Znaczenie aplikacji Business Intelligence. Meaning of the application Business Intelligence in the enterprise management

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Znaczenie aplikacji Business Intelligence. Meaning of the application Business Intelligence in the enterprise management"

Transkrypt

1 Zeszyty Naukowe UNIWERSYTETU PRZYRODNICZO-HUMANISTYCZNEGO w SIEDLCACH Nr 88 Seria: Administracja i Zarz dzanie 2011 dr in. Henryk Wyr bek Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach Znaczenie aplikacji Business Intelligence w zarz dzaniu przedsi biorstwem Meaning of the application Business Intelligence in the enterprise management Streszczenie: Dynamika zmian otoczenia sprawia, e wspó czesne przedsi biorstwa musz szybko i sprawnie wykorzystywa wszystkie mo liwo ci, aby skutecznie prowadzi swoj dzia- alno. Trafnie podj ta decyzja jest uzale niona od dost pno ci, odpowiedniego przystosowania zasobu danych i zawartych w nim informacji. Odpowiedzi na t potrzeb s aplikacje Business Intelligence. W artykule przedstawiono znaczenie aplikacji Business Intelligence w zarz dzaniu przedsi biorstwem. Abstract: Dynamics of changes cause that contemporary enterprises must quickly and efficiently exploit all abilities effectively to conduct activity. Accurately the taken decision will depend on the availability, proper adapting the store of data and information included in it. Applications are a reply to this need Intelligence Business. In the article meaning of the application was described Intelligence Business in the enterprise management. Wst p Business Intelligence jest to szeroka kategoria aplikacji i technologii zbierania, gromadzenia, analizy i dostarczania danych 1. Aplikacje Business Intelligence obejmuj systemy wspomagania decyzji DSS (Decision Suport Systems), systemy pytaj co-raportuj ce Q&R (Query and Reporting), systemy analizy i przetwarzania danych online OLAP (Online Analytical Processing), systemy analizy statycznej, prognozowania i eksploracji danych (Data Mining) 2. Efektem zastosowania narz dzi Business Intelligence jest dost pno do szybkiej informacji na temat najwa niejszych wska ników firmy, takich jak dane o: klientach, konkurencji, 1 J. Kisielnicki, MIS systemy informatyczne zarz dzania, Placet, Warszawa 2008, s B. Liautaud, M. Hammond, e-business Intelligence: od informacji przez wiedz do zysków, Premium Technology, Warszawa 2003, s. 28. ZN nr 86 Seria: Administracja i Zarz dzanie (13)2010

2 68 H. Wyr bek partnerach biznesowych, sytuacji ekonomicznej, operacjach wewn trznych 3. Rozwi zania Business Intelligence przesz y drog od niszowych, bardzo drogich systemów dla wybra ców (naczelnego kierownictwa) do systemów wspomagaj cych podejmowanie decyzji na ka dym szczeblu w przedsi biorstwie. Stopniowo Business Intelligence wykracza poza sam struktur firmy, udost pniaj c swoje zasoby ró nym grupom interesariuszy. Gdyby pokusi si o wskazanie etapu w rozwoju systemów wspomagaj cych podejmowanie decyzji, od którego mo emy mówi o systemach Business Intelligence, to za taki prze omowy moment nale a oby uzna wprowadzenie koncepcji hurtowni danych. Od tego czasu bowiem nowoczesne systemy Business Intelligence korzystaj z hurtowni jako podstawowego ród a danych, dzi ki czemu osi gni to kompletno i integralno danych oraz bardzo szybk reakcj na zapytania u ytkownika. Dzi ki coraz mniejszym kosztom systemów Business Intelligence s one wdra ane w wi kszej liczbie firm oraz obejmuj swym zasi giem wi ksz liczb dzia ów w przedsi biorstwie, tworz c rozwi zania korporacyjne, pomagaj ce zarz dza efektywno ci ca ej firmy. Hurtownia danych Efektywne wykorzystanie narz dzi Business Intelligence jest uzale nione od budowy hurtowni danych (data warehouse) scentralizowanej bazy danych gromadz cej informacje z ró nych systemów transakcyjnych. Dzi ki takiemu po czeniu mo liwe jest uzyskanie kompletnej i przekrojowej informacji bez konieczno ci r cznego scalania danych generowanych w poszczególnych systemach. Hurtownie danych przechowuj informacje o d ugim horyzoncie czasowym, co umo liwia wyszukiwanie trendów na podstawie danych wieloletnich, zwi kszaj c tym samym trafno prognoz. Ponadto, poniewa w hurtowni znajduj si dane historyczne, mo na atwo ustali punkt odniesienia, podczas gdy w systemach transakcyjnych dane s ci gle aktualizowane. Hurtownia danych jest baz uporz dkowan tematycznie, przechowuj c informacje istotne w kontek cie podejmowanych przez przedsi biorstwo decyzji. Baza ta jest oddzielona od baz operacyjnych, dzi ki czemu mo e mie inn budow zoptymalizowan pod k tem szybko ci wyszukiwania, a nie edytowania danych. Taka architektura odci a równie systemy transakcyjne poprzez realizacj operacji raportowania, co do tej pory wp ywa o na bie c prac systemu i cz sto zak óca o realizacj podstawowych funkcji 4. Hurtownia danych stanowi repozytorium danych, które zasila systemy Business Intelligence. Zapytania z systemów Business Intelligence trafiaj do hurtowni, a nie do systemów ród owych. Dzi ki odpowiedniemu zapro- 3 Tam e, s M. Lasek, Data Mining. Zastosowania w analizach i ocenach klientów bankowych, Zarz dzanie i Finanse, Warszawa 2002, s. 32. Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011 ZN nr 88

3 Znaczenie aplikacji Business Intelligence w zarz dzaniu przedsi biorstwem 69 jektowaniu bazy hurtowni, komunikacja z ni jest bardzo szybka, co przek ada si na b yskawiczne uzyskiwanie informacji przez u ytkownika. Aby w pe ni wykorzysta dane zawarte w hurtowni danych, wykorzystuje si OLAP (On Line Analytical Processing) narz dzie umo liwiaj ce wykonywanie analiz oraz wizualizacj ich wyników w czasie rzeczywistym. G ównym ród em danych dla systemów Business Intelligence s systemy transakcyjne: ERP/MRP, CRM, SCM czy call center. Niekiedy dane s pobierane równie z plików Excela, Accessa, programów pocztowych oraz z serwisów internetowych. Dane te musz zosta zebrane w jednym miejscu (w hurtowni danych), by raporty oraz analizy wykonywane na ich podstawie by y kompletne 5. Dane gromadzone w hurtowniach zwykle pochodz z wielu ró nych róde, odmiennie przechowuj cych poszczególne warto ci, w zwi zku z tym musz najpierw przej proces standaryzacji, zwany ETL. Aplikacje ETL Extract, Transform and Load (ETL - ekstrakcja, przekszta canie i adowanie) zajmuj si przekszta caniem danych. Proces rozpoczyna si od ekstrakcji, która polega na wybiórczym wydobywaniu i wczytywaniu danych z systemów transakcyjnych i innych zbiorów danych. Pó niej nast puje przekszta canie, czyli konieczna modyfikacja danych. Jest to na przyk ad konwersja warto ci numerycznych na znakowe, konwersja dat czy walut. Ostatnim etapem jest adowanie oczyszczonych danych do hurtowni. Aplikacje raportuj ce i analityczne Aplikacje raportuj ce i analityczne komunikuj si bezpo rednio z u ytkownikiem i dostarczaj mu przetworzonych danych w po danej formie. Mo emy wyró ni nast puj ce grupy tych aplikacji: narz dzia raportuj ce, narz dzia OLAP, narz dzia do eksploracji danych, aplikacje analityczne, kokpity mened erskie 6. Narz dzia raportuj ce Narz dzia raportuj ce (Q&R - Query & Reporting) oferuj do proste funkcjonalno ci, ale s wykorzystywane na najwi ksz skal (spo ród wszystkich aplikacji Business Intelligence). Ich zadaniem jest odpowiadanie na pytania u ytkownika w rodzaju co si sta o?. Na przyk ad, jaka by a sprzeda danego produktu za zadany okres. Q&R pozwalaj dodatkowo 5 Ch. Todman, Projektowanie hurtowni danych. Zarz dzanie kontaktami z klientami (CRM), Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 2003, s B. Liautaud, M. Hammond, e-business Intelligence: od informacji przez wiedz do zysków, Premium Technology, Warszawa 2003, s. 45. ZN nr 88 Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011

