DYSKRYMINACJA NIEPOTRZEBNE CIERPIENIE MATERIA DLA DRU YNOWYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "DYSKRYMINACJA NIEPOTRZEBNE CIERPIENIE MATERIA DLA DRU YNOWYCH"

Transkrypt

1 ZWI ZEK H A R C E R S T WA POLSKIEGO DYSKRYMINACJA NIEPOTRZEBNE CIERPIENIE MATERIA DLA DRU YNOWYCH

2 2 Opracowanie: hm. Pawe³ Smardz Anna Machocka (Amnesty International) Piotr Skrzypczak (Amnesty International) Zdjêcie na ok³adce: hm. Dariusz Rutkowski Materia³ zosta³ sfinansowany w ramach partnerstwa Zwi¹zku Harcerstwa Polskiego i Stowarzyszenia Amnesty International.

3 WSTÊP 3 INNI! S¹ wszêdzie, spotykamy ich na ka dym kroku! To ci, którzy w jakikolwiek sposób siê od nas ró ni¹: maj¹ inny kolor w³osów, s¹ wy si lub ni si, s¹ innego wyznania, p³ynie w nich inna krew, s¹ od nas starsi lub m³odsi. Pochodz¹ z innego kraju, inaczej siê ubieraj¹, wyznaj¹ inne zasady, s¹ fanami innej dru yny pi³karskiej, popieraj¹ inn¹ partiê lub ideologiê, mieszkaj¹ w innymi mieœcie, mo e na wsi Spotykamy ich codziennie! Bo ka dy jest inny..., choæ wszyscy jesteœmy ludÿmi. Naj³atwiejszym sposobem na samookreœlenie jest przeciwstawienie siebie innemu cz³owiekowi, ewentualnie innej grupie ludzi. Na przyk³ad wiele narodów ukszta³towa³o siê w³aœnie przez odrzucenie tradycji i zwyczajów innych narodów. A czym by³oby kibicowanie swojej dru ynie pi³karskiej, gdyby nie by³o zwolenników innych dru yn? Te przyk³ady pokazuj¹, jak ³atwo jest patrzeæ na œwiat i innych ludzi przez pryzmat tego, co nas ró ni, a nie tego, co nas ³¹czy. A od takiego ró nicuj¹cego sposobu myœlenia i postrzegania rzeczywistoœci ju tylko krok do odbierania przeciwnikom cech ludzkich, do z³ego traktowania czy poni ania. Ka dy z nas na pewno spotka³ siê z wyzwiskami zwi¹zanymi z narodowoœci¹, porównaniem do blondynki czy pogard¹ wyra on¹ wobec ludzi starszych. Takie zachowania spotykamy na ka dym kroku. A to i tak najdelikatniejsze z nieludzkich zachowañ. Pod³o em takich dzia³añ jest niedostrzeganie w drugim cz³owieku osoby ludzkiej, nieszanowanie jego godnoœci. W codziennym yciu, niestety, wci¹ czêsto zdarza siê nam byæ œwiadkiem zachowañ dyskryminacyjnych. I prawdopodobnie równie czêsto zdarza siê, e nieœwiadomie odwo³ujemy siê do stereotypów krzywdz¹cych innych ludzi. Harcerstwo i skauting jako jeden z celów stawiaj¹ sobie wpajanie postaw tolerancji i otwartoœci na drugiego cz³owieka, poszanowania jego godnoœci. Powinniœmy pilnie krzewiæ wœród m³odzie y dobro, wzajemne zrozumienie, zasady tolerancji wobec odmiennoœci rasowych i narodowych, budziæ têsknotê za pokojem pisze W. Hansen w ksi¹ ce Wilk, który nigdy nie œpi. Zmiany na œwiecie powoduj¹, e coraz czêœciej spotykaæ siê bêdziemy z przedstawicielami innych kultur i narodowoœci, innych wyznañ i religii, z innymi przekonaniami i innymi sposobami zachowañ. Nie zawsze musimy zgadzaæ siê z czyimiœ pogl¹dami czy sposobem ycia, a tym bardziej nikt nas nie zmusza do ich naœladowania. Ale ka demu nale y siê szacunek. Problem szacunku i otwartoœci na drugiego cz³owieka jest aktualny w wielu dzia³aniach dru- yn, szczepów i innych œrodowisk harcerskich. Podejmowany jest tak e przez program Barwy przysz³oœci. Razem ze Stowarzyszeniem Amnesty International, które jest partnerem ZHP w dziedzinie edukacji o prawach cz³owieka, chcielibyœmy zachêciæ Ciê do przeczytania poni szego materia³u, poœwiêconego problemowi godnoœci i tolerancji wobec drugiego cz³owieka. Mo e po lekturze najd¹ Ciê refleksje dotycz¹ce w³asnego postêpowania, a mo e podejmiesz ten temat ze swoimi zuchami, harcerkami i harcerzami? hm. Pawe³ Smardz

4 4 ` ZRÓD O Anna Machocka, Amnesty International Z pojêciem godnoœci spotykamy siê ka dego dnia. W³¹czaj¹c telewizor, czytaj¹c gazety czy po prostu w rozmowach z ludÿmi. Wci¹ napotykamy stwierdzenia godnie yæ, cz³owiek bez godnoœci. Niektóre historie nas bulwersuj¹, inne budz¹ niesmak. No bo jak na przyk³ad myœleæ o cz³owieku, który ma czwórkê g³odnych dzieci, a wszystkie pieni¹dze wydaje na alkohol? Albo o kimœ, kto sprzedaje siê za pieni¹dze, maj¹c przy tym wszystko i wszystkich za nic? Mówi siê wtedy: ten cz³owiek nie ma godnoœci. I w³aœciwie tak jest, e czêœæ ludzi niejako na w³asne yczenie pozbawia siê godnoœci. Rozpoczynamy z tego samego punktu, a potem ycie rzuca nas w ró ne strony. Czasem jest to przypadek, czasem wartoœci dla nas istotne, innym razem zwyk³e d¹ enie do obranego celu. A weÿmy dwie podstawowe kwestie ycie i œmieræ. Ludzie chc¹ godnie yæ i umieraæ. Jak rozumieæ godne ycie? Czy to jest ycie pe³ne wygód, czy te poœwiêcania siê dla innych? A œmieræ? Czy to nie wszystko jedno jak umieramy, skoro i tak umieramy, a nasze cia³o zakopywane jest pod ziemi¹? Ludziom bardzo zale y, aby uwa ano ich za osoby godne. Wi¹ e siê to automatycznie z szacunkiem dla ich osoby ze strony innych oraz ich wewnêtrznym poczuciem w³asnej wartoœci. Jest to nic innego jak honor, czyli coœ, co maj¹ prawi obywatele. Ile to ³atwiej yæ, maj¹c powa anie u innych, ich przychylnoœæ i akceptacjê spo³eczn¹. O wszelkiej maœci degeneratach mówimy zaœ, e nie maj¹ godnoœci, pozbyli siê jej na w³asne yczenie, przez swoje postêpowanie. Pamiêtaæ nale y, e wszyscy jesteœmy ludÿmi. Rozwój naszej cywilizacji sprawi³, e nie ulega w¹tpliwoœci, i wszyscy ludzie yj¹cy na ziemi s¹ sobie równi, niezale nie od rasy, koloru skóry, wyznawanej religii, p³ci, orientacji seksualnej itd. Stworzono miêdzynarodowe standardy, które, przynajmniej w teorii, likwiduj¹ sztuczne podzia³y na lepszych i gorszych, wybrañców i niewolników. Uzasadnieniem równoœci jest godnoœæ. Tyle e godnoœæ rozumiana nie w kategoriach honoru czy wartoœci spo³ecznej poszczególnych osób. Jest to coœ wa niejszego, coœ, co uzasadnia ca³e nasze cz³owieczeñstwo. Godnoœæ osobowa, bo o niej w³aœnie mówimy, jest czymœ tak naturalnym, jak powietrze, którym cz³owiek musi oddychaæ, eby yæ. Ona po prostu jest. Rodzimy siê z ni¹ i z ni¹ umieramy. Wynika z samego faktu bycia cz³owiekiem. Godnoœæ osobow¹ ma zarówno ma³a dziewczynka, bawi¹ca siê w piaskownicy, jak i morderca czy zdrajca narodu. Równoœæ jest nierozerwalnie zwi¹zana z godnoœci¹. Nie mo emy wybiórczo traktowaæ ludzi, dzieliæ ich na lepszych i gorszych, czy inaczej godnych i niegodnych. Nikt, ani jakakolwiek w³adza, ani te my sami, nie jesteœmy w stanie siê jej pozbawiæ. Ona po prostu jest i na tym w³aœnie opiera siê ca³a koncepcja praw cz³owieka. Praw fundamentalnych i niezbywalnych, przynale nych wszystkim ludziom bez wyj¹tku. Jest to coœ takiego, czego nikt nie musi innym udowadniaæ. No bo jak niby udowodniæ coœ tak oczywistego i nieuchwytnego zarazem. Godnoœci nie da siê przecie pokazaæ. Nie mo na jej oprawiæ w ramki, powiesiæ na œcianê i chwaliæ siê ni¹. Problem pojawia siê z uœwiadomieniem jej sobie. Osoby nieœmia³e, boj¹ce siê ka dego zetkniêcia z rzeczywistoœci¹, maj¹ spore k³opoty ze zdefiniowaniem swojej wartoœci jako cz³onka spo³eczeñstwa. A weÿmy przyk³ad

