Szesnastego września br. mija już 26. rocznica podpisania

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Szesnastego września br. mija już 26. rocznica podpisania"

Transkrypt

1 TECHNIKA TECHNOLOGIA Czynniki chłodnicze wrzesień 2013 tom 67 Michał Dobrzyński Rewolucje w czynnikach chłodniczych SŁOWA KLUCZOWE: F-gaz, fluorowane gazy cieplarniane, freon, czynnik chłodniczy, ozon, PROZON KEY WORDS: F-gas, fluorinated greenhouse gas, freon, refrigerant, ozone, PROZON Na przełomie 2013 i 2014 r. w Brukseli zapadną kluczowe decyzje dla przyszłości chłodnictwa i klimatyzacji w Europie. Los czynników HFC (tzw. F-gazów) zdaje się przesądzony ich użycie będzie stopniowo redukowane. Operatorzy urządzeń oraz firmy instalacyjno-serwisowe staną więc przed gigantycznymi wyzwaniami finansowymi i organizacyjnymi związanymi z przestawieniem się na naturalne czynniki chłodnicze, takie jak dwutlenek węgla, amoniak i węglowodory. Szesnastego września br. mija już 26. rocznica podpisania Protokołu Montrealskiego, w ramach którego społeczność międzynarodowa zdecydowała o zaprzestaniu stosowania niszczących warstwę ozonową substancji CFC i HCFC. Tę datę świętujemy jako Międzynarodowy Dzień Ochrony Warstwy Ozonowej. Wycofanie z użycia czynników chłodniczych R12 i R22 miało być rewolucją, choć w praktyce przeszło nadspodziewanie łagodnie zapewne dlatego, że realizowane było etapami rozłożonymi na relatywnie długi okres. Legalny czynnik R22, pochodzący z odzysku i poddany kompleksowej regeneracji (zakończony analizą i wystawieniem certyfikatu jakości), jest wciąż dostępny w Fundacji PROZON, która co najmniej do połowy 2014 r. postara się utrzymać bezpieczne stany magazynowe, aby zapewnić dostęp do R22 bardzo dobrej jakości tym polskim zakładom, które ze względów technicznych lub ekonomicznych nie zdecydowały się jeszcze na przezbrojenie instalacji na bardziej ekologiczne czynniki chłodnicze. Przypomnijmy, że zregenerowany czynnik R22 można stosować w Polsce do uzupełniania ubytków w instalacjach do końca grudnia 2014 r. Od stycznia 2015 r. urządzenia pracujące na HCFC-22 będą mogły dalej funkcjonować, ale zabronione będzie dopełnianie ich jakimkolwiek czynnikiem R22. Jeśli po wspomnianej dacie czynności serwisowe będą wymagać odzyskania czynnika R22, to zabronione będzie także wpuszczenie tego samego czynnika z powrotem do instalacji, a wszelkie odzyskane substancje z mocy prawa będą klasyfikowane jako odpady niebezpieczne. Tymczasem Komisja Europejska i Parlament Europejski szykują kolejną rewolucję. Tym razem pod nóż idą substancje HFC, a do łask powrócą naturalne czynniki chłodnicze. W latach na zlecenie Komisji Europejskiej przeprowadzono ocenę efektów wdrażania rozporządzenia (WE) nr 842/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 maja 2006 r. dotyczącego wykorzystania F-gazów. Przypomnijmy, że chodzi o wszystkie ekologiczne (bo nie niszczące warstwy ozonowej) czynniki z grupy HFC, w tym m.in. R134a, R404A, R407C, R410A, R507, oraz bezpośrednie zamienniki drop-in za R22 czyli m.in. R419A, R422A/D, R424A, R427A. Z raportu wynika, że wspomniany akt prawny pozytywnie wpłynął na ograniczenie emisji F-gazów, ale jednak w sposób niewystarczający. W Unii Europejskiej STRESZCZENIE: W artykule przedstawiono aktualny stan prac nad nową legislacją dotyczącą syntetycznych czynników chłodniczych (HCFC i HFC). W Polsce przygotowywana jest ustawa, która wdroży unijne rozporządzenie nr 842/2006 z 2006 r. w sprawie F-gazów oraz rozporządzenie nr 1005/2009 w sprawie substancji zubożających SUMMARY: This article presents the current status of development of the new legislation on synthetic refrigerants (HCFCs and HFCs). In Poland, the law is being prepared, which will implement the EU Regulation No 842/2006 on F-gases and Regulation No 1005/2009 on substances that deplete the ozone layer. In particular, the new Polish law will regulate issues of certification of warstwę ozonową. Będzie ona regulować zwłaszcza kwestie certyfikacji osób i przedsiębiorstw zajmujących się chłodnictwem oraz klimatyzacją. Natomiast w Brukseli powstaje już nowela dotychczasowego prawa odnoszącego się do F-gazów. Nowa legislacja będzie zawierać rewolucyjne postanowienia. personnel and companies involved in the refrigeration and air conditioning. However, the European Parliament in Brussels is working on a revision of the present F-gas law. The new European legislation will impose revolutionary regulations. TITLE: Revolutions in Refrigerants powstał też program , zgodnie z którym do 2020 r.: emisja gazów cieplarnianych ma zostać zmniejszona o 20% w stosunku do poziomów z 1990 r., udział energii ze źródeł odnawialnych zużywanej w Unii ma wzrosnąć do 20%, a wydajność energetyczna w UE ma poprawić się o 20%. Na początku listopada 2012 r. Komisja przesłała do parlamentów państw członkowskich UE oraz do Parlamentu Europejskiego projekt nowelizacji rozporządzenia 842/2006. Na prośbę Ministerstwa Środowiska, Fundacja PROZON wstępnie komentowała ten projekt jeszcze w 2012 r., a w marcu 2013 r. oraz ponownie niedawno uczestniczyliśmy w dalszych spotkaniach i konsultacjach społecznych. Trudno określić ostateczne rozwiązania, jakie zostaną wprowadzone, bo dopóki ten akt prawny nie zostanie opublikowany w Urzędowym Dzienniku UE to sporo jeszcze może się zmienić. Parlamentarne komisje w Brukseli odpowiedzialne za środowisko i transport są w tej sprawie bardzo aktywne; europosłowie złożyli kilkadziesiąt propozycji zmian projektu zaproponowanego przez Komisję Europejską. Niemniej jednak już dziś możemy określić generalny trend Stwierdzono, że najskuteczniejszym sposobem na ograniczenie emisji czynników HFC jest zmniejszenie limitów ich produkcji i zużycia. Dlatego wg pierwotnej propozycji Komisji Europejskiej - planuje się stopniową redukcję zużycia HFC już od 2016 r., aby w 2030 r. roczne zużycie czynników HFC nie przekraczało 21% poziomu bazowego, określonego jako średnie zużycie z lat Szczegółowy harmonogram redukcji proponowany przez KE podajemy w tabeli 1. Zaznaczam przy tym, że wielu 2