4 70 H. Wyr bek wzbogaca tekst o tabele i wykresy oraz dystrybuowa (automatycznie) spersonalizowane raporty w ca ym przedsi biorstwie. Wyró niamy trzy g ówne rodzaje raportów: standardowe - tworzone wed ug szablonów w powtarzalnych okresach, np. codziennie, co miesi c, co kwarta, dora ne - tworzone samodzielnie przez u ytkownika, z wykorzystaniem intuicyjnych narz dzi, bez potrzeby znajomo ci sk adni j zyka SQL czy te budowy hurtowni danych, wsadowe - generowane o okre lonych porach (np. w nocy), aby nie obci a systemu BI w czasie godzin pracy przedsi biorstwa. Nowoczesne narz dzia raportuj ce oprócz ogl dania statycznych danych pozwalaj na wykonanie dodatkowych operacji - tzw. dr enia w dó i w gór. Dr enie w dó (drill-down) umo liwia przechodzenie do danych bardziej szczegó owych. Na przyk ad przegl daj c warto zakupów danego klienta w okre lonych okresach, mo emy przej do szczegó ów, aby sprawdzi, jakie produkty by y przez niego kupowane. Analogicznie, dr enie w gór (drill-up) pozwala na agregacj danych. Zaawansowane narz dzia raportuj ce wykonuj wi c zadania podobne do zada narz dzi OLAP (omawianych poni ej), ale na mniejszej liczbie wymiarów. Narz dzia OLAP Online Analytical Processing (OLAP) to komputerowe przetwarzanie, które umo liwia u ytkownikowi atwe i selektywne wydobywanie i ogl danie danych z ró nych wymiarów. Analiza OLAP (analiza wielowymiarowa) wykorzystuje koncepcj tzw. kostki OLAP, która posiada wymiary (dimensions), zwane tak e perspektywami, hierarchie (hierarchies) i miary (measures). W rzeczywisto ci taka analiza dotyczy cz sto wielu wymiarów (tak e powy ej trzech), w zwi zku z tym poj cie kostki OLAP (o trzech wymiarach) jest raczej metafor, która ma pomóc w zrozumieniu tego sposobu analizowania danych 7. Analiza danych w wielu wymiarach jest bardzo intuicyjna. Przyk adowo, pytaj c o sprzeda produktu lub grupy produktów, interesuje nas nie tylko ogólna warto sprzeda y, ale równie warto tej sprzeda y w podziale na klientów i w rozbiciu na poszczególne okresy. Obszar, klient i czas to w a- nie wymiary analizy, a sprzeda - miara. Dane zapisywane s w kostce OLAP hierarchicznie. Dzi ki temu mo- emy je analizowa na ró nych poziomach szczegó owo ci, rozpoczynaj c od informacji zagregowanych (np. sprzeda w danym miesi cu) i dochodz c do bardzo szczegó owych, obejmuj cych pojedyncze transakcje (np. transakcja sprzeda y okre lonego produktu, do okre lonego klienta, w danym miesi cu) - s to wcze niej opisane operacje drill-down i drill-up. 7 B. Liautaud, M. Hammond, e-business Intelligence: od informacji przez wiedz do zysków, Premium Technology, Warszawa 2003, s. 59. Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011 ZN nr 88

5 Znaczenie aplikacji Business Intelligence w zarz dzaniu przedsi biorstwem 71 Analiza OLAP pozwala na odpowiadanie na pytania: kto?, co?, kiedy?, jak?, dlaczego?, a tak e na wszechstronn analiz scenariuszow ( co, je li? ). Umo liwia prognozowanie przysz ych trendów kszta towania si zjawiska na podstawie danych historycznych. Przyk adowe pytania, na które odpowiedzi dostarczaj narz dzia OLAP: 1. Jak kszta tuje si sprzeda okre lonych produktów, w okre lonych regionach, w okre lonym przedziale czasu? 2. Którzy klienci s najbardziej zyskowni? Które kategorie produktów kupuj? 3. Które produkty s najbardziej/najmniej rentowne? 4. Jaki sk adnik kosztów firmy najmocniej wp ywa na zysk/strat firmy? OLAP jest technologi pozwalaj c na budowanie wielowymiarowych kostek danych na podstawie informacji znajduj cych si w hurtowniach danych. Dane w kostkach pozwalaj na szybkie uzyskiwanie odpowiedzi na z o one zapytania biznesowe. Dane w kostkach s zorganizowane w sposób pozwalaj cy na ich przegl danie i porównywanie jednocze nie poprzez wiele wymiarów, jak i w postaci dwuwymiarowego arkusza danych. Podczas gdy tradycyjny arkusz pozwala na przegl danie i porównywanie danych tylko w postaci dwuwymiarowej, kostki danych pozwalaj na tworzenie niemal niesko czonej ilo ci kombinacji widoków i porówna. OLAP pozwala na skuteczniejsze podejmowanie decyzji poprzez dostarczenie u ytkownikowi mechanizmu, którego podstawow cech jest atwo zadawania zapyta, szybko uzyskiwania odpowiedzi i przejrzysty sposób prezentacji wyników, jakim jest tablica przestawna. Technologi t cechuje wysoka wydajno dost pu do ogromnej ilo ci zagregowanych danych. Mened erowie i analitycy mog w szybki i atwy sposób wykonywa raporty dotycz ce g ównych wspó czynników biznesowych, dokonywa wielu porówna oraz analiz trendów na du ej ilo ci danych. Analizy te mog by wykorzystywane w wielu obszarach biznesowych, mi dzy innymi w zakresie analizy sprzeda y, analiz marketingowych, raportowania finansowego, analiz jako ci, analiz rentowno ci, optymalizacji wykorzystywania zasobów, jak i wielu innych. Zadaniem systemów OLAP jest dostarczanie informacji strategicznej i zaprezentowanie jej kierownictwu firmy. Pozwala to na tzw. dr enie w dó, czyli mo liwo przechodzenia do danych bardziej szczegó owych. Narz dzia OLAP wywodz si z baz danych oraz zaawansowanych modeli matematycznych. Podstaw modelu OLAP s wymiary, czyli dane opisuj ce kluczowe aspekty dzia ania organizacji, takie jak: czas, produkt, us uga, geografia, klient, kana y dystrybucyjne, personel, rodki trwa e, itp. oraz miary, czyli warto ci liczbowe stanowi ce przedmiot analiz, takie jak: sprzeda, liczba sztuk, liczba awarii, liczba reklamacji. Narz dzia do eksploracji danych Eksploracja danych to jedno z t umacze angielskiego terminu data mining. W literaturze spotyka si tak e inne okre lenia: dr enie danych, ZN nr 88 Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011

6 72 H. Wyr bek odkrywanie wiedzy w bazach danych, zg bianie danych, eksploatacja danych, kopanie w danych, torturowanie danych 8. Pod poj ciem eksploracji danych rozumie si metody statystyczne i metody sztucznej inteligencji, które umo liwiaj znajdywanie (odkrywanie) nieznanych jeszcze zale no ci (prawid owo ci) mi dzy danymi w nagromadzonych zbiorach danych. S to takie metody, które pozwalaj z danych tworzy wiedz (znajdywa zale no ci, wzorce, trendy). Wyró nia si dwa podstawowe rodzaje eksploracji danych: weryfikacja hipotez - stosowana jest w sytuacji, gdy mamy pewne przypuszczenie co do istotnej zale no ci mi dzy pewnymi danymi i chcemy zweryfikowa ten pogl d, odkrywanie wiedzy - stosowane jest wówczas, gdy chcemy sprawdzi, czy mi dzy danymi maj miejsce zwi zki, których cz owiek sam nie jest w stanie wychwyci. Uruchomienie procesów eksploracji danych wymaga danych dobrej jako ci, zintegrowanych, niewypaczonych i stanowi cych reprezentatywn prób. W przeciwnym wypadku mo emy otrzyma wyniki o mniejszej dok adno ci lub po prostu nieprawdziwe. Z wykorzystaniem ró nych metod statystycznych i ekonometrycznych (np. analiza dyskryminacyjna, regresja logistyczna, drzewa klasyfikacyjne, generowanie regu rozmytych, analiza skupie, analiza korespondencji, sieci neuronowe) tworzone s modele, które wykorzystuje si do analizy danych, celem sprawdzenia, czy wyst puj ukryte relacje, prawid owo ci czy te inne zwi zki. Najcz stszym zastosowaniem metod eksploracji danych jest ustalenie optymalnego koszyka klienta oraz precyzyjna segmentacja klientów. Narz dzia te pozwalaj jeszcze dok adniej pozna klientów, ich zwyczaje, upodobania, ryzyko zwi zane z ich obs ug. Dzi ki temu firma jest w stanie zaoferowa im odpowiednie produkty/us ugi i zdoby ich lojalno. Techniki Data Mining oznaczaj proces odkrywania istotnych zale no- ci (korelacji), wzorców i tendencji poprzez przesiewanie du ych ilo ci danych, przechowywanych w repozytoriach za pomoc technik rozpoznawania wzorców, metod matematycznych, statystycznych oraz sztucznej inteligencji (takich jak sieci neuronowe, algorytmy genetyczne). Takie przetwarzanie predykcyjne umo liwia przewidywanie zachowa organizacji, rynku, a tak e modelowanie biznesu, prognozowanie przysz o ci i kreowanie planów. Za pomoc technik i narz dzi eksploracji danych (Data Mining) z danych mo na tworzy wiedz. Umo liwiaj one odkrywanie nieznanych zale no ci mi dzy danymi. Techniki eksploracji danych s u najcz ciej do okre lenia optymalnego koszyka i precyzyjnej segmentacji klientów, czyli do lepszego ich poznania. 8 B. Liautaud, M. Hammond, e-business Intelligence: od informacji przez wiedz do zysków, Premium Technology, Warszawa 2003, s. 69. Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011 ZN nr 88