5 kryminalistów. Jak e czêsto odmawia siê im prawa nawet do oddychania. Jak e czêsto s³yszê na ulicy, z jak¹ ³atwoœci¹ ludzie rozporz¹dzaj¹ czyimœ yciem. Zrobi³ Ÿle nie jest wart, eby yæ. A jego prawo do ycia? Ono przecie istnieje i musimy to uszanowaæ. Sk¹d siê wziê³o? Proste z jego godnoœci osobowej. Im szybciej uœwiadomimy sobie fakt, e cechê tê maj¹ wszystkie istoty ludzkie, tym ³atwiej bêdzie nam traktowaæ innych we w³aœciwy sposób jak ludzi. Posiadaniem godnoœci osobowej t³umaczy siê wszystko, co cz³owiekowi siê nale y. Nie chodzi tu absolutnie o dobra materialne, ale o takie zwyk³e, ludzkie. Ka dy ma prawo yæ, chodziæ, dok¹d i z kim chce, cieszyæ siê wolnoœci¹. To godnoœæ sprawia, e nie mo emy kogoœ zamkn¹æ na si³ê w klatce, torturowaæ b¹dÿ rozporz¹dzaæ jego yciem. Najwa niejsze jest uœwiadomienie sobie bardzo prozaicznej rzeczy e cz³owiek nie jest przedmiotem. Nie jest i nigdy nie by³. Choæ wiele razy by³ w taki w³aœnie sposób traktowany. Wielokrotnie byliœmy œwiadkami prób odbierania ludziom ich godnoœci przez rzekomych wybrañców. Teorie zniewolenia, kontroli wszelkich aspektów ycia b¹dÿ ca³kowitego uzale nienia ycia od kaprysu przywódcy. Rok 1984 Orwella to tylko ksi¹ ka. Hitler, Stalin czy Pol Pot byli rzeczywistoœci¹. Godnoœæ i równoœæ nie s¹ XX-wiecznym wytworem, zosta³y jedynie przypomniane i wyci¹gniête na œwiat³o dzienne. Przygl¹daj¹c siê uwa nie wielu religiom i filozofiom, odnajdziemy w nich podobne uzasadnienie naszego istnienia. Inne nazewnictwo, inna forma, ale ta sama treœæ esencja cz³owieczeñstwa. Rozwój nauki o prawach cz³owieka stworzy³ odbicie godnoœci osobowej w prawie. Wszyscy ludzie rodz¹ siê wolni i równi pod wzglêdem swej godnoœci i swych praw g³osi artyku³ 1 Powszechnej Deklaracji Praw Cz³owieka. Ten dokument da³ natchnienie i rozprzestrzeni³ tê fundamentaln¹ ideê. Odt¹d adna szanuj¹ca siê w³adza nie podwa y, przynajmniej oficjalnie, wartoœci osoby ludzkiej. Uznanie tego fundamentalnego dla wszystkich ludzi faktu, po³o y³o kres przedmiotowemu traktowaniu ludzi. Podobne, jak w przypadku Deklaracji, zapisy znajdujemy w wiêkszoœci wspó³czesnych dokumentów dotycz¹cych praw cz³owieka. Równie Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, e przyrodzona i niezbywalna godnoœæ cz³owieka stanowi Ÿród³o wolnoœci i praw cz³owieka i obywatela. Pozostaje tylko mieæ nadziejê, e ci¹g³e podkreœlanie wartoœci ludzkiej sprawi, i nigdy ju ideologie podludzi i ras wybranych nie bêd¹ mia³y szansy siê rozwin¹æ. Godnoœæ osobowa to pocz¹tek. Tutaj wszystko siê zaczyna. Nasze ycie, nasze prawa, nasza wolnoœæ. 5

6 6 DYSKRYMINACJA Piotr Skrzypczak, Amnesty International PRZEPIS NA DYSKRYMINACJÊ WeŸmy grupê harcerzy. Wybierzmy jak¹œ cechê ca³kowicie od nich niezale n¹, np. datê urodzenia. Przyjmijmy, e osoby, które urodzi³y siê w pierwszym kwartale roku s¹ mniej zdolne po prostu mniej inteligentne. Teraz mo na zacz¹æ normalne ycie dru yny. Jest pewne, e od tej pory spójna grupa rozpadnie siê na dwie czêœci. Ci lepsi, urodzeni od kwietnia do grudnia, bêd¹ siê cieszyæ ze swoich zdolnoœci. Zaraz znajd¹ dziesi¹tki przyk³adów na poparcie tego za³o enia. Oka e siê, e to zawsze by³o oczywiste. Mo e nawet ktoœ stwierdzi, e to rzeczywiœcie mo na naukowo uzasadniæ? Lepsi zaczn¹ artowaæ z grupy mniejszoœciowej, traktowaæ ich zgodnie z nadan¹ etykietk¹. Ktoœ mo e stwierdziæ, e mo e nie warto pozwalaæ na pewne przyjemnoœci gorszym, mo e oni powinni zaj¹æ siê przede wszystkim prac¹. Z kolei grupa mniejszoœciowa albo zacznie siê broniæ, albo pogodzi siê ze swoj¹ rol¹. Mo e znajdzie jakieœ wygodne uzasadnienie, tak, aby da³o siê w tej sytuacji przetrwaæ? Jedno jest pewne: osoby z gorszej grupy nie bêd¹ z dokonanego podzia³u zadowolone. Gdyby nie przerywaæ tego æwiczenia z pewnoœci¹ podzia³ okaza³by siê bardzo silny, trudno by³oby potem powróciæ do normalnego stanu rzeczy. Zaprezentowany przepis to najczêstszy model powstawania dyskryminacji. Mamy jakiœ czynnik ró nicuj¹cy w tym przypadku datê urodzenia i mamy kogoœ, kto og³osi jak¹œ prawdê: osoby urodzone w pierwszym kwartale s¹ gorsze. Reszta toczy siê sama. Ludzie uwielbiaj¹ proste wyt³umaczenia trudnych rzeczy. Tym bardziej e zaraz okazuje siê, i jest tyle argumentów na poparcie tej cechy. Prawdopodobnie nikt jednak, zw³aszcza z lepszej grupy, nie zaczyna zastanawiaæ siê nad samym za³o eniem. Nie analizuje, czy data urodzenia ma rzeczywiœcie wp³yw na zdolnoœci ludzi. I nawet jeœli ca³oœæ potraktowana jest w charakterze zabawy, to emocje, które podczas niej powstaj¹, s¹ prawdziwe. Nawet po zakoñczeniu æwiczenia uczestnicy wci¹ bêd¹ nawi¹zywaæ do swojej wczeœniejszej pozycji. Podzia³ na lepszych i gorszych bêdzie jeszcze d³ugo widoczny. DYSKRYMINACJA oznacza ró nicuj¹ce traktowanie ludzi, jeœli nie jest ono obiektywne ani usprawiedliwione realizacj¹ prawnie uzasadnionego celu lub jeœli œrodki s³u ¹ce osi¹gniêciu takiego celu s¹ nieproporcjonalne.

7 W jaki sposób mo emy prze³o yæ to na praktykê? Otó, jeœli zabronimy niewidomemu prowadzenia pojazdów, zakaz ten nie bêdzie dyskryminuj¹cy. Dlaczego, przecie jest to ró nicuj¹ce traktowanie ludzi? Niewidz¹cy, tak samo jak widz¹cy, jest cz³owiekiem. Jednak definicja dyskryminacji mówi tak e o tym, e nie ma dyskryminacji, jeœli ró nicowanie traktowania jest obiektywnie usprawiedliwione. Trudno siê zgodziæ ze stwierdzeniem, e osoba niewidz¹ca mo e byæ dobrym, bezpiecznie prowadz¹cym pojazd kierowc¹. Usprawiedliwieniem zakazu jest zatem bezpieczeñstwo innych ludzi. Nie mo na tak e stwierdziæ, e zakaz jest œrodkiem nieproporcjonalnym. Niewidomy nie mo e mieæ pozwolenia na przyk³ad na prowadzenie tylko ma³ych samochodów albo tylko samochodów o ograniczonej prêdkoœci. W tym przypadku sensowny jest tylko ca³kowity zakaz. Zupe³nie inna sytuacja mia³aby miejsce, gdyby zabroniono prowadzenia pojazdów osobom poruszaj¹cym siê na wózku. W takim przypadku jedynym prawnym ograniczeniem mo e byæ wymóg poruszania siê specjalnie dostosowanym pojazdem tak, aby umo liwiæ sprawne pos³ugiwanie siê wszelkimi przyrz¹dami niezbêdnymi do bezpiecznego uczestniczenia w ruchu drogowym. W tym przypadku ca³kowity zakaz nie móg³by byæ uznany za œrodek proporcjonalny. 7 RODZAJE DYSKRYMINACJI DYSKRYMINACJA BEZPOŒREDNIA zachodzi wówczas, gdy osoba jest traktowana w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie ni inna osoba zosta- ³aby potraktowana w takiej samej sytuacji. Dok³adnie taki przyk³ad mieliœmy w przepisie na dyskryminacjê. Osoby urodzone w pierwszym kwartale roku by³y gorsze, mia³y mniej praw w porównaniu do reszty grupy. DYSKRYMINACJA POŒREDNIA ma miejsce wówczas, gdy pozornie neutralne postanowienie, kryterium lub praktyka stawia okreœlone osoby w szczególnie niekorzystnej sytuacji w porównaniu z innymi osobami, chyba e takie postanowienie, kryterium lub praktyka s¹ usprawiedliwione s³usznym celem, a œrodki do osi¹gniêcia takiego celu s¹ proporcjonalne i konieczne. Przyk³adowo ma ona miejsce w sytuacji, gdy wystêpuj¹ dysproporcje w zakresie warunków zatrudnienia na niekorzyœæ wszystkich lub znacznej liczby kobiet, je eli nie mog¹ one byæ obiektywnie uzasadnione innymi wzglêdami ni p³eæ (np. zani anie stawki godzinowego wynagrodzenia osobom pracuj¹cym w niepe³nym wymiarze czasu, jeœli kobiety dominuj¹ w tej grupie zatrudnionych).