2

3 wrzesień 2013 tom 67 Tabela 1. Harmonogram redukcji zużycia HFC wg propozycji KE Table 1. Schedule of HFC consumption reduction, according to the EC proposal europosłów wnioskuje o przyspieszenie tempa wycofania HFC. Doświadczenia z CFC i HCFC pokazują, że w wyniku zmniejszenia podaży F-gazów na rynku europejskim należy spodziewać się wzrostu cen HFC. Ponadto planowane jest całkowite wycofanie z użycia czynników HFC o współczynnikach GWP wynoszących ponad 2500 i to najpóźniej od stycznia 2020 r., a bardzo prawdopodobne że już nawet od 2016 r. lub 2017 r. Symbol GWP oznacza współczynnik globalnego ocieplenia, który dla dwutlenku węgla ma wartość 1 (jeden), a dla fluorowanych gazów cieplarnianych jest często wiele tysięcy razy wyższy. Być może zakaz ten nie będzie dotyczył najmniejszych urządzeń, o napełnieniu kilku lub kilkunastu kilogramów HFC. Prawdopodobnie nie obejmie on jednak tych czynników HFC, którymi jako zamiennikami drop-in w ostatnich latach zastępowano freon R22. Warto także wspomnieć, że niektórzy europarlamentarzyści chcieliby obniżenia ww. progu do GWP>2150, co objęłoby jeszcze kilka dodatkowych czynników HFC, gdyż: czynniki HFC o GWP>2500 to m.in. R404A, R507, R419A, R422A, R422D, MO89, R23 oraz jednoskładni- Etap Etap I Etap II Etap III Etap IV Etap V Etap VI Redukcja wobec poziomu bazowego, tj. średniego zużycia z lat od 2016 r.: redukcja o 7% od poziomu bazowego od 2018 r.: redukcja o 37% od poziomu bazowego od 2021 r.: redukcja o 55% od poziomu bazowego od 2024 r.: redukcja o 69% od poziomu bazowego od 2027 r.: redukcja o 76% od poziomu bazowego od 2030 r.: redukcja o 79% od poziomu bazowego (docelowo) kowe substancje występujące wyłącznie w blendach (tj. fabrycznych mieszaninach) - R125 i R143a, czynniki HFC o GWP>2150 to także R417A, R424A, R438A. W tabeli 2 podano współczynniki GWP dla najpopularniejszych czynników z grupy HFC. Zagrożone czynniki wyróżniono czcionką półgrubą. Tabela 2. GWP wybranych czynników chłodniczych Table 2. GWP of selected refrigerants Grupa Czynnik GWP HCFC R HFC R (!) HFC R134a HFC R404A HFC R407C HFC R407F HFC R410A HFC R HFC R417A HFC R419A HFC R422A HFC R422D HFC R424A HFC R427A HFC R437A 1.805* HFC R438A HFC MO Objaśnienie: * Według karty charakterystyki producenta. Pozostałe spośród najważniejszych planowanych postanowień nowelizowanego rozporządzenia o F-gazach są następujące: zmniejszenie obciążeń administracyjnych (to niestety bardzo ogólny i hasłowy zapis); jednoznaczny zakaz celowej emisji HFC i nakaz zapobiegania wyciekom czynników; obowiązek operatorów upewnienia się, czy firma realizująca prace instalacyjno-serwisowe urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych i pomp ciepła ma stosowne certyfikaty; kalkulowanie napełnienia urządzeń czynnikiem chłodniczym wg ton ekwiwalentu dwutlenku węgla (EqCO 2 ), a nie wg kilogramów. To będzie istotne z punktu widzenia częstotliwości przeglądów szczelności, dla których obecnie progi wynoszą 3, 30 oraz 300 kg, a w przyszłości będą one wyrażone właśnie w tonach EqCO 2. Na przykład proponowany przez Komisję Europejską pierwszy próg na poziomie 5 t EqCO 2 oznacza napełnienie 3,49 kg dla czynnika R134a lub 2,81 kg dla R407C i zaledwie 1,27 kg dla R404A; objęcie transportu chłodniczego (chłodnictwo mobilne) wszystkimi wymaganiami legislacji F-gazowej (obecnie większość przepisów o F-gazach dotyczy wyłącznie urządzeń stacjonarnych); utworzenie centralnych (krajowych) baz danych o instalacjach; wydawanie certyfikatów personalnych po szkoleniu, ale bez egzaminu (tu odnotowano bardzo duży opór europejskich organizacji branżowych); wprowadzenie obowiązków szkoleniowych także dla osób zajmujących się montażem i serwisem urządzeń pracujących na naturalnych czynnikach chłodniczych 4

