INNOWACYJNA ENERGETYKA ROLNICTWO ENERGETYCZNE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "INNOWACYJNA ENERGETYKA ROLNICTWO ENERGETYCZNE"

Transkrypt

1 ENERGIA ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH W MAŁYCH I ŚREDNICH GMINACH WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO INNOWACYJNA ENERGETYKA ROLNICTWO ENERGETYCZNE Jan POPCZYK Program IERE. 13 czerwca

2 IERE widziane przez pryzmat problemów, które Polska musi rozwiązać i przewag które posiada 1. Struktura polskich rynków paliwowo-energetycznych 2. Potencjał polskiego rolnictwa energetycznego 3. Emisja CO 2 4. ZrównowaŜony rozwój (bezpieczeństwo Ŝywnościowe, energetyczne, ekologiczne) 5. Reelektryfikacja wsi 6. Pobudzenie konkurencji w elektroenergetyce 7. Pobudzenie konkurencji w gazownictwie 8. Innowacyjność. Paliwa drugiej generacji (biomasowe paliwa gazowe) 9. Przygotowanie wsi i rolnictwa do wejścia w drugą, a elektroenergetyki w trzecią dekadę 10. Podatność na konkurencję 11. Zdolność do odpowiedzi na sygnały rynkowe Program IERE. 13 czerwca

3 Innowacyjna (rozproszona) energetyka (1) 1. Nowoczesny kocioł biomasowy, agregat kogeneracyjny, kotłownia/elektrownia wirtualna, samochód/autobus hybrydowy, przetokowa lokomotywa hybrydowa, samolot gazowy/wodorowy 2. Rozproszone technologie ekologiczno-energetyczne (biogazownie, małe wytwórnie paliw transportowych, peleciarnie/brykieciarnie) 3. Nowoczesna reelektryfikacja wsi (nie za pomocą modernizacji/rozbudowy sieci, a poprzez budowę lokalnych źródeł wytwórczych 4. Paliwa drugiej generacji (biomasowe paliwa gazowe) 5. Technologie bezemisyjne (redukcja emisji CO 2 jako najwaŝniejszy globalny problem) Program IERE. 13 czerwca

4 Innowacyjna (rozproszona) energetyka (2) 6. Kluczowa rola segmentu operatorstwa dystrybucyjnego (operator dystrybucyjny integratorem energetyki rozproszonej, segment bardzo waŝny nowych usług systemowych w obszarze operatorstwa dystrybucyjnego) 7. Małe (stosunkowo) jednostkowe nakłady inwestycyjne szansa dla małych inwestorów 8. Zdolność technologii do odpowiedzi na sygnały rynkowe. Małe krajowe roczne wzrosty zapotrzebowania na energię 9. Całkowicie nowa konsolidacja kompetencji zawodowych, złoty trójkąt: biznes samorządy (gminy) - nauka Program IERE. 13 czerwca

5 Rolnictwo energetyczne gmina rolnicza (1) 1. Gorzelnia, obora, chlewnia, ferma kurza, mleczarnia, cukrownia, przetwórnia warzyw/owoców, przetwórnia mięsa utylizacja odpadów, dobra lokalizacja pod biogazownię wielkotowarową 2. Mikro-biogazownia (utylizacja odpadów w indywidualnym gospodarstwie rolnym) zintegrowana z kotłem lub ze źródłem kogeneracyjnym 3. Peleciarnia/brykieciarnia (mobilna), jako sposób utylizacji odpadowej biomasy celulozowej w gminie i wykorzystania ciepła z agregatu kogeneracyjnego (zintegrowanego z biogazownią) Program IERE. 13 czerwca

6 Rolnictwo energetyczne gmina rolnicza (2) 4. Uprawy energetyczne wielkotowarowe (kukurydza, burak półcukrowy, topinambur): pojedyncza biogazownia 300 ha i więcej, strefa energetyczna w gminie wiejskiej ha, kraj 2 mln ha (ekwiwalentnych) 5. Zielona energia elektryczna, zielony gaz (biometan), zielone ciepło, zielone paliwo transportowe (biopaliwo) Program IERE. 13 czerwca

7 Klaster 3x20. Program IERE (1) 1. Program Innowacyjna energetyka. Rolnictwo energetyczne ma wymiar porównywalny z budową górnictwa w przeszłości, nowoczesnego rolnictwa Ŝywnościowego w ostatnich latach oraz z alokacją na rynku transportowym (z transportu kolejowego na transport samochodowy) 2. Adekwatne do jego waŝności muszą być teŝ sposoby realizacji programu w polityce rządowej. W szczególności na wielką skalę powinny być wykorzystane unijne środki do pobudzenia Programu IERE Program IERE. 13 czerwca

8 Klaster 3x20. Program IERE (2) 3. Polska wieś powinna się przygotować do energetyki innowacyjnej i rolnictwa energetycznego tak jak w przeszłości do akcesji z Unią 4. Polska wieś powinna ponadto przygotować się, poprzez wejście w Program IERE, do skutków związanych z redukcją unijnej polityki rolnej po 2013 roku 5. Adekwatne do waŝności Programu IERE muszą być teŝ sposoby jego realizacji w obszarze kształcenia. W szczególności potrzebna jest nowa konsolidacja kompetencji naukowych, np. w postaci dyscypliny naukowej Energetyka Program IERE. 13 czerwca

9 Model energetyczny gminy wiejskiej (1) Gmina w tradycyjnym/branŝowym modelu gospodarki energetycznej 1.Bilans energetyczny gminy: zapotrzebowanie na energię elektryczną i ciepło oraz na paliwa transportowe 2. Tradycyjny model pokrycia zapotrzebowania odbiorców w gminie na energię końcową (energia elektryczna, węgiel, paliwa transportowe, gaz ziemny) 3. Biomasa, stanowiąca własne zasoby gminy rolniczej, sposobem na poprawę gminnego bezpieczeństwa energetycznego w świetle ustawy o zarządzaniu kryzysowym 4. Miejsce energetyki rozproszonej w gminnym przedsiębiorstwie infrastrukturalnym. Koncepcja centrum energetyczno-paliwowego (integracja/współpraca instalacji produkujących paliwa biomasowe) Program IERE. 13 czerwca

10 Model energetyczny gminy (2) Energetyka biomasowa w gminie. Aspekty technologiczno-planistyczne 1. PodaŜowa strefa energetyczna gminy. Areał do wykorzystania energetycznego w planowaniu przestrzennym zagospodarowaniu gminy 2. Od gorzelni do centrum energetycznego w postaci biogazowi, źródła kogeneracyjnego i wytwórni etanolu. Gminny rynek energii elektrycznej, ciepła i paliw transportowych 3. Mała wytwórnia biopaliwa stałego (zrębki, pelety, brykiety) ukierunkowana na ochronę środowiska, czyli na biomasę odpadową (słoma, wycinka drzew, biomasa leśna). Substytucja węgla Program IERE. 13 czerwca

11 Model energetyczny gminy (3) Energetyka biomasowa w gminie. Aspekty ekonomiczne, regulacyjne, rozwojowe 1. Biomasowe źródła kogeneracyjne i kotłownie na rynku energii odnawialnej oraz na rynku energii skojarzonej 2. Biomasowe źródła kogeneracyjne i kotłownie w bilansie emisji CO 2. Miejsce paliw biomasowych (gazowych, płynnych, stałych) w systemie akcyzowym 3. Innowacyjna energetyka rozproszona jako impuls rozwojowy gminy/powiatu Program IERE. 13 czerwca

12 Cz. 1. Stan w elektroenergetyce, jaki jest! Program IERE. 13 czerwca

13 Rozwijająca się spirala kryzysowa 1. Pierwsze dni 2008 na giełdzie energii (350 zł/mwh) 2. Przydział emisji CO 2 dla Polski na 2008 (208,5 mln ton, brak 30 mln ton dla elektrowni) 3. Wzrost cen energii elektrycznej na rynku hurtowym (180 zł/mwh) 3. Zablokowanie eksportu przez operatora przesyłowego Program IERE. 13 czerwca

14 Strategie skonsolidowanych przedsiębiorstw 1. Centralizacja większa niŝ w WEiWB do 1990 roku 2. Ceny transferowe (w WEiWB rachunek wyrównawczy) 3. Alokacja całego ryzyka na odbiorców końcowych (tak jak w monopolu) 4. Strategie Grup w rękach firm konsultingowych beneficjentów konsolidacji Program IERE. 13 czerwca