8 8 NIENAWIŒÆ Z LENISTWA Sk¹d bierze siê dyskryminacja? Z jakiego powodu ludzie s¹ dyskryminowani? Mo na powiedzieæ, e z dowolnego powodu. Dlaczego? Dyskryminacja polega w³aœnie na nieracjonalnym ró nicowaniu ludzi. Czyli powód jest tak naprawdê ma³o istotny. Ofiarami dyskryminacji s¹ przede wszystkim wszelkie mniejszoœci i grupy, o których ma³o siê wie. Dyskryminacja zazwyczaj wyp³ywa z nietolerancji i ksenofobii. Ludzie boj¹ siê innoœci. Dlatego przypisuj¹ czêsto sytuacjom, których nie znaj¹, jakieœ nadzwyczajne cechy zazwyczaj negatywne. Œmia³o mo na powiedzieæ, e niechêæ do innych bierze siê z lenistwa. eby kogoœ lub coœ poznaæ, potrzebny jest wysi³ek, zaanga owanie. Poza tym zrozumienie skomplikowanych mechanizmów rz¹dz¹cych œwiatem tak e nie nale y do naj³atwiejszych. Aby tego wysi³ku unikn¹æ, mo na wybraæ lepsze rozwi¹zanie proste, a raczej prostackie prawdy domoros³ych myœlicieli. Skrajnym przyk³adem dyskryminacji jest rasizm, kiedy to ró nicuje siê ludzi tylko na podstawie koloru skóry. Mimo e nigdy nie dowiedziono istnienia ró nic miêdzy ludÿmi wynikaj¹cych z koloru skóry, a nauka teoriê ras ju dawno skompromitowa³a, wci¹ spora grupa ludzi uwa a siê za lepszych tylko dlatego, e ma jaœniejszy kolor skóry. STEREOTYP funkcjonuj¹cy w œwiadomoœci spo³eczeñstwa uproszczony, skrótowy i zabarwiony wartoœciuj¹co obraz rzeczywistoœci, odnosz¹cy siê do grup spo³ecznych, osób, sytuacji, instytucji, utrwalony wielokrotnym powtarzaniem. Niestety, powodem istnienia dyskryminacji jest czêsto tak e polityka. Populistyczni przywódcy w prosty sposób t³umacz¹ spo³eczeñstwu skomplikowane mechanizmy polityczne czy gospodarcze. Zamiast wielogodzinnego wyk³adu wol¹ proste has³o: waszej biedzie winni s¹ ci lub tamci. A ludzie nie lubi¹ siê zbyt d³ugo zastanawiaæ nad sensownoœci¹ takich wypowiedzi, zw³aszcza e dziêki nim tak ³atwo mo na usprawiedliwiæ w³asne pora ki.

9 CZYNNIKI DYSKRYMINACJI 9 Racjonalnych powodów do dyskryminowania ludzi nie ma. S¹ jednak pewne cechy, które sta³y siê przez wieki ulubionymi powodami do wprowadzania podzia³ów. P EÆ jednym z najczêstszych przypadków dyskryminacji ze wzglêdu na p³eæ s¹ ni sze zarobki kobiet, pracuj¹cych na tych samych stanowiskach, co mê czyÿni i wykonuj¹cych tak¹ sam¹ pracê. Innym, równie czêstym problemem, jest odmowa zatrudnienia kobiety ze wzglêdu na mo liwoœæ zajœcia przez ni¹ w ci¹ ê. Pracodawcy podczas rozmowy kwalifikacyjnej czêsto zadaj¹ pytania dotycz¹ce chêci posiadania dzieci, stanu cywilnego, prywatnych planów. Skrajnym przyk³adem jest odbieranie jakichkolwiek praw kobietom w niektórych kulturach. RASA I POCHODZENIE ETNICZNE, NARODOWOŒÆ zdarza siê, e osobom o niepolskim pochodzeniu odmawia siê zatrudnienia. Poszczególne narodowoœci s¹ tak e przedmiotem artów. WIEK przyk³adem tego typu dyskryminacji s¹ og³oszenia prasowe okreœlaj¹ce górn¹ lub doln¹ granicê wieku pracownika. NIEPE NOSPRAWNOŒÆ dyskryminacja zachodzi wówczas, kiedy nastêpuje odmowa zatrudnienia osoby niepe³nosprawnej, w przypadku kiedy jej niepe³nosprawnoœæ nie ma wp³ywu na wykonywan¹ pracê. RELIGIA, WYZNANIE I PRZEKONANIA osoba jest dyskryminowana wówczas, kiedy odmawia siê jej zwolnienia od pracy w dni bêd¹ce œwiêtami religijnymi, w celu umo liwienia uczestniczenia w obrzêdach religijnych. ORIENTACJA SEKSUALNA przyk³adem dyskryminacji jest odmowa przez pracodawcê udzielenia dni wolnych od pracy ze wzglêdu na koniecznoœæ opieki na chorym partnerem. Dyskryminacj¹ jest tak e odmowa zatrudnienia z powodu orientacji seksualnej.

10 10 JESTEŒMY UCZESTNIKAMI DYSKRYMINACJI Dyskryminacja dotyka bardzo wielu ludzi w bardzo wielu sytuacjach. Co gorsza, nie da siê jej unikn¹æ. Nawet jeœli jest siê m³odym, dobrze wykszta³conym mê czyzn¹, Polakiem, katolikiem, sprawnym fizycznie, maj¹cym dobrze p³atn¹ pracê, kochaj¹c¹ onê a wiêc przynajmniej potencjalnie jest siê cz³onkiem najmniej dyskryminowanej grupy w Polsce stycznoœci z dyskryminacj¹ nie da siê unikn¹æ. Dlaczego? Poniewa zjawisko to dotyczy ludzi w ró nych formach. Poni ej zaprezentowano cztery sytuacje zwi¹zane z dyskryminacj¹. Ka dy mo e przez chwilê zastanowiæ siê, czy, kiedy i w jakiej sytuacji spotka³ siê z opisywanym problemem. Nie musz¹ to byæ wcale sytuacje ekstremalne. Mo e to byæ jakiœ drobiazg, np. rzucona artem uwaga o czyimœ pochodzeniu czy wygl¹dzie. Bierny œwiadek dyskryminacji by³aœ/by³eœ œwiadkiem, jak ktoœ zosta³ nies³usznie potraktowany gorzej od innych. Mo e nawet przez chwilê uzna³aœ/uzna³eœ racjê sprawców dyskryminuj¹cego zachowania, ale w g³êbi duszy czu³aœ/czu³eœ, e to postêpowanie jest z³em. Mimo to nie stanê³aœ/stan¹³eœ w obronie ofiary. Mo e ba³aœ/ba³eœ siê reakcji wiêkszoœci, mo e stara³aœ/stara³eœ sobie wmówiæ, e ofiara jest winna zaistnia³ej sytuacji. A mo e po ca³ym zajœciu uzna³aœ/uzna³eœ stanowisko sprawców, dziêki czemu mog³aœ/mog³eœ uspokoiæ swoje sumienie? Sprawca dyskryminacji post¹pi³aœ/post¹pi³eœ wobec innej osoby nie fair. Potraktowa³aœ/ potraktowa³eœ kogoœ gorzej od innych tylko dlatego, e wyró nia³o go coœ, co nie mia³o tak naprawdê zwi¹zku z zaistnia³¹ sytuacj¹. Wiedzia³aœ/widzia³eœ jednak, e mo esz sobie na to pozwoliæ, bo tak robi wiêkszoœæ, taki jest stereotyp. Albo po prostu nie zastanowi³aœ/zastanowi³eœ siê nad tym, co robisz, a post¹pi³aœ/post¹pi³eœ tak dlatego, e tak robi¹ inni. Nie zastanowi³aœ/zastanowi³eœ siê, e czyni¹c tak kogoœ krzywdzisz. A mo e robi³aœ/robi³eœ to z premedytacj¹, wiedz¹c, e nic ci nie grozi. Czynny œwiadek dyskryminacji tobie nic nie grozi³o, a mimo to stanê³aœ/stan¹³eœ w obronie osoby dyskryminowanej. Wymaga³o to du ego wysi³ku, bo wiêkszoœæ by³a przeciw. Mimo to nie mog³aœ/mog³eœ patrzeæ jak niewinna osoba cierpi. Przez to prawdopodobnie narazi³aœ/narazi- ³eœ siê na szykany, byæ mo e uznano, e jesteœ taka sama/taki sam jak ofiara dyskryminacji. Tobie to jednak przesta³o przeszkadzaæ, bo czu³aœ/czu³eœ, e jesteœ po w³aœciwej stronie, e nie mo na kogoœ przeœladowaæ. Przez to wydarzenie jeszcze lepiej zrozumia³aœ/zrozumia³eœ, na czym polega dyskryminacja e z osoby neutralnej sta³aœ/sta³eœ siê ofiar¹ tylko dlatego, e ujê³aœ siê za kimœ przeœladowanym. Ofiara dyskryminacji ktoœ odmówi³ ci realizacji twoich praw. Nie wpuszczono ciê gdzieœ, zabroniono czegoœ albo potraktowano ciê w niegrzeczny czy niesprawiedliwy sposób. By³o to zupe³nie nieracjonalne. Czu³aœ/czu³eœ siê z tym bardzo Ÿle, wiedzia³aœ/wiedzia³eœ, e inni w podobnej sytuacji s¹ traktowani lepiej. Zdawa³aœ/zdawa³eœ sobie sprawê, e to nie jest twoja wina,