4

5 TECHNIKA TECHNOLOGIA Czynniki chłodnicze wrzesień 2013 tom 67 Znowelizowane unijne rozporządzenie regulujące wykorzystanie F-gazów prawie na pewno wejdzie w życie od stycznia 2015 r. Zgodnie z prawem firma serwisowa jest wytwórcą odpadów, które powstają w wyniku jej działalności serwisowej. (tj. dwutlenku węgla, amoniaku, palnych czynnikach z grupy HC); wprowadzenie kontyngentów importowych i produkcyjnych dla HFC; oraz uwaga wprowadzenie opłat czy podatku za wprowadzanie HFC do obrotu na terytorium Unii! Pierwsze pomysły na taki podatek przewidywały jego drakońską wysokość: 10 euro za 1 t ekwiwalentu dwutlenku węgla (EqCO 2 ), co oznaczałoby, że ten podatek wynosiłby (!): 14,30 euro za każdy kilogram R134a, 39,22 euro za każdy kilogram R404A, 17,74 euro za każdy kilogram R407C, 20,88 euro za każdy kilogram R410A, 39,85 euro za każdy kilogram R507 itd. Znowelizowane unijne rozporządzenie regulujące wykorzystanie F-gazów prawie na pewno wejdzie w życie od stycznia 2015 r. Ciekawe, czy do tego czasu doczekamy się polskiej ustawy o F-gazach, a zwłaszcza kiedy wreszcie będzie można w Polsce uzyskać pełnowartościowy certyfikat personalny i firmowy w zakresie F-gazów. Ostatni rządowy projekt tzw. założeń do ustawy, przewidywał, że przepisy dotyczące certyfikacji wejdą w życie po 12 miesiącach od daty publikacji samej ustawy. Niewykluczone więc, że będzie to właśnie przełom 2014 i 2015 r. Z pewnością pozytywną wiadomością jest to, że w połowie sierpnia 2013 r. Rada Ministrów zatwierdziła wielokrotnie zmienianą treść założeń do nowej, połączonej ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową i niektórych gazach fluorowanych (tj. F- gazach). Niedługo powinna trafić pod obrady Sejmu. Należy wspomnieć, że w rodzimym ogródku działalność firm instalacyjno-serwisowych branży chłodniczej i klimatyzacyjnej mocno skomplikowała nowa polska ustawa o odpadach. Do 22 stycznia 2013 r. obowiązywała ustawa o odpadach z 27 kwietnia 2001 r. Zgodnie z jej postanowieniami zawartymi w art. 2 ust. 2 pkt. 7 odzyskane czynniki chłodnicze nie musiały być traktowane jako odpady niebezpieczne, jeśli zostały przeznaczone do regeneracji. 14 grudnia 2012 r. Sejm RP uchwalił nową ustawę o odpadach, która niestety - NIE zawiera analogicznego wyłączenia jak dotychczas. Nowa ustawa weszła w życie 23 stycznia 2013 r., więc od tej daty wszystkie odzyskane z instalacji czynniki chłodnicze, które firmy serwisowe odbierają od operatorów urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych podczas prac serwisowych, muszą być traktowane jako odpady niebezpieczne, o kodzie * (opis: freony, HCFC, HFC ). Zgodnie z ustawą, za odpad uważa się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Dlatego jeśli po naprawie urządzenia odzyskany czynnik jest z powrotem wpuszczany do instalacji tego samego operatora (użytkownika urządzenia), to NIE staje się on odpadem, gdyż nie następuje przejście własności tego czynnika i jest on ponownie wykorzystany przez ten sam podmiot. W związku z nową ustawą o odpadach, Fundacja PRO- ZON przeorganizowała swą ogólnopolską sieć odzysku i regeneracji czynników chłodniczych. Puste prozonowe butle do odzysku dalej będzie można wypożyczać w lokalnych centrach odzysku (LCO, placówkach naszych fundatorów), natomiast butle napełnione odzyskanym czynnikiem należy kierować bezpośrednio do Fundacji. W razie potrzeby PRO- ZON organizuje transport butli z odzyskanymi czynnikami. Przyjęcie odzyskanych czynników chłodniczych przez Fundację musi być obecnie potwierdzane tzw. kartą przekazania odpadów (zwaną KPO). Dokumenty te są generowane w trzech egzemplarzach - po jednym dla przekazującego odpady, transportującego odpady oraz dla przejmującego odpady. Każdy egzemplarz KPO musi być podpisany przez wszystkie ww. strony. Karta przekazania odpadów stanowi element obowiązkowej ewidencji odpadów, którą musi prowadzić zarówno PROZON, jak i firmy instalacyjno-serwisowe. Podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z prawem firma serwisowa jest wytwórcą odpadów, które powstają w wyniku jej działalności serwisowej. Obecnie wytwarzanie odpadów (nawet niebezpiecznych) podczas prac serwisowych NIE wymaga jednak pozwolenia środowiskowego. Prawo umożliwia także firmom serwisowym przewożenie bez zezwolenia odpadów, które te firmy same wytworzyły (podczas prac serwisowych), ale już na zbieranie odpadów niezbędne jest wcześniejsze uzyskanie stosownego zezwolenia. W najbliższym czasie Fundacja przygotuje szczegółowe opracowanie o konsekwencjach, jakie nowe przepisy odpadowe nakładają na firmy instalacyjno-serwisowe oraz na operatorów urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych, w kontekście wykorzystywania czynników chłodniczych. Prawdopodobnie zorganizujemy także w różnych miastach w Polsce cykl seminariów poświęconych temu zagadnieniu. Ewentualne pytania prosimy kierować pod adresem Jednak przed wysłaniem zapytania prosimy zerknąć do sekcji częste pytania na M. Dobrzyński - prezes Zarządu Fundacji PROZON Jakość jest sztuką, sztuka jakości! System Gwarantowanej Jakości Żywności QAFP, który powstał w 2009 r. z inicjatywy Unii Producentów i Pracodawców Przemysłu Mięsnego stale się rozwija. Rośnie liczba certyfikowanych zakładów oraz sklepów, w których dostępne są wyroby najwyższej jakości! QAFP został uznany przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi za krajowy system jakości. Obecnie obejmuje kulinarne mięso wieprzowe (schab, szynkę, karkówkę, polędwiczkę, łopatkę), mięso z piersi kurczaka, indyka i gęsi, a także wędliny drobiowe i wieprzowo-wołowe. System ten w przyszłości zostanie rozszerzony na różne wyroby. Już teraz trwają prace nad zeszytem branżowym dotyczącym pieczywa. Jak wskazują badania i analizy sieci handlowych, konsumenci coraz częściej poszukują produktów z certyfikatami jakości, a dostępność takich wyrobów z certyfikatem stale rośnie. Obecnie produkty ze znakiem QAFP można zakupić w ok. 2 tys. sklepów na terenie całego kraju. Zainteresowanie Systemem QAFP potwierdzają również przedstawiciele certyfikowanych zakładów. I tak prezes Zakładu Przetwórstwa Mięsnego Grot Józef Grot potwierdza, że z miesiąca na miesiąc popyt na wybory ze znakiem QAFP zwiększa się i np. w ostatnim miesiącu zapotrzebowania na kabanosy z gęsiną wzrosło prawie o 25%, a na wędzonce z beczki ok. 15%. Wg badań Milward Brown w kwietniu br. rozpoznawalność Systemu QAFP wśród konsumentów wynosiła 8%, a aspiracją UPEMI jest, aby znak znalazł się w pierwszej trójce najbardziej rozpoznawalnych symboli jakości. (Informacja prasowa) 6

Obowiązki firm serwisowych AGD wynikające z Ustawy o SZWO i F-gazach z 15 maja 2015 oraz Rozporządzeń (WE)1005/2009 i (UE)517/2014

Obowiązki firm serwisowych AGD wynikające z Ustawy o SZWO i F-gazach z 15 maja 2015 oraz Rozporządzeń (WE)1005/2009 i (UE)517/2014 Obowiązki firm serwisowych AGD wynikające z Ustawy o SZWO i F-gazach z 15 maja 2015 oraz Rozporządzeń (WE)1005/2009 i (UE)517/2014 JANUSZ KOZAKIEWICZ Instytut Chemii Przemysłowej, Warszawa Biuro Ochrony

Bardziej szczegółowo

Projekt założeń do projektu ustawy o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych

Projekt założeń do projektu ustawy o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych Projekt założeń do projektu ustawy o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych Polska jest zobowiązana jako państwo członkowskie UE do podejmowania działań służących redukcji emisji fluorowanych gazów

Bardziej szczegółowo

NOWE ROZPORZĄDZENIE UE W SPRAWIE FLUOROWANYCH GAZÓW CIEPLARNIANYCH (F-GAZÓW) OBOWIĄZKI OPERATORÓW URZĄDZEŃ CHŁODNICZYCH,

NOWE ROZPORZĄDZENIE UE W SPRAWIE FLUOROWANYCH GAZÓW CIEPLARNIANYCH (F-GAZÓW) OBOWIĄZKI OPERATORÓW URZĄDZEŃ CHŁODNICZYCH, NOWE ROZPORZĄDZENIE UE W SPRAWIE FLUOROWANYCH GAZÓW CIEPLARNIANYCH (F-GAZÓW) OBOWIĄZKI OPERATORÓW URZĄDZEŃ CHŁODNICZYCH, KLIMATYZACYJNYCH I POMP CIEPŁA JANUSZ KOZAKIEWICZ JADWIGA POPŁAWSKA-JACH BOWOiK,

Bardziej szczegółowo

ekokurier Biuletyn informacyjny Fundacji Ochrony Warstwy Ozonowej PROZON

ekokurier Biuletyn informacyjny Fundacji Ochrony Warstwy Ozonowej PROZON IV kw. 2010 I l e k o s z t u j e u t y l i z a c j a z u ż y t e g o c z y n n i k a R 2 2? Nic. Zero. Fundacja PROZON przyjmuje nieodpłatnie wszystkie jednorodne czynniki chłodnicze HCFC i HFC. Są to

Bardziej szczegółowo

Nowe regulacje prawne Obowiązki właścicieli instalacji oraz certyfikacja personelu i firm serwisowych