15 Wykorzystanie biomasy. Przykład klęski regulacji TECHNOLOGIA Elektrownia kondensacyjna Kocioł pyłowy 3% Kocioł fluidalny 25% Elektrociepłownia węglowa Kocioł pyłowy 48% Kocioł fluidalny 75% Elektrociepłownia biogazowa 85% Program IERE. 13 czerwca

16 Wykorzystanie biomasy - uwagi do tablicy 1 1. Oszacowania dla źródeł z kotłem pyłowym (elektrownia kondensacyjna i wielka elektrociepłownia węglowa) są zrobione przy załoŝeniu, Ŝe udział biomasy w paliwie wynosi 5% oraz, Ŝe współspalanie obniŝa w tych źródłach sprawność o 1 punkt procentowy. ZałoŜono teŝ, Ŝe energia pierwotna potrzebna na pokrycie strat związanych z ubytkiem sprawności pochodzi w całości z biomasy [A. Jurkiewicz, Oczywiście, w części bloków kondensacyjnych spadek sprawności moŝna ograniczyć, wykorzystując do suszenia biomasy duŝe ilości ciepła odpadowego (potrzebne jest jednak dostosowanie bloków pyłowych do spalania biomasy) 2. W przypadku bloków z kotłem fluidalnym (bloki w Elektrowni Turów, blok w Elektrociepłowni śerań, uruchamiany blok w Elektrowni Pątnów oraz budowany blok w Elektrowni Łagisza) załoŝono, Ŝe współspalanie nie obniŝa sprawności kotła 3. ZałoŜono, Ŝe bloki elektrowni, w których jest realizowane współspalanie przyłączone są do sieci przesyłowej, bloki wielkich elektrociepłowni węglowych do sieci 110 kv, a elektrociepłownia biogazowa zasila bezpośrednio odbiorcę końcowego Program IERE. 13 czerwca

17 Cz. 2. Stan w energetyce, jaki będzie Osaczeni przez koszty zewnętrzne! Program IERE. 13 czerwca

18 Koszty referencyjne dla róŝnych technologii Ceny referencyjne technologii elektroenergetycznych [PLN/MWh] min max Technologia elektroenergetyczna Technologie: 1. blok jądrowy, sieć przesyłowa, 2 blok na węgiel brunatny, sieć przesyłowa, 3 blok na węgiel kamienny, sieć przesyłowa, 4 kogeneracyjne źródło gazowe, sieć 110 kv, 5 kogeneracyjne źródło gazowe, sieć ŚN, 6 kogeneracyjne źródło gazowe, sieć nn, 7 zintegrowana technologia wiatrowo-gazowa, sieć 110 kv, 8 biometanowe źródło kogeneracyjne, sieć ŚN, 9 mała elektrownia wodna, sieć ŚN, 10 ogniwo paliwowe. Program IERE. 13 czerwca

19 2008: Dotowana energetyka odnawialna, czy węglowa? Certyfikat Wartość jednostkowa Rynek Wartość rynku PLN/MWh % (TWh) mln PLN/rok Zielony (bez współspalania) 240 2,5 (3) 720 Czerwony (17) 306 śółty 130 2,5 (3) 390 Oszacowanie kosztów zakupu uprawnień do emisji CO 2 : 3 mld PLN Program IERE. 13 czerwca

20 Uwarunkowania główne Rewolucja energetyczna na świecie Bezpieczeństwo ekologiczne, integracja technologii energetycznych i ekologicznych, nowy wielki obszar innowacyjności gospodarki Koniec sektorowości Konwergencja (elektroenergetyka, gazownictwo, ciepłownictwo, sektor paliw płynnych, górnictwo, energetyka odnawialna, rolnictwo energetyczne) Uniwersalizacja technologii Paliwa drugiej i trzeciej generacji, technologie energetyczne (agregat kogeneracyjny, samochód, samolot) biopaliwowe, gazowe, wodorowe Program IERE. 13 czerwca

21 Ku społeczeństwu bezemisyjnemu/wodorowemu Redukcja emisji CO 2 - czy Stany Zjednoczone róŝnią się od Unii? USA mają w perspektywie społeczeństwo wodorowe Unia ma w perspektywie społeczeństwo bezemisyjne Po drodze i USA i Unia budują energetykę odnawialną (innowacyjną) Czy skonsolidowane polskie przedsiębiorstwa są zdolne do budowy innowacyjnej energetyki? Program IERE. 13 czerwca

22 Zamiast anachronicznej konsolidacji sektorowej nowoczesna konsolidacja kompetencji rządowych Potrzeba nowego typu powiązania kompetencji Ministerstwa Gospodarki i Urzędu Regulacji Energetyki z kompetencjami ulokowanymi w Ministerstwach: Skarbu, Rolnictwa i Rozwoju Wsi (obszar rolnictwa energetycznego), Środowiska, Rozwoju Regionalnego, Infrastruktury, Spraw Zagranicznych, Finansów Program IERE. 13 czerwca

23 Nieuchronność przebudowy polskich rynków energii pod wpływem unijnej strategii (Pakiet 3x20) 1. Zmniejszenie zuŝycia energii pierwotnej 2. Zmniejszenie emisji CO 2 3.Wejście na ścieŝkę energetyki innowacyjnej (paliwa drugiej generacji, uniwersalizacja technologii energetycznych na wszystkich trzech rynkach końcowych: energii elektrycznej, ciepła i paliw transportowych Największy przegrany elektroenergetyka Największy beneficjent ciepłownictwo Program IERE. 13 czerwca

24 DalekosięŜne konsekwencje Pakietu 3x20 Internalizacja kosztów zewnętrznych w produkcji ciepła (wprowadzenie certyfikatów zielonych skojarzonych z ciepłem oraz innych rozwiązań, zwłaszcza w ciepłownictwie rozproszonym) spowoduje wielką alokację problemu emisji CO 2 i alokację zasobów energii odnawialnej z obszaru elektroenergetyki do ciepłownictwa Program IERE. 13 czerwca

25 Trójkąt Komisji Europejskiej BIOMASA KOGENERACJA SIECIOWE SYSTEMY CIEPŁOWNICZE Program IERE. 13 czerwca

26 2008: polski system certyfikacji dla energii elektrycznej do naprawy (wycena certyfikatów, zł/mwh) Źródła kogeneracyjne przyłączone do sieci elektroenergetycznej ŚN wypierające produkcję ciepła w wielkich kotłowniach, posiadających uprawnienia do emisji CO 2 biometanowe 255 gazowe 165 zastępujące małe kotłownie, nie uczestniczące w KPRU biometanow e 165 gazowe 83 Elektrownie wiatrowe przyłączone do sieci 110 kv 160 Program IERE. 13 czerwca

27 Mechanizmy rynkowe (opis rynkowy) Wzrost cen energii elektrycznej 50% Potencjał inflacyjny 2% Wzrost stopy procentowej 0,5% (?) Spowolnienie gospodarki 0,2% (?) Wcześniej obniŝenie elektrochłonności gospodarki (1,5%) Zdolność technologii elektroenergetycznych do odpowiedzi: Rozproszonych + Wielkoskalowych Program IERE. 13 czerwca

28 Cz. 3. Polskie rynki energii Program IERE. 13 czerwca

29 Rynki paliwowe Paliwo Rynek paliw w jednostkach naturalnych na rok Rynek energii pierwotnej TWh/rok Rynek energii końcowej TWh/rok Węgiel kamienny 80 mln ton Węgiel brunatny 60 mln ton Gaz ziemny 10 mld m Ropa naftowa 22 mln ton Energia odnawialna - - 4/30 Rolnictwo energetyczne 2 mln ha ekw. (16 mld m 3 biometanu) Program IERE. 13 czerwca