11 a powód takiego zachowania ze strony innych jest tylko pretekstem do odebrania ci praw. A mo e uzna³aœ/uzna³eœ, e przeœladowcy maj¹ racjê? 11 Jeœli poœwiêci siê chwilê na zastanowienie i przyjrzenie swojemu yciu, z pewnoœci¹ uda siê znaleÿæ w nim wszystkie cztery sytuacje. Wszystkie postawy wi¹ ¹ siê ze sob¹ i niestety ka da ma wiele argumentów na swoj¹ obronê. NIETOLERANCJA brak szacunku dla cudzych praktyk i przekonañ. Objawia siê niedopuszczaniem do zachowañ czy pogl¹dów ró ni¹cych siê od w³asnych. Le y u podstaw dyskryminacji rasowej i ksenofobii. KSENOFOBIA nieuzasadniony lêk i wrogoœæ wobec obcych. RASIZM przekonanie, e rasa, kolor skóry, pochodzenie narodowe lub etniczne, determinuj¹ nieprzezwyciê alne ró nice pomiêdzy ludÿmi. Analizuj¹c przyk³ady z w³asnego ycia dostrzegamy, e z dyskryminacj¹ mo emy spotkaæ siê w ró nych formach, mo emy j¹ ogl¹daæ z ró nych pozycji. Dyskryminacja wystêpuje w zapisach prawnych, na poziomie wielkiej polityki, ale tak e na naszym codziennym podwórku. Co wiêc mo emy zrobiæ, eby y³o siê nam lepiej, przyjaÿniej, eby nikt niepotrzebnie nie cierpia³? Jeœli chcemy siê skupiæ na rozwi¹zywaniu problemu w swoim najbli szym otoczeniu musimy przede wszystkim w³o yæ trochê wysi³ku w obserwowanie w³asnych postaw. Musimy zacz¹æ analizowaæ, dlaczego czasami zachowujemy siê wobec kogoœ gorzej. Czy ma to jakiekolwiek racjonalne uzasadnienie. Czy swoim zachowaniem nie powodujemy, e ktoœ bêdzie cierpia³? A mo e po prostu problem tkwi w nas samych i naszym stereotypowym podejœciu do okreœlonych grup. Mo e wystarczy odrzuciæ zakorzenione w nas uprzedzenia, aby ktoœ, kogo nigdy nie lubiliœmy, sta³ siê naszym przyjacielem. Kiedy ju sami zobaczymy, jak zmienia siê nasze postrzeganie innych, mo emy zacz¹æ rozmawiaæ o tym z naszymi przyjació³mi, znajomymi. Mo emy staraæ siê, aby w naszym œrodowisku nie by³o przypadków bezsensownej nienawiœci czy uprzedzeñ.

12 12 W JAKI SPOSÓB MO NA PRZECIWDZIA AÆ DYSKRYMINACJI S¹ jednak przypadki, kiedy dyskryminacja przybiera drastyczne formy. Kiedy nasze otwarte patrzenie na œwiat nie wystarczy. Kiedy ofiary dyskryminacji potrzebuj¹ realnej pomocy. Kto mo e jej udzieliæ? S¹ to przede wszystkim s¹dy, do których mo na zwróciæ siê z powództwem o ochronê dóbr osobistych czy te o odszkodowanie, np. od pracodawcy. Niektóre akty dyskryminacji s¹ na tyle powa ne, e powinny byæ œcigane z urzêdu. Wtedy wystarczy z³o yæ do prokuratury zawiadomienie o pope³nieniu przestêpstwa. Dotyczy to przede wszystkim czynów pope³nionych ze wzglêdu na ró nice narodowoœciowe, etniczne, rasowe, przynale noœæ wyznaniow¹ albo bezwyznaniowoœæ. Kiedy czujemy siê dyskryminowani, ale nie za bardzo wiemy, do kogo siê mamy zwróciæ, b¹dÿ znamiona czynu nie kwalifikuj¹ go do zg³oszenia do s¹dów czy prokuratury, mo emy szukaæ pomocy u Rzecznika Praw Obywatelskich b¹dÿ Rzecznika Praw Dziecka. Poza tym w sprawach dotycz¹cych naszego miejsca pracy mo emy zwróciæ siê do Pañstwowej Inspekcji Pracy. Inspektorzy mog¹ przeprowadziæ kontrolê z zachowaniem ca³kowitej anonimowoœci skar ¹cej osoby. Pomocy mo emy szukaæ tak e, odpowiednio do zaistnia³ego problemu, w: Ministerstwie Spraw Wewnêtrznych i Administracji Departament Wyznañ i Mniejszoœci Narodowych, Biurze Pe³nomocnika Rz¹du ds. Równego Statusu Kobiet i Mê czyzn, Biurze Pe³nomocnika Rz¹du ds. Osób Niepe³nosprawnych i w zwi¹zkach zawodowych. TO NIE JEST TRZÊSIENIE ZIEMI Cz³owiek przez ca³e ycie coœ robi. Pracuje. Zazwyczaj praca ta ma jakiœ œciœle okreœlony cel. Dobrze, gdy robi coœ, co jest racjonalne. Jedni pracuj¹ zawodowo po to, eby zarobiæ pieni¹dze, które potem mog¹ wydaæ na ró ne przyjemnoœci. Inni pracuj¹, bo musz¹ utrzymaæ rodzinê. S¹ te tacy, którzy zajmuj¹ siê bezinteresown¹ pomoc¹ innym. Niektórzy pracuj¹ w organizacjach humanitarnych. Zbieraj¹ ywnoœæ, któr¹ nastêpnie wioz¹ w miejsce katastrofy, np. trzêsienia ziemi. I jest to racjonalne i mimo zaistnia³ej tragedii logiczne. Zdarzy³a siê katastrofa, ludzie potrzebuj¹ pomocy, ktoœ tê pomoc organizuje, ofiary s¹ uratowane. Niestety, jednak nie ka de ludzkie dzia³anie ma tak¹ logikê. S¹ na œwiecie ludzie, którzy poœwiêcaj¹ spor¹ czêœæ ycia na rozwi¹zywanie problemu, który nie jest tak racjonalny jak pomoc ofiarom trzêsienia ziemi. Chodzi o dzia³alnoœæ przeciwko dyskryminacji. Otó z dyskryminacj¹ i jej zwalczaniem jest pewien problem. Tu nie ma adnej logiki, adnego rozs¹dnego wyt³umaczenia. Na to, czy bêdzie trzêsienie ziemi, nikt nie ma wp³ywu. Gdy siê zdarzy trzeba ludziom pomagaæ. I nikt nie twierdzi, e to wina ofiar.

13 Z dyskryminacj¹ jest w tym punkcie podobnie to nie wina przeœladowanych, e s¹ przeœladowani. To wina sprawców, którzy bez adnego racjonalnego powodu niszcz¹ innych. I wystarczy- ³oby zaprzestaæ, aby nikt ju nie cierpia³. Czyli negatywna aktywnoœæ jednych ludzi, tych, którzy dyskryminuj¹, zmusza innych, eby stawali w obronie ofiar. Czy zatem mo na unikn¹æ ludzkiego cierpienia? Niestety nie. S¹ sytuacje, kiedy cz³owiek niejako odgórnie jest skazany na cierpienie, nie mo e absolutnie nic zrobiæ, eby go unikn¹æ. Mo na jednak nie dopuszczaæ do sytuacji, kiedy to my sami decydujemy o samopoczuciu innych a dyskryminacja z pewnoœci¹ do tej grupy nale y. 13 KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z 2 kwietnia 1997 r. wprowadza zakaz dyskryminacji rasowej stanowi¹c, e wszyscy s¹ wobec prawa równi, wszyscy maj¹ prawo do jednakowego traktowania przez w³adze publiczne oraz e nikt nie mo e byæ dyskryminowany w yciu politycznym, spo³ecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (art. 32). Art. 32 wprowadza ogólny zapis o równoœci i zakazie dyskryminacji. 1. Wszyscy s¹ wobec prawa równi. Wszyscy maj¹ prawo do równego traktowania przez w³adze publiczne. 2. Nikt nie mo e byæ dyskryminowany w yciu politycznym, spo³ecznym lub gospodarczym z jakichkolwiek przyczyn. Natomiast art. 33 odnosi siê do równouprawnienia kobiet i mê czyzn. 1. Kobieta i mê czyzna w Rzeczypospolitej Polskiej maj¹ równe prawa w yciu rodzinnym, politycznym, spo³ecznym i gospodarczym. 2. Kobieta i mê czyzna maj¹ w szczególnoœci równe prawo do kszta³cenia, zatrudnienia i awansów, do jednakowego wynagrodzenia za pracê jednakowej wartoœci, do zabezpieczenia spo³ecznego oraz do zajmowania stanowisk, pe³nienia funkcji oraz uzyskania godnoœci publicznych i odznaczeñ.

