnego obowiązku na koniec okresu sprawozdawczego (czyli w kwocie, jaką zgodnie z racjonalnymi przesłankami jednostka zapłaciłaby w celu wypełnienia obowiązku lub przeniesienia go na stronę trzecią na koniec okresu sprawozdawczego), b).., c) jeśli wyceniana rezerwa odnosi się do zbioru wielu pozycji, przy szacunkowym określaniu kwoty obowiązku, uwzględnia się wszystkie możliwe wyniki oraz odpowiadające im prawdopodobieństwa tzw. metoda wartości oczekiwanej, Przykład 4 (MSR 37): Spółka sprzedaje dobra z gwarancją, z której wynika, że odbiorcy nie ponoszą kosztów napraw wszelkich usterek fabrycznych, które wyjdą na jaw w ciągu pierwszych 6 miesięcy od dnia zakupu. Jeśli drobne usterki zostaną wykryte we wszystkich sprzedanych produktach, powstaną koszty napraw w wysokości 1 mln zł. Jeśli poważniejsze usterki zostaną wykryte we wszystkich sprzedanych produktach, powstaną koszty napraw w wysokości 4 mln zł. Dotychczasowe doświadczenie jednostki i oczekiwania odnośnie przyszłości prowadzą do wniosku, że w nadchodzącym roku 75% sprzedanych dóbr nie będzie posiadało usterek, 20% sprzedanych dóbr będzie miało usterki drobne zaś 5% sprzedanych dóbr będzie miało usterki poważne. Oczekiwana wartość kosztów napraw wyniesie zatem:. d) szacując kwotę rezerwy należy wziąć pod uwagę ryzyko i niepewność nieodłącznie towarzyszące wielu zdarzeniom i okolicznościom, e) jeśli wpływ utraty wartości pieniądza w czasie jest istotny, kwota rezerwy odpowiada bieżącej wartości nakładów, które jak się oczekuje będą niezbędne do wypełnienia obowiązku, Przykład 5 (P. Kabalski, 2014): Na dzień bilansowy roku toczy się przeciwko jednostce postępowanie sądowe o odszkodowanie za mienie zniszczone jakoby w wyniku jej działań. Zdaniem prawników jednostki sprawa najprawdopodobniej będzie przegrana. Prawdopodobna kwota odszkodowania wymagająca zapłaty wyniesie zł (prawomocny wyrok zapadnie zgodnie z racjonalnymi oczekiwaniami za dwa lata); uwzględnia ona zasądzone odszkodowanie, koszty postępowania sądowego i inne kwoty, którymi zdaniem prawników sąd obciąży jednostkę. Stopa procentowa odzwierciedlająca bieżący, stosowany przez bank współpracujący szacunek zmian wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko specyficzne dla danego zobowiązania łącznie wynosi 10%. Wysokość rezerwy na roku wyniesie zatem: f) przy wycenie rezerw uwzględnia się wszystkie zdarzenia, które mogą wpłynąć na wysokość kwoty niezbędnej do wywiązania się z obowiązku, o ile tylko istnieją wystarczające obiektywne dowody na to, że zdarzenia te wystąpią (np. przy szacowaniu rezerw na naprawy gwarancyjne można uwzględnić spadek kosztów napraw w związku z wdrożeniem nowej technologii), g).. Sopot, kwiecień