Nowe regulacje prawne Obowiązki właścicieli instalacji oraz certyfikacja personelu i firm serwisowych Nowe regulacje prawne Obowiązki właścicieli instalacji oraz certyfikacja personelu i firm serwisowych Poniedziałek, 8 Marzec 2010 W artykule omówiono kwestie stosowania czynników chłodniczych w instalacjach

Bardziej szczegółowo

JANUSZ KOZAKIEWICZ JADWIGA POPŁAWSKA-JACH. BOWOiK, IChP

JANUSZ KOZAKIEWICZ JADWIGA POPŁAWSKA-JACH. BOWOiK, IChP NOWE ROZPORZĄDZENIE UE W SPRAWIE FLUOROWANYCH GAZÓW CIEPLARNIANYCH (F- GAZÓW) Obowiązki importerów, eksporterów i dostawców F-gazów i urządzeń zawierających F-gazy lub od nich uzależnionych, producentów

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI ZMIAN DZIAŁANIA PRO-EKOLOGICZNE OGRANICZANIE ZUŻYCIA ENERGII

KIERUNKI ZMIAN DZIAŁANIA PRO-EKOLOGICZNE OGRANICZANIE ZUŻYCIA ENERGII NOWOCZESNE SYSTEMY CHŁODZENIA -NIEUCHRONNE ZMIANY ORAZ KIERUNKI ROZWOJU mgr inż. Witold Skrzypulec POZNAŃ - WROCŁAW SWEGON AIR ACADEMY 2011 1 KIERUNKI ZMIAN DZIAŁANIA PRO-EKOLOGICZNE OGRANICZANIE ZUŻYCIA

Bardziej szczegółowo

JANUSZ KOZAKIEWICZ JADWIGA POPŁAWSKA-JACH. BOWOiK, IChP

JANUSZ KOZAKIEWICZ JADWIGA POPŁAWSKA-JACH. BOWOiK, IChP NOWE ROZPORZĄDZENIE UE W SPRAWIE FLUOROWANYCH GAZÓW CIEPLARNIANYCH (F- GAZÓW) Obowiązki importerów, eksporterów i dostawców F-gazów i urządzeń zawierających F-gazy lub od nich uzależnionych, producentów

Bardziej szczegółowo

Jak legalnie prowadzić firmę instalacyjno-serwisową w branży chłodnictwa i klimatyzacji?

Jak legalnie prowadzić firmę instalacyjno-serwisową w branży chłodnictwa i klimatyzacji? Jak legalnie prowadzić firmę instalacyjno-serwisową w branży chłodnictwa i klimatyzacji? Rozpoczęcie: 2014-07-22 Zakończenie: 2014-07-22 Miejsce spotkania: Łódź Meritum Competence oraz aveeco pod patronatem

Bardziej szczegółowo

F-gazy: nowe regulacje prawne. R22 w odwrocie. Czy zdąŝymy?

F-gazy: nowe regulacje prawne. R22 w odwrocie. Czy zdąŝymy? marzec 2008 inforum Warto przeczytać: F-gazy: nowe i już obowiązujące regulacje prawne 1 R22 w odwrocie 1 Szkolenia w centrach KFCh 6 Alert: obowiązki sprawozdawcze 6 W numerze także: Oznakowanie urządzeń

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: CHŁODNICTWO

Przedmiot: CHŁODNICTWO Przedmiot: CHŁODNICTWO Temat: Aspekt prawny i techniczny dla chłodnictwa, klimatyzacji i pomp ciepła, jako następstwo działań środowisk ekologicznych i politycznych dla ochrony warstwy ozonowej i ograniczenia

Bardziej szczegółowo

informacje ogólne informacje ogólne informacje ogólne informacje ogólne

informacje ogólne informacje ogólne informacje ogólne informacje ogólne PROTOKÓŁ UZGODNIEŃ podjętych podczas drugiego spotkania Krajowego Porozumienia Chłodnictwa, Klimatyzacji, Wentylacji i Pomp Ciepła w dniu 3 kwietnia 2008 r. 1. Uczestnicy i cel spotkania 1.1. W spotkaniu

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 18 stycznia 2016 r. Poz. 73 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 14 stycznia 2016 r. w sprawie wzoru Karty Urządzenia i wzoru Karty Systemu

Bardziej szczegółowo

EFEKT CIEPLARNIANY A OSŁABIENIE WARSTWY OZONOWEJ XX ROCZNICA PROTOKOŁU MONTREALSKIEGO W SPRAWIE SUBSTANCJI ZUBOŻAJĄCYCH WARSTWĘ OZONOWĄ

EFEKT CIEPLARNIANY A OSŁABIENIE WARSTWY OZONOWEJ XX ROCZNICA PROTOKOŁU MONTREALSKIEGO W SPRAWIE SUBSTANCJI ZUBOŻAJĄCYCH WARSTWĘ OZONOWĄ EFEKT CIEPLARNIANY A OSŁABIENIE WARSTWY OZONOWEJ XX ROCZNICA PROTOKOŁU MONTREALSKIEGO W SPRAWIE SUBSTANCJI ZUBOŻAJĄCYCH WARSTWĘ OZONOWĄ Ryszard Purski Program prezentacji 1. Protokół montrealski ochrona

Bardziej szczegółowo

ŁÓDZKIE CENTRUM SZKOLEŃ I CERTYFIKACJI KRAJOWEGO FORUM CHŁODNICTWA

ŁÓDZKIE CENTRUM SZKOLEŃ I CERTYFIKACJI KRAJOWEGO FORUM CHŁODNICTWA ŁÓDZKIE CENTRUM SZKOLEŃ I CERTYFIKACJI KRAJOWEGO FORUM CHŁODNICTWA Łódź, Al. Marszałka Józefa Piłsudskiego 84 Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 grudnia 2007r. połączono m. in. Centralne

Bardziej szczegółowo

Opracowano w Departamencie Inspekcji i Orzecznictwa Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska

Opracowano w Departamencie Inspekcji i Orzecznictwa Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska Opracowano w Departamencie Inspekcji i Orzecznictwa Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska przez Krzysztofa Pietrzaka referendarza i Przemysława Olszanieckiego głównego specjalistę pod kierunkiem Joanny

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych 1. Rozdział 1 Przepisy ogólne

Ustawa z dnia o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych 1. Rozdział 1 Przepisy ogólne Projekt 22.10.2008 Ustawa z dnia o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych 1 Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa: 1) zasady postępowania z niektórymi fluorowanymi gazami cieplarnianymi,

Bardziej szczegółowo

Jak legalnie prowadzić firmę instalacyjno-serwisową w branży chłodnictwa i klimatyzacji? Kluczowe wymogi prawa ekologicznego dziś i jutro.

Jak legalnie prowadzić firmę instalacyjno-serwisową w branży chłodnictwa i klimatyzacji? Kluczowe wymogi prawa ekologicznego dziś i jutro. Akademia Ekologii LG LG Electronics Polska wraz z Meritum Competence oraz aveeco pod patronatem miesięcznika "Chłodnictwo & Klimatyzacja" oraz portali HVACR.pl i klimatyzacja.pl zapraszają na szkolenie

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 303/2008 z dnia 2 kwietnia

Na podstawie art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 303/2008 z dnia 2 kwietnia Akceptacja przez Radę Ministrów przesunięcia terminu niestosowania w Polsce do dnia 4 lipca 2009 r. certyfikacji w zakresie wykonywania niektórych czynności związanych ze stosowaniem fluorowanych gazów

Bardziej szczegółowo

Co najbardziej przyczyniło się do ich zmniejszenia?