30 Rynki paliwowe uwagi do tablicy 1. Węgiel kamienny całkowite wydobycie wynosi 100 mln t/a, 20 mln t/a stanowi eksport 2. Gaz ziemny całkowite zuŝycie wynosi 15 mld m 3 /a, 5 mld m 3 /a wykorzystuje się w przemyśle chemicznym (przede wszystkim przy produkcji nawozów sztucznych). Całe wydobycie krajowe 4,5 mld m 3 jest wykorzystane do celów energetycznych 3. Energia odnawialna (wykorzystanie/potencjał) obecnie składają się na nią: biomasa wykorzystana we współspalaniu, hydroenergetyka przepływowa i energetyka wiatrowa. Czyli na rynku końcowym reprezentowana jest obecnie tylko energia elektryczna 4. Rolnictwo energetyczne w tablicy ostroŝnie jest oszacowany potencjał powierzchni moŝliwej do wykorzystania. Rynek w paliwie pierwotnym został oszacowany na podstawie wydajności kukurydzy, z uwzględnieniem potencjału postępu biotechnologicznego. (Wydajność topinamburu, dla którego są w Polsce juŝ wstępne wyniki uprawy i oceny przydatności energetycznej, jest większa niŝ kukurydzy). Rynek energii końcowej został oszacowany przy załoŝeniu, Ŝe cały biometan jest wykorzystywany w kogeneracji 5. Rynek energii końcowej został oszacowany z uwzględnieniem sprawności energetycznej charakterystycznej dla stosowanych obecnie technologii Program IERE. 13 czerwca

31 Rynki energii końcowej (2007, grube oszacowanie) 1. Energia elektryczna, zuŝycie/produkcja: 110/150 TWh (około 450 TWh w paliwie pierwotnym) 2. Ciepło ogółem, zuŝycie/produkcja: 800/950 PJ (około 450 TWh w paliwie pierwotnym) systemy sieciowe: 400/550 PJ ogrzewanie indywidualne: 400/400 PJ 3. Transport, zuŝycie paliw płynnych (około 150 TWh w paliwie pierwotnym) benzyna: 4,2 mln ton olej napędowy: 6,4 mln ton LPG: 1,5 mln ton Program IERE. 13 czerwca

32 Rynki energii końcowej (2020, grube oszacowanie) Energia elektryczna. Zakłada się 2-procentowy roczny wzrost rynku. Zatem wzrost rynku w całym okresie wyniesie 26 proc. Wielkość rynku końcowego (zuŝycie) na koniec okresu wynosi około 150 TWh, a z potrzebami własnymi i stratami sieciowymi 190 TWh Ciepło. Zakłada się stabilizację rynku, czyli wielkość rynku końcowego na koniec okresu jest taka jak w 2007 roku i wynosi 250 TWh Transport. Zakłada się 3-procentowy roczny wzrost rynku. Zatem wzrost rynku w całym okresie wynosi 43 procent. Wielkość rynku końcowego (zuŝycie) na koniec okresu wynosi około 210 TWh Program IERE. 13 czerwca

33 Program IERE (1) Zakłada się ostroŝnie, Ŝe w 2020 roku Polska wykorzysta pod uprawy energetyczne około 2 mln hektarów ekwiwalentnych (1,4 mln na własne potrzeby i 0,6 mln z przeznaczeniem na eksport zielonych certyfikatów na rynek unijny). Odpowiada temu podaŝ energii pierwotnej 160 TWh Program IERE. 13 czerwca

34 Program IERE (2) Cała roczna energia elektryczna produkowana z biometanu, wytwarzana w skojarzeniu, będzie w 2020 roku wynosić około 45 TWh (jest to wielkość uwzględniająca polski eksport certyfikatów zielonych na rynek unijny). Energii tej odpowiada moc elektryczna zainstalowana w źródłach kogeneracyjnych, zintegrowanych z biogazowniami, wynosząca około 6000 MW Program IERE. 13 czerwca

35 Program IERE (3) Rozwój lokalnych źródeł kogeneracyjnych, wykorzystujących ten biometan, i ogólnie rozwój OZE (odnawialnych źródeł energii), otwiera zupełnie nowy etap w energetyce. W kogeneracji moŝna z 5 tys. m 3 biometanu wyprodukować ok. 17 MWh energii elektrycznej i ok. 90 GJ ciepła. Są to ilości wystarczające do pokrycia ok. 7-krotnego zapotrzebowania na energię elektryczną i ok. 6- krotnego zapotrzebowania na ciepło w całej gospodarce, przypadającego na statystycznego Polaka w 2008 roku Program IERE. 13 czerwca

36 Rolnictwo energetyczne (1) Osiągalna wydajność energetyczna z 1 ha (technologia zgazowania biologicznego), np. kukurydzy: 2008: 5 tys. m 3 biometanu, 50 MWh (w paliwie pierwotnym) 2013: 6.5 tys. m 3 biometanu, 65 MWh (w paliwie pierwotnym) 2020: 8 tys. m 3 biometanu, 80 MWh (w paliwie pierwotnym) Topinambur 2x więcej (czy rzeczywiście?) Burak półcukrowy 4x więcej (czy rzeczywiście?) Kukurydza GMO 4x więcej!!! Program IERE. 13 czerwca

37 Rolnictwo energetyczne (2) Bilans dla 2013 roku: Wykorzystanie ziemi do celów energetycznych - 1 mln hektarów Energia: 65 TWh w paliwie pierwotnym, 55 TWh na rynku końcowym (sprawność przetworzenia 0,85; kogeneracja, minimalne straty w sieciach) Energia pierwotna równowaŝna dla technologii węglowych: 140 TWh (zastępcza, w produkcji energii elektrycznej i ciepła, sprawność przetworzenia - 0,40; elektrownie kondensacyjne, duŝe straty w sieciach elektroenergetycznych) RównowaŜna ilość węgla węgiel kamienny: 16 mln ton (udział 65% w pokryciu paliwa pierwotnego) węgiel brunatny: 18 mln ton (udział 35% w pokryciu paliwa pierwotnego) Redukcja CO 2 z zastąpienia węgla kamiennego: 34 mln ton z zastąpienia węgla brunatnego: 23 mln ton Program IERE. 13 czerwca

38 Rolnictwo energetyczne (3) Potencjał dla 2020 roku: Wykorzystanie ziemi do celów energetycznych - do 4 mln hektarów Energia: 250 TWh w paliwie pierwotnym (uwzględnia się zwiększone ryzyko klęsk pogodowych), 175 TWh na rynku końcowym (sprawność przetworzenia 0,70; uwzględnia się pogorszenie uwarunkowań) Energia pierwotna równowaŝna dla technologii węglowych: 440 TWh (sprawność przetworzenia 0,40) RównowaŜna ilość węgla węgiel kamienny: 52 mln ton (udział 70% w pokryciu paliwa pierwotnego) węgiel brunatny: 45 mln ton (udział 30% w pokryciu paliwa pierwotnego) Emisja CO 2 ze spalenia równowaŝnej ilości węgla w tradycyjnych technologiach spalania wyniosłaby: węgiel kamienny: 115 mln ton węgiel brunatny: 60 mln ton Program IERE. 13 czerwca

39 Rozbudowany wariant analizy potencjału rolnictwa energetycznego Program IERE. 13 czerwca

40 ZałoŜenia do analizy (1) ZałoŜenia dotyczące sposobu wykorzystania biomasy uprawianej w 2020 roku ZałoŜenia mają charakter modelowy. W szczególności zakłada się, odwołując się do postępującej uniwersalizacji technologicznopaliwowej, Ŝe wymagane udziały energii odnawialnej na wszystkich trzech rynkach końcowych energii zostaną zapewnione poprzez produkcję biometanu. ZałoŜenia są następujące: 1. Do dalszych oszacowań zakłada się zastosowanie najefektywniejszej obecnie biotechnologii, mianowicie zgazowania fermentacyjnego roślin energetycznych, ewentualnie z dodatkiem substratów w postaci biomasy odpadowej z produkcji rolnej oraz z przetwórstwa rolnospoŝywczego, i wykorzystanie biogazu lub biometanu (uzyskiwanego po oczyszczeniu biogazu). To załoŝenie jest bardzo ostroŝne (najprawdopodobniej do 2020 roku nastąpi komercyjne wdroŝenie znacznie bardziej efektywnych biotechnologii, mianowicie zgazowania zielonej celulozy oraz bezpośredniej produkcji wodoru z biomasy). Program IERE. 13 czerwca