6 5. Wykorzystanie i rozwiązanie rezerw Zdarzenie UoR MSR 37 Powstanie zobowiązania, na które uprzednio utworzono rezerwę (Ma Zobowiązania, Wn Rezerwy ) lub wydatek zmniejsza rezerwę Wykorzystanie rezerwy Rozwiązanie rezerwy Źródło: P. Kabalski, (2014). 6. Ujawnienia Niewykorzystane rezerwy, wobec zmniejszeniu lub ustania ryzyka uzasadniającego ich utworzenie, zwiększają na dzień, na który okazały się zbędne, odpowiednio pozostałe przychody operacyjne, przychody finansowe i zyski nadzwyczajne. Rezerwę wykorzystuje się tylko na koszty o takim przeznaczeniu, na które była ona utworzona Jeżeli nie jest prawdopodobne, że w celu wypełnienia obowiązku będzie konieczny wydatek, to rezerwę rozwiązuje się. MSR 37: W odniesieniu do każdego rodzaju rezerw jednostka ujawnia: a) wartość bilansową na początek i koniec okresu, b) dodatkowe rezerwy utworzone w ciągu okresu, łącznie ze zwiększeniami dotychczasowych rezerw, c) kwoty wykorzystane w ciągu okresu (czyli poniesione i rozliczone z rezerwami), d) kwoty niewykorzystane, rozwiązane w ciągu okresu, e) wzrost w ciągu okresu kwoty zdyskontowanej, wynikającej z upływu czasu oraz skutków wszelkich zmian stopy dyskontowej, f) krótki opis charakteru obowiązku oraz oczekiwanych terminów wynikających z tego obowiązku wypływów korzyści ekonomicznych, g) wskazania świadczące o wszelkich istotnych niepewnościach, co do kwoty i terminu wystąpienia tych wypływów, h) kwotę każdego zakładanego zwrotu, z podaniem kwoty składnika aktywów, która została ujęta z tytułu oczekiwanego zwrotu. UoR: We wprowadzeniu do sprawozdania finansowego ujawnieniu podlegają przyjęte metody wyceny aktywów i pasywów, w tym zasady tworzenia rezerw. Dodatkowe informacje i objaśnienia obejmują dane o stanie rezerw według celu ich utworzenia na początek roku obrotowego, zwiększeniach, wykorzystaniu, rozwiązaniu i stanie końcowym. Zadanie 1: (B. Molenda Zalewska, W. Molenda) Spółka działająca w branży handlowej sprzedaje towary A i B w sieci swoich placówek detalicznych. Każdy klient ma możliwość pełnego zwrotu ceny, gdy dokona zwrotu towarów w ciągu 30 dni od daty zakupu, pod warunkiem, że towary były nieużywane. Towary A i B są objęte 12 miesięczną gwarancją. Koszty gwarancji towarów A pokrywa producent, a koszty gwarancji towaru B pokrywa spółka. Na towary A narzut na koszty jest w wysokości 25%, a na towary B narzut na koszty wynosi 40%. Struktura sprzedaży towarów A i B stanowi odpowiednio 80% i 20% w łącznych przychodach netto ze sprzedaży. Spółka odnotowała przychody ze sprzedaży w ciągu ostatnich 30 dni roku obrotowego w kwocie zł. Informacje z ubiegłych okresów wskazują, że 5% sprzedanych towarów jest zwracana w ciągu 30 dni, są to towary bez wad, 80% dokonanych zwrotów zostaje sprzedane w pierwotnej cenie kolejnym klientom. Pozostałe 20% za 50% ceny pierwotnej na wyprzedaży. Przewiduje się, że towary o wartości zł w cenach sprzedaży zostaną zwrócone w związku z posiadanymi brakami. Towary wybrakowane nie będą sprzedane. Polecenie: Ustal kwotę rezerwy, jaką należy utworzyć na koniec roku obrotowego w związku ze zwrotami towarów pełnowartościowych i wybrakowanych. Sopot, kwiecień

7 Rozwiązanie: Zadanie 2: (B. Molenda Zalewska, W. Molenda) Spółka jest stroną umowy, w której nieuchronne koszty spełnienia obowiązków wynikających z umowy przekraczają spodziewane przychody. Umowa obliguje spółkę do zakupu 150 sztuk podzespołu A, który jest częścią składową wytwarzanego przez spółkę wyrobu B. Cena nabycia podzespołu A wynosi 200 zł, a inne koszty wytworzenia wynoszą 250 zł. Rzeczywisty koszt wytworzenia jednego wyrobu B wynosi 450 zł, a spółka planowała wytworzyć 150 sztuk wyrobu B. Dotychczas sprzedaż wyrobu B byłą rentowna. Konkurencja mająca znaczący udział w produkcji identycznych wyrobów oraz niższe koszty przerobu spowodowała, że cena rynkowa wyrobu B obniżyła się do kwoty 410 zł. Ponieważ spółka nie spodziewa się poprawy sytuacji na rynku, rozważa możliwość zaprzestania produkcji wyrobu B. Nie dotrzymanie warunków umowy obliguje spółkę do zapłacenia kary w kwocie zł. Istnieje również możliwość sprzedaży podzespołów A po 130 zł za sztukę. Polecenia: 1. Ustal, czy w powyższej sytuacji istnieje obecny obowiązek. 2. Ustal kwotę rezerwy na pokrycie nieuniknionych kosztów wypełnienia obowiązku. Rozwiązanie: Sopot, kwiecień