14 14 COŒ DLA DRU YNOWEGO hm. Pawe³ Smardz Warto zastanowiæ siê, co my, jako harcerscy wychowawcy, mo emy zrobiæ, by ludzie na œwiecie byli bardziej otwarci i tolerancyjni, by w ka dym widzieli cz³owieka i szanowali jego godnoœæ. Tu rola dru ynowego jest podwójna. Czy w twoim zachowaniu zawsze szanujesz swoich podopiecznych? Czy naszymi harcerskimi dzia³aniami kszta³tujemy postawy otwartoœci i tolerancji oraz szacunku dla drugiego cz³owieka? Nale y pamiêtaæ, e metoda harcerska zak³ada podmiotowe traktowanie ka dego dziecka. Jest ono centralnym punktem ca³ego procesu wychowawczego. Dziêki naturalnoœci, pozytywnoœci, wzajemnoœci oddzia³ywañ oraz przede wszystkim indywidualnoœci naszej metody w pe³ni respektujemy wrodzon¹ niepowtarzalnoœæ ka dego dziecka. Ka dy wychowawca powinien sobie uœwiadomiæ prawdê wyra on¹ przez Janusz Korczaka: dzieci nie bêd¹ dopiero, a ju s¹ ludÿmi. Niestety, zdarza siê czasami, e w imiê efektów wychowawczych dru ynowy stosuje metody co najmniej dyskusyjne, poœrednio lub bezpoœrednio naruszaj¹ce godnoœæ dziecka. Bo jak inaczej nazwaæ bezsensowne kary (stosowane w wielu dru ynach w ramach systemu kar i nagród)? A zabawy, w których ktoœ bawi siê kosztem drugiej osoby, sprawiaj¹c jej przykroœæ i cierpienie? By to lepiej zrozumieæ, warto siêgn¹æ do korzeni skautingu, kiedy to kszta³towa³y siê jego podstawowe zasady. Jednym z podstawowych celów twórcy skautingu, genera³a Roberta Baden-Powella, by³o budowanie pokojowego œwiata. Mia³ on œwiadomoœæ, e wiele konfliktów i niepokojów na kuli ziemskiej wynika z egoizmu, braku otwartoœci i tolerancji. Zaproponowany przez niego system wychowawczy metoda skautowa w pe³ni pomaga kszta³towaæ w dziecku takie postawy, jak tolerancja, otwartoœæ, szacunek dla drugiego cz³owieka i jego odmiennoœci, umiejêtnoœæ wspó³odczuwania (zwana empati¹), a tak e umiejêtnoœæ ycia w grupie, pokojowego rozwi¹zywania konfliktów oraz wspó³dzia³ania i wspó³pracy. Dru ynowy œwiadomie korzystaj¹cy z dobrodziejstw metody harcerskiej, powinien siê wystrzegaæ dzia³añ, które naruszaj¹ godnoœæ drugiej osoby, gdy s¹ one nie tylko niezgodne z zasadami skautingu, ale naruszaj¹ tak e prawa przys³uguj¹ce ka demu, tak e najm³odszemu cz³owiekowi. Poszanowanie godnoœci harcerki i harcerzy w procesie wychowawczym odbywaj¹cym siê w dru- ynie zale y przede wszystkim od postawy i umiejêtnoœci dru ynowego, od stylu jego pracy, od umiejêtnego stosowania metody harcerskiej. Rol¹ dru ynowego jest tak e kszta³towanie postaw tolerancji, otwartoœci i szacunku wobec drugiego cz³owieka. Odbywa siê to przede wszystkim w ci¹g³ej pracy i dzia³aniu dru yny. Harcerski system wychowawczy stosowany w gromadach i dru ynach daje szansê stykania siê z innymi ludÿmi, wspólnej pracy, wspólnego pokonywania trudnoœci i rozwi¹zywania problemów. Fundamentalne znaczenie maj¹ takie elementy metody harcerskiej, jak Prawo Zucha oraz Prawo i Przyrzeczenie Harcerskie, system ma³ych grup, a tak e dwie z trzech zasad harcerskiego wychowania braterstwo i s³u ba. Tak e dziêki osobistemu przyk³adowi dru ynowy pokazuje, w jaki sposób powinno siê odnosiæ do drugiego cz³owieka. Jest to ogromna odpowiedzialnoœæ, ale tak e wielka szansa na pozostawienie œwiata choæ trochê lepszym.

15 POMYS Y NA DZIA ANIE 15 Skorzystaj z pomys³ów zawartych w materiale Nasz barwny œwiat (broszura z pakietu Barw przysz³oœci, dostêpna na stronie Wraz z zuchami w cyklu podró nik zorganizuj wyprawê gromady na inne kontynenty. Poznajcie tam inne kultury i sposób ycia. W czasie kolonii zuchowej bawcie siê w œwiat przedstawiony w baœniach z innych krajów. Wraz z harcerzami starszymi lub wêdrownikami przeprowadÿ dyskusjê pod tytu³em Tolerancja a akceptacja. Granice tolerancji. W dru ynie harcerskiej przeprowadÿ konkurs na plakat W ka dym widzi bliÿniego. W trakcie zwiadu na pocz¹tku obozu odnajdÿcie mieszkaj¹ce w okolicy mniejszoœci narodowe lub religijne. Dowiedzcie siê, jak yje im siê w Polsce. Czy spotykaj¹ siê z jakimiœ przejawami nietolerancji? Razem z dru yn¹ przeprowadÿ zwiad po waszej miejscowoœci. Zaznaczcie miejsca, które w waszej ocenie mog¹ stanowiæ barierê architektoniczn¹ dla osób niepe³nosprawnych. Mapkê z zaznaczonymi miejscami przeka cie do urzêdu dzielnicy lub gminy. Razem z przybocznymi zastanów siê, czy wasza dru yna oferuje równie atrakcyjny program dla dziewcz¹t i ch³opców. Czy dajesz ka demu równ¹ szansê na rozwój? Czy w trakcie rajdów dru yny ka dy ma mo lwoœæ udzia³u w praktykach religijnych? Je eli twoja dru yna jest zainteresowana sta³¹ dzia³alnoœci¹ na rzecz praw cz³owieka, zachêcam do kontaktu z biurem Amnesty International lub terenowym oddzia³em stowarzyszenia. Adresy znajdziesz na stronie Je eli jesteœ zainteresowany g³êbszym zapoznaniem siê z tematem oraz poszukujesz pomys³ów na swoje zbiórki, odszukaj nastêpuj¹ce materia³y: Ka dy inny, wszyscy równi... Europejski Ruch przeciwko Rasizmowi, Ksenofobii, Przejawom Antysemityzmu i Nietolerancji, Warszawa 2003 (dostêpne na stronie Nasz barwny œwiat, wychowanie patriotyczne, obywatelskie i europejskie po harcersku (broszura wydana w pakiecie Barwy przysz³oœci, dostêpna na stronie Moje prawa i wolnoœci (broszura wydana w pakiecie Barwy przysz³oœci, dostêpna na stronie Dzieci nie bêd¹ dopiero, a ju s¹ ludÿmi, Czuwaj 12/2003 Na stronie znajdziesz ciekawe materia³y edukacyjne. W PRZYGOTOWANIU MATERIA U WYKORZYSTANO: Marek Nowicki, Co to s¹ prawa cz³owieka? [w:] Szko³a Praw Cz³owieka. Teksty Wyk³adów. Zeszyt 1, Warszawa Przeciwdzia³ania dyskryminacji w Polsce. Aspekty prawne i instytucjonalne. Sekretariat Pe³nomocnika Rz¹du ds. Równego Statusu Kobiet i Mê czyzn, Warszawa Przeciwdzia³anie dyskryminacji w Polsce. Jak broniæ swoich praw. Sekretariat Pe³nomocnika Rz¹du ds. Równego Statusu Kobiet i Mê czyzn, Warszawa Roman Smolski, Marek Smolski, El bieta Helena Stadtmüller, S³ownik Encyklopedyczny Edukacja Obywatelska, Warszawa Dzieci nie bêd¹ dopiero, a ju s¹ ludÿmi, Czuwaj 12/2003.

16 G ÓWNA KWATERA ZWI ZKU HARCERSTWA POLSKIEGO ul. M. Konopnickiej Warszawa tel. (0 22) , faks (0 22) STOWARZYSZENIE AMNESTY INTERNATIONAL ul. Marsza³kowska 68/70 lok Warszawa tel./faks (0 22) ul. Jaœkowa Dolina Gdañsk tel./faks (0 58) dodatek do numeru 7-8/2004 miesiêcznika instruktorów ZHP ISSN

DZIECI I ICH PRAWA. Prawa Dziecka są dla wszystkich dzieci bez wyjątku

DZIECI I ICH PRAWA. Prawa Dziecka są dla wszystkich dzieci bez wyjątku DZIECI I ICH PRAWA Prawa Dziecka są dla wszystkich dzieci bez wyjątku i jakiejkolwiek dyskryminacji, niezaleŝnie od koloru skóry, płci, języka, jakim się posługuje, urodzenia oraz religii. Zostały one

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych ciosów jaki może nas spotkać w związku z dugą osobą jest

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieæ - nietypowe uzale nienia NIETYPOWE UZALE NIENIA - uzale nienie od facebooka narkotyków czy leków. Czêœæ odciêtych od niego osób wykazuje objawy zespo³u abstynenckiego. Czuj¹ niepokój, gorzej

Bardziej szczegółowo

Regionalna Karta Du ej Rodziny

Regionalna Karta Du ej Rodziny Szanowni Pañstwo! Wspieranie rodziny jest jednym z priorytetów polityki spo³ecznej zarówno kraju, jak i województwa lubelskiego. To zadanie szczególnie istotne w obliczu zachodz¹cych procesów demograficznych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXX/263/2014 RADY GMINY PRZODKOWO. z dnia 31 marca 2014 r.