7 Znaczenie aplikacji Business Intelligence w zarz dzaniu przedsi biorstwem 73 OLAP i hurtownie danych to dwie pokrewne technologie. O ile zapytania i raporty do tradycyjnych baz danych pokazuj to, co aktualnie w nich si znajduje, to OLAP odpowiada na pytanie, dlaczego dane s takie, jakie s. U ytkownik mo e formu owa hipotez o wp ywie relacji poszczególnych czynników na okre lone zdarzenie, jak i weryfikowa jej poprawno zadaj c seri zapyta. Data Mining ró ni si od OLAP tym, e zamiast weryfikowa poprawno hipotezy, jest stosowany do generowania nowych hipotez. Hurtownia danych jest narz dziem oczyszczania i konsolidowania danych korporacyjnych, jej tworzenie nie jest wymogiem w budowie Data Mining, czyli narz dzi eksploracji, które mog by wykonywane bezpo rednio na bazach transakcyjnych, poprzez przeniesienie ich do bazy danych typu tylko do odczytu (read only). Data Mining mo e by zastosowane w celu rozwi zania pi ciu typów zada, tj. klasyfikacji, przewidywania, szacowania, klastrowania i asocjacji. Wi kszo problemów biznesowych mo na zg bi stosuj c jedno z tych pi ciu zada, ka de z nich mo e by wykonane przy wykorzystaniu jednego lub wi cej algorytmów Data Mining 9. Aplikacje analityczne Aplikacje analityczne zawieraj predefiniowane rozwi zania (gotowe miary i techniki analityczne, tzw. analityki) dla danego obszaru funkcjonalnego przedsi biorstwa. Maj one tak e wbudowane mechanizmy alertów, które na bie co ledz stan ró nych zmiennych i w razie potrzeby automatycznie informuj o ich przekroczeniu. Przy zastosowaniu gotowych aplikacji skraca si czas wdro enia. Mo na równie skorzysta z najlepszych praktyk innych firm. Aplikacje te wspieraj podstawowe obszary firmy, takie jak: klienci, produkty i us ugi, a cuch dostaw, zasoby ludzkie oraz finanse. Kokpity mened erskie Kokpity mened erskie to dzisiejsze wcielenie systemów informowania kierownictwa (EIS - Executive Information Systems). S to aplikacje analityczne, daj ce naczelnemu kierownictwu narz dzia do dopasowywania czynno ci operacyjnych do strategii firmy, monitorowania metryk biznesowych oraz zarz dzania wydajno ci przedsi biorstwa. Kokpity prezentuj kluczowe wska niki biznesowe z punktu widzenia strategii ca ej organizacji, dzi ki czemu pozwalaj u ytkownikom skoncentrowa si na dzia aniach, które maj najwi kszy wp yw na strategi firmy. Takie dopasowanie dzia a do strategii zwi ksza efektywno ca ej organizacji poprzez lepsze i skuteczniejsze decyzje. Kokpity mog by dostosowywane do zmian, jakie zachodz w strategii firmy, aby zawsze odzwierciedla bie c sytuacj. Za pomoc kokpitów mo liwe jest monitorowanie kluczowych wska ników wydajno ciowych (KPI). Kokpity wykorzystuj równie mechanizm alertów, powiadamiaj cy o przekroczeniach poziomów pewnych zmiennych i pozwalaj cy na podj cie b yskawicznej reakcji. Dzi ki temu mo na zapo- 9 A.R. Simon, S.L. Shaffer, Hurtownie danych i systemy informacji gospodarczej. Zastosowanie w handlu elektronicznym, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2002, s. 29. ZN nr 88 Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011

8 74 H. Wyr bek biec eskalacji negatywnych zjawisk, a tak e szybko wykry nowe trendy czy nadarzaj ce si okazje biznesowe. Kokpity wspieraj koncepcje zarz dzania, takie jak: Zrównowa ona Karta Wyników (BSC - Balanced Scorecard), Six Sigma czy TQM. E-business intelligence Dzi ki wykorzystaniu internetu oraz technologii intra- i ekstranetowych powstaj systemy e-business Intelligence (ebi), które maj jeszcze wi kszy zakres funkcjonalno ci. Rozwi zania e-business Intelligence mog przybiera ró ne formy, do których nale 10 : aplikacje raportuj ce i analityczne dost pne przez przegl dark internetow, ekstranety e-business Intelligence, rozwi zania analityczne dla handlu elektronicznego. Aplikacje raportuj ce i analityczne dost pne przez przegl dark internetow Czo owi producenci narz dzi Business Intelligence (np. BusinessObjects, Cognos, SAS, Hyperion) oferuj dost p przez WWW do narz dzi raportuj cych i analitycznych (w ramach korporacyjnego intranetu). Rozwi zania te pozwalaj na znaczne zmniejszenie kosztów, skracaj czas wdra ania i daj wi ksz elastyczno. Aplikacje bazuj ce na przegl darkach internetowych s proste w u yciu, w zwi zku z tym szkolenia u ytkowników s krótkie, a wi c i tanie (wi kszo u ytkowników pracuje ju w internecie). Koszty wdro enia oraz pó niejszego utrzymania systemu s równie minimalizowane przez fakt, e nie ma konieczno ci instalowania oprogramowania oraz pó niejszych uaktualnie na stacjach klienckich. Dystrybucja raportów oraz zarz dzanie uprawnieniami równie zostaj uproszczone. Szybkie i atwe jest dodawanie do systemu kolejnych grup u ytkowników, np. z innych dzia ów. Poza tym u ytkownicy mog wykonywa zaawansowane analizy, wymagaj ce du ej mocy obliczeniowej. Ekstranety e-business Intelligence Umo liwiaj one klientom, dostawcom i partnerom firm szybki dost p do informacji, dzi ki czemu przyczyniaj si do wzrostu wydajno ci w ca ym a cuchu warto ci. Przyspieszenie cyklów decyzyjnych i wzrost wydajno ci mo e mie miejsce jedynie wówczas, gdy wspó pracuj ce strony maj ci g y dost p do informacji. Przyk adowo w przypadku dostaw dok adnie na czas (JIT - just-in-time) dostawca mo e otrzyma dost p nie tylko do aktualnych pozycji magazynowych, ale równie do ca ego zestawu narz dzi raportowych i analitycznych, które pomog mu lepiej zoptymalizowa dostawy. 10 J. Kisielnicki, MIS systemy informatyczne zarz dzania, Placet, Warszawa 2008, s Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011 ZN nr 88

9 Znaczenie aplikacji Business Intelligence w zarz dzaniu przedsi biorstwem 75 Klienci i dostawcy danej firmy mog otrzyma dost p do ró nego rodzaju statystyk, np. za jak warto kupili produkty w danej firmie, jaki by redni czas dostawy, liczba reklamacji, kto kupuje dostarczane przez nich produkty, jak kszta tuje si ich sprzeda w porównaniu do konkurencji itd. Rozwi zania analityczne dla handlu elektronicznego Narz dzia e-business Intelligence znajduj zastosowanie m.in. w poni szych obszarach handlu elektronicznego: zaawansowana analiza nat enia ruchu internetowego, zaawansowane ledzenie cie ek poruszania si u ytkownika po serwisie, zaawansowana analiza kontaktów z klientami, dok adna segmentacja 11. Zaawansowana analiza nat enia ruchu internetowego Do podstawowych metod mierzenia nat enia ruchu internetowego nale analiza liczby odwiedzin i wy wietlanych witryn (informacje o witrynach, które odwiedza internauta, klikni te linki, czas ogl dania stron (kiedy i jak d ugo), typ przegl darki itd.). Efekty tej analizy s wykorzystywane do pozyskiwania reklamodawców, identyfikacji najbardziej i najmniej popularnych cz ci serwisu, wyszukiwania b dów w serwisie oraz poprawy jego funkcjonowania. Narz dzia e-business Intelligence pomagaj upora si z olbrzymi ilo- ci danych wykorzystywanych przy takich analizach, oferuj c raportowanie i analizy, z mo liwo ci przechodzenia do danych szczegó owych i zagregowanych. Zaawansowane ledzenie cie ek poruszania si u ytkownika po serwisie Narz dzia analityczne z tej grupy pozwalaj na ledzenie tego, co robi w serwisie najbardziej cenni klienci, któr dy przechodz klienci kupuj cy najbardziej zyskowne produkty, czy te jak poruszaj si klienci, którzy ostatecznie rezygnuj z zakupów. Dane te s wykorzystywane do optymalizacji witryny, segmentacji klientów, stosowania sprzeda y wi zanej oraz odnajdywania przeszkód w kupowaniu. Zaawansowana analiza kontaktów z klientami Zaawansowana analiza kontaktów z klientami obejmuje po czenie wska nika konwersji, analiz danych o zarejestrowanych u ytkownikach (wiek, hobby, miejsce zamieszkania itp.), analiz cie ek poruszania si u ytkowników oraz analiz dokonanych transakcji (produkty, kategorie). Dzi ki temu mo liwe jest ustalanie wzorców zachowa klientów (cz sto odwiedzin, rednia wielko zakupów, kategorie kupowanych produktów), identyfikacja lojalnych klientów, segmentacja klientów (wed ug zainte- 11 A.R. Simon, S.L. Shaffer, Hurtownie danych i systemy informacji gospodarczej. Zastosowanie w handlu elektronicznym, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2002, s. 83. ZN nr 88 Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011

10 76 H. Wyr bek resowa, wieku, cz stotliwo ci zakupów, zyskowno ci). Maj c takie dane, mo liwe jest równie prezentowanie zindywidualizowanych reklam i produktów zbie nych z zainteresowaniami u ytkownika. Dok adna segmentacja Dzi ki zastosowaniu narz dzi eksploracji danych mo liwe jest wykrywanie wspólnych cech klientów. W efekcie otrzymujemy bardzo dok adn segmentacj klientów, obejmuj c ich wzorce zachowa oraz warto, obliczan np. na podstawie czasu wizyt, ich cz stotliwo ci, wielko ci i cz stotliwo ci zakupów, potencjalnych korzy ci/ zysków. Szczegó owa segmentacja mo e zosta wykorzystana do optymalizacji bazy klienckiej - dziel c klientów na aktywnych, rednio aktywnych i ma o aktywnych mo liwe jest przeprowadzenie ukierunkowanej akcji marketingowej 12. Znaczenie aplikacji Business Intelligence w zarz dzaniu przedsi biorstwem Z powy szej analizy wynika, i konieczne staje si poszukiwanie takich rozwi za, które z jednej strony, w zintegrowany sposób wspomaga yby wszystkie procesy zwi zane z pozyskiwaniem, zarz dzaniem i dystrybucj wiedzy wewn trz organizacji, z drugiej za dawa yby mo liwo tworzenia nowych sieci relacji. Ma to na celu tak e przekszta cenie wiedzy pojedynczych pracowników i firm wspó pracuj cych z organizacj, aby powsta a wiedza korporacyjna, któr inaczej mo na nazwa inteligencj firmy. Temu w a nie maj s u y systemy Business Intelligence. Ich zadaniem jest zbieranie, przechowywanie, udost pnianie danych oraz zarz dzanie wiedz przy wykorzystaniu ró norodnych narz dzi analitycznych. Inteligentna analiza danych jest uzyskiwana poprzez techniki OLAP i Data Mining oraz technologi hurtowni danych. W za o eniu systemy Business Intelligence powinny usprawnia zarz dzanie wiedz organizacji na trzech poziomach przedstawionych w tabeli 1. Dotychczasowa identyfikacja za o e koncepcji Business Intelligence wykazuje du y zwi zek i podobie stwo do systemów wspomagaj cych zarz dzanie, których identyfikacja i zadania równie wynikaj z podzia u na zaprezentowane 3 poziomy zarz dzania wiedz w organizacji. Nowe technologie teleinformatyczne wymuszaj zmiany w podej ciu mened era do zarz dzania firm. Systemy Business Intelligence ró ni si od dotychczasowych modeli wspomagania decyzji technologi oraz sposobem wspomagania decyzji. Zmiany po stronie technologii obejmuj przede wszystkim hurtownie danych, zaawansowane techniki analityczne, techniki wizualizacji danych oraz systemy ucz ce si. Synergia wymienionych rozwi za stwarza inteligentne rodowisko do podejmowania decyzji w organizacji. 12 Tam e, s. 18. Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011 ZN nr 88