8 Literatura, na podstawie której opracowano materiały: 1. MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe. 2. Ustawa o rachunkowości. 3. KSR nr 6 Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe. 4. Kabalski P., (2014), MSSF a ustawa o rachunkowości (10), Rezerwy, zobowiązania warunkowe, bierne rozliczenia międzyokresowe, Rachunkowość nr 12/ Molenda Zalewska B., Molenda W., (2010), MSR i MSSF zadania z rozwiązaniami, SKwP, Warszawa. Sopot, kwiecień

SPRAWOZDANIE FINANSOWE CENTRUM MEDYCZNE ENEL-MED S.A. ZA OKRES 01.01. 31.12.2014 R.

SPRAWOZDANIE FINANSOWE CENTRUM MEDYCZNE ENEL-MED S.A. ZA OKRES 01.01. 31.12.2014 R. SPRAWOZDANIE FINANSOWE CENTRUM MEDYCZNE ENEL-MED S.A. ZA OKRES 01.01. 31.12.2014 R. CENTRUM MEDYCZNE ENEL-MED S.A. RAPORT ZA ROK 2014 Raport roczny za 2014r. Spis treści A. OŚWIADCZENIE ZARZĄDU B. WYBRANE

Bardziej szczegółowo

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM ZA ROK

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM ZA ROK SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM ZA ROK 2013 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ROCZNE GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM ZA OKRES 01.01.2013 31.12.2013 R. (wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile

Bardziej szczegółowo

1. Nazwa, siedziba, podstawowy przedmiot działalności Spółki oraz właściwy sąd lub inny organ prowadzący rejestr

1. Nazwa, siedziba, podstawowy przedmiot działalności Spółki oraz właściwy sąd lub inny organ prowadzący rejestr WPROWADZENIE 1. Nazwa, siedziba, podstawowy przedmiot działalności Spółki oraz właściwy sąd lub inny organ prowadzący rejestr Globe Trade Centre spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została utworzona

Bardziej szczegółowo

Adres siedziby: 05-140 Wierzbica, ul. Wierzbica 57b, gmina Serock, powiat legionowski, woj. mazowieckie

Adres siedziby: 05-140 Wierzbica, ul. Wierzbica 57b, gmina Serock, powiat legionowski, woj. mazowieckie INFORMACJA DODATKOWA I. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego. Nazwa jednostki: Fundacja IDEA Rozwoju NIP: 536-191-23-28 Adres siedziby: 05-140 Wierzbica, ul. Wierzbica 57b, gmina Serock, powiat legionowski,

Bardziej szczegółowo

Minister Infrastruktury i Rozwoju

Minister Infrastruktury i Rozwoju MIiR/H/2014-2020/7(01)03/2015 Minister Infrastruktury i Rozwoju Wytyczne w zakresie zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód i projektów hybrydowych

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG ZARZĄDZANIA PORTFELAMI, W SKŁAD KTÓRYCH WCHODZI JEDEN LUB WIĘKSZA LICZBA INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH

REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG ZARZĄDZANIA PORTFELAMI, W SKŁAD KTÓRYCH WCHODZI JEDEN LUB WIĘKSZA LICZBA INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG ZARZĄDZANIA PORTFELAMI, W SKŁAD KTÓRYCH WCHODZI JEDEN LUB WIĘKSZA LICZBA INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH PRZEZ SKARBIEC TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH S.A. 1. Postanowienia ogólne

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa do raportu za III kwartał 2014 r. zgodnie z zgodnie z 87 ust. 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r.