Co najbardziej przyczyniło się do ich zmniejszenia? EMISJE GAZÓW CIEPLARNIANYCH: Co najbardziej przyczyniło się do ich zmniejszenia? Zmiana klimatu Zaprzestanie stosowania gazów typu CFC (chlorofluorometanów)! Bardzo istotną rolę odegrały w tym gazy typu

Bardziej szczegółowo

Informacje dla techników i użytkowników urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych i pomp ciepła zawierających fluorowane gazy cieplarniane

Informacje dla techników i użytkowników urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych i pomp ciepła zawierających fluorowane gazy cieplarniane Informacje dla techników i użytkowników urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych i pomp ciepła zawierających fluorowane gazy cieplarniane (styczeń 2015 r.) Streszczenie Rozporządzenie (UE) nr 517/2014 w

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK CERTYFIKUJĄCYCH W ZAKRESIE SYSTEMU QAFP Wydanie 2 Warszawa, 10.09.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie... 3 2 Definicje... 3 3 Wymagania akredytacyjne...

Bardziej szczegółowo

Warszawa, sierpień 2012 r.

Warszawa, sierpień 2012 r. Projekt 2012-08-21 13:43:56 PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PROJEKTU USTAWY O SUBSTANCJACH ZUBOŻAJĄCYCH WARSTWĘ OZONOWĄ ORAZ O NIEKTÓRYCH FLUOROWANYCH GAZACH CIEPLARNIANYCH Warszawa, sierpień 2012 r. 1 SPIS TREŚCI:

Bardziej szczegółowo

Dobór urządzenie chłodniczego

Dobór urządzenie chłodniczego ZUT W SZCZECINIE WYDZIAŁ TECHNIKI MORSKIEJ I TRANSPORTU Katedra Klimatyzacji i Transportu Chłodniczego Dobór urządzenie chłodniczego Bogusław Zakrzewski 1 Założenia 1. Przeznaczenie instalacji chłodniczej

Bardziej szczegółowo

Informacje dla pracowników technicznych i firm wykorzystujących w pracy urządzenia zawierające fluorowane gazy cieplarniane

Informacje dla pracowników technicznych i firm wykorzystujących w pracy urządzenia zawierające fluorowane gazy cieplarniane Informacje dla pracowników technicznych i firm wykorzystujących w pracy urządzenia zawierające fluorowane gazy cieplarniane Urządzenia chłodnicze i klimatyzacyjne oraz pompy ciepła Rozporządzenie (UE nr

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO ŚRODOWISKA ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU USTAWY O NIEKTÓRYCH FLUOROWANYCH GAZACH CIEPLARNIANYCH

MINISTERSTWO ŚRODOWISKA ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU USTAWY O NIEKTÓRYCH FLUOROWANYCH GAZACH CIEPLARNIANYCH Projekt z dnia 2 czerwca 2010 r. MINISTERSTWO ŚRODOWISKA ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU USTAWY O NIEKTÓRYCH FLUOROWANYCH GAZACH CIEPLARNIANYCH Warszawa, maj 2010 r. 1 SPIS TREŚCI: 1. WPROWADZENIE... 4 1.1. Aktualny

Bardziej szczegółowo

Czynniki chłodnicze DuPont TM ISCEON MO59 i MO79. Materiały informacyjne

Czynniki chłodnicze DuPont TM ISCEON MO59 i MO79. Materiały informacyjne Czynniki chłodnicze DuPont TM ISCEON MO59 i MO79 Materiały informacyjne WSTĘP Czynniki chłodnicze DuPont TM ISCEON MO59 i MO79 odznaczają się łatwością w użyciu, pozwalają na ograniczenie kosztów, a co

Bardziej szczegółowo

SUBSTANCJE KONTROLOWANE OBOWIĄZEK OCHRONY PRZED ICH UWALNIANIEM DO ŚRODOWISKA

SUBSTANCJE KONTROLOWANE OBOWIĄZEK OCHRONY PRZED ICH UWALNIANIEM DO ŚRODOWISKA GÓRNICTWO I GEOLOGIA 2010 Tom 5 Zeszyt 4 Ewa J. LIPIŃSKA Podkarpacki Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, Rzeszów Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa, Krosno SUBSTANCJE KONTROLOWANE OBOWIĄZEK OCHRONY

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO ŚRODOWISKA ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU USTAWY O NIEKTÓRYCH FLUOROWANYCH GAZACH CIEPLARNIANYCH

MINISTERSTWO ŚRODOWISKA ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU USTAWY O NIEKTÓRYCH FLUOROWANYCH GAZACH CIEPLARNIANYCH Projekt z dnia 12 stycznia 2010 r. MINISTERSTWO ŚRODOWISKA ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU USTAWY O NIEKTÓRYCH FLUOROWANYCH GAZACH CIEPLARNIANYCH Warszawa, styczeń 2011 r. 1 SPIS TREŚCI: 1. WPROWADZENIE... 4 1.1.

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 17 stycznia 2011 r. ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU USTAWY O SUBSTANCJACH ZUBOŻAJĄCYCH WARSTWĘ OZONOWĄ

Projekt z dnia 17 stycznia 2011 r. ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU USTAWY O SUBSTANCJACH ZUBOŻAJĄCYCH WARSTWĘ OZONOWĄ Projekt z dnia 17 stycznia 2011 r. ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU USTAWY O SUBSTANCJACH ZUBOŻAJĄCYCH WARSTWĘ OZONOWĄ SPIS TREŚCI 1. WPROWADZENIE...4 1.1. Aktualny stan stosunków społecznych w dziedzinie, której

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Szanowni Państwo, Róg Spółka Jawna Consulting & Business Training zaprasza do udziału w projekcie doradczym,

Bardziej szczegółowo

Kurs początkowy i uzupełniający w zakresie substancji kontrolowanych

Kurs początkowy i uzupełniający w zakresie substancji kontrolowanych Projekt Nr POKL.08.01.01-635/10 pt. Szerzenie wiedzy pracowników sektora spożywczego kluczem do sukcesu przedsiębiorstw. współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia o substancjach zubożających warstwę ozonową. Rozdział 1. Przepisy ogólne

Ustawa z dnia o substancjach zubożających warstwę ozonową. Rozdział 1. Przepisy ogólne Projekt 22.10.2008 Ustawa z dnia o substancjach zubożających warstwę ozonową Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa: 1) zasady postępowania z substancjami zubożającymi warstwę ozonową, zwanymi

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21)

GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21) GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21) Władysława Wilusz Kierownik Zespołu Gospodarki Odpadami PRZEPISY PRAWNE USTAWA O ODPADACH

Bardziej szczegółowo

Poligeneracja wykorzystanie ciepła odpadowego

Poligeneracja wykorzystanie ciepła odpadowego P A N Instytut Maszyn Przepływowych Polskiej Akademii Nauk GDAŃSK Poligeneracja wykorzystanie ciepła odpadowego Dariusz Butrymowicz, Kamil Śmierciew 1 I. Wstęp II. III. IV. Produkcja chłodu: układy sorpcyjne