11 Znaczenie aplikacji Business Intelligence w zarz dzaniu przedsi biorstwem 77 Tabela 1. Zadania aplikacji Business Intelligence Table 1. Tasks of Business Intelligence applications Poziom zarz dzania Operacyjny Taktyczny Strategiczny Zadania BI Analizy wykonywane ad hoc, informacje na temat bie cych operacji, stanu finansów, sprzeda y, wspó pracy z dostawcami, odbiorcami, klientami itp. Podstawy podejmowania decyzji w zakresie marketingu, sprzeda y, finansów, zarz dzania kapita em. Optymalizacja przysz ych dzia a i modyfikacja czynników finansowych, technologicznych przy realizacji celów strategicznych. Precyzyjne wyznaczanie celów i ledzenie ich realizacji, wykonywanie ró nych zestawie porównawczych, prowadzenie symulacji rozwoju, prognozowanie przysz ych wyników przy okre lonych za o eniach. ród o: B. Liautaud, M. Hammond, e-business Intelligence: od informacji przez wiedz do zysków, Premium Technology, Warszawa 2003, s. 16. Source: B. Liautaud, M. Hammond, e-business Intelligence: od informacji przez wiedz do zysków, Premium Technology, Warszawa 2003, p.16. Systemy Business Intelligence dotycz ró nych osób w firmie (kierownictwo, pracowników, klientów, partnerów biznesowych) i sposobu podejmowania decyzji. Za o eniem koncepcji Business Intelligence jest 13 : indywidualizacja wiedzy dla osób podejmuj cych decyzje, tworzenie nowych dyscyplin w procesie podejmowania decyzji, rozpoznawanie nowych umiej tno ci niezb dnych dla pracowników wiedzy, powstawanie rynków elektronicznych. Systemy Business Intelligence stanowi swoist kombinacj danych, informacji, procesów, narz dzi i technologii s u cych inteligentnej analizie danych. Do cech systemów Business Intelligence, decyduj cych o powstawaniu umiej tno ci analitycznych w organizacjach, nale przede wszystkim: mo liwo prowadzenia ró norodnych analiz i prognoz (udost pnianie narz dzi planistycznych, wielomodu owych kart wyników, automatów wysy aj cych poczt elektroniczn, przesy anie informacji ostrzegawczych), mo liwo eksploracji danych, obs uga wielu u ytkowników w firmie i poza ni, otwarto i wi ca si z tym zgodno ze standardami firmowymi i rynkowymi, obs uga rozproszonych zasobów danych, 13 Ch. Todman, Projektowanie hurtowni danych. Zarz dzanie kontaktami z klientami (CRM), Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 2003, s. 29. ZN nr 88 Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011

12 78 H. Wyr bek szybko dostarczania informacji potencjalnym u ytkownikom oraz du a czytelno danych (zastosowanie technik wizualizacji danych). Systemy Business Intelligence pozwalaj na analiz danych w ró nych obszarach funkcjonowania organizacji, a w szczególno ci zaprezentowanych w tabeli 2. Tabela 2. Obszary analizy danych przez systemy Business Intelligence Table 2. Areas of the data analysis through systems Business Intelligence Finansowy Obszar Marketingowy Obs ugi klientów Zarz dzania produkcj Logistyki Analizy danych p acowych i osobowych Zadania Badanie kosztów i przychodów, analiza rachunku wyników i bilansu analiza rentowno ci, analiza rynków finansowych, system controlingu. Analiza przychodu, rentowno i mar y sprzeda y, planu sprzeda y, czasu zamówie, konkurencji, kursów gie dowych. Analiza kontaktów z klientami, rentowno ci klientów, stymulowanie zachowa i satysfakcji klienta, itp. Badanie dynamiki produkcji, porównywanie wyników mi dzy wydzia ami, identyfikacja problemów, opó nionych zlece, itp. Identyfikacja partnerów i zarz dzanie w ca ym a cuchu powstawania warto ci dodanej. Zestawienie sk adników p acowych z punktu widzenia struktury firmy zatrudnionych pracowników, wynagrodzenia, danych osobowych, analiza p ac, sposobu zatrudnienia, itp. ród o: B. Liautaud, M. Hammond, e-business Intelligence: od informacji przez wiedz do zysków, Premium Technology, Warszawa 2003, s. 42. Source: B. Liautaud, M. Hammond, e-business Intelligence: od informacji przez wiedz do zysków, Premium Technology, Warszawa 2003, p. 42. Prawdopodobnie nie mo na przygotowa wszystkich gotowych zapyta i analiz. W zwi zku z tym rozwi zania z zakresu Business Intelligence powinny umo liwia u ytkownikowi dokonywanie w asnych definicji raportów oraz tworzenie zapyta ad hoc. Formu owanie takich kwerend dokonuje si dynamicznie, zwykle dzi ki narz dziom OLAP. Pozwala to u ytkownikowi na du swobod w zakresie budowy specyficznych raportów i analiz. Analiza stosowanych rozwi za Business Intelligence pozwala na wskazanie wad i zalet tych systemów, co przedstawiono w tabeli 3. Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011 ZN nr 88

13 Znaczenie aplikacji Business Intelligence w zarz dzaniu przedsi biorstwem 79 Tabela 3. Wady i zalety systemów Business Intelligence Table 3. Advantages and disadvantages of Business intelligence systems Zalety skrócenie czasu analizy i podejmowania decyzji, atwo uzyskania ró nych informacji, raportów tymczasowych, zbiorczych, szczegó owych, zagregowanych, kompleksowo systemu i uzyskiwanych informacji, krótki czas odpowiedzi na zapytania u ytkownika, konsolidacja danych, alokacja i dr enie danych, analityczny charakter uzyskiwanych informacji z ich wnikliw interpretacj, wydobywanie informacji ukrytych, atwa lokalizacja stanów newralgicznych w firmie, np. z punktu widzenia kosztów, czasu dostawy, obs ugi klientów, itp., dost p do informacji aktualnych i estymowanych, mo liwo rozbudowy systemu i oddzia ywanie u ytkownika na proces jego modelowania, dywersyfikacja róde danych. Wady wysokie koszty szkolenia u ytkowników, konieczno posiadania du ej wiedzy na temat technik analitycznych (systemy generuj ogromne ilo ci danych, w zwi zku z czym u ytkownik mo e mie powa ne problemy z ich interpretacj ), stosunkowo kosztowne i d ugie wdro- enie, wysokie wymagania sprz towe i programowe, wra liwo systemu na s ab jako i niespójno danych, wysokie koszty nadzoru i rozwoju systemu. ród o: B. Liautaud, M. Hammond, e-business Intelligence: od informacji przez wiedz do zysków, Premium Technology, Warszawa 2003, s. 60. Source: B. Liautaud, M. Hammond, e-business Intelligence: od informacji przez wiedz do zysków, Premium Technology, Warszawa 2003, p. 60. Korzy ci z aplikacji Business Intelligence Zastosowanie narz dzi Business Intelligence przynosi organizacji szereg korzy ci i wspomaga dzia anie niemal wszystkich obszarów dzia alno ci organizacji. Przekszta cenie danych w informacje zast puje zgadywanie i domys y wnioskami opartymi na faktach. Business Intelligence usprawnia ponadto komunikacj pomi dzy departamentami firmy dane s sprowadzane do wspólnego mianownika i istnieje jedno ród o prawdy. Poniewa informacje s wiarygodne, terminowe i dostarczone w odpowiedniej formie, organizacja mo e w szybki sposób reagowa na zmian warunków finansowych, preferencji odbiorców czy te operacji w a cuchu dostaw. Ka da firma powinna prognozowa swoje decyzje na bazie danych historycznych zebranych w ró norodnych przekrojach, uwzgl dniaj c przy tym wszelkie dodatkowe informacje gospodarcze, takie jak raporty analityków, opinie ekspertów. Na podstawie prognozy mo na opracowa kilka alternatywnych scenariuszy strategii biznesowej. Powinny one by nast pnie pod- ZN nr 88 Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011