Informacja dodatkowa do raportu za III kwartał 2014 r. zgodnie z zgodnie z 87 ust. 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. Informacja dodatkowa do raportu za III kwartał 2014 r. zgodnie z zgodnie z 87 ust. 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. I. Zasady sporządzenia raportu kwartalnego 1. Sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

Zasady rachunkowości jednostek postawionych w stan upadłości likwidacyjnej

Zasady rachunkowości jednostek postawionych w stan upadłości likwidacyjnej ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO nr 827 Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia nr 69 (2014) s. 117 125 Zasady rachunkowości jednostek postawionych w stan upadłości likwidacyjnej Lucyna Poniatowska

Bardziej szczegółowo

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki INFORMACJA

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki INFORMACJA Prezes Urzędu Regulacji Energetyki INFORMACJA DLA WYTWÓRCÓW I INNYCH PODMIOTÓW WCHODZĄCYCH W SKŁAD GRUP KAPITAŁOWYCH O SZCZEGÓŁOWYM ZAKRESIE I SPOSOBIE PRZEKAZYWANIA INFORMACJI I DANYCH NIEZBĘDNYCH DO

Bardziej szczegółowo

Które wydatki można zaliczyć do kosztów PORADNIK GAZETY PRAWNEJ. NR 21 (787) 4 10 czerwca 2013 r. cena 16,90 zł (w tym 5% VAT)

Które wydatki można zaliczyć do kosztów PORADNIK GAZETY PRAWNEJ. NR 21 (787) 4 10 czerwca 2013 r. cena 16,90 zł (w tym 5% VAT) Które wydatki można zaliczyć do kosztów PODATKI UKAZUJE SIĘ OD 1995 ROKU PORADNIK GAZETY PRAWNEJ ISSN 1234-5695 INDEKS 331783 NR 21 (787) 4 10 czerwca 2013 r. cena 16,90 zł (w tym 5% VAT) pgp@infor.pl,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 24 czerwca 2014 r. Poz. 827 USTAWA. z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta. Rozdział 1. Przepisy ogólne

Warszawa, dnia 24 czerwca 2014 r. Poz. 827 USTAWA. z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta. Rozdział 1. Przepisy ogólne DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 24 czerwca 2014 r. Poz. 827 USTAWA z dnia 30 maja 2014 r. 1), 2) o prawach konsumenta Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa prawa przysługujące

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG ZARZĄDZANIA PORTFELEM, W SKŁAD KTÓREGO WCHODZI JEDEN LUB WIĘKSZA LICZBA INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH PRZEZ ING TOWARZYSTWO

REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG ZARZĄDZANIA PORTFELEM, W SKŁAD KTÓREGO WCHODZI JEDEN LUB WIĘKSZA LICZBA INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH PRZEZ ING TOWARZYSTWO REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG ZARZĄDZANIA PORTFELEM, W SKŁAD KTÓREGO WCHODZI JEDEN LUB WIĘKSZA LICZBA INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH PRZEZ ING TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH S.A. Rozdział I. Postanowienia

Bardziej szczegółowo

Podstawa opodatkowania VAT 2014 zasady ustalania

Podstawa opodatkowania VAT 2014 zasady ustalania dodatek do Biuletynu VAT nr 21/2014 Podstawa opodatkowania VAT 2014 zasady ustalania n korekta podstawy opodatkowania n ustalanie marży n dotacje wliczane do podstawy opodatkowania n szczególne przypadki:

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA. z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/45 USTAWA z dnia 12 maja 2011 r. 1), 2) o kredycie konsumenckim Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 715, Nr 165, poz. 984, Nr 201, poz. 1181, z 2012 r. poz. 1193.

Bardziej szczegółowo

ZASADY RACHUNKOWOŚCI W ZAKŁADZIE BUDYNKÓW KOMUNALNYCH OGÓLNE ZASADY PROWADZENIA KSIĄG RACHUNKOWYCH.