UCHWAŁA NR XXX/263/2014 RADY GMINY PRZODKOWO. z dnia 31 marca 2014 r. UCHWAŁA NR XXX/263/2014 RADY GMINY PRZODKOWO z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Przodkowo.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA STOPNIE INSTRUKTORSKIE 1. PRZEWODNIK - PRZEWODNICZKA

WYMAGANIA NA STOPNIE INSTRUKTORSKIE 1. PRZEWODNIK - PRZEWODNICZKA WYMAGANIA NA STOPNIE INSTRUKTORSKIE 1. PRZEWODNIK - PRZEWODNICZKA Poznaje siebie i motywy swojego postępowania. Jest wzorem dla harcerzy. Ma uzdolnienia przywódcze. We współdziałaniu z dziećmi i młodzieżą

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

2000/43/WE 2000/78/WE 2006/54/WE

2000/43/WE 2000/78/WE 2006/54/WE Tabela zgodności L.p. Projekt 2000/43/WE 2000/78/WE 2006/54/WE 1. Art. 1. W ustawie z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz.854 z późn. zm. 2) ), wprowadza się następujące

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIA DODATKOWE DO OGÓLNYCH WARUNKÓW GRUPOWEGO UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE KREDYTOBIORCÓW Kod warunków: KBGP30 Kod zmiany: DPM0004 Wprowadza się następujące zmiany w ogólnych warunkach grupowego ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Regulamin Sprawności okolicznościowej 100-lecia 22. Szczepu Watra im. hm. Kazimierza Skorupki (projekt)

Regulamin Sprawności okolicznościowej 100-lecia 22. Szczepu Watra im. hm. Kazimierza Skorupki (projekt) Regulamin Sprawności okolicznościowej 100-lecia 22. Szczepu Watra im. hm. Kazimierza Skorupki (projekt) Sprawność zuchowa Watrzyk 1. Wzięła/ął udział w zbiórce z okazji 100-lecia Szczepu. 2. Zna najważniejsze

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM PLANOWANIE DZIAŁAŃ Określanie drogi zawodowej to szereg różnych decyzji. Dobrze zaplanowana droga pozwala dojechać do określonego miejsca w sposób, który Ci

Bardziej szczegółowo

1) w 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie:

1) w 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie: Źródło: http://bip.mswia.gov.pl/bip/projekty-aktow-prawnyc/2005/481,projekt-rozporzadzenia-ministra-spraw-wewnetrznych-i -Administracji-z-dnia-2005-r.html Wygenerowano: Czwartek, 28 stycznia 2016, 20:27

Bardziej szczegółowo

Turniej Piłkarski. Copa Manufaktura 2006

Turniej Piłkarski. Copa Manufaktura 2006 Turniej Piłkarski Regulamin Turnieju Piłkarskiego 1. Organizator, Termin, Miejsce 1. Głównym Organizatorem Turnieju Piłkarskiego Copa Manufaktura (zwanego dalej Turniejem) jest: 03-111 Warszawa, ul.podróŝnicza

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W LUBLINIE

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W LUBLINIE Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr z dnia Dyrektora PCPR w Lublinie KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W LUBLINIE ROZDZIAŁ I Zasady ogólne 1 1. Kodeks wyznacza zasady postępowania

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 Nr wniosku.../... Bobrowniki, dnia... Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 1. Dane osobowe WNIOSKODAWCY Nazwisko

Bardziej szczegółowo

KONSPEKTY ZAJĘĆ KURSOWYCH

KONSPEKTY ZAJĘĆ KURSOWYCH KONSPEKTY ZAJĘĆ KURSOWYCH ZAKRES: praca z przybocznym, rola drużynowego jako przykładu osobistego, pozyskiwanie przybocznego, przejmowanie drużyny CZAS TRWANIA: 2-2,5h MIEJSCE: Hufiec ZHP Ruda Śląska PROWADZĄCA:

Bardziej szczegółowo

Rekrutacja do Szkoły Podstawowej w Lubiszewie w roku szkolnym 2016/2017

Rekrutacja do Szkoły Podstawowej w Lubiszewie w roku szkolnym 2016/2017 Rekrutacja do Szkoły Podstawowej w Lubiszewie w roku szkolnym 2016/2017 Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 z późn. zm); 2. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH WYCHOWAWCZO Zespół Szkół im. Henryka Sienkiewicza w Końskowoli

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH WYCHOWAWCZO Zespół Szkół im. Henryka Sienkiewicza w Końskowoli PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH WYCHOWAWCZO Zespół Szkół im. Henryka Sienkiewicza w Końskowoli POZIOMY PRACY WYCHOWAWCZEJ I. PRACA WYCHOWAWCZA WYCHOWAWCY KLASY 1. Zapoznanie rodziców z obowiązującymi

Bardziej szczegółowo

Czy ofiary wypadków mogą liczyć na pomoc ZUS

Czy ofiary wypadków mogą liczyć na pomoc ZUS Czy ofiary wypadków mogą liczyć na pomoc ZUS Autor: Bożena Wiktorowska Ze względu na to, że podwładny uległ wypadkowi przy pracy, za okres niezdolności do pracy spowodowanej tym wypadkiem nie zachowuje

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu

REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu Uchwała nr 4/10/2010 z dnia 06.10.2010 r. REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu Podstawa prawna: - art. 53.1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

Stwórzmy świat przyjazny, by dało się w nim żyć, a nie tylko wytrzymać. PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ W MILANOWIE

Stwórzmy świat przyjazny, by dało się w nim żyć, a nie tylko wytrzymać. PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ W MILANOWIE Stwórzmy świat przyjazny, by dało się w nim żyć, a nie tylko wytrzymać. PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ W MILANOWIE PODSTAWY PRAWNE DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH Szkołę w działaniach dotyczących edukacji

Bardziej szczegółowo

Regulamin Drużyny Harcerek ZHR

Regulamin Drużyny Harcerek ZHR Regulamin Drużyny Harcerek ZHR (jednolity tekst obowiązujący od dnia 19.01.98 zgodnie z Uchwałą Naczelnictwa ZHR nr 80/7 z dnia 18.01.98) 1. Drużyna jest podstawową jednostką organizacyjną ZHR i podstawowym

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów 1 Organizatorzy Konkursu 1. Organizatorem Konkursu Start up Award (Konkurs) jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich

Bardziej szczegółowo

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE Regulamin Rady Pedagogicznej Technikum, Zasadniczej Szkoły Zawodowej, Szkoły Policealnej i Technikum Uzupełniającego w Zespole Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Mokrzeszowie I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU DLA OPIEKUNA

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU DLA OPIEKUNA Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie zasiłku dla opiekuna: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU DLA OPIEKUNA przysługującego na podstawie z ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu.

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu. Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Przyjazna Dolina Raby Art.1. 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl John McMahon Pierwsze kroki do wyjścia z alkoholizmu Original edition published in English Tytuł oryginału: First Steps out of Problem Drinking Copyright 2010 John McMahon Copyright Lion Hudson plc, Oxford,

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia pracownika niepełnosprawnego. Warszawa, kwiecień maj 2015 r.

Uprawnienia pracownika niepełnosprawnego. Warszawa, kwiecień maj 2015 r. Uprawnienia pracownika niepełnosprawnego Warszawa, kwiecień maj 2015 r. Plan prezentacji 1) Kim jest osoba niepełnosprawna rodzaje orzeczeń 2) Uprawnienia pracownika niepełnosprawnego: prawo do skróconego

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJE PRZEDZJAZDOWE

KONFERENCJE PRZEDZJAZDOWE KONFERENCJE PRZEDZJAZDOWE XXXIV Nadzwyczajny Zjazd ZHP, okreœlany mianem Zjazdu Programowego, ma byæ podsumowaniem ogólnozwi¹zkowej dyskusji na temat aktualnego rozumienia Prawa Harcerskiego, wartoœci,

Bardziej szczegółowo

zywania Problemów Alkoholowych

zywania Problemów Alkoholowych Państwowa Agencja Rozwiązywania zywania Problemów Alkoholowych Konferencja Koszty przemocy wobec kobiet w Polsce 2013 Warszawa, 27 maja 2013 r. www.parpa.pl 1 Podstawy prawne Ustawa o wychowaniu w trzeźwości

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych -...~.. TABELA ZGODNOŚCI Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz.

Bardziej szczegółowo

STATUT FUNDACJI CHCEMY POMAGAĆ Postanowienia ogólne

STATUT FUNDACJI CHCEMY POMAGAĆ Postanowienia ogólne STATUT FUNDACJI CHCEMY POMAGAĆ Postanowienia ogólne 1 1. Fundacja pod nazwą Chcemy Pomagać, zwana dalej Fundacją, ustanowiona przez: Piotra Sołtysa zwanego dalej fundatorem, aktem notarialnym sporządzonym

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI. IX Liceum Ogólnokształcące im. C.K. Norwida W Częstochowie. Częstochowa, wrzesień 2013.

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI. IX Liceum Ogólnokształcące im. C.K. Norwida W Częstochowie. Częstochowa, wrzesień 2013. SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI IX Liceum Ogólnokształcące im. C.K. Norwida W Częstochowie Częstochowa, wrzesień 2013. I. PODSTAWA PRAWNA DO WPROWADZANIA DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH W SZKOLE II. WIZJA PROFILAKTYKI

Bardziej szczegółowo

Regulaminu uczestnictwa w projekcie. Modernizacja kształcenia zawodowego w Małopolsce. Beneficjent: Województwo Małopolskie,

Regulaminu uczestnictwa w projekcie. Modernizacja kształcenia zawodowego w Małopolsce. Beneficjent: Województwo Małopolskie, Regulaminu uczestnictwa w projekcie Modernizacja kształcenia zawodowego w Małopolsce Beneficjent:,, Biuro ds. Realizacji Projektu Modernizacja kształcenia zawodowego w Małopolsce Partner: Powiat Wadowicki

Bardziej szczegółowo

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.),

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), Istota umów wzajemnych Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Dział III Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych. art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Bardziej szczegółowo

STATUT FUNDACJI ŚCIĘGOSZÓW. Postanowienia ogólne

STATUT FUNDACJI ŚCIĘGOSZÓW. Postanowienia ogólne STATUT FUNDACJI ŚCIĘGOSZÓW Postanowienia ogólne 1 1. Fundacja pod nazwą Fundacja Ścięgoszów, zwana dalej Fundacją ustanowiona przez Łukasza Perkowskiego Olgę Sobkowicz zwanych dalej fundatorami, aktem

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM REALIZACJI DZIAŁAŃ DO SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI ROK 2014/2015

HARMONOGRAM REALIZACJI DZIAŁAŃ DO SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI ROK 2014/2015 HARMONOGRAM REALIZACJI DZIAŁAŃ DO SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI ROK 2014/2015 Klasa pierwsza Lp. Problem Temat Działanie (formy, metody) Okres 1. Promowanie 2. Prawidłowe 3. Bezpieczne 1. Dlaczego należy

Bardziej szczegółowo

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Druk: Drukarnia VIVA Copyright by Infornext.pl ISBN: 978-83-61722-03-8 Wydane przez Infornext Sp. z o.o. ul. Okopowa 58/72 01 042 Warszawa www.wieszjak.pl Od

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr IV/23/15 Rady Gminy Wierzbinek z dnia 10 marca 2015

Uchwała Nr IV/23/15 Rady Gminy Wierzbinek z dnia 10 marca 2015 Uchwała Nr IV/23/15 Rady Gminy Wierzbinek z dnia 10 marca 2015 w sprawie: programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt Na podstawie art. 11a ust. 1 5 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r.