41 ZałoŜenia do analizy (2) 2. Do dalszych oszacowań zakłada się, dla zwiększenia ich przejrzystości, zastosowanie tylko wybranych technologii energetycznych, mianowicie w postaci: (i) wykorzystania bezpośredniego biogazu uzyskiwanego z upraw energetycznych, (ii) zatłaczania biometanu do sieci gazu ziemnego, (iii) zastosowania, aŝ do pełnego wykorzystania potencjału produkcji ciepła i energii elektrycznej, agregatów kogeneracyjnych zapewniających łączną sprawność konwersji, energii pierwotnej na energię końcową u odbiorców energii elektrycznej i ciepła, wynoszącą 85 proc., (iv) zastosowania, poza potencjałem produkcji skojarzonej, kotłów gazowych zapewniających łączną sprawność konwersji, energii pierwotnej na ciepło u odbiorcy, wynoszącą 95 proc., (v) zastosowania samochodów CNG, w miejsce samochodów zasilanych mieszankami paliw tradycyjnych i biopaliw płynnych, przy uwzględnieniu zmniejszonej sprawności wykorzystania paliwa transportowego, czyli biometanu w stosunku do mieszanek płynnych, o 20 proc. Program IERE. 13 czerwca

42 ZałoŜenia do analizy (3) 3. Krajowy potencjał ciepła produkowanego z biometanu w skojarzeniu określa się na podstawie struktury produkcji charakterystycznej dla gazowego agregatu kogeneracyjnego o mocy poniŝej 1 MW el. Mianowicie, przyjmuje się, Ŝe energia elektryczna stanowi 35 proc. w bilansie paliwa pierwotnego, a ciepło 50 proc. (Straty stanowią 15 proc. w paliwie pierwotnym) Program IERE. 13 czerwca

43 ZałoŜenia do analizy (4) ZałoŜenia do oceny potencjału rozwojowego polskiego rolnictwa energetycznego Sformułowane poniŝej załoŝenia, dotyczące transformacji rolnictwa Ŝywnościowego w rolnictwo energetyczne mają charakter zachowawczy. Mianowicie, odnoszą się one nie tyle do transformacji (rolnictwa Ŝywnościowego w rolnictwo energetyczne), co do wykorzystania istniejących nadwyŝek ziemi potrzebnej dla rolnictwa Ŝywnościowego. ZałoŜenia są następujące: Program IERE. 13 czerwca

44 ZałoŜenia do analizy (5) 1. Zakłada się graniczną strukturę wykorzystania całego areału ziem uprawnych (około 16 mln ha), którym dysponuje Polska w następującej postaci: 75 proc. dla potrzeb rolnictwa Ŝywnościowego (12 mln ha) oraz 25 proc. dla potrzeb rolnictwa energetycznego (4 mln ha). Jest to struktura, która moŝe być wynikiem alokacji fundamentalnej (polegającej na częściowej transformacji rolnictwa Ŝywnościowego w równoprawne rolnictwo energetyczne) i moŝe pociągać za sobą zmianę relacji cen Ŝywności i energii. Przy tym transformację rolnictwa Ŝywnościowego w energetyczne łączy się ze stopniowym wygaszaniem Wspólnej Polityki Rolnej w UE po 2013 roku oraz z otwarciem unijnego rynku Ŝywności na dostawy z krajów opóźnionych w rozwoju (w szczególności z Afryki). To oznacza, Ŝe Polska moŝe zapewnić sobie istotny wzrost efektywności ekonomicznej rolnictwa, istotny wzrost bezpieczeństwa energetycznego, a takŝe stabilizację cen energii, bez istotnego wzrostu cen Ŝywności. Program IERE. 13 czerwca

45 ZałoŜenia do analizy (6) 2. Zakłada się, dla uproszczenia dalszych oszacowań, produkcję biomasy w postaci kukurydzy. Współczesna wydajność produkcji kukurydzy wynosi około 50 ton/ha, co w przeliczeniu na biometan daje 5 tys. m 3 /ha. Zakłada się ostroŝnie, Ŝe na skutek postępu biotechnologicznego wydajność produkcji kukurydzy w 2020 roku wyniesie około 80 ton/ha. Będzie to oznaczać poziom produkcji biometanu wynoszący 8 tys. m 3 /ha. Na tej podstawie moŝna wyliczyć wydajność energetyczną z hektara, wyraŝoną w MWh/ha, w następujący sposób: wydajność = 8 tys. [m 3 /ha] x {36 [GJ/tys. m 3 ] : 3,6 [GJ/MWh]} = 80 MWh/ha Program IERE. 13 czerwca

46 ZałoŜenia do analizy (7) Oszacowanie zasobów rolnych niezbędnych do realizacji przez Polskę celów Pakietu energetycznego 3x20 Przyjęte załoŝenia pozwalają oszacować zasoby ziemi potrzebne do celów energetycznych w następujący sposób: 1. Do pokrycia wymaganego udziału energii odnawialnej na rynku paliw transportowych konieczna jest powierzchnia gruntów: {30 TWh : 80 MWh/ha}: 0,8 = ok. 0,5 mln ha. 2. Do pokrycia wymaganego udziału energii odnawialnej na rynku energii elektrycznej i na rynku ciepła (35 TWh i 50 TWh, odpowiednio) produkowanych w skojarzeniu konieczna jest powierzchnia gruntów: {(35 TWh + 50 TWh) : 80 MWh/ha}: 0,85 = ok.1,3 mln ha. 3. Do pokrycia wymaganego udziału energii odnawialnej na rynku ciepła produkowanego w kotłowniach (55 TWh), poza źródłami kogeneracyjnymi, konieczna jest powierzchnia gruntów: {55 TWh : 80 MWh/ha}: 0,95 = ok. 0,7 mln ha. Program IERE. 13 czerwca

47 Wniosek Łączna powierzchnia gruntów, konieczna dla wypełnienia przez Polskę celów obligatoryjnych unijnego Pakietu energetycznego 3x20, jest istotnie mniejsza od załoŝonej granicznej powierzchni gruntów moŝliwych do wykorzystania przez rolnictwo energetyczne (około 4 mln ha, ponad 20 proc.). Podkreśla się, Ŝe dokonane oszacowanie uwzględnia postęp biotechnologiczny, co jest całkowicie uprawnione. Bez postępu biotechnologicznego wypełnienie celów byłoby obarczone pewnym ryzykiem (łączna powierzchnia gruntów, konieczna do wypełnienia celów, byłaby wówczas równa granicznej powierzchni moŝliwej do wykorzystania przez rolnictwo energetyczne). W tym miejscu warto podkreślić bardzo korzystną cechę rolnictwa energetycznego jako jednego z filarów bezpieczeństwa energetycznego. Mianowicie, wzrost zapotrzebowania na energię moŝe mieć w tym przypadku zawsze adekwatną odpowiedź w postaci wzrostu wydajności energetycznej z hektara. Podobna cecha nie występuje w przypadku takich wyczerpywalnych paliw jak ropa naftowa, gaz ziemny, węgiel (oczywiście, w tym przypadku występuje mechanizmem postępu technicznego w sferze wydobycia, który w ostatnich latach bardzo wyraźnie zwiększał zasoby ekonomiczne wymienionych paliw na świecie). Program IERE. 13 czerwca

48 Koszty zewnętrzne w aspekcie środowiska naturalnego (KZ 1) Koszty zewnętrzne w ekonomice: = koszty społeczne - koszty prywatne W elektroenergetyce moŝna obecnie przyjąć, Ŝe koszty zewnętrzne w aspekcie środowiska, to głównie koszty uprawnień do emisji CO 2 Program IERE. 13 czerwca

49 Emisja CO 2. Rynek uprawnień do emisji CO 2 Emisja wynikająca ze spalania węgla: kamiennego: 80 mln ton x 2,2 tony CO 2 /tonę = 170 mln ton brunatnego: 60 mln ton x 1,3 tony CO 2 /tonę = 78 mln ton Przydział uprawnień dla Polski: 208,5 mln ton Program IERE. 13 czerwca

50 Koszty zewnętrzne w perspektywie odbiorcy energii elektrycznej (KZ 2) Strended costs (koszty osierocone): 1. RóŜnica kosztów wytwarzania energii elektrycznej w monopolu i na rynku konkurencyjnym określonym przez zasadę TPA (KZ 2a). Stranded costs, czyli koszt likwidacji kontraktów KDT: 2,3 mld zł w 2008 roku, łączny koszt 11,5 mld zł 2. RóŜnica kosztów energii elektrycznej dostarczanej z systemu elektroenergetycznego i za pomocą innowacyjnych technologii rozproszonych (KZ 2b). Łączny koszt opłat przesyłowych: 15 mld zł. Stranded costs: 3 mld zł w 2008 roku Program IERE. 13 czerwca

51 Górnictwo se-e (system Energetyka rozproszona elektroenergetyczny) Gazownictwo Elektroenergetyka ENERGETYKA ENERGETYKA ROZPROSZONA ROZPROSZONA Ciepłownictwo Rolnictwo Budownictwo 1. Integracja zasadnicza, 3 x 20 (perspektywa 2020, UE) wytwarzanie (wzrost udziału energetyki odnawialnej do 20%) uŝytkowanie (redukcja o 20%) środowisko (redukcja emisji CO 2 o 20% w porównaniu z 1988) 2. Rynki (końcowe) energia elektryczna ciepło paliwa silnikowe 4. Uniwersalizacja technologii (energetycznych) agregat (silnikowy) kogeneracyjny samochód (pojazd) hybrydowy WIELKI OBSZAR NOWEJ, RYNKOWEJ INTEGRACJI/KOORDYNACJI 3. Paliwa rozproszone (odnawialne, gazowe, wodór) wiatr, woda, słońce biomasa (nieprzetworzona) biopaliwa (płynne) gaz ziemny LNG, CNG biometan produkty przeróbki węgla wodór 5. Ekonomika rynkowa zasada kosztu unikniętego internalizacja kosztów zewnętrznych (podejście produktowe) podatki 6. Infrastruktura teleinformatyczna infrastruktura teleinformatyczna se-e i rynku energii elektrycznej dom (obiekt) inteligentny elektrownia wirtualna Program IERE. 13 czerwca

52 OCHRONA BEZPIECZEŃSTWA ELEKTROENERGETYCZNEGO POLSKI W PERSPEKTYWIE 2020: MAPA DROGOWA POTRZEBA REFORMY SYSTEMU REGULACJI Program IERE. 13 czerwca

53 Punkt wyjścia do budowy Mapy drogowej... Punktem wyjścia do mapy drogowej jest koncepcja zarządzania ryzykiem utraty bezpieczeństwa uwzględniająca trzy czynniki: 1. Zdolność technologii do odpowiedzi na rynkowy wzrost cen energii elektrycznej (prognozowany w kolejnych latach) 2. Zdolność technologii do odpowiedzi na kryzys (bilansowy) na rynku energii elektrycznej, czyli na sytuację, w której państwo będzie skłonne między innymi do nowej koordynacji podatku akcyzowego w obszarze szeroko rozumianej energetyki 3 Odporność technologii na ryzyko regulacyjne (w tym na remonopolizację elektroenergetyki), na które naraŝeni są inwestorzy (konkurencja mająca podstawę w zasadzie TPA i konkurencja moŝliwa częściowo poza tą zasadą) Program IERE. 13 czerwca

54 Mapa drogowa (1) 1.Wykorzystanie potencjału zmiany salda eksport/import, z opcji eksportowej na importową (zmiana rocznego salda eksportowego wynoszącego w 2007 roku około 6 TWh na saldo importowe wynoszące około 10 TWh, po wyposaŝeniu układu przesyłowego 750 kv w sprzęgło back to back), horyzont 2013 rok 2. Wykorzystanie potencjału obniŝki elektrochłonności polskiej gospodarki (PKB), w cenach stałych, ze 125 MWh/mln zł (podkreśla się, Ŝe tej elektrochłonności gospodarki odpowiada udział energii elektrycznej w PKB wynoszący prawie 4%) do 100 MWh/mln zł, tzn. o 20%, horyzont 2020 rok Program IERE. 13 czerwca

55 Mapa drogowa (2) 3. Budowa elektrowni wiatrowych o mocy 2000 MW (roczna produkcja energii elektrycz-nej 5 TWh), horyzont 2013 rok. Opcja kontynuacji budowy elektrowni wiatrowych po 2013 roku aŝ do mocy 6000 MW (do poziomu łącznej rocznej produkcji energii elektrycznej wynoszącej około 12 TWh), horyzont 2020 rok 4. Wykorzystanie potencjału kogeneracji (rozproszonej) tkwiącego w ciepłownictwie i przemyśle (3000 MW el ), wymagającego około 5,5 mld m 3 gazu rocznie, horyzont 2013 rok Rynek energii elektrycznej 2007 Rynek ciepła % 15% Program IERE. 13 czerwca

56 Mapa drogowa (3) 5. Zwiększenie krajowego wydobycia gazu ziemnego (uzyskanie rocznego efektu 1,5 do 2 mld m 3 ), horyzont 2011 rok Rynek energii elektrycznej 2007 Rynek ciepła % 5% Budowa infrastruktury, opartej na technologiach LNG i CNG, do wspomagania intensyfikacji wykorzystania krajowych zasobów gazu ziemnego, z opcją wykorzystania tej infrastruktury w przyszłości w energetyce rozproszonej opartej na gazach syntezowych z przeróbki węgla (kamiennego i brunatnego), horyzont 2020 rok Program IERE. 13 czerwca

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE Ryszard Mocha ZASOBY ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W POLSCE. BIOMASA Największe możliwości zwiększenia udziału OZE istnieją w zakresie wykorzystania biomasy. Załącznik

Bardziej szczegółowo

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha MODEL ENERGETYCZNY GMINY Ryszard Mocha PAKIET 3X20 Załącznik I do projektu dyrektywy ramowej dotyczącej promocji wykorzystania odnawialnych źródeł energii : w 2020 roku udział energii odnawialnej w finalnym

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Zadania stawiane przed polską gospodarką Pakiet energetyczny 3x20 - prawne wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł

Bardziej szczegółowo

DZIŚ ROZSTRZYGA SIĘ NASZE JUTRO o kluczowych dylematach pomorskiej energetyki Jan Popczyk. Gdańsk, 16 maja 2009 roku

DZIŚ ROZSTRZYGA SIĘ NASZE JUTRO o kluczowych dylematach pomorskiej energetyki Jan Popczyk. Gdańsk, 16 maja 2009 roku DZIŚ ROZSTRZYGA SIĘ NASZE JUTRO o kluczowych dylematach pomorskiej energetyki Jan Popczyk Gdańsk, 16 maja 2009 roku WAŻNE DLA ENERGETYKI PRZYSZŁE DATY (HORYZONTY CZASOWE) 2012 wygasa Protokół z Kioto 2013

Bardziej szczegółowo

Cele (3) OZE 20% CO 2. Innowacyjność Bezpieczeństwo energetyczne. Redukcja zużycia paliw Ochrona środowiska 20% EE 20%

Cele (3) OZE 20% CO 2. Innowacyjność Bezpieczeństwo energetyczne. Redukcja zużycia paliw Ochrona środowiska 20% EE 20% Finansowanie budowy biogazowni szansą na zrównoważony rozwój energetyki odnawialnej NFOŚiGW BIOGAZOWNIE SZANSĄ NA PRZYSZŁOŚĆ Jan Popczyk Warszawa, październik 2008 1 EWOLUCJA POLSKICH CELÓW Początek lat

Bardziej szczegółowo

Innowacyjna energetyka na Platformie IGW Jan Popczyk

Innowacyjna energetyka na Platformie IGW Jan Popczyk Innowacyjna energetyka na Platformie IGW Jan Popczyk Gierałtowice, listopad 2008 1 Strefy przemysłowe dekady miniona i obecna Gminne centra energetyczne dekady obecna i przyszła Bezpieczeństwo gminy nie

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA ALTERNATYWNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII

EKONOMIA ALTERNATYWNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII C Politechnika Śląska CEP Wydział Elektryczny Instytut Elektroenergetyki i Sterowania Układów Debata NOWE ŹRÓDŁA ENERGII JAKA ENERGIA DLA POLSKI? EKONOMIA ALTERNATYWNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Jan Popczyk Warszawa,

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl Biomasa Stałe i ciekłe substancje

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNA ENERGETYKA. ROLNICTWO ENERGETYCZNE

INNOWACYJNA ENERGETYKA. ROLNICTWO ENERGETYCZNE Program INNOWACYJNA ENERGETYKA. ROLNICTWO ENERGETYCZNE Sygnatariusze Stowarzyszenie Energii Odnawialnej Polska Izba Biomasy Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej Stowarzyszenie Niezależnych Wytwórców

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU RYNKU OZE W POLSCE DO ROKU 2020

PERSPEKTYWY ROZWOJU RYNKU OZE W POLSCE DO ROKU 2020 F u n d a c ja n a r z e c z E n e r g e ty k i Z r ó w n o w a żo n e j PERSPEKTYWY ROZWOJU RYNKU OZE W POLSCE DO ROKU 2020 Cele Dyrektywy 2009/28/WE w sprawie promocji wykorzystania energii z OZE Osiągnięcie

Bardziej szczegółowo

Konwersatorium Inteligentna Energetyka. Doktryna energetyczna: NAJPIźRW POLITYKA PRZźMYSŁOWA, A POTźM źnźrgźtyczna

Konwersatorium Inteligentna Energetyka. Doktryna energetyczna: NAJPIźRW POLITYKA PRZźMYSŁOWA, A POTźM źnźrgźtyczna C Politechnika Śląska CEP Wydział Elektryczny Instytut Elektroenergetyki i Sterowania Układów Konwersatorium Inteligentna Energetyka Doktryna energetyczna: NAJPIźRW POLITYKA PRZźMYSŁOWA, A POTźM źnźrgźtyczna

Bardziej szczegółowo

Projekt Rozwój kadr dla planowania energetycznego w gminach. Program szkoleniowo-doradczy dla uczestnika projektu

Projekt Rozwój kadr dla planowania energetycznego w gminach. Program szkoleniowo-doradczy dla uczestnika projektu Projekt Rozwój kadr dla planowania energetycznego w gminach Program szkoleniowo-doradczy dla uczestnika projektu Uzasadnienie celowości szkoleń Dynamiczny wzrost zużycia energii w gospodarstwach, wzrost

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy Zużycie Biomasy w Energetyce Stan obecny i perspektywy Plan prezentacji Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w Polsce. Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w energetyce zawodowej i przemysłowej.

Bardziej szczegółowo

Politechnika Śląska. Forum Debaty Publicznej Potencjał obszarów wiejskich szansą rozwoju. ENERGETYKA PROSUMENCKA pole do współdziałania.

Politechnika Śląska. Forum Debaty Publicznej Potencjał obszarów wiejskich szansą rozwoju. ENERGETYKA PROSUMENCKA pole do współdziałania. C EP Centrum Energetyki Prosumenckiej Politechnika Śląska Wydział Elektryczny Forum Debaty Publicznej Potencjał obszarów wiejskich szansą rozwoju Klaster 3x20 ENERGETYKA PROSUMENCKA pole do współdziałania

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ROZWOJU ENERGETYKI W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM DO ROKU 2025

PROGRAM ROZWOJU ENERGETYKI W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM DO ROKU 2025 PROGRAM ROZWOJU ENERGETYKI W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM DO ROKU 2025 z uwzględnieniem źródeł odnawialnych Poznań,, 22.05.2012 2012-05-31 1 Dokumenty Strategiczne Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego (obowiązuje

Bardziej szczegółowo

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Promocja regionalnych inicjatyw bioenergetycznych PromoBio Możliwości wykorzystania biomasy w świetle

Bardziej szczegółowo

Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową. 11 października 2012 r.

Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową. 11 października 2012 r. Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową 11 października 2012 r. Aktywa Grupy TAURON Elektrownie wodne Kopalnie węgla kamiennego Obszar dystrybucyjny Grupy TAURON Farmy wiatrowe Elektrownie

Bardziej szczegółowo

Fundusze europejskie na odnawialne źródła energii. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, działania 9.4, 9.5, 9.6 i 10.3

Fundusze europejskie na odnawialne źródła energii. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, działania 9.4, 9.5, 9.6 i 10.3 Fundusze europejskie na odnawialne źródła energii. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, działania 9.4, 9.5, 9.6 i 10.3 Magdalena Mielczarska-Rogulska Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Bardziej szczegółowo

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r.

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych Rola kogeneracji w osiąganiu

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej

Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej Wprowadzenie i prezentacja wyników do dalszej dyskusji Grzegorz Wiśniewski Instytut Energetyki Odnawialnej (EC BREC

Bardziej szczegółowo

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim Marian Magdziarz WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE Powierzchnia 9.412 km² Ludność - 1.055,7 tys Stolica Opole ok. 130 tys. mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Komfort Consulting. Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce. Sosnowiec, 20 Października 2010

Komfort Consulting. Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce. Sosnowiec, 20 Października 2010 Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce Sosnowiec, 20 Października 2010 Janusz Starościk - KOMFORT CONSULTING 20/10/2010 Internal reserves all rigs even in the event of industrial

Bardziej szczegółowo

Rola odnawialnych źródeł energii w realizacji pakietu klimatycznego UE

Rola odnawialnych źródeł energii w realizacji pakietu klimatycznego UE VI Międzynarodowa Konferencja NEUF 2010 New Energy User Firendly Konsultacje publiczne map drogowych Narodowego Programu Redukcji Emisji Sesja V; Odnawialne źródła energii Procesy Inwestycyjne, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20%

Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20% Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20% Zbigniew Kamieński Ministerstwo Gospodarki Poznań, 21 listopada 2007 Cele na rok 2020 3 x 20% Oszczędność energii Wzrost wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Konkurencja wewnątrz OZE - perspektywa inwestora branżowego. Krzysztof Müller RWE Polska NEUF 2010

Konkurencja wewnątrz OZE - perspektywa inwestora branżowego. Krzysztof Müller RWE Polska NEUF 2010 Konkurencja wewnątrz OZE - perspektywa inwestora branżowego Krzysztof Müller RWE Polska NEUF 2010 1 Wymiary optymalizacji w układzie trójkąta energetycznego perspektywa makro Minimalizacja kosztów dostarczanej

Bardziej szczegółowo

Czym jest Klaster 3x20?

Czym jest Klaster 3x20? Platforma Innowacyjna Gmina Wiejska Czym jest Klaster 3x20? Tomasz Janiczek Gierałtowice, 25 listopada 2008 1 Czym jest Klaster? Ukierunkowany na realizację unijnego pakietu energetyczno-klimatycznego

Bardziej szczegółowo

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Wytwarzanie energii w elektrowni systemowej strata 0.3 tony K kocioł. T turbina. G - generator Węgiel 2 tony K rzeczywiste wykorzystanie T G 0.8

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 4 Bilans potrzeb grzewczych W-588.04

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009 EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej Warszawa, 27 października 2009 Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ Czarna skrzynka Energetyka Energia pierwotna Dobro ogólnoludzkie?

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w programach na lata 2007-2013

Odnawialne źródła energii w programach na lata 2007-2013 Odnawialne źródła energii w programach na lata 2007-2013 Autor: Janusz Mikuła, podsekretarz stanu, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego ( Czysta Energia - grudzień 2008) Presja Unii Europejskiej w zakresie

Bardziej szczegółowo

Mikro przedsiębiorstwo AGRO Energetyczne

Mikro przedsiębiorstwo AGRO Energetyczne Mikro przedsiębiorstwo AGRO Energetyczne Założenia organizacyjne Romuald Bogusz Członek Zarządu Polska Izba Gospodarcza Ekorozwój www.pige.org.pl, Otoczenie prawno-rynkowe nowej działalności Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

04. Bilans potrzeb grzewczych

04. Bilans potrzeb grzewczych W-551.04 1 /7 04. Bilans potrzeb grzewczych W-551.04 2 /7 Spis treści: 4.1 Bilans potrzeb grzewczych i sposobu ich pokrycia... 3 4.2 Struktura paliwowa pokrycia potrzeb cieplnych... 4 4.3 Gęstość cieplna

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii a bezpieczeństwo Europy - Polski - Regionu - Gminy

Odnawialne źródła energii a bezpieczeństwo Europy - Polski - Regionu - Gminy Konwent Burmistrzów i Wójtów Śląskiego Związku Gmin i Powiatów Odnawialne źródła energii a bezpieczeństwo Europy - Polski - Regionu - Gminy Prof. Jerzy Buzek, Parlament Europejski Członek Komisji Przemysłu,

Bardziej szczegółowo

Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania inwestycji ekologicznych

Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania inwestycji ekologicznych Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania Bio Alians Doradztwo Inwestycyjne Sp. z o.o. Warszawa, 9 października 2013 r. Wsparcie publiczne dla : Wsparcie ze środków unijnych (POIiŚ i 16 RPO):

Bardziej szczegółowo

Nr II (IV) - 2009 Rynek Energii Str. 1

Nr II (IV) - 2009 Rynek Energii Str. 1 Nr II (IV) - 2009 Rynek Energii Str. 1 POLSKA ELEKTROENERGETYKA 2009. KONSOLIDACJA 2006-2008, TRWAJĄCY ŚWIATOWY KRYZYS GOSPODARCZY I ZWIĄZANA Z NIM ALOKACJA ZASOBÓW ORAZ NADCHODZĄCA REWOLUCJA W TECHNOLOGIACH

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Kraków, 15 maja 2008 r. 2 Programy operacyjne Realizacja wspieranego projektu Poprawa efektywności

Bardziej szczegółowo

Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców

Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców Mariusz Klimczak Prezes Zarządu Banku Ochrony Środowiska Wyobraź sobie mamy rok 2025 OZE Jesteśmy w gminie

Bardziej szczegółowo

Inicjatywa klastrowa Nadbużański Klaster Technologiczny Dolina Zielonej energii

Inicjatywa klastrowa Nadbużański Klaster Technologiczny Dolina Zielonej energii Inicjatywa klastrowa Nadbużański Klaster Technologiczny Dolina Zielonej energii Zespół programowy Stowarzyszenia Pro-Eco Dolina Bugu - grono krajowych i zagranicznych przedsiębiorców, ekspertów i technologów

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej Warszawa, 15 października 2015r. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej Pakiet

Bardziej szczegółowo

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014 INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII w ramach projektu OZERISE Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych ZYGMUNT MACIEJEWSKI Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Opłacalność produkcji biogazu w Polsce. Magdalena Rogulska

Opłacalność produkcji biogazu w Polsce. Magdalena Rogulska Opłacalność produkcji biogazu w Polsce Magdalena Rogulska Możliwości wykorzystania biogazu/ biometanu Produkcja energii elektrycznej i ciepła Dotychczasowy kierunek wykorzystania w PL Sieć dystrybucyjna

Bardziej szczegółowo

Biomasa jako źródło OZE w Polsce szanse i zagrożenia

Biomasa jako źródło OZE w Polsce szanse i zagrożenia Biomasa jako źródło OZE w Polsce szanse i zagrożenia Jacek Piekacz EDF Polska Warszawa 11 października 2012r Grupa EDF - największym inwestorem zagranicznym na rynku energii elektrycznej i ciepła w Polsce

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM Urząd Marszałkowski w Łodzi POLITYKA ENERGETYCZNA PLAN PREZENTACJI 1. Planowanie energetyczne w gminie 2. Polityka energetyczna państwa 3. Udział samorządu

Bardziej szczegółowo

Energetyka przemysłowa.

Energetyka przemysłowa. Energetyka przemysłowa. Realna alternatywa dla energetyki systemowej? Henryk Kaliś Warszawa 31 styczeń 2013 r 2 paliwo 139 81 58 Elektrownia Systemowa 37% Ciepłownia 85% Energia elektryczna 30 kogeneracja

Bardziej szczegółowo

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku KONFERENCJA PRASOWA SEP Marek Kulesa dyrektor biura TOE Warszawa, PAP 08.06.2009 r. Uwarunkowania handlu energią elektryczną Źródło: Platts, 2007 < 2 >

Bardziej szczegółowo

Biomasa i wykorzystanie odpadów do celów energetycznych - klimatycznie neutralne źródła

Biomasa i wykorzystanie odpadów do celów energetycznych - klimatycznie neutralne źródła Biomasa i wykorzystanie odpadów - klimatycznie neutralne źródła energii dla Polski Konferencja Demos Europa Centrum Strategii Europejskiej Warszawa 10 lutego 2009 roku Eddie Johansson Rindi Energi eddie.johansson@rindi.se

Bardziej szczegółowo

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Paweł Sulima Wydział Energii Odnawialnych i Biopaliw Departament Rynków Rolnych XI Giełda kooperacyjna

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

ILE NAPRAWDĘ KOSZTUJE NAS ENERGETYKA WĘGLOWA?

ILE NAPRAWDĘ KOSZTUJE NAS ENERGETYKA WĘGLOWA? ILE NAPRAWDĘ KOSZTUJE NAS ENERGETYKA WĘGLOWA? dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych ZAKRES ANALIZY Górnictwo węgla kamiennego i brunatnego Elektroenergetyka węglowa, w tym współspalanie

Bardziej szczegółowo

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 2009 Zawartość prezentacji 1. Podstawy prawne

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna a budownictwo wymagania prawne w Polsce i UE

Energia odnawialna a budownictwo wymagania prawne w Polsce i UE Energia odnawialna a budownictwo wymagania prawne w Polsce i UE dr inŝ. Krystian Kurowski Laboratorium Badawcze Kolektorów Słonecznych przy Instytucie Paliw i Energii Odnawialnej 1 zakłada zwiększenie

Bardziej szczegółowo

VII Międzynarodowej Konferencji CIEPŁOWNICTWO 2010 Wrocław

VII Międzynarodowej Konferencji CIEPŁOWNICTWO 2010 Wrocław VII Międzynarodowej Konferencji CIEPŁOWNICTWO 2010 Wrocław Produkcja energii przez Fortum: 40% źródła odnawialne, 84% wolne od CO 2 Produkcja energii Produkcja ciepła Hydro power 37% Biomass fuels 25%

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w ciepłownictwie

Energia odnawialna w ciepłownictwie Energia odnawialna w ciepłownictwie Bogusław Regulski Wiceprezes Zarządu IGCP POLEKO - Poznań 24 listopada 2011 Dyrektywa OZE W Dyrektywie tej, dla każdego kraju członkowskiego został wskazany minimalny

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w Gminie Kisielice. Doświadczenia i perspektywy. Burmistrz Kisielic Tomasz Koprowiak

Odnawialne źródła energii w Gminie Kisielice. Doświadczenia i perspektywy. Burmistrz Kisielic Tomasz Koprowiak Odnawialne źródła energii w Gminie Kisielice. Doświadczenia i perspektywy. Burmistrz Kisielic Tomasz Koprowiak Kisielice 2009 Ogólna charakterystyka gminy. Gmina Kisielice jest najbardziej wysuniętą na

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-24 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Artykuł 6 Dyrektywy KE/91/2002 o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek promowania przez kraje członkowskie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

ROZPROSZONE SYSTEMY KOGENERACJI

ROZPROSZONE SYSTEMY KOGENERACJI ROZPROSZONE SYSTEMY KOGENERACJI Waldemar Kamrat Politechnika Gdańska XI Konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec Sulechów, 1o października 2014 r. Wprowadzenie Konieczność modernizacji Kotły

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia,

Rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, Rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, uiszczenia opłaty zastępczej, zakupu energii elektrycznej i

Bardziej szczegółowo

Zainwestuj w odnawialne źródła energii w Twoim Regionie: województwo warmińsko mazurskie

Zainwestuj w odnawialne źródła energii w Twoim Regionie: województwo warmińsko mazurskie Zainwestuj w odnawialne źródła energii w Twoim Regionie: województwo warmińsko mazurskie Uwarunkowania rynkowe: wejście na rynek, ceny energii i certy4atów zielonych, brązowych, żółtych, czerwonych i fioletowych

Bardziej szczegółowo

ANALIZA UWARUNKOWAŃ TECHNICZNO-EKONOMICZNYCH BUDOWY GAZOWYCH UKŁADÓW KOGENERACYJNYCH MAŁEJ MOCY W POLSCE. Janusz SKOREK

ANALIZA UWARUNKOWAŃ TECHNICZNO-EKONOMICZNYCH BUDOWY GAZOWYCH UKŁADÓW KOGENERACYJNYCH MAŁEJ MOCY W POLSCE. Janusz SKOREK Seminarium Naukowo-Techniczne WSPÓŁCZSN PROBLMY ROZWOJU TCHNOLOGII GAZU ANALIZA UWARUNKOWAŃ TCHNICZNO-KONOMICZNYCH BUDOWY GAZOWYCH UKŁADÓW KOGNRACYJNYCH MAŁJ MOCY W POLSC Janusz SKORK Instytut Techniki

Bardziej szczegółowo

Rozwój kogeneracji w Polsce perspektywy, szanse, bariery

Rozwój kogeneracji w Polsce perspektywy, szanse, bariery ITC Rozwój kogeneracji w Polsce perspektywy, szanse, bariery Janusz Lewandowski Sulechów, listopad 2011 Ogólne uwarunkowania 1. Kogeneracja jest uznawana w Polsce za jedną z najefektywniejszych technologii

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii. Piotr Biczel

Odnawialne źródła energii. Piotr Biczel Odnawialne źródła energii Piotr Biczel do zabrania gniazdko szlam od AKądzielawy plan wykładu Źródła odnawialne Elektrownie słoneczne Elektrownie wodne Elektrownie biogazowe Elektrownie wiatrowe Współspalanie

Bardziej szczegółowo

IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ

IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ Dwie grupy technologii: układy kogeneracyjne do jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła wykorzystujące silniki tłokowe, turbiny gazowe,

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2014-2020. Lista wskaźników produktu Typy projektów Typ beneficjenta

Regionalny Program Operacyjny Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2014-2020. Lista wskaźników produktu Typy projektów Typ beneficjenta Cel OŚ II GOSPODARKA NISKOEMISYJNA 1 2.1 Kreowanie zachowań zasobooszczędnych Ograniczenie spadku 1. Ilość zaoszczędzonej energii elektrycznej [MWh/rok], 2. Zmniejszenie zużycia energii końcowej w wyniku

Bardziej szczegółowo

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce...

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce... SPIS TREŚCI Wstęp... 11 1. Polityka energetyczna Polski w dziedzinie odnawialnych źródeł energii... 15 2. Sytuacja energetyczna świata i Polski u progu XXI wieku... 27 2.1. Wstęp...27 2.2. Energia konwencjonalna

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA PARAMILITARNA VS ENERGETYKA DEMOKRATYCZNA

ENERGETYKA PARAMILITARNA VS ENERGETYKA DEMOKRATYCZNA ENERGETYKA ODNAWIALNA ROZPROSZONA/INNOWACYJNA/INTELIGENTNA ENERGETYKA POSTPRZEMYSŁOWA ENERGETYKA W SPOŁECZEŃSTWIE WIEDZY a przed epoką społeczeństwa wodorowego/bezemisyjnego Rośnie wyrazistość historycznego

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi

Ośrodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi Ośrodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi Odnawialne źródła energii jako szansa zrównoważonego rozwoju regionalnego 09.10.2014 1 1. Zrównoważony rozwój 2. Kierunki rozwoju sektora

Bardziej szczegółowo

Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową

Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową Prezentacja Ernst & Young oraz Tundra Advisory Wstęp Zapomnijmy na chwile o efekcie ekologicznym,

Bardziej szczegółowo

Rozdział 05. Uwarunkowania rozwoju miasta

Rozdział 05. Uwarunkowania rozwoju miasta ZZAAŁŁO śśeenniiaa DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE GMIINNYY SSTTRRZZEELLCCEE OPPOLLSSKIIEE Rozdział 05 Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego

Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego Autor: dr Bartłomiej Nowak 1 Przyjęty na szczycie w Brukseli w 2008 roku pakiet klimatyczno-energetyczny zakłada odejścia od

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia dotyczące obrotu biomasą i biopaliwami. Zajęcia I- Biomasa i biopaliwa w energetyce zawodowej oraz indywidualnej.

Wybrane zagadnienia dotyczące obrotu biomasą i biopaliwami. Zajęcia I- Biomasa i biopaliwa w energetyce zawodowej oraz indywidualnej. Wybrane zagadnienia dotyczące obrotu biomasą i biopaliwami Zajęcia I- Biomasa i biopaliwa w energetyce zawodowej oraz indywidualnej grupa 1, 2, 3 Symptomy zwiększenia zapotrzebowania na energię Tak było

Bardziej szczegółowo

Programy priorytetowe NFOŚiGW wspierające rozwój OZE

Programy priorytetowe NFOŚiGW wspierające rozwój OZE Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Programy priorytetowe NFOŚiGW wspierające rozwój OZE Agnieszka Zagrodzka Dyrektor Departament Ochrony Klimatu Płock, 3 luty 2014 r. Narodowy Fundusz

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Katowice, 31 marca 2015 r. STRATEGIA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO ŚLĄSKIE

Bardziej szczegółowo

Świadectwa pochodzenia (certyfikaty).

Świadectwa pochodzenia (certyfikaty). Świadectwa pochodzenia (certyfikaty). Od energii odnawialnej do zrównowaŝonego rozwoju energetycznego. Salon Czystej Energii Poleko Poznań, 23 listopada 2007 r. www.ptce.pl Tomasz Wieczorek 1 Kontekst

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne konsekwencje wyborów scenariuszy energetycznych. dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych

Ekonomiczne konsekwencje wyborów scenariuszy energetycznych. dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych Ekonomiczne konsekwencje wyborów scenariuszy energetycznych dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych ENERGETYCZNE DYLEMATY POLSKI Potencjał krajowych zasobów Wielkoskalowa generacja

Bardziej szczegółowo

Systemy wsparcia wytwarzania biogazu rolniczego i energii elektrycznej w źródłach odnawialnych i kogeneracji w Polsce

Systemy wsparcia wytwarzania biogazu rolniczego i energii elektrycznej w źródłach odnawialnych i kogeneracji w Polsce Systemy wsparcia wytwarzania biogazu rolniczego i energii elektrycznej w źródłach odnawialnych i kogeneracji w Polsce Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 2011 Zawartość prezentacji 1. Podstawa

Bardziej szczegółowo

POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH

POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH ZYGMUNT MACIEJEWSKI Prof. Politechniki Radomskiej POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH Warszawa 31 marca 2010 r. KRAJOWA SIEĆ PRZESYŁOWA DŁUGOŚCI LINII NAPOWIETRZNYCH: 750 kv 114 km; 400 kv

Bardziej szczegółowo

Energetyka systemowa konkurencyjna, dochodowa i mniej emisyjna warunkiem rozwoju OZE i energetyki rozproszonej. 6 maja 2013 r. Stanisław Tokarski

Energetyka systemowa konkurencyjna, dochodowa i mniej emisyjna warunkiem rozwoju OZE i energetyki rozproszonej. 6 maja 2013 r. Stanisław Tokarski Energetyka systemowa konkurencyjna, dochodowa i mniej emisyjna warunkiem rozwoju OZE i energetyki rozproszonej 6 maja 2013 r. Stanisław Tokarski Agenda I. Kontekst Europejski II. Sytuacja w KSE III. Inwestycje

Bardziej szczegółowo

Kolejny kolor - białe certyfikaty. Od energii odnawialnej do zrównoważonego rozwoju energetycznego.

Kolejny kolor - białe certyfikaty. Od energii odnawialnej do zrównoważonego rozwoju energetycznego. Kolejny kolor - białe certyfikaty. Od energii odnawialnej do zrównoważonego rozwoju energetycznego. Białe certyfikaty Debata - Procesy Inwestycyjne Warszawa, 26 września 2007 r. www.ptce.pl Tomasz Wieczorek

Bardziej szczegółowo

Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji

Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji Kielce, dn. 7 marca 2014 r. 2 Wzywania stojące przed polską energetyką

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii w ogrzewnictwie. Konferencja SAPE

Odnawialne Źródła Energii w ogrzewnictwie. Konferencja SAPE Odnawialne Źródła Energii w ogrzewnictwie Konferencja SAPE Andrzej Szajner Odnawialne Źródła Energii w ogrzewnictwie Zasady modernizacji lokalnych systemów ciepłowniczych Elektrociepłownie i biogazownie

Bardziej szczegółowo

System Certyfikacji OZE

System Certyfikacji OZE System Certyfikacji OZE Mirosław Kaczmarek miroslaw.kaczmarek@ure.gov.pl III FORUM EKOENERGETYCZNE Fundacja Na Rzecz Rozwoju Ekoenergetyki Zielony Feniks Polkowice, 16-17 września 2011 r. PAKIET KLIMATYCZNO

Bardziej szczegółowo

Rozwój kogeneracji gazowej

Rozwój kogeneracji gazowej Rozwój kogeneracji gazowej Strategia Grupy Kapitałowej PGNiG PGNiG TERMIKA jest największym w Polsce wytwórcą ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu. Zakłady PGNiG TERMIKA wytwarzają 11 procent produkowanego

Bardziej szczegółowo