Bardziej szczegółowo

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K ĆWICZENIA 2 Charakterystyka wybranej działalności gospodarczej: 1. Stosowane surowce, materiały, półprodukty, wyroby ze szczególnym

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie biomasy stałej w Europie

Wykorzystanie biomasy stałej w Europie Wykorzystanie biomasy stałej w Europie Rafał Pudełko POLSKIE Wykorzystanie biomasy stałej w Europie PLAN PREZENTACJI: Aktualne dane statystyczne Pierwsze pomysły dot. energetycznego wykorzystania biomasy

Bardziej szczegółowo

Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny. Aspekty funkcjonowania systemu zagospodarowywania ZSEE w wybranych krajach europejskich

Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny. Aspekty funkcjonowania systemu zagospodarowywania ZSEE w wybranych krajach europejskich Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny Aspekty funkcjonowania systemu zagospodarowywania ZSEE w wybranych krajach europejskich Austria Obecnie w Austrii działają systemy zbierania odpadów elektrycznych

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI PROGRAM AKREDYTACJI JEDNOSTEK CERTYFIKUJĄCYCH W ZAKRESIE SYSTEMU QAFP Wydanie 1 Warszawa, 30.11.2012 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Definicje...3 3 Wymagania akredytacyjne...3

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami opakowaniowymi w Unii Europejskiej i w Polsce

Gospodarka odpadami opakowaniowymi w Unii Europejskiej i w Polsce X Spotkanie Forum Dobre praktyki w gospodarce odpadami Gospodarka odpadami opakowaniowymi w Unii Europejskiej i w Polsce Warszawa 26 maj 2012 Wspieranie odzysku i recyklingu w PRL Gospodarka odpadami komunalnymi

Bardziej szczegółowo

TEST na Kurs Początkowy

TEST na Kurs Początkowy Miejscowość:.. Data: TEST na Kurs Początkowy W zakresie naprawy i obsługi technicznej urządzeń i instalacji chłodniczych oraz klimatyzacyjnych zawierające substancje kontrolowane oraz obrotu tymi substancjami,

Bardziej szczegółowo

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(Tekst mający znaczenie dla EOG) L 301/28 ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2015/2067 z dnia 17 listopada 2015 r. ustanawiające, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 517/2014, minimalne wymagania i warunki

Bardziej szczegółowo

Czynnik chłodniczy DuPont TM ISCEON M049. Materiały informacyjne

Czynnik chłodniczy DuPont TM ISCEON M049. Materiały informacyjne Czynnik chłodniczy DuPont TM ISCEON M049 Materiały informacyjne WSTĘP Czynnik chłodniczy ISCEON M049 firmy Du Pont TM odznacza się łatwością w użyciu, pozwala na ograniczenie kosztów, a co najważniejsze

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. Klasyfikacja i metody utylizacji odpadów. E. Megiel, Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii

Wykład 4. Klasyfikacja i metody utylizacji odpadów. E. Megiel, Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Wykład 4 Klasyfikacja i metody utylizacji odpadów E. Megiel, Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Odpady - definicja Odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE (WE) nr 842/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie niektórych fluorowanych gazów cieplarnianych

ROZPORZĄDZENIE (WE) nr 842/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie niektórych fluorowanych gazów cieplarnianych 14.6.2006 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 161/1 I (Akty, których publikacja jest obowiązkowa) ROZPORZĄDZENIE (WE) nr 842/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie niektórych

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

1. Definicja operatora

1. Definicja operatora Wskazówki i interpretacje Komisji Europejskiej dotyczące niektórych problemów wynikających z rozporządzenia (WE) nr 842/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie niektórych

Bardziej szczegółowo

Wienkra: Hydro Kit - Moduł centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej dla systemów MULTI V

Wienkra: Hydro Kit - Moduł centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej dla systemów MULTI V Wienkra: Hydro Kit - Moduł centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej dla systemów MULTI V Hydro Kit LG jest elementem kompleksowych rozwiązań w zakresie klimatyzacji, wentylacji i ogrzewania, który

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW. z dnia..

ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW. z dnia.. ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia.. w sprawie kwot wartości zamówień oraz konkursów, od których jest uzależniony obowiązek przekazywania ogłoszeń Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej 1) Na

Bardziej szczegółowo

Import i eksport szkła i wyrobów ze szkła wg GUS w tonach

Import i eksport szkła i wyrobów ze szkła wg GUS w tonach Warszawa 11.09.2009 Uwagi Związku Pracodawców Polskie Szkło do projektu decyzji Komisji Europejskiej dotyczącej listy sektorów zagrożonych carbon leakage. Notatka dla Ministerstwa Gospodarki. 1. Sektory

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA WSTĘP Rośnie nasza świadomość ekologiczna, coraz bardziej jesteśmy przekonani, że zrównoważony

Bardziej szczegółowo

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Andrzej Kowalski Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB Katedra Rozwoju Obszarów Wiejskich Szkoła Główna Handlowa Warszawa kwiecień 2009 Wzajemne

Bardziej szczegółowo

3.4.2008 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 92/3

3.4.2008 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 92/3 3.4.2008 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 92/3 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 303/2008 z dnia 2 kwietnia 2008 r. ustanawiające, na mocy rozporządzenia (WE) nr 842/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady,

Bardziej szczegółowo

kt Instytucja Uwaga Stanowisko MŚ Ogólne Urząd Dozoru Technicznego

kt Instytucja Uwaga Stanowisko MŚ Ogólne Urząd Dozoru Technicznego kt Instytucja Uwaga Stanowisko MŚ Ogólne Urząd Dozoru Technicznego [ ] zdaniem UDT tam gdzie jest to właściwe dla celów skutecznego wdrożenia postanowień rozporządzenia (WE) 842/2006 i rozporządzeń wykonujących,

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach. cieplarnianych

U S T A W A. z dnia. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach. cieplarnianych U S T A W A z dnia. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach 1), 2) cieplarnianych 1) W zakresie swojej regulacji ustawa umożliwia wykonanie: 1) rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

Biuro Rzeczoznawstwa i Ekonomii Środowiska Biuro Rzeczoznawstwa i Ekonomii Środowiska CODEX Sadowski i Wspólnicy Spółka Jawna

Biuro Rzeczoznawstwa i Ekonomii Środowiska Biuro Rzeczoznawstwa i Ekonomii Środowiska CODEX Sadowski i Wspólnicy Spółka Jawna Biuro Rzeczoznawstwa i Ekonomii Środowiska Sadowski i Wspólnicy Spółka Jawna Środa Wlkp. OFERTA W związku z poważnymi zmianami w systemie gospodarowania odpadami komunalnymi na poziomie gmin i związków

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE OPERATORÓW URZĄDZEŃ ZAWIERAJĄCYCH FLUOROWANE GAZY CIEPLARNIANE

INFORMACJE OPERATORÓW URZĄDZEŃ ZAWIERAJĄCYCH FLUOROWANE GAZY CIEPLARNIANE INFORMACJE dla OPERATORÓW URZĄDZEŃ ZAWIERAJĄCYCH FLUOROWANE GAZY CIEPLARNIANE Stacjonarne urządzenia chłodnicze, klimatyzacyjne i pompy ciepła Rozporządzenie (WE) nr 842/2006 w sprawie niektórych fluorowanych

Bardziej szczegółowo

Janusz Związek Główny Lekarz Weterynarii

Janusz Związek Główny Lekarz Weterynarii Wytwarzanie mięsa i produktów mięsnych w zakładach o małej zdolności produkcyjnej, krajowe regulacje obowiązujące w Polsce, kontrola i przejrzystość łańcucha produkcyjnego Janusz Związek Główny Lekarz

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 Informacje ogólne ISO 50001 to standard umożliwiający ustanowienie systemu i procesów niezbędnych do osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej.

Bardziej szczegółowo

CO2 jako ekologiczny czynnik ziębniczy dla układów klimatyzacji w samochodach

CO2 jako ekologiczny czynnik ziębniczy dla układów klimatyzacji w samochodach CO2 jako ekologiczny czynnik ziębniczy dla układów klimatyzacji w samochodach Urządzenia klimatyzacyjne, które w początkowym okresie rozwoju były instalowane wyłącznie w budynkach, w ostatnich dziesięcioleciach

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 25 czerwca 2015 r. Poz. 881 USTAWA z dnia 15 maja 2015 r. 1), 2), 3) o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach

Bardziej szczegółowo

Rejestracja wstępna i rejestracja w systemie REACH pytania i odpowiedzi

Rejestracja wstępna i rejestracja w systemie REACH pytania i odpowiedzi MEMO/08/240 Bruksela, 11 kwietnia 2008 r. Rejestracja wstępna i rejestracja w systemie REACH pytania i odpowiedzi Nowe przepisy Unii Europejskiej dotyczące chemikaliów, należące do pakietu REACH (Registration,

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa 13.02.2013, Warszawa. Projekt Elektrodpady w dobre ręce

Konferencja prasowa 13.02.2013, Warszawa. Projekt Elektrodpady w dobre ręce Konferencja prasowa 13.02.2013, Warszawa Projekt Elektrodpady w dobre ręce Już jutro walentynki, ale też 14 luty 2013 koniec możliwości informowania konsumentów o kosztach gospodarowania odpadami (tzw.

Bardziej szczegółowo

TAURON EKO Biznes. produkt szyty na miarę. Małgorzata Kuczyńska Kierownik Biura Produktów Rynku Biznesowego

TAURON EKO Biznes. produkt szyty na miarę. Małgorzata Kuczyńska Kierownik Biura Produktów Rynku Biznesowego produkt szyty na miarę Małgorzata Kuczyńska Kierownik Biura Produktów Rynku Biznesowego Warsztaty energetyczne 2013 Idea produktu Propozycja współpracy Idea produktu Zamiarem TAURON Sprzedaż jest propagowanie

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANA GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE MIEJSCOWOŚĆ TŁO PRZEDSIĘWZIĘCIA

ZINTEGROWANA GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE MIEJSCOWOŚĆ TŁO PRZEDSIĘWZIĘCIA ZINTEGROWANA GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE www.ruse-europe.org Efektywna gospodarka odpadami to zintegrowany system, który opiera się na zbieraniu, transporcie, odzysku i unieszkodliwianiu

Bardziej szczegółowo

Nowa ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz sposoby optymalizacji kosztów

Nowa ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz sposoby optymalizacji kosztów Nowa ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz sposoby optymalizacji kosztów Opis Obecnie projekt ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz zmiany ustawy o obowiązkach

Bardziej szczegółowo

Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu

Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu Toruń, 7 stycznia 2014 r. Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu W grudniu uprawnienia do emisji dwutlenku węgla (EUA) zyskały na wartości 11,26 proc.

Bardziej szczegółowo

Newsletter / 1 lipca 2016 r.

Newsletter / 1 lipca 2016 r. Newsletter / 1 lipca 2016 r. Str.2 Str.3 Str.4 Likwidacja tzw. syndromu pierwszej dniówki Projekt ustawy dot. podatku od sprzedaży detalicznej już w Sejmie Łączenie limitów pomocy publicznej na podstawie

Bardziej szczegółowo

Projekt ustawy o odnawialnych źródłach energii - rozwiązania dotyczące wytwarzania ciepła oraz zmiany w kontekście zastosowania GBER

Projekt ustawy o odnawialnych źródłach energii - rozwiązania dotyczące wytwarzania ciepła oraz zmiany w kontekście zastosowania GBER Projekt ustawy o odnawialnych źródłach energii - rozwiązania dotyczące wytwarzania ciepła oraz zmiany w kontekście zastosowania GBER Polsko-Niemiecka Izba Przemysłowo Handlowa Konferencja pt. Ciepło dla

Bardziej szczegółowo

Długoterminowe substytuty ziębników R 502, R 13 i R 13B1

Długoterminowe substytuty ziębników R 502, R 13 i R 13B1 Substytuty ziębników R 502, R 13 i R 13B1 - zastosowanie, ocena ekologiczna oraz analiza własności fizycznych i chemicznych Rafał FLOREK, Stefan RESZEWSKI, Wrocław Niniejsza publikacja stanowi kolejną

Bardziej szczegółowo

PROGRAM CERTYFIKACJI

PROGRAM CERTYFIKACJI Opracował: PROGRAM CERTYFIKACJI Zatwierdził: Strona/Stron: 1/5 1. Informacje wstępne Przedstawiony program certyfikacji produktów w systemie Jakość-Tradycja stosowany jest przez Biuro Certyfikacji COBICO

Bardziej szczegółowo

GDAŃSKIE CENTRUM SZKOLEŃ I CERTYFIKACJI

GDAŃSKIE CENTRUM SZKOLEŃ I CERTYFIKACJI Związek Pracodawców GDAŃSKIE CENTRUM SZKOLEŃ I CERTYFIKACJI dla chłodnictwa, klimatyzacji i pomp ciepła MATERIAŁ UZUPEŁNIAJĄCY do modułu CH-0 z zakresu Kursu początkowego dla osób dokonujących napraw i

Bardziej szczegółowo

mitów o wpływie produkcji papieru na środowisko

mitów o wpływie produkcji papieru na środowisko mitów o wpływie produkcji papieru na środowisko Prawda czy fałsz? Jako użytkownicy papieru możemy mieć trudności ze wskazaniem, co jest prawdą w odniesieniu do wpływu papieru na środowisko naturalne.

Bardziej szczegółowo

Warunki przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości objętego PROW 2014-2020

Warunki przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości objętego PROW 2014-2020 Warunki przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości objętego PROW 2014-2020 1. W ramach poddziałania pomoc przyznawana jest rolnikowi aktywnemu zawodowo,

Bardziej szczegółowo

Słów kilka na temat opakowań wielomateriałowych oraz opakowań po środkach niebezpiecznych, w tym po środkach ochrony roślin

Słów kilka na temat opakowań wielomateriałowych oraz opakowań po środkach niebezpiecznych, w tym po środkach ochrony roślin BIULETYN BIULETYN 3 / 2013 1 / 2013 Spis treści: 1. Słów kilka na temat opakowań wielomateriałowych oraz opakowań po środkach niebezpiecznych, w tym po środkach ochrony roślin. 2. Zmiany wysokości stawek

Bardziej szczegółowo

1 R32 ZASADY WYKONAWSTWA I SERWISOWANIA. Wojciech Lisek

1 R32 ZASADY WYKONAWSTWA I SERWISOWANIA. Wojciech Lisek 1 R32 ZASADY WYKONAWSTWA I SERWISOWANIA. Wojciech Lisek Czynnik chłodniczy R32 Zasady wykonawstwa i serwisowania. mgr inż. Wojciech Lisek 2 R32 ZASADY WYKONAWSTWA I SERWISOWANIA. Wojciech Lisek Treść:

Bardziej szczegółowo

Uwolnij energię z odpadów!

Uwolnij energię z odpadów! Uwolnij energię z odpadów! Energia-z-Odpadów: Co na wejściu? Co na wyjściu? Energia-z-Odpadów a legislacja europejska 26.11.2009 POLEKO, Poznań dr inŝ. Artur Salamon, ESWET 1 O nas: ESWET (European Suppliers

Bardziej szczegółowo

Stan prac nad nowelizacją ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji

Stan prac nad nowelizacją ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji Stan prac nad nowelizacją ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji Agnieszka Misiejuk Wiceprezes Stowarzyszenia Forum Recyklingu Samochodów Poznań, 9 października 2013 r. Ostatnia publikowana

Bardziej szczegółowo

PROGRAM CERTYFIKACJI

PROGRAM CERTYFIKACJI Opracował: Zatwierdził: Strona/Stron: 1/5 1. Informacje wstępne Przedstawiony program certyfikacji produktów tradycyjnych i regionalnych. COBICO Sp. z o.o. jako jednostka certyfikująca wyroby jest akredytowana

Bardziej szczegółowo

Energetyka odnawialna w legislacji

Energetyka odnawialna w legislacji Biomasa na cele energetyczne założenia i realizacja Energetyka odnawialna w legislacji Warszawa, 3 grudnia 2008 r. Dlaczego odnawialne źródła energii? Zapobieganie niekorzystnym zmianom klimatu, Zapobieganie

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TECHNOLOGII INFORMACYJNO-KOMUNIKACYJNYCH NA JAKOŚĆ ŚRODOWISKA

WPŁYW TECHNOLOGII INFORMACYJNO-KOMUNIKACYJNYCH NA JAKOŚĆ ŚRODOWISKA Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polska Akademia Nauk AGH Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Wydział Zarządzania WPŁYW TECHNOLOGII INFORMACYJNO-KOMUNIKACYJNYCH

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 5 kwietnia 2006 r.

Warszawa, dnia 5 kwietnia 2006 r. Warszawa, dnia 5 kwietnia 2006 r. Informacja Ministerstwa Środowiska w sprawie obowiązków dotyczących funkcjonowania systemu zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego w związku z ustawą

Bardziej szczegółowo

Konserwacji oraz naprawy systemów klimatyzacji i wentylacji mechanicznej w budynkach RWE na terenie Warszawy.

Konserwacji oraz naprawy systemów klimatyzacji i wentylacji mechanicznej w budynkach RWE na terenie Warszawy. Konserwacji oraz naprawy systemów klimatyzacji i wentylacji mechanicznej w budynkach RWE na terenie Warszawy. Wytyczne do przetargu i późniejszych umów: Usługa serwisu klimatyzacji wykonywana przez 2 lub

Bardziej szczegółowo

Europejskie systemy certyfikacji zrównoważonego rozwoju biopaliw

Europejskie systemy certyfikacji zrównoważonego rozwoju biopaliw Europejskie systemy certyfikacji zrównoważonego rozwoju biopaliw Michał Cierpiałowski Quality Assurance Poland / Wrocław www.certyfikacja-biopaliw.pl wymagania dyrektywy podstawowym dokumentem prawnym

Bardziej szczegółowo

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD)

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION Brussels, 29 August 2013 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) ENV 782 MAR 119 MI 708 ONU 86 CODEC 1921 INST 459 PARLNAT 214 COVER NOTE from: Polish Senate date

Bardziej szczegółowo

WPŁYW UREGULOWAŃ UNIJNYCH DOTYCZĄCYCH POSTĘPOWANIA Z F-GAZAMI NA ICH STOSOWANIE W GAZOWYCH URZĄDZENIACH GAŚNICZYCH

WPŁYW UREGULOWAŃ UNIJNYCH DOTYCZĄCYCH POSTĘPOWANIA Z F-GAZAMI NA ICH STOSOWANIE W GAZOWYCH URZĄDZENIACH GAŚNICZYCH st. kpt. mgr inż. Paweł ZBROŻEK Zespół Laboratoriów Technicznego Wyposażenia Straży Pożarnej i Technicznych Zabezpieczeń Przeciwpożarowych CNBOP mł. kpt. mgr inż. Tomasz KIEŁBASA Jednostka Certyfikująca

Bardziej szczegółowo

ZRÓWNOWAŻONA OCENA NA PRZYKŁADZIE MATERIAŁU TERMOIZOLACYJNEGO

ZRÓWNOWAŻONA OCENA NA PRZYKŁADZIE MATERIAŁU TERMOIZOLACYJNEGO ZRÓWNOWAŻONA OCENA NA PRZYKŁADZIE MATERIAŁU TERMOIZOLACYJNEGO Zrównoważony rozwój informacje ogólne EKOLOGICZNE środowisko naturalne Zrównoważone warunki życia SPOŁECZNE oddziaływania i warunki socjalne

Bardziej szczegółowo

Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii 29.11.2011 2011/0156(COD) PROJEKT OPINII Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego,

Bardziej szczegółowo

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Roman Warchoł, TAURON Sprzedaż Forum Polska Efektywna Energetycznie, Gdańsk, 6 marca 2012r. Unijne cele 3x20% Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

Sprawa okazuje się jednak nieco bardziej skomplikowana, jeśli spojrzymy na biomasę i warunki jej przetwarzania z punktu widzenia polskiego prawa.

Sprawa okazuje się jednak nieco bardziej skomplikowana, jeśli spojrzymy na biomasę i warunki jej przetwarzania z punktu widzenia polskiego prawa. Czy biomasa jest odpadem? Łukasz Turowski Co to jest biomasa? W obliczu nałożonych na Polskę prawem Unii Europejskiej zobowiązań polegających na zwiększaniu udziału energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 14.5.2014 L 139/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 492/2014 z dnia 7 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego

Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego Autor: dr Bartłomiej Nowak 1 Przyjęty na szczycie w Brukseli w 2008 roku pakiet klimatyczno-energetyczny zakłada odejścia od

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa ErP. Nowe wymagania dotyczące efektywności energetycznej źródeł ciepła. Ciepło, które polubisz

Dyrektywa ErP. Nowe wymagania dotyczące efektywności energetycznej źródeł ciepła. Ciepło, które polubisz Dyrektywa ErP Nowe wymagania dotyczące efektywności energetycznej źródeł ciepła Ciepło, które polubisz Przepisy Unii Europejskiej wprowadzają z dniem 26 września 2015 r. nowe wymagania odnośnie efektywności

Bardziej szczegółowo

CO 2 w transporcie. Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery

CO 2 w transporcie. Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery CO 2 w transporcie Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery 1 Ochrona klimatu Ochrona klimatu jest od co najmniej 15 lat jednym z najwaŝniejszych globalnych zagadnień obejmujących

Bardziej szczegółowo