ZASADY RACHUNKOWOŚCI W ZAKŁADZIE BUDYNKÓW KOMUNALNYCH OGÓLNE ZASADY PROWADZENIA KSIĄG RACHUNKOWYCH. Załącznik nr 1 do Zarządzenia Wewnętrznego nr 34 / 2006 Dyrektora Zakładu Budynków Komunalnych w Czeladzi z dnia 27 grudnia 2006r. ZASADY RACHUNKOWOŚCI W ZAKŁADZIE BUDYNKÓW KOMUNALNYCH I. Rachunkowość

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie ksiąg rachunkowych 341[02].Z4.04

Prowadzenie ksiąg rachunkowych 341[02].Z4.04 MINISTERSTWO EDUKACJI i NAUKI Anna Rudzińska Prowadzenie ksiąg rachunkowych 341[02].Z4.04 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy Radom 2005 0 Recenzenci:

Bardziej szczegółowo

Ogólne Warunki Ubezpieczenia Odpowiedzialności Cywilnej z Tytułu Prowadzenia Działalności Gospodarczej lub Użytkowania Mienia

Ogólne Warunki Ubezpieczenia Odpowiedzialności Cywilnej z Tytułu Prowadzenia Działalności Gospodarczej lub Użytkowania Mienia Ogólne Warunki Ubezpieczenia Odpowiedzialności Cywilnej z Tytułu Prowadzenia Działalności Gospodarczej lub Użytkowania Mienia POSTANOWIENIA OGÓLNE DEFINICJE 1 1. Na podstawie niniejszych Ogólnych Warunków

Bardziej szczegółowo

PALIW GAZOWYCH. Dokument powstał we współpracy z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie wytycznych Komisji Europejskiej.

PALIW GAZOWYCH. Dokument powstał we współpracy z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie wytycznych Komisji Europejskiej. PALIW GAZOWYCH Dokument powstał we współpracy z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie wytycznych Komisji Europejskiej. Dokument dotyczy praw konsumentów pobierających paliwa gazowe

Bardziej szczegółowo

Gminne Centrum Informacji ul. Jana Pawła II 8 64-550 Duszniki tel. / fax (061) 2919496 www.duszniki-wlkp.pl/gci.php gci@duszniki-wlkp.

Gminne Centrum Informacji ul. Jana Pawła II 8 64-550 Duszniki tel. / fax (061) 2919496 www.duszniki-wlkp.pl/gci.php gci@duszniki-wlkp. Poradnik dla osób pragnących prowadzić własną działalność gospodarczą Gminne Centrum Informacji ul. Jana Pawła II 8 64-550 Duszniki tel. / fax (061) 2919496 www.duszniki-wlkp.pl/gci.php gci@duszniki-wlkp.pl,

Bardziej szczegółowo

Raport telekomunikacyjny ochrona praw konsumentów na rynku telefonii komórkowej

Raport telekomunikacyjny ochrona praw konsumentów na rynku telefonii komórkowej Raport telekomunikacyjny ochrona praw konsumentów na rynku telefonii komórkowej Warszawa, sierpień 2007 Spis treści: 1. Wprowadzenie... 3 1.1. Uwagi wstępne... 3 1.2. Zakres kontroli... 3 1.3. Wnioski...

Bardziej szczegółowo

Dz. U. C 256 z 4 marca 2006 roku, pkt 37. do zamówienia urządzeń, z wyłączeniem wstępnych studiów wykonalności.

Dz. U. C 256 z 4 marca 2006 roku, pkt 37. do zamówienia urządzeń, z wyłączeniem wstępnych studiów wykonalności. Publikacja wydana w ramach projektu współfinansowanego przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Społecznego oraz budżetu państwa w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego.