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r. Zadania polityki pomocy społecznej i polityki rynku pracy w zwalczaniu wykluczenia społecznego Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa Warszawa, 18.11.2010 r. Piotr B dowski2010

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki MOJ S.A. z siedzibą w Katowicach na dzień 27 czerwca 2016 r.

Ogłoszenie o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki MOJ S.A. z siedzibą w Katowicach na dzień 27 czerwca 2016 r. Ogłoszenie o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki MOJ S.A. z siedzibą w Katowicach na dzień 27 czerwca 2016 r. Zarząd spółki MOJ S.A. ( Spółka ), działając na podstawie art. 399 1 oraz w związku

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR. RADY GMINY ZAPOLICE

UCHWAŁA NR. RADY GMINY ZAPOLICE UCHWAŁA NR. RADY GMINY ZAPOLICE Z DNIA w sprawie przyjęcia Programu współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na rok 2015. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZĄDU SZKOŁY W ZESPOLE SZKÓŁ IM. JANUSZA KORCZAKA W PRUDNIKU

REGULAMIN SAMORZĄDU SZKOŁY W ZESPOLE SZKÓŁ IM. JANUSZA KORCZAKA W PRUDNIKU Załącznik nr 3 do Statutu Zespołu Szkół im. Janusza Korczaka w Prudniku REGULAMIN SAMORZĄDU SZKOŁY W ZESPOLE SZKÓŁ IM. JANUSZA KORCZAKA W PRUDNIKU 1 1 PRZEPISY DOTYCZĄCE SAMORZĄDNOŚCI UCZNIÓW 1. Członkami

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl Braniewo: Pełnienie funkcji Koordynatora Projektu Priorytet: IX Rozwój wykształcenia

Bardziej szczegółowo

Rzecznik Praw Ucznia - mgr inż. Beata Kosmalska

Rzecznik Praw Ucznia - mgr inż. Beata Kosmalska Rzecznik Praw Ucznia - mgr inż. Beata Kosmalska Rzecznik Praw Ucznia pracuje w oparciu o Regulamin Rzecznika Praw Ucznia oraz o własny plan pracy. Regulamin działalności Rzecznika Praw Ucznia: 1. Rzecznik

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM W ZABOROWIE UL. STOŁECZNA 182

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM W ZABOROWIE UL. STOŁECZNA 182 Załącznik nr 6 REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM W ZABOROWIE UL. STOŁECZNA 182 Na podstawie atr.55 Ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 roku (Dz.U. z 1991 roku nr 59 poz.425) ze zmianami

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach Na podstawie art. 95a ustawy

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Opinie mieszkańców Lubelszczyzny o zmianach klimatu i gazie łupkowym. Raport z badania opinii publicznej

Opinie mieszkańców Lubelszczyzny o zmianach klimatu i gazie łupkowym. Raport z badania opinii publicznej Opinie mieszkańców o zmianach klimatu i gazie łupkowym Raport z badania opinii publicznej Lena Kolarska-Bobińska, członek Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii w Parlamencie Europejskim, Platforma

Bardziej szczegółowo

Jak pomóc dziecku w n auc u e

Jak pomóc dziecku w n auc u e Jak pomóc dziecku w nauce O jakości uczenia i wychowania dzieci decydują: nauczyciele, sami uczniowie i rodzice. Każdy z nich jest tak samo ważny. Jaka jest rola rodziców? Bez ich aktywności edukacja dziecka

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Projektowana nowelizacja Kodeksu pracy ma dwa cele. Po pierwsze, zmianę w przepisach Kodeksu pracy, zmierzającą do zapewnienia pracownikom ojcom adopcyjnym dziecka możliwości skorzystania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W LUBLINIE. Postanowienia ogólne

REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W LUBLINIE. Postanowienia ogólne REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W LUBLINIE Postanowienia ogólne 1 Niniejszy Regulamin określa cele, zadania i organizację Rady Rodziców działającej w Szkole Podstawowej

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja nauczyciela mianowanego ubiegającego się o stopień nauczyciela dyplomowanego

Dokumentacja nauczyciela mianowanego ubiegającego się o stopień nauczyciela dyplomowanego Dokumentacja nauczyciela mianowanego ubiegającego się o stopień nauczyciela dyplomowanego warsztaty: Dokumentowanie awansu na stopień nauczyciela dyplomowanego opracowanie: E. Rostkowska Wojewódzki Ośrodek

Bardziej szczegółowo

Program Internet Start Up. WejdŸ do gry. Autor Programu. Partner Programu

Program Internet Start Up. WejdŸ do gry. Autor Programu. Partner Programu Program Internet Start Up WejdŸ do gry Autor Programu Partner Programu Program doradztwa prawnego Kancelarii Wierzbowski Eversheds dla projektów zwi¹zanych z internetem i nowymi technologiami www.internetstartup.pl

Bardziej szczegółowo

Przepisy regulujące kwestię przyznawania przez Ministra Zdrowia stypendium ministra:

Przepisy regulujące kwestię przyznawania przez Ministra Zdrowia stypendium ministra: Informacja na temat składania wniosków o Stypendium Ministra Zdrowia dla studentów uczelni medycznych za osiągnięcia w nauce i wybitne osiągnięcia sportowe, w roku akademickim 2011/2012 Ministerstwo Zdrowia,

Bardziej szczegółowo

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które Oddział Powiatowy ZNP w Gostyninie Uprawnienia emerytalne nauczycieli po 1 stycznia 2013r. W związku napływającymi pytaniami od nauczycieli do Oddziału Powiatowego ZNP w Gostyninie w sprawie uprawnień

Bardziej szczegółowo

GDZIE DZIEDZICZYMY, CO DZIEDZICZYMY, JAK DZIEDZICZYMY

GDZIE DZIEDZICZYMY, CO DZIEDZICZYMY, JAK DZIEDZICZYMY 08 kwietnia 2014 r. Od dziś, 1 kwietnia 2014 r., przez najbliższe cztery miesiące, ubezpieczeni płacący składki emerytalne będą mogli zdecydować gdzie chcą gromadzić kapitał na przyszłe emerytury: czy

Bardziej szczegółowo

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają skargi od studentów kwestionujące

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają skargi od studentów kwestionujące RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-686330-I/11/ST/KJ 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pani Barbara Kudrycka Minister Nauki

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

Szkolenia nie muszą być nudne! Kolejne szkolenie już w lutym wszystkie osoby zachęcamy do wzięcia w nich udziału!

Szkolenia nie muszą być nudne! Kolejne szkolenie już w lutym wszystkie osoby zachęcamy do wzięcia w nich udziału! Szkolenia nie muszą być nudne! W Spółce Inwest-Park odbyło się kolejne szkolenie w ramach projektu Akcelerator Przedsiębiorczości działania wspierające rozwój przedsiębiorczości poza obszarami metropolitarnymi

Bardziej szczegółowo

ZASADY WSPIERANIA PROGRAMOWO-METODYCZNEGO DRU YNOWYCH W ZHP PROGRAM W ZHP

ZASADY WSPIERANIA PROGRAMOWO-METODYCZNEGO DRU YNOWYCH W ZHP PROGRAM W ZHP Za³¹cznik do Uchwa³y G³ównej Kwatery ZHP nr 54 /2011 z dnia 7.04.2011 r. w sprawie przyjêcia dokumentu Zasady wspierania programowo-metodycznego dru ynowych w ZHP ZASADY WSPIERANIA PROGRAMOWO-METODYCZNEGO

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorzàdowych

ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorzàdowych Dziennik Ustaw Nr 50 4541 Poz. 398 398 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorzàdowych Na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008

Bardziej szczegółowo

LBY 41013-1/08 P/08/097 Sz. P. Justyna Przybyłowska Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Wąbrzeźnie

LBY 41013-1/08 P/08/097 Sz. P. Justyna Przybyłowska Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Wąbrzeźnie Bydgoszcz, dnia sierpnia 2008 r. NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Bydgoszczy ul. Wały Jagiellońskie 12 85-950 BYDGOSZCZ (052) 33-90-610 (052) 33-90-660 LBY 41013-1/08 P/08/097 Sz. P. Justyna Przybyłowska

Bardziej szczegółowo

nierówności w sferze wpływów, obowiązków, praw, podziału pracy i płacy pomiędzy rządzącymi a rządzonymi.