14 80 H. Wyr bek dane symulacji ró nych efektów w ró norodnych scenariuszach zachowania otoczenia gospodarczego. Kiedy najlepsza strategia dzia ania zostaje wyznaczona, nale y opracowa sposób, w jaki prze o y si j na indywidualne zadania poszczególnych obszarów funkcjonalnych oraz ludzi w niej zatrudnionych. Trzeba stworzy system motywacyjny nakierowany na promowanie zachowa wspieraj cych now strategi. Nast pnie nowa strategia i zadania przedstawiane zostaj pracownikom firmy, inwestorom i w a cicielom. Logicznym nast pstwem u ywania systemów ewidencyjnych i planistycznych staje si wykorzystanie aplikacji wspieraj cych zarz dzanie strategiczne firm. Mo na je podzieli na kilka klas rozwi za : 1. Hurtownie danych stanowi ce swoist pami firmy. 2. Analityczne aplikacje s u ce do planowania biznesu i symulowania ró nych scenariuszy zachowa rynku. 3. Aplikacje wspieraj ce komunikowanie i nadzór realizacji celów strategicznych i operacyjnych w firmie, w tym wspieraj ce realizacj Strategicznej Karty Wyników, 4. Wyspecjalizowane systemy do zarz dzania wiedz, pozwalaj ce m.in. na planowanie rozwoju organizacji, cie ek kariery oraz szkole i kompetencji pracowników, a tak e nadzór realizacji wykonania tych planów. Systemy te stanowi tak e repozytorium specyficznej dla danej firmy wiedzy najlepszych praktyk biznesowych, zrealizowanych projektów, wskazówek starszych do wiadczonych pracowników, studiów przypadku itd. 5. Systemy wyszukuj ce w Internecie wg zadanej logiki nieustrukturyzowanych informacji gospodarczych (np. raportów analityków). 6. Osobiste, inteligentne rodowisko pracy wspieraj ce realizacj zada danego pracownika oraz narz dzie jego dialogu z organizacj w nieustaj cej dyskusji nad realizacj strategii firmy 14. Konieczno szybkiego reagowania powoduje, e powy sze rozwi zania s wspierane przez systemy zarz dzania relacjami z klientem CRM, jak równie systemy zarz dzania a cuchem dostaw SCM. W praktyce s one stosowane równolegle z systemami Business Intelligence, tworz c wspólnie rodowisko zwi kszaj ce efektywno ekonomiczn i konkurencyjno firmy. Systemy Business Intelligence daj organizacji mo liwo szybkiego i skutecznego wykorzystywania informacji oraz transformowania ich w u yteczn wiedz, która pozwoli realizowa cele biznesowe. Szczególnie widoczne jest to na przyk adzie nowej generacji systemów Business Intelligence, obejmuj cej portal korporacyjny. Rozbudowane koncepcje portali korporacyjnych s miejscem dost pu i wymiany informacji, wspieraj cym prac wszystkich pracowników firmy, ponadto umo liwiaj budowanie zaawansowanych relacji ze wszystkimi podmiotami powi zanymi z dan organizacj. 14 Tam e, s. 83. Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011 ZN nr 88

15 Znaczenie aplikacji Business Intelligence w zarz dzaniu przedsi biorstwem 81 Podsumowanie W erze informacji, charakteryzuj cej si wzrostem znaczenia informacji, nadmiarem danych, globalizacj gospodarek i bardzo szybkimi zmianami otoczenia, przedsi biorstwa poszukuj systemów wspomagaj cych podejmowanie trafnych decyzji, opartych na faktach, które przek adaj si na efektywne zarz dzanie przedsi biorstwem. Cel ten mo e by osi gni ty poprzez dostarczanie ka demu pracownikowi informacji o w a ciwym zakresie, we w a ciwej formie i we w a ciwym czasie. Kluczowym elementem takiego rozwi zania jest natychmiastowy dost p do ca o ci danych dotycz cych dzia alno ci przedsi biorstwa. Z chwil zastosowania internetu oraz pochodnych technologii mamy do czynienia z systemami e-business Intelligence, których funkcjonalno jest jeszcze szersza, obejmuj c dost p do aplikacji analitycznych przez przegl dark internetow, zaawansowan wymian informacji w a cuchu warto ci oraz dog bn analiz sprzeda y internetowej. Sukces w biznesie w du ej cz ci zale y dzi od posiadania w a ciwej informacji, a w szerszym kontek cie od posiadania wiedzy w odpowiednim miejscu i czasie. Procesy biznesowe generuj coraz to wi ksze ilo ci danych, w coraz mniejszych odcinkach czasu. Musz one by gromadzone i odpowiednio przetwarzane tak, aby zamieni y si w mierzaln i przydatn warto, jak jest informacja. Jej posiadanie pozwala na poszukiwanie nowych mo liwo ci realizacji procesów biznesowych, a co za tym idzie szybkie reagowanie na zmiany i szybsze podejmowania decyzji. Business Intelligence to koncepcja zarz dzania, która pozwala na uporz dkowanie informacji w celu usprawnienia procesu biznesowego. Infrastruktura ta to narz dzia pozyskiwania, oczyszczania, czenia, analizowania danych, a nast pnie udost pniania przetworzonych informacji w celu podejmowania szybkich i trafnych decyzji mened erskich. Systemy Business Intelligence mog wspiera inne wdra ane systemy i ró ne inicjatywy strategiczne przedsi biorstwa, takie jak: CRM, SCM, DW, biznes elektroniczny, daj c dost p do wiedzy statycznej i dynamicznej. Powstaje ona ad hoc na podstawie zapyta i informacji uzyskiwanych z hurtowni danych, które integruj dane z ró nych róde, oferuj c przy tym wielowymiarow i spersonalizowan informacj, pozwalaj c na szybkie wyszukiwanie i dystrybuowanie ró norodnych zasobów wiedzy. Nieprzewidywalno i tempo zmian w dzisiejszym wiecie s bardzo du e. Gospodarka nigdy przedtem nie by a tak zmienna jak dzi. Zmienno sta a si zjawiskiem powszechnie obecnym i nieuniknionym. Kluczowa staje si zatem umiej tno szybkiej adaptacji do zmian. Kwestia zdolno ci adaptacyjnych ma znaczenie, gdy popatrzymy na to w kontek cie firm, które mimo szybkich zmian dynamicznie si rozwijaj. Dzisiaj kluczem do przetrwania i sukcesu na rynku jest umiej tne zarz dzanie wiedz w organizacji, a w konsekwencji wyprzedzenie konkurencji. ZN nr 88 Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011

16 82 H. Wyr bek Bibliografia Kisielnicki J., MIS systemy informatyczne zarz dzania, Placet, Warszawa Lasek M., Data Mining. Zastosowania w analizach i ocenach klientów bankowych, Zarz dzanie i Finanse, Warszawa Liautaud B., Hammond M., e-business Intelligence: od informacji przez wiedz do zysków, Premium Technology, Warszawa Simon A.R., Shaffer S.L., Hurtownie danych i systemy informacji gospodarczej. Zastosowanie w handlu elektronicznym, Oficyna Ekonomiczna, Kraków Todman Ch., Projektowanie hurtowni danych. Zarz dzanie kontaktami z klientami (CRM), Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011 ZN nr 88

Nowości w module: BI, w wersji 9.0

Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Copyright 1997-2009 COMARCH S.A. Spis treści Wstęp... 3 Obszary analityczne... 3 1. Nowa kostka CRM... 3 2. Zmiany w obszarze: Księgowość... 4 3. Analizy Data Mining...

Bardziej szczegółowo

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

Opis modułu analitycznego do śledzenia rotacji towaru oraz planowania dostaw dla programu WF-Mag dla Windows.

Opis modułu analitycznego do śledzenia rotacji towaru oraz planowania dostaw dla programu WF-Mag dla Windows. Opis modułu analitycznego do śledzenia rotacji towaru oraz planowania dostaw dla programu WF-Mag dla Windows. Zadaniem modułu jest wspomaganie zarządzania magazynem wg. algorytmu just in time, czyli planowanie

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA DO ZAPYTANIA KE1/POIG 8.2/13

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA DO ZAPYTANIA KE1/POIG 8.2/13 Zapytanie ofertowe - Działanie PO IG 8.2 Warszawa, dnia 13.12.2013 r. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA DO ZAPYTANIA KE1/POIG 8.2/13 ISTOTNE INFORMACJE O PROJEKCIE: Celem projektu "Wdrożenie zintegrowanego systemu

Bardziej szczegółowo

Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach.

Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach. Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach. 1 PROJEKTY KOSZTOWE 2 PROJEKTY PRZYCHODOWE 3 PODZIAŁ PROJEKTÓW ZE WZGLĘDU

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 1 Pytanie nr 1: Czy oferta powinna zawierać informację o ewentualnych podwykonawcach usług czy też obowiązek uzyskania od Państwa

Bardziej szczegółowo

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW I JEJ ZASTOSOWANIE W ADMINISTARCJI PUBLICZNEJ

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW I JEJ ZASTOSOWANIE W ADMINISTARCJI PUBLICZNEJ E-administracja warunkiem rozwoju Polski. Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw z wykorzystaniem innowacyjnych modeli referencyjnych procesów Administracji Publicznej STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW I JEJ

Bardziej szczegółowo

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych Wyciąg z Uchwały Rady Badania nr 455 z 21 listopada 2012 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Uchwała o poszerzeniu możliwości

Bardziej szczegółowo

Excel w logistyce - czyli jak skrócić czas przygotowywania danych i podnieść efektywność analiz logistycznych

Excel w logistyce - czyli jak skrócić czas przygotowywania danych i podnieść efektywność analiz logistycznych Excel w logistyce - czyli jak skrócić czas przygotowywania danych i podnieść efektywność analiz logistycznych Terminy szkolenia 25-26 sierpień 2016r., Gdańsk - Mercure Gdańsk Posejdon**** 20-21 październik

Bardziej szczegółowo

Systemy wspierające sprzedaż i marketing w logistyce. Iwo Baszkowski Wojtek Dubicki

Systemy wspierające sprzedaż i marketing w logistyce. Iwo Baszkowski Wojtek Dubicki Systemy wspierające sprzedaż i marketing w logistyce Iwo Baszkowski Wojtek Dubicki Sprzedaż SEVEN Subiekt GT nowoczesny i przyjazny dla użytkownika system obsługi sprzedaży skierowany jest do małych i

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI SKLEPU INTERNETOWEGO

POLITYKA PRYWATNOŚCI SKLEPU INTERNETOWEGO POLITYKA PRYWATNOŚCI SKLEPU INTERNETOWEGO www.tokyotey.pl 1. Zagadnienia wstępne. 1. Pod pojęciem Serwisu rozumie się stronę internetową znajdującą się pod adresem www.tokyotey.pl wraz z wszelkimi podstronami

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie)

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie) Załącznik nr 1 do Uchwały nr / II / 2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 201-2020 KRYTERIA DOSTĘPU Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu:

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1 Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1 Listopad 2012 Organizacja funkcjonalna Dotychczas na organizację patrzono z perspektywy realizowanych funkcji. Zarząd

Bardziej szczegółowo

Audyt SEO. Elementy oraz proces przygotowania audytu. strona

Audyt SEO. Elementy oraz proces przygotowania audytu. strona Audyt SEO Elementy oraz proces przygotowania audytu 1 Spis treści Kim jesteśmy? 3 Czym jest audyt SEO 4 Główne elementy audytu 5 Kwestie techniczne 6 Słowa kluczowe 7 Optymalizacja kodu strony 8 Optymalizacja

Bardziej szczegółowo

Rodzaje i metody kalkulacji

Rodzaje i metody kalkulacji Opracowały: mgr Lilla Nawrocka - nauczycielka przedmiotów ekonomicznych w Zespole Szkół Rolniczych Centrum Kształcenia Praktycznego w Miętnem mgr Maria Rybacka - nauczycielka przedmiotów ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH. realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA

DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH. realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA HANDEL I REKLAMA W PRAKTYCE PILOTAŻOWY PROGRAM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI KSZTAŁCENIA

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Regulamin serwisu internetowego ramowka.fm

Regulamin serwisu internetowego ramowka.fm Regulamin serwisu internetowego ramowka.fm Art. 1 DEFINICJE 1. Serwis internetowy serwis informacyjny, będący zbiorem treści o charakterze informacyjnym, funkcjonujący pod adresem: www.ramowka.fm. 2. Administrator

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI

POLITYKA PRYWATNOŚCI POLITYKA PRYWATNOŚCI stosowanie do przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2013 r., poz. 1422 ze zm.) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie

Bardziej szczegółowo

Systemy monitoringu wizyjnego Avigilon w zabezpieczeniu obiektów logistycznych.

Systemy monitoringu wizyjnego Avigilon w zabezpieczeniu obiektów logistycznych. doradzamy, szkolimy, rozwijamy Systemy monitoringu wizyjnego Avigilon w zabezpieczeniu obiektów logistycznych. Właściciel tel. 722-529-820 e-mail: biuro@brb-doradztwobiznesowe.pl www.brb-doradztwobiznesowe.pl

Bardziej szczegółowo

Kontrakt Terytorialny

Kontrakt Terytorialny Kontrakt Terytorialny Monika Piotrowska Departament Koordynacji i WdraŜania Programów Regionalnych Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 26 pażdziernika 2012 r. HISTORIA Kontrakty wojewódzkie 2001

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenie Nr4/2011 Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tolkmicku z dnia 20 maja 2011r. REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ

Bardziej szczegółowo

Polityka prywatności strony internetowej wcrims.pl

Polityka prywatności strony internetowej wcrims.pl Polityka prywatności strony internetowej wcrims.pl 1. Postanowienia ogólne 1.1. Niniejsza Polityka prywatności określa zasady gromadzenia, przetwarzania i wykorzystywania danych w tym również danych osobowych

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity)

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity) Załącznik do Uchwały Nr 1226/2015 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 3 grudnia 2015 r. Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych (tekst jednolity)

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ OCENY OKRESOWEJ DLA STANOWISK PRACOWNICZYCH

ARKUSZ OCENY OKRESOWEJ DLA STANOWISK PRACOWNICZYCH Załącznik Nr 5 Do Regulaminu okresowych ocen pracowników Urzędu Miasta Piekary Śląskie zatrudnionych na stanowiskach urzędniczych, w tym kierowniczych stanowiskach urzędniczych oraz kierowników gminnych

Bardziej szczegółowo

Motywuj świadomie. Przez kompetencje.

Motywuj świadomie. Przez kompetencje. styczeń 2015 Motywuj świadomie. Przez kompetencje. Jak wykorzystać gamifikację i analitykę HR do lepszego zarządzania zasobami ludzkimi w organizacji? 2 Jak skutecznie motywować? Pracownik, który nie ma

Bardziej szczegółowo

Kupno spółki Metodologia Azimutus Warszawa 2008 1

Kupno spółki Metodologia Azimutus Warszawa 2008 1 Kupno spółki Metodologia Azimutus Warszawa 2008 1 Zakres prac przy kupnie spółki Oferowany przez nas zakres prac obejmuje przegląd branży oraz szczegółową analizę operacyjnofinansową potencjalnych celów

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe M.M. Druk Serwis Sp. z o.o.

Zapytanie ofertowe M.M. Druk Serwis Sp. z o.o. Kraków, 09.05.2014 ZAPYTANIE OFERTOWE Zwracamy się z prośbą o przedstawienie oferty handlowej na planowany zakup 2 aplikacji Web to Print oraz Print od Demand w ramach działania 2.1 schemat B Wspólne przedsięwziecia

Bardziej szczegółowo

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości Podręcznik dla uŝytkowników modułu wyszukiwania danych Warszawa 2007

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości Podręcznik dla uŝytkowników modułu wyszukiwania danych Warszawa 2007 GEO-SYSTEM Sp. z o.o. 02-732 Warszawa, ul. Podbipięty 34 m. 7, tel./fax 847-35-80, 853-31-15 http:\\www.geo-system.com.pl e-mail:geo-system@geo-system.com.pl GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Tomice, dnia 15 lutego 2012 r.

Tomice, dnia 15 lutego 2012 r. WSPÓLNA METODA OCENY CAF 2006 W URZĘDZIE GMINY TOMICE PLAN DOSKONALENIA Sporządził: Ryszard Góralczyk Koordynator CAF Cel dokumentu: Przekazanie pracownikom i klientom Urzędu informacji o przyjętym planie

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe cel

Sieci komputerowe cel Sieci komputerowe cel współuŝytkowanie programów i plików; współuŝytkowanie innych zasobów: drukarek, ploterów, pamięci masowych, itd. współuŝytkowanie baz danych; ograniczenie wydatków na zakup stacji

Bardziej szczegółowo

Lista standardów w układzie modułowym

Lista standardów w układzie modułowym Załącznik nr 1. Lista standardów w układzie modułowym Lista standardów w układzie modułowym Standardy są pogrupowane w sześć tematycznych modułów: 1. Identyfikacja i Analiza Potrzeb Szkoleniowych (IATN).

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie. Ocena efektywności projektów inwestycyjnych. Modelowanie procesów EFI. Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T.

Zaproszenie. Ocena efektywności projektów inwestycyjnych. Modelowanie procesów EFI. Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T. 1 1 Ocena efektywności projektów inwestycyjnych Ocena efektywności projektów inwestycyjnych Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T. Skrzypek MODEL NAJLEPSZYCH PRAKTYK SYMULACJE KOMPUTEROWE Kraków 2011 Zaproszenie

Bardziej szczegółowo

Chmura obliczeniowa. do przechowywania plików online. Anna Walkowiak CEN Koszalin 2015-10-16

Chmura obliczeniowa. do przechowywania plików online. Anna Walkowiak CEN Koszalin 2015-10-16 Chmura obliczeniowa do przechowywania plików online Anna Walkowiak CEN Koszalin 2015-10-16 1 Chmura, czyli co? Chmura obliczeniowa (cloud computing) to usługa przechowywania i wykorzystywania danych, do

Bardziej szczegółowo

Case Study Rozwiązania DBMS dla windykacji

Case Study Rozwiązania DBMS dla windykacji Case Study Rozwiązania DBMS dla windykacji Szanowni Państwo Obecne 90% zasobów danych w przedsiębiorstwach powstało w ciągu ostatnich dwóch latach, ale tylko 1% z posiadanych danych jest wykorzystywanych

Bardziej szczegółowo

PFR Wstępnie wypełnione zeznanie podatkowe. PIT-37 i PIT-38 za rok 2015

PFR Wstępnie wypełnione zeznanie podatkowe. PIT-37 i PIT-38 za rok 2015 PFR Wstępnie wypełnione zeznanie podatkowe PIT-37 i PIT-38 za rok 2015 Wstępnie Wypełnione Zeznanie Podatkowe (PFR) PIT-37 i (PFR) PIT-38 Usługa Wstępnie Wypełnionego Zeznania Podatkowego (PFR) PIT-37

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych by Antoni Jeżowski, 2013 W celu kalkulacji kosztów realizacji zadania (poszczególnych działań i czynności) konieczne jest przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Lublin, 19.07.2013. Zapytanie ofertowe

Lublin, 19.07.2013. Zapytanie ofertowe Lublin, 19.07.2013 Zapytanie ofertowe na wyłonienie wykonawcy/dostawcy 1. Wartości niematerialne i prawne a) System zarządzania magazynem WMS Asseco SAFO, 2. usług informatycznych i technicznych związanych

Bardziej szczegółowo

Postanowienia ogólne.

Postanowienia ogólne. Regulamin udostępniania przez Bank Ochrony Środowiska S.A. elektronicznego kanału dystrybucji umożliwiającego Klientom Banku przystępowanie do Umowy grupowego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r 1. ZAMAWIAJĄCY HYDROPRESS Wojciech Górzny ul. Rawska 19B, 82-300 Elbląg 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem Zamówienia jest przeprowadzenie usługi indywidualnego audytu

Bardziej szczegółowo

PROJEKT. w sprawie: wyboru Przewodniczącego Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki

PROJEKT. w sprawie: wyboru Przewodniczącego Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki Załącznik nr 2 o zwołaniu Spółki w sprawie: wyboru Przewodniczącego Spółki Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie TAURON Polska Energia S.A. z siedzibą w Katowicach, działając na podstawie art. 409 Kodeksu spółek

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Budowa elektronicznej administracji w ramach POIG Konferencja podsumowuj realizacj projektu pn. E-administracja warunkiem rozwoju Polski. Wzrost konkurencyjno

Bardziej szczegółowo

Segmentacja i plasowanie dr Grzegorz Mazurek. Wybór rynku docelowego. Istota segmentacji

Segmentacja i plasowanie dr Grzegorz Mazurek. Wybór rynku docelowego. Istota segmentacji Segmentacja i plasowanie dr Grzegorz Mazurek Wybór rynku docelowego Istota segmentacji Do rzadkości należy sytuacja, w której jedno przedsiębiorstwo odnosi znaczne sukcesy w sprzedaży wszystkiego dla wszystkich

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia:. SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne... 3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD... 3 I.C. Zakres przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

ARCHITEKTURA INSTYTUCJI JAKO NARZĘDZIE UŁATWIAJĄCE ZARZĄDZANIE DANYMI

ARCHITEKTURA INSTYTUCJI JAKO NARZĘDZIE UŁATWIAJĄCE ZARZĄDZANIE DANYMI ARCHITEKTURA INSTYTUCJI JAKO NARZĘDZIE UŁATWIAJĄCE ZARZĄDZANIE DANYMI XVIII posiedzenie Rady Infrastruktury Informacji Przestrzennej ZARZĄDZANIE DANYMI PRZESTRZENNYMI UKIERUNKOWANE NA UŻYTKOWNIKA agenda

Bardziej szczegółowo

DOTACJE NA INNOWACJE ZAPYTANIE OFERTOWE

DOTACJE NA INNOWACJE ZAPYTANIE OFERTOWE Rentis S.A. ul. Krakowska 204 02-219 Warszawa Warszawa, dnia 20.10.2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z realizacją projektu pn. Wdrożenie systemu B2B pomiędzy Global Rent a Car S.A. i jego partnerami

Bardziej szczegółowo

Oferta Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez kompetencje w MSP

Oferta Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez kompetencje w MSP Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez Szanowni Państwo, Mamy przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w usłudze szkoleniowodoradczej z zakresu zarządzania kompetencjami w MSP, realizowanej

Bardziej szczegółowo

PRÓG RENTOWNOŚCI i PRÓG

PRÓG RENTOWNOŚCI i PRÓG PRÓG RENTOWNOŚCI i PRÓG WYPŁACALNOŚCI (MB) Próg rentowności (BP) i margines bezpieczeństwa Przychody Przychody Koszty Koszty całkowite Koszty stałe Koszty zmienne BP Q MB Produkcja gdzie: BP próg rentowności

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie w zakresie stosowanie Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na NewConnect DOBRA PRAKTYKA WYJAŚNIENIE

Oświadczenie w zakresie stosowanie Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na NewConnect DOBRA PRAKTYKA WYJAŚNIENIE Oświadczenie w zakresie stosowanie Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na NewConnect DOBRA PRAKTYKA 1. Spółka powinna prowadzić przejrzystą i efektywną politykę informacyjną, zarówno z wykorzystaniem tradycyjnych

Bardziej szczegółowo

OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH W DZIAŁANIACH MARKETINGOWYCH

OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH W DZIAŁANIACH MARKETINGOWYCH OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH W DZIAŁANIACH MARKETINGOWYCH Informacje o usłudze Numer usługi 2016/01/19/7118/1600 Cena netto 490,00 zł Cena brutto 602,70 zł Cena netto za godzinę 81,67 zł Cena brutto za godzinę

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Zasobami by CTI. Instrukcja

Zarządzanie Zasobami by CTI. Instrukcja Zarządzanie Zasobami by CTI Instrukcja Spis treści 1. Opis programu... 3 2. Konfiguracja... 4 3. Okno główne programu... 5 3.1. Narzędzia do zarządzania zasobami... 5 3.2. Oś czasu... 7 3.3. Wykres Gantta...

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA NAUCZANIA PRZEDMIOTU RACHUNKOWOŚĆ SKOMPUTERYZOWANA" NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO

KONCEPCJA NAUCZANIA PRZEDMIOTU RACHUNKOWOŚĆ SKOMPUTERYZOWANA NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO KONCEPCJA NAUCZANIA PRZEDMIOTU RACHUNKOWOŚĆ SKOMPUTERYZOWANA" NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO Grzegorz Bucior Uniwersytet Gdański, Katedra Rachunkowości 1. Wprowadzenie Rachunkowość przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG LP Działanie Poprzednie brzmienie Aktualne brzmienie 1. 1.4-4.1 Projekt obejmuje badania przemysłowe i/lub prace rozwojowe oraz zakłada wdroŝenie

Bardziej szczegółowo

Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1).

Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1). 45 min Inwentyka Procesy innowacyjne dr hab. inż. M. Sikorski 1 Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1). Data wykładu:............. Razem slajdów: 14 Inwentyka procesy

Bardziej szczegółowo

Aneks nr 8 z dnia 24.07.2013 r. do Regulaminu Świadczenia Krajowych Usług Przewozu Drogowego Przesyłek Towarowych przez Raben Polska sp. z o.o.

Aneks nr 8 z dnia 24.07.2013 r. do Regulaminu Świadczenia Krajowych Usług Przewozu Drogowego Przesyłek Towarowych przez Raben Polska sp. z o.o. Aneks nr 8 z dnia 24.07.2013 r. do Regulaminu Świadczenia Krajowych Usług Przewozu Drogowego Przesyłek Towarowych przez Raben Polska sp. z o.o. 1 Z dniem 24 lipca 2013 r. wprowadza się w Regulaminie Świadczenia

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Obsługi STRONA PODMIOTOWA BIP

Instrukcja Obsługi STRONA PODMIOTOWA BIP Instrukcja Obsługi STRONA PODMIOTOWA BIP Elementy strony podmiotowej BIP: Strona podmiotowa Biuletynu Informacji Publicznej podzielona jest na trzy części: Nagłówek strony głównej Stopka strony podmiotowej

Bardziej szczegółowo

wignią konkurencyjności

wignią konkurencyjności Lider Informatyki dla Energetyki Laur Białego Tygrysa IT dźwignid wignią konkurencyjności ci w energetyce Stanisław Niwiński, Debata INFO-TELE-ENE, Procesy Inwestycyjne, Warszawa, 27 czerwca 2008r. 1 Pytanie

Bardziej szczegółowo

Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci

Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci Roman Batko Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci Uniwersytet Jagiello ski wypracowanie i upowszechnienie najbardziej skutecznej i efektywnej dobrej

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki. z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki

ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki. z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 68

Bardziej szczegółowo

Ewidencja abonentów. Kalkulacja opłat

Ewidencja abonentów. Kalkulacja opłat Wachlarz możliwości programu w całości wykorzystywać będą operatorzy o szerokiej strukturze oraz rozbudowanej ofercie. Jednak program został zaprojektowany tak, by umożliwić obsługę zarówno niewielkiej

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa Zamawiający: Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej 00-662 Warszawa, ul. Koszykowa 75 Przedmiot zamówienia: Produkcja Interaktywnej gry matematycznej Nr postępowania: WMiNI-39/44/AM/13

Bardziej szczegółowo

II. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA 1. Nazwa nadana zamówieniu przez zamawiającego: wykonanie koncepcji rozwoju hurtowni danych Publicznych Służb Zatrudnienia

II. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA 1. Nazwa nadana zamówieniu przez zamawiającego: wykonanie koncepcji rozwoju hurtowni danych Publicznych Służb Zatrudnienia OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU usługa I. ZAMAWIAJĄCY 1. Nazwa i adres: Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich,, woj. mazowieckie, nr tel. 022 237 00 00, nr fax: 022 237 00 99 2. Adres strony internetowej zamawiającego:

Bardziej szczegółowo

JUKAWA. Co dalej? Metoda analizy

JUKAWA. Co dalej? Metoda analizy JUKAWA Co dalej? Metoda analizy Na czym polega warto JUKAWY dla miasta? Jakie s cele miasta? Podstawowy: utrzyma budynek z powodu jego unikalnej i cennej historycznie architektury Uzupe niaj ce (o ile

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska

ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska 1. WPROWADZENIE DO ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI 1 RODZAJE DZIAŁAŃ REALIZOWANYCH W PRZEDSIĘBIORSTWIE CHARAKTERYSTYKA I RODZAJE DZIAŁAŃ W PRZEDSIĘBIORSTWIE

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW 1. Zawody III stopnia trwają 150 min. 2. Arkusz egzaminacyjny składa się z 2 pytań otwartych o charakterze problemowym, 1 pytania opisowego i 1 mini testu składającego

Bardziej szczegółowo

System wymiany informacji Wyzwania związane z obsługą klienta masowego. Michał Słoniewicz Departament Jakości Danych

System wymiany informacji Wyzwania związane z obsługą klienta masowego. Michał Słoniewicz Departament Jakości Danych System wymiany informacji Wyzwania związane z obsługą klienta masowego Michał Słoniewicz Departament Jakości Danych Warszawa, 19 kwietnia 2010 Kto korzysta z naszych produktów i usług? BANKI ORAZ SKOK-i,

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie nowoczesnych narzędzi. Samorządu Terytorialnego. Jacek Teska Manager Strategicznej Jednostki Biznesu Rozwiązania dla Samorządów

Zastosowanie nowoczesnych narzędzi. Samorządu Terytorialnego. Jacek Teska Manager Strategicznej Jednostki Biznesu Rozwiązania dla Samorządów Zastosowanie nowoczesnych narzędzi w skutecznym zarządzaniu Jednostkami Samorządu Terytorialnego Jacek Teska Manager Strategicznej Jednostki Biznesu Rozwiązania dla Samorządów Jednostka Samorządu Terytorialnego

Bardziej szczegółowo

RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI. Wysoka konkurencyjność. Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta

RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI. Wysoka konkurencyjność. Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI str. 1 Wysoka konkurencyjność Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta Oferta cenowa negocjowana indywidualnie dla każdego Klienta Elektroniczne

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami w dziale utrzymania ruchu

Zarządzanie kosztami w dziale utrzymania ruchu Zarządzanie kosztami w dziale utrzymania ruchu Cele szkolenia Zapotrzebowanie na wykwalifikowanych menedżerów zarządzania procesami i kosztami utrzymania ruchu potęguje się wraz ze wzrostem postrzegania

Bardziej szczegółowo

BADANIE RYNKU. Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski. Katedra Innowacji i Marketingu

BADANIE RYNKU. Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski. Katedra Innowacji i Marketingu BADANIE RYNKU Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski Katedra Innowacji i Marketingu LUDZIE MUSZĄ KUPOWAĆ. ale mogą wybierać Fazy procesu zarządzania marketingowego zawierają: Badanie rynku Analiza rynku docelowego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA

REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA Załącznik do Zarządzenia Wójta Gminy Limanowa nr 78/2009 z dnia 10 grudnia 2009 r. REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA

Bardziej szczegółowo

Bojszowy, dnia 22.02.2010r. Znak sprawy: GZOZ/P1/2010 WYJAŚNIENIE TREŚCI SIWZ

Bojszowy, dnia 22.02.2010r. Znak sprawy: GZOZ/P1/2010 WYJAŚNIENIE TREŚCI SIWZ Bojszowy, dnia 22.02.2010r. Znak sprawy: GZOZ/P1/2010 WYJAŚNIENIE TREŚCI SIWZ Dotyczy: przetargu nieograniczonego na Zakup wraz z dostawą i instalacją aparatu USG dla potrzeb Gminnego Zakładu Opieki Zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8. Warunki i obsługa gwarancyjna

Załącznik nr 8. Warunki i obsługa gwarancyjna Załącznik nr 8 Warunki i obsługa gwarancyjna 1. Definicje. Dla potrzeb określenia zakresów Usług gwarancyjnych, przyjmuje się że określenia podane poniżej, będą miały następujące znaczenie: Usterka Zdarzenie,

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. MERAWEX Sp. z o.o. 44-122 Gliwice ul. Toruńska 8. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORSTWA MERAWEX Sp. z o.o. POPRZEZ EKSPORT.

ZAPYTANIE OFERTOWE. MERAWEX Sp. z o.o. 44-122 Gliwice ul. Toruńska 8. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORSTWA MERAWEX Sp. z o.o. POPRZEZ EKSPORT. Gliwice, 07.12. 2012 r. ZAPYTANIE OFERTOWE Zakup usług doradczych w zakresie wyselekcjonowania, sprawdzenia wiarygodności grupy docelowej potencjalnych partnerów handlowych, przygotowania ofert współpracy

Bardziej szczegółowo

1. PODMIOTEM ŚWIADCZĄCYM USŁUGI DROGĄ ELEKTRONICZNĄ JEST 1) SALESBEE TECHNOLOGIES SP. Z O.O. Z SIEDZIBĄ W KRAKOWIE, UL.

1. PODMIOTEM ŚWIADCZĄCYM USŁUGI DROGĄ ELEKTRONICZNĄ JEST 1) SALESBEE TECHNOLOGIES SP. Z O.O. Z SIEDZIBĄ W KRAKOWIE, UL. REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG DROGĄ ELEKTRONICZNĄ W ZAKRESIE UDOSTĘPNIANIA MOŻLIWOŚCI PRZYSTĄPIENIA DO UMÓW UBEZPIECZENIA GRUPOWEGO ZAWARTYCH Z LINK4 S.A. ORAZ OBSŁUGI PŁATNOŚCI ONLINE 1. PODMIOTEM ŚWIADCZĄCYM

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia informatyków w 2015 roku - zaproszenie do badania

Wynagrodzenia informatyków w 2015 roku - zaproszenie do badania ZAPROSZENIE Mamy przyjemność poinformować Państwa, że rozpoczęliśmy prace nad raportem płacowym Wynagrodzenia informatyków w 2015 roku. Jest to pierwsze tego typu badanie w Polsce, którego celem jest dostarczenie

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemów plików

Charakterystyka systemów plików Charakterystyka systemów plików Systemy plików są rozwijane wraz z systemami operacyjnymi. Windows wspiera systemy FAT oraz system NTFS. Różnią się one sposobem przechowywania informacji o plikach, ale

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja

Regulamin konkursu Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja Regulamin konkursu Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja I. Postanowienia ogólne: 1. Konkurs pod nazwą Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja (zwany dalej: Konkursem ), organizowany jest przez spółkę pod firmą: Grupa

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zarządzania systemem informatycznym służącym do przetwarzania danych osobowych

Instrukcja zarządzania systemem informatycznym służącym do przetwarzania danych osobowych Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 1/2013 Dyrektora Zespołu Obsługi Szkół i Przedszkoli w Muszynie z dnia 30 grudnia 2013 r. Instrukcja zarządzania systemem informatycznym służącym do przetwarzania danych

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie polityki rozwoju - zadania obserwatoriów

Monitorowanie polityki rozwoju - zadania obserwatoriów Departament Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Monitorowanie polityki rozwoju - zadania obserwatoriów Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Opole, 10 grudnia

Bardziej szczegółowo

1. DYNAMICSAX nie pobiera żadnych opłat za korzystanie z serwisu internetowego DYNAMICSAX.PL.

1. DYNAMICSAX nie pobiera żadnych opłat za korzystanie z serwisu internetowego DYNAMICSAX.PL. Załącznik nr 2 do Regulaminu Wynagrodzenie i inne opłaty Część I. Uwagi ogólne 1. DYNAMICSAX nie pobiera żadnych opłat za korzystanie z serwisu internetowego DYNAMICSAX.PL. 2. DYNAMICSAX pobiera Wynagrodzenie

Bardziej szczegółowo

Przeszłość. Historia jej już nie zmienisz. W finansach ten horyzont czasu dotyczy księgowości. horyzont czasu

Przeszłość. Historia jej już nie zmienisz. W finansach ten horyzont czasu dotyczy księgowości. horyzont czasu CONTROLLING Przeszłość Historia jej już nie zmienisz W finansach ten horyzont czasu dotyczy księgowości. horyzont czasu Przyszłość Controlling umożliwia Ci objęcie sterów w kształtowaniu przyszłych wyników

Bardziej szczegółowo

Wpływ jakości świadczonych usług na doświadczenia abonenta w cyfrowym domu. Janusz Kilon

Wpływ jakości świadczonych usług na doświadczenia abonenta w cyfrowym domu. Janusz Kilon Wpływ jakości świadczonych usług na doświadczenia abonenta w cyfrowym domu Janusz Kilon Agenda Istotność zapewnienia wysokiej jakości świadczonych usług Czym jest wysoka jakość świadczonych usług Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia IDM Spółka Akcyjna w upadłości układowej z siedzibą w Krakowie na dzień 30 czerwca 2015 roku

Ogłoszenie o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia IDM Spółka Akcyjna w upadłości układowej z siedzibą w Krakowie na dzień 30 czerwca 2015 roku Ogłoszenie o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia IDM Spółka Akcyjna w upadłości układowej z siedzibą w Krakowie na dzień 30 czerwca 2015 roku Zarząd Spółki IDM Spółka Akcyjna w upadłości układowej

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

Współczesne nowoczesne budownictwo pozwala na wyrażenie indywidualnego stylu domu..

Współczesne nowoczesne budownictwo pozwala na wyrażenie indywidualnego stylu domu.. Współczesne nowoczesne budownictwo pozwala na wyrażenie indywidualnego stylu domu.. w którym będziemy mieszkać. Coraz więcej osób, korzystających ze standardowych projektów, decyduje się nadać swojemu

Bardziej szczegółowo

W dobie postępującej digitalizacji zasobów oraz zwiększającej się liczby dostawców i wydawców

W dobie postępującej digitalizacji zasobów oraz zwiększającej się liczby dostawców i wydawców W dobie postępującej digitalizacji zasobów oraz zwiększającej się liczby dostawców i wydawców oferujących dostępy do tytułów elektronicznych, zarówno bibliotekarze jak i użytkownicy coraz większą ilość

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Edyta Bielak-Jomaa Warszawa, dnia 1 kwietnia 2016 r. DOLiS 035 2332/15 Prezydent Miasta K. WYSTĄPIENIE Na podstawie art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2. 2 Ilekroć w Regulaminie jest mowa o:

Załącznik nr 2. 2 Ilekroć w Regulaminie jest mowa o: Regulamin prowadzenia dialogu technicznego poprzedzającego ogłoszenie postępowania w sprawie wyboru wykonawcy przedsięwzięcia polegającego na świadczeniu na rzecz Polskiego LNG S.A. usługi całodobowej

Bardziej szczegółowo

Regu g l u a l min i n w s w pó p ł ó p ł r p acy O ow o iązuje od dnia 08.07.2011

Regu g l u a l min i n w s w pó p ł ó p ł r p acy O ow o iązuje od dnia 08.07.2011 Regulamin współpracy Obowiązuje od dnia 08.07.2011 1 1. Wstęp Regulamin określa warunki współpracy z firmą Hubert Joachimiak HubiSoft. W przypadku niejasności, prosimy o kontakt. Dane kontaktowe znajdują

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie Zarządu o zwołaniu Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Yellow Hat S.A. z siedzibą w Warszawie

Ogłoszenie Zarządu o zwołaniu Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Yellow Hat S.A. z siedzibą w Warszawie Ogłoszenie Zarządu o zwołaniu Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Yellow Hat S.A. z siedzibą w Warszawie Zarząd Yellow Hat S.A. z siedzibą w Warszawie, wpisanej do Rejestru Przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo

POLITYKA GWARANCJI GRUPY TELE-FONIKA KABLE. 1. Definicje

POLITYKA GWARANCJI GRUPY TELE-FONIKA KABLE. 1. Definicje POLITYKA GWARANCJI GRUPY TELE-FONIKA KABLE 1. Definicje Producent Dostawca jedna z fabryk należących do grupy TELE-FONIKA KABLE TELE-FONIKA KABLE lub jedna ze spółek zależnych należąca do grupy TELE-FONIKA

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT Szanowni Państwo! Prowadzenie działalności w branży energetycznej wiąże się ze specyficznymi problemami podatkowymi, występującymi w tym sektorze gospodarki.

Bardziej szczegółowo