Bardziej szczegółowo

UMOWA nr. o wykonanie robót budowlanych

UMOWA nr. o wykonanie robót budowlanych UMOWA nr. o wykonanie robót budowlanych zawarta w Toruniu, w dniu., pomiędzy: ENERGA OPERATOR SPÓŁKA AKCYJNA z siedzibą w Gdańsku, przy ulicy Marynarki Polskiej 130, 80-557 Gdańsk, wpisaną do Krajowego

Bardziej szczegółowo

II. ROZLICZANIE SIĘ Z PODATKU DOCHODOWEGO NA OGÓLNYCH ZASADACH PODATKOWA KSIĘGA PRZYCHODÓW I ROZCHODÓW

II. ROZLICZANIE SIĘ Z PODATKU DOCHODOWEGO NA OGÓLNYCH ZASADACH PODATKOWA KSIĘGA PRZYCHODÓW I ROZCHODÓW zakresie, rodzaju prowadzonej działalności, przewidywanej liczbie pracowników oraz złożenia informacji o środkach i procedurach, jakie zostały przezeń przedsięwzięte w celu spełnienia wymagań wynikających

Bardziej szczegółowo

Dokument powstał we współpracy z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie wytycznych Komisji Europejskiej

Dokument powstał we współpracy z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie wytycznych Komisji Europejskiej Dokument powstał we współpracy z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie wytycznych Komisji Europejskiej Stan na 2 stycznia 2014 r. Warszawa 2014 Aleje Jerozolimskie 181 02-222 Warszawa

Bardziej szczegółowo

Ogólne Warunki Dostawy

Ogólne Warunki Dostawy Strona 1 z 8 Ogólne Warunki Dostawy obowiązujące dla Klientów Ambient System sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku 1 Definicje Użyte w niniejszym dokumencie pojęcia oznaczają: 1.1 OWD Ogólne Warunki Dostawy,

Bardziej szczegółowo

Ogólne Warunki Ubezpieczenia Mienia od Wszystkich Ryzyk

Ogólne Warunki Ubezpieczenia Mienia od Wszystkich Ryzyk Ogólne Warunki Ubezpieczenia Mienia od Wszystkich Ryzyk POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Na podstawie niniejszych Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń Ergo Hestia SA, zwane dalej Ubezpieczycielem,

Bardziej szczegółowo

TORPOL S.A. KWARTALNA INFORMACJA FINANSOWA ZA OKRES 9 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 30 WRZEŚNIA 2014 ROKU

TORPOL S.A. KWARTALNA INFORMACJA FINANSOWA ZA OKRES 9 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 30 WRZEŚNIA 2014 ROKU KWARTALNA INFORMACJA FINANSOWA ZA OKRES 9 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 30 WRZEŚNIA 2014 ROKU Skrócony rachunek zysków i strat... 3 Skrócone sprawozdanie z całkowitych dochodów... 4 Skrócony bilans... 5 Skrócone

Bardziej szczegółowo

Zamknięcie roku czas rozpocząć przygotowania

Zamknięcie roku czas rozpocząć przygotowania RACHUNKOWOŚĆ Marta Cyganik dyrektor Działu Usług Księgowych we Wrocławiu, Baker Tilly Poland Zamknięcie roku czas rozpocząć przygotowania W życiu większości księgowych jesień to nie tylko czas szarlotki

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie ewidencji księgowej w jednostkach organizacyjnych sfery budżetowej 343[01].Z2.02

Prowadzenie ewidencji księgowej w jednostkach organizacyjnych sfery budżetowej 343[01].Z2.02 MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ Barbara Kozłowska Prowadzenie ewidencji księgowej w jednostkach organizacyjnych sfery budżetowej 343[01].Z2.02 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych. (tekst ujednolicony) DZIAŁ I. Przepisy ogólne. Rozdział 1. Przedmiot regulacji

USTAWA. z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych. (tekst ujednolicony) DZIAŁ I. Przepisy ogólne. Rozdział 1. Przedmiot regulacji USTAWA z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst ujednolicony) DZIAŁ I Przepisy ogólne Rozdział 1 Przedmiot regulacji Art. 1. Ustawa określa zasady i tryb udzielania zamówień publicznych,

Bardziej szczegółowo