nierówności w sferze wpływów, obowiązków, praw, podziału pracy i płacy pomiędzy rządzącymi a rządzonymi. TEMAT: Nierówności społeczne 6. 6. Główne obszary nierówności społecznych: płeć; władza; wykształcenie; prestiż i szacunek; uprzedzenia i dyskryminacje; bogactwa materialne. 7. Charakterystyka nierówności

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH

PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH Opracowano na podstawie następujących aktów prawnych: - rozdział 3a Karty Nauczyciela, ustawa

Bardziej szczegółowo

Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu

Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu 1 1. Uczelnia organizuje studenckie praktyki zawodowe, zwane dalej "praktykami", przewidziane w planach studiów

Bardziej szczegółowo

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których:

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których: Warszawa, dnia 25 stycznia 2013 r. Szanowny Pan Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa Wasz znak: DRB/DRB_I/078/247/11/12/MM W

Bardziej szczegółowo

za pośrednictwem 00-898 Warszawa Al. Solidarności 127 (art. 398 2 kpc) ul. Góralska 5 01-112 Warszawa

za pośrednictwem 00-898 Warszawa Al. Solidarności 127 (art. 398 2 kpc) ul. Góralska 5 01-112 Warszawa (WZÓR) Warszawa, dn. 2012 r. SĄD APELACYJNY SĄD PRACY I UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH w Warszawie za pośrednictwem Sądu Okręgowego XIV Wydział Ubezpieczeń Społecznych w Warszawa 00-898 Warszawa Al. Solidarności

Bardziej szczegółowo

Bezpieczna dzielnica - bezpieczny mieszkaniec

Bezpieczna dzielnica - bezpieczny mieszkaniec Bezpieczna dzielnica - bezpieczny mieszkaniec Program realizowany w ramach Miejskiego Programu Zapobiegania Przestępczości oraz Ochrony Bezpieczeństwa Obywateli i Porządku Publicznego. Miejski Program

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny

Program profilaktyczny Program profilaktyczny Liceum Filmowego z Oddziałami Dwujęzycznymi przy Warszawskiej Szkole Filmowej prowadzonego przez Fundację Edukacji i Sztuki Filmowej Bogusława Lindy i Macieja Ślesickiego LATERNA

Bardziej szczegółowo

Ewelina Chmielewicz ZASIŁEK RODZINNY

Ewelina Chmielewicz ZASIŁEK RODZINNY Ewelina Chmielewicz ZASIŁEK RODZINNY Komu przysługuje zasiłek rodzinny? Przysługuje on: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, który wystąpił z wnioskiem

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XV/90/2015 Rady Gminy Lipusz z dn. 28 grudnia 2015 r. Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2016

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XV/90/2015 Rady Gminy Lipusz z dn. 28 grudnia 2015 r. Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2016 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XV/90/2015 Rady Gminy Lipusz z dn. 28 grudnia 2015 r. Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2016 Wstęp I. Podstawy prawne II. Diagnoza problemu III. Cel i zadania

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA Powiat Wrocławski z siedzibą władz przy ul. Kościuszki 131, 50-440 Wrocław, tel/fax. 48 71 72 21 740 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

Bardziej szczegółowo

PORADNIK: Jak przyznaćstypendiumwprogramie Stypendia św. Mikołaja

PORADNIK: Jak przyznaćstypendiumwprogramie Stypendia św. Mikołaja PORADNIK: Jak przyznaćstypendiumwprogramie Stypendia św. Mikołaja (dawny program stypendialny SOLIDARNI) wrzesień 2014 1 Niniejsza prezentacja w założeniu ma stanowićpomoc dla Państwa przy organizacji

Bardziej szczegółowo

Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r.

Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r. Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r. Uchwała nr.. Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy OEX Spółka Akcyjna z siedzibą w Poznaniu z dnia

Bardziej szczegółowo

Rekrutacją do klas I w szkołach podstawowych w roku szkolnym 2015/2016 objęte są dzieci, które w roku 2015 ukończą:

Rekrutacją do klas I w szkołach podstawowych w roku szkolnym 2015/2016 objęte są dzieci, które w roku 2015 ukończą: Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 2/2015 Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 1 w Radzyniu Podlaskim z dnia 27 lutego 2015 r. Regulamin rekrutacji uczniów do klasy pierwszej w Szkole Podstawowej nr 1 im. Bohaterów

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 1/6 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:107085-2015:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 Przewozy

Bardziej szczegółowo

OPINIA PRAWNA: MOŻLIWOŚĆ ORGANIZOWANIA DODATKOWYCH ZAJĘĆ W PRZEDSZKOLU PUBLICZNYM PRZEZ FIRMY ZEWNĘTRZNE PO 1 WRZEŚNIA 2013 R.

OPINIA PRAWNA: MOŻLIWOŚĆ ORGANIZOWANIA DODATKOWYCH ZAJĘĆ W PRZEDSZKOLU PUBLICZNYM PRZEZ FIRMY ZEWNĘTRZNE PO 1 WRZEŚNIA 2013 R. Poznań, dnia 25 września 2013 r. OPINIA PRAWNA: MOŻLIWOŚĆ ORGANIZOWANIA DODATKOWYCH ZAJĘĆ W PRZEDSZKOLU PUBLICZNYM PRZEZ FIRMY ZEWNĘTRZNE PO 1 WRZEŚNIA 2013 R. 1. Opis zagadnienia Opinia dotyczy stanu

Bardziej szczegółowo

jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Praktyczny poradnik Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. W zakładce "wnioski

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto inwestować w promocję projektu od chwili jego narodzin

Dlaczego warto inwestować w promocję projektu od chwili jego narodzin Dlaczego warto inwestować w promocję projektu od chwili jego narodzin Aneta Prymaka, Dorota Stojda Dział Informacji i Marketingu Centrum Nauki Kopernik W promocję projektu warto zainwestować w celu: znalezienia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2012 BS/74/2012 O DOPUSZCZALNOŚCI STOSOWANIA KAR CIELESNYCH I PRAWIE CHRONIĄCYM DZIECI PRZED PRZEMOCĄ

Warszawa, maj 2012 BS/74/2012 O DOPUSZCZALNOŚCI STOSOWANIA KAR CIELESNYCH I PRAWIE CHRONIĄCYM DZIECI PRZED PRZEMOCĄ Warszawa, maj 2012 BS/74/2012 O DOPUSZCZALNOŚCI STOSOWANIA KAR CIELESNYCH I PRAWIE CHRONIĄCYM DZIECI PRZED PRZEMOCĄ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r.

ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r. ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Wynagradzania Pracowników w Urzędzie Gminy w Kołczygłowach Na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia SPIN

Statut Stowarzyszenia SPIN Statut Stowarzyszenia SPIN Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie nosi nazwę SPIN w dalszej części Statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie działa na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia

Bardziej szczegółowo

- o zmianie o Krajowym Rejestrze Sądowym

- o zmianie o Krajowym Rejestrze Sądowym Warszawa, dnia 28 sierpnia, 2012 rok Grupa Posłów na Sejm RP Klubu Poselskiego Ruch Palikota Szanowna Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr IV/22/2015 Rady Miejskiej w Tyszowcach z dnia 28 stycznia 2015 r.

UCHWAŁA Nr IV/22/2015 Rady Miejskiej w Tyszowcach z dnia 28 stycznia 2015 r. UCHWAŁA Nr IV/22/2015 Rady Miejskiej w Tyszowcach z dnia 28 stycznia 2015 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2015 Na podstawie art. 18

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wyniki badań ankietowych przeprowadzonych przez Departament Pielęgniarek i Położnych wśród absolwentów studiów pomostowych, którzy zakończyli udział w projekcie systemowym pn. Kształcenie zawodowe pielęgniarek

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 1 / 7 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:161398-2016:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy

Bardziej szczegółowo

Sponsorzy projektu Obozy Zdobywców Biegunów

Sponsorzy projektu Obozy Zdobywców Biegunów Sponsorzy projektu Obozy Zdobywców Biegunów Obozy Zdobywców Biegunów to cykl wyjazdów na letnie i zimowe obozy rekreacyjne, których celem jest wspieranie aktywności dzieci niepełnosprawnych ruchowo, przewlekle

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXVI/768/2004 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 31 sierpnia 2004 roku

Uchwała Nr XXXVI/768/2004 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 31 sierpnia 2004 roku Uchwała Nr XXXVI/768/2004 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 31 sierpnia 2004 roku w sprawie przyjęcia programu współpracy miasta stołecznego Warszawy w roku 2004 z organizacjami pozarządowymi oraz

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE I WYPŁATĘ ZASIŁKU DLA OPIEKUNA

WNIOSEK O USTALENIE I WYPŁATĘ ZASIŁKU DLA OPIEKUNA Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: Część I Dane osoby ubiegającej się Imię Numer PESEL *) Obywatelstwo WNIOSEK O USTALENIE I WYPŁATĘ ZASIŁKU DLA OPIEKUNA

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 424.2016 PREZYDENTA MIASTA ZIELONA GÓRA. z dnia 21 kwietnia 2016 r.

ZARZĄDZENIE NR 424.2016 PREZYDENTA MIASTA ZIELONA GÓRA. z dnia 21 kwietnia 2016 r. ZARZĄDZENIE NR 424.2016 PREZYDENTA MIASTA ZIELONA GÓRA z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie planu dofinansowania form doskonalenia zawodowego nauczycieli zatrudnionych w jednostkach oświatowych prowadzonych

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XV/83/15 Rady Gminy w Jeżowem z dnia 04.12 2015 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.

Uchwała Nr XV/83/15 Rady Gminy w Jeżowem z dnia 04.12 2015 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Uchwała Nr XV/83/15 Rady Gminy w Jeżowem z dnia 04.12 2015 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 16 i art. 